open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сырдария облыстық қазақ сьезі

**Сырдария облыстық қазақ сьезі**, 1918 жылы 6-9 қаңтар аралығында Түркістан қаласында өтті. Оған Сырдария облысының уездерінен 79 өкіл, Алашорда үкіметі атынан 3 өкіл - Б. Құлманов, М. Дулатов және Т. Құнанбаев қатысты. Съездің күн тәртібіне Сырдария облысы қазактарының Алаш автономиясына қосылуы жайлы жергілікті қазақтар атынан Түркістан (Қоқан) автономиясының Уақытша кеңесіне мүшелер сайлау, милиция құру, т. б. мәселелер қойылды. Сырдария облысы қазақтары қайда багынуы керек, Түркістан (Қоқан) автономиясы мен Алаш автономиясының қайсысының құрамында болғаны дұрыс деген мәселе съезде 2 күн бойы қызу талқыланып, бұл жөнінде мынадай қаулы қабылданды: Сырдария облысы,Түркістан өлкесінде болғандықтан әзірге Түркістан (Қоқан) автономиясы құрамында қалсын; Алаш автономиясы жарияланғаннан кейін Түркістан (Қоқан) автономиясымен одақтасатын болса, онда сол уақыттан бастап Сырдария облысы қазақтары Алаш автономиясына қосылсын; Сырдария облысы қазақтары қосылғаннан кейін Алаш автономиясының астанасы Түркістан қаласы болсын. Съезд басталғаннан кейін Ташкенттегі кеңес өкіметінің өкілі ретінде келген П.Г. Полторацкий кезектен тыс сөз алып, Түркістан (Қоқан) автономиясына қолдау көрсетудің қажеті жоқ, өйткені ол халық тілегіне сай келмейді деп сөйлей бастады. Полторацкийдің мұндай мазмұндағы сөздеріне съезге қатысушылар қарсы екендіктерін танытып, оның өзін съезден қуып шықты. Съезде Түркістан (Қоқан) автономиясының Уақытша кеңесіне мүшелікке облысы қазақтары атынан М. Шоқай, Ә. Кенесарин, Ә. Көтібаров, Д. Алтынбаев, М. Күзембаев секілді қайраткерлерді сайлау керектігі жөнінде ұйғарым жасалды. Съезд облысы қазақтарының милициясын құру мәселесін талқылап, облыста қазақ милициясы құрылсын, милиция құруда екінші жалпықазақ съезінің шешімдері басшылыққа алынсын, милиция құру ісі уездердегі ұлттық ұйымдарға жүктелсін деген қаулы қабылдады. Съезде бірқатар өкілдер большевиктердің қазақтарға жасап жатқан қысымшылықтарына тосқауыл қою керектігі жөнінде мәселе көтерді. Осыған орай съезде қазақтар кеңес өкіметін мойындамайды, большевиктердің зорлық-зомбылығына тыйым салу ісі қазақ милициясына жүктелсін, большевиктерге еріп халықтың берекесін кетірген қазақтар ұлт дұшпаны деп жариялансын деген қаулы қабылданды. Осы съездің қаулылары сол кезде шығып тұрған «Бірлік туы», «Сарыарқа», «Қазақ» газеттерінде және Ташкентте татар тілінде шығатын «Ұлығ Түркістан» газетінде жарияланды.
	
## Дереккөздер


Санат:Қазақстан тарихы
Ефим Семенович Стрельников

**Ефим Семенович Стрельников** (14.10.1905, Украина, Харьков облысы, Первомайск ауданы - 26.1.1945, Польша, Ламперсдорф селосы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, аға лейтенант, рота командирі. 

* Еңбек жолын Харьков темір жолы торабында жұмысшы болып бастаған.
* Кейіннен Днепр СЭС-і құрылысында жалғастырған.
* 1934 жылы ол Өзбекстандағы Шыршық электр-химия комбинаты кұрылысына жіберілді.
* Семей қаласында жұмыс істеп жүргенде 1942 жылдың жазында Кеңес әскері қатарына шақырылды. 112-атқыштар дивизиясының 524-атқыштар полкінде қызмет еткен Стрельников Сандомир плацдармы (Польша) үшін болған ұрыстарға қатысты. Оның ротасы жаудың қарсы шабуылын тойтарып, өздері шабуыл жасады. Жауға күйрете соққы беріп, оларды қашуға мәжбүр етті. 1945 жылдың 21 қаңтарында Одер өзенінің шекарасында болған ұрыста Стрельников ротасы 100-ге тарта гитлершіні, 7 ipi калибрлі пулеметті расчеттерімен қоса жойып жіберді, көптеген әскерін тұтқындап, техникасын тартып алды. Осы ерліктері үшін Стрельниковқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (10.4.1945).
	
## Дереккөздер


Санат:14 қазанда туғандар
Санат:1905 жылы туғандар
Санат:Первомайск ауданында (Харьков облысы) туғандар
Санат:26 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:1945 жылы қайтыс болғандар
Санат:Польшада қайтыс болғандар
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері
Санат:Ұлы Отан соғысындағы рота командирлері
Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар
Санат:Польшада жерленгендер
Санат:Семей тұлғалары
Андрей Васильевич Сумин

**Андрей Васильевич Сумин** (24.11.1919, Шығыс Қазақстан облысы, Глубоков ауданы, Феклистовка селосы  - 23.9.1986, Дағыстан, Махачкала қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, капитан, батарея командирі, кейіннен майор Лениногор тау-кен техникумының 3-курсында оқып жүрген кезінде Кеңес әскері қатарына шақырылды. Беларусьтің Барановичи ауданында әскери қызметін өтеп жүрген кезінде Ұлы Отан соғысы басталды. Сумин шегінудің ащы дәмін татты, жараланып, госпитальға түсті. Емделіп шыққан соң 167-атқыштар дивизиясының минометшілер батареясына командир болып тағайындалды. Курск доғасындағы, Белгородты азат ету, Днепрден өту кезіндегі, т.б. ipi шайқастарға катысты. 1943 жылғы 4 қарашаның түнінде майор Мерзлюктің батальоны мен аға лейтенант Суминнің минометшілер батареясына Вышгород ауданы тұсында Днепрден бірінші болып өтіп, оң жағалаудағы плацдармды ұстап тұру міндеті тапсырылды. Суда жүзетін салға миномет пен қол пулеметтерін, оқ-дәрілерін тиеген жауынгерлерге жеңіл қайықпен бораған оқтың астынан өтуге тура келді. Көптеген жауынгерлер қаза тауып, біразы жараланды. «Катюшалардың» күшті атыстарының қолдауымен тірі қалғандар арғы жағаға өтіп, жау траншеяларына бекіне бастады. Құмды жағалауға минометтерін орнатқан Сумин батареясы жаудың пулемет ұяларын оқтың астына алып, негізгі күш өтетін өткелді қорғады. Жау әскері бар күшін өзенге топтастырып, 7 рет қарсы шабуыл жасады. Кеңес әскерін кері шегіндіруге, Днепрге қайтадан ығыстыруға тырысқанымен, үлкен шығынға ұшырап, өздері шегінуге мәжбүр болды. Плацдармды ұстап тұрған жауынгерлердің қатары да сиреп, оқ-дәрі таусылған соң минометшілер жаяу әскерге қосылды. Ертеңіне түнде өткелден өткен негізгі күшпен біріге отырып, Киев қаласын азат етті. Осы ұрыстан кейін дивизияның 22 әскері мен офицері жоғары марапаттауларға ұсынылды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Суминге Кеңес Одағының Батыры атағы және Ленин ордені, «Алтын Жұлдыз» медалі берілді (10.1.1944). 

