open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Күлгін шар

"Күлгін шар" — Кир Булычевтың «Алисаның саяхаты»атты цикліне кіретін балаларға арналған фантастикалық повесті.1982-інші жылы жазылған.Ал бірінші рет 1983-1984-інші жлдары газет бетіне шықты. 

## Мазмұны
XXI ғасырдың аяқ ағы.Громозека,профессор Селезнев және Алиса ғылымдық экспедицияның құрамында Бродяга атты ғаламшарды зерттге шықты.Бұл ғаламшар бүкіл жұлдыздар жүйесінен тыс орнласқан.Сонымен қатар ол жердегі сфера сыртқа шығарылған гравитациямен толы.Бүкіл тірі заттардың үлкен айырмшылықтары бар.Ғалымдардың пайымдауынша сол  ғаламшардың тұрғындары 26 мың жыл бұрын біздің жер ғаламшарына сұмдық вирус толған күлін түсті шар қалдырып кеткен.Ал ол вирустың жағымсыз жағы,ол тарап кетсе жазылмайтын ауру пайда болады.Ал ол күлгін түсті шар жақын уқытта жарылу керек болатын.Қаһармандар жер ғаламшарына қайта ұшып келіп,осы пайымдауды жеткізген кезде,оларга ешкім сенбей қояды.Содан Алиса мен Громозека осынын дәләдеу үшін уақыт көлігімен,өткен уақытқа қайтады.Олардың мақсаттары сол кездегі жасырылған шарды тауып,оны залалсыздандыру болып келеді.Алиса мен Громозека, тап болған ертегілер дәуірінде сиқыршыларды,айдаһарларды,перілерді, және Герасик атты кішкентай ұлды кездестіреді.Көптеген қиындықтардан өтіп,шарды тапқаннан кейін,оны залалсыздандыруға атақты сиқыршы Оох көмектеседі.

## Кейіпкерлер
•	Алиса Селезнёва

•	Профессор Селезнёв

•	Громозека

•	Иван Иванович — Ертегілер қорығының директоры

•	Герасик 

•	Дурында — сөйлейтін қарға

•	Змей Гордыныч — Ертегілер қорығында тұратын 3 басы бар айдаһар

•	Долгожеватель —6 басты айдаһар,Змей Гордынычтың ағасы

•	Жалмуыз кемпір

•	Адам жегіш

•	Қарақшылар

•	Оох-Ертегілер дәуіріндегі сиқыршы

## Дереккөздер
Орыс википедясынан алынған
Балықты (Фёдоров ауданы)

**Балықты** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Вишнёвый ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Ауыл  аудан орталығы - Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 74 км-дей жерде орналасқан. КАТО коды — 396837200.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 223 адам (115 ер адам және 108 әйел адам) болса, 2009 жылы 184 адамды (93 ер адам және 91 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Пенелопа Миллер

thumb|358x358px|Пенелопа Миллер
**Пенелопа Энн Миллер** (ағыл. *Penelope Ann Miller*,  13 қантар 1964) – американдық актриса.

## Өмірі мен мансабы
Пенелопа Энн Миллер Лос-Анджелеста дүниеге келді. Ол режиссер Марк Миллер мен тілші Беатрис Миллердің ортаншы қызы. Ол Менло колледжінде оқыды. 1985 жылы Миллер Нейл Саймонның «Билокси-блюз» пьесасында танымал болды. 1988 жылы қойылымның кино нұсқасында түсті. 

1989 жылы «Біздің қалашық» қойылымына қатысқаны үшін Миллер «Тони» сыйына номинант болды. Содан кейін ол үлкен экранда мансабын бастады. 1992 жылы «Чаплин» фильмінде Эдна Первиэнстың рөлін сомдады. 1997 жылы ол «Реликт» фильмінде басты рөлді ойнады, алайда фильм көрермендердің көңілінен шыға алмады. 

Тоқсаныншы жылдардан бастап Миллер Lifetime арнасының телефильмдерінде ойнай бастады.

1995 жылы Пенелопа актер Уилл Анеттқа тұрмысқа шығып, сол жылы жұп ажырасып кетті. 2000жылы Джеймс Хаггинспен некелеседі, алайда 12 жылдан кейін жұбайлар ажырасады. Бұл некеден актрисаның екі баласы бар. 

## Фильмография
1987 — Тәрбиешінің саяхаты/*Adventures In Babysitting*

1988 — Ерегежей/*Big Top Pee-Wee*

1988 — Өлімге/*Dead-Bang*

1990 — Ояну/*Awakenings*

1990 — Балабақша полиция қызметкері/*Kindergarten Cop*

1990 — Жаңа келген

1991 — Бөтен ақша/*Other People’s Money*

1992 — Чаплин / *Chaplin* 

1992 —Бетти Лудың сөмкесіндегі қару/*The Gun In Betty Lou’s Handbag*

1992 — Комета жылы/*Year Of The Comet*

1993 — Карлитоның жолы/*Carlito’s Way* (номинация на премию *Золотой глобус*)

1994 — Жалмауызға аңшылық/*Witch Hunt*

1994 — Көлеңке/*The Shadow*

2002 — Ниро Вульфтың құпиясы/*A Nero Wolfe mystery*

2004 — C.S.I.: Нью Йорк / *CSI: NY*

2005 — Өжет әйелдер/*Desperate Housewives*

2005 — Ессіз ақша/*Funny money*

2007 — Жіберілгендер/*The Messengers*

2007 — Мақсатты аққұба қыз/*Blonde Ambition*

2009 — Robosapien: Rebooted 

2011 — Артист/ *The Artist*

2013-2014 — Көңілдес қыздар/*Mistresses*

2015 — Американдық қылмыс/*American Crime*

2016 — Халықтың туылуы*The Birth of a Nation*
Куличтер

## Кулич
Кули́ч (из ср.-греч. κουλλίκι(ον) от κόλλιξ «дөңгелек немесе сопақ пішінді нан») — мерекелік пасхаль нанының орысша атауы.
Ауыз-екі тілде жиі кули́ца немесе кули́чка кездеседі. Куличка сөзі «ватрушка» — ішіне ірімшік салып пісірілген нан, «ашымаған крендель», «тойға бәліш» деген мағынада қолданылады.
### Сипатталуы

Бұл ашытқа қамырдың өнімі, формасы мен үлкендігі бойынша әр түрлі. Католиктерде ашытқы куличтерден басқа құмшекерлі пірәндік «бабы» ретінде де қолданады. 
Цилиндр формасында жиі мейіз қосылған жәнеде қант ұнтағы мен шәрбәтімен әшекейлейді. Дәмдеуіш ретінде ваниль, кардамон, мускатты жаңғақты қолданады.
Ресейдің әр түрлі ауданында куликтерді неше түрлі формамен пісірген, алайда көбіне шіркей просфор формасын көп берген. Солай көтеру үшін қамырға көп жұмыртқа мен май қосу керек екен.
Куличтер пасхаменқоса және Ұлы бейсенбі жұмыртқаларымен сәнделген етіп шіркеуде жасалынады. Куличтердің бейнесі — әйгілі пасхаль дәстүрінің бірі болып саналады.
Пасхальді дәстүрдің бітуінен кейін ауыз ашқанда тәттілер таратылып, бір-біріне ауыз тигізіп отырған. Алайда көбінесі үлкен отбасы санына байланысты куличті бөлгенді.
### Сонымен қатар
* Паска
* Козунак
* Панеттоне
* Штоллен
* Троицкая церковь «Кулич и Пасха»
* Артос
## Дереккөздер
Орыс Уикипедиясынан аударылған
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87
Ои

**Ои́** (фр. Ohis) – Франциядағы коммуна. Пикардия аумағында орналасқан. Коммунаның департаменті – Эна. Ирсон кантонының құрамына кіреді. Коммунаның округі – Вервен.

Коммунаның INSEE коды 02567.

## Халқы
2010 жылы коммунаның халқы 307 адамды қамтыды. 

## Экономика
2010 жылы 198 адамның ішінде еңбекке жарамды жаста (15-64 жас) 132 адам экономикалық белсенді, 66 – белсенді емес (белсенділіктің көрсеткіші -  66,7 %, 1999 жылы 70,3 %) болды. 132 белсенді тұрғындардан 115 адам (64 еркек және 51 әйел) жұмыс істеді, жұмыссыздар саны 17 (10 еркек және 7 әйел) адам болды. 66 белсенді емес адамнан 14 адам оқушы немесе студент,26 – зейнеткер, 26 адам басқа себептерге байланысты белсенді емес болды.

