open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ян Владимирович Вороговский

**Ян Владимирович Вороговский** (7 тамыз 1996) — қазақстандық футболшы, "Астана" футбол клубы мен Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2017 жылы 10 маусымда ӘЧ-2018 іріктеуіндегі Данияға қарсы матчта алаңға шықты. Тұңғыш голын 2019 жылы 21 наурызда ЕУРО-2020 іріктеуінде Шотландия қақпасына соқты.

## Карьерасы
2013 жылы Талғардың "Ақ Бұлақ" командасында карьерасын бастады.

2014 жылы бірінші лигадағы "Жетісу-Сұңқар" клубына ауысты. Жыл соңына дейін 19 кездесуде алаңға шығып, екі голдың авторы атанды.

2015 жылы "Қайсар" футболшысы атанды да, Қазақстан премьер лигасында ойнауға мүмкіндік алды. 6 маусымда Қазақстан чемпионатындағы тұңғыш голын "Атырау" қақпасына соқты. 

2016 жылы "Қайратқа" ауысты, сол жылы УЕФА Еуропа лигасындағы тұңғыш ойынын Албанияның "Теута" клубына қарсы өткізді. Бұл ойында "Қайрат" 5:0 есебімен жеңіске жетті.  Маусым соңында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері және кубок иегері атанды. 2017 жылғы маусымда 13 кездесуде алаңға шықты.

2019 жылы жазда Бельгияның екінші дивизионындағы "Беерсхот" клубына ауысты. 

## Жетістіктері

### Командалық

 **[[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]

* Қазақстанның күміс жүлдегері **(3)**: 2016, 2017, 2018
* Қазақстан кубогының финалисі: 2016
* Қазақстан кубогы **(2)**: 2017, 2018
* Қазақстан суперкубогы **(2)''': 2016, 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:7 тамызда туғандар
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ақ Бұлақ ФК ойыншылары
Санат:Сұңқар ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Беерсхот Вилрейк ФК ойыншылары
Думан Ахметтілләұлы Нәрзілдаев

**Думан Ахметтілләұлы Нәрзілдаев** (6 қыркүйек 1993, Жаңақорған ауданы) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы. "Қайсар" футбол клубында доп тебеді. 2023 жылғы Қазақстан чемпионы. 

## Карьерасы

### Ұлттық құрама
2018 жылы қазан айында Қазақстан құрамасының бапкері Станимир Стоилов Думанды УЕФА Ұлттар лигасындағы Латвия және Андорраға қарсы ойындарға құрамаға шақырды.

Бірақ тұңғыш ойынын 2020 жылы 14 қазанда сырт алаңда Беларусқа қарсы өткізді, бұл УЕФА Ұлттар лигасы ойыны болатын. 2022 жылы 24 наурызда сырт алаңда Молдоваға қарсы екінші ойынын өткізді.

## Статистикасы

### Клубтық

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Каспий ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Антон Владимирович Цирин

**Антон Владимирович Цирин** (10 тамыз 1987, Өзбек КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, қақпашы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының экс-қақпашысы. 2011 жылы 11 тамыз күні Астанада Сирия құрамасымен ойында тұңғыш рет құрама сапында алаңға шықты. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері (3): 2008, 2010, 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі

Санат:10 тамызда туғандар
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Деку

**Деку** (, толық аты — **Андерсон Луис де Соуза**, ; 27 тамыз 1977 жыл, Сан-Бернарду-ду-Кампу, Бразилия) — бразилиялық және португалиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
Бразилияда дүниеге келген, Бразилия футболының түлегі, бірақ Бразилия құрамасы сапында бір матч та өткізген жоқ. 2002 жылы Португалия азаматтығын алып, 2003 жылы Португалия ұлттық құрамасына шақыртылды да, Португалия сапында бірнеше ірі турнирлерге қатысты. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері, 2004 және 2006 жылдары УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды.

2006, 2010 жылдары әлем чемпионатына, 2004, 2008 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық
«**Порту**»

* Португалия чемпионы **(3)**: 1998/99, 2002/03, 2003/04
* Португалия кубогы **(3)**: 2000, 2001, 2003
* Португалия суперкубогы **(3)**: 1999, 2001, 2003
* УЕФА кубогы: 2003
* Чемпиондар Лигасы: 2004

«**Барселона**»

* Испания чемпионы **(2)**: 2004/05, 2005/06
* Испания суперкубогы **(2)**: 2005, 2006
* Чемпиондар Лигасы: 2006

«**Челси**»

* Англия чемпионы: 2009/10
* Англия кубогы **(2)**: 2009, 2010
* Англия суперкубогы: 2009

«**Флумененсе**»

* A сериясының жеңімпазы **(2)**: 2010, 2012

**Португалия кубогы**

* ЕУРО - 2004 күміс жүлдегері

### Жеке

* Португалиядағы жыл футболшысы: 2003/04
* Еуропадағы жылдың үздік жартылай қорғаушысы **(2)**: 2003/04 , 2005/06

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Деку. …"Дитя Ллош"…
* Қоштасу жаты 
* «Барселоны» ФК сайтындағы мақала 

Санат:27 тамызда туғандар
Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Португалия футболшылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары
Санат:Салгейруш ФК ойыншылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Кольдо Альварес

**Хесус Луис Альварес де Эулате Гуэрге** (; 4 қыркүйек 1970, Витория-Гастейс, Алава, Испания), қысқаша **Кольдо Альварес** () — андорралық футболшы, тегі баск. Андорра Ұлттық құрамасында ойнаған. Қазір Андорра құрамасының бас бапкері.

## Жетістіктері

### Командалық

* Испания кубогы (1): 1990/91
* Исапния бірінші дивизионының жеңімпазы (Сегунда B) (1): 1993/94

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:4 қыркүйекте туғандар
Санат:Андорра футболшыларыСанат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Андорра Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Андорра футбол жаттықтырушылары
Санат:Андорра-Ла-Велья ФК ойыншылары
Оскар Сонежее

**Оскар Сонежее Масанд** (, ; 26 наурыз 1976, Андорра-ла-Велья, Андорра) — андорралық футболшы, бапкер. Андорра Ұлттық футбол құрамасының экс-жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Санта-Колома»

* Андорра чемпионы (2): 2009/10, 2010/11
* Андорра кубогы (2): 2009, 2012

; «Лузитанс»

* Андорра чемпионы (1): 2012/13
* Андорра суперкубогы (1): 2015

; «Сан-Жулиа»

* Андорра чемпионатының қола жүлдегері (1): 2015/16

## Дереккөздер

## Сілтемеде
*Веб-архив УЕФА.ком)

Санат:26 наурызда туғандар
Санат:Андорра футболшылары
Санат:Андорра футбол жаттықтырушылары
Санат:Сан-Жулиа ФК ойыншылары
Санат:Андорра-Ла-Велья ФК ойыншылары
Санат:Лузитанс ФК ойыншылары
Санат:Санта-Колома ФК ойыншылары
Санат:Андорра Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Жозеп Гомес

**Жозеп Антонио Гомес Морейра** (; 3 желтоқсан 1985, Ла-Масана, Андорра) — андорралық футболшы, қақпашы. Андорра Ұлттық футбол құрамасында өнер көрсетеді.

