open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жарсай ауылдық округі

**Жарсай ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жарсай, Ақсай, Қарағанды ауылдары кіреді. Орталығы – Жарсай ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 589 адамды (327 ер адам және 262 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Әлия

**Әлия** — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Бұлақ ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1103 адам (560 ер адам және 543 әйел адам) болса, 2009 жылы 1001 адамды (480 ер адам және 521 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1011 адамды (514 ер адам және 497 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Талдысай (Қобда ауданы)

**Талдысай** — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Талдысай ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1209 адам (591 ер адам және 618 әйел адам) болса, 2009 жылы 918 адамды (451 ер адам және 467 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 903 адамды (451 ер адам және 452 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Байтақ (ауыл)

**Байтақ** (2009 ж. дейін — *Ропповка*) — Ақтөбе облысының Қобда ауданы, Иманғали Білтабанов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 138 адам (75 ер адам және 63 әйел адам) болса, 2009 жылы 129 адамды (67 ер адам және 62 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 80 адамды (41 ер адам және 39 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Қосөткел (Ақтөбе облысы)

**Қосөткел** — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Иманғали Білтабанов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан шығысқа қарай 9 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 219 адам (114 ер адам және 105 әйел адам) болса, 2009 жылы 245 адамды (133 ер адам және 112 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 154 адамды (83 ер адам және 71 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Сәуле Мұханбедианқызы Айтбаева

**Сәуле Мұханбедианқызы Айтбаева** (22 мамыр 1960, Торғай облысы) — қазақстандық ірі мемлекеттік қайраткер, заңгер. 2017—2022 жылдары Парламент Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
1960 жылы 22 мамырда Торғай облысы, Жақсы ауданы, Жақсы ауылында дүниеге келді. 

Еңбек жолын 17 жасында Торғай облысы, Жақсы аудандық прокуратурасының кеңсе меңгерушісі болып бастады. Келесі жылы Торғай облысы, Жақсы аудандық комсомол комитетінің машинисті болды. 

1983 жылы Свердлов заң институтын “заңгер” мамандығы бойынша тәмамдап,  Целиноград облысы, Ленин аудандық прокуратурасының тәжірибешісі, келесі жылы тергеушісі болды. 

1985—1988 жылдары Ақмола облысы прокуратурасының ішкі істер органдарындағы тергеу және анықтауды қадағалау департаментінің прокуроры; 1988—1992 жылдары кадр жұмысы жөніндегі прокурордың көмекшісі; 1992—1996 жылдары ұйымдастыру-талдау бөлімінің прокуроры; 

1996 жылы Ақмола облысы көлік прокуратурасының ұйымдастыру-инспекторлық жұмысы жөніндегі аға көмекшісі; 

1997 жылы “Қазақстан Республикасы Қоғамдық байланыс және ақпарат орталығы” мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының бастапқы есеп құжаттарын, есеп беру нысандарын және әдістемесін әзірлеу және енгізу бөлімінің басшысы; 

1998 жылы Құқықтық статистика және ақпарат орталығы (департаменті) басшысының орынбасары – Астана қаласы бойынша статистика департаментінің басшысы болды. 

1999 жылы Астана қаласы бойынша статистика департаментінің басшысы қызметінен босатылып, Құқықтық статистика және ақпарат орталығы (департаменті) басшысының орынбасары – Ленин ауданы мен Ақмола облысы прокуратурасының Құқықтық статистика және ақпарат орталығы (департаменті) статистика қалыптастыру басқармасының басшысы болды. 

Бұдан кейін Айтбаеваның еңбек жолы Бас прокуратурада жалғасты: 

2001 жылы Бас прокуратура жанындағы Құқықтық статистика және ақпарат орталығы басшысының орынбасары болып тағайындалды. 

2003 жылы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті төрағасының жай орынбасары болса, 2 жылдан кейін бірінші орынбасары болып тағайындалды. 

Бірінші орынбасарлығын 7 жыл атқарғаннан кейін, 2012 жылы аталған комитеттің төрағасы атанды.

Лауазымынан 2017 жылы босатылып, 6 айдан кейін Қазақстан президентінің  бұйрығымен Парламент Сенатының депутаты болып тағайындалды. Кейін Сенаттың Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетіне енді.

## Марапаттары
*«Қазақстан Республикасы прокуратурасының құрметті қызметкері» (2001) атағы бар,
*«Ерен еңбегі үшін» (2005), 
*«Астананың 10 жылдығы» (2008), 
*«Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» (2011), 
*«Қазақстан Республикасының прокуратурасына 20 жыл» (2011) медальдарымен марапатталған.
*Екінші дәрежелі «Даңқ» Ордені (2014)

## Дереккөздер

Санат:Генералдар
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Қазақстан прокурорлары
Мамажанадыр

**Мамажанадыр** – Торғай үстіртінің оңтүстігіндегі тау.

## Географиялық орны
Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аққұм ауылынан шығысқа қарай 28 км жерде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 200 м, салыстырмалы биіктігі 20 м-дей. Төбесі доғал (кей жерлерінде күмбез тәрізді) келген көлбеу беткейлі аласа таудың ұзындығы мен ені шамамен 1,5-2 км. Батысында 8 км жерде Шилібөгет өзені және бірнеше шағын тұзды көлдер жатыр.

## Өсімдігі
Етегінде құрғақ далаға тән қылқан боз, бетеге, қау, т.б. астық тұқымдас шөптесіндер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы таулары
Тұтқындар серуені

«Тұтқындар серуені» - 1890 жылы салынған Ван Гогтың суреті. Суретте түрменің кішігірім ауласындағы құдық пен оның айналым жүрген тұтқындар бейнеленген. Сурет көк-жасыл гаммада орындалған.
 «Тұтқындар серуені» тұйықталған шеңбер тәріздес (суретші пікірінше) өмірді білдіреді. Ортадағы фигура басқа бейнелерге қарағанда ерекшеленеді: оның беті дәл салынған. Бұл кейіпкерде Ван Гогтың өзінің келбетін байқауға болады.