«Қызыл Жұлдыз» және Қызыл Ту ордендерімен марапатталды. Сумин соғысты Австрияда аяқтады. Соғыстан кейін капитан Сумин Ленинград жоғары офицерлер мектебін бітіріп, минометшілер батареясын, дивизион штабын басқарды. 1959 жылы майор шенінде запасқа шығып, Өскемендегі «ЕртісГЭСқұрылыс» мекемесінде кадрлар бөлімінің бастығы болып жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдары Дағыстанның Махачкала қаласында тұрып, әскери-патриоттық тәрбие беру ісімен айналысты. 
	
## Дереккөздер

 
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Санат:1919 жылы туғандар
Санат:1986 жылы қайтыс болғандар
Сырлыбай Қожасұлы

**Сырлыбай Қожасұлы** (туған-өлген жылы белгісіз) — әйгілі би әрі батыр, Кіші жүздің Шекті руынан шыққан. Кіші жүзге Әбілқайыр ханның шақыруымен келген Ресей елшісі М.Тевкелевтің отаршылдық пиғылына бірінші болып қарулы қарсылық көрсеткен. Сырлыбай бастаған топ хан ордасына, елшілікке бірнеше рет шабуыл жасап, Әбілқайырды және елшіні қолға түсіруге әрекет жасаған. 1731 жылы 3 қарашада інісі Байғара батыр оққа ұшты. Сырлыбай бастаған қарсылыққа байланысты Сырдарияның құяр сағасына жетіп, бекініс салуды ойластырған Тевкелевтің жоспары іске аспай, хан ордасы мен елшілік 1731–1732 жылдардың қысын Арал теңізінің батысындағы елі сирек Қаратүп жарты аралында өткізген. 1731 жылы басталған қарулы қақтығыстар бір жылдан астам уақытқа созылып, ақыры Әбілқайыр ханның Байғараға құн төлеуімен аяқталды. Араға қазақтың белгілі батырлары Есет пен Бөкенбай түспегенде Ресей елшілігінің сәтсіздікке ұшырауы да мүмкін еді. Тіпті Санкт-Петербургтегі патша сарайы Тевкелевке Уфаға оралуды сұраған. Қазақ батырлары Сырлыбаймен келісіп, 1731 жылы 13 қарашада қолға түскен башқұрт старшыны Таймас Шайымовты босаттырды. Бодандыққа қарсы бұл күрестің күшті болғандығы соншалықты, Тевкелев 1732 жылы 5 қаңтарда вице-канцлер А.Остерманға жазған хатында «...Үш ай бойы басым қылыштың астында болды, олар мені сырттай өлім жазасына кесті...», - деп жазады. Сырлыбайдың қарсылығы, Байғараның өліміне байланысты оқиғалар жазушылар Ә.Кекілбаевтың «Үркер» (1981), «Елең-алаң» (1984), А.Сергеевтің «Санкт-Петербургский посол» (1981) романдарында жан-жақты көркем суреттелген.
	
## Дереккөздер

Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақ би-шешендері
Санат:Қазақ батырлары
Сырымбет

**Елді мекендер:**

* Сырымбет – Жетісу облысы Ескелді ауданындағы ауыл.
* Сырымбет – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Сырымбет – би, батыр. 
* Сырымбет қырғыны – Ресей империясының озбырлық әрекетіне қарсы болған кетеріліс.
* Сырымбет – Көкшетау қыратының солтүстік-батыс жағындағы үстіртті жазық өңір.
Вильгельм Кемпф

**Вильгельм Кемпф** (, 25 қараша 1895, Йютербог — 23 мамыр 1991, Позитано) — әлемге әйгілі неміс пианиношы және композитор. 20 ғасырдың ең әйгілі пианиношылардың бірі болып келеді.

## Өмірбаяны

Берлин қаласындағы королдік музыканың директоры және әулие Николай шіркеуінің органшысының отбасында туған. Оның атасы да органшы болған, ал ағасы Эрланген университетінің рухани музыкасының директоры болды.

Өмір бойы әлемнің түкпір-түкпірінде концерттерін берген. Мысалы, 1936 жылдан 1979 жылға дейін Кемпф Жапонияға 10 рет барып қайтқан. Осыған байланысты шағын жапондық аралды Кэмпу-Сан деп оның құрметіне атады. Өзінің соңғы концертін 1981 жылы Парижде берген.

Отбасында бес баласы болған.

23 мамыр 1991 жылы Италиядағы Позитано қаласында 95 жасында қайтыс болды.

## Шығармашылығы

## Сыртқы сілтемелер

*Obituary for Wilhelm Kempff, by B. John Zavrel
*A discussion of Kempff's work, with a special emphasis on Beethoven, by Christopher Breunig, in Jeunesses Musicales 
*Франк Форман: Вильгельм Кемпф дискографиясы 
*Кемпф өнерінің бейне жинағы, youtube.com
* Вильгельм Кемпф орындауы Бетовенның он төртінші сонатасының үшінші бөлімі.
*Бетховен, соната №17, 3 ,- (Allegretto) -- Вильгельм Кемпф.

Санат:Германия сазгерлері
Санат:Германия пианистері
Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

**Үлкен Жарылыс Теориясы** () – Чак Лорри және Билл Прэди жасаған америкалық ситком (ситуацилық комедия), Стивен Моларомен бірге екеуі де сериалдың продюсерлері болып табылады. Үшеуі және басты сценарии жазушы болып жұмыс істейді. Тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті.

Телехикаяның тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті, ал соңғы маусымның көрсетілімі 2019 жылдың 16 мамырында аяқталды. Барлығы 12 маусымда 279 бөлім шығарылды. Осылайша, "Үлкен жарылыс теориясы" теледидар тарихындағы ең ұзақ ситком болды, аталған көрсеткіш бойынша "Чирс" комедиялық телехикаясын (275 бөлім) басып озды.

Бастапқыда телехикаяның басты кейіпкерлері Калифорния штатының Пасадена қаласында тұратын бес кейіпкер болатын. Бұл Калифорния технологиялық институтының екі физигі, бір пәтерде тұратын Леонард Хофстедтер мен Шелдон Купер; Пенни, даяшы және жаңа бастап жүрген актриса, қарама — қарсы пәтерде тұрады; сонымен қатар Леонард пен Шелдонның достары мен әріптестері-аэроғарыш инженері Ховард Воловиц пен астрофизик Раджеш Кутраппали.

Warner Bros. Television мен Chuck Lorre Productions компаниялары телехикаяны шынайы аудитория алдында түсірген. "Үлкен жарылыс теориясы" телехикаясының бірінші маусымы жөнінде әрқилы пікірлер айтылғанымен екінші маусымнан бастап негізінен оң пікілер болды. Телехикаяның сегіз маусымы АҚШ-тың ең жоғары бағаланған телешоуларының ТОП-10-ына кірді, ал он бірінші маусым 2017/2018 жылғы маусымдағы ең танымал телехикаяға айналды. 2011-2014 жылдар аралығында шоу жыл сайын "Эмми" телевизиялық сыйлығына үздік комедиялық сериал номинациясы бойынша ұсынылып отырды, ал Шелдон рөлін сомдаған Джим Парсонс комедиялық телехикаяның үздік актері ретінде төрт рет "Эмми" жүлдесіне ие болды. Жалпы телехикая “Эмми”-дің 46 номинация алып, 7 марапатқа ие болды. Парсонс сонымен қатар 2011 жылы теледидарлық комедиядағы ең үздік ер адам рөлі үшін "Алтын глобус" сыйлығына ие болды. Қазіргі уақытта телехикаяның 216 номинациясы бар және олардың 56-ында жеңіске жетті. 2017 жылдан бастап "Шелдонның балалық шағы"атты телехикаяның спин-оффы CBS телеарнасында шығарылуда.