## Дереккөздер:
Санат:Коммуна
Санат:Қалалар
Марат Мальтекбасов Жабықбайұлы

**Марат Мальтекбасов Жабықбайұлы** (8 наурыз 1958 жыл, Қапал ауданы, Талдықорған облысы) - педагогика ғылымдарының докторы, профессор

## Өмірбаяны
Марат Жабықбайұлы 1958 жылы 8 наурызда Талдықорған облысы, Қапал ауданы, Арасан совхозында қызметкерлер отбасында дүниеге келген. Ұлты – қазақ. Білімі жоғары. 1981 жылы Томск басқарудың автоматтандырылған жүйесі және радиоэлектроника институтын аяқтап тәмамдағаннан кейін, І.Жансүгіров атындағы Талдықорған педагогикалық институтында жалпы физика және физиканы оқыту әдістемесі кафедрасының аға лаборанты, оқытушысы, теориялық физика және техникалық пәндер кафедрасының стажер-ізденуші қызметтерін атқарды.

1991 жылы С.М.Киров атындағы ҚазМУ аспирантурасын бітіріп, 01.04.07 – қатты дене физикасы мамандығы бойынша физика-математика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертациясын сәтті қорғады. Диссертация қорғаған соң, электрорадиотехника кафедрасының аға оқытушысы қызметін атқарды. 1995 жылы қаңтарда электрорадиотехника және ОТҚ кафедрасының меңгерушісі қызметіне сайланды. 1998 жылдан доцент ғылыми атағы бар. 1999 жыл қазанда инженерлік-экономикалық факультет деканы қызметіне сайланды. 2001 жыл қыркүйекте оқу және ғылыми жұмысы жөніндегі проректор қызметіне тағайындалды. 2004 жылғы ақпаннан І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің оқу ісі жөніндегі проректоры.

01.07.2008 ж. осы күнге дейін І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің ұйымдастыру жұмысы, әлеуметтік және студенттік сұрақтар бойынша проректоры.

Жоғары оқу орындары арасындағы, республикалық және халықаралық басылымдарда жарық көрген 77 ғылыми мақаланың авторы. Сондай-ақ:
* құрамында мырышы бар халькогенидті шыны тәріздес аморфты биполярлы фотоөткізу эффектісі бар жартылай өткізгіштердің пленкасын алу тәсілі №75437 ойлап табу патентінің иегері – 08.06.2011 ж.
* құрамында мырышы бар халькогенидті шыны тәріздес аморфты биполярлы дрейф эффектісі бар жартылай өткізгіштердің пленкасын алу тәсілі №75437 ойлап табу патентінің иегері - 08.06.2011 ж.
2002 жылы «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері» төс белгісімен, 2003 жылы «Қазақстан Республикасының ғылымын  дамытуға сіңірген  еңбегі үшін» төс белгілерімен, 2009 жылы"Ы.Алтынсарин" атындағы медалімен және 2013 жылы "А.Байтұрсынов" атындағы күміс медалімен марапатталған. 2011 жылы – Қазақстан Республикасының Президентінің және Нұр Отан партиясының 15-жылдығына орай, партия төрағасының бірінші орынбасары Б.Байбектің қолымен Алғыс хатымен марапатталған.

2011 жылы 13.00.08 - «Кәсіптік білім берудің теориясы мен әдістемесі» мамандығы бойынша докторлық диссертациясын сәтті қорғады.

2004 жылы есімі «Ресейдің танымал ғалымдары» атты энциклопедиясына енгізілген. 18.01.2013 ж. Ресей жаратылыстану академиясының профессоры болып сайланды. ҚР педагогика ғылымдары Академиясының корреспондент-мүшесі.

Халықаралық турнир «Джиу-джитсу» федерациясының мәртебелі президенті.

Талдықорған қалалық маслихатының ІІІ, IV, V шақырылымының депутаты.

Ақсу ауданының Құрметті азаматы.

## Сілтемелер
* Марат Мальтекбасов Жабықбайұлының өмірбаяны
Дичен Лакмэн

**Дичен Лакмэн** (ағыл. *Dichen Lachman*, 22 ақпан 1982) – американдық актриса.

## Өмірбаяны
Дичен Лакмэн Катманду, Непалда дүниеге келіп, сегіз жасына дейін сол жерде тұрды. Содан кейін отбасысымен Аустралияға көшіп кетті. Аделаидадағы унивеситетті бітіріп, аустралияндық шоудан өз мансабын бастады.

## Мансабы
2005 жылы Дичен «Көршілер» операсында екі жыл түсті. Сондай-ақ ол «Аквамарин» фильмінде кішігірім рөлді сомдап, АҚШ-қа көшіп кетеді. 

2008 жылдың басында Лакмэн «Қуыршақ үй» телесериалында басты рөлді алады. Бірақ шоуды екі маусымнан кейін көрермендердің көңілінен шықпағандықтан жапты. Шоу төмен рейтингтерге байланысты екі маусымнан кейін тоқтатылды, содан кейін ол Being Human екінші маусымында қайталанатын рөлге ие болды. Лачман сонымен қатар «NCIS: Лос-Анджелес», «Гаваи бестігі-0», «Торчвуд» және «Батпақ» сияқты телехикаяларда қонақта болды.

2012 жылы Лакман төмен рейтингтерге байланысты бір маусымнан кейін жойылған ABC телесериалындағы Last Resort басты рөлдердің бірін алды. 2014 жылы ол The CW арнасының The 100 фильмінде қайталанатын рөлге ие болды.

## Жеке өмірі
2015 жылдың 24 қаңтарынан бастап Дичен актер Макс Осинскиге үйленді. Ерлі-зайыптылардың Матильда Осински атты қызы бар (2015 жылы мамырда дүниеге келген).

## Фильмография

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Катмандуда туғандар
Санат:Аустралия сабын операсы актрисалары
Флоренц

{| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:auto; background: #FFFFFF;"
|- style="color:white"
!style="background-color:#8B4513; width:40%"| Есімі
!style="background-color:#8B4513; width:20%"| Жынысы
!style="background-color:#8B4513; width:20%"| Түрі
!style="background-color:#8B4513; width:15%"|
|-align="center"
|**Флоренц** ()
|ер
|Кентавр
|
|-
|colspan=6|

Флоренц — кентавр болған. Ең бірінші рет  «Гарри Поттер и философский камень» кітабында пайда болды, ол кезде Гарри Поттерді  Волан-де-Морттан сақтап қалады. Кентавр табынынан қуылып, тыйым салынған орманға кетеді.
Гуванч Ильясович Абылов

**Гуванч Абылов** (Түрікменстан 30 наурыз, 1988 жыл, Ашхабад, түрікмен КСР) — Түркіменстан футбол клубының жартылай қорғаушы «Хазына» Түркіменстан ұлттық құрамасының ойыншысы.

## Клубтық мансабы
Еңбек жолын Ниса Ашхабадта бастаған. Түркіменстанның «Ашхабад», МТТУ, «Ахал» және «Алтын Асыр» футбол клубтарында өнер көрсеткен. 
2015 жылынан бастап «Хазына» клубына ойнап жатыр.
2021 жылдың 29 наурызында ол бір жылдық келісімшартқа отырып, Небитчиге көшті.

## Ұлттық құрамындағы мансабы
Ол ұлттық құрама сапындағы дебютін 2008 жылы 22 маусымда 2010 жылғы әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Иорданияға қарсы (0:2) өткізген болатын. Алғашқы гол 2012 жылы Лаосқа қарсы жолдастық ойында соғылды.