## Сипаттамасы
Бұл сурет Б.Жерральдтың «Лондон» кітабына иллюзия ретінде қызмет еткен Густав Дораның «Острог» гравюрасының негізінде жазылған. Түпнұсқада тұтқындардың шолуын өткізген Лондон түрмесінің бірінің ауласы бейнеленген. Ван Гог суреттің құрамын дәл көшірді. Бұл себеп оған жақын болуы мүмкін, себебі ауруханада ол өзін тұтқынға түсіріп, жабық кеңістікте секілді сезінді.
Суретші өзінің эмоциялық дыбысын суретке түсіреді, сондықтан ол гравюраның көшірмесі бола бермейді. Дорадан айырмашылығы, Ван Гог түрме қабырғаларын айқынсыз сызықтармен сызады. Контрасттық комбинацияларды қолдануға қарамастан, көп бағдарлы соққылар, қабырғаларды суық жансыз тонустармен бояйды. Осыған орай, айналада жүріп жүрген тұтқындар бір мылтық массаға біріктіріледі. Ван Гогта бұл үйірме қуаныш пен күн сәулесінен айырылған өмірдің үмітінің бейнесі болды. Тұтқындардың бірінде суретшінің ерекшеліктерін нақты ажыратуға болады.

## Салыну тарихы
1888 жылаың желтоқсанының соңында  Ван Гогта рухани дерттің алғашқы ұстамасы байқалды. Кейін ұстамалар қайталанып, ол Сен-Ремидегі Әулие Павелдің психиатриялық емханасында өз еркімен қаралды. Бұл жерде Ван Гог 1889 жылдың мамырынан 1890 жылдың мамырына дейін өткізеді. Бұл емхананың директоры – доктор Пейон мен Ван Гог ағасы – Тео суретшіге жұмыс істеу үшін барлық жағдайды жасауға тырысқан.

Емханада Ван Гог нақты бейнелерден қарап сала алмады, сол себептен әр түрлі суретшілердің литографиялары мен гравюраларын бейне ретінде қолданды. Бір жолы ол Теоды Регамедің «Каторга» гравюрасын әкелуін сұрап еді, алайда Тео оны таба алмай, бұл сурет үшін Ван Гог Гюстав Доредің «Острог» гравюрасын қолданды.
## Дереккөздер
*Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. Галерея искусства стран Европы и Америки XIX—XX веков. — М.: Красная площадь, 2007. — С. 103. — ISBN 978-5-900743-34-9.
*Ионина Н. A. Сто великих картин. — Вече, 2002. — Вече с.
*Антонова И. А. Шедевры Государственного музея изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. — М.: Советский художник, 1985. — С. 75.
## Сілтемелер

Санат:Суреттер
Санат:Ван Гог жұмыстары
Санат:Тұтқындар серуені
Копи-лувак

**Копи-лувак, копи лювак** *(индон. kopi luwak)* - өзінің ерекше өңдеу әдісімен белгілі кофенің бір түрі. Ол кофе Индонезия, Филиппин (ол жерлерде сусынды “Капе Аламид” деп аталады), Оңтүстік Үндістан мен Вьетнамда (вьетн. “кафе чон” деп аталады) өндірістік масштабтарда, арнайы жерлерде өндіріледі. Копи Лувак - әлемдегі ең қымбат кофенің бір түрі: оның бағасы бір киллиограмына 250-ден 1200 долларға дейін барады.

## Өндіріс ерекшелігі
Копи Лувактың дәндерін өндіру процессі мусанг жануарының кофе ағашының піскен жемістерін жеуінен тұрады. Олар дәндерді қоршаған жұмсағын қорытып алып, кофе дәндерін нәжіс түрінде сыртқа шығарады. Шыққан дәндерді адамдар жинап, кейін оны жуады және күн астында кептіреді. 

Копи Лувактың ерекше түрін былай түсіндіруге болады: мусангтардың ас қорыту жүйесіндегі асқазан сөлінің кейбір ақуыздарды ыдыратуы. Ол дайын сусынға ащы дәм береді. Сонымен қатар ішек-қарын бактерияларының әрекеті мен құрамына цибетин кіретін бездердің бөлінуімен әрекеттесуінің арқасында ерекше дәм пайда болады. Осыған қоса сүтқоректілердің ас қорыту жүйесінен басқа да әйгілі кофе түрлерін де өткізіп өндіреді (мысалы, “Қара азу”). 

Мусангтар тек ең дәмді және піскен дәндерді таңдайды деген ұғым бар. Осы кофе түрінің өндірісінің көлемі жылына бірнеше жүз килограммнан аспайды. Бірақ, бүгінгі таңда сусын дәндерін өндіруінің өнеркәсіптік масштабтарда өндірілуін арнайы зверофермаларда байқауға болады. Осындай фермалардағы жануарлар торларда өмір сүреді. Олар еріндік пен жақсы дәндерді таңдау мүмкіндіктерінен айырылған. Әлбетте, зорлықта өмір сүретін мусангтар дәндерді таңдай алмайды және жануарлардың тамақтану рационы ерекше болып, ол кофенің дәміне әсер етеді. Сонымен қатар, кофені цибетинмен жасанды түрде амортизациялаудың түрлері шығарылды. 
## Сілтемелер
Real Kopi Luwak coffee 

## Дереккөздер

Санат:Кофе
Бегәлі

**Бегәлі**, *Бегалы* — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Исламғали Құрманов ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 46 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 622 адам (293 ер адам және 329 әйел адам) болса, 2009 жылы 466 адамды (236 ер адам және 230 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 299 адамды (152 ер адам және 147 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Тамбурин кафесіндегі Агостина Сегатори

**«„Тамбурин“ кафесіндегі Агостина Сегатори»** () — Винсент ван Гог суреті, 1887-1888 жылдары қыста Парижде салынған.

Сурет Амстердамдағы Ван Гог мұражайында орналасады.