## Дереккөздер


Санат:АҚШ телесериалдары
Санат:2007 жылы шыққан АҚШ телесериалдары
Санат:CBS телебағдарламалары
Моллаяр Исламгерейұлы Сыртланов

**Моллаяр Исламгерейұлы Сыртланов**(1923, Ресей,Башқұртстан - 1944, Украина, Винница қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер,башқұрт. 1941 жылы Қарағандыдағы №2 Федоров көмір разрезінде жұмыс істеген. Кеңес әскері қатарына Карағанды қаласы әскери комиссариатынан шақырылып,1942 жылы 161- дивизия 569-атқыштар полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. Днепр өзенінен өту кезінде жауынгерлік ерліктің айрықша үлгісін көрсетті. 1943 жылы 23 қыркүйекте алдыңғы саптағы отряд құрамында өзеннің оң жағалауына өтіп (Букринск плацдармы), жаудың қарсы шабуылына тойтарыс бергеннен кейін отрядпен бірге Зарубенцы селосын (Киев облысы) азат етті. Сыртлановқа Днепрден өтуде көрсеткен ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (1943). Қарағанды облысы Өлкетану мұражайында Сыртлановтың өмірі туралы мәліметтер жинақталып, экспозиция безендірілген. Ленин орденімен, бірнеше медальдармен марапатталған. 
	
## Дереккөздер


 Санат:Тұлғалар
Санат:Ұлы Отан соғысы
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Қазақстандағы минералды ресурстар

Қазақстан минералдық шикізат ресурстарының барлық түрлеріне мол. Қазақ жер қойнауында Менделеев таблицасындағы* 105 элементтің *'99** табылып, **70-нің** қоры зерттелініп, өндіріске соның **60** элементі тартылған. Республика жер қойнауында [[Менделеев]] таблицасындағы барлық элементтер - бериллий, висмут, кадмий, мыс, алтын, қорғасын және мырыш, магний, вольфрам және молибден, күміс, титан және [[уран]] т.б. кездеседі. Сонымен қатар көмір, мұнай және [[табиғи газ]]дың зор қорына ие болып, барит, фосфорит сияқты өнеркәсіптік минералдар, хромит және асбестке де бай.     
      
[[Қазақстан Республикасы]] атақты ғалым-экономистердің есептеулері бойынша, дүние жүзінде вольфрамның қорынан **1-ші**, хромит пен уран рудалары және фосфориттен **2-ші** [[марганец]] рудасынан - **3-ші**, [[қорғасын]], [[молибден]]нен - **4-ші**, темір рудасынан - **8-ші** орында. Уранның қорынан (әлемдік қордың 40-45 пайыз, ал [[ТМД]]-ның 56 пайызы) [[Австралия]]ға жол береді.
      
Қазір [[Қазақстан]]да әлемдегі ең сапалы хромит, [[ТМД]]-ғы осындай фосфорит, [[ТМД]]-ғы ең арзан мыс және темір рудалары, ең арзан көмір өндіріледі. Қорғасын мен мырыштың қорынан әлемнің көптеген елдерін басып озып және [[ТМД]]-дағы республикалар бойынша бірінші орынды алады. Сондай-ақ [[ТМД]]-да [[мыс]], [[күміс]], [[вольфрам]], хромит рудасы, [[висмут]], [[ванадий]], [[барит]]тің қорынан **1-ші орынды**, ал [[мұнай]], [[молибден]], [[кадмий]], [[боксит]], фосфорит, [[асбест]] қорынан **2-ші**, [[ТМД]] елдерінің ішіндегі [[Қазақстан]] [[көмір]], [[темір]] рудасы қорынан, минералдық құрылыс материалдарының көптеген түрлерінен **3-ші орынды*' алады. 
      
Қазақстан пайдалы қазбаларына тән ерекшелік өндірістің белгілі бір саласында пайдалануға қажетті әр түрлі шикізаттар мен кен орындарының ұштасып жақын орналасуы. Сондықтанда Қазақстанды, әсіресе осы заманғы минералдық шикізаттардың көптеген түрлерінен *"жерасты байлықтарының қоймасы"'' - деп атайды.
      
Рудалы қазбалардың кен орындары Кенді Алтай, Жоңғар Алатауы және Тянь-Шань, қазақтың ұсақ шоқысы, Торғай үстіртінің магмалық және метаморфтық жыныстарына сай келеді. Ал рудасыз пайдалы қазбалар Каспий бойы және Тұран ойпаттарының шөгінді жыныстарына сай.
      
Экономикалық минералдық шикізаттық секторында қазір ішкі көздер және шет елдік компаниялар мен агенттіктердің инвестициясы есебінен қаржыландырудың қайта құру және дамытудың қуатты бағдарламасы жүзеге асуда. Қазіргі уақытта пайдаланып жатқан кен орындарындағы өндірістің дәрежесін минералдық шикізаттардың ірі әлемдік өндірушілерімен салыстыруға болады. Бұл орталықтандырылған - жоспарлы экономикадан нарыққа көшудің өтпелі кезеңдері сатысында тұрған Қазақстанның күрделі қаржыны тарту үшін едәуір әлеуеттік мүмкіндігінің барлығын көрсетіп, республиканың іскерлік өмірінің барлық сфераларына қатысқысы келіп, үнемі өсіп отырған халықаралық инвестицияны қолдайды.

## Дереккөздер
Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Түркіменстан Ұлттық құрамасы** - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Түркіменстан құрамасы. Түркіменстан Футбол Федерациясының бақылауында.

ФИФА рейтингінде тіркелген рекорды 2004 жылдың сәуірі - 86 орын.

## Тарихы
Ең алғашқы ресми кездесуін Түркіменстан құрамасы 1992 жылғы Қазақстан құрамасына қарсы өткізді. Сол ойында 1-0 есебімен жеңіліс тапты.

Азия кубогына екі рет (2004, 2019) қатысып, екеуінде де топтық турнирден өте алмады.

## Халықаралық турнирлерде

### Әлем чемпионаты

### Азия кубогы

## Белгілі ойыншылар
* Рақым Құрбанмәмедов
* Дмитрий Хомуха
* Валерий Брошин
* Гочкули Гочкулиев
* Владимир Байрамов
* Берді Шамұрадов
* Вахыт Оразсахедов
* Артур Геворкян
* Рахманберді Әліханов

200px|right|thumb|Түркіменстан құрамасының белгілі жаттықтырушысы Құрбан Бердыев

## Түркіменстан құрамасының жаттықтырушылары
* Байрам Дурдыев (1992—1996)
* Элгуджа Гугушвили (1996—1997)
* Ташмұрад Ағамұрадов (1997—1998) және (2000—2001)
* Виктор Пожечевский (1998—1999)
* Құрбан Бердыев (1999)
* Ровшан Мұхадов (1999—2000)
* Владимир Бессонов (2002—2003)
* Рақым Құрбанмәмедов (2003—2004) және (2007—2009)
* қ. а. Борис Григорьянц (2005) және (2009—2010)
* қ. а. Аманқылыш Көшімов (2005)
* Язгулы Қожагелдиев (2010-2013)

## Сілтемелер

* Түркіменстан құрамасының fifa.com сайтындағы беті 

Санат:Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасы
Ауғанстан Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Ауғанстан Ұлттық құрамасы** - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Ауғанстан құрамасы. Ауғанстан Футбол Федерациясының бақылауында.

ФИФА рейтингінде тіркелген рекорды 2012 жылдың шілдесі – 162 орын.

## Тарихы
Ең алғашқы ресми кездесуін Ауғанстан құрамасы 1941 жылы 25 тамызда Иран құрамасына қарсы өткізді. Сол ойында 0-0 есебімен тең ойнады. 1948 жылы ФИФА-ға, 1954 жылы АФК-ға мүше болды.

