open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2 ақпан

**Ақпанның 2** — Григориан күнтізбесінде жылдың 33-ші күні. Жылдың аяғына 332 (кібісе жылдарда 333) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1703 жылы Жапонияда жер сілкініп, 200 мың адам қаза тапты.
* 1913 жылы 2 ақпан – «Қазақ» газетінің тұңғыш нөмірі жарық көрді. 1918 жылғы 16 қыркүйекке дейін шығып тұрды.
* 1993 жылы Қазақстан Республикасы мен Еуропа одағы арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады.
* 2008 жылы Прагада әйгілі қазақ жазушысы және әдебиеттанушы Мұхтар Мағауиннің «Жармақ» романы жарық көрді
* 2015 жылы Алматыда Сұңқар халықаралық шаңғы трамплиндерінің аумағындағы шаңғы трассасы әлемдік рейтингте үздік үштікке кірді
* 2018 жылы Бүкіләлемдік бокс кеңесінің (WBC), Бүкіләлемдік бокс қауымдастығының (WBA), Халықаралық бокс федерациясының (IBF) және Халықаралық бокс ұйымының (IBO) нұсқасы бойынша әлем чемпионы қазақстандық Геннадий Головкин «Бокс аңыздары» сыйлығының «Жыл боксшысы» аталымында жеңімпаз болды

## Туғандар
* 1940 жылы қазақтың көрнекті жазушысы, әдебиет зерттеушісі Мұхтар Мұқанұлы Мағауин дүниеге келді. ХV-XVIII ғасырлардағы ақын – жыраулар шығармашылығы жайындағы «Қобыз сарыны» монографиясы жарыққа шыққаннан кейін қазақтың төл әдебиеті тарихының бастауы үш ғасырға әрі шегерілді. Қаламгердің «Аласапыран» дилогиясы тарихи роман деңгейін жаңа биікке көтерді. «Түркі дүниесіне қызмет» халықаралық сыйлығының лауреаты.
* 1933 жылы әйгілі қазақ хирургі, медицина ғылымдарының докторы, академик Мұхтар Әлиұлы Әлиев дүниеге келген
* 1934 жылы экономика ғылымының докторы, Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясының академигі, Халықаралық инженерлік академияның академигі Қаратай Тұрысов дүниеге келген.
* 1938 жылы жазушы, қоғам қайраткері Марал Ысқақбай дүниеге келді. Жамбыл облысының Қордай ауданында туған.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:2 ақпан
3 ақпан

**Ақпанның 3** — Григориан күнтізбесінде жылдың 34-ші күні. Жылдың аяғына 331 (кібісе жылдарда 332) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1925 жылы «Жас қайрат» апталық газетінің алғашқы саны жарық көрді
* 1990 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Олимпиада комитеті құрылды және оны 1992 жылы наурыз айында Халықаралық Олимпиада комитеті мойындады.

## Туғандар
* 1928 жылы – қазақтың актері Кененбай Қожабеков дүниеге келді. Шығармашылығы нағыз кемеліне келген шағында бұзақының қастандығы салдарынан сал болып қалған актер кейін де көптеген жарқын бейнелер жасаған. Соның бірі – «Қыз Жібек» Сырлыбай.
* 1986 жылы – қазақтың азаматы Олжас Пазылдаев дүниеге келді.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:3 ақпан
7 ақпан

**Ақпанның 7** — Григориан күнтізбесінде жылдың 38-ші күні. Жылдың аяғына 327 (кібісе жылдарда 328) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1640 жыл — Осман империясы патшасы 4-Мұрат өлді. Орнына Сұлтан Ибрахим таққа отырды

## Туғандар

## Қайтыс болғандар
* 2015 жыл - Белгілі жазушы Герольд Карлович Бельгер қайтыс болды.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:7 ақпан
8 ақпан

**Ақпанның 8** — Григориан күнтізбесінде жылдың 39-шы күні. Жылдың аяғына 326 (кібісе жылдарда 327) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1904 жылы Орыс-жапон соғысы басталды

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:8 ақпан
9 ақпан

**Ақпанның 9** — Григориан күнтізбесінде жылдың 40-шы күні. Жылдың аяғына 325 (кібісе жылдарда 326) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1925 жыл – Қазақстан астанасы Орынбордан Қызылордаға көшірілді.

## Туғандар
* 1441 жыл – Әлішер Науаи, Түркі халықтарына ортақ ұлы ақын, ойшыл, мемлекеттік қайраткер.
* 1931 жыл – Мұқағали Мақатаев, даңқты қазақ ақыны.
* 1932 жыл – Болат Жандарбеков, режиссер, жазушы, сценарийші, драматург.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:9 ақпан
10 ақпан

**Ақпанның 10** — Григориан күнтізбесінде жылдың 41-ші күні. Жылдың аяғына 324 (кібісе жылдарда 325) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 2000 жылы 10 ақпан – Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстанның әскери доктринасы бекітілді.

## Туғандар
* 1938 жылы 10 ақпан – қазақтың тамаша әдебиет сыншысы Зейнолла Серікқалиев дүниеге келді. «Дүниетану даналығы» кітабы ұлттық эстетикалық ойға қосылған қомақты үлес.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:10 ақпан
11 ақпан

**Ақпанның 11** — Григориан күнтізбесінде жылдың 42-ші күні. Жылдың аяғына 323 (кібісе жылдарда 324) күн қалады.

## Мерекелер
*  — Салық қызметкерлері күні.
*  — Латеран келісімі мерейтойы.
*  — Ислам төңкерісі жеңісі күні
*  — Жастар күні.
*  — Қарулы күштер мерекесі.
*  — Орман аңдарын қолдау күні.
*  — Ұлттық өнертапқыш күні.
*  — Эвелио Жавер күні.
*  — Мемлекет қаланған күні.

## Оқиғалар
* 1889 — Жапония империясында Мэйдзи Конституциясы күшіне енді.
* 1970 — орбитаға алғаш рет жапондық жерсерік Осуми шығарылды.
* 1979 — Ирандық революция барысында Пехлеви әулеті тақтан тайдырылды.
* 1990 — апартеидке қарсы күрескен Нельсон Мандела ұзақ мерзімді қамаудан босатылды.

## Туғандар
* 1800 жыл — Уильям Генри Фокс Тальбот, ағылшын физигі, фотосуреттің негізін қалағандардың бірі (1877 ж.қ.б.).
* 1847 жыл — Томас Эдисон, америкалық өнертапқыш (1931 ж.қ.б.).
* 1920 жыл — Лесбек Бәйімбетұлы Жолдасов, соғыс және еңбек ардагері, Кеңес Одағының Батыры (24.3.1945) (1980 ж.қ.б.).
* 1934 жыл – Сәкен Нұрмақұлы Жүнісов, қазақтың көрнекті жазушысы, драматург

## Қайтыс болғандар
* 1973 жыл — Йоханнес Йенсен (1907 ж.т.), неміс физигі, «ядроның бұлттық құрылымын ашқаны үшін» (Мария Гёпперт-Майермен бірге) 1963 жылғы  Нобель сыйлығы иегері.
* 1978 жыл — Харри Мартинсон(«Жол», «Аниара», «Қалақай гүлдейді»; 1904 ж.т.), швед ақыны және прозаик, 1974 жылғы әдебиеттен Нобель сыйлығы иегері.
* 2012 жыл – Уитни Хьюстон, америкалық поп, соул және ритм-н-блюз әншісі, әртіс

## Дереккөздер

Санат:11 ақпан
12 ақпан

**Ақпанның 12** — Григориан күнтізбесінде жылдың 43-ші күні. Жылдың аяғына 322 (кібісе жылдарда 323) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
1955 жылы 12 ақпан – Байқоңыр ғарыш айлағын салу туралы шешім қабылданды.

2002 жылы 12 ақпан – Дели қаласында Абай көшесі ашылды.

## Туғандар
1809 жыл — Авраам Линкольн (15 сәуір 1865) — Америка мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 16-шы Президенті (1861-1865) және Республикалық партиядан америкалық құлдарды бірінші азат етуші, америка халқының ұлттық батыры

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:12 ақпан
13 ақпан

**Ақпанның 13** — Григориан күнтізбесінде жылдың 44-ші күні. Жылдың аяғына 321 (кібісе жылдарда 322) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1915 жылы 13 ақпан – Семей қаласында қазақ топырағында еуропалық үлгідегі тұңғыш спектакль қойылды. Сахнаға қоятын пьеса болмағандықтан спектакльдің әдеби негізі ретінде Біржан мен Сараның айтысы алынды. Айтыстың сахналық жүйесін жасап, спектакльді қойған – Жүсіпбек Аймауытов.
* 1960 жыл — Франция БҰҰ мен АҚШ қарсылықтарына қарамай Үлкен шөлде атом бомбасын жарды

## Туғандар

* 1769 жыл — Иван Андреевич Крылов (1844 ж.қ.б.), орыс жазушысы, драматург, мысалшы ақын.
* 1910 жыл — Уильям Брэдфорд Шокли (1989 ж.қ.б.), америкалық физик, транзисторды ойлап табушылардың бірі, Нобель сыйлығы иегері (1956).

## Қайтыс болғандар
* 1883 жыл — Рихард Вагнер(1813 ж.т.), неміс сазгері, дирижері, музыка теорияшысы және жазушысы.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:13 ақпан
14 ақпан

**Ақпанның 14** — Григориан күнтізбесінде жылдың 45-ші күні. Жылдың аяғына 320 (кібісе жылдарда 321) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:14 ақпан
15 ақпан

**Ақпанның 15** — Григориан күнтізбесінде жылдың 46-шы күні. Жылдың аяғына 319 (кібісе жылдарда 320) күн қалады.

## Мерекелер
Ауғанстан Демократиялық Республикасынан Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің шығарылған күні

## Оқиғалар
1989 жылы КСРО әскерін Ауғанстанда тоғыз жыл ұстағаннан кейін, керi қайтарып алды.

## Туғандар
* 1452 жыл — Леонардо да Винчи, италияндық ұлы суретші әрі ғалым, «Әмбебап адам»
* 1564 жыл — Галилео Галилей, итальян философы, математик, физик, механик және астроном.
* 1835 жыл – Деметриус Викелас, грекиялық коммерсант, ақын, филолог, Халықаралық олимпиада комитетінің алғашқы президенті 
* 1907 жыл – қазақтың көрнекті тілші – ғалымы Ісмет Кеңесбаев дүниеге келді. «Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі» - ғалымның ана тілімізге орнатып беріп кеткен ерен ескерткіші. 
* 1914 жыл – қазақтың көрнекті актері, театр және кино режиссері Шәкен Кенжетайұлы Айманов дүниеге келді.  
* 1915 жыл – қазақтың тамаша тарихшысы Ермұқан Бекмаханов дүниеге келді.

## Қайтыс болғандар
* 1405 жыл — Әмір Темір, Орталық Азия жаһангері.
* 1781 жыл — Готхольд Эфраим Лессинг, неміс жазушысы, пәлсапашысы, драматургі және өнертанушысы, Ағарту дәуірінің ең көрнекті өкілдерінің бірі.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:15 ақпан
16 ақпан

**Ақпанның 16** — Григориан күнтізбесінде жылдың 47-ші күні. Жылдың аяғына 318 (кібісе жылдарда 319) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1993 жылы – Алматыда Біріккен Ұлттар Ұйымының өкілдігі жұмыс істей бастады.
* 1959 жылы Фидель Кастро Куба президенті ретінде ант бердi.

## Туғандар
* 1933 жылы – қазақтың көрнекті философы, академик Жабайхан Мүбәрәкұлы Әбділдин дүниеге келді. Ғалымның негізгі еңбектері философия ғылымына қосылған үлес болып табылады. Төрт томдық «Диалектикалық логика» атты іргелі зерттеуге басшылық жасаған әрі негізгі авторларының бірі.
* 1941 жылы — КХДР президенті Ким Чен Ир дүниеге келді.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:16 ақпан
17 ақпан

**Ақпанның 17** — Григориан күнтізбесінде жылдың 48-ші күні. Жылдың аяғына 317 (кібісе жылдарда 318) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1907 жылы 17 ақпан – Троицк қаласында «Қазақ» газеті шықты. Бірінші нөмірінен кейін-ақ жабылған.

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:17 ақпан
20 ақпан

**Ақпанның 20** — Григориан күнтізбесінде жылдың 51-ші күні. Жылдың аяғына 314 (кібісе жылдарда 315) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:20 ақпан
21 ақпан

**Ақпанның 21** — Григориан күнтізбесінде жылдың 52-ші күні. Жылдың аяғына 313 (кібісе жылдарда 314) күн қалады.

## Мерекелер

* 22px|left ЮНЕСКО, Халықаралық ана тіл күні.
## Оқиғалар
* 1958 жыл — Жамал Абдул Насыр БӘА президент болып сайланды
Туғандар
* 1895 — Хенрик Дам, әйгілі дат биологы, физиология және медицинадан 1943 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. (1976).
* 1907 — Уистен Хью Оден, ағылшын ақыны (1973).
* 1924 — Роберт Мугабе, Зимбабве премьер-министрі және президенті.
* 1962 — Чак Паланик, американ жазушысы.

Қайтыс болғандар
* 1677 — Бенедикт Спиноза, Нидерланд философы (1632).
* 1926 — Хейке Камерлинг-Оннес (1853), голланд физигі, 1913 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
* 1984 — Михаил Александрович Шолохов, орыс жазушысы, әдебиеттен 1965 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. (1905).
* 2004 — Сергей Сергеевич Аверинцев, әйгілі орыс филологы (1937).

## Сыртқы сілтемелер

Санат:21 ақпан
22 ақпан

**Ақпанның 22** — Григориан күнтізбесінде жылдың 53-ші күні. Жылдың аяғына 312 (кібісе жылдарда 313) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1819 — Флорида Испаниядан шығып АҚШ-қа өтті (5 млн $ сатылды).
* 1966 — «Космос-110» серігі Ветерок пен Уголек иттерімен ғарышқа ұшырылды.

## Туғандар
* 1922 жылы 22 ақпан – қазақтың тамаша кинорежиссері Мәжит Сапарғалиұлы Бегалин дүниеге келді. Таңдаулы туындылары – «Шоқан Уәлиханов», «Оның күні туады», «Тұлпардың ізі», «Артымызда – Мәскеу», «Мәншүк туралы ән» фильмдері. 1978 жылы қайтыс болған. Қазақтың үш үлкен кинорежиссері – Шәкен Кенжетайұлы Айманов, Мәжит Бегалин, Абдолла Қарсақбаев өмірден 56 жасында өтті.

* 1941 жылы 22 ақпан – қазақтың белгілі жазушысы Бексұлтан Нұржекеұлы дүниеге келді. Шығармаларының негізгі арқауы - әйел махаббаты.

* 1946 жылы 22 ақпан – Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының президенті болған Нағима Әбенқызы Айтқожина дүниеге келді. Туған ағасы, Лениндік сыйлықтың лауреаты Мұрат Айтқожин да кезінде Ұлттық ғылым академиясының президенті болған еді.

* 1988 жылы 22 ақпан – Хімена Наваррете, Мексиканың модель, актрисасы.

## Қайтыс болғандар
* 1919 жылы 22 ақпан – қазақтың әйгілі әнші – композиторы Балуан Шолақ (өз аты Нұрмұхамед) Баймырзаұлы қайтыс болды. 1864 жылы туған. Шешесі жағынан атақты Қанай биге жиен болып келеді. Аталары қазіргі Жамбыл облысындағы Хан тауының маңайынан нағашы жұртына көшіп барған, Балуан Шолақтың өзінің өскен, өнер ұстартқан өңірі – Көкшетау, Қараөткел төңірегі.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:22 ақпан
19 ақпан

**Ақпанның 19** — Григориан күнтізбесінде жылдың 50-ші күні. Жылдың аяғына 315 (кібісе жылдарда 316) күн қалады.

## Мерекелер

*  — Дүниежүзілік киттер күні.

*  Армения — Арменияда кітап сыйлау, алмасу күні.
*  Қырғызстан — Қаржы полициясы қызметкерлерінің күні.
*  Түркіменстан — Түркіменстан мемлекеттік туының күні.

## Оқиғалар

## Туғандар
1473 - Николай Коперник, дүниенің гелиоцентрлік жүйесін жасаушы поляк астрономы. (1543 жылы қайтыс болған).

1952 — Рю Мураками, жапон жазушысы, сценарист, режиссёр.

1921 жылы – қазақтың көрнекті заңгері, қоғам қайраткері, академик Салық Зиманов дүниеге келді. Тәуелсіздіктің елең – алаң шағында Парламент депутаты ретінде танытқан бөлекше біліктілігі ел есінде. Атап айтқанда, Қазақ КСР – нің мемлекеттік егемендігі туралы декларацияның мәтіні бас – аяғы үш тәулік ішінде жазылып біткен болатын.

## Қайтыс болғандар
* 779 жыл — Ибрахим бин Әдхам хазіреттерінің мәңгілік сапарға аттануы
* 1951 — Андре Жид, француз жазушысы (1869 жылы дүниеге келген).
* 1997 — Дэн Сяопин (Дың Шяупин)(туылғаннан *Дэн Сяньшэн*) - Қытайдың мемлекет және қоғам қайраткері. (1902жылы дүниеге келген).

## Сыртқы сілтемелер

Санат:19 ақпан
18 ақпан

**Ақпанның 18** — Григориан күнтізбесінде жылдың 49-шы күні. Жылдың аяғына 316 (кібісе жылдарда 317) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
1451 жыл — Ұлы Османлы Мемлекетінің 7-ші сұлтаны II Мехмет таққа отырды.

## Туғандар

* 1954 — Джон Траволта, американдық актер, биші және әнші, «Алтын глобус» және «Эмми» сыйлықтарының иегері.

* 1965 — Доктор Дре (шын аты Андре Ромелл Янг), американдық рэпер және продюсер, жеті «Грэмми» сыйлығының иегері
*

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:18 ақпан
23 ақпан

**Ақпанның 23** — Григориан күнтізбесінде жылдың 54-ші күні. Жылдың аяғына 311 (кібісе жылдарда 312) күн қалады.

## Мерекелер

* , , , , , Приднестровье  — Отан қорғаушы күні.
*  — Тәуелсіздік күні.
*  — Республика күні (1970).

## Оқиғалар
* 632 жыл — Пайғамбарымыздың (с.а.с.) қоштасу құтбасын оқуы.
* 1903 — Куба АҚШқа Гуантанамо базасын мәңгілік жалға береді.
* 1941 — алғашқы рет плутоний алынды.
* 1947 — Халықаралық стандартизация ұйымы (ISO) негізі қаланды.

## Туылғандар
* 1685 — Георг Фридрих Гендель, неміс сазгері (1759 қайтыс болған).
* 1744 — Майер Амшель Ротшильд, халықаралық саудагерлер әулетінің негізін салушы (қар. Ротшильдтер).
* 1952 — Брэд Уитфорд — америкалық музыкант, Aerosmith рок-тобының гитаристы .
* 1954 — Виктор Ющенко, Украина экс-президенті.

## Қайтыс болғандар
2010 жылы 23 ақпанда қазақ әдебиетінің классигі, қоғам қайраткері, ұлы жазушы Сәбит Мұқанұлының жары Мәриям Мұқанкеліні қайтыс болды.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:23 ақпан
26 ақпан

**Ақпанның 26** — Григориан күнтізбесінде жылдың 57-ші күні. Жылдың аяғына 308 (кібісе жылдарда 309) күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1967 - АҚШ 25000 әскермен Вьетнамға шабуыл жасады

## Туғандар
1932 жылы 26 ақпан – қазақтың белгілі сәулетшісі Шота (Шот - Аман) Уәлихан дүниеге келді.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:26 ақпан
27 ақпан

**Ақпанның 27** — Григориан күнтізбесінде жылдың 58-ші күні. Жылдың аяғына 307 (кібісе жылдарда 308) күн қалады.

## Мерекелер

* , — Тәуелсіздік жариялау күні.
* , — Селена (Ай) күні.
* Батыс Сахара — Тәуелсіздік күні.

## Оқиғалар
* 1857 жылы 27 ақпан – қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов Ресей географиялық қоғамының толық мүшелігіне сайланды. Мұнан кейін, 1858 жылы Шоқанға Қашқария сапарына шығу мүмкіндігі туды.
* Ресейде буржуазиялық төңкеріс болған
* 1900 — Германияда «Бавария Мюнхен» футбол клубы құрылды .
* 1932 — Джеймс Чедвик нейтронды ашты.

## Туғандар
* 1932 — Элизабет Тейлор, америкалық актриса.

## Қайтыс болғандар
* 2003 - Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері Жақан Сүлейменұлы Ержанов

## Сыртқы сілтемелер



Санат:27 ақпан
28 ақпан

**Ақпанның 28** — Григориан күнтізбесінде жылдың 59-шы күні. Жылдың аяғына 306 (кібісе жылдарда 307) күн қалады.

#### Мерекелер
* , Калевала күні
* , Патрульдік-күзет қызметі қызметкерлерінің күні

#### Оқиғалар
* 1989 жылы 28 ақпан – Алматы қаласында «Невада – Семей» қоғамдық қозғалысы дүниеге келді. Осының артынша Қазақ КСР Министрлер Кеңесі сол кездегі Семей облысындағы ядролық полигон маңайындағы экологиялық жағдайдың жай-күйін бақылау мақсатымен арнайы комиссия құрды. Республика басшылығы тарапынан қолдау тапқан бұл қозғалыс Семей ядролық полигонын жабу ісіне өзіндік үлесін қосты.
* 1854 жылы АҚШ Республикалық партиясы құрылды.
* 1855 жылы алғашқы локоматив Атлантикадан Тынық мұхитына Панама теміржолымен өтті.
* 1935 жылы Уоллес Каротерс нейлонды ойлап тапты.
* 1955 жылы Ханой-Бейжің-Мәскеу-Берлин теміржол желісінің салтанатты ашылу рәсімі өтті.

#### Туғандар
* 1533 — Мишель Монтень, француз философы (1592).
* 1802 — Эрнст Фридрих Цвирнер, неміс архитекторы (1861).
* 1823 — Жозеф Эрнест Ренан, француз жазушысы, тарихшысы және шығыстанушы (1892).
* 1846 — Жабаев Жамбыл (1945 жылы қайтыс болды), қазақ халық поэзиясының әйгілі тұлғасы, өлең сөздің дүлдүлі, жырау, жыршы.
* 1901 — Лайнус Карл Полинг, американ химигі, химиядан 1954 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты және  1962 жылғы бейбітшілік  Нобель сыйлығының лауреаты (1994).
* 1915 — Питер Брайан Медавар, ағылшын биологы , физиология және медицинадан  1960 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты (1987 ж. қайтыс болды).
* 1918 – қазақтың белгілі композиторы Садық Кәрімбаев дүниеге келді. Бала күнінде шешекпен ауырып, зағип болып қалған сазгердің шығармалары кеңестік дәуірдің ән шежіресі іспетті.

#### Қайтыс болғандар
* 1896 — Анте Старчевич, хорват саяси қайраткері және жазушысы.
* 1936 — Шарль Николь (1866), француз микробиологы, 1928 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
* 1940 — Александр Михайлович Безредка, әйгілі француз микробиологы және иммунологы (1870).
* 2006 — Оуэн Чемберлен (1920), атом бомбасын құрастырған американ физигі, Эмилио Сегрмен бірге 1959 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.

Санат:28 ақпан
24 ақпан

**Ақпанның 24** — Григориан күнтізбесінде жылдың 55-ші күні. Жылдың аяғына 310 (кібісе жылдарда 311) күн қалады.

## Мерекелер

*  — Эстонияның тәуелсіздік күні
*  — Ұлттық Туы күні

## Оқиғалар
* 2022 — Ресей Федерациясының қарулы күштері Украинаға басып кірді.
* 2008 — Фидель Кастроның орнына оның інісі Рауль Парламент отырысында тағайындалды.
* 1991 — Парсы шығанағында: халықаралық күштер құрлықтық шабуылын Ирак пен Кувейтке қарсы бастады.
* 1942 — радиоэфирге «Америка дауысы»  радиостанциясы алғашқы рет шықты.

## Туғандар
* 1955 —  Стивен Пол Джобс  (Қазанның 5, 2011, қайтыс болған) – америкалық өнертапқыш және бизнес-магнат.
* 1463 — Джованни Пико делла Мирандола, Қайта өрлеу заманының италиалық ойшылы.

## Қайтыс болғандар
* 1856 — ұлы Ресей математигі Николай Иванович Лобачевский.
* 1810 — Генри Кавендиш, ағылшын физигі әрі химигі (туғ. 1731).

## Сыртқы сілтемелер

Санат:24 ақпан
Қызылжар

**Қызылжар** — Петропавл қаласының кең қолданылып жүрген қазақша атауы.

## Елді мекендер
### Ақмола облысы
* Қызылжар — Целиноград ауданындағы ауыл.

### Ақтөбе облысы
* ''Қызылжар'' — Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты болған ауыл, 2018 жылы таратылды.
* Қызылжар — Қобда ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Мәртөк ауданындағы ауыл.

### Алматы облысы
* Қызылжар — Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Кеген ауданындағы ауыл.

### Атырау облысы
* Қызылжар — Индер ауданындағы ауыл.
* *[[Қызылжар (Махамбет ауданы)|Қызылжар]]* — Махамбет ауданында болған ауыл. 2014 жылы таратылған.

### Батыс Қазақстан облысы
* Қызылжар — Ақжайық ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Теректі ауданындағы ауыл.

### Жамбыл облысы
* *Қызылжар* — Талас ауданындағы Көшек батыр ауылының 1999 жылға дейінгі атауы.

### Жетісу облысы
* Қызылжар — Ақсу ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Кербұлақ ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Қаратал ауданындағы ауыл.

### Қарағанды облысы
* Қызылжар — Бұқар жырау ауданындағы ауыл.

### Қостанай облысы
* Қызылжар — Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.

### Қызылорда облысы
* Қызылжар — Арал ауданындағы ауыл.

### Түркістан облысы
* Қызылжар — Бәйдібек ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Ордабасы ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Сайрам ауданы, Жаңаталап ауылдық округіндегі ауыл.
* Қызылжар — Сайрам ауданы, Құтарал ауылдық округіндегі ауыл.
* Қызылжар — Сарыағаш ауданындағы ауыл.

### Павлодар облысы
* Қызылжар — Ертіс ауданындағы ауыл.
* Қызылжар — Ақсу қалалық әкімдігі құрамындағы ауыл.

### Ұлытау облысы
* Қызылжар — Жаңаарқа ауданындағы кент.

## Футбол клубы
* Қызылжар — Петропавл қаласының атынан ойнайтын Қазақстандағы футбол клубы.
2 наурыз

**Наурыздың 2** — Григориан күнтізбесінде жылдың 61-ші күні (кібісе жылдарда 62-ші). Жылдың аяғына 304 күн қалады.

## Мерекелер

*  — Шаруалар күні.
* , Техас — Тәуелсіздік күні.
*  — Адуадағы шайқастағы Жеңіс күні .

## Оқиғалар
* 1972 жыл — Юпитер ғаламшарын зерттеуге АҚШ пилотсыз ғарыш аппараты Pioneer 10 ұшырылды
* 1992 жыл – Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылданды.

## Туғандар
* 1988 — Владимир Седов, қазақ ауыр атлеті
* 1931 жыл — Том Вулф, АҚШ жазушысы, журналисті
* 1910 жыл — Вальтер Тиль, неміс инженер-зымыраншы

## Қайтыс болғандар
* 2007 жыл— Анри Труайя француз жазушысы

## Сыртқы сілтемелер

Санат:2 наурыз
25 ақпан

**Ақпанның 25** — Григориан күнтізбесінде жылдың 56-шы күні. Жылдың аяғына 309 (кібісе жылдарда 310) күн қалады.

## Мерекелер

*  — Ұлттық күні
*  — Кеңес оккупация күні

## Оқиғалар
* 1711 — Ресей империясы Осман империясы соғыс жариялады.
* 1921 — Кеңес Одағында Грузин КСР құрылды.
* 1999 — Тәуелсіз Қазақстанда алғашқы халық санағы басталды.

## Туғандар
* 1916 жылы 25 ақпан – қазақтың тамаша әншісі, кино актері Кәукен (шын аты Әбдірахым) Кенжетаев дүниеге келді. Репертуары бай, сезімге терең бойлайтын дара талант. Ағасы Шәкен Кенжетайұлы Айманов туралы жазған «Дархан дарын» атты кітабы бар. Әншінің «Алтыбасарды» орындауын вокал өнерінің ең биік үлгілері қатарына қоюға болады.
* 1943 жыл — Джордж Харрисон (29 қараша 2001 жылы қайтыс болды, Лос-Анджелес) – ағылшын рок-музыканты , әнші, композитор, жазушы

## Қайтыс болғандар
* 1938 жылы 25 ақпан – Қазақстанның мемлекет қайраткері, ғалым Санжар Жафарұлы Аспандияров атылды. Толық анықталмаған деректер бойынша, қазақтың үш арысы – Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлин де осы күні шейіт болған. Кей деректерде Ілияс пен Бейімбет 26 ақпанда атылды деп көрсетіледі.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:25 ақпан
29 ақпан

**Ақпанның 29** — Григориан күнтізбесінде кібісе жылдың 60-шы күні. Кібісе жылдың аяғына 308 күн қалады.

Ақпанның 29 тағы да «кібісе күн» деген атауымен белгілі. Жылда ақпанның 29 болса, ол «кібісе жыл» деп саналады. Бұл күн-ай тек төрт жылда бір рет кездеседі, жылдың саны 4-ке бөлінгенде, мысалы 1988, 1996, 2008 не 2016 жылдарда. Жылдың саны 400-ге бөлінбесе, оңкей болады, немесе кібісе емес, мысалы 2014 ж.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1940 — Бекет операсы Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера және балет театрының сахнасында қойылды
* 1504 жыл — Христофор Колумб қарсыласқан ямайкалық үндістерді айдың тұтылуымен қорқытады.
* 1936 жыл— Нильс Бор атом құрылысының ғаламшарлық моделін ұсынады.
* 1960 жыл — Ағадір (Марокко) жер сілкініс нәтижесінде толықтай жойылады. 15 секунд ішінде 15 мың адам: қала тұрғындарының үштен бірі мерт болады.

## Туғандар
* 1792 — Джоаккино Антонио Россини (13 қараша 1868 қ.б., Пасси қаласы, Франция) — италия сазгері, дирижер, пианист.

## Қайтыс болғандар
* 1992 — Шәмші Қалдаяқов (29.2.1992, Алматы) – әйгілі қазақ сазгері, Қазақстанның халық артісі

## Сыртқы сілтемелер

Санат:29 ақпан
3 наурыз

**Наурыздың 3** — Григориан күнтізбесінде жылдың 62-ші күні (кібісе жылдарда 63-ші). Жылдың аяғына 303 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:3 наурыз
4 наурыз

**Наурыздың 4** — Григориан күнтізбесінде жылдың 63-ші күні (кібісе жылдарда 64-ші). Жылдың аяғына 302 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1678 – Антонио Лучо Вивальди итальяндық композитор, скрипкашы, педагог, дирижёр, католиктік діни қызметші
* 1966 – Руслан Фатихұлы Жақсылықов Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:4 наурыз
6 наурыз

**Наурыздың 6** — Григориан күнтізбесінде жылдың 65-ші күні (кібісе жылдарда 66-ші). Жылдың аяғына 300 күн қалады.

## Мерекелер

* , — еңбек күні.
* , Тәуелсіздің күні, 1975 жылдан бері аталады.
* , Қасиетті Казимир күні.
* , Аламо күні.
* , Вермонт қалалық мәжіліс күні.

## Оқиғалар

## Туғандар
1945 жылы 6 наурыз – қазақтың тамаша ақыны Темірхан Медетбек дүниеге келді. Ұлттық поэзияға XX ғасырдың соңғы ширегіндегі уақыт ырғағын, шамырқанған замана тынысын жеткізетін жырлардан сыбаға салған суреткер. 2000 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын алған.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:6 наурыз
5 наурыз

**Наурыздың 5** — Григориан күнтізбесінде жылдың 64-ші күні (кібісе жылдарда 65-ші). Жылдың аяғына 301 күн қалады.

## Мерекелер

*  — Дене шынықтыру және спорт күні.
*  — Ағаш отырғызу күні.
*  —Қырғызстан Сот жұмысындағы қызметкерлер күні.
*  — Соғыстық хабарландыру органдарының құрылған күні  (1918).
; 30px **Дін мейрамдары**:
; 12px **[[Католицизм]]**
: — әулие Киаранды еске алу күні;
: — Теофил, епископ Кесарии Палестинскийді еске алу күні.
; 12px **[[Православие]]**
: — ерлік қылған әкелерді еске алу күні;
: — киелі , епископ Лев Катанский (шамамен. 780);
: — память Валаам 34 киеліазапкерлерін : Тит, Тихон, Геласий, Сергий, Варлаам, Савва, Конон, Сильвестор, Киприан, Пимен, Иоан, Самон, Иона, Давид, Корнилий, Нифонт, Афанасий, Серапион, Варлаам, Афанасий, Антоний, Лука, Леонтий, Фома, Дионисий, Филипп, Игнатий, Василий, Пахомий, Василий, Феофил, Иоан, Феодор, Иоан (1578);еске алу күні
: — әулие-азапкер Николайды еске алу;
: — әулие-азапкер Садок (Шах-Дуст), парсы епископын, және 128 азапкерлерін еске алу күні. (342—344);
: — киелі  Агафон, Рим папасын еске алу күні(682);
: — Князь Ярослав Мудрыйды еске алу күні (1054);
: — киелі Агафон Печерскийді еске алу күні (XIII—XIV);
: — киелі-азапкер Корнилийді еске алу күні (1570);
: — азапкерАмфилді еске алу күні;
: — азапкер Евтропийді еске алу күні;
: — азапкер Аммийді еске алу күні;
: — киелі-азапкер Вассиан Муромецті еске алу күні;
: — азапкер Исидор Александрийскийді еске алу күні;
: — азапкер Плотинді еске алу күні.

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1575 жыл — Уильям Отред, (1660 жылы қ.б.)ағылшын математигі
* 1866 жыл — Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан (1937 жылы атылған), Алашорда үкіметінің төрағасы, қазақ тарихында аты алтын әріппен жазылған қоғам және мемлекет қайраткері, ұлт көсемі.
* 1956 жыл — Шәміл Керімұлы Серіков, палуан, грек-рим күресінен әлем және олимпиада чемпионы (1980), КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері (1979).
* 1967 жыл — Медеу Уәлиханұлы Арынбаев, әнші.

## Қайтыс болғандар
* 1953 жыл — Иосиф Сталин (1878 жылы туған), КОКП ОК Хатшысы, КСРО МК төрағасы, КСРО Жоғарғы Қолбасшы, Кеңес одағы генералиссимусы.
* 2013 жыл — Уго Чавес (1954 жылы туған), Венесуэла президенті (1999-2013)

## Сыртқы сілтемелер

## Дереккөздер


Санат:5 наурыз
7 наурыз

**Наурыздың 7** — Григориан күнтізбесінде жылдың 66-ші күні (кібісе жылдарда 67-ші). Жылдың аяғына 299 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1964 жыл – М.Әуезов атындағы Қазақ драма театрында Шыңғыс Айтматовтың «Құс жолы» шығармасы бойынша қойылған «Ана – Жер – ана» спектаклі алғаш көрсетілді. Көрнекті режиссер Әзірбайжан Мәдиұлы Мәмбетов қойған бұл спектакль – қазақ сахна өнері үшін белесті туынды.

## Туғандар
* 1946 жыл – қазақтың көрнекті кинорежиссері, жазушы Сатыбалды Нарымбетов дүниеге келді.
* 1948 жыл – қазақтың тамаша ақыны Жарасқан Әбдірашев дүниеге келді. Ғажайып эпиграммалардың авторы.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:7 наурыз
8 наурыз

**Наурыздың 8** — Григориан күнтізбесінде жылдың 67-ші күні (кібісе жылдарда 68-ші). Жылдың аяғына 298 күн қалады.

## Мерекелер
нобай|200px|Мейрамға арналып соғылған кәдесый теңге
*  БҰҰ - Халықаралық әйелдер күні

## Оқиғалар
* 1958 – Қазақ телевизиясы алғаш рет хабар тарата бастады.

## Туғандар
* 1901 – қазақ әншісі Манарбек Ержанов дүниеге келді. 1966 жылы қайтыс болған.

* 1912 – қазақ әншісі Жамал Омарова дүниеге келді. Қазақтың халық әндерімен, патриоттық шығармалармен танымал.

* 1919 – қазақ киноактрисасы Әмина Ерғожақызы Өмірзақова дүниеге келді. «Ана туралы аңыз», «Тақиялы періште» фильмдеріндегі рөлдері кеңінен танымал.

* 1937 – қазақ ақыны Төлеген Айбергенов дүниеге келді.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:8 наурыз
9 наурыз

**Наурыздың 9** — Григориан күнтізбесінде жылдың 68-ші күні (кібісе жылдарда 69-шы). Жылдың аяғына 297 күн қалады.

## Мерекелер
* ЮНЕСКО - Халықаралық диджей күні.

## Оқиғалар
* 1497 - Николай Коперник өзінің алғашқы астрономиялық бақылауын жүргізді.
* 1804 - Франция Луизиананы ресми түрде АҚШ-қа табыстады.
* 1959 - Нью-Йоркте ойыншықтар жәрмеңкесінде Барби атты жаңа қуыршақ таныстырылды.
* 1990 - Берлинде Германияның бірігуі жөнінде келіссөздер жүргізіле бастады.
* 
## Туғандар
* 1454 - Америго Веспуччи, флоренциялық теңізші. Оның құрметіне құрлықтың есімі берілген (Туған күні жуықтап алынған). (1512 ж. қ.б)
* 1814 - Тарас Григорьевич Шевченко, танымал украин ақыны әрі суретшісі. (1861 ж. қ.б)
* 1934 - Юрий Алексеевич Гагарин, Жер бетінен ғарышқа ұшқан алғашқы ғарышкер. (1968 ж. қ.б)
* 1943 - Роберт Фишер - америкалық шахматшы, 11-ші әлем чемпионы (1972-75). (2008 ж. қ. б.)
* 1947 - Смағұл Елубай, жазушы.
## Қайтыс болғандар
## Сыртқы сілтемелер

Санат:9 наурыз
10 наурыз

**Наурыздың 10** — Григориан күнтізбесінде жылдың 69-шы күні (кібісе жылдарда 70-ші). Жылдың аяғына 296 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1923 – қазақтың көрнекті кинорежиссері Қожықов Сұлтанахмет Қоңырқожаұлы. Ең үздік туындысы – «Қыз Жібек» фильмі ұлттық өнердің алтын қазынасына қосылған.

* 1934 – қазақтың белгілі жазушысы Тілегенов Бекежан Исағалиұлы.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:10 наурыз
11 наурыз

**Наурыздың 11** — Григориан күнтізбесінде жылдың 70-ші күні (кібісе жылдарда 71-ші). Жылдың аяғына 295 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 2010 жыл — Қызылағаш оқиғасы
* 2011 жыл — Жапониядағы магнитудасы 9,0 баллға жеткен жойқын жер сілкінісі

## Туғандар
* 1931 жыл — Руперт Мердок, АҚШ және Аустралия медиамагнаты, миллиардер
* 1979 жыл — Берік Айтжанов, Қазақстанның кино және театр актёры

## Қайтыс болғандар
* 1931 жыл — Фридрих Вильгельм Мурнау (28 желтоқсан 1889 жылы т.), неміс кинорежиссёрі.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:11 наурыз
12 наурыз

**Наурыздың 12** — Григориан күнтізбесінде жылдың 71-ші күні (кібісе жылдарда 72-ші). Жылдың аяғына 294 күн қалады.

[250px|thumb|right|[Штаб капитаны Мұстафа Кәмәл. 1907 жылғы маусымның 20-сында.]]
## Мерекелер

* , Ынтымақтастық күні
* , Тәуелсіздік күні

## Туғандар
* 1672 — Ричард Стил, ағылшын жазушысы (1729).
* 1824 — Густав Кирхгоф,  цезий және рубидийді ашқан неміс физигі (1887).
* 1860 — Сальваторе Ди Джакомо, италияндық жазушы (1934).
* 1881 — (кейбір деректер бойынша) Мұстафа Кемал Ататүрік, Түркия Республикасының тұңғыш президенті, оның негізін қалаушысы, жалпыұлттық көсемі, саяси реформаторы

## Қайтыс болғандар
* 1871 — Генрих Манн, неміс жазушысы.
* 1898 — Захариас Топелиус, фин жазушысы.
* 1930 — Алоис Ирасек (1851), Чехия жазушысы.
* 1942 — Уильям Генри Брэгг (1862), ағылшын физигі, 1915 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
* 1956 — Болеслав Берут (1892), поляк саяси және мемлекеттік қайраткері, Польша президенті.
* 2003 жыл — Андрей Михайлович Кивилев (1973 жыл), әйгілі қазақ велошабандозы

## Сыртқы сілтемелер

Санат:12 наурыз
13 наурыз

**Наурыздың 13** — Григориан күнтізбесінде жылдың 72-ші күні (кібісе жылдарда 73-ші). Жылдың аяғына 293 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 2008 — алтын бағасы тарихта алғаш рет унциясына $1,000- дан асты.
* 1783 жыл — Уильям Гершель Уран ғаламшарын телескоппенен тауып ашты.

## Туғандар
* 1835 жыл — Леон Кладель (20 шілде 1892 жыл) , француз романшысы. 
* 1883 жыл — Котаро Такамура, (2 сәуір 1956 жылы Токиода қайтыс болған), жапон ақыны және мүсіншісі. 
* 1913 жыл – қазақтың аса көрнекті композиторы Мұқан Төлебаев дүниеге келді. «Біржан – Сара» операсының авторы. 1960 жылы қайтыс болды.
* 1940 жыл – қазақтың танымал сәулетшісі Әбдісағит Тәтіғұлов дүниеге келді. Алматыдағы «Қазақстан» қонақ үйі ғимаратының архитектурасы үшін 1980 жылы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты атанған.
* 1991 жыл — Данияр Елеусінов,Қазақстандық әуесқой-боксшы, Азиада-2010 жеңімпазы, халықаралық спорт шебері.

## Қайтыс болғандар
* 1891 жыл — Теодор де Банвиль, (14 наурыз 1823 жыл), француз ақыны, драматург, сыншы, журналист және жазушы.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:13 наурыз
14 наурыз

**Наурыздың 14** — Григориан күнтізбесінде жылдың 73-ші күні (кібісе жылдарда 74-ші). Жылдың аяғына 292 күн қалады.

## Мерекелер
 - Көрісу күні

## Оқиғалар
* 1921 жылы 14 наурыз – Верный қаласының аты Алматы болып өзгертілді.

* 1930 жылы 14 наурыз – «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінің бірінші саны жарыққа шықты.

## Туғандар
* 1879 жылы 14 наурыз – Альберт Эйнштейн, физик.
* 1916 жылы 14 наурыз – әйгілі әншілер – ағайынды Ришад пен Мүсілім Абдуллиндер дүниеге келді. Қазақ әндерінің қос дауыспен айтылуында алдына жан салмаған шеберлер. Ришад Абдуллиннің де, Мүсілім Абдуллиннің де қазақ опера өнерінің дамуына қосқан үлесі өлшеусіз.

* 1935 жылы 14 наурыз – қазақтың тамаша жазушысы Қалихан Ысқақов дүниеге келді. Қаламгер шығармалары татаусыз төгілген тіл кестесімен, сөз саздылығымен бөлектеніп тұрады. Драматург, киносценарист ретінде де танымал.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:14 наурыз
15 наурыз

**Наурыздың 15** — Григориан күнтізбесінде жылдың 74-ші күні (кібісе жылдарда 75-ші). Жылдың аяғына 291 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1905 жылы 15 наурыз – қазақтың көрнекті актері, режиссер Қанабек Байсейітов дүниеге келді. Қазақ музыкалық театрының негізін салушылардың, тұңғыш опера режиссерлерінің бірі. Көптеген фильмдерде толыққанды бейнелер сомдаған киноактер. Драматургиядағы еңбегі де жемісті – кезінде Қуандық Шаңғытпаевпен бірлесіп жазған «Беу, қыздар-ай», «Ой, жігіттер-ай» пьесаларын республикалық, облыстық театрлар түгелдей қойып шыққан. 1979 жылы қайтыс болған.

* 1958 жылы 15 наурыз – қазақтың талантты скрипкашы қызы Айман Қожабекқызы Мұсақожаева дүниеге келді. Паганини атындағы халықаралық конкурстың, Сибелиус атындағы халықаралық конкурстың лауреаты. ЮНЕСКО – ның «Артист – бейбітшілікке» белгісінің иегері.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:15 наурыз
16 наурыз

**Наурыздың 16** — Григориан күнтізбесінде жылдың 75-ші күні (кібісе жылдарда 76-шы). Жылдың аяғына 290 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1751 жыл — Джеймс Мэдисон, АҚШ президенті (1809-1817)
* 1787 жыл — Георг Симон Ом (1854 ж. 7 шiлде, Мюнхен), немiс физигi

## Қайтыс болғандар
* 1993 жыл — Мұхаммед Хан Жүнежо, Пәкістанның саясатшысы, Пәкістанның он бірінші премьер-министрі
## Сыртқы сілтемелер

Санат:16 наурыз
17 наурыз

**Наурыздың 17** — Григориан күнтізбесінде жылдың 76-шы күні (кібісе жылдарда 77-ші). Жылдың аяғына 289 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 2000 жылы 17 наурыз – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінде Абылай ханның мәйітін қайта жерлеу рәсімі болып өтті.

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:17 наурыз
18 наурыз

**Наурыздың 18** — Григориан күнтізбесінде жылдың 77-ші күні (кібісе жылдарда 78-ші). Жылдың аяғына 288 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:18 наурыз
19 наурыз

**Наурыздың 19** — Григориан күнтізбесінде жылдың 78-ші күні (кібісе жылдарда 79-шы). Жылдың аяғына 287 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:19 наурыз
20 наурыз

**Наурыздың 20** — Григориан күнтізбесінде жылдың 79-шы күні (кібісе жылдарда 80-ші). Жылдың аяғына 286 күн қалады.

## Мерекелер

*  — ұлт күні

## Оқиғалар
* 1961 жылы – Ақмола қаласының аты Целиноград болып өзгертілді.
* 1973 жылы – Маңғыстау облысы құрылды.

## Туғандар
* 1914 жыл – қазақтың тамаша теноры Әнуарбек Бейсембайұлы Үмбетбаев дүниеге келді. Сахнада қырыққа жуық музыкалық образ жасап, ұлттық операның өркендеуіне үлкен үлес қосқан.

* 1935 жыл – қазақтың тамаша ақыны Тұманбай Молдағалиев дүниеге келді. Нәзік те сыршыл ақынның махаббат лирикасы ұлттық поэзияның асыл қазынасына айналған. Халыққа кеңінен танымал көптеген ән өлеңдерінің авторы.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:20 наурыз
21 наурыз

**Наурыздың 21** — Григориан күнтізбесінде жылдың 80-ші күні (кібісе жылдарда 81-ші). Жылдың аяғына 285 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1990 жылы – Намибия өз тәуелсіздігін (ОАР–дан) жариялады.

## Туғандар
* 1925 жылы – қазақтың ақыны Қуандық Шаңғытбаев дүниеге келді. Ол А.С.Пушкиннің "Евгений Онегин" романын, М.Ю.Лермонтов, Р.Бернс лирикаларын, Омар Хайямның рубаяттарын, М.Горькийдің "Қыз бен ажал" поэмасын т.б. қазақ тіліне аударды.

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:21 наурыз
22 наурыз

*'Наурыздың 22* — Григориан күнтізбесінде жылдың 81-ші күні (кібісе жылдарда 82-ші). Жылдың аяғына 284 күн қалады.

## Мерекелер

* , Бүкіләлемдік су ресурстар күні
* , Наурыз мейрамы

## Оқиғалар
* 1921   – «Жас алаш» газетінің бірінші саны жарыққа шықты. Көптеген жылдар бойы «Лениншіл жас» аталып келген бұл басылымның қазақ жастарының болмыс – бітіміне әсер – ықпалы, ұлттық журналистиканың озық дәстүрлерін қалыптастырудағы орны ерекше. Ғасыр соңында газет заман талабына сай, тәуелсіз сана тұрғысынан жаңаша түледі.
* 1989   – талай жылдар бойы діни мереке деп саналып, тыйым салынып келген, соңғы рет 1926 жылы аталған Наурыз мейрамы Қазақстанда қайтадан ресми түрде атала бастады. Бұл іске көрнекті мемлекет қайраткері, этнограф – ғалым Өзбекәлі Жәнібеков көп еңбек сіңірді.

## Туғандар
* 1181 — Ибн әл-Фарид, Арабтың ірі мистик-ақыны
* 1394 — Ұлықбек, өзбек астрономы және математигі
* 1499 — Иоганн Карион (1537), неміс тарихшысы, математигі, астрономы.
* 1868 — Роберт Эндрюс Милликен (1953), американ физигі, 1923 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
* 1931 — Бертон Рихтер, американ физигі, 1976 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты
* 1902 – қазақтың классик жазушысы, аса көрнекті драматург Ғабит Махмұдұлы Мүсірепов дүниеге келді. 1985 жылы қайтыс болған.
* 1948 – қазақтың жазушысы Марат Қабанбаев, Г.Х.Андерсен атындағы өте беделді халықаралық сыйлықтың иегері.
* 1949 – қазақтың дүлділ әншісі Жәнібек Кәрменов.

## Қайтыс болғандар
* 1832 — Йоганн Волфганг фон Гете (1749), неміс ғалымы және жазушысы.
* 1996 — Клод Мориак (1914), француз жазушысы және сценарист.
* 2005 — Кэндзо Тангэ (1913), жапон архитекторы.
* 2015 - Ли Куан Ю (1923), Сингапурдың тұңғыш премьер-министрі, экономикалық керемет авторы.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:22 наурыз
24 наурыз

*'Наурыздың 24* — Григориан күнтізбесінде жылдың 83-ші күні (кібісе жылдарда 84-ші). Жылдың аяғына 282 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:24 наурыз
23 наурыз

*'Наурыздың 23* — Григориан күнтізбесінде жылдың 82-ші күні (кібісе жылдарда 83-ші). Жылдың аяғына 283 күн қалады.

## Мерекелер
 :Санат:Наурыздың 23 күніндегі мерекелер''

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1927 жыл — Серік Смайылұлы Қирабаев, қазақтың көрнекті әдебиетші–ғалымы, академик, қазақ жастарының бірнеше буыны оқып шыққан әдебиет пәні оқулықтары авторларының бірі.

## Қайтыс болғандар
* 2013 жыл — Борис Абрамович Березовский (1946 жылы туған), ресейлік ғалым, кәсіпкер және саясаткер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:23 наурыз
27 наурыз

**Наурыздың 27** — Григориан күнтізбесінде жылдың 86-шы күні (кібісе жылдарда 87-ші). Жылдың аяғына 279 күн қалады.

## Мерекелер

* 25px Әлемдік театр күні.
* , Жеңіс күні.
* , Франктілді мәдени қоғамдастық мейрамы.
* , Армия күні (Қарулы күштер күні).
* , — Ресей ІІМ ішкі әскерлер күні.
* , Сакура гүлдену күні.

## Оқиғалар
* 1930 жыл — Лепсі шаруаларының көтерілісі басталды
* 1958 жыл — Никита Сергеевич Хрущёв КСРО МК төрағасы лауазымына ие болды

## Туғандар
1893 жыл — Карл Маннгейм мажар әлеуметтанушысы
1952 жыл - Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин - қазақ саясаткері.

## Қайтыс болғандар
1981 жыл — Мао Дунь, қытай жазушысы, әдеби сыншысы әрі редакторы.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:27 наурыз
25 наурыз

*'Наурыздың 25* — Григориан күнтізбесінде жылдың 84-ші күні (кібісе жылдарда 85-ші). Жылдың аяғына 281 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:25 наурыз
26 наурыз

**Наурыздың 26** — Григориан күнтізбесінде жылдың 85-ші күні (кібісе жылдарда 86-шы). Жылдың аяғына 280 күн қалады.

## Мерекелер
* Тәуелсіздік күні - Бангладеш Халық Республикасының ұлттық мейрамы. 
* Украинаның ІІМ ішкі әскерінің күні.

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар
1827 жылы Бетховен, Людвиг ван қайтыс болды

## Сыртқы сілтемелер

Санат:26 наурыз
28 наурыз

**Наурыздың 28** — Григориан күнтізбесінде жылдың 87-ші күні (кібісе жылдарда 88-ші). Жылдың аяғына 278 күн қалады.

[thumb|right|150px|[Максим Горький, 1906 жыл]]
Мейрамдар
* , Конституция күні.
* , Ұстаз күні.

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1483 — Рафаэль (1520), итальяндық суретші және архитектор
* 1868 — Максим Горький, орыс жазушысы (1936).
* 1892 — Корней Хейманс (1968), бельгиялық физиолог, 1938 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты
* 1930 — Джером Фридман, американ физигі, 1990 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты

## Қайтыс болғандар
* 193 — Пертинакс (126), Рим императоры.
* 1687 — Константин Гюйгенс, Нидерланд ақыны, ғалымы, және композиторы (1596).
* 1794 — Мари Жан Антуан Никола Кондорсе (1743), француз математигі, әлеуметтанушысы, саяси қайраткер.
* 1982 — Уильям Джиок (1895), американ химигі, 1938 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты

## Сыртқы сілтемелер

Санат:28 наурыз
29 наурыз

**Наурыздың 29** — Григориан күнтізбесінде жылдың 88-ші күні (кібісе жылдарда 89-шы). Жылдың аяғына 277 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

Санат:29 наурыз
30 наурыз

**Наурыздың 30** — Григориан күнтізбесінде жылдың 89-шы күні (кібісе жылдарда 90-шы). Жылдың аяғына 276 күн қалады.

## Мерекелер
* , Жерді қорғау күні

## Оқиғалар

## Туғандар
* 1222 жыл — Дзэннити, жапон буддизм идеясын қолдаушы, Нитирэн мектебінің негізін қалаушы
* 1135 жыл — Маймонд Мұса, жебірей философы, құқықтанушы, дәрігер
* 1940 жыл — Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев, Қазақ гуманитарлық заң университетінің ректоры, Халықаралық жоғары мектеп академиясының академигі
* 1986 жыл — Серхио Рамос, испан футболшысы, Реал Мадрид футбол клубының және Испания ұлттық құрамасының ойыншысы

## Қайтыс болғандар
* 1910 жыл — Жан Мореас, грек тегінен шыққан француз ақыны
## Сыртқы сілтемелер

Санат:30 наурыз
31 наурыз

**31 наурыз** — Григориан күнтізбесінде жылдың 90-шы күні (кібісе жылдарда 91-ші). Жылдың аяғына 275 күн қалады.

## Мерекелер

## Оқиғалар
* 1939 жыл — Молотов-Риббентроп пакты, Германия мен Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы арасында шабуыл жасаспау туралы келісімі

## Туғандар
* 1928 жыл — Горди Хоу, канадалық хоккейші, Стэнли Кубогының төрт дүркін иегері

## Қайтыс болғандар
* 1727 жыл — Исаак Ньютон,  ағылшын физигі, математигі, астрономы, табиғи философы, алхимигі және теологы
* 1855 жыл — Шарлотта Бронте, ІХ ғасырдағы ірі жазушылардың бірі, ағылшын әдебиетінің классигі

## Сыртқы сілтемелер

Санат:31 наурыз
4 сәуір

**Сәуірдің 4** — Григориан күнтізбесінде жылдың 94-ші күні (кібісе жылдарда 95-ші). Жылдың аяғына 271 күн қалады.

## Мерекелер
* Халықаралық Интернет күні.
*  тәуелсіздігі күні.

## Оқиғалар
* 1949 жыл -  Солтүстік Атлантикалық Келісім Ұйымы негізі қаланды.

## Туғандар

* 1415 жыл — Реннио (1499 жылы қайтыс болды), жапон буддист көшбасшысы.
* 1557 жыл — Лев Иванович Сапега (1633 жылы қайтыс болды), белорус ойшылы, мемлекеттік, қоғам және әскер қайраткері.
* 1818 жыл — Томас Майн Рид (1883 жылы қайтыс болды), ағылшын жазушысы.
* 1875 жыл — Пьер Монте (1964 жыл), француз дирижёры.
* 1876 жыл — Морис де Вламинк (1958 жыл), француз суретшісі.
* 1894 жыл — Дмитрий Иванович Чижевский (1977 жылы қайтыс болды), тарихшы, философ және филолог.
* 1922 жыл — Элмер Бернстайн (2004 жылы қайтыс болды), американдық композитор және дирижёр.
* 1926 жыл — Всеволод Дмитриевич Сафонов (1992 жылы қайтыс болды), киноактёр.
* 1928 жыл — Элина Авраамовна Быстрицкая, театра и кино әртісі.
* 1960 жыл — Хьюго Уоллес Уивинг, актёр
* 1962 жыл — Джонси Уорик (1998 жылы қайтыс болды), британ құқық қорғаушысы.
* 1965 жыл — Роберт Дауни—кіші, голливуд актёры.
* 1967 жыл — Дмитрий Владимирович Нагиев, актёр, шоумен.
* 1974 жыл — Василий Валерьевич Жиров, оксшы, еңбек сіңірген спорт шебері, Олимпиада ойындарының чемпионы (1996), Баркер кубогының иегері (1996), Парасат орденінің кавалері
* 1979 жыл — Хит Леджер (2008 жылы қайтыс болды), актёр.
* 1979 жыл — Роберто Луонго, канадалық хоккейші, Олимпиада чемпионы, 2 мәрте Әлем чемпионы.
* 1980 жыл — Бекзат Сейілханұлы Саттарханов (2000 жылы 31 желтоқсанда өмірден озды), әйгілі қазақ әуесқой боксшысы, Сидней олимпиадасының жеңімпазы.

## Қайтыс болғандар
* 1978 жыл - Зүлфікар Әли Бһутто, Пәкістанның саясатшысы, премьер-министрі және президенті

## Сыртқы сілтемелер

Санат:4 сәуір
5 сәуір

**Сәуірдің 5** — Григориан күнтізбесінде жылдың 95-ші күні (кібісе жылдарда 96-шы). Жылдың аяғына 270 күн қалады.

## Мерекелер

*  — Ағаш отырғызу күні.
* , , ,  — қытайлық цинмин күні.

## Оқиғалар
* 1453 — Түрік сұлтаны Мехмед II Константинопольды алу шабуылын бастады.
* 1843 — Гонконг Британия қол астына енді.
* 1896 — Афинада қазіргі Оимпиада ойындарының алғашқысы басталды (6-15 сәуір).
* 1955 — Ұлыбритания премьер-министрі  Черчилль Уинстон отставкаға кетті.
* 1982 — Ауғанстан соғысында КСРО әскерлері байқамай Иранға еніп кетті.
## Туғандар
* 1588 —  Томас Гоббс, ағылшын философы және саяси ойшылы

## Қайтыс болғандар
* 1975 жыл — Чан Кайши,  Қытайдың саяси қайраткері, генералиссимус
## Сыртқы сілтемелер

Санат:5 сәуір
6 сәуір

**Сәуірдің 6** — Григориан күнтізбесінде жылдың 96-шы күні (кібісе жылдарда 97-ші). Жылдың аяғына 269 күн қалады.

## Мерекелер

* Дүниежүзілік мультфильмдер күні.
*  Тәуелсіздігі күні (1821 жылдан бері).
*  сапёрлер күні.
* , Чакри күні, Рама I, Чакри әулеті негізін салушы құрметіне.
* , Негізін қалаушылар күні.
* Халықаралық Тартан күні ().
## Оқиғалар
* 1199 — Франциямен соғыста Англия королі Ричард I Арыстан Жүрек мерт болады.
* 1818 — Парижде барон Дрез Карл бүгінгі велосипедтердің алғашқы түрі - екі дөңгелекті көлік түрімен таныстырады.
* 1909 — Ресей мен Түркия арасында Болгария тәуелсіздігін жариялау келесімі орын алады.
* 1985 — Америкалық Уильям Шрёдер жасанды жүрекпен емханадан шыққан алғашқы адам.
* 1994 — Кигали, Руанда. Руанда үкіметі Dassault Falcon 50 ұшағын зымыран құлатады. Борттағы 10 адам, соның ішінде бітімгершілікке қол қойып келе жатқан Руанда мен Бурунди президенттері де бар.
## Туғандар
## Қайтыс болғандар
* 1528 жыл — Альбрехт Дюрер,  неміс суретшісі, портрет жанрының шебері, ксилографияның еуропадағы қас шебері деп танылған, Қайта өрлеу дәуірінің ең үздің батысеуропалық шебері
* 2009 жыл — Жак Устен,  Бельгия әншісі, композитор, француз тіліндегі лирикалық жанрдағы эстрадалық әндерді орындаушы, суретші.
## Сыртқы сілтемелер

Санат:6 сәуір
7 сәуір

**Сәуірдің 7** — Григориан күнтізбесінде жылдың 97-ші күні (кібісе жылдарда 98-ші). Жылдың аяғына 268 күн қалады.

## Мерекелер

*  Дүниежүзілік денсаулық сақтау күні
## Оқиғалар
* 1652 — Голландық Ян Ван Рибек Оңтүстік Африкада форт Кейптаун негізін қалады.
* 1795 — Францияда метрикалық жүйе енгізіп, ұзындық бірлігі метр және масса үшін — килограммды бекітетін заң енгізілді.
* 2003 — АҚШ әскері Ирак астанасы Бағдат қаласын алды.
* 2010 — Қырғызстанда артынша елдің билігін ауыстырған екінші көтеріліс орын алды.
## Туғандар
* 1939 жылы АҚШ фильм режиссері Френсис Форд Коппола туды.
* 1964 жыл — Рассел Кроу, «Гладиатор» тарихи фильмі үшін «Оскар» сыйлығы лаурета, Аустралия актеры, режиссер
* 1871 жылы Қазақ халқының тарихындағы тұңғыш кәсіпқой балуан Қажы Мұқан Мұңайтпасұлы туылды

## Қайтыс болғандар
* 1947 жыл — Генри Форд, автомашинаны алғашқы рет сериялы түрде шығаруды ұсынған адам, автомобилтдің негізін қалаушы деуге де болатын АҚШ кәсіпкері 
## Сыртқы сілтемелер

Санат:7 сәуір