## Тарихы
Бұл картинада жас Ван Гогтың ашық және жарық түстермен жұмысында  жетістіктерін байқауға болады. Сурет Парижде Клиши желекжолында «Тамбурин» дәмханасында салынған. Бұл кафені интерьері бойынша жеңіл тануға болады: оның басым бөлігін тамбуринге ұқсас үстелдер құрайды. Ван Гог бұл кафеге өзінің бірнеше ай бойы жұмыс істеген Фернан Кормон шеберханасынан достарымен жиі келетін. Әйелдің бас киіміне көңіл аударсақ, ол Неапольден екенін білуге болады. Ол – осы дәмхананың иесі болды. Кейбір деректер бойынша, Ван Гог пен осы әйел қысқы мерзімді қатынаста болды. Ван Гог бұл кафеде өзінің сүйікті жапон графикасының көрмесін ұйымдастырды. Оның айтуынша, бұл көрме оның достарының Эмиль Бернар мен Луи Анкетен шығармашылығына зор әсер етті. Жапон гравюраларын осы суретте Агостина Сегатори артындағы қабырғада байқауға болады. 
## Дереккөздер
* D. M. Field: Van Gogh. Chartwell Books, Inc., 2006. ISBN 0-7858-2011-6.
* Derek Fell: Van Gogh’s Women. Vincent’s Love Affairs and Journey Into Madness. Wyd. I. New York: Carroll & Graf Publishers, 2004. ISBN 0-7867-1655-X.
* Ingo F. Walther, Peter Glücksam (tłum.): Van Gogh Basic Art Album. Taschen Gmbh, 2001. ISBN 3-8228-1128-9.
* Wallace, R. The World of Van Gogh (1853-1890) / Editors of Time-Life Books. — Alexandria, VA, USA: Time-Life Books, 1969. — P. 40, 69, 70.
* Maurer, N. The pursuit of spiritual wisdom: the thought and art of Vincent van Gogh and Paul Gauguin. — Cranbury: Associated University Presses, 1999. — P. 55. — ISBN 0-8386-3749-3.
* Crispino, E. Van Gogh. — Minneapolis, MN: Oliver Press, Inc., 2008. — P. 32.
* Galbally, A. A remarkable friendship: Vincent van Gogh and John Peter Russell. — Australia: Melbourne University Publishing, 2008. — P. 153.
* Van Gogh's Table: At the Auberge Ravoux. — New York: Artisan, 2001. — P. 40, 44. — ISBN 1-57965-182-8.
* Fell, D. Van Gogh's Women: Vincent's Love Affairs and Journey Into Madness. — New York: Carroll & Graf Publishers, 2004. — P. 80.
* Meier-Graefe, J. Vincent van Gogh: A Biography. — Mineola, New York: Dover Publications, 1987. — P. 60.
* In the café: Agostina Segatori in Le tambourin, 1887. Permanent Collection. Van Gogh Museum, Amsterdam (2005-2011). Проверено 18 марта 2011. Архивировано 14 мая 2012 года.

## Сілтемелер
* 

Санат:Суреттер
Санат:Ван Гог жұмыстары
Исламғали Құрманов ауылдық округі

**Исламғали Құрманов ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бегәлі, Егіндібұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Бегәлі ауылы.

## Тарихы
1997 жылы Бегәлі ауылдық округі (орталығы Бегәлі а.) таратылып, Калиновка ауылдық округіне (орталығы Калиновка а.) қосылды. 1999 жылы Калиновка ауылдық округі **Бегәлі ауылдық округі** болып өзгертілді. Кейін Бегәлі ауылдық округінен Исламғали Құрманов ауылдық округі бөлініп шықты. 2007 жылы округ құрамындағы Қызылту ауылы **Егіндібұлақ** болып өзгертілді.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 625 адамды (316 ер адам және 309 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Бестау

**Елді мекендер:**

* Бестау – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл.
* Бестау – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы ауыл.

**Тау:**
* Бестау – Қызылтас тауының оңтүстік-шығысындағы тау.
Интегралдық есептеу

**Интегралдық есептеу** – математиканың интегралдық қасиеттері мен есептеу тәсілдерін және олардың әр түрлі қолданылуын зерттейтін саласы. Ол дифференциялдық есептеумен тығыз байланысты. Интегралдық есептеу дифференциялдық есептеумен бірге математикалық анализдің негізгі тарауларының бірін құрайды. Интегралдық есептеудің негізгі ұғымдары – анықталмаған интеграл және анықталған интерграл. Анықталмаған интеграл – дифференциалдауға кері амал. Берілген функцияны дифференциалдау кезінде сол функцияның туындысы, ал интегралдау кезінде кезінде, керісінше, алғашқы функция ізделенеді және мұндай алғашқы функцияның туындысы берілген функцияға тең болуы тең. 

Интегралдық есептеудің аудан мен көлемді табуға байланысты бірқатар есептерін ежелгі грек математиктері шешкен. 9-15-ғасырларда Орта және Таяу Шығыс ғалымдары Архимед еңбектерін араб тіліне аударып, ежелгі математиканың табыстарын кейінгі ұрпақтарға жеткізген. Тек 16-17 – ғасырларда ғана табиғаттану ғылымдарының жетістіктері интегралдық есептеудің одан әрі дамуын қажет етті. Интегралдық есептеудің негізгі ұғымдары мен идеялық жүйесін бір-біріне тәуелсіз түрде Исаак Ньютон мен Готфрид Лейбниц жасады. «Интегралдық есептеу»  термині мен интеграл таңбасы Лейбництен бастап қолданылып келеді. Интегралдық есептеудің әрі қарай дамуы швейцариялық математик Иоганн Бернуллидің, әсіресе, Леонард Эйлердің есімдерімен тығыз байланысты. 19-ғасырдың басында француз математигі Огюстан Луи Коши шектре теориясы неізінде интегралдық есептеу иен диффенциалдық есептеуді қайта құрды. 

## Дереккөздер

Санат:Интегралдық есептеу
Жаманкөл (ауыл)

**Жаманкөл** — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Жарық ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 39 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 174 адам (92 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 92 адамды (45 ер адам және 47 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 25 адамды (12 ер адам және 13 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Жарық (Қобда ауданы)

**Жарық ** — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Жарық ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 40 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 661 адам (335 ер адам және 326 әйел адам) болса, 2009 жылы 435 адамды (218 ер адам және 217 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 351 адамды (196 ер адам және 155 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Жарық ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

**Жарық ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жарық, Жаманкөл, Қанай, Ортақ ауылдары кіреді. Орталығы – Жарық ауылы. Округ құрамында болған *Ащығара* ауылы 2012 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 469 адамды (263 ер адам және 206 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Жарық ауылдық округі

**Жарық ауылдық округі:**
* Жарық ауылдық округі — Абай облысының Жарма ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Жарық ауылдық округі — Ақтөбе облысының Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.
Бестау ауылдық округі

**Бестау ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бестау ауылы кіреді. Орталығы – Бестау ауылы.

## Тарихы
2007 жылы Белогор ауылдық округі мен Пятигорка ауылы **Бестау ауылдық округі** және **Бестау** ауылы болып өзгертілді. 2008 жылы *Еңбекшіадай* ауылы, 2012 жылы *Қаратал* ауылы таратылды.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 483 адамды (244 ер адам және 239 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Огаста (округ, Виргиния)

**Огаста округі** () — АҚШ-тың Виргиния штатында орналасқан. 2010 жылға арналған жағдай бойынша халықтың саны - 73 750 адам. 1738 жылы құрылды, өз атауын британ ханшайымы Августа Саксен-Готская құрметіне алған. 

## Географиясы
АҚШ санақ деректері бойынша округтің жалпы алаңы 2 515 км² тең, оның ішінде 2 505 км²-і құрлық және 10 км²-сі немесе 0,4 % -ы - бұл су қоймалары.