## Жетістіктері
Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасы

* АФК шақыру кубогының финалисті: 2012 жыл

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Интервью сайту ФИФА

Санат:Ашхабадта туғандар
Санат:Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ниса ФК ойыншылары
Санат:Ашхабад ФК ойыншылары
Санат:Едиген ФК ойыншылары
Санат:Ахал ФК ойыншылары
Санат:Алтын Асыр ФК ойыншылары
Санат:Небитчи ФК ойыншылары
Санат:Энергетик Мары ФК ойыншылары
Сальса (соусы)

**Сальса(соусы)**– әдеттегі мексикандық соус. Бәрінен де көп сальса пісірілген және үгітілген қызанақтың немесе чили, кориандр жапырақтарының, сарымсақ және қара бұрыштың қосындысынан тұрады. Сонымен қатар сальсаның дайындалуы Ресейде жоқ азық–түліктерден тұруы мүмкін.

Сальсаны көбінесе дипа тағамына, тортилья немесе такос және де әртүрлі тағамдарға  қосады. Берілген сальса соусының пісірілген сальсадан ерекшелігі – бұл сальсаны пико де гальомен араластырып, ірімшікпен шикі түрінде береді

Санат:Соустар
Василий Витальевич Шульгин

**Васи́лий Вита́льевич Шульги́н** (1 немесе 13 қаңтар 1878 жылы Киевте дүниеге келген — 15 ақпан 1976 жылы, Владимир ) — орыс саяси және қоғам қайраткері, публицист. Волын губерниясының аталығынан. екінші, үшінші депутаты және Төртінші Мемлекеттік дум. 
left|thumb|241x241px|В. Я. Шульгин
thumb|206x206px|Дмитрий Иванович Пихно, Шульгиннің өгей әкесі
  
left|thumb|300x300px|Мемлекеттік думаның мәжіліс залы
thumb|250x250px|Мемлекеттік Думаның комитеті құрамында
left|thumb|265x265px|Императорлық вагон-салон
left|thumb|200x200px|Фото В. В. Шульгин
left|thumb|245x245px|<br>
right|thumb|150x150px|Дом № 1
left|thumb|Василий Шульгин өзінің соңғы туға күнінде
right|thumb|Шульгиннің зираты

right|thumb|300x300px|<br>
thumb|<br>

## Дереккөздер





Санат:Ресей мемлекеттік қайраткерлері

Санат:КСРО-да репрессияланғандар
Санат:13 қаңтарда туғандар
Санат:1878 жылы туғандар
Санат:Киевте туғандар
Санат:1976 жылы қайтыс болғандар
Мансұр Тасыбайұлы Кантуреев

**Мансұр Кантуреев Тасыбайұлы** (9 қыркүйек 1970 жыл) - ассоциациялық профессор.

## Өмірбаяны
**Білімі:** Жамбыл гидромелиоративтік құрылыс институты – 1990-1995 жж.;

**Мамандығы:** гидромелиорация

**Аспирантура:** Жамбыл гидромелиоративті-құрылыс институты – 1995-1999 ж ж.;

**Докторантура:** Санкт-Петербург мемлекеттік политехникалық университеті, «Техология және материалдар экономикасы мен менеджменті» кафедрасы – 2003-2006 жж.

**Ғылыми дәрежесі: Экономика ғылымдарының кандидаты** (мамандық 08.00.05 – халық шаруашылығының экономикасы және басқару, ҚазАӨКЭжҰ ҒЗИ) – 1999 ж. Диссертация тақырыбы: "*Оңтүстік Қазақстан облысы мақта шаруашылығының қызметін ұйымдастыру – экономикалық механизмін жетілдіру*»

**Экономика ғылымдарының докторы** (мамандық 08.00.05 – халық шаруашылығының экономикасы және басқару ҚазҰАУ, Алматы қ.) - 2009 ж.

Диссертация тақырыбы: «*Қазақстан агроөнеркәсіптік өндірісінің тиміділігін арттыру жолдары»*

**Ғылыми атағы:** Ассоциациялық профессор

**Біліктілігін арттыру:**Семинар «Қазіргі замаңғы ЖОО басқару стратегиясы» - ҚР БҒМ, Халықаралық бизнес академиясы - 2012ж.;

Семинар: «Жоғары білімдегі заманауи басшы» - ҚР БҒМ, Қазақстандық Жоғары оқұ орындарындағы Ассоциациясы, Халықаралық көшбасшылар институты – 2015ж.;

2007, 2008 жж. ҚазҰАУ, Алматы қ. ТЕМПУС семинар-тренингке және Ташкент қ. 2014ж. ЭРАСМУС+ бағдарламасына қатысты.

*Elsevier*: ScienceDirect, Scopus, Thomson Reuters компанияларының семинар нәтижесінде сертификатталды.

## '''М.Х.Дулати атындағы ТарМУ еңбек өтілі:'''
Ғылыми-зерттеу секторының жетекші инженері – 1995ж.;

ҒЗЖ декан орынбасары – 1996ж.,

ОЖЖ декан орынбасары – 1998ж;

«Қаржы» кафедрасының меңгерушісі – сәуір 2000 ж.;

«Маркетинг» кафедрасының меңгерушісі – қыркүйек 2000 ж.;

ЭҚФ декан м.а. – 2002 ж.;

Докторантурада оқу жылдары - 2003-2006 жж.

ҒЗЖ проректор орынбасары – 2007 ж.;

Студенттік және әлеуметтік сұрақтар бойынша проректор орынбасары – 2008 ж.

## '''І. Жансүгіров атындағы ЖМУ еңбек өтілі:'''
ҚЭФ деканы – 2008 ж.; «Экономика» кафедрының профессоры, Ғылыми жұмыстар,инновациялық-технология және халықаралық байланыстар жөніндегі проректор

## '''Ғылыми бағыты:'''
АӨК мәселелерінің дамуы, оның инфрақұрылым модернизациясы, стратегиялық даму моделі, ӘОК экспортты-бағдарлауға бағыттау, ғылым интеграциясы және АӨК (ҒЗТҚЖ), АӨК-гі инвестициялар, мемлекеттік басқару, Ғылыми еңбектерінің саны 64, оның ішінде 4 оқу құралы, 1 монография.

## '''Қосымша ақпарат:'''
«ҚР білім берудегі үздік қызметкері»

«НұрОтан» партиясының мүшесі;

Алматы облысы ҚХА ғылыми-эксперт тобының жетекші орынбасары

## Сілтемелер
* Мансұр Кантуреев Тасыбайұлының өмірбаяны
Ығдыр

**Ыгдыр** (түр. Iğdır, арм. Իգդիր [Игдир], курд. Îdir, азерб. İğdır), Орта ғасырларда  «Цолакерт» (арм. Ցոլակերտ) – Шығыс Түркияның қаласы мен ауданы. Әкімшілік орталық және ірі ила Ыгдыр қаласы.
Тарихы
Ресей-персид соғысынан кейін қала Ресей империясының құрамына кірді. 1828 жылдан 1917 жылға дейін Эриван губернисының үйездік қаласы болды. 1917 – 1920 жылдары Армения Республикасының құрамына кірді. 

Карсстік шартқа байланысты Игдир Түркия құрамына кірді.

## Демография
1897 жылы Игдирде 4680 адам тұрды. Оның 3934 адамы армян, 559 адамы орыс, 82 адам Әзірбайжандық татар, 72 адам курд болды.

2011 жылға Ыгдыр әзірбайжан, түрк, күрдтердің қосылған халқы.

Геноциттің ескерткіші мен мұражайы

Ыгдырде түрктердің естілігіне монумент қондырған. 

Ыгдыр аумағының әйгілі жергілікті адамдары

Агаронян, Аветис Аракелович (1866—1948) – Армения Республикасының басшысы.

Акопян, Арутюн Амаякович (1918—2005) – КСРОднің ұлттық әртісі, сиқыршы, эстрада әртісі.

Исабекян, Эдуард Амаякович (1914—2007) – Арменияның ұлттық суретшісі.

Канаян, Драстамат Мартиросович (1883—1956) – армяндық қайраткер.

Мириджанян, Верджалуйс (1916—1992) – армян актрисасы.

Четин, Сервет – түрік футболшысы.

## Дереккөздер:
Санат:Қала
Тертер Ереванци

**<br>
****Тертер Ереванци** (, 1290-шылар, Ереван — 1350-шілер) — армян ақыны және  XIV ғасырдың көшіріп жазушысы. Еревандағы алғашқы тума- ақындардың бірі.

## Өмірбаяны
right|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|270x270px|Тегеняц комплексінің Руин монастырьы.
Шамамен 1290 және 1300 жылдары еревандық дін қызметшісі Саргиспен оның әйелі Гоар- Маликтің отбасында дүниеге келген. Бджни қаласынан алыс емес тегеняц монастырьында 1310-1320 жылдар аралығында вардапет акоптың оқытуымен білім алған. Әлеуметтік жағдайларының қиындауына байланысты, моңғол қыспағының кесірінінен туған жерін тастап, Қырымға көшіп кетті. Өмірінің қалған күндерін әртүрлі қалалар мен жартылай араларда және көрші облыстарда өткізді.

1336 жылы Сурахатта «Собрание проповедей Вардана Айгекци» (), «Книга-проповедь Вардана Айгекци» () және «Собрание поучений» ()кітаптарын көшіріп жазып шыққаны белгілі, содан кейін Григорий шіркеуіндеағартушы болып жұмыс істеген Азакқа көшіп кетті. 1341 жылы Азакта тағы  «Книгу-проповедь Вардана Айгекци» кітабын көшіріп жазып шықты.. |Сонымен қатар, поэмалар жазды, көшіріліп жазылған жазбаларын жады жазбаларында және автобиографиялық өлеңдермен сақтады. Өзінің жады жазбаларынынң бірінде Ереваннан Грузияға көшкенін сипаттайды, содан кейін Кафуға теңіз арқылы және сол жақтан Азакқа жүргені жайлы. 1350 және 1360 жылдардың бірінде қаза болды.

## Примечания
Лене Нильсен

**Ле́не Ни́льсен** (дат. Lene Nielsen; 31 тамыз 1986, Видовре, Дат)— Даниялық керлнгші, қысқы Олимпиада ойындарының қатысушысы, 2006. Екі рет ұлттық құрама қола Еуропа чемпионаты (2005 және 2007) жеңіп алды.

2014 жылы ол Сочи қаласында Олимпиада ойындарының 2014 ашылу салтанатында Дания қарсы жалаугері ретінде таңдап алынды.
Григор Магистрос

**<br>
****Григо́р Магистро́с** сонымен қатар Григор Магистрос Пахлавуни, (арм. Գրիգոր Մագիստրոս; шамамен 990-1059) — армян мемлекеттік қайраткері, ақын, философ, аудармашы және көне әдебиет насихатшысы.

## Өмірі және шығармашылығы

«Тысяча строк к Мануче» атты киелі шығармасы танымал болып келеді. Бірінші болып жазған армян литературасы хат түрінде болып келеді. Оның хаттары әдеби-публицистикалық стилде, аңыздар мен мысалдар қолдана отырып жазылған.

Григор Магистрос Санаинада математика, философия, грамматика мен риторика секілді ғылым салаларының жетекшісі болды. Аудармашының да қызметін атқарды. Әсіресе оның ежелгі грек философы Платонның шығармаларына аударма және комментарийлері атақта болды. Латын аудармасы шықпай тұрып бірнеше жыл бұрын, ол грек тілінен армян тіліне «Начал» Евклида түпнұсқасын аударған.

## Примечания




Санат:1059 жылы қайтыс болғандар
Биюз-Киргиз

thumb|Биюк-Киргиз
**Биюк-Киргиз** (, ) — Қырым Республикасында жойылып кеткен ауыл. Қырымның батыс жағында орналасқан. 

## Тарихы
Қырымның сипатталуындағы жазбаларда бұл ауыл туралы ең бірінші ақпарат пайда болды.1784 жылы Қырымның соңғы кезеңінде 1796-1802 жылдары аралығында Перекопиялық уездке, Новороссиялық губерниясына кірген. 1802 жылы 20 қазанда Таганшминск облысына кірген. 

1805 жылы 21 қазанда ауыл Тама-Киргиз деп аталған. Оның құрамында 8 үй және 48 қырым татарлары тұрған. 1817 жылдың картасында Биюк-Киркизда 9 үй болғаны туралы белгіленген. Содан кейін қырым татарлары Турцияға көшіп кетуі басталды. Ауыл бос қалып, басқа дереккөздерде көрсетілмейді. 

## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Миккель Поульсен

**Миккель Адруп Поульсон** (дат. Mikkel Adrup Poulsen; 17 қазан 1984, Видовре, Дат) — Даниялық керленгисті, Олимпиада ойындарының 2010 жылдың қосалқы Даниялық командасы және 2014 жылы екінші.
Тогрул Эрат

Тугрул Эрат ( Түрік Тугрул Эрат ; . Солинген , Германияда 17 маусым , 1992 ) - түрік текті неміс Əзірбайжан футболшы , клубы «Фортуна» ( Дюссельдорф ) және  Əзірбайжан жастар құрамасының  жартылай қорғаушысы.
=Өмірбаян=
## Клубтық мансабы
Тогрул жақсы бүйірін көрсетті және 2009 жылы «Фортуна» көшіп , содан кейін « одағы» ( Неттеталь ) футбол ойнай бастады . 2013 жылы ол « Фортуна» негізгі бөлігі болды . Оның алғашқы ойын ойнап.
### Ұлттық құрамыңдағы  мансабы
2013 жылдан бастап , ол (21 жасқа дейін) , Әзірбайжан құрамасы үшін ойнауға бастады . Төрт ойында саласындағы жастар командалары арасында жүзеге УЕФА Еуропа футбол чемпионатының біліктілік раунды және үш гол соқты.
Американо

**Американо** ( — *«америкалық кофе»*) — эспрессо және су қосу арқылы дайындаталтын кофе түрі. Сусынды Екінші Дүниежүзілік соғысқа дейін Италияда ойлап табылған. Бірақ оның мөлшері үлкен болғанымен, концентративті дәмі кездеспеді.

## Дайындау
Американоны бір немесе екі порция эспрессо және оған 30-дан 470 мл ыстық су қосылады.

## Түрлері
* Суық американо-бұл жерде ыстық судың орнына суық су қосылады. 
* «Рэд ай» - екінші аты "Канадиано" американо сияқты жасалады,бірақ кофе сүзгішінің кофесі судың орнына қолданылады.

Санат:Кофе сусындары
Майкл Коул

**Майкл Шон Култхард** (ағыл. Michael Sean Coulthard, 8 желтоқсан 1968 жылы дүниеге келген) — американдық кәсіби комментатор, қазіргі уақытты World Wrestling Entertainment-да  Raw және Smackdown брендтерінде жұмыс жасады. Бұрындары жаңалық репортері болды, Коул негізінен WWE шоуларының спортты комментаторы болған. 

## Биография

### Журналистік мансабы.
Култхард өзінің журналистік мансабын CBS радиосында жұмыс жасап бастады. Оның ең бірінші рет жарқыраған жұмысы 1988 жылы президенттік кампанияда жұмыс жасауынан бастады. 

### Фьюд  Джерри Лоулермен (2010—2011)

## Рестлингте
* **Короналық қабылдаулары**
** *An-Cole Lock* 

* 
** Сэр Майкл Коул 
** Мистер Рестлмания 
** **Голос WWE**
thumb|Коул 2011 жылы Слэмми марапатымен

## Дереккөздер




Санат:8 желтоқсанда туғандар
Санат:1968 жылы туғандар
Себеос

**Себеос** () —  VII ғасырдағы армян тарихшысы, византиялық император Иракл І басқарған кезеңге арнап шығарған туынды «Истории императора Иракла» авторы, мазмұндама 661 жылға дейін әкелінген. 645 жылғы Двин дуалының қатысушысы. 

## «Иракл патшаның тарихы»
right|thumb|320x320px|1879 жылғы «Истории императора Иракла» туындысының баспа беті
Себеостың тарихы Сасанидтардың Арменияны жаулап алғанына дейінгі кезеңнінң барлығын сипаттайды.

Өзінің соңғы шығармаларында Себеостың әңгімелеуі бойынша арабтықтар тарихи аренаға шығып, Иран Халифатын, Месоптамияны, Палестинаны, Сирияны, Арменияны өз биліктеріне алғанын айтады. 

«Истории императора Иракла» туындысында иран-византия соғысы сипатталып, арабтардың жорықтары, Арменияның ішкі жағдайы т.б айтылған. Осы шығарманың ішінде сонымен қатар 2 бөлігіде сақталып қалған, ол жерде Арменияның тарихы мен бірінші және  бесінші жүзжылдығы сипатталған.

## Примечания


## Әдебиет
* Г. В. Абгаряна, «История Себеоса и проблема Анонима», Ереван, 1963, на арм. яз.
* Я. А. Манандян, «Начальная история Армении Мар-Абаса», — «Палестинский сборник». 1956, вып. 2 (64-65).

## Сілтемелер
* 
* Себеос, «История императора Иракла», писателя VII века. Перевод с древнеармянского К. Патканьяна, СПб, 1862.
Чайльд Гассам

**Фредерик Чайльд Гассам** (ағыл. *Frederick Childe Hassam*; 17 қазан 1859, Дорчестер, Массачусетс — 27 тамыз 1935, Лонг-Айленд,Нью-Йорк) — американдық суретші.

## Биогарфия
Кішкентай кезден бастап суретке қызыққан. 1877 жылы мектепті тастап, *The Century Magazine*, *Harper’s Weekly* және *Scribner’s Monthly* журрналдарына иллюстрация салумен айналысады. 1878 жылы Тостнның көркем өнер клубының кешкі курстарына барады. Сол уақытта ол өзінің алғашқы пейзаждарын салады. Көбінесе бұл Бостонның көрінісі болатын. 1882 жылы Гассамның алғашқы көрмесінде ол өзінің алғашқы жұмыстарын сатты.

1883 жылдың жазында ол Еуропаға барады. Суретші Италияға, Францияға, Голландияға, Англияға және Испанияға барып қайтады. Сондай-ақ көптеген жылдардан кейін АҚШ-қа саяхат жасайды.

1919 жылы Нью-Йоркқа көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. 

## Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Армян ұлттық музыкасы

**<br>
**** Армя́н ұлттық музыкасы** — армян халқының музыкалық фольклоры. 

## Армян ұлттық музыкасының даму этаптары
left|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|229x229px|<center>Музыкант. Ортағасырлық қолжазба</center>
right|thumb|210x210px|<center>Гусан үйлену тойында өлең айтуда</center>

## Армян ұлттық музыкасының спецификасы
left|thumb|<center>Фанос Терлемезян, Комитастың портреті, 1913 жыл</center>
thumb|290x290px|<center>Он бесінші он алтыншы ғасырлардағы армяндық ақын гусанның қолжазбасы</center>

## Армян ұлттық музыкасының ежелгі өкілдері
left|thumb|417x417px|<center>Гусан ШерамАрменияның пошта маркасында</center>
XV — XVI жүз жылдықтағы ақын гусаналар : 
* Григор Хлатеци  
* Наапет Кучак — «айрены» деп аталатын шығармалардың авторы.
 XVII — XVIII ғасырлардағы көрнекті гусандар:
* Саят-Нова 
* Овнатан Нагаш
* Багдасар Дпир 
* Эгаз 
* Гул Арутин 
* Багер сын Лазаря и другие

## Армян ұлттық музыкасы бүгінгі күнде
left|thumb|<center>Djivan Gasparyan 2009.</center>
right|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|250x250px|<center><br>
Арменияның ұлттық би ансамбль «Берд».</center>
Современная панорама армянской народной музыки богата и многообразна.

## Армян ұлттық музыкасының Армян рухани және классикалық музыкасына әсері
left|thumb|<center>Тигран Чухаджян</center>
right|250x250px

## Армян ұлттық музыкалық аспаптары
left|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|543x543px|<center>Армяндық дудук беткі жағындағы сегіз тесігі арқылы ойнатылады</center>
right|thumb|267x267px|<center>Дхол</center>


 
Файл:Duduk.png|Дудук
Файл:Zournas.jpg|Зурна
Файл:Shvi.jpg|Шви
Файл:Kaval.gif|Кавал
|Уд
Файл:Barbat.jpg|Барбет
Файл:Saz baglama.jpg|Саз
Файл:Iranian tar.jpg|Тар
Файл:Armenian Kanon.jpg|Канун
Файл:Santoor.jpg|Сантур
Файл:Armenian Dhol.jpg|Дхол



## Примечания



Санат:Армения мәдениеті
Напеет Кучак

**Напеет Кучак** (; нақты туған және қайтыс болған күні белгісіз, болжам бойынша 1592 жылдары қайтыс болған) — XVI ғасырдағы армян ақыны. Ең алғашқы армян ақындарының бірі.

## Өмірбаяны
Ақынның өмірбаяны туралы нақты әрі толық мәліметтер осы күнге дейін табылған жоқ. XV—XVI ғасырларда шетелде Ванаға жақын Хараконис ауылында дүниеге келген. Халық арасында бірден үлкен атаққа ие болған. 

Айрендер жазған. Әндер, өлең шумақтарын махаббат жайлы жазған, сонымен қатар философиялық тақырыптарға да жазған. Бірақта, оған тек 10 шығарма жатады. ХІХ ғасырдың аяқ жағына қарай армяндықтардың қасында Кучак дұрыс жазылмаған анаонимді айрендер пайда болған. Берілген жорық  М.Абегянның жалғандығын 1920 жылдың өзінде әшкерелеп тастаған болатын. Бұл жағдайға қарамастан оның атынан көптеген қате айрендер шыққан. 

Айрендер бұл армян тақпақтарының ежелгі нұсқасы. Олардың көп бөлігі махаббатқа арналған. Ақын айрен жазған кезде халықтың қиналып, көмекке зәру, мұқтаж болғандары жайлы айтады. Көбіне мұны философиялық тұрғыдан қарастырып, адамның тағдырына жазғаны деп есептейді. Бұл демократиялық және гуманистикалық поэзия, жан-жақты арастырылған антифеодалды ортағасырлық догматизмға шақыру еді.  

Санат:Армения ақындары
Таг (музыка)

**<br>
****Таг** () — уақыт өтуімен жалғасып отыратын, жиі сололы болатын, бірдауысты армяндық рухани музыканы орындау кезінде жалғастырылатын өте жоғары виртуозды- концертті мінезді сипататйтын, профессионалды Құдайға құлшылық ету Армениядағы ортағасырлық музыка түрі. 

## Рухани таг
Таг - ортағасырлық Армениядағы шіркеу ән жанрларының төрттен бірі болып есептелінеді. Оның ең алғашқы үлгілері бесінші ғасырға тән. Зерттеушілердің айтуы бойынша, алғашқы жарамды ән айту  өз алдарына поэтикалық уағызды білдірген, олар Иисус Христаның жердегі өмірінің интерпретациясын символдайтындығы анық. Тагтың өнерлі қайнар көзі әдетте гусан шеберлігіне жатады және күнделікті крестьяндардың музыкалық дәстүрі.  Осыдан шығатыны діни таг және тагтың дүниелік әртүрлілігі пайда болған. 

File:Grigor Narekatsi 1.jpg|Григор Нарекаци на миниатюре XII века. 
Файл:Komitas Notes Avik.jpg|Таг Григора Нарекаци (X век) «Авик», записанный Комитасом.
Файл:Tagharan1513.jpg|Первое издание «Тагарана», 1513 год, Венеция. 



## Примечания



Санат:Армения мәдениеті
Бәйдібек

**Бәйдібек** — Жамбыл облысының Шу ауданындағы ауыл, Дулат ауылдық округінің орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылынан солтүстікке қарай 18 км-дей жерде, Шу өзенінің аңғарында орналасқан.   

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шу ауданы елді мекендері
Бірлікүстем

**Бірлікүстем** — Жамбыл облысы Шу ауданындағы ауыл, Бірлікүстем ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде, Шу өзені аңғарының шалғынды сұр топырағында бетеге, жусан, селеу, күйреуік өсетін, сексеуіл шоқтары кездесетін қуаң агроклиматтық белдемде жатыр. 

## Халқы

## Сипаттамасы
Ауылда “Бірлікүстем” өндірістік кооперативі және бірнеше шаруа (фермер) қожалықтары жұмыс істейді. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады. 

## Дереккөздер

Санат:Шу ауданы елді мекендері
Когнитивті лингвистика

Когнитивті лингвистика – тіл білімінің жаңа бағыттарының бірі антропоцентристік парадигманың қатарына жататын тоғыспалы ғылым саласы. Когнитивтік лингвистика тілдің танымдық табиғи болмысын зерттейтін ғылым.

Қазіргі тіл ғылымында когнитивті лингвистика қатты дамып, оның салалары категориялау теориясы, тілдік тұлға, концептуалды метафора, когнитивті–дискурсивті теория, когнитивті семантика, тағы басқалары сараланып кетеді.

Когнитивтік лингвистика сияқты психолингвистика, этнолингвистика, соцлингвистика ғылымдарының пайда болуы тіл білімінде үлкен өзгеріс тудырды.

Когнитивтік лингвистиканың негізгі кұралдары: есте сақтау бірліктері - таным, гештальт теориясы, тілдік сана және т.б. Когнитивтік лингвистика дүние бейнесін сипаттауға бағытталады.

Дүние туралы белгілі бір дүниетанымның қалыптасуы психикалық сәулеленудің үш деңгейінің өзара қатысымдылығына байланысты: сезімдік қабылдау деңгейі, қабылдауды қалыптастыру деңгейі, сөйлеу-ойлау процесс деңгейі.

Когнитивтік лингвистикада тілдің таным кұралы және танымның алғы шарты екендігі басты назарда ұсталынады. В. Гумбольдт кезінде тілдің адам болмысы мен танымының барлық аясын қамтитын адами рухтың басты қызмет екендігін баса көрсеткен болатын.

Когнитивтік лингистиканың негізгі ұғымдары: ойлау, білім, когниция, дүниені тілдік көру, менталдылық, концепт т.б.

Когнитивтік лингвистика - XX ғасырдың 70 жылдары Европада кең таралған лингвистикалық бағыт болып саналады. Бұл лингвистикалық бағыт өзінің пайда болған отаны Америка Құрама Штаттарында «когнитивті грамматика» деп аталса, Ресейде «когнитивті семантика»-когнитивтік зерттеулердің алғашқы бастауы болды. Когнитивтік лингвистиканың пайда болуы лингвистикалык зерттеудегі әдіснамалық ілгерілеу болды. Тілді зерттеудің когнитивтік (танымдық) сипатының қалыптасу тарихын түсіндіру үшін зерттеушілер мынадай фактіні келтіреді.

1970 жылдары американдық лингвист Чейфтің түсіндіруінше, ағылшын тілінде қандай да бір оқиға туралы мәлімет көпшілікке жеткізілер болса, хабарлы сөйлем, интонация, когнитивті күш-жігер жұмсалатындығына тоқталды.

Когнитивтік лингвистика бірнеше ғылым түрлерінің өзара қатысымдылығы негізінде пайда болды: Когнитивтік ғылымдар (когнитология, когиотология). Оның зерттеу обьектісі - адами танымның кұрылымы мен қызметі. 1960-70 жылдардың шегінде жасанды интеллектіде мынадай түсінік қалыптасты: адамдағы интеллектуалды үдерістер «адам ойлауының әмбебап заңымен» пара-пар бола алмайды. Интеллектуалды тапсырмалардың басым көпшілігін адам баласы вакуумда немесе таза жады арқылы емес, жадыда бұрыннан сақталған білім қоры негізінде орындай алады. Тіпті белгілі бір ережелерге сай құрылған шахмат ойынының өзін шебер ойнау үшін адамның жинақталған таным қоры болуы қажет.
## Сілтеме
http://massaget.kz

Лингвистиканың өзекті мәселелері
Алекпер Тагиев

**Алекпер Тагиев** (Ələkbər Tağıyev; 1924, Гәнжә — 1981, Баку) — әзербайжан  композиторы, атақты әзербайжан әндерінің авторы.

## Өмірбаяны
1924 жылы Гянджеде көпбалалы, азқамтылған отбасыда дүниеге келген. 14 жасының өзінде жағдайының өте төмен болуына байланысты оған сот істерінде хатышылық қызмет атқаруға тура келген. осы жастайынан атқарған еңбектерінің нәтижесінде Ортакеңестік заңгерлік сырттай оқыту универстиетіне түсті. Гейчайда тергеуші болып қызмет атқарды. баку қаласындағы тергеу істері бойынша басқарушы болғанға дейін, прокуратура істерінде 30 жыл бойы қызмет атқарды.  

## Шығармашылығы
Алекперді жастайынан айналасындағы жандар оның бойындағы музыкалық қасиетінің ерекше екендігін байқаған. Бірақ жас бала тағдырынң жазуымен заңгерлік істерге жастайынан кірісіп кетті. Бірақ, кәсіби түрде музыкалық білім алмауы, оның 1958 жылы өзінің алғашқы  «Гоншу гызы» әнін жазуына және оның Зейнаб Ханларованың орындауында әзербайжан мемлекеттік телеарнасына шығуына кедергі келтірмеді.Акиф Бакиханов деген музыкант Алекпер Тагиевтің композитырлық шеберлігімен белгілі болуына үлкен көмек қолын созған болатын. Алекпер Тагиев шамамен 2000 өлең жазған, олардың көп бөлігі оларды тыңдауға тыйым салған ұлының қолында. Ал 200- ден астамы жарыққа шығып, халықтың құлағында жүр. Оның туындыларының ішінде атақты болып кеткендері мыналар:  «Арзу гызым» , «Сене гурбан», «Истейирем герям сяни», «Сян Мушвигин йанында», «Сян гялмяз олдун». Оның әндері әзербайжандағы атақты әншілердің орындауында болды. Ол әншілер:  Рашид Бейбутов, Шовкет Алекперова, Сара Гадимова, Рубаба Мурадова, Зейнаб Ханларова, Ислам Рзаев, Флора Керимова, Ниса Гасымова, Мамедбагир Багирзаде, Фаик Агаев.  Музыкалық білімінің болмауына байланысты, қанша жерден атақты болса да, Алекпер Тагиев Әзербайжан композиторлары Союзының қатарына ілікпеді.  

## Примечания




Санат:Әзербайжан сазгерлері
Санат:КСРО сазгерлері
Санат:28 сәуірде туғандар
Санат:1924 жылы туғандар
Санат:16 сәуірде қайтыс болғандар
Санат:1981 жылы қайтыс болғандар
Санат:Бакуде қайтыс болғандар
Санат:КСРО заңгерлері
Джина Роулендс

**Вирджи́ния Кэ́трин (Джи́на) Ро́улендс** (,  ж.т., Мадисон, Висконсин)&nbsp;— американдық актриса, Кассаветеса актерлер әулетінің мүшесі.