220px|right|thumb|Ауғанстан құрамасының стадионы

## Матчтар санағы

## Халықаралық турнирлер санағы
### [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем Чемпионаты]]

### [[Футболдан Азия Кубогы|Азия Кубогы]]

## Сілтемелер
* Ауғанстан құрамасының fifa.com сайтындағы беті 

Санат:Ауғанстан Ұлттық футбол құрамасы
Battlefield 3

**Battlefield 3**&nbsp;() — бірінші жақ шутері жанрындағы компьютерлік ойын, Battlefield ойындар сериясының ойыны. DICE студиясында жасалып, Electronic Arts компаниясымен басып шығарылған. Ойын (Microsoft Windows Vista, Windows 7), PlayStation 3 және Xbox 360 платформалары үшін Солтүстік Америкада 2011 жылдың 25 қазанында, ал Еуропада 2011 жылдың 28 қазанында шықты. EA Mobile iOS платформасы үшін портты растады. Шығарылған бірінші апта ішінде ойынның 5 миллион көшірмесі сатылып, көптеген геймерлерден жақсы сынға ие болды.

Ойын тек DirectX 10 және 11-ді қолдайтындықтан, Windows Vista-дан бұрынғы Windows нұсқаларын қолдамайды. ПК версиясы EA Origin платформасына эксклюзивті болып табылады.

«Battlefield 3»&nbsp;— 2005 жылы шыққан «Battlefield 2» ойынының сиквелы. ПК-ойындарда бір картадағы максималдық ойыншылар саны - 64, студияның ойынша бұл оптималды сан, (2011 жылдың тамызында 64 ойыншымен видео алғаш рет көрсетілді ), ал PlayStation 3 және Xbox 360 үшін ойынның консольді нұсқасында максималдық ойыншылар саны 24.

2012 жылдың шілдесінің соңына қарай ойынның 15 миллион көшірмесі сатылды (ойын толықтыруларын қоспағанда)..

Кампания режимінде ойыншы бірнеше әскери рольдерді атқарады, Force Recon Marine, F/A-18 қару-жарақ система офицеры, M1A2 Abrams танк операторы, GRU Spetsnaz жұмыскері. Кампания әр-түрлі жерлерде орын алады, Ираннан Нью-Йоркке дейін Сержан Блакберн оқиғасы, кейін Дмитрий Маяковский оқиғасы.

## Дереккөздер


Санат:Компьютерлік ойындар
Battlefield (ойындар сериясы)

**Battlefield** (, *Бэ́тлфилд* деп оқылады) — EA Digital Illusions CE швед компаниясы жасаған және  Electronic Arts американ компаниясы басып шығаратын тактика-стратегиялық бірінші жақ шутері жанрындағы компьютерлік ойын.

### Refractor қозғалтқышы
#### Codename Eagle

### Refractor 2 қозғалтқышы
#### [[Battlefield 1942]]

Ресми толықтыру:
* Battlefield 1942: The Road To Rome
* Battlefield 1942: Secret Weapons of WWII

#### [[Battlefield Vietnam]]

#### [[Battlefield 2]]

Ресми толықтыру:
* Battlefield 2: Special Forces
* Battlefield 2: Euro Forces
* Battlefield 2: Armored Fury
Жанкүйерліу модификация:
* Battlefield 2: Project Reality
* Battlefield 2: Forgotten Hope 2
* Battlefield 2: AIX

#### [[Battlefield 2142]]

#### [[Battlefield Heroes]]

### RenderWare қозғалтқышы
#### [[Battlefield 2: Modern Combat]]

### Frostbite қозғалтқышы
#### [[Battlefield: Bad Company]]

#### [[Battlefield: Bad Company 2]]

#### [[Battlefield 1943]]

#### [[Battlefield 3]]
Бірінші аптада 5 мил копия сатылынды.
Толық мақала - Battlefield 3

#### [[Battlefield 4]]

#### [[Battlefield Hardline]]

## Дереккөздер


## Сілтемелер
* Battlefield.com — ресми сайт 
* Blogs.battlefield.ea.com — блог разработчиков 
* TotalBF.ru — крупнейшее игровое сообщество в России 

Санат:Компьютерлік ойындар
Рабиғ әл-әууәл

**Рабиғул-әууәл** () Ислам күнтізбесінің үшінші айы.

## Мерзімі

## Оқиғалар

Өзге :

* Һижра осы айда болды
* Мұхаммад с.ғ.у. пайғамбардың Хадижаға үйленуі
* Құба мешітінің салынуы

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Rabi Ul Awal Naats 
*Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
*Islamic Calendar / Hijri Calendar for Makkah  

Санат:Ислам күнтізбесі
Рабиғ әс-сәни

**Раби'ус сәни** () - Ислам күнтізбесінің төртінші айы.

## Мерзімдері

## Оқиғалар
## Сілттемелер



## Сыртқы сілттемелер
*Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
*Islamic Calendar / Hijri Calendar for Makkah  

Санат:Ислам күнтізбесі
Зул-Хиджа

**Зульхиджа** () Ислам күнтізбесінің он екінші қасиетті айы.

## Сыртқы сілттемелер

* Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
* Hadith on Dhul-Hijjah

Санат:Ислам күнтізбесі
IPhone 4S

**iPhone 4S** — Apple компаниясында құрастырылған сенсорлі смартфон. iPhone бесінші буыны. Дизайны iPhone 4-ке ұқсайды, бірақ жаңа модельде аппараттық бөлік жақсартылып, операциялық жүйесі жаңаланды. Телефонға iCloud атты бұлтта сақтау системасы және Siri дауыс тану системасы енгізілді, сол үшін атауы iPhone 4S (Siri).

2011 жылдың 4 қазаны күні Купертинода (Калифорния) Apple iPhone 4S-ті жұртқа жария етті. 2011 жылдың 7 қазанында алдын ала сатып алу үшін 7 мемлекетте мүмкін болды (АҚШ, Канада, Аустралия, Ұлыбритания, Франция, Германия, Жапония), ал 14 қазанда сол елдерде Apple Store дүкендерінде сатып алу мүмкіндігі болды. 28 қазанда тағы 22 мемлекетте сатыла бастады (олардың ішінде Ирландия, Мексика, Сингапур).

Басты жаңа енгізілімдер арасында:
* *[[Siri]]* дауыстық көмекші
* жаңа екі-ядролық процессор А5
* Wi-Fi-роутер ретінде қызмет көрсету
* персоналды компьютерден тәуелсіздігі
* жақсарған камера

Функциялардың көбісімен дауыс арқылы басқаруға болады.

## Егжей-тегжейін ашу
### Сымсыз желілер
* Халықаралық желілерді демеу
* UMTS/HSDPA/HSUPA (850, 900, 1900, 2100 МГц); GSM/EDGE (850, 900, 1800, 1900 МГц)
* CDMA EV-DO Rev. A (800, 1900 МГц)3
* 802.11b/g/n Wi-Fi (802.11n тек 2,4 ГГц)
* Bluetooth 4.0 сымсыз технологиясы

### Тұрған жерiнiң анықтауының құралдары
* Assisted GPS және ГЛОНАСС
* Сандық компас
* Wi-Fi
* 3G

### Дисплей
* Retina дисплей
* 3,5 дюйм диагональды кең форматты Multi-Touch дисплей
* 960 x 640 пиксель (326 пиксель/дюйм)
* 800:1 қарама-қарсылық (стандартты)
* 500 кд/м2 жарықтық (стандартнты)
* Олеофобты бүркеу, саусақтың ізіне берік, алдыңғы және артқы панельде 
* Бiрнеше тiлдер және символдар жиындарының бiр уақыттағы бейнесiнiң қолдау

## Дереккөздер



Санат:IPhone
Санат:Смартфондар
Пәкістан Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Пәкістан Ұлттық құрамасы** — халықаралық матчтарда Пәкістан атынан футбол бойынша өнер көрсетеді. Пәкістан футбол федерациясының бақылауында.

2023 жылдың 6 сәуіріне сәйкес ФИФА құрамаларының рейтингінде  195 орында.

## Ірі турнирлер
### [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем Чемпионаты]]

### [[Футболдан Азия Кубогы|Азия Кубогы]]

190px|right|thumb|Пәкістан жаттықтырушылар құрамасы

## Сілтемелер
* Пәкістан құрамасының fifa.com сайтындағы беті 
* Пәкістан Футбол Федерациясының ресми сайты 

Санат:Пәкістан Ұлттық футбол құрамасы
Футболдан Ресей бiрiншi дивизионы

**Ресей бiрiншi дивизионы** —  Ресей футболының деңгейіне қарай екінші дивизионы.  

Қазiрде турнирде 18 команда өнер көрсетеді. Әр маусымның соңында ең жоғарғы орын алған 3 команда Ресей Премьер Лигасы жолдама алады, ал олардың орнына ол жақтағы ең жоғарғы орын алған 3 команда келедi.

## Статистикасы

### Жеңімпаздар

## Дереккөздер

## Сiлтемелер
* Ресми сайты
* Ресей бiрiншi дивизионы 

Санат:Футболдан Ресей бірінші дивизионы
Прокуратура

**Прокуратура** — мемлекет атынан заңнама мен құқықтарды сонымен қатар адамның және азаматтың еркіндіктерін қадағалап бақылайтын құқық қорғау органы. Және де басқада функцияларды шектеулі, ұлттық заңнамамен орындалуын қадағалайды.

## Прокуратураның өкілеттігі
# Заңнамалық нормалардың орындалуын қадағалау.
# Федералдық министрліктер мен ведомстволардың, атқарушы және заңнамалық органдардың, басқару органдарының, өзін-өзі басқару және әскери басқаруды бақылау.
# Азаматтардың құқықтарын сақтауды бақылау.
# Жедел-іздестіру қызметін, алдын ала тергеуді, тергеуді жүзеге асыратын органдардың бақылауы.
# Жазалауды жүзеге асыратын әкімшілік органдар мен мекемелердің заңнамалық нормаларын іске асыруға бақылау жасау, сондай-ақ ұсталғандарды және қамауда ұстау түріндегі мәжбүрлеу шараларын қолдану.
# Заңға қайшы келетін сот шешімдерін анықтау.
# Заңнаманы бұзу туралы ақпаратты қамтитын заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері туралы шешім.
# Жасалған қылмыстар үшін қылмыстық қудалау .
# Қылмысқа қарсы күрес органдарының жұмысын ұйымдастыру. 

## Облыстың, қаланың немесе ауданның прокуратурасы
Іс жүргізуді бастаудың заңды негіздемесі бойынша, адамдардан есеп беруді талап етуге, сондай-ақ заңдарды бұзуға жол бермеу туралы ескертуге болады.

Ережені бұзған кезде:
* Адамды заңсыз əкімшілік қамаудан босату;
* Заңға қайшы келетін нормативтік құжаттардан қорғау, осы құжаттардың жарамсыз деп танылуы үшін соттарға жүгіну;
* Бұзушылықтарды жою туралы идеяны енгізу;
* Заңда көрсетілген өкілеттіктерді қолданыңыз.

## Құрылымы
Прокуратура органдарының орталықтандырылған жүйесі болып табылады, онда бағынысты адамдар Бас Прокурорына бағынады. Прокуратура жүйесі келесі саты болып табылады:
* Бас прокуратура.
* Бас прокуратураның академиясы.
* Прокуратура субъектілері.
* Облыстың, қаланың, ауданның прокуратурасы және т.б.
* Әскери прокуратура.
* Көлік, табиғат қорғау, пенитенциарлық прокуратура.
* Ғылыми, білім беру ұйымдары.
* Прокуратураның баспа басылымдары.

## Дереккөздер

Санат:Құқық қорғау органдары
Прекурсор

**Прекурсор** ( — бастамашы; жол салушы; негізін қалаушы) — белгілі мақсаттағы зат алу реакциясына қатысатын зат. Мысалы, биохимияда бұл сөз метаболикалы жолдың аралық мүшесіне қатысты қолданылады.

Атап айтқанда, прекурсорлар — Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға тиісті есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тізімінде аталған есiрткi және психотроптық заттарды өндіру, дайындау, өңдеу кезінде пайдаланылатын, Қазақстан Республикасының заңнамасына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес бақылау жасалуға тиісті заттар.

Сондай-ақ, прекурсор — кез келген әдіс арқылы уытты химиялық заттардың кез келген өндіру сатысына қатысатын, ақырғы өнімнің уыттық қасиеттерін анықтауда маңызды рөл атқаратын және бинарлы немесе көп компонентті жүйедегі өзге химикаттармен жылдам әрекеттесетін химиялық реагент. 

## Терминнің қазіргі қолданысы
2007 жылдан бері термин есірткі, күшті әсер ететін немесе жарылғыш заттар өндірісіне байланысты заттарды белгілеу үшін қолданылады. Бұндай заттардың айналымына шектеу қойылғандықтан химиялық реактив саудасымен айналысатын көптеген фирмалар прекурсорлармен жұмыс жасаудан бас тартады.

Преурсорлардың шамаланған тізімі:

* Антранил қышқылы
* N-ацетилантранил қышқылы
* Ацетон
* Бензилпиперазин
* Декстрометорфан, соның ішінде оның гидробромиді мен басқа да қосылыстары
* Изосафрол
* Калий перманганаты
* Күкірт қышқылы, тұздары тізімге кірмейді
* Лизергин қышқылы
* N-метилэфедрин
* 3,4-метилендиоксифенил-2-пропанон
* Метилэтилкетон (2-бутанон)
* Метил спирті (метанол)
* Натрий оксибутираты мен оксимайлы қышқылдың тұздары
* Норпсевдоэфедрин
* Пикрин қышқылы
* Пиперональ (гелиотропин, пирокатех альдегиді)
* Пиперидин
* Псевдоэфедрин
* Сафрол, қоспаларымен қоса оның құрамдастары
* Сынап, металдық, өлшегіш құрылғыларындағысы тізімге кірмейді
* Сірке қышқылының ангидриді
* Толуол
* Тұз қышқылы, тұздары тізімге кірмейді
* Фенилсірке қышқылы, тұздары
* Фенилпропаноламин (норэфедрин, соның ішінде құрамдас препараттары мен қоспалары, тұздары)
* 1-фенил-2-пропанон (метилбензилкетон, бензилметилкетон, фенилацетон)
* Фенфлурамин
* Фосфор, сарысы, қызылы
* Хлороформ (трихлорметан)
* Хлорэтил (хлорлы этил)
* Цианды калий, натрий, мыс және өзге де металдардың цианидтері
* Эргометрин (эргоновин)
* Эрготамин
* Этил эфирі (күкіртті эфир, диэтил эфирі)
* Эфедрин (соның ішінде құрамдас препараттары мен қоспалары)

## Тағы қараңыз
*  «Есiрткi, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тізімі»
## Сыртқы сілтемелер

Санат:Есірткілер
IPhone 4

**iPhone 4** — Apple компаниясында құрастырылған 3G смартфон. iPhone төртінші буыны, iPhone 3GS мұрагері. Телефон негізінен видео қоңырау жасауға (FaceTime), кітаптар, кино, музыка және ойындар сияқты медиа, интернет және пошта қолдануға жасалған. 2010 жылдың 7 шілдесінде WWDC 2010 конференциясында жарияланды (Moscone Center, Сан-Франциско). 2010 жылдың 24 шілдесінде АҚШ, Ұлыбритания, Франция, Германия және Жапонияда сатылымға түсті.

## Түрлі буындар мен сымсыз технологиялар бойынша ұялы желілер арқылы деректерді қабылдаудың максималды жылдамдығы

## Егжей-тегжейін ашу

### Дизайн
Телефонның алдыңғы және артқы панельдері алюмосиликатты шыныдан жасалған. Бұл шыны ұшақжасау мен машинажасауда қолданылады. Сондықтан, ол сызаттар мен құлауға төзімді. Экраны 3,5 дюйм және аз дене өлшемдері. IPhone 3gsIIPhone 3GS салыстырғанда 3 мм-ден жарты миллиметрге дейін қысқа және жұқа.

### Сымсыз желілер
* GSM моделі: UMTS/HSDPA/HSUPA (850, 900, 1900, 2100 МГц)GSM/EDGE (850, 900, 1800, 1900 МГц)
* CDMA моделі: CDMA EV-DO Rev. A (800, 1900 МГц)
* 802.11b/g/n Wi-Fi (802.11n только 2,4 ГГц)
* Bluetooth 2.1 және EDR сымсыз технологиялары

### Тұрған жерiнiң анықтауының құралдары
* Assisted GPS технологиясымен GPS 
* Сандық компас
* Wi-Fi атаулары бойынша
* 3G ұялы мұнаралар мен олардың сигналдарының қуатының идентификаторлары арқылы

### Дисплей
* Retina дисплей
* 3,5 дюйм диагональды кең форматты Multi-Touch дисплей
* 800:1 қарама-қарсылық (стандартты)
* 500 кд/м2 жарықтық (стандартты)
* Олеофобты бүркеу, саусақтың ізіне берік, алдыңғы және артқы панельде 
* Бiрнеше тiлдер және символдар жиындарының бiр уақыттағы бейнесiнiң қолдау

### Камера, фото және видео
* 5-мегапиксельді камера iSight
* Автофокус
* Фотографиялардағы беттерді тану
* Светодиодты тұтандыру
* HD видео жазу, (1080p) аудиомен 30 кадр/с дейін 
* Алдыңғы камерамен HD видео жазу (720p) 1,2 Мп FaceTime
* Видео тұрақтандыру
* Фото және видео үшін VGA-сапалы алдыңғы камера, 30 кадр/сек
* Фотосуреттер және видеоның оқиға болған орынға байланысы.

### Қоректенуі және аккумулятор
* Салынған литий-полимерлі аккумулятор
* Компьютерлiк жүйе немесе қуат адаптерімен USB арқылы зарядтау

### Сенсорлар
* Үш-остік гироскоп
* Акселерометр
* Жақындық сенсоры
* Сыртқы жарық сенсоры

### Жүйеге қойылатын талаптар
* Apple ID (кейбір мүмкіндіктер үшін талап етіледі) 
* Интернетке қол жеткізу
* Маспен ITunes немесе компьютерді жазбамен қадамдастыру үшін қажет:
** Mac жүйесі Mac OS X 10.5.8 немесе одан соңырақ
** PC: Windows 7, Windows Vista немесе Windows XP Home немесе Professional (Service Pack 3 немесе аса ** iTunes 11.0.6 немесе кейіңгі нұсқасы

### Жұмыс істеу ортасы қойылатын талаптар
* Тасымалдау температурасы: 0 ден 35&nbsp;°C-ге дейін
* Сақтау температурасы: −20 ден 45&nbsp;°C-ге дейін
* Салыстырмалы ылғалдылық: 5 тен 95% конденсациясыз
* * операциялық биіктік: 3000 м

### Жеткізу топтамасында
* iPhone 4
* Қашықтан басқарылатын пульті бар және микрофонмен жарақталған Apple құлаққап
* USB портына док станциясын қосу кабелі
* USB қуат адаптері 
* Қол жеткізу құжаттама
* Micro-SIM үшін шығару скрепкасы

## Дереккөздер



Санат:IPhone
Санат:Смартфондар
Әшімжан Сүлейменұлы Ахметов

**Әшімжан Сүлейменұлы Ахметов** (23 ақпан 1950, Шу ауданы, Жамбыл облысы, Қазақстан — 15 қыркүйек 2012, Тараз, Қазақстан) — техника ғылымдарының докторы, профессор, Халық­ара­лық инженерлік академиясының академигі, М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті ректоры қызметін атқарған.

## Өмірбаяны
Әшімжан Сүлейменұлы Ахметов 1950 жылдың 23 ақпанында Жамбыл облысының Шу ауданында дүниеге келген. Ленсовет атындағы Ленинград технологиялық институтын үздік бітірген. Техника ғылымдарының докторы, заң ғылымдарының кандидаты, профессор. 
Сіргелі тайпасының Батыр-Жайдақ руынан шыққан.

## Еңбек жолы
Еңбек жолын 1973 жылы бастаған. 1973-1978 жылдары — Жамбыл гидроме­лио­ративтік-құрылыс институтының аспиранты, Ленинград технологиялық институтының аспиранты болып жұмыс істеген.

1978–1989 жылдары — доцент, кафедра меңгерушісі, факультет деканы, Жамбыл гидро­ме­лио­ративтік-құрылыс институты партия ұйымының хатшысы қызметтерін атқарды.

1992–1994 жылдары — «Қазфосфор» қауымдастығы төрағасының орынбасары, «Қаратау» холдингтік компаниясының бірінші вице-президенті, қазақ-лихтенштейндік «INKO» бірлескен мекемесінің бас директоры болған.

1994–1995 жылдары — 13-ші сайланған ҚР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, 1995–1996 жылдары — Өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары, Көлік, өнеркәсіп, энергетика және байланыс комитетінің төрағасы болып жұмыс істеген.

1996–1999 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Экология және табиғатты пайдалану комитетінің төрағасы болды. 1999-2008 жылдары ҚР Білім және ғылым вице-министрі, Ш. Есенов атындағы Ақтау, С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университеттерінің, Қазақ­стан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры қызметтерін атқарған.

2008 жылдан бастап М. Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің ректоры болды.

## Марапаттары
«Парасат», «Құрмет» ордендерімен, «Астана», «Қа­зақ­стан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл», «Қазақстан Рес­публикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл», «А.Байтұрсынов», «Международное движение «Доброта спасет мир» медальдарымен, «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері», «Білім беру саласының үздігі» және «Алтын барыс».

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан ғалымдары
Санти Касорла

**Сантьяго (Санти) Касорла Гонсалес** (; 13 желтоқсан 1984, Льянера) — испан футболшысы, жартылай қорғаушы, Вильярреал футбол клубының және Испания құрамасының ойыншысы. 2008 және 2012 жылғы футболдан Еуропа чемпионы.

Ойын ритмын өзгертуге қабілеті бар, жыдамдығы жақсы, мансабының көп уақытын Вильярреал клубымен өткізді, Ла Лиганың 9 маусымы бойынша 253 матч өткізіп 39 гол соққан.

## Клубтық карьера

### Вильярреал
### Малага

### Арсенал
2012 жылдың 7 тамызында Касорла Арсеналмен көп жылдық келісім шартқа қол қойғаны туралы ресми түрде айтылды, құны 16,5 млн стерлинг фунтын құрады. Ол Арсен Венгердін жазда Арсеналға әкелген үшінші үлкен футболшы болды: неміс Лукас Подольски және француз Оливье Жируден кейін.

Касорла дебютті ойының 18 тамызда Сандерленд клубына қарсы өткізді, ойын 0-0 тен түсіп, испандық Матч Футболшысы атанды. "Зеңбірекшілер" қатарында бірінші голын қыркүйектің 2 Ливерпуль клубына қарсы Энфилд стадионында салып, Подольскиге шешуші пас береді (ойын Арсенал үшін 2-0 жеңіспен бітті).

## Жетістіктер
### Командалық

**«Вильярреал»**

*  Интертото Кубогы жеңімпазы: 2004

**Испания құрамасы**

* Еуропа Чемпионаты: 008, 2012

### Жеке

* Испания үздік футболшысы («Don Balon»): 2007

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер


Санат:Испания футболшылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Малага ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Виктор Ни

* Виктор Геннадьевич Ни — Қазақстанның ауыр атлетика бойынша жаттықтырушы.
* Виктор Васильевич Ни — КСРО және Қазақстан физигі.
Үркер (роман)

**Үркер** — қазақ жазушысы Әбіш Кекілбайұлының кіші жүз руларының Ресей Империясына қосылған кездегі жағдайды сипаттайтын көлемді тарихи романы. Бұл тарихи жағдайға арнап Әбіш Кекілбайұлы Үркер (1981) және Елең-алаң (1984) атты екі романнан тұрады.

Роман төрт тараудан тұрады: 
* Тығырық
* Елшілік
* Арбасу
* Айқас

## Кейіпкерлер
* Әбілқайыр хан
* Бөкенбай батыр

## Сілтемелер
* Үркер Kitap.kz сайтында
* Романдағы бейвербалды амалдардың ұлттық-мәдени сипаты

## Дереккөздер

Санат:Романдар
Apache Maven

**Apache Maven** — POM () - тілінде жазылған жобаларды жинақтау жұмыстарын автоматтандыруды іске асыратын арнайы фреймворк.

Maven жұмысы жобаны жинақтау барысында XML файлында құжатталады.

## Сілттемелер

## Тағы қараңыз
* Apache Ant
* Gradle

## Сілттемелер
* Ресми сайты 
*  Introduction to the POM
* POM 4.0 Reference
* Орысша ақпараттар 

Санат:Apache
Санат:Java
Санат:Бағдарламалық жасақтама
Қызылқой

**Қызылқой** — Қарағанды облысы Шет ауданы Нұраталды ауылдық округіне қарасты 90 тұрғын үйі бар шағын ауыл. Теңіз деңгейінен 619 м биіктікте орналасқан.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсу-Аюлы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 52 км-дей жерде.

## Халқы

Тұрғындардың негізгі кәсібі: мал шаруашылығы (ұсақ жандық, ірі қара, жылқы), мал азығын дайындау, аз көлемді егін шаруашылығы.

## Дереккөздер

Санат:Шет ауданы елді мекендері
Вагиф Джавадов

**Вагиф Физули оглы Джавадов** (; 25 мамыр 1989 жыл) - Әзербайжан футболшысы. Бойы 1 метр 87 сантиметр. Салмағы 71 килограмм. Шабуылшы. 

## Табыстары

### Командалық
; «Карабах» (Агдам)
* Әзірбайжан кубогының иегер: 2009
; «Твенте»
* Нидерланд чемпионы: 2009/10

### Жеке табыстары
*Әзірбайжанның ең үздік футболшысы: 2009

## Жеке өмірі
Вагифтың туған ағайы - Искендер Джавадов - атақты Әзірбайжан футболшы.

## Дереккөздер

## Сiлтемелер

* Профиль ''transfermarkt.de'' сайтында 
* Профиль ресми «Карабах» сайтында 

Санат:Әзербайжан футболшылары
Санат:Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қарабақ Агдам ФК ойыншылары
Санат:Твенте ФК ойыншылары
Санат:Баку ФК ойыншылары
Санат:Интер Баку ФК ойыншылары
Санат:Газинтеп ФК ойыншылары
Санат:Габала ФК ойыншылары
Санат:Кешля ФК ойыншылары
Санат:Сумгаит ФК ойыншылары
Ким Джэджун

## Өмірбаян
1986 жылы туған Джэджун 2010 жылға дейін DBSK тобының жетекші-вокалисті болып келді. Сүйікті ісі — ас әзірлеу. Топ арасында ол «үлкен ағалары» немесе «аналары» рөлінде болды, топ мүшелеріне ән салуға қатысты көптеген сын айтып отырады. Өз ойын тура айтады, сондықтан кейде сол қылықтары үшін өзі де қиналады. Бос кезінде қиналмастан 15 тағамның түрлерін әзірлеп жібереді. Көпшілік, тіпті оның өзі де бірінші көргенде «суық» адам сияқты көрінеді дейді, алайда, оны жақынырақ таныған соң оның топтағы ең нәзік және қамқор екенін байқаға болады. Джэджунның жанұясы үлкен — өгей әкесі, анасы және 8 әпке-қарындастары, осыған қарағанда оның бойынан кейбір әйелге тән қылықтарды байқап қалуға болады.

2006 жылдың қараша айында Джэджунның асыранды бала екені белгілі болды, оның биологиялық анасы Хиро атақты болғанда ғана пайда болды. Сонымен қатар, тегі бірдей Хан аталатын ер адам биологиялық әкесімін деп жариялап, оның асырап алған ата-анасына қарсы сот ісін бастады. 80-ші жылдардың аяғында Хироның биологиялық анасымен ажырасып, әке болу хұқынан бас тартқан. Топ жанашырлары оны баласымен ешқашан байланыста болмағандықтан, ақша үшін жанжал шығарды деп айып тақты. Осы кезде Хан мырза өзінің наразылықтарынан бас тартып, Джэджун оны әкесі ретінде қабылдағандықтан сот ісі ауыстырылды. Бір сұхбаттарында Джэджун екі анасының оған қамқор болып, аман жүруін қалайтынын айтты.

Жасөспірім шағында өз бетінше жұмыс істеуге бел буып, ұзақ уақыт бойы қиналыста жүреді, кейіннен SM Entertainment тыңдауына қатысып, қабылданады.
DBSK тобында Джэджун жасы жағынан ең үлкені болғанмен, көшбасшы рөлін өзіне Юнхо алды. Топ жігіттері үшін Хиро аналарындай еді — қамқор болып, топ мүшелерін тіпті тәтті тағамдармен «ауыздарын майлайтын». Осыған қарамастан, оны басқалар биязы, нәзік деп жатса, ол тек күліп қоятын. Басқа да сахна адамдары сияқты ол да шынайы өмірде басқаша. Қытай Синкун Вэйши (Xingkong Weishi) арнасында басталған сауалнамада оны «Азиядағы ең әдемі жігіт» ретінде мойындады. Оған 40 миллион адам дауыс берді. 2008 жылы Хиро Корея мен Жапонияның бірлесіп түсірген «Heaven’s Postal Delivery Man» драмасына түсті.
2010 жылдан бастап Джэджун «JYJ» тобының құрамында.

[thumb|300px|[DBSK Парижда]]

## Жеке дискография
* [2008.03.12] Keyword / Maze (бес синглден құралған «TRICK» сингліне енген әндердің бірі)
* "Just For One Day "
* «Insa» Millionaire’s First Love фильміне саундтрек
* «Maze» (бес синглден құралған «TRICK» сингліне енген әндердің бірі)
* «Footsteps»

## Деректер
* Жұмсақ мінезді, байсалды
* Дене бітімі ерекше: жіңішке бел, кең иықты
* Табынушы қыздардың біріне үйленемін деп болжайды, екі қыз бір ұл сүюді армандайды
* Өз дауысын жақтырмайды
* Балалық арманы — печеньесі мол азық-түлік дүкенінің иесі болу
* Миккимен бірге бір бөлмеде тұрады
* Алдымен айтарын айтып, артынан ойланады
* Өте әңгімешіл

## Дереккөздер


Санат:Оңтүстік Корея әншілері
Решад Садықов

**Решад Фархад оглы Садықов** (; 16 маусым 1982, Баку) — Әзірбайжан футболшысы, қорғаушы. Әзірбайжан футбол құрама командасында ойнаған.

## Жетістіктері

; «Карабах»

* Әзірбайжан чемпионы (6): 2014, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19
* Әзірбайжан кубогы: 2014/15

### Жеке

* «Футбол +» газетінің версиясы бойынша Әзірбайжанның үздік футболшысы: 2004, 2005, 2010, 2013, 2016.

## Клубтары
*  Туран (Товуз)
*  Нефтчи (Баку)
*  Фулад (Хузестан)
*  Нефтчи (Баку)
*  Кайсериспор
*  Нефтчи (Баку)
*  Коджаэлиспор
*  Карабах
*  Эскишехирспор

## Сiлтемелер
* Профиль 
* Профиль 
* Профиль
* Профиль  
* Статистика

Санат:Әзербайжан футболшылары
Санат:Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бакуде туғандар
Санат:Тұран Товуз ФК ойыншылары
Санат:Нефтчи Баку ФК ойыншылары
Санат:Қарабақ Агдам ФК ойыншылары
Санат:Кайсериспор ФК ойыншылары
Санат:Әзербайжан футбол жаттықтырушылары
Версияларды басқару жүйесі

**Версияларды басқару жүйесі** ( немесе )&nbsp;— өзгермелі ақпаратпен жұмыс істеуді жеңілдетуге арналған бағдарламалық жасақтама. 

## Тағы қараңыз
* Конфигурационное управление (Software Configuration Management)

* WebDAV/DeltaV
* OpenVMS операциялық жүйесі
** MediaWiki (басқа-да көптеген вики-қозғалтқыштары)

## Нұсқамалар

## Сілттемелер
* Системы управления версиями для Linux. Обзор архитектуры, моделей и примеров. (Уровень сложности: простой) developerWorks
* Distributed Version Control Systems: A Not-So-Quick Guide Through
* Subversion or CVS, Bazaar or Mercurial?  John Ferguson Smart, JavaWorld.com
* The Risks of Distributed Version Control Бен Коллинз-Сассман (создатель Subversion) о распределенных системах управления версиями.
* A Maturity Model for Source Control (SCMM)  сравнение систем управления версиями с точки зрения завершенности процесса разработки ПО.

Санат:Бағдарламалық жасақтама
Санат:Java
Санат:Ақпараттану
Санат:Версияларды басқару жүйелері
Иран Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Иран Ұлттық құрамасы** - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Иран Ислам Республикасының құрамасы. Иран Ислам Республикасының Футбол Федерациясының бақылауында.

ФИФА рейтингінде тіркелген рекорды 2005 жылдың шілдесі – 15 орын.

Сол рейтингте тіркелген ең төмеңгі нәтиже 1964 жылдың қаңтарында болған – 73 орын.

## Тарихы
Ең алғашқы ресми кездесуін Иран құрамасы 1941 жылы 25 тамызда Ауғанстан құрамасына қарсы өткізді. Сол ойында 0-0 есебімен тең ойнады. Алайда сол ойын Иранның ФИФА ұйымына кіргенге дейін болған.

1945 жылы ФИФА ұйымына мүше болып, бірінші ресми ойынын 1950 жылы мамырда Түркия құрамасына қарсы ойнаған. Сол ойынның нәтижесі — 6-1 түріктердің пайдасына.

Негізгі ойнайтын стадионы — Азади стадионы. Ол 1971 жылы Тегеранда ашылған. Қазір ол әлемдегі ең үлкен стадиондарының бірі. Парсы тілінен "бостандық" деген мағына білдіреді.

60 жылдардың соңынан 1970 жылдардың ортасына дейін Азия кубогында ешкімге дес бермей, 1968, 1972, 1976 жылдары Азия чемпионы атанды.

1978 жылы тұңғыш рет Әлем чемппионатына қатысты. Нидерланд, Перу, Шотландия құрамаларымен бір топқа түсіп, бір үпай алды.

## Халықаралық турнирлер санағы
### [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем Чемпионаты]]

### [[Футболдан Азия Кубогы|Азия Кубогы]]

## Сілтемелер
* Иран құрамасының fifa.com сайтындағы беті 
* Иран Ислам Республикасының Футбол Федерациясының ресми сайты 

Санат:Иран Ұлттық футбол құрамасы
Зичиуйфалу

**Зичиуйфалу** () – Мажарстанда, Секешфехервар ауданында орналасқан ауыл. Халық саны 944 адам (2011 жылғы халық санағы бойынша).

## Тарихы
Елді-мекен атауы жазбаларда тек 1239 жылы пайда болды.

## Дереккөздер

Санат:Фейер медьесі елді мекендері
Андреа Бочелли

**Андреа Бочелли** (; 22 қыркүйек 1958 жыл, Лаятико, Тоскана, Италия) — италияндық мульти-инструменталды әнші (тенор), классикалық және танымал әндер орындаушысы. Опералық музыканың дәріптеушісі. Нашар көз көру қабілетімен туған және 12 жаста футбол кезіндегі сәтсіз оқиғадан кейін соқыр болып қалады.

## Өмірбаяны
Андреа Бочелли  Пиза қаласының маңайындағы Лаятико ауылында дүниеге келген (Тоскана провинциясы). Жастық жағы туған фермасында өтеді. Бочелли жас кезінен фортепиано, сырнай (флейта) және саксофон аспаптарында ойнауға үйренген.

Әнші жастайынан көз проблемаларына шалдыққан, 12 жасында футбол ойнап жатып, басына доп тиеді, сол оқиғадан кейін соқыр болып қалады.

Жасөспірім бола тұра, Андреа бірнеше вокалды сайыстарды ұтып, мектептік хордың солисті болады. Мектепті бітірген сон, Пиза университетінің заң факультетіне түсіп, заңгер дипломын алады.

Опералық музыкаға құмар болған Бочеллидің бүкіл өмірінің арманы мен мақсаты ұлы тенор болу еді.  Франко Корелли жас баланы оқытуға алады. Бұл арманың орындауға келген Турин қаласында болады. Осымен заңгер мансабы біткен еді. Осылай жас тенор күндіз вокалға үйреніп, кешке мейрамханаларда өнер көрсетіп, өмір сүруіне қаражат табады.

1992 жыл жас тенорге шешуші жыл болады. Андреа италияндық «рок-жұлдыз» Дзуккеро алдында жақсы тындатудан өтеді. Әннің демо-жазбасы Лучано Паваротти қолына түседі. 1994 жылы Бочелли  Сан-Ремодағы музыкалық фестивальда дебютінен ойдағыдай  өтеді. Қыркүйекте Паваротти жас тенорды жеке түрде Модена қаласындағы концерттік программаға қатысуға шақырады. Сол жылы Рождество кезінде Рим Папасының алдында өнер көрсету құрметіне иеленеді. 

* 

right|200px|thumb|Андреа Бочелли Голливуд жұлдызымен

## Марапаттар
* 50px «Италья Республикасы алдында қызмет үшін» орденінің Ұлы офицері (6 ақпан 2006 жыл).

* 50px Доминикан Республикасының президенті Леонел Фернандес тағайындаған «Merit of Duarte, Sanchez and Mella» орденінің Ұлы офицері, 2009 жылы әлемдік өнер және мәдениетке қосқан үлесі үшін мараптталды.

* 50px Голливудтік "Данқ аллеясы" жұлдызымен театрлық мәдениетке (опера) қосқан үлесі үшін мараптталған (2 наурыз 2010 жыл).

## Кітаптар
* Бочелли А. Музыка тишины / ПЕр. с ит. С. Рюриковой. — М.: РИПОЛ Классик, 2012. — 320 с., 5000 экз., ISBN 978-5-386-04020-8

## Сілтемелер
* Ресми неміс фан-сайты (ағылшын нұсқасы)
* Bocelli Community 
* Ресми форумы
* 
* Андреа Бочелли өлеңдерінің аудармасы
* 

Санат:Италия әншілері‎

## Дереккөздер