К.Станиславский атындағы Ереван орыс драма театры

**К.Станиславский атындағы Ереван орыс драма театры** () — Армения астанасы – Еревандағы орыс драма театры. 1937 жылы құрылған.

## Тарихы
Орыс драма театры 1937 жылы 15 қарашада құрылды. Театрдың ашылуы «Көзбе-көз беттестіру» пьесасының қойылымымен ерекшеленді. Келесі жылы 1938 жылы театрға К.С.Станиславскийдің есімі берілді. Театрдың құрылуы мен дамуына армян режиссерлері, Арменияның халық әртісі Л.Калантар, А.Бурджалян, А.Гулакян және т.б. қатысты. КСРО халық әртісі, әйгілі ресейлік театр және кино актері Армен Джигарханян, сондай-ақ Вера Бабичева мен Геннадий Коротков театрдағы алғашқы қадамдарын жасады. Театрдың қойылымдарына Ю. Борисова, И.Ильинский, В.Самойлов және басқа да танымал актерлер қатысты.

52 жыл бойы, 1965-2017 жылдар аралығында театрдың көркемдік жетекшісі және бас режиссері болып Ленинград театр институтының түлегі, Александр Самсонович Григорян (1936-2017) болды. 1968-1983 жылдары театрдың директоры болып Армян КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Иосиф Исаакович Козлинер болды.

Театрдың өркендеу кезеңі 1970 жылдары басталды және осы уақыт ішінде республиканың шекарасынан тысқары жерлерге танымал тамаша актерлік ансамбль өнер көрсетті. КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1988 жылғы 2 тамыздағы Жарлығымен кеңестік театр өнерін дамытудағы сіңірген еңбегі үшін Армян КСР-нің К.Станиславский атындағы Мемлекеттік орыс драма театры Халықтар достығы орденімен марапатталды.

1972 жылдан 1985 жылға дейінгі кезең Мәскеуге үш рет гастрольдік сапарға шақырылған және одақтық республикалар арасында ең үздік орыс театрларының бірі болып танылды. Театрдың шығармашылық беделі, оның ерекше бағыты және оның актер ұжымы КСРО-ның әртүрлі қалаларына гастрольдік сапарларға баруға және әрқашан көрермендер мен шығармашылық табыстарға жетуге мүмкіндік берді.

Станиславский атындағы орыс драма театры өз тарихында көптеген марапаттар мен жүлделерге ие болды, олардың кейбірі: «Халықтар достығы» ордені (1988), «Ең жоғары атмосфералық қысым» сыйлығы (2002), «Шетелдегі үздік орыс театры» номинациясы бойынша «Театр жұлдызы» көрермендер сыйлығы (2022), бірнеше рет әртүрлі номинациялар бойынша Артавазд сыйлығын алды.

## Театр ғимараты
Станиславский атындағы театр 1937 жылы бұрынғы құрылысшылар клубында ашылды. Театр ғимараты сәулетшілер Каро мен Геворк Кочаров пен Микаэль Мазманянның жобасы бойынша православие шіркеуінің орнында тұрғызылған.
Ғимарат өте заманауи көрінеді, бірақ шын мәнінде бұл 1929 жылы салынған конструктивизмнің ескерткіші. Театр іші өте қарапайым — фойе мен фотогалереясы бар зал, костюмдер, марапаттар, дипломдар мен Станиславскийдің бюстісі, стендтермен жабдықталған.
Аудиторияға барар жолда кішкентай, бірақ өте қызықты миниатюралық әшекейлер көрмесін тамашалауға болады. Олардың әрқайсысы орыс театрында қойылған спектакльдерден алынған сахналық безендірудің көшірмесі.

Драма театрының көрермендер залы 514 орындық. Сахнада әртүрлі дәуір мен жанрдағы туындыларды көруге болады.

## Қойылымдары
Алғашқы тарихи спектакль ретінде «Көзбе-көз беттестіру» пьесасы таңдалды.
А.Сухово-Кобылиннің «Тарелкиннің өлімі» пьесасы 1978 жылғы үздік классикалық пьеса ретінде КСРО Мәдениет министрлігінің бірінші сыйлығын алды. Н.Гогольдің «Ревизор» (1988) пьесасы да жоғары бағаға ие болып, Закавказье фестивалінің бірінші жүлдесін алды.
В.Шекспирдің «Макбет» пьесасы, 1977 жылғы ең үздік спектакль ретінде КСРО Мәдениет министрлігінің бірінші сыйлығын, ал 1983 жылы «Он екінші түн» спектаклімен Мәдениет министрлігінің жоғары сыйлығын алды. З.Халафянның «Бесік жыры» спектаклі 1974 жылы КСРО Мәдениет министрлігінің бірінші сыйлығын алды.

Тоқырау кезеңінде орыс театры, өткір туындылар жасау жолындағы күрес бағдарламасын жүзеге асыра отырып және республикада алғашқылардың бірі болып А.Гельманның барлық пьесаларын, В.Розовтың «Қара құрдың ұясы», А.Вампиловтың «Үйрек аулауы», А.Галиннің «Шығыс трибунасы» спектакльдерін сахналады, сол кездегі көрермендердің көңілінен шықты.

90-шы жылдары тұрақсыз саяси және экономикалық жағдай Арменияның бүкіл мәдени өміріне әсер еткен кезде, электр қуатының жетіспеушілігінен Ереван орыс театры керосин шамдарымен жұмыс істей берді, қиын жағдайда театр актерлерінің жаңа буынын тәрбиеледі.
Дәл осы кезеңде театрдың ең жақсы қойылымдары қойылды: Г.Гориннің «Еске алу дұғасы», А.Островскийдің «Әр данышпанға қарапайымдылық», Л.Шанттың «Құлаған бекініс ханшайымы»,
Грибоедовтың «Ақылдан қайғы», А.Птушкинаның «Басқалардың шырақтарымен», Гр.Гориннің «Екі үйіңде де оба» т.б.

## Дереккөздер

Санат:Армения театрлары
Санат:Ереван театрлары