open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Әли әл-Булеахи

**Әли әл-Булеахи** (   21 қараша, 1989 жыл) — Сауд Арабиясының футболшысы, "Аль-Хилал" клубында және Сауд Арабиясы ұлттық құрамасында қорғаушы ретінде ойнайды.

## Карьерасы
Али әл-Булеахи футбол мансабын Сауд Арабиясының "Әл-Букирия" клубында бастады. 2014 жылы ол "Әл Нахдаға" ауысты. 2015 жылдан бері «Әл-Фатех» клубында ойнады. Сол жылдың 20 тамызында әл-Булеахи Сауд Арабиясының Про-Лигасында дебютін өткізді, ол «Әл-Халижаға» қарсы қонақта өткен матчтың бірінші таймында қосалқы құрамда шықты. 2016 жылы 3 желтоқсанда Про-Лигадағы алғашқы голын соғып, өз алаңында «Әл Вахдаға» қарсы ойында есепті теңестірді.

2018, 2022 жылдары әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері
Сауд Арабиясы чемпионы (1): 2017/18

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Фатех ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Халифа Әл-Даусари

**Халифа Адель әл-Даусари** (  ; 2 қаңтар 1999 жыл) — Сауд Арабиясының кәсіпқой футболшысы, «Әл-Хилал» клубында орталық қорғаушы ретінде ойнайды. 2020 жылғы Жазғы Олимпиадаға қатысқан.

## Карьерасы
2021 жылдың 7 тамызында әл-Даусари «Әл-Хилалға» бес жылдық келісімшарт бойынша қосылды. 2022 жылдың 30 қаңтарында Аль-Даусари «Аль-Фатехке» жалға берілді.

## Жүлделері

* Король кубогы: 2022–23
* Сауд Арабиясы Суперкубогы: 2021
* АФК Чемпиондар лигасы: 2021
## Дереккөздер

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Батыржан Амангелдіұлы Смаков

**Батыржан Амангелдіұлы Смаков** (13 қыркүйек 1986 жыл, Қарағанды, Майқұдық ауданы) — Қазақстандағы жалғыз контртенор. Қазақ ұлттық өнер университетінің «Дирижерлеу» кафедрасының аға оқытушысы.

## Өмірбаяны
Қазақконцерт пен "Астана Опера" театрының арнайы шақырған солисті, ҚазҰӨУ-ның аралас хорының көркемдік жетекшісі және дирижері. Сондай-ақ Италиядағы «Coro Lirico Perla Verde» хорының және Нью-Йорктегі «Global Music Partnership» дирижері болып табылады.

Ол «Жас Дарын» (Қазақстан), «Tanysu» (Сан-Марино), «Jumeirah Sounds» (БАӘ), «Young Talents World Festival» (Нью-Йорк) сияқты халықаралық байқауларының қазылар алқасының мүшесі. 

2011—2017 жылдар аралығында Италияның Озимо қаласында халықаралық опера академиясында, кейін Пезаро қаласында Джоаккино Россини атындағы консерваториясында Хор дирижерлеу класын оқып, ары қарай магистратураны қызыл дипломмен бітірді. 2016 жылы Сирия балаларына көмек көрсету үшін қайырымдылық концерттер сериясынан кейін ЮНЕСКО әлемі үшін әртісі атағына ие болды. 

2016—2017 жылдарда Астана Опера театрында «Орфейдың қайта келуі» атты екі жеке концерт берді. 

2018 жылы Қазақстанның «100 жаңа есім» жобасының жеңімпазы атанды.

2019 жылдан 2022 жылға дейін «хор дирижері» зауыттық кафедрасы,

2022 жылдан бастап Халықаралық ынтымақтастық және шығармашылық бөлімінің басшысы. 2020 жылы 26 ақпанда Нью-Йорктегі Карнеги холл концерт залында өнер көрсетті.

2020 жылдың мамыр айынан бастап Шабыт студенттік киностудиясының базасында «Шабыт музыкалық қонақ жайы» онлайн-концерттерінің авторы.

2021 жылдың қаңтарынан «Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі».

2022 жылдаң «Қазақстан музыка қайраткерлері одағының мүшесі».

2022 жылы шілденің айыны 21 жұлдызында Италияда, Генуя қаласында «Карло Феличе» театрының сахнасында алғашқы концерт өтетің болды. Әлемнің көптеген елдерінде, соның ішінде Италия, Франция, АҚШ, Мысыр, Иордания, Ресей, Польша, БАӘ-де жеке концерттерін берді. Қазақ музыкасын шетелдерде насихаттаумен белсенді айналысады. Жеке қоржыныда төрт дискографиялық альбом бар.

2024 жылдан бастап Көкшетау қаласындағы Үкілі Ыбырай атындағы филармониясының солисі. 2024 жылғы Италияда өткен XVI халықаралық балалар Sanremo Junior байқауының көркемдік жетекшісі.

## Ғылыми жұмыстары
* Сүйген сәулем — нота жинағы
* Кең далам — нота жинағы
* Бала бақыты — нота жинағы
* A'cappella хор шығармаларының жинағы
* "Дайдидау" — хормейстердің педагогикалық репертуарының хрестоматиясы 

## Марапаттары
* А. Байтұрсынов атындағы алтын медаль
* «Санкт-Петербор бас жүлдесінің» иегері.
* Турин қаласындағы «Ерте музыкалық байқаудың» лауреаты
* «ЮНЕСКО-ның бейбітшілік суретшісі»
* «Қазақстанның жүз жаңа келбеті» ұлттық жобасының жеңімпазы.
* «Италия жұлдызы орденінің» кавалері

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан опера әншілері
Санат:Қазақстан дирижерлері
Мохамед Канно

**Мохаммед Канно** (; 22 қыркүйек 1994 жыл) — Сауд Арабиясының футболшысы, «Әл-Хилал» және Сауд Арабиясы құрамасының орталық жартылай қорғаушысы. 2018, 2022 жылдары әлем чемпионатына қатысты.

2017 жылдың 25 желтоқсанында Мұхаммед Канно Сауд Арабиясы құрамасы сапында Кувейтте Парсы шығанағы кубогында Біріккен Араб Әмірліктері командасына қарсы матчта тұңғыш рет өнер көрсетті. 2018 жылы 15 мамырда Грекияға қарсы жолдастық ойында ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын соқты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Сауд Арабиясы чемпионы (**1**): 2017/18
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Иттифак ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Густаво Куэльяр

**Густаво Леонардо Куэльяр Гальего** (; 14 қазан 1992 жыл, Барранкилья, Колумбия) — колумбиялық футболшы, «Аль-Хилал» клубының және Колумбия құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
2015 жылдың 9 қыркүйегінде Куэльяр Колумбия құрамасы сапында Перумен жолдастық кездесуде тұңғыш рет алаңға шықты.

2019 жылы Куэльяр Бразилияда өткен Америка кубогына қатысты. Турнирде ол Парагвайға қарсы матчтарда ойнады. Парагвайлықтармен өткен жекпе-жекте Густаво ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын соқты. 

2021 жылы Куэльяр Бразилияда өткен Америка кубогына екінші рет қатысты. Турнирде ол Эквадор, Бразилия, Уругвай , Аргентина және екі рет Перу командаларымен матчтарда ойнады.

## Жетістіктері

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы - 2017
* Оңтүстік Америка кубогының финалисті – 2017
* Колумбия кубогының иегері - 2010, 2015
* Сауд Арабиясы чемпионатының жеңімпазы (2) - 2019/2020, 2020/2021
* Сауд Арабиясы Чемпиондар Кубогының 2019/2020 жеңімпазы
* 2019 жылғы АФК Чемпиондар лигасының жеңімпазы
* Америка кубогының қола жүлдегері: 2021

## Дереккөздер

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Хуниор ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Кали ФК ойыншылары
Одион Игало

**Одион Джуд Игало** (*<span lang="en" style="font-style:italic;">Одион Джуд Игало</span>* ; 16 маусым, 1989, Лагос ) — нигериялық футболшы, "Аль Вахда" және Нигерия ұлттық құрамасының шабуылшысы.

## Карьерасы

### Клубтық
2008-14 жылдары "Удинезе" футболшысы болды, бірақ көбіне түрлі клубтарға жалға беріліп жатты.

2014-17 жылдары "Уотфорд" клубына жалға берілді, жазда түпкілікті ауысты.. 

2019 жылдың ақпан айында ол "Шанхай Шэньхуаға" ауысты.

2020 жылы "Манчестер Юнайтедке" жалға берілді.

2021 жылдың ақпанында ол Сауд Арабиясының "Әл-Шабаб" клубының ойыншысы болды.

### Халықаралық
2019 жылдың жазында Одион Египетте өтетін Африка Ұлттар кубогына ұлттық құрамаға шақырылды. Бурундиге қарсы бірінші ойында гол соғып, оның командасы 1:0 есебімен жеңіске жетті. 1/8 финалда Камерунға қарсы ойында 19 және 63 минуттарда екі гол соғып, командасы 3:2 есебімен жеңіске жетіп, ширек финалға жолдама алды. жартылай финалдық ойында Алжирге қарсы 72-минутта пенальтиден гол соғады, бірақ оның командасы 1:2 есебімен жеңіліп, финалға шыға алмады.
## Дереккөздер

Санат:Нигерия футболшылары
Санат:Нигерия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Люн ФК ойыншылары
Санат:Юлиус Бергер ФК ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Гранада ФК ойыншылары
Санат:Чезена ФК ойыншылары
Санат:Уотфорд ФК ойыншылары
Санат:Шанхай Шенхуа ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Әл-Уахда Мекке ФК ойыншылары
Абдулла Әл-Хамдан

**Абдулла Абдулрахман әл-Хамдан** ( ; 1999 жылы 13 қыркүйекте дүниеге келген) — Сауд Арабиясының футболшысы, Сауд Арабиясы ұлттық құрамасында «Әл-Хилал» сапында шабуылшы ретінде ойнайды.  Ол "Әл-Шабабтың" бұрынғы қақпашысы және "Хеттеннің" бұрынғы менеджері Абдулрахман Әл-Хамданның ұлы.

2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
## Жетістіктері

* Сауд Арабиясы чемпионы: 2020–21, 2021–22
* АФК Чемпиондар лигасы: 2021
* Король кубогы: 2022–23
* Сауд Арабиясы Суперкубогы: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК жаттықтырушылары
Абдуллах Утаиф

**Абдулла Утайф** ( ; 3 тамыз 1992) - Сауд Арабиясы футболшысы, «Әл-Хилал» клубының және Сауд Арабиясы ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
Абдулла Утаиф – туған жері Эр-Риядтың «Аш-Шабаб» клубының түлегі. 2012 жылы португалиялық "Лолетан" клубына ауысты. 

2013 жылдың ақпан айында Абдулла Утаиф Сауд Арабиясының "Әл-Хилал" клубының ойыншысы болды. 2014 жылдың 5 желтоқсанында ол Сауд Арабиясының Про-Лигасында дебютін өткізді, ол «Әл-Раедке» қарсы өз алаңындағы матчтың екінші жартысында алаңға шықты.

## Жетістіктері

* Сауд Арабиясы чемпионы: 2015/16
* Сауд Арабиясы Суперкубкогы: 2015
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Мишаэл Ричард Оливейра

**Мишаэль Ричард Делгадо де Оливейра**, немесе қысқаша **Мишаэль** (; 1996 жылы 12 наурызда дүниеге келген, Пошореу, Мато Гроссо) — бразилиялық футболшы, шабуылшы.

## Карьерасы
2015 жылы Мишаэль "Монте-Кристо" командасында ойнай бастады. Келесі жылы Гоянияның ересектер командасында ойнады, ал 2017 жылдың басында"Гоянезияға" ауысты.

2020 жылдың 20 қаңтарында Фламенго Мишаэльмен 2024 жылға дейін келісім шартқа қол қойғанын жариялады. 29 ақпанда шабуылшы "Кабуфриенсеге" қарсы Кариока Лигасының матчында Рубро Негрос үшін соққан алғашқы голын соқты; ойын 4:1 есебімен «Фланың» жеңісімен аяқталды, бұл ойында Габиголға нәтижелі пас берді.

## Жетістіктері

### Командалық

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (2): 2020, 2021
* Гояс штатының чемпионы (1): 2018
* Бразилия чемпионы (1): 2020
* Бразилия Суперкубогы (2): 2020, 2021
* Рекопа (1): 2020
* Либертадорес кубогының финалисі (1): 2021
## Дереккөздер

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Гояс ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары
Рамон Диас

**Рамон Анхель Диас** ( *Рамон Анхель Диас* ; 29 тамыз 1959 жыл, Ла Риоха) — аргентиналық футболшы және футбол жаттықтырушысы. «Ривер Плейт» клубы бапкер ретінде Аргентина чемпионы болудан рекорд жасаған – 7 титул.

1982 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Онда 3 ойын өткізіп, бразилиялықтардан жеңілген екінші топтық кезеңдегі матчта 1 гол соқты.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* Аргентина чемпионы: 1979 ж. 1979 ж. 1980, Нас. 1981 ап. 1991
* Әлем чемпионы (20 жасқа дейін): 1979
* Италия чемпионы: 1988/89
* Франция кубогының иегері: 1990/91
* Жапония чемпионы: 1995

### Жаттықтырушы ретінде

* Аргентина чемпионы: Ап. 1996, Cl. 1997 ап. 1997 ап. 1999, Cl. 2002, Cl. 2007 Фин. 2014
* Либертадорес Кубогының жеңімпазы 1996 ж
* Либертадорес суперкубогының жеңімпазы: 1997 ж
* Сауд Арабиясы чемпионы: 2016/17
* Сауд Арабиясы чемпиондары кубогының иегері: 2017 ж
## Дереккөздер

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Иокогама Ф. Маринос ФК ойыншылары
Санат:Иокогама Ф. Маринос ФК ойыншылары
Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары
Санат:Ривер Плейт ФК жаттықтырушылары
Санат:Сан-Лоренсо де Альмагро ФК жаттықтырушылары
Санат:Индепендьенте ФК жаттықтырушылары
Санат:Америка Мехико ФК жаттықтырушылары
Санат:Парагвай Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Наср Дубай ФК жаттықтырушылары
Санат:Ботафого ФК жаттықтырушылары
Санат:Васко да Гама ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК жаттықтырушылары
Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Хесус Вальехо

**Хесус Вальехо Ласаро** (; 5 қаңтар 1997 жыл, Сарагоса) — испаниялық футболшы, Реал Мадрид клубының қорғаушысы. Испанияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.

## Карьерасы
Хесус мансабын 2014 жылы «Реал Сарагоса» командасына бастады. Ол бұл командада бірден клубтың негізгі қорғаушысы атанды. 2014/15 жылғы маусымда барлығы 31 матч өткізіп, бір гол соқты.

[thumb|left|Хесус Вальехо [Реал Мадрид сапында 2018 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасын жеңіп алды.]]
2015 жылдың 29 шілдесінде "Реал Мадридке" ауысты да, дереу "Реал Сарагосаға" жалға берілді. 

2016/2017 маусымында ол Франкфурттың «Айнтрахтында» жалда ойнады.

## Жетістіктері

### Командалық

* Германия кубогының финалисті: 2016/17
* Испания чемпионы: 2021/2022
* Испания кубогының иегері: 2022/23
* Испания суперкубогының иегері (**2**): 2017, 2021/22
* УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы (**2**): 2017/18, 2021/22
* УЕФА суперкубогының иегері (**2**): 2017, 2022
* Клубтар әлем чемпионатының жеңімпазы (**3**): 2017, 2018, 2022
* Еуропа чемпионы (19 жасқа дейін): 2015 ж
* Еуропа чемпионы (21 жасқа дейін): 2015
* Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 2020

## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары
Санат:Гранада ФК ойыншылары
Никлас Фюллькруг

**Никлас Фюллькруг** (; 9 ақпан 1993) — неміс футболшысы, Дортмунд Боруссиясының және Германия құрамасының шабуылшысы. 

## Карьерасы
2022 жылдың қарашасында Фюллкруг Катарда өтетін әлем чемпионатына Германия құрамасына шақырылды. Ол ұлттық құрама сапындағы дебютін Оманға қарсы жолдастық матчта өткізді, ойын барысында алаңға шығып, матчтағы жалғыз голды соқты, сонымен қатар соңғы 20 жылда ұлттық құрама сапында дебют жасаған ең қарт алаң ойыншысы болды. 

27 қарашада Фюллкруг әлем чемпионатындағы алғашқы голын соғып, Испанияға қарсы ойында есепті теңестірді (1:1) және командаға турнирдегі бірінші ұпайды әкелді. 1 желтоқсанда  Коста-Рикамен 4:2 есебімен жеңіске жеткен ойында да гол соқты, бірақ Германия топтық кезеңнен турнирден шыға алмады, өйткені гол айырмашылығы бойынша топта үшінші орын алды.

## Жетістіктері

### Жеке

* Бундеслиганың үздік бомбардирі: 2022/23 (16 гол)
* Бундеслигада маусымның символикалық командасына енді: 2022/23
* VDV бойынша Бундеслигада маусымның символикалық командасына енді: 2022/23
## Дереккөздер

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Гройтер ФК ойыншылары
Санат:Нюрнберг ФК ойыншылары
Санат:Ганновер 96 ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Ао Танака

**Ао Танака** (; 10 қыркүйек 1998 жыл, Кавасаки) - жапон футболшысы, «Фортуна» клубының және Жапония ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына және 2022 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

## Карьерасы
Ол 2019 жылдың желтоқсан айында Шығыс Азия чемпионатыда Жапонияның негізгі құрамасында тұңғыш ойындарын өткізді, онда екі кездесуге қатысып, күміс медаль жеңіп алды. Ол келесі кезекте 2021 жылдың қазан айында 2022 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңіне ұлттық құрамаға шақырылып, Аустралияға гол соқты. 2022 жылы Танака Катарда өтетін әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қатысты. Ол Германияға *(2:1)* және Испанияға *(2:1)* қарсы топтық кезеңдегі екі ойынға қатысты. 3-ші турдың Испанияға қарсы ойында Танака Жапонияға топта бірінші орынға шығуға мүмкіндік берген жеңіс голының авторы болды, ал Танаканың өзі кездесудің үздік ойыншысы деп танылды.

## Жетістіктері

* Жапония чемпионы: 2018, 2020
* Император кубогының иегері: 2020
* Джей Лига кубогының иегері: 2019
* Жапония суперкубогының иегері: 2019, 2021
## Дереккөздер

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Кавасаки Фронтале ФК ойыншылары
Санат:Фортуна Дюссельдорф ФК ойыншылары
Ельцин Техеда

**Ельцин Игнасио Техеда Вальверде** (; 17 наурыз 1997) — Коста-Рика футболшысы, "Эредиано" клубы мен Коста-Рика ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы. 

## Өмірбаяны
Ресейдің тұңғыш президенті Борис Ельциннің атымен аталған. 

Коста-Рика құрамасының сапындағы дебютін 2011 жылы 11 желтоқсанда Кубаға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. 

2013 жылы КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты. 

2014 жылы Бразилияда өткен әлем чемпионатында құраманың кездесуіне қатысып, ширек финалға шықты. 

2017 жылы КОНКАКАФ алтын кубогында ұлттық құрамамен бірге жартылай финалға дейін жетті. 

## Жетістіктері

* Коста-Рика чемпионы: 2014
* Коста-Рика кубогының иегері: 2013 ж

## Дереккөздер

## Сілтемелер

 

Санат:Коста-Рика футболшылары
Санат:Коста-Рика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Депортиво Саприсса ФК ойыншылары
Санат:Эвиан ФК ойыншылары
Санат:Лозанна ФК ойыншылары
Санат:Эредиано ФК ойыншылары
Мұхиттағы аралдар

**«Мұхиттағы аралдар»** — Эрнест Хемингуэйдың қайтыс болғанынан кейін басылып шыққан романы.

Кітапта суреттелген оқиғалардан жазушының өз өмірі мен өз жанұясын бейнелегені анық байқалады.

## Кейіпкерлер
* Томас Хадсон () — белгілі американ суретшісі.
* Томми, Дэвид, Эндрю — Томастың ұлдары.
* Роджер Дэвис — Томастың досы, жазушы.
* Эдди — Биминидегі Хадсондардың аспазшысы мен экономы.
* Мистер Бобби — «Понсе-де-Леон» барының иесі, Томастың танысы.
* Одри Брюс — француз келіншегі.

Санат:Ағылшын тілді романдар
Санат:Эрнест Хемингуэй романдары
Хуан Пабло Варгас

**Хуан Пабло Варгас Кампос** (, т. 6 маусым, 1995 жыл, Гресия) - Коста-Рика футболшысы, колумбиялық «Мильонариос» клубы мен Коста-Рика ұлттық құрамасының қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
2014 жылы "Алахуэленсе" командасында ойнап, сол жылы бар болғаны  матчта алаңға шықты.

### Халықаралық
2017 жылы Коста-Рика құрамасының құрамында Орталық Америка кубогы аясындағы Белиз құрамасына қарсы ойында (3:0) ресми матчта тұңғыш рет алаңға шықты. Бұл матч ойыншы үшін турнирдегі жалғыз матч болды, оның командасы төртінші орын алды.

2017 жылы АҚШ-та өткен КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты, соңғы сәтте жарақат алған Рональд Матарританы алмастырды.
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Коста-Рика футболшылары
Санат:Коста-Рика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Алахуэленсе ФК ойыншылары
Санат:Эредиано ФК ойыншылары
Санат:Мильонариос ФК ойыншылары
Ромен Саисс

**Ромен Ханем Пол Саисс** (; ; 26 наурыз 1990, Бур-де-Пеаж, Франция) — марокколық футболшы, қорғаушы.

## Карьерасы

### Клубтық
2015 жылдың жазында Ромен "Анжеге" ауысты. 8 тамызда Монпельеге қарсы матчта чемпионаттағы тұңғыш ойынын өткізді. "Лорьянға" қарсы ойында Анже сапындағы алғашқы голын соқты.

Маусымның соңында Ромен төрт жылдық келісім-шартқа қол қойып, "Вулверхэмптон Уондерерске" ауысты.

### Халықаралық
2012 жылдың 14 қарашасында Тогоға қарсы жолдастық кездесуде Марокко құрамасының сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 2017 жылы Ромен ұлттық құрама сапында Габонда өткен Африка кубогына қатысты. Турнирде ол Того, Кот-д'Ивуар, Мысыр және Конго ДР командаларына қарсы матчтарда ойнады. Тоголық Цесспен жекпе-жекте ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын соқты.

2018 жылы Ресейде өткен әлем чемпионатына қатысты. Турнирде ол Иран және Испания командаларына қарсы матчтарда ойнады.

2019 жылы Мысырда өткен Африка ұлттар кубогына, 2021 жылы Камерунда өткен Африка ұлттар кубогына қатысты.

2022 жылы әлем чемпионатына қатысып, бір гол соқты.

## Дереккөздер

Санат:Марокко футболшылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Клермон ФК ойыншылары
Санат:Гавр ФК ойыншылары
Санат:Анже ФК ойыншылары
Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары
Закария Абухляль

**Закария Абухлал** (;   18 ақпан 2000, Нидерланд) — марокколық футболшы, француздық «Тулуза» клубы мен Марокко құрамасының шабуылшысы. Әкесі ливиялық, анасы марокколық.

## Карьерасы
Нидерланд жастар құрамасында ойнаған. 2020 жылы Закария өзінің тарихи Отаны құрамасында ойнауды шешті. 13 қарашада Орталық Африка Республикасына қарсы 2021 жылғы Африка кубогының іріктеу матчында тұңғыш рет алаңға шықты. Сол кездесуде Закария ұлттық құрама сапындағы алғашқы голын соқты.

2021 жылғы Африка Ұлттар кубогына қатысты. Турнирде Гана, Комор, Габон, Малави және Египет құрамаларына қарсы матчтарда өнер көрсетті. Коморлықтарға қарсы жекпе-жекте Закария гол соқты.
## Дереккөздер

Санат:Марокко футболшылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:АЗ Алкмаар ФК ойыншылары
Санат:Тулуза ФК ойыншылары
Марко Ливая

**Марко Ливая** ( ; 26 тамыз 1993 жыл, Сплит, Хорватия) — хорватиялық футболшы, Хорватияның «Хайдук» клубында және Хорватия құрамасында шабуылшы ретінде ойнайды.

## Карьерасы

### Клубтық
Хорватиялық «Омладинац» (Враньич), «Динамо» (Загреб) және «Хайдук» (Сплит) клубтарының түлегі. 2010 жылы «Интер» командасының жастар клубында ойнады.

2010-2011 жылдары Марко Ливая швейцариялық «Луганоға» жалға алынған, бірақ команда сапында бірде-бір матч өткізген жоқ. 2011 жылы хорватиялық шабуылшы "Чезенаға" жалға берілді. Ливая алғаш рет «Интер» сапында 2012 жылы 26 тамызда Италия чемпионатының бірінші турында «Пескараға» қарсы ойында ойнады.

2014 жылдың 15 мамырында ол «Рубинмен» бес жылдық келісімшартқа қол қойды. 2015 жылдың 31 тамызында ол «Эмполиге» сатып алу құқығымен жалға берілді.

2016 жылдың жазында Ливая  "Лас-Пальмасқа" ауысты. Бір жылдан кейін оны AEK жалға алды, ол 2018 жылы шабуылшыны толығымен сатып алды.

### Халықаралық
2022 жылы әлем чемпионатына қатысып, қола жүлдегер атанды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Хорватия футболшылары
Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Лугано ФК ойыншылары
Санат:Чезена ФК ойыншылары
Санат:Аталанта ФК ойыншылары
Санат:Рубин ФК ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Санат:Лас-Пальмас ФК ойыншылары
Санат:АЕК Афина ФК ойыншылары
Санат:Хайдук Сплит ФК ойыншылары
Пуну (халық)

**Пуну** — Габонның оңтүстігіндегі және Конго Республикасының көршілес аудандарындағы халық. Туысқан сира, сангу, лумбу, бвизи халықтарымен бірге Габонда 130 мың адам, Конгода 50 мың адам тұрады.

## Тілі
Сира-пуну тілдерінде сөйлейді.

## Діні
Пунулардың көпшілігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады, кейбіреулері христиандар.

## Кәсібі
нобай|оңға|150px|Қара маска    нобай|солға|150px|Ақ маска      
Дәстүрлі кәсіптері тропикалық қолмен атқарылатын егіншілік (маниок, ямс, тәтті картоп, таро, жержаңғақ, май пальмасы, банан, көкөніс, цитрустық жемістер, кейбір аудандарда күріш), балық аулау. Көркемдік қолөнер дамыған - ағаштан ою (мүсін, бетперде, музыкалық аспаптар, тұрмыстық бұйымдар), кілемше тоқу, керамика. Ер адамдардың бір бөлігі ағаш кесу мен какао, кола, кофе плантацияларында маусымдық жұмыстарда істейді.

Әр ауылда ғұрыптық маскалар жасайтын шеберлер бар (мукудж). Оларды бишілер киіп, жаңа бала туылғаннан кейін немесе жерлеу кезінде күрделі қимылдар мен акробатикалық іс-әрекеттерді орындайды.

## Өмір салты
Қоғамдық қатынастарда рулық құрылымдар өз маңызын сақтайды. Негізгі әлеуметтік бірлік – көршілес немесе рулық қауым. Туыстық есеп патрилинейлік. Неке патрилокальды.

Елді мекендері жолдардың немесе өзендердің бойында орналасқан шағын ауылдардан тұрады. Тұрғын үйлері жоспары бойынша төртбұрышты, қабырғалары бұтақтардан және қамыстан өрілген, төбелері биік, пальма жапырақтары мен шөптен жасалған.

Киімдері - мақта матадан тігілген киімдер.

Дәстүрлі тағамдары - шелпек, шикі және қуырылған банан және басқа да көкөністер мен жемістер, өзен жағасында - балық.

## Дереккөздер

 
Санат:Габон халықтары
Санат:Конго Республикасы халықтары
Жан-Шарль Кастеллетто

**Жан-Шарль Кастеллетто** (; 26 қаңтар 1995) — камерундық футболшы, "Нант" клубының және Камерун ұлттық құрамасының қорғаушысы.

## Карьерасы
Францияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған, бірақ негізгі құрамада ойнамады. 2017 жылы Камерун құрамасында ойнауға шешім қабылдады. 2017 жылдың мамыр айында жаттықтырушы Уго Броос Конфедерациялар кубогына баратын құраманың кеңейтілген тізіміне енгізді, бірақ қорытынды тізіміне енбеді. 

Кастеллетто 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу матчтарына қатысу үшін ұлттық құрамаға қайтадан шақырылды. 2017 жылы 11 қарашада Замбия құрамасына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты.

2021 жылы Африка Ұлттары кубогына, 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты. 2022 жылғы әлем чемпионатының екінші ойынында Сербия қақпасына бір гол соқты, бұл ойын 3:3 есебімен тең аяқталды.

## Жетістіктері

### Клубтық
* Франция кубогының иегері: 2021/22

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Осер ФК ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Санат:Мускрон-Перювельз ФК ойыншылары
Санат:Ред Стар ФК ойыншылары
Санат:Брест ФК ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Мәскеу ауылдық округі

* Мәскеу ауылдық округі — Ақмола облысы Есіл ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Мәскеу ауылдық округі — Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Абдул-Вахаб әл-Хаиль

**Абдул-Вахаб әл-Хаиль** (; 21 желтоқсан 1975, ирактық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Ирак Ұлттық футбол құрамасында 12 жыл ойнаған.

## Карьерасы
Абу әл-Хайл мансабын Ирактың «Ат-Талаба» клубында ойнаудан бастады. «Аш-Шааб» клубында да ойнаған. 2003 жылы ол ирандық "Эстеглал Ахваз" клубына ауысты. Үш маусымнан кейін ол "Сепахан" клубына қосылды. 

1996, 2000 жылдары Азия кубогына, 2004 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына, 2009 жылы Конфедерациялар кубогына қатысты. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер ==}

Санат:Ирак футболшылары
Санат:Ирак Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сепахан ФК ойыншылары
Санат:Фулад ФК ойыншылары
Санат:Әл-Талаба ФК ойыншылары
Санат:Ирак футбол жаттықтырушылары
Санат:Захо ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Талаба ФК жаттықтырушылары
Хайдар Маджит

**Хайдар Махмуд Маджид** (; 1973 жылы 19 қыркүйекте дүниеге келген) — ирактық футбол жаттықтырушысы, жартылай қорғаушы. 1996 және 2000 жылы Азия кубогына қатысты. 

10 жыл бойы "Әл-Заурада" ойнады.

## Жетістіктері

* Ирак чемпионы: 1995–96, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2005–06
* Ирак Кубогы: 1995–96, 1997–98, 1998–99, 1999–2000
## Дереккөздер

Санат:Ирак футболшылары
Санат:Ирак Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ирак футбол жаттықтырушылары
Санат:Әл-Заураа ФК ойыншылары
Санат:Әл-Шорта ФК ойыншылары
Санат:Әл-Заураа ФК жаттықтырушылары
Санат:Захо ФК жаттықтырушылары
Екатерина Александровна Эктова

**Екатерина Александровна Эктова** (30 тамыз 1992, Петропавл) — қазақстандық жеңіл атлетші, ұзындыққа және үш рет қарғып секірудің маманы. 2007-2016 жылдары жеңіл атлетикадан Қазақстан ұлттық құрамасының сапында өнер көрсетті, ел біріншіліктерінің жеңімпазы және жүлдегері, Рио-де-Жанейрода өткен Жазғы Олимпиада ойындарының қатысушысы. Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері.

## Өмірбаяны
Екатерина Эктова 1992 жылы 30 тамызда Петропавл қаласында дүниеге келген. Ол жеңіл атлетикадан тәжірибелі жаттықтырушылар ата-анасы Александр Николаевич пен Нина Викторовна Эктовтардың жетекшілігімен секірумен айналысқан. Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетін бітірген.

Өзі жайлы халықаралық деңгейде алғаш рет 2007 жылғы маусымда Қазақстан құрамасына қабылданып, Остравада өткен жастар арасындағы әлем чемпионатында үш рет қарғып секіруден өнер көрсеткен кезде жариялады.

2009 жылы Брессанонеде өткен жастар арасындағы әлем чемпионатында ұзындыққа және үш рет қарғып секіруден өнер көрсетті, екінші жағдайда финалда төртінші болды.

2010 жылы Ханойда өткен жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионатында ұзындыққа және үш рет қарғып секіруден төртінші орынға орналасты. Сол тәртіппен Монктондағы жасөспірімдер арасындағы әлем біріншілігінде бастады, бірақ финалға жете алмады.

2011 жылы Кобеде өткен Азия чемпионатында үш рет қарғып секіруден алтыншы орын алды.

2012 жылы Ханчжоуда өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында үш рет қарғып секіруден төртінші орын алды.

Студент кезінде 2013 жылы Қазан қаласында өткен Дүниежүзілік Универсиадаға Қазақстанның атынан қатысып, үш қарғып секіру жарысында үздік ондыққа енді.

2014 жылы Ханчжоуда өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында үш рет қарғып секіруден сегізінші орынға ие болды, Пхукетте өткен Азия жағажай ойындарында ұзындыққа секіруден қола жүлдегер атанды.

2016 жылы Дохада өткен жабық ғимараттағы Азия чемпионатында ұзындыққа секіруден оныншы болды. Бірқатар сәтті өнер көрсетуінің арқасында Рио-де-Жанейродағы Жазғы Олимпиада ойындарында ел намысын қорғау құқығына ие болды — үш рет қарғып секірудің алдын ала іріктеу кезеңінде 13,51 метр нәтиже көрсетті, алайда бұл финалға шығуға жеткіліксіз болды.

2018 жылы Алматыда өткен Қазақстан чемпионатында ұзындыққа секіруден 5,95 ұпаймен жеңіске жетті.

2020 жылғы маусымының соңында спорттық мансабын аяқтады.

Көрнекті спорттық жетістіктері үшін оған «Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері» құрметті атағы берілді.

Ағасы Евгений Эктов пен жеңгесі Ирина Эктова (Литвиненко) да танымал үш рет қарғып секірушілер болып келеді.

## Сілтеме
* Екатерина Эктова — «Worldathletics» сайтында 
* Екатерина Александровна Эктова — «Olympedia.org» сайтында 

## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер
Санат:Қазақстанның ұзындыққа секірушілері
Санат:Қазақстанның үш рет қарғып секірушілері
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетшілер
Санат:Жеңіл атлетикадан Қазақстан чемпиондары
Санат:Қазақстанның халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері
Санат:Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің түлектері
Рега (халық)

**Рега** — Конго Демократиялық Республикасындағы Киву көлі мен Луалаба өзенінің аралығындағы банту тобының халқы. Саны 400 мың адам.

## Тілі
Тілі - кирега тілі.

## Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.

## Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (тәтті картоп, банан, май пальмасы, көкөністер), өзеннен балық аулау және аң аулау. Плантациялар мен өнеркәсіптік кәсіпорындарда маусымдық жұмыс кең тараған. Бір бөлігі ұсақ саудамен айналысады. Көркемдік қолөнерден – қоржын мен төсеніш тоқу, ағаш оюы, қыш бұйымдарын жасау дамыған.

## Өмір салты
Негізгі әлеуметтік бірлік – үлкен отбасы қауымдастығы. Туыстық есеп патрилинейлік, кейде матрилинейлік болып табылады. Неке патрилокальды.