## Карьерасы

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында бірінші рет 2005 жылы 26 наурыз күні ӘЧ-2006 іріктеуіндегі Арменияға қарсы ойында тізімге ілінді. Біраз уақыт бойы Андорра құрамасының қазіргі бапкері, қақпашы Кольдо Альварестің ізбасары ретінде қосалқы құрамда отырды. 

Алғашқы ойынын 2006 жылы 16 тамыз күні сырт алаңда Беларуссияға қарсы өткен жолдастық кездесуде өткізді (0:3). 2009 жылы Кольдо Альварес футболмен қоштасты да, Жозеп ұлттық құрамада үнемі негізгі құрамда алаңға шығатын болды.

## Жетістіктері

### Командалық

* Испания чемпионатының жеңімпазы (Терсера) (1): 2006/07
* Андорра чемпионатының қола жүлдегері (1): 2014/15

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:3 желтоқсанда туғандар
Санат:Андорра футболшылары
Санат:Андорра ФК ойыншылары
Санат:Андорра Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Борис Пайчадзе (стадион)

**Борис Пайчадзе атындағы Динамо-Арена** (груз. *ბორის პაიჭაძის სახელობის ეროვნული სტადიონი*) — Грузияның астанасы Тбилисиде орналасқан футбол стадионы. Құрылысы 1936 жылы басталып, сол жылы пайдалануға берілді. Сыйымдылығы - 55 мың адам. Грузия Ұлтттық құрамасы мен "Динамо" (Тбилиси) командасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. 

## Тарихы
КСРО дәуірінде Лаврений Берияның, сосын Владимир Лениннің атымен аталды. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары "Ұлттық стадион" деген атауға ие болды. 1995-2011 жылдары Грузияның танымал футолшысы Борис Пайзадзенің аты берілді.  
2011 жылдан бері "Динамо" атауына ие болды. 

## Сілтемелер
*Динамо Тб. клубы сайтындағы парақшасы

Санат:Грузия футбол стадиондары
Санат:Стадиондар
Ойрат Батайұлы Сәдуов

**Ойрат Батайұлы Сәдуов** (4 ақпан 1961 жыл) — КСРО және Қазақстан футболшысы. Бүкіл карьерасында тек "Ертіс" клубында доп теуіп, 500 ойында алаңға шыққан. 

1997 жылы Қазақстан Ұлттық құрамасы сапында алаңға шығып, ӘЧ-1998 іріктеуіне қатысты.

Қазір бапкерлікпен айналысады.

## Жетістіктері

### Командалық

;Ертіс

* Қазақстан чемпионы: 1993, 1997
* Қазақстан кубогы: 1997/98

### Жеке

* Қазақстанның үздік қорғаушысы: 1997

### Бапкер ретінде

; Ертіс

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2008

## Баптаған клубтары

## Сілтемелер
* Статистикасы 
* Ойрат СӘДУОВ — 50 ЖАСТА!
* "Футболшы мен бапкер - екі түрлі мамандық

Санат:4 ақпанда туғандар
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Ертіс ФК жаттықтырушылары
Санат:Қызылжар ФК жаттықтырушылары
Санат:Жеңіс ФК жаттықтырушылары
Санат:Тараз ФК жаттықтырушылары
Санат:Восток Өскемен ФК жаттықтырушылары
Санат:Бәйтерек ФК жаттықтырушылары
Костас Кацуранис

**Константинос (Костас) Кацуранис** (; 21 маусым 1979, Патры, Грекия) — грек футболшысы, жартылай қорғаушы. 2004 жылғы Еуропа чемпионы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Еуропа чемпионы: 2004
* Португалия Лига кубогы: 2008/09
* Грекия чемпионы: 2009/10
* Грекия кубогы: 2009/10

### Жеке

* Грекияның үздік футболшысы: 2005

## Қатысқан турнирлері

* Еуропа чемпонаты: 2004
* Конфедерациялар кубогы: 2005
* Еуропа чемпионаты: 2008
* Әлем чемпионаты: 2010
* Еуропа чемпионаты: 2012
* Әлем чемпионаты: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі

Санат:21 маусымда туғандар
Санат:Грекия футболшылары
Санат:Панахайки ФК ойыншылары
Санат:АЕК Афина ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары
Санат:ПАОК ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі

**Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі** () — Футболдан Еуропа чемпионатының 16-шы чемпионаты. Финалдық ойын 2021 жылы 12 шілдеде Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтті.

## Сипаттамасы
2020 жылға белгіленген турнир Коронавирус індетіне байланысты 2021 жылға ауыстырылды. Бірақ УЕФА шешімі бойынша атауы ЕУРО-2020 күйі қалдырылды.

Финалдық турнир 12 мемлекеттегі 12 қалада өтті.

Турнирге 24 құрама қатысты. Олар алты топқа бөлініп, әр топтан 1-2 орын алғандар және көрсеткіші жоғары үшінші орын алған төрт құрама 1/8 финалға жолдама алды.

## Стадиондар

## Топтық турнир
### A тобы

----

----

### B тобы

----

----

### C тобы

----

----

### D тобы

----

----

### E тобы

----

----

### F тобы

----

----

### 3 орын алған командалардың рейтингі

## Плей офф

### 1/8 финал

----

----

----

----

----

----

----

### Ширек финал

----

----

----

### Жартылай финал

----

### Финал

### Чемпион

## Мергендер

### 5 гол
* Криштиану Роналду (3 гол пенальтиден)
* Патрик Шик

### 4 гол
* Кәрім Бензема (1)
* Ромелу Лукаку
* Эмиль Форсберг
* Харри Кейн

## Жүлделер қоры

### Демеушілері

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Турнирдің ресми сайты

Санат:Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2021 жылғы футбол
Ломоносовское (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Ломоносовское** — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Ломоносов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Новоишим ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 47 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 87 адам (44 ер адам және 43 әйел адам) болса, 2009 жылы 32 адамды (14 ер адам және 18 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Ғабит Мүсірепов ауданының таратылған елді мекендері
Ставрополка

**Ставрополка** — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Ломоносов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Новоишим ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 41 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 833 адам (411 ер адам және 422 әйел адам) болса, 2009 жылы 666 адамды (313 ер адам және 353 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Юрис Лайзанс

**Юрис Лайзанc** (; 6 қаңтар 1979 жыл, Рига, Латыш КСР) — латыш футболшысы, шабуылшы. Қазір бапкерлікпен айналысады.

## Карьерасы
Рига футболының түлегі. "Сконто" командасында кәсіпқой карьерасын бастады да, Достастық елдері кубогында Мәскеудің ЦСКА клубының селекционерлерінің көзіне түсті. 2000 жылы ЦСКА-ға ауысты. 
ЦСКА сапында 2005 жылға дейін тұрақты ойнап, 2005 жылы УЕФА кубогының жеңімпазы атанды. Лайзанс осы турнирде жеңімпаз атанған тұғыш латыш футболшысы.

2005 жылы жазда тағы бір мәскеулік клуб — "Торпедоға" өтті. Бұдан кейін Лайзанс тұрақты ойнай алмай, жиі клуб ауыстырып отырды да, 2014 жылы карьерасын аяқтады. 