## Фильмография
[thumb|right|upright|Роулендс [Канн кинофестивалі 2006|Канн кинофестивалінде, 2006 жыл.]]

* Бір миллиардтық үлес (2014) — *Эстер*
* Сөздікпен махаббат (2007)&nbsp;— *Вивьен Уилдер-Манн*
* Париж, Je t'aime (2006)&nbsp;— *Джина*
* Ключ от всех дверей (2005)&nbsp;— *Вайолет Деверо*
* Естелік күнделігі (2004)&nbsp;— *Элли Калхоун*
* Өмірін ала отырып (2004)&nbsp;— *Миссис Ашер*
* Истерикалық соқырлық (2002)&nbsp;— *Вирджиния Миллер* (ТВ)
* Тоқтаусыз Айрис (2001)&nbsp;— *Минни Бринн* (ТВ)
* Махаббат түсі: Джейси туралы хикая (2000)&nbsp;— *Джорджия Портер* (ТВ)
* Уик-энд (1999)&nbsp;— *Лаура Понти*
* Махабаттың  құбылмалылығы (1998)&nbsp;— *Ханна*
* Грэйс және Глория (1998)&nbsp;— *Грэйс* (ТВ)
* Алып (1998)&nbsp;— *Әже*
* Үміттің жарқылы (1998)&nbsp;— *Рамона Калверт*
* Поли (1998)&nbsp;— *Иви*
* Лучшие подруги (1998)&nbsp;— *Миссис Хэриетт Кахилл* (ТВ)
* Ол әдемі (1997)&nbsp;— *Мисс Джейн Грин*
* Жұлдыздарды жыртып (1996)&nbsp;— *Милдред Хоукс*
* Неондық  Інжіл (1995)&nbsp;— *Мэй Морган*
* Әңгіме тақырыбы (1995)&nbsp;— *Джорджия Кинг*
* Параллель өмірлер (1994)&nbsp;— *Фрэнси Померанц* (ТВ)
* Махабаттан баз кешкендер (1998)&nbsp;— *Хонора Свифт* (ТВ)
* Бөгденің жүзі (1991)&nbsp;— *Пэт Фостер* (ТВ)
* Жер бетіндегі түн (1991)&nbsp;— *Виктория Снеллинг*
* Тағы бір шеңбер (1991)&nbsp;— *Мэрилин Белла*
* Басқа әйел (1988)&nbsp;— *Мэрион Пост*
* Күндізгі жарық (1987)&nbsp;— *Джинетт Расник*
* Ерте аяз (1985)&nbsp;— *Кейт Пирсон*
* Махаббат ағыны (1984)&nbsp;— *Сара Лаусон*
* Буря (1982)&nbsp;— *Антония Димитриус*
* Глория (1980)&nbsp;— *Глория Свенсон*
* «Бринк» компаниясын тонау (1978)&nbsp;— *Мэри Пино*
* Махаббат сұрағы (1978)&nbsp;— *Линда Рэй Гуэттнер* (ТВ)
* Премьера (1977)&nbsp;— *Миртел Гордон*
* Екі минуттық ескерту (1976)&nbsp;— *Джанет*
* Коломбо: Повторный просмотр (1975)&nbsp;— *Элизабет Ван Вик* (ТВ)
* Ықпалдағы әйел (1974)&nbsp;— *Мэйбл Лонгэтти*
* Минни және Московитц (1971)&nbsp;— *Минни Мур*
* Неприкасаемые (1968)&nbsp;— *Розмари Скотт*
* Өңдер (1968)&nbsp;— *Джинни Рапп*
* Сәби күтеді (1963)&nbsp;— *Софи Уиддикомб/Бэнхам*
* Жалғызілікті батыл (1962)&nbsp;— *Джерри Бонди*
* Көлеңкелер (1959)&nbsp;— *Түнгі клубтағы әйел* (титрлер көрсетілмеген)

## Сілтемелер

* 
* 
* Джиной Роулендспен интервью  

Санат:Күндізгі Эмми жеңімпаздары
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:Спутник сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ актрисалары
Сен келмедің

«Ты не пришла» немесе «Ты не пришёл»  — әзербайжан композиторы Алекпер Тагиевтің әніне, Медина Гюльгюннің сөзіне жазылған ән.

Әнді өз уақытында халық әртісі  Зейнаб Ханларова орындаған болатын,, Әзербайджанның халық әртістері Мамедбагир Багирзаде, Фаик Агаев, түрік әншілері Сибель Джан, Гюльден Карабоджек және Гюлай Сезер, Өзбекстан әншісі Насиба Абдуллаева және басқалары. Фаик Агаевтің орындауында әннің бейнеклипіде шығарылған болатын. Бейнеклипті сонымен қатар  Гюлай Сезерде түсірген еді. Және де музыканы Әзербайжанның еңбек сіңірген әртісі  Гюльбахар Шукюрлюде орындаған болатын.

«Ледниковый период» шоуында осы музыка аясында Алихан Самедовтің орындауында Алена Бабенко және Роман Костомаров өнер көрсеткен болатын. Музыканың әуені Согдиананың орындауындағы  «Вспоминай меня» және  Бьянканың  «Измена» әнінің әуеніне ұқсайды. 2012 жылы ресейлік әнші  Сати Казанова  осы әнді өз репертуарына қосып, оны әзербайжан тілінде орындап шыққан болатын.
Түп нұсқалы мәтін  (азерб.)

Deyirdin baharda görüşərik biz

Bahar gəldi keçdi, sən gəlməz oldun

Daşlaramı﻿ dəydi sındı əhdimiz?

Aylar, illər keçdi, sən gəlməz oldun

Sən gəlməz oldun, sən gəlməz oldun,

Sən gəlməz oldun, yarım

Gözləyirəm mən, gözləyirəm mən, gözləyirəm mən

Sən gəlməz oldun

Deyirdin qapına qonaram quş tək

Quşlar cəh-cəh vurdu, sən gəlməz oldun

Yaşamaq eşqi ilə vəcdə gərək

Quşlar yuva qurdu sən gəlməz﻿ oldun

Sən gəlməz oldun, sən gəlməz oldun,

Sən gəlməz oldun, yarım

Gözləyirəm mən, gözləyirəm mən, gözləyirəm mən

Sən gəlməz oldun

## Примечания[өңдеу | қайнарын өңдеу]
↑ Натали Александрова. Эта музыка будет вечной // газета «Region plus». — 17 ақпан 2006.

↑ Мынаған өту: 1 2 3 Видео исполнения песни Мамедбагиром Багирзаде.

↑ Мынаған өту: 1 2 Сати Казанова презентовала песню Sən gəlməz oldun на азербайджанском языке

↑ Видео исполнения песни Зейнаб Ханларовой.

↑ Видео исполнения песни Фаиком Агаевым.

↑ Видео исполнения песни Сибель Джаном.

↑ Güldən Qaraböcək Bakıda konsert verdi  (азерб.)

↑ Видео исполнения песни Гюлай Сезер.

↑ NASIBA ABDULLAYEVA Sen Gelmez Oldun

↑ Клип Фаика Агаева.
↑ Клип Гюлай Сезер.

↑ Видео исполнения музыки песни Гюльбахар Шукюрлю

↑ Видео исполнения музыки Ширзадом Фаталиевым в сопровождении Азербайджанского государственного симфонического оркестра в Москве.

↑ Видео исполнения музыки Ширзадом Фаталиевым в Париже, 2011 ж.

↑ Видео исполнения музыки Константином Московичем во время празднования Новруза в Кишинёве.

↑ Видео выступления Алёны Бабенко и Романа Костомарова под музыку песни

↑ Автор песни "Вспоминай меня". Официальный сайт Согдианы.
Кіші Стефен Грегори Биер

## Кіші Стефен Грегори Биер
Кіші Стефен Грегори Биер  (ағыл.Stephen Gregory Bier Jr. сонымен қатар  Мадонна Уэйн Гейси (Пого) (Madonna Wayne Gacy (Pogo) лақабатфмен атақты болған) - Marilyn Manson атты группасының бұрынғы фотографы болып табылады. Стефен өзінің лақабатын поп-жұлдыз Мадонна мен қанпезер Джон Уэйн Гейсидін аттарынан құрастырып алған. Сонымен қатар, ол Джон уэйн Гейсидің лақабаты - Погоны өзінің лақабаты ретінде қолданған.
### Биография
Биер Флорида штатында Форт-Лодердейл қаласындамектеп мұғалімдері отбасысында туған. Кіші кезінде оған СДВГ атты диагноз қойылып, оғанылғи ата-анасы риталин берген болатын.  Мектеп бітіре салсымен ол дәрі-дәрмекті ішуді доғарды және колледжге түсті. Компьютер инжереясы Мамандығын алған соң Биер  NASA-дағы жұмысынан бас тартып Marilyn Manson & the Spooky Kids коллективіне қосылыпты. Биерге музықалық әсер еткен Big Black, Black Sabbath, Buffalo Tom, Butthole Surfers, Fear и Ramones топтары.
### Маңсап
Стефен 1989 жылғы сахнаға шыққанға дейін пернеде ойнауды білмеген.
Алайда содан соң синтезаторда ғана емес одан басқа әр түрлі аспаптарда ойнауды үйреніп алған. Одан басқа ол Стефен тобына  каббализм және нумерологиюны қосқан.
Eat Me, Drink Me альбомдарына жұмы істеуді ол тоқтатқан. 2006 жылы Биер топтан шығып Флоридаға көшіп кеткен, онда суретке түсуді бастаған. Оның орнына топқа Крис Вренна атты адам келген.
### Сот процессі
Стефен Биер 2007 жылдың 2 тамызында Мэрилин Мэнсонға қарсы иск жазып, оған 20 миллион доллар төлеуді талап етті.Биер Мэрилин Мэнсонды өз басына ақша жаратты деп айып тақты. Соның ішінді ақшаны Дите фон Тизге сыйлыққа жаратты деді.  
Сот Мэнсонға $380.000 көлемінде ақша төлейді деген шешім шығарды.
### Фактілер
•	Мэнсоннан бөлек Биерде топ мүшесі болған.
•	Неміс тілінде еркін сөйлеу
•	Оны Стив деп атағанды жеп көретін
•	Оккультті ғылымдармен қызықты
### Сілтемелер
1.	
# Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia
# -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout
# The Long Hard Road out of Hell (кітап)
# Stephen Bier — MansonWiki, the Marilyn Manson encyclopedia
# -Daily Dish - Marilyn Manson’s ex-band mate gets $380,000 payout
# The Long Hard Road out of Hell (кітап)
Пауль Вешке

Паул Вешке ( неміс Паул Вешке ;. 1867-1940 ) - неміс тромбоншы .
Әкесінен тромбон ойнауға үйренді , ол 18 жыл бойы әскери диапазонында ойнай бастады.1891 жылы , ол Мекленбург бірінші тромбон сот театрының лауазымына шақырылды , және 1895 жылы оркестр солисі болды Бкрлиндегісот Опера (қазір Стейтатскапелла Берлин),1929 жылға дейін бұл лауазымда қалған . Ол Байройт фестивалінің оркестрінде ойнаған, көптеген мезгілдерде дирижер Карл Ұн Вешке шақыруымен .1913 жылы музыкант корольдік камералық виртуоз атағы берілді .
Вешке-Карл Трауготт Квайссер  жəне Фридрих Август Бельк өскелең тромбон солистері неміс мектебінің соңғы өкілдерінің бірі .
1903 жылдан бастап 1934 жылдары Вешке кезінде Берлин  мектебінде үйреткен. Оның оқушылары арасында - Хорст Рашем, Гамбург университетінің профессоры және Берлин филармонияның Йоханнес үйінің әншісі .
Лунго

## Лунго
Эспрессо-лунго (итал. Lungo — ұзын) — кофе сусыны, кофе машинада экпрессо секілді жасалған, алайда суы әлдеқайда көбірек. 
Әдеттегі жай экпрессо 18 секундтан 30 секундқа дейін дайындалады, алайда 25 мл-ден 30 мл дейін көлемді алады. Лунгоны дайындау минутты алуы мүмкін және 50мл көлемдей болады.
### Лунго тектес [[сусындар]]
Экпрессо-лунгоны американомен ыстық суға экпрессо салынатын кофемен шатастыру немесе Лонг блэк ыстық су құйылған стақанға экпрессо құйылумен шатастырудың қажеті жоқ. Экспрессо лунгода барлық кофе массасымен бірге суда қайнатылады.
### Дәмдік қасиеттері
Экпрессо-лунгоның дәмі азырақ қаныққан, алайда экпрессоға қарағанда аштырақ дәмге ие. Ол неге байланысты, себебі қосымша құйылатын ыстық су ұнтақталған кофе арқылы өтеді және қатты немесе улкендей түйіршіктер алынып тасталынады. Себебі не ерімей немесе тіптен сусынға түспейді де ерекшеленіп алынып тасталады. Лунгода кофеин экпрессоға қарағанда әлдеқайда азырақ.
## Сілтемелер
# Эспрессо, ристретто, лунго

Санат:Кофе
Спайк Ли

**Спайк Ли** (; 20 наурыз 1957 ж.т., Атланта, Джорджия, АҚШ) — американдық кинорежиссер, сценарист және актер. Оның көптеген фильмдері Америка Құрама Штаттарындағы нәсілдік қақтығыс тақырыбын қозғайды.

## Фильмография
* 1986 — Бұл оған ауадай қажет / *She's Gotta Have It*
* 1988 — Мектептегі таңдану / *School Daze*
* 1989 — Дұрысын жаса! / *Do the Right Thing*
* 1990 — Жақсырақ өмір туралы блюз / *Mo' Better Blues*
* 1991 — Махаббат безгегі / *Jungle Fever*
* 1992 — Малколм Икс / *Malcolm X*
* 1994 — Круклин / *Crooklyn*
* 1995 — Күрік тауықтар / *Clockers*
* 1995 — Люмьер және компания / *Lumière et compagnie*
* 1996 — Нөмірі 6 қыз / *Girl 6*
* 1996 —  / *Get on the Bus*
* 1998 — Оның ойыны / *He Got Game*
* 1999 — Сэмнің қанды жазы / *Summer of Sam*
* 2000 — Алданғандар / *Bamboozled*
* 2002 — Он минутқа үлкен: Труба / *Ten Minutes Older: The Trumpet* — Эпизод «Нас обокрали» / *We Wuz Robbed*
* 2002 — 25-ші сағат / *25th Hour *
* 2004 — Ол мені жек көреді / *She Hates Me *
* 2005 — Көрінбейтін балалар / *All the Invisible Children* — «Америкадағы құдай балалары» эпизоды / *Jesus Children of America*
* 2006 — Іштегі адам / *Inside Man*
* 2008 — Әулие Аннаның кереметі / *Miracle at St. Anna*
* 2012 — Ред-Хуктегі жаз / *Red Hook Summer*
* 2013 — Олдбой / *Oldboy*
* 2013 — Шынайы Майк Тайсон / *Mike Tyson: Undisputed Truth*
* 2015 — Чирак / *Chi-Raq*

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 

Санат:Цезарь сыйлығының иегерлері
Санат:Тәуелсіз рух сыйлығының иегерлері
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Даналық әліппесі

**Даналық әліппесі** (груз. სიბრძნის კარავი) — 1982 жылғы, грузиялық телефильм, комедия, Грузия-фильм киностудиясында КСРО Гостелерадио тапсырысы бойынша түсірілген. Фильм 1982 жылы КСРО – да шықты.

Фильмді Отар Коберидзе түсірді. Басты рөлдерде  Элгуджа Бурдули, Лия Элиава, Зураб Лаперадзе, Лаура Рекхвиашвили және Иване Сакварелидзе.

## Мазмұны
Фильмге «Қиял даналығы» кітабынан төрт нақыл алынды. Бұл кітапты Сулха́н-Са́ба Орбелиа́ни жазды.
# Қожа мен күзетші
# Соқыр мен көретін
# Біздің қажетті нан
# Көмбе

## Рөлдерде
* Элгуджа Бурдули
* Лия Элиава
* Зураб Лаперадзе
* Лаура Рекхвиашвили
* Иване Сакварелидзе

## Түсіру тобы
* Авторы - Ираклий Гоциридзе
* Режисеры - Отар Коберидзе
* Операторы - Джимшер Кристесашвили
* Композиторы - Джансуг Какидзе

## Техникалық мағұлматы
* КСРО, 1982 жыл
* Грузия фильмі, КСРО Гостелерадио
* Комедия,63 мин
* Біртума тіл: Грузия тілі

## Басқа атаулары
* Біртума атауы: სიბრძნის კარავი
* Грузия атауы латын жазуында: Sibrdznis karavi
* Орысша атауы: Азбука мудрости
* Ағылшын атауы:  The ABC of Wisdom

## Дереккөздер
Далақайнар

**Далақайнар** — Жамбыл облысының Шу ауданындағы ауыл, Далақайнар ауылдық округінің орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 29 км-дей жерде орналасқан.   

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шу ауданы елді мекендері
Алан Ван Спрэнг

**Алан Ван Спрэнг** (,  19 маусым 1971, Калгари, Альберта, Канада) – канадалық актер. Көбіне «Наркобарон», «Өлгендердің күнделігі» фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Сондай-ақ «Тюдорлар» сериалының үшінші маусымындағы Фрэнсис Брайанның рөлімен, «Кинг» сериалындағы детектив-сержант Дерек Спирстың рөлімен және «Патшалық» теле сериалындағы Франция патшасы ІІ Генрихтың рөлімен көзге түсті. Бұдан басқа Ван Спрэнг басқа да көптеген фильмдер мен сериалдарға түскен.

## Фильмография
### Фильмдер

### Теле сериалдар

## Дереккөздер

Санат:19 маусымда туғандар
Санат:Канада актерлері