### Көрші округтер
* Staunton, Virginia қаласы — анклав
* Waynesboro, Virginia қаласы — анклав
* Пендлтон (Батыс Виргиния) — солтүстік
* Рокингем (округі, Виргиния) — солтүстік-шығыс
* Албемарл (Виргиния) — шығыс
* Нельсон (Виргиния) — оңтүстік-шығыс
* Рокбридж (Виргиния) — оңтүстік-батысқа қарай
* Бат (Виргиния) — батыс
* Хайленд (Виргиния) — солтүстік-батысқа қарай

## Демографиясы
2000 жылғы халық санағы деректері бойынша округте 65 615 тұрғын тұрады: 24 818 үй шаруашылықтары және 18 911 отбасылар. Халықтың тығыздығы шаршы шақырымға 26 адамды құрайды. Округ аумағында 26 738 тұрғын құрылыстары бар, құрылыс тығыздығына тоқталар болсақ, шаршы шақырымға 11 құрылыстар алаңынан келеді.  Нәсілдік құрамы: ақтар— 95,02 %, афроамерикандықтар — 3,60 %, байырғы америкалықтар (үндістер) — 0,15 %, азиаттар — 0,28 %, гавайлықтар — 0,02 %, басқа да нәсілдер — 0,32 %, өкілдері екі немесе одан да көп нәсілдер — 0,61 %. Испантілділіктер нәсіліне қарамастан 0,94 %-ды құрайды.

Ү шаруашылығы құрамынын 33,00 %-ы  18 жасқа дейінгі балалар, 63,70 %-ы ерлі-зайыптылар, 8,60 %-ы жалғызбасты әйелдер, 23,80 %-ының отбасыға еш қатысы жоқ.  Үй шаруашылығының  20,10 %-ының отбасыларға қатысы жоқ.  8,10 %-ы - жалғыз тұратын қарттар (65 жастан жоғары). Үй шаруашылығының орташа мөлшері - 2,56 адам, отбасының орташа мөлшері - 2,94 адам.

Округтің жас құрамы: 23,70 %-ы 18 жасқа толмаған, 6,90%-ы 18-ден 24 жасқа дейін, 29,80 %-ы 25-тен 44-ке дейін, 26,80 %-ы 45-тен 64 және 12,80 % -ы 65 және одан жоғары жастағылар. Округ тұрғындарының орташа жасы - 39. Әрбір 100 әйелге 101,10 ерден келеді. 18 жастан асқан әрбір 100 әйелге 99,80 ер тиесілі.

Үй шаруашылығының орташа табысы 43 045 USD құраған, отбасының орташа табысы — 48 579 USD. Ерлердің орташа статистикалық жалақысы 31 577 USD болды, ал әйелдердің орташа жалақысы 24 233 USD. Халықтың жан басына шаққандағы орташа табысы - 19 744 USD. Отбасының шамамен 4,20 %-ы немесе жалпы халықтың 5,80 %-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді. Соның ішінде 6,40 %-ы - жастар (18 жасқа толмағандар) және 6,60%-ы 65 жастан жоғарылар. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Вирджиния штаты, Огаста округі үкіметінің ресми сайты 
* Вирджиния штаты, Огаста округі ''www.dmoz.org'' сайтында
* Вирджиния штаты, Огаста округінің генеалогиялық деректері 
* Вирджиния штаты, Огаста округінің тарихи және генеалогиялық ресурстары
* Вирджиния штаты, Огаста округінің тарихы 

Санат:Виргиния округтері
Қанай (Ақтөбе облысы)

**Қанай** — Ақтөбе облысының Қобда ауданы, Жарық ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 269 адам (136 ер адам және 133 әйел адам) болса, 2009 жылы 165 адамды (89 ер адам және 76 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 57 адамды (33 ер адам және 24 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Сиэль Фантомхайв

**Сиэль Фантомхайв** ( ағылш. Ciel Phantomhive ) Kuroshitsuji аниме және мангасының басты кейіпкері. Ақсүйектер әулетінен шыққан сюжет басында он екі, ал сосын он үш жасты Сиэль "Фантом" компаниясының иесі. Жерасты әлемінде " xаншайымның күзетші иті" саналады. 
нобай

## Өмірбаяны
1875 жылы, 14 желтоқсанда өмірге келді.  Ата-анасы қаза тапқан, алайда Сиэль жынмен шартқа отырып, тірі қалды. Ата-анасынан қалған "Фантом" компаниясын иеленді. Фантомxайв әулетінің отағасы, Фантом корпорациясының иесі. Виктория xаншайымының тапсырыстарын орындап жүріп, ата-анасын өлтірген адамдарды іздейді.
## Сыртқы келбеті
Сиэль - аласа бойлы, он үш жастағы, қара көк шашты, көк көзді жеткіншек. Оның тігіншісі, Нина Хопкинстың айтуынша, Сиэльдың дене бітімі мінсіз. Әдетте, костюм киеді, ал гардеробы кең. Оң көзіне танғыш тартып жүреді, себебі көзінде Себастьян Миxаэлиспен жасаған шарты бойынша мөрі бар. Жасырыну үшін ақ түсті танғыш тартады. Арқасының сол жағында сектада болған уақытынан қалған таңба бар.
Сиэльдің екі сақинасы екі қолына киіліп тұрады. Оның біреуі сақталып қалған әулет реликтісі, ал екіншісі құжаттарға қол қоюға арналған сақина. Бұл сақинаны Анджелина Даллес Сиэльге сектадан оралғаннан соң берді. Анджелинаның сөзі бойынша, сақина оның ата-анасы қаза тапқан өрттен қалған жалғыз зат.
## Сюжеттік айырмашылық
Манга бойынша, Сиэль әлі де адам және ата-анасын өлтірген адамдарды тапқан жоқ. Себастьянның айтуынша, мөрдің орны қаншалықты жақсы байқалса, мөр соншалықты күшті болады. 
Аниме бойынша, екінші бөлімнің соңында ол жын болып кетті. Анименің екінші бөлімі мангадан бөлек, ұқсастықтары жоқ. Анимеде мөр қаншалықты көзге жақын болса, мөр соншалықты күшті.
## Дереккөздер

Санат:Аниме және манга кейіпкерлері
Жарсай (Өтек ауылдық округі)

**Жарсай** — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Өтек ауылдық округі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Исатай ауылдық округінің орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан батысқа қарай 55 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 560 адам (293 ер адам және 263 әйел адам) болса, 2009 жылы 282 адамды (155 ер адам және 127 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 52 адамды (32 ер адам және 20 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Исатай ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

**Исатай ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Өтек ауылдық округіне қосылды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жарсай ауылы кірді. Орталығы – Жарсай ауылы болды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 282 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданының таратылған ауылдық округтері
Жиренқопа ауылдық округі

**Жиренқопа ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жиренқопа ауылы кіреді. Орталығы – Жиренқопа ауылы. Округ құрамында болған *Ешкіқырған* ауылы 2008 жылы, *Тентекқара* ауылы 2012 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 577 адамды (295 ер адам және 282 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Бегалы ауылдық округі

**Бегалы ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бесқұдық ауылы кіреді. Орталығы – Бесқұдық ауылы.

## Тарихы
1997 жылы Бегәлі ауылдық округі (орталығы Бегәлі а.) таратылып, Калиновка ауылдық округіне (орталығы Калиновка а.) қосылды. 1999 жылы Калиновка ауылдық округі **Бегәлі ауылдық округі** болып өзгертілді. Кейін Бегәлі ауылдық округінен Исламғали Құрманов ауылдық округі (орталығы Бегәлі а.) бөлініп шықты. 2020 жылы округ орталығы Калиновка ауылы **Бесқұдық** болып өзгертілді.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1000 адамды (527 ер адам және 473 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Көк үй

**Көк үй** (1998 ж. дейін — *Зелёный Дол*) — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Сөгәлі ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 120 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 693 адам (321 ер адам және 372 әйел адам) болса, 2009 жылы 513 адамды (237 ер адам және 276 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 159 адамды (92 ер адам және 67 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Қоғалы (Ақтөбе облысы)

**Қоғалы** — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Сөгәлі ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 103 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 270 адам (141 ер адам және 129 әйел адам) болса, 2009 жылы 231 адамды (119 ер адам және 112 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 158 адамды (90 ер адам және 68 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Сөгәлі ауылдық округі

**Сөгәлі ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Көк үй, Сөгәлі, Қоғалы ауылдары кіреді. Орталығы – Көк үй ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 369 адамды (209 ер адам және 160 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Қаракемер (Қобда ауданы)

**Қаракемер** (1998 ж. дейін — *Брусиловка*) — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Қызылжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 86 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 530 адам (254 ер адам және 276 әйел адам) болса, 2009 жылы 245 адамды (118 ер адам және 127 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 159 адамды (88 ер адам және 71 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Қызылжар (Қобда ауданы)

**Қызылжар** (1998 ж. дейін — *Краснояр*) — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Қызылжар ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 78 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 974 адам (477 ер адам және 497 әйел адам) болса, 2009 жылы 637 адамды (316 ер адам және 321 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 331 адамды (165 ер адам және 166 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Қызылжар ауылдық округі (Қобда ауданы)

**Қызылжар ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік. 1998 жылға дейін *Краснояр ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қызылжар, Қаракемер ауылдары кіреді. Орталығы – Қызылжар ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 490 адамды (253 ер адам және 237 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Құрсай (Ақтөбе облысы)

**Құрсай** (1998 ж. дейін — *Михайловка*) — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Қобда ауылдық округі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Құрсай ауылдық округінің орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 23 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 837 адам (401 ер адам және 436 әйел адам) болса, 2009 жылы 334 адамды (167 ер адам және 167 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 150 адамды (86 ер адам және 64 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Құрсай ауылдық округі

**Құрсай ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Қобда ауылдық округіне қосылды. 1998 жылға дейін *Михайлов ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Құрсай ауылы кірді. Орталығы – Құрсай ауылы болды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 334 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданының таратылған ауылдық округтері
Сарыбұлақ ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

**Сарыбұлақ ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік. 1999 жылға дейін *Бесқопа ауылдық округі* деп аталған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Сарыбұлақ ауылы кіреді. Орталығы – Сарыбұлақ ауылы. Округ құрамында болған *Әбдібұлақ* ауылы 2008 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 502 адамды (268 ер адам және 234 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Терісаққан (Ақтөбе облысы)

**Терісаққан** — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Терісаққан ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 908 адам (446 ер адам және 462 әйел адам) болса, 2009 жылы 788 адамды (385 ер адам және 403 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 636 адамды (325 ер адам және 311 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Терісаққан ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

**Терісаққан ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Терісаққан, Жаңаталап ауылдары кіреді. Орталығы – Терісаққан ауылы.

## Тарихы
Округ кеңес заманында *Успен ауылдық кеңесі* деп аталған. 1997 жылы Терісаққан ауылдық округі (орталығы Терісаққан а.) таратылып, Жаңаталап ауылдық округіне (орталығы Жаңаталап а.) қосылды. Кейін Жаңаталап ауылдық округінен Терісаққан ауылдық округі бөлініп шықты. 2017 жылы Жаңаталап ауылдық округі таратылып, Терісаққан ауылдық округіне қосылды.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 949 адамды (504 ер адам және 445 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Антананариву

**Антананариву** — (1970 жылға дейін Тананариве, Тана) Мадагаскар мемлекетінің астанасы. Тұрғындары - 2,61 млн адам (2015 ж).

Елтаңбасы
Мемлекет - Мадагаскар
Регион - Аналаманга
Координатасы - 18°56′19″ ю. ш. 47°31′17″ в. д.HGЯO
Басшысы Лалау Равалуманана
Құрылған жылы	- 1625
Ескі атауы - Тананариве, Тана 
Ауданы - 88 000 000 м²
Орташа биіктігі НУМ - 1 276 м
Халқы	▲ 2.61 млн адам (2015)
Сағат UTC+3
Ресми сайты	web.archive.org/web/20070330230740/http://www.antananarivo.mg/   (фр.)

## Тарихы
17 ғасырдың алғашқы жартысында Имерин Андрианзак король құзырлығымен салынған. Мерин тілінен аударғанда қала атауы «1000 ауыл» немесе «1000 сарбаз қаласы» дегенді білдіреді.

19 ғасырда біріккен Мадагаскардың астанасы болған. Осыған қарамастан қалада Рува (Рова) корольдің сарайынан басқа ешқандай тастан соғылған ғимарат болмаған. Себебі, Ранавалуна I 1825 жылы олардың салынуына қарсы болған. 1896 жылғы француздардың аралды басып алып, Ранавалуна III ханшаның дәрежесін түсіргеннен соң, қала француздық Мадагаскар колониясының орталығына айналды. Осы уақытта қалада Мадагаскар университеті, Цимбазаза хайуанаттар бағы салынды. 1960 жылдан бастап Мадагаскар тәуелсіз елінің астанасы.

Антананариву шығыс жағалаумен (Туамасина қаласы), Алаотра көлі аумағымен (Амбатундразака қаласы), Анцирабе қаласымен теміржол арқылы байналысқан. Автокөлік жолдары барлық облыстық аймақтармен байланыстырады. Сонымен қатар, Антананариву халықаралық әуежайы бар.

1828 ж салынған «Рува король сарайы»; 1926 жылғы Цимбазаза хайуанаттар бағы; «Зума» малагасийлік базары туристтердің ең көп баратын жерлері болып табылады.

## Климат
Антананариву климаты тұрақты әрі жұмсақ. Себебі, аралды жан-жағынан теңіздер қоршап тұр. Субэкваторлық климатқа сәйкес, бірақ температура көрсеткіштері субтропиктік муссонды климатқа келеді. Ылғалды маусым қазаннан сәуір айына дейін жалғасса, мамырдан қыркүйекке дейін құрғақ маусым басталады. Бұл аралықта күн жылы және түн салқын болады.

## Экономикасы
Антананариву — елдің экономикалық, қаржылық, әкімшілік және сауда орталығы. Антананаривуда тамақ, былғары, тігін, ағаш өңдеу және полиграфия өнеркәсібі, сонымен қатар автомобиль құрастыру және құрылыс материалдарын өндіру зауыты бар.

Антананаривуда Зума деп аталатын дәстүрлі малагаси базары болды.

## Дереккөздер

Санат:Антананариву
Санат:Миллионер қалалар
Ақырап ауылдық округі

**Ақырап ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақырап ауылы кіреді. Орталығы – Ақырап ауылы. Округ құрамында болған *Қарабұлақ* ауылы 2012 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 607 адамды (321 ер адам және 286 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Уейкбординг

**Уейкбординг** немесе  уейкборд (көбінесе уейк, ағылшын тілінен wakeboard: wake — кильватер, board — тақтай) — су спаломасы, акротика және секіру элементтерін  қосатын экстремалды спорт түрі. Уейкбординг сноуборд, скейтборд және сефингпен ұқсастықтары бар. Қарқынды дамып келе жатқан су спорты және демалыс түрі.

## Дисциплиналары

Уейкбординг екі дисциплинаға бөлінеді: Уейкборд-катер және уейкборд-электротартылыс (кабельді уейкбординг). Катерлі уейкбордингте спортсмен катер үстінде қолына фал-ды ұстап, трамплин және толқын көмегімен  әртүрлі трюгтер орындайды.
Кабельді уейкбордингте спортсмен катер орнына арнайы  механикаландырылған құрылғымен жүзеді. Электро уейкбордингтің бірнеше түрдегі құрылғылары бар.
Еуропада экологиялық таза және тиімділігіне байланысты катерлі уейкбордингке қарағанда кабельді уейкбординг жақсы дамыған. Еуропа аумағында барлығы 100 ге жуық уейк-парктер ашылған, ал Ресей аумағында олардың 11 парк бар.

Қосымша балласттары бар, 29-38 км/сағ жылдамдықпен жүзіп келе жатқан катер өз артынан із қалдырады, ал оны секіру үшін трамплин ретінде қолданады. Секіру барысында көптеген трюгтерді іске асыруға мүмкіндік болады.
Шведтік «Radinn» компаниясы серфингке және уейкбордингке арналған тақтайларды жасап шығарды. Олар литийлік батареялардан қуаттанатын электромотор арқасында , катерсіз  максималды  46 км/сағ жылдамдыққа жете алады.  Тақтай «көмірталшықтарынан» жасалған, соған орай  Radinn-нің толық массасы 29 кг жетеді. Қолданыс барысында ол 30 минутқа жарайды.
Буксирлеуші катерлер — уейкбордта жүзуге арналған арнайы  мамандандырылған спорттық катерлер. Барлығы  буксирлеуші катерлердің 20 өндіруші бар. Үздік компаниялар : MasterCraft, Malibu, CorrectCraft, Supra, Centurion Boats.

## Трюгтер:
•	Айналу
•	Сальто
•	Айналу сальтосы
•	Рейли
•	Платформаларды көтеру.

Санат:Су спорты түрлері
Бейсен Абайұлы Құранбек

**Бейсен Құранбек** (1971 жыл 9 желтоқсан Алматы облысы Кербұлақ ауданы Қызылжар ауылы — 2020 жыл 18 мамыр Талдықорған) — журналист, қоғам қайраткері, тележүргізуші. Қазақстан Ұлттық арнасындағы "Айтуға оңай" бағдарламасының жетекшісі әрі жүргізушісі. Алматы облысы Жетісу телеарнасының директоры. ҚР Мәдениет қайраткері. Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегері. Талдықорғанның құрметті азаматы (2017).

## Толығырақ
* Бейсен Құранбек 1971 жылы 9 желтоқсанда Алматы облысы Кербұлақ ауданы Қызылжар ауылында дүниеге келген. Қаңлы тайпасының Қара қаңлы руынан шыққан. 
* Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген.
*  Еңбек жолын республикалық «Спорт» газетінде тілші, жауапты хатшы қызметтерінен бастаған. Ал қалған жылдарын қазақ телевидениесімен байланыстырып, «Рахат», «31-арна», «Хабар», Президент телерадиокешенінде қызмет атқарған. 
* 2007 - 2012 жылдары Алматы облыстық «Жетісу» телеарнасының бас директоры болды. 
* 2013 жылдан Қазақстан Ұлттық арнасындағы жалпақ жұртқа танымал «Айтуға оңай» әлеуметтік-тұрмыстық ток-шоуының жүргізушісі әрі жоба жетекшісі. 
* 2014 жылдың қазан айынан 2020 жылға дейін Алматы облыстық «Жетісу» телеарнасының бас директоры болды.
*2020 жылы 18 мамырда қайтыс болды.

## Марапаттары
* 2006 - ҚР Президенті сыйлығының иегері
* Қазақстан журналистер одағы сыйлығының лауреаты
* Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері
* "Жыл таңдауы" ұлттық сыйлығының иегері
* ҚР тұңғыш президенті - елбасының жеке алғыс хатымен марапатталған.
* 2015 - "Тіл жанашыры" құрметті атағымен марапатталған (2015 6 қараша Астана)
* 2015 - "Қазақстан халқы ассамблиясына 20 жыл" мерекелік медалі
* 2016 - Елбасының жарлығымен мемлекеттік марапат "Ерен еңбегі үшін медалі" мен марапатталды.
* 2017 - Талдықорған қаласының құрметті азаматы атанды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан тележүргізушілері
Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегерлері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Рахат телекомпаниясы тұлғалары
Санат:Спорт & Kz тұлғалары
Қияқты (Ақтөбе облысы)

**Қияқты** — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 89 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 236 адам (132 ер адам және 104 әйел адам) болса, 2009 жылы 283 адамды (134 ер адам және 149 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 189 адамды (95 ер адам және 94 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Милысай (Ақтөбе облысы)

**Милысай** — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстікке қарай 120 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 399 адам (194 ер адам және 205 әйел адам) болса, 2009 жылы 322 адамды (164 ер адам және 158 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 144 адамды (82 ер адам және 62 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Қызылжұлдыз ауылдық округі (Ақтөбе облысы)

**Қызылжұлдыз ауылдық округі** – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Аралтөбе ауылы кіреді. Орталығы – Аралтөбе ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 694 адамды (355 ер адам және 339 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы ауылдық округтері
Шахматты бокс

## Шахматты бокс
Шахматты бокс – екі спорт түрінің басын қосқан ерекше спорттық ойындардың бірі. Бокс 11 раундтан тұрады. Қатысушылар раундтың тақ сандарында шахмат (жылдам шахмат) ойнаса, жұп сандарында боксқа көшеді. Әр раундтың арасы 1 минут үзілістен тұрады. Шахмат ойынының әр кезеңі 4 минутқа созылады. Бокстың әр кезеңі алғашқы кездерде 2 минут болған еді. 2007 жылғы Әлем чемпионатынан кейін бокстағы 2 минуттық кезең 3 минутқа ұзартылды. «Нокаудқа» жіберіп, «мат» қойған спортшыны жеңімпаз деп табады. Егер спортшылар шахматта тең түсіп, бокста нокаут орын алмаса, онда бокстағы жинаған ұпайларына байланысты жеңімпаз анықталады. Шахматты бокста қарапайым шахмат ойынын екі мықты адам ойнайды. Бір қызығы ойын шахмат үстелі орналастырылған рингтің ішінде өтеді. Екі шахматшы да боксшылар секілді киініп, сайысқа шығады. Ойын барысында сөйлеуге, қарсыласын ұруға тыйым салынған. Шахбокстың түрлі бәсекелері 2003 жылдан бері ресми түрде өтіп келеді. Шахбокстың негізі идеясы Энки Билалдың «Froid-Еquateur» атты комикс-романында алғаш пайда болған. Бұны нидерландтық перформансист Ипе Рубинг нақтылы өмірде орындау үшін барын салады.

Санат:Шахмат
Санат:Спорт
Қызылжұлдыз ауылдық округі (Жамбыл облысы)

**Қызылжұлдыз ауылдық  округі** – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қызыл Жұлдыз ауылы кіреді.  Орталығы – Қызыл Жұлдыз ауылы.

Ауылдық округтің Кеңес өкіметі кезіндегі "Красная звезда" атауы, облыс әкімінің 12.06.2001 жылғы №839 қаулысымен "Қызыл Жұлдыз" ауылдық округі болып  ауыстырылды.

## Дереккөздер

 
Санат:Байзақ ауданы ауылдық округтері
Аралтөбе (Әйтеке би ауданы)

**Аралтөбе** — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Қызылжұлдыз ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1522 адам (766 ер адам және 756 әйел адам) болса, 2009 жылы 754 адамды (373 ер адам және 381 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 694 адамды (355 ер адам және 339 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Ақкөл (Әйтеке би ауданы)

**Ақкөл** — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Ақкөл ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстікке қарай 55 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1197 адам (614 ер адам және 583 әйел адам) болса, 2009 жылы 695 адамды (366 ер адам және 329 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 469 адамды (238 ер адам және 231 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Wanna One

**Wanna One** — CJ E&M компаниясының қолдауымен құрылған Оңтүстік Кореяның жігіттер тобы. Топта 11 адам бар. Олар: Чжисон / Jisung, Сонун / Sungwoon, Минхён / Minhyun, Сону / Seongwoo, Чжэхван / Jaehwan, Даниэль / Daniel, Чжихун / Jihoon, Уджин / Woojin, Чжинён / Jinyoung, Дэхви / Daehwi, Гуань Линь / Guan Lin. 2017 жылдың 7 тамызында топ өздерінің алғашқы әуендерін жарыққа шығарды.

Топ мүшелері.

## Дискография
### Мини-альбомдар
* *1X1=1 (To Be One)* (2017)

## Сыртқы сілтемелер
* Wanna One тобының ресми сайты 

Санат:Оңтүстік Корея музыкалық топтары
Санат:2017 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Венераның дүниеге келуі (Боттичелли картинасы)

**«Венераның дүниеге келуі»** (итал. *Nascita di Venere*) — Тоскан мектебінің итальяндық суретшісі Сандро Боттичеллидің суреті. Өлшемі 172,5 × 278,5 см, кенепте салынған кескіндеме болып табылады. Қазіргі кезде Флоренциядағы Уффици галереясында сақталған.
## Тарихы
Биограф Джорджо Вазари өзінің «Ғұмырнамалар» (1550) атты еңбегінде «Венераның дүниеге келуі» және «Көктем» суреттерінің Флоренция маңындағы Козимо Медичиге тиесілі болған Кастелло вилласында сақталғанын атап өтеді. Өнер тарихшыларының көбінің пікірі бойынша, сурет 1486 жылы Кастелло вилласының иесі болған Лоренцо ди Пьерфранческо Медичиге арналып салынған болатын. Медичи үйінен кейін табылған түгендемелік жазбалар Лоренцоның «Көктем» суретін иемдегенін растайды, алайда оның «Венераның дүниеге келуі» жұмысына тапсырыс беруші екеніне дәлелдемелер жоқ. Лигурия жағалауындағы Портовенере қаласында дүниеге келген Симонетта Веспуччи Венера моделі болған деген пікір қалыптасқан. 

Сурет сюжетінде бұған тұспал бар. Демі көктемді әкелетін батыс жел құдайы Зефирдің сипаттамасы Гомер шығармашылығында кездеседі. Ежелгі рим ақыны Овидий Зефирді аяқ-қолымен құшаққа алған әйелі Хлорида туралы жазады. Ботичелли грек және рим мәтіндерінің сарапшысы болғаны екіталай. Алайда, суретші өзінің көршісі Джорджо Антонио Веспуччи арқылы Флоренцияның интеллектуалды элитасының мүшесі болған. 

Ботичелли өзінің шығармаларының бірінде Венераның дүниеге келуін сипаттаған ақын Анжело Полицианомен (1454 – 1494) таныс болған деген мәлімет бар. Сонымен қатар, суретшінің кеңесшісі классикалық философияны христиандықпен байланыстыруға тырысқан философ Марсилио Фичино (1433 – 1499) болғандығы айтылады. Оның философиялық доктринасында Аспан Венерасы өзінің сұлулығымен адамдарды аспанға бастаған гуманизм, қайырымдылық және махаббаттың белгісі, маңызды тұлға болған.

## Сюжеті
Картина Венераның дүниеге келуі жайлы аңызды суреттейді.
Жалаңаш әйел құдай қабыршақ жармасының ішінде жағалауға қарай жел көмегімен жүзіп бара жатыр. Суреттің сол жақ бөлігінде Зефир (батыс жел) жұбайы Хлориданың (рим. Флора) құшағында қабыршаққа қарай үрлеп, гүлге толы жел тудырып жатыр. Жағалауда әйел құдайды грациялардың біреуі қарсы алуда. 
## Дереккөздер
* Burke, Peter. Culture and society in Renaissance Italy. — London, 1974.
* Ufizzi, Studi e Ricerche 4: La Nascita di Venere e l'Annunziazione del Botticelli ristaurate. — Firenze, 1987.
* Rose-Marie & Rainer Hagen. What Great Paintings Say. — Taschen, 2005. — Т. 1. — С. 146—151. — ISBN 978-3-8228-4790-9.

Санат:Суреттер
Санат:1486 жылғы картиналар
Санат:Боттичелли туындылары
Санат:Афродита
Санат:Жалаңаш әйелдер бейнеленген суреттер
Қарабидай (Шишкин картинасы)

**«Қарабидай»** — орыс суретшісі Иван Иванович Шишкиннің еңбегі.
## Тарихы
Бұл сурет Көркемөнерді ынталандыру қоғамының ғимаратында 1878 жылы өткен VI көшпелі көрмесінде қойылған болатын. Бұл туынды тақырыбын — өзінің көптеген басқа суреттеріне сияқты — Шишкин туған жерінде, өзінің қызымен бірге 1877 жылы барған Елабұғаға сапары барысында тапқан еді. 1878 жылы суретті П. М. Третьяков авторынан сатып алады.
## Экспозициясы
Суреттің артқы жағында қарымды қарағай тұр. Бұл ағаш — суретшінің бүкіл шығармашылығының белгісі. Орыс орманын жан-тәнімен сүйген суретші, бұл қарағайды егжей-тегжейлі салады. Жауын бұлттары қарабидай үстінен төніп, жаңбыр болатынын көрсетеді. Бүкіл суретке таралғандай сезілетін тыныштық пен желдің жоқтығы —  жақында болатын жауынының белгісі, бұл жауын жерге оны өңдеген адамға өз сыйларын беруі үшін қажет. Белгісіз бір үрей тудыратын жалғыз ғана зат – өлген ағаш. Кеуіп біткен қарағай бір сәтте сүйікті әйелінен, әкесінен, екі кішкентай ұлынан айырылған автордың жақындағы мұңының жаңғырығы болған деген мәлімет бар. Шөп және гүл қаптаған жол жолаушыны өз бойымен өтуге шақырып, бақытты ашуларға жетелеп жатқан секілді. Қарлығаштар жер бауырлап ұшып бара жатыр, олардың осылайша құйындаған түрінде көлеңкелері үлгермейтін сияқтанады... «Қарабидай» авторы нағыз керемет жасап шығарды, себебі осы суретке қарап, араның ызыңы мен қарлығаш қанаттарының шуын естуге болатын сияқты.

## Дереккөздер

Санат:Суреттер
Санат:1878 жылғы картиналар
Санат:Иван Шишкин туындылары
Санат:Мемлекеттік Третьяков галереясы жинақтамасындағы картиналар
Санат:Пейзаждар
Алтын күз (Левитан картинасы)

thumb|right|200px|Алтын күз. Левитан, 1895 ж.
**«Алтын күз»** — орыс суретшісі Исаак Ильич Левитанның (1860—1900) 1895 жылы салған пейзажы. Мемлекеттік Третьяков галереясына тиесілі. Сурет өлшемі — 82 × 126 см.

## Тарихы
Левитан суретті Тверь губерниясы, Горка шаруа мекенінде тұрғанда, 1895 жылдың күзінде бастады. Жұмысты жылдың соңында Мәскеуде аяқтаған болатын. 1896 жылы сурет Петербурге, кейін Мәскеуде өткен Жылжымалы көркемөнер көрмелерінің достастығының 24-ші көрмесінде қойылды. Сол жылы-ақ суретті Павел Третьяков сатып алған еді. «Алтын күзді» Левитанның 1895—1897 жылдары «мажорлық сериясына» жатқызады. Бұл жиынтыққа «Март» (1895), Свежий ветер. Волга» (1891—1895), «Весна. Большая вода» (1897) суреттері де кіреді. «Алтын күз» өзінің эмоционалдық мазмұнының әсемдігімен таң қалдырады. Сонымен қатар, ол суретшінің шығармашылығына импрессионизмнің әсер еткеніне мысал болып табылады.
## Сипаты
Левитан күз пейзаждарын салуды жақсы көретін — бұл жыл мезгіліне байланысты оның жүздеген жұмыстары бар. Солардың ішінде суретшінің ең танымал туындыларының бірі «Алтын күз» болып табылады. Бұл суретте ағаштармен қоршалып, сары және қызыл күзгі жапырақтармен көмкерілген кішігірім өзен бейнеленген. Алыста ауыл үйлері көрінеді, егістіктер,  көкжиекте сары түске боялған күзгі орман тұр. Ал төбеде аппақ бұлттар қалқып бара жатқан көк аспан төніп тұр. Суреттің жарқын және оптимисттік түстері Левитан шығармашылығына тән емес — әдетте ол әлдеқайда жұмсақ және нәзік тондар қолданатын. 
## Әдебиет
* Левитан И. И. Письма, документы, воспоминания / А. А. Фёдоров-Давыдов. — М.: Искусство, 1956. — 335 с.
* Мальцева Ф. С. Мастера русского пейзажа. Вторая половина XIX века. Часть 4. — М.: Искусство, 2002. — 84 с. — ISBN 9785210013484.
* Паустовский К. Г. Собрание сочинений в восьми томах. — М.: Художественная литература, 1969. — Т. 6.
* Петров В. А. Исаак Ильич Левитан. — СПб.: Художник России, 1992. — 200 с. — (Русские живописцы XIX века).
* Петров В. А. Исаак Левитан. — М.: Белый город, 2000. — ISBN 5-7793-0250-2.

Санат:Суреттер
Санат:1895 жылғы картиналар
Санат:Исаак Левитан туындылары
Санат:Мемлекеттік Третьяков галереясы жинақтамасындағы картиналар