Ұлттық құрама сапында 100-ден аса ойында алаңға шықты. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Латвия чемпионы **(3)**: 1998, 1999, 2000
* Латвия чемпионатының күміс жүлдегері **(2)**: 2009, 2013
* Ресей чемпионы: 2003
* Ресей чемпионатының күміс жүлдегері: 2004
* Ресей суперкубогы: 2001/02, 2004/05, 2005/06
* Кубка УЕФА кубогы **(1)**: 2004/05

### Жеке

* Латвияның үздік футболшысы: 2002

## Сілтемелер
* «Вентспилске» өтуі
* Лайзанс Факелден кетті

Санат:6 қаңтарда туғандар
Санат:Латвия футболшылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Ростов ФК ойыншылары
Санат:Кубань ФК ойыншылары
Санат:Шинник ФК ойыншылары
Санат:Факел ФК ойыншылары
Торнике Окриашвили

**Торнике Окриашвили** (; 12 ақпан 1992, Рустави, Грузия) — грузин футболшысы, шабуылшы.

## Карьерасы

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2010 жылы сырт алаңда өткен Словенияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. Бұл ойында Грузия 2:1 есебімен жеңіске жетті. 

Алғашқы голын 2012 жылы 7 қыркүйек күні ӘЧ-2014 іріктеуінде Беларусь құрамасының қақпасына соқты. Бұл ойында Бұл кездесуде Грузия 1:0 есебімен жеңіске жетті.

УЕФА Ұлттар лигасының 2018/19 жылғы маусымындағы бірнеше кездесуіне қатысты.
## Сілтемелер
*Профилі

Санат:12 ақпанда туғандар
Санат:Грузия футболшылары
Санат:Металлург Рустави ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары
Санат:Генк ФК ойыншылары
Санат:Краснодар ФК ойыншылары
Санат:Черноморец Одесса ФК ойыншылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Анортосис ФК ойыншылары
Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)

**[[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі]]нің шешуші ойыны** (). 2021 жылы 11 шілде күні Лондондағы "Уэмбли" стадионында өтті. Англия және Италия футболшылары өзара кездесті. Негізгі және қосымша уақыттар 1:1 есебімен тең аяқталып, пенальтилер сериясында Италия 3:2 есебімен жеңіске жетті.
## Финалға дейінгі жол

## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Вебсайт

Санат:Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2021 жылғы футбол
Санат:Футболдан Еуропа біріншілігінің финалдары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Каха Каладзе

**Кахабер Каладзе** (;  27 ақпан 1978, Самтредиа, Грузин КСР, КСРО) — грузин футболшысы, қорғаушы.

## Карьерасы

### Клубтық
Грузия футболы тарихындағы ең үздік ойыншылардың бірі. Грузияның 2001, 2002, 2003, 2006 жылдарғы үздік футболшысы. 
Карьерасын 1993 жылы Тбилисидің "Динамосында" бастады. Клуб сапында бес рет Грузия чемпионы атанды. 1998 жылы Киевтің "Динамосына" ауысты да, үш дүркін Украина чемпионы атанды. 

2001 жылы Италияның "Милан" клубына өтті. "Милан" сапында мүмкін болған жүлденің бәріне қол жеткізді, екі рет Чемпиондар Лигасын (2003, 2007), бір рет УЕФА суперкубогын (2003) ұтты да, бір рет клубтар арасындағы әлем чемпионы (2007) атанды.

2010 жылы жазда еркін агент ретінде "Дженоаға" ауысып, екі жылдан соң карьерасын аяқтады.

### Ұлттық құрама
15 жыл бойы Грузия құрамасында ойнап, 50 матчта капитан ретінде алаңға шықты. 2011 жылы құрамадағы карьерасын аяқтады. 2013 жылы 2 маусымда Каладзе қоштасу ойынын өткізіп, оған Каннаваро, Тони, Фернанду Коуту, Шота Арвеладзе, Шовковский, Ващук, Мальдини, Фламини, Оддо, Гроссо секілді танымал футболшылар қатысты.

## Жеке өмірі
2001 жылы Кахабердің інісі Леванды әлдекімдер ұрлап кетіп, 600 мың доллар талап етті. Бұл іске Грузия президентінің өзі араласқанымен шешіле қоймады. Кахабер "інім табылмаса ұлттық құрамада ойнамаймын" деп те мәлімдегенімен, кейін бұл ойынан айныды. 2005 жылы інісінің өлі денесі табылды. Оған кінәлі ретінде екі адам түрмеге жабылды.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Динамо» (Тбилиси)

* Грузия чемпионы **(4)**: 1994, 1995, 1996, 1997
* Грузия кубогы **(4)**: 1994, 1995, 1996, 1997

; «Динамо» (Киев)

* Украина чемпионы **(3)**: 1998, 1999, 2000
* Украина кубогы **(3)**: 1998, 1999, 2000

; «Милан»

* Италия чемпионы: 2004
* Италия кубогы: 2002/03
* Италия суперкубогы: 2004
* Чемпиондар Лигасы **(2)**: 2002/03, 2006/07
* УЕФА суперкубогы: 2003, 2007
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2007

### Жеке

* Грузиядағы жыл футболшысы **(4)**: 2001, 2002, 2003, 2006

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Биография 

Санат:27 ақпанда туғандар
Санат:Грузия футболшылары
Санат:Динамо Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Йон-Даль Томассон

**Йон-Даль Томассон** (; 29 тамыз 1976 жыл, Копенгаген) — даниялық футболшы, шабуылшы. 2002, 2010 жылдары әлем чемпионаттарына қатысып, бес гол соқты. Бұл — Дания футболшылары арасындағы рекордтық көрсеткіш. 

1994 жылы Данияның ең жас үздік футболшысы атанды. Бұл жетістігін есейген соң да қайталап, 2002, 2004 жылдары Данияның үздік футболшысы атағын иеленді. Бұдан бөлек 1996 жылы Нидерланды чемпионатындағы "жаңа ашылған есім" номинациясын ұтып алды. 

Карьерасында "Ньюкасл Юнайтед", "Фейеноорд", "Милан", "Штутгарт", "Вильярреал" секілді мықты клубтарда дп тепті. Әсіресе "Милан" сапында" табысты болды, 2003 жылы Чемпиондар Лигасы мен келесі жылы Италия чемпиондығына қол жеткізді.   

## Жетістіктері

### Командалық

; «Фейеноорд»

* Нидерланд чемпионы: 1998/99
* Нидерланд суперкубогы: 1999
* УЕФА кубогы: 2002

; «Милан»

* Италия кубогы: 2003
* Италия чемпионы: 2003/04
* Италия суперкубогы: 2004
* Чемпиондар лигасы: 2003

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:29 тамызда туғандар
Санат:Дания футболшылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Дания футбол жаттықтырушылары
Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Йеспер Гронкьяр

**Йеспер Гронкьер** (; 12 тамыз 1977 жыл, Готхоб) — даниялық футболшы, жартылай қорғаушы. Дания Ұлттық футбол құрамасы сапында 2002, 2010 жылдары әлем чемпионатына, 2000, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысқан.

## Жетстіктері

### Командалық
«**Аякс**»

* Нидерланд кубогы (**1**): 1998

«**Копенгаген**»

* Дания чемпионы (**4**): 2006/07, 2008/09, 2009/10, 2010/11
* Дания кубогы (**1**): 2009

### Жеке

* Данияның үздік жас футболшысы (**1**): 1995
* Дания чемпионатының үздік футболшысы (**1**): 2007

## Сілтемелер
* Профилі  
* Профилі 
* Профилі 
* Профилі
* Фанаттар парақшасы 
* Фан-сайт 

Санат:12 тамызда туғандар
Санат:Дания футболшылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Бирмингем Сити ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Деннис Роммедаль

**Деннис Роммедаль** (; 22 шілде 1978 жыл, Копенгаген) — даниялық футболшы, жартылай қорғаушы. Дания Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Нидерланд чемпионы: 1997, 2000, 2001, 2003
* Нидерланд суперкубогы: 1998, 2000, 2001, 2003, 2007
* Нидерланд кубогы: 2010
* Грекия чемпионы: 2011

### Жеке

* Данияның үздік футболшысы: 2007, 2010

## Қатысқан турнирлері

* Әлем чемпионаттары: 2002, 2010
* Еуропа чемпионаттары: 2004, 2012

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі  
* Профилі  
* Статистикасы  

Санат:22 шілдеде туғандар
Санат:Дания футболшылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Чарльтон Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Брондбю ФК ойыншылары
Ұзынкөл (Ғабит Мүсірепов ауданы)

**Ұзынкөл** — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Червонный ауылдық округі құрамында болған ауыл,  2024 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Новоишим ауылынан солтүстік-батысқа қарай 8 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 291 адам (148 ер адам және 143 әйел адам) болса, 2009 жылы 155 адамды (79 ер адам және 76 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Ғабит Мүсірепов ауданының таратылған елді мекендері
Разгульное

**Разгульное** — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Шөптікөл ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2010 жылға дейін қысқарған "Приишим ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 89 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 725 адам (355 ер адам және 370 әйел адам) болса, 2009 жылы 468 адамды (241 ер адам және 227 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Архангельское

* Архангельское – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.
* Архангельское – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.
Кейкі батыр кесенесі

thumb|right|400px|
**[[1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс|1916 жылғы Ұлт-азаттық көтерілістің]] қаһарманы** Кейкі мергенге арнап тұрғызылған кесене Қостанай облысы, Амангелді ауданы, Тасты ауылында орналасқан.
## Зерттелуі
Манаш Қозыбаев «Жауға шаптым ту байлап», Кейкі батырдың өмірі туралы Ғ.Мүсіреповтің, көркем әдебиетте Ақан Нұрмановтың «Құланның ажалы» романдарында жазылады, тарихшы ғалымдар М.Мырзағали, М.Сулейман, Д.Рамазан, О.Бекмағанбетов, Т.Жұртбай, Ш.Әмірбек зерттеген. Ақын С.Тұрғынбекұлы - «Кейкі батыр» поэмасы, журналист Ахметхан Байжан – «Құлан Кейкі батыр» жинағы, Шөптібай Байділдин - «Кейкі батыр» жинағы. Шөптібай Байділдин - өлкетанушы, Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық мемлекеттік педагогикалық институтының ғылыми қызметкері

## Қысқаша анықтама
2005 жылы салынған Кейкі батыр кесенесі Амангелді ауданының Тасты ауылында орналасқан. Кесенені салу кезінде табиғи тастар пайдаланылған. Кесененің ішіне халық батырының мүсіні орнатылған. 2017 жылы осы сағананың жанынан жаңа кесене салынып, қыркүйек айында батырдың сүйегін жерлеу рәсімі өтті.

## Аңыздар, тарихи мәліметтер
Кейкі батыр (Нұрмағамбет Көкембаев) – 1916 жылғы Ұлт-азаттық қозғалысы тарихындағы белсенді және аңызға айналған тұлғалардың бірі. 1871 жылы Қостанай облысының Битума деген жерінде дүниеге келген, руы Орта жүз қыпшақ. Ол өз елінің бостандығы мен тәуелсіздігі үшін күресті. Амангелді Иманов және қозғалыс жетекшісі Әбдіғапар ханның досы, серігі. Өзінің үзеңгілестері Амангелді Иманов, Әбдіғапар хан қайтыс болғаннан кейін Кейкі батыр кеңес өкіметіне қарсы шығып, қуғынға ұшырайды, 1919 жылдың 18 мамырында Ұлытау және Қызылқұмға кетуге мәжбүр болады. 1923 жылы көктемде ол қызыл әскерліктердің қолынан өлтірілді. Қазақ мергенінің кесілген басын қорқыту мақсатында Торғайдың орталық алаңына іліп қояды. Содан кейін оны дәлел ретінде Орынборға жібереді. Кейіннен Санкт-Петербургке Ұлы Петр атындағы (Кунсткамера) Антропология және этнография музейіне жіберіледі. 2016 жылы Кейкі батырдың сүйегі Қазақстанға жеткізілді. Венгрияның жаратылыстану ғылымдары музейінің мамандары жалпы антропологиялық талдау жасады және халық батырының бейнесін қалпына келтіру бойынша жұмыстар жүргізді.
## Сілтемелер
*()

Санат:Кейкі Көкембайұлы
Санат:Қостанай облысындағы ғимараттар
Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

2002 жылы Катарда өтетін әлем чемпионатының іріктеу турнирі 2019 жылғы маусым айы мен 2021 жылғы қараша/желтоқсан аралығында өткізіледі. 31 жолдама сарапқа салынады, 29-ы өз құрлықтарынан тікелей барса, екі құрама құрлықаралық плей-офф арқылы жолдаманы иеленеді.

## Еуропа (УЕФА)
Финалдық турнирге 13 құрама жолдама алады. 55 құрама тоғыз топқа бөлінеді, оның сегізінде алты құрамадан, біреуінде жеті құрама сынға түседі. Іріктеу жарыстары 2020 жылы тамыз/қыркүйек айларында басталады.

### 2 раунд

#### A тобы

#### B тобы

#### C тобы

#### D тобы

#### E тобы

#### F тобы

#### G тобы

#### H тобы

#### I тобы

#### J тобы

### 3 раунд

|}

## Азия (АФК)
Азиядан 43 құрама сынға түседі. Финалдық кезеңге төрт құрама жолдама алады, біреуі плей-офф кезеңінен өтуі тиіс. Турнир иесі ретінде Катарды қосқанда, Азияға 5,5 жолдама бөлінген.
### 1 раунд

|}

### 2 раунд

### 2 орындағылар

### 3 раунд

#### A тобы

#### B тобв

### 4 раунд

## Солтүстік Америка (КОНКАКАФ)
35 команда 3,5 жолдаманы сарапқа салады, үшеуі финалдық турнирге тікелей жолдама алса, төртінші команда құрлықаралық плей-офф кезеңінен өтеді.
### 1 раунд

### 2 раунд

|}

### 3 раунд

## Океания (ОФК)
### 1 раунд

#### А тобы

  

#### В тобы

  

### Плей-офф
#### 1/2 финал

#### Финал

## Құрлықаралық плей-офф

### АФК vs КОНМЕБОЛ

|}

### КОНКАКАФ vs ОФК

|}

Санат:Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі
Рикарду Перейра

**Рикарду Алешандре Мартинш Суариш Перейра** (; 11 ақпан 1976 жыл, Монтижу) — португалиялық футболшы, Португалия ұлттық футбол құрамасының экс-қақпашысы.

## Карьерасы

### Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында 2001 жылы ӘЧ-2002 іріктеуінде Ирландияға қарсы ойында алаңға шықты. 

2004 жылы Португалияда өткен Еуропа біріншілігінде құраманың негізгі қақпашысы болды. Рикарду турнирде жақсы ойнады, бірақ "қақпада Рикарду емес, Витор Байя тұрғанда Португалия финалда Грекиядан ұтылмас еді" деушілер көп болды. Оған себеп, грекиялық шабуылшы Ангелос Харистеас ойын тағдырын шешкен жалғыз допты соққанда Рикарду қақпаны тастап шығып, допқа ұмтылғанымен жете алмай қалған еді. Соған қарамастан Рикарду құрамада ойнауын тоқтатқан жоқ.

2006 жылғы әлем біріншілігінің ширек финалында Португалия мен Англия пенальти тебісті де, Рикарду үш соққыны қайтарды. 

2008 жылғы Еуропа біріншілігінде Португалия ширек финалда Германиядан ұтылып қалды. Бұл Рикардудың құрама сапындағы соңғы ойыны болатын.

## Жетістіктері

### Командалық

* Португалия кубогы: 1996/97, 2006/07, 2007/08
* Португалия суперкубогы: 1997
* Португалия чемпионы: 2000/01
* УЕФА кубогының финалисі: 2004/05
* Еупропа чемпионатының финалисі: 2004

### Жеке

* Инфант дон Энрике орденінің офицері (2004).
* ӘЧ-2006 символикалық құрамасына енген

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Рикарду zerozerofootball.com сайтында

Санат:11 ақпанда туғандар
Санат:Португалия футболшылары
Санат:Боавишта ФК ойыншылары
Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары
Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Витория Сетубал ФК ойыншылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Марис Верпаковскис

**Марис Верпаковскис** (; 15 қазан 1979 жыл, Лиепая) — латыш футбошшысы, шабуылшы. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысып, Латвия құрамасының турнирдегі жалғыз голын соқты. Қазір "Лиепая" клубының президенті.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Металлург» Лиепая

* Латвияның күміс жүлдегері: 1998, 1999.
* Латвияның қола жүлдегері: 2000.

; «Сконто» Рига

* Латвия чемпионы (**3**): 2001, 2002, 2003.
* Латвия кубогы (**2**): 2001, 2002.

; «Динамо» Киев

* Украина чемпионы (**1**): 2004.
* Украинаның күміс жүлдегері: 2005, 2006.
* Украина кубогы (**2**): 2005, 2006.

; «Баку»

* Әзірбайжан кубогы (**1**): 2012.

; «Лиепая»

* Латвия чемпионы (**1**): 2015.

; Ұлттық құрама

* Балтық елдері кубогы (**4**): 2001, 2003, 2008, 2014.

### Жеке

* Датвиядағы жыл футболшысы (**2**): 2003, 2004.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы
* Профилі 

Санат:15 қазанда туғандар
Санат:Металлург Лиепая ФК ойыншылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары
Санат:Хетафе ФК ойыншылары
Санат:Хайдук Сплит ФК ойыншылары
Санат:Сельта ФК ойыншылары
Санат:Лиепая ФК ойыншылары
Санат:Баку ФК ойыншылары
Санат:Латвия футболшылары
Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

1998 жылғы әлем чемпионатына бірінші рет 32 құрама қатысатын болды да, іріктеуге 174 команда қатысып, 30 жолдаманы сарапқа салды. Франция алаң иелері ретінде, Бразилия әлем чемпионы ретінде жолдамаға тікелей қол жеткізді. 

32 жолдама Құрллықтық федерацияларға былай бөлінді:
*Еуропа (УЕФА) — 15 жолдама (Францияны қосқанда), 49 құрама 14 жолдамаға таласты.
*Оңтүстік Америка — 5 жолдама (біреуі Бразилия), қалған тоғыз құрама 4 жолдаманы сарапқа салды.
*Солтүстік Америка (КОНКАКАФ) — 3 жолдамаға 30 құрама таласты.
*Африка (КАФ) — 38 құрама 5 жолдаманы сарапқа салды.
*Азия (АФК) — 36 құрама 3,5 жолдаманы сарапқа салды, үш құрама тікелей өтсе, төртінші құрама ОФК жеңімпазымен бір жолдама үшін сынға түсті.
*Океания (ОФК) — 10 құрама 0,5 жолдаманы сарапқа салды, Жеңімпаз құрама АФК-ның төртінші құрамасымен сынға түсті.
## Еуропа

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### 8 топ

### 9 топ

### Плей-офф
*29 қазан - 15 қараша*

Қосымша көрсеткіштері бойынша екінші орын алса да, Шотландия чемпионатқа жолдама алды. Қалған сегіз құрама төрт жолдаманы сарапқа салды.

* Хорватия - Украина - 2:0, Украина - **Хорватия** - 1:1
* Ресей - Италия - 1:1, **Италия** - Ресей - 1.0
* Ирландия - Бельгия - 1:1, **Бельгия** - Ирландия - 2:1
* Мажарстан - Юголсавия - 1:7, Югославия - Мажарстан - 5:0

## Оңтүстік Америка

## Солтүстік Америка

### Финалдық кезең

## Африка

### Финалдық кезең
### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

## Азия

### Финалдық кезең
#### А тобы

#### В тобы

### Плей офф

*[[Жапония Ұлттық футбол құрамасы|Жапония]] әлем чемпионатына жолдама алды да, [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]] құрлықаралық плей-оффқа шықты.*
## Мұхиттық аралдар

### Финалдық кезең

----

*Аустралия құрлықаралық плей-оффқа жолдама алды.*

## Құрлықаралық плей-офф

----

*Иран әлем чемпионатына жолдама алды*

Санат:Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі
Жетісу (стадион)

**Жетісу стадионы** — Қазақстанның Талдықорған қаласындағы көп функциялы стадион. Бұрынғы атауы — "Спартак".

## Тарихы
"Спартак" стадионы Талдықорғанда 1982 жылы салынған. «Жетісу» футбол командасының үй аренасы болған.

Қайта жөндегеннен кейін стадионға 5550 көрерменге дейін сыятын болды. Екі трибуна (Батыс және Шығыс) пластикалық орындықтар мен үстелдермен жабдықталған. Қайта құру барысында электронды табло орнатылған. Стадионда тренажер залы және қосымша алаң бар.

Жетісу ерлер командасынан басқа "Жетісу" дубль командасы мен "Жетісу" әйелдер футбол командасы ойнайды. Стадионда футболдан Қазақстан жастар құрамасы бірнеше үй ойындары өткізді.

Спорттық іс-шаралардан басқа, стадионда мәдени-көпшілік шаралар, эстрада жұлдыздарының концерттері болады.

## Сілтемелер
* "Жетісу"стадионы   ФК "Жетісу"сайтында.

Санат:Қазақстан стадиондары
Санат:Алматы облысы спорты
Санат:Стадиондар
Ибрагим Афеллай

**Ибрагим Афеллай** (; 2 сәуір 1986 жыл, Утрехт) — нидерландылық футболшы, жартылай қорғаушы. 2010 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері.

## Жетістіктері

### Командалық
**ПСВ**

* Нидерланд чемпионы (**4**): 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08
* Нидерланд кубогы: 2004/05
* Нидерланд суперкубогы: 2008

**Барселона**

* Испания чемпионы: 2010/11
* Испания кубогы: 2011/12
* Чемпиондар Лигасы: 2010/2011
* УЕФА суперкубогы: 2011

**Олимпиакос (Пирей)**

* Грекия чемпионы: 2014/15

### Жеке

* Нидерланд чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2006/2007

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.national-football-teams.com/player/12389.html
* https://www.fussballdaten.de/person/afellayibrahim/
* https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/12037
* https://eu-football.info/_player.php?id=26310

Санат:2 сәуірде туғандар
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Сток Сити ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Харри Андерссон

**Харри Андерссон** (; 7 наурыз 1913 — 6 маусым 1996) — швед футболшысы, шабуылшы. 1938 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.

## Жетістіктері

### Командалық

; «ИК Слейпнер»

* Швеция чемпионы: 1937

### Жеке

* Швеция чемпионатының үздік мергені: 1935
* Әлем чемпионаттары тарихындағы 300-ші гол авторы (1938 жыл)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:7 наурызда туғандар
Санат:6 маусымда қайтыс болғандар
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Ик Слейпнер ФК ойыншылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігінің іріктеу турниріне 116 құрама қатысып, 22 жолдаманы сарапқа салды. Аргентина әлем чемпионы ретінде, Италия турнирді ұйымдастырушы ретінде іріктеуге қатысқан жоқ. 

24 жолдама құрлықтарға төмендегіше бөлінді.
*ЕУРОПА: 14 орын (Италияны қосқанда), 32 құрама 13 жолдаманы сарапқа салды.
*ОҢТҮСТІК АМЕРИКА: 35 жолдама (Аргентинаны қосқанда), 9 құрама 2,5 жолдаманы сарапқа салды. Үшінші команда ОФК жеңімпазымен плей-оффқа қатысты.
*СОЛТҮСТІК АМЕРИКА: 16 құрама 2 жолдама үшін сынға түсті.
*АФРИКА: 26 құрама 2 жолдама үшін сынға түсті.
*АЗИЯ: 26 құрама 2 жолдама үшін сынға түсті.
*МҰХИТТЫҚ АРАЛДАР: 0,5 жолдаманы 5 құрама (Тайвань мен Израильді қосқанда) сарапқа салды. Жеңімпаз Оңтүстік Американың үшінші құрамасымен плей-оффқа қатысты.
## Еуропа

: 1 топта — ** [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румыния]]** жолдама алды.
: 2 топта — ** [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швеция]]** мен ** [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия]]** жолдама алды.
: 3 топта — ** [[КСРО Ұлттық футбол құрамасы|КСРО]]** мен ** [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Аустрия]]** жолдама алды.
: 4 топта — ** [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]** пен ** [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР]]** жолдама алды.
: 5 топта — ** [[Югославия Ұлттық футбол құрамасы|Югославия]]** мен ** [[Шотландия Ұлттық футбол құрамасы|Шотландия]]** жолдама алды.
: 6 топта — ** [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]** мен ** [[Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Ирландия]]** жолдама алды.
: 7 топта — ** [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия]]** мен ** [[Чехословакия Ұлттық футбол құрамасы|Чехословакия]]** жолдама алды.

## Оңтүстік Америка

: 1 топта — ** [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]** жолдама алды.
: 2 топта — * [[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбия]]* құрлықаралық Плей-Оффқа жоллама алды.
: 3 топта — ** [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия]]** жолдама алды.

## Солтүстік Америка

* **[[Коста-Рика Ұлттық футбол құрамасы|Коста-Рика]]** мен '''АҚШ''' жолдама алды

## Африка

* '''Мысыр''' мен '''Камерун''' жолдама алды

## Азия

* '''Корея''' мен **[[БАӘ Ұлттық футбол құрамасы|Біріккен Араб Әмірліктері]]** жолдама алды.

## Мұхиттық аралдар

* ''Израиль'' құрлықаралық плей-оффқа жолдама алды.

## Құрлықаралық плей-офф

* 15 қазан, 1989. Колумбия-Израиль-1:0
* 30 қазан, 1989. Израиль-Колумбия-0:0.

**[[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбия]]** әлем чемпионатына жолдама алды.
Санат:Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі
Приишимка

* Приишимка — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы ауыл.
* Приишимка — Ақмола облысы Есіл ауданындағы ауыл.
* Приишимка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.
Чапаев

* Чапаев – Алматы облысы Іле ауданындағы Байкент ауылының бұрынғы атауы.
* Чапаев – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл.
* Чапаев – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы ауыл.
* Чапаев – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.
Гончаровка

**Елді мекендер:**
**Қазақстан:**

* Гончаровка – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.

**Ресей:**

* Гончаровка – Башқұртстанның Федор ауданындағы ауыл.
Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

1986 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіне 121 елдің құрамасы ұсыныс тастап, 10-ны кейіндеу түрлі себептермен қатыса алмады. Іріктеуде 22 жолдама сарапқа салынды. Мексика (турнир қожайыны ретінде) мен Италия (чемпион ретінде) финалдық турнирге тікелей жолдама алды. 

24 жолдама құрлықтарға былайша бөлінді.
*ЕУРОПА - Италиядан бөлек 12,5 жолдамаға 32 құрама таласты. 13-ші құрама ОФК өкілімен плей-оффқа түсті.
*ОҢТҮСТІК АМЕРИКА - 10 құрама 4 жолдаманы сарапқа салды.
*Солтүстік АМЕРИКА - Мексикадан бөлек 1 жолдама үшін 17 құрама сынға түсті.
*АФРИКА - 29 құрама 2 жолдаманы сарапқа салды.
*АЗИЯ - 2 жолдаманы 27 құрама сарапқа салды.
*АРАЛДАР - 0,5 жолдаманы 4 құрама (Израиль мен Тайваньды қосқанда) сарапқа салды. Жеңімпаз Еуропаның 13-ші құрамасымен сынға түсті.

## Еуропа (УЕФА)

**Жолдама алғандар**

* 
* 
* 
* 
* 
*  ГФР
* 
* 
* 
* 
* 
* 

 *[[Шотландия Ұлттық футбол құрамасы|Шотландия]]* ОФК өкілімен плей-оффта ойнады

## Оңтүстік Америка (КОНМЕБОЛ)

**Жолдама алғандар**

* 
* 
* 
* 

## Солтүстік Америка (КОНКАКАФ)

*  жолдама алды

## Африка (КАФ)

*  мен  жолдама алды

## Азия (АФК)

*  мен  жолдама алды

## Мұхиттық аралдар (ОФК)

*  *[[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]] құрлықаралық плей-оффқа жолдама алды.*

## Құрлықаралық плей-офф

* 20  қараша, 1985. Шотландия - Аустралия - 2:0 (Дейви Купер 57, Фрэнк МакАвенни 84)
* 4 желтоқсан, 1985. Аустралия - Шотландия - 0:0.

 Шотландия әлем чемпионатына жолдама алды.
Санат:Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі
Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

**[[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігінің]]** іріктеу турниріне 147 елдің құрамасы қатысып, 22 жолдаманы сарапқа салды. Германия әлем чемпионы ретінде, АҚШ ұйымдастырушы ретінде тікелей жолдама алды.
## Жолдамалардың бөлінуі
*Еуропа: 13 орын, бір жолдама Германияға тиесілі болды да, қалған 12 орын үшін 38 елдің құрамасы сынға түсті (Израильді қосқанда).
*Оңтүстік Америка: Тоғыз елдің құрамасы 3,5 жолдаманы сарапқа салды, төқртінші құрама КОНКАКАФ пен ОФК арасындағы плей-офф жеңімпазымен сынға түсті.
*Солтүстік Америка: 22 мемлекеттің құрамасы 2,25 жолдама үшін таласты. Оның біреуі АҚШ-қа тиесілі болды. Үшінші команда ОФК жеңімпазымен КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК/КОНМЕБОЛ плей-офына шығу үшін күресті.
*Африка: 40 мемлекеттің құрамасы 3 жолдаманы сарапқа салды.
*Азия: 30 мемлекет 2 жолдаманы сарапқа салды.
*Мұхиттық аралдар: Жеті құрама 0;25 жолдаманы сарапқа салды. Жеңімпаз КОНКАКАФ-тың үшінші командасымен КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК плей-офына шығу үшін күресті.
## Еуропа

*1 топтан — ** [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]** мен ** [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]** жолдама алды.
*2 топтан — ** [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия]]** мен ** [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]** жолдама алды.
*3 топтан — ** [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]** мен ** [[Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Ирландия]]** жолдама алды.
*4 топтан — ** [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румыния]]** мен ** [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия]]** жолдама алды.
*5 топтан — ** [[Грекия Ұлттық футбол құрамасы|Грекия]]** мен ** [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|Ресей]]** жолдама алды.
*6 топтан — ** [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швеция]]** мен ** [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы|Болгария]]** жолдама алды.

## Оңтүстік Америка

* 1 топтан — **[[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбия]]** жолдама алды. *[[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]* КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК плей-офына шықты.
* 2 топтан — **[[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия]]** мен '''Боливия''' жолдама алды.

## Солтүстік Америка

* '''Мексика''' жолдама алды. *[[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]* КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК плей-офына шықты.

## Африка

* 1 топтан — '''Нигерия'''  жолдама алды.
* 2 топтан — **[[Марокко Ұлттық футбол құрамасы|Марокко]]** жолдама алды.
* 3 топтан — '''Камерун''' жолдама алды.

## Азия

* '''Сауд Арабиясы''' мен '''Корея''' жолдама алды.

## Мұхиттық аралдар
Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі, ОФК)
* *[[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]* КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК плей-офына шықты.

## Құрлықаралық плей-офф
### КОНКАКАФ/ОФК
----

----

*[[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]] шешуші кезеңге шықты.*
### КОНМЕБОЛ/КОНКАКАФ/ОФК
----

----

*[[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] әлем чемпионатына жолдама алды.*

Санат:Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі
Анджело Скьявио

**Анджело Скьявио** (; 15 мамыр 1905 жыл, Болонья — 17 сәуір 1990, Болонья) — италиялық футболшы, шабуылшы. 1934 жылғы әлем чемпионы. Бүкіл карьерасында бір ғана клубты — "Болоньяда" доп тепкен.

1934 жылғы әлем біріншілігінің бірінші кезеңінде АҚШ қақпасына үш гол соқты. Және финалда Чехословакияның қақпасына жеңіс голын соқты. Бұл оның құрама сапындағы соңғы голы еді.

## Жетістіктері

### Командалық

* 1934 жылғы әлем чемпионы
* 1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері

### Жеке

* Италия чемпионатының үздік мергені: 1931/32 (25 гол)
* Әлем чемпионаттары тарихындағы 100-гол авторы (1934 жылы АҚШ қақпасына соқты)

## Сілтемелер
* Футболшы жайлы ақпарат  
* Құрамадағы статистикасы 
* Клубтық статистикасы 

Санат:15 мамырда туғандар
Санат:17 сәуірде қайтыс болғандар
Санат:Италия футболшылары
Санат:Болонья ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Қазақстан газеттері тізімі

Қазақстандағы республикалық, облыстық, аудандық, қалалық газеттер тізімі. Бұл тізімде негізінен мемлекеттік және жеке меншіктегі қоғамдық-саяси газеттер көрсетілген.

## Өңірлер бойынша басты газеттер

## Республика

## Алматы қаласы

## Астана қаласы

## Шымкент қаласы

## Байқоңыр қаласы

## [[Абай облысы]]

## [[Ақмола облысы]]

## [[Ақтөбе облысы]]

## [[Алматы облысы]]

## [[Атырау облысы]]

## [[Батыс Қазақстан облысы]]

## [[Жамбыл облысы]]

## [[Жетісу облысы]]

## [[Қарағанды облысы]]

## [[Қостанай облысы]]

## [[Қызылорда облысы]]

## [[Маңғыстау облысы]]

## [[Павлодар облысы]]

## [[Солтүстік Қазақстан облысы]]

## [[Түркістан облысы]]

## [[Ұлытау облысы]]

## [[Шығыс Қазақстан облысы]]

## Тағы қараңыз
* Қазақстанның ақпарат агенттіктері
* Қазақстан телеарналары
* Қазақстан радиостанциялары

## Қосымша ақпарат

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан газеттері
Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Белсенді тасымал

[300px|thumb|[Натрий-калий насосының әрекеті бастапқы белсенді тасымалдың үлгісі болып саналады.]]
**Белсенді тасымал** — бұл энергия жұмсаумен бірге жүретін молекулалар мен иондардың концентрация градиентіне қарсы мембрана арқылы тасымалы болып табылады. Бұл қозғалыс әдетте бір бағытты, ал диффузия екі бағытта да бола алады. Энергия көзі ретінде АТФ қолданылады. АТФ тыныс алу процесі кезінде түзілетін қосылыс, сондықтан белсенді тасымал тыныс алу болмаса жүзеге аспайды. Белсенді тасымал плазмалық мембранада орналасқан нәруыз-тасымалдаушылар арқылы жүзеге асады. Бұл нәруыздарға, жеңілдетілген диффузияға қатысатын нәруыздармен салыстырғанда, конформацияның өзгеруі үшін энергия қажет. 

Жануар жасушаларының мембраналарында  натрий-калий насосы нәруыз тасымалдаушы рөлін атқарады, ол плазмалық мембранасын толық өзектен өтеді. Мембрананың ішкі жағынан оған натрий мен АТФ келеді, ал сыртқы жағынан калий келеді. Натрий мен калийдің мембрана арқылы тасымалдануы осы нәруыздың конформационды өзгерістері нәтижесінде жүзеге асады. Назар аударыңыз, жасушаға енген әр 2 калий ионына жасушадан 3 натрий ионы шығарылады. Осының арқасында жасуша іші қоршаған ортаға қарағанда теріс зарядты болады да, мембрананың екі жағы арасында потенциялдар айырмашлығы пайда болады. Бұл жасушаға теріс зарядталған иондардың (анион), мысалы, хлорид иондардың өтуін тежейді. Оң зарядталған иондар (катиондар) керісінше жасушаға тартылады. Натрий-калий насосы жануар жасушаларына осмос балансын сақтау үшін қажет. Егер ол жұмыс істемесе, жасуша бөртіп, соңында жарылып кетер еді. Сонымен қатар, жануар жасушаларына бұл насос, жүйке және бұлшықет жасушаларының электр белесенділігі үшін, кейбір заттар, мысалы, аминқышқылдары мен қанттардың белсенді тасымалы үшін қажет.

## Эндоцитоз және экзоцитоз
Эндоцитоз және экзоцитоз — бүл екі белсенді процесс, олардың нәтижесінде заттар мембрана арқылы енеді (эндоцитоз) немесе сыртқа шығарылады (экзоцитоз).

Эндоцитозда плазмалық мембрана иіліп, өсінділер түзеді, ал кейін олар үзіліп көпіршік немесе вакуоль түзеді. Эндоцитоздың 2 түрін бөліп қарастырады. 1) Фагоцитоз — қатты бөлшектердің жасушаға енуі. 2) Пиноцитоз — жасушаға сұйық заттардың енуі. 

## Тағы қараңыз
* Енжар тасымал
* Мембраналық тасымал

## Дереккөздер

Санат:Мембраналық тасымал
Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

1982 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіне қатысуға 109 құрама ұсыныс жасады. Соның 107-сі турнирге қатысып, барлығы 22 жолдаманы сарапқа салды. Аргентина (әлем чемпионы ретінде) мен Испания (ұйымдастырушы ретінде) тікелей жолдама алды. 

24 жолдама құрдықтарға былайша бөлінді.
***ЕУРОПА** - 33 құрама (Израильді қосқанда) 13 жолдаманы (Испанияға тиесілі жолдамадан бөлек) сарапқа салды.
***ОҢТҮСТІК АМЕРИКА** - 9 құрама 3 жолдаманы (Аргентинаға тиесілі жолдамадан бөлек) сарапқа салды.
***СОЛТҮСТІК АМЕРИКА** - 15 құрама 2 жолдаманы сарапқа салды.
***АФРИКА** - 29 құрама 2 жолдаманы сарапқа салды.
***АЗИЯ** мен **МҰХИТТЫҚ АРАЛДАР** - 21 құрама екі жолдаманы сарапқа салды.
## Еуропа
**Жолдама алғандар**

* ГФР
* Аустрия
* Польша
* Италия
* Мажарстан
* Бельгия
* Англия
* Франция
* Чехословакия
* Югославия
* Солтүстік Ирландия
* КСРО
* Шотландия

## Оңтүстік Америка
**Жолдама алғандар**

* Бразилия
* Перу
* Чили

## Солтүстік Америка
**Жолдама алғандар**

* Гондурас
* Сальвадор

## Африка
**Жолдама алғандар**

* Алжир
* Камерун

## Азия және Мұхиттық аралдар
**Жолдама алғандар**

* Кувейт
* Жаңа Зеландия

Санат:Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі
Қызылқоға

**Қызылқоға**, Қызылқоға ауданы — Атырау облысындағы аудан.
* Қызылқоға ауылдық округі — Қызылқоға ауданындағы ауылдық округ.
* Қызылқоға — Қызылқоға ауданының аудандық газеті.
Лиза Мейтнер

**Лиза Мейтнер** (; 7 қараша 1878 – 27 қазан 1968) — аустриялық физик, ядролық физикамен және радиоактивтілікпен жұмыс жасаған.

## Ғылыми мансап
Планктын лекцияларында бір жыл қатысып, Мейтнер Планктын ассистенті рөліне ауысты. Бастапқы жылдары ол Отто Хан атты химикпен бірге жұмыс жасап бірнеше жаңа изотоптар ашған. 1909 жылы бетта-сәулелену туралы екі мақала жазды. 

1912 жылы Хан-Мейтнер зерттеушілік тобы Берлинде жаңа салынған Кайсер-Вильгельм-Институтына жол тартты. 1913 жылы Мейтнер Крайсер-Вильгельм-Институтында тұрақты лауазымды алды.

Бірінші дүниежүзілік соғысында рентген құралдарымен жұмыс жасады.

1917 жылы протактинийдін тұрақты изотобын Ханмен бірге ашты, сол үшін Берлин Ғылыми Академиясынан Лейбниц медалімен марапатталды.

1926 жылы Германиядағы бірінші толық физика профессоры болып аталды. 1938 жылы Отто Ханмен бірге "трансуран зерттеуді" бастап, күтпеген ядролық бөлуді ашты. Альберт Эйнштейн оны "Германияның Мария Кюри" деп атаған.

1930 жылдары нейтронның ашылуымен, ғылыми қоғам ураннан ауырлау элементтерді жасау мүмкін екендігін болжан жүрді. Ұлыбританиядағы Эрнест Резерфорд, Франциядағы Ирен Жолио-Кюри, Италиядағы Энрико Ферми және Берлиндегі Мейтнер және Хан арасында ғылыми жарыс басталды. Осы кезде барлығы бұндай зерттеу Нобель сыйын алуға келтіретіндігі туралы ойлаған.

## Нобель сыйлығы
1944 жылы Отто Хан химия бойынша Корольдік Швеция Ғылыми Академиясынан Нобель сыйымен "ауыр атомдардың бөлінуін зерттегені үшін" марапатталған.

Сол кезде Мейтнер келесі хатты жазған, "Әрине Хан толығымен өзі Нобель сыйына лайық. Бұл туралы ешқандай күмән жоқ. Бірақ Отто Роберт Фриш және мен уранның бөліунін түсіндіруіне, Ханнан алыс заттарды, үлес қосқандығымда сенімдімін ". Ұқсас жолмен Лиза Мейтнердің көмекшісі Карл Фридрих вон Вейзсакер жазған. 1955 жылы ұқсас хатты Фриш де жазды. 

Ханның Нобель сыйын алуы көптен күтілді. Хан да Мейтнер де физикадан және химиядан ядронын бөлінуін ашқан алдында номинацияланған. 1997 жылы Америкалық Физика Қоғамының журналында Физика бүгін (ағыл. *Physics Today*) Сим және Элизабет Кроуфорд және Марк Уолкер жазды: "1944 жылы Лиза Мейтнер Нобель сыйын алмағаны өйткені химия комитетінің мүшелері оның жұмысын дұрыс бағаламай алмады немесе олардың ықыластары болғанжоқ; және Швецияның ғалымдары тек өздерінің тәжірибесіне сүйеніп отырды. Мейтнердің сыйдан өшіруі теріс түсінік, политикалық кещелік, білімсіздік және асығыстықтын қоспасының өнімі ретінде деп жалпылауға болады".

## Дереккөздер

Санат:Аустрия физиктері
Санат:Аустрия химиктері
Санат:Швеция физиктері
Санат:Швеция химиктері
Санат:Вена университеті оқытушылары
Санат:Вена университеті түлектері
Санат:Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшелері
Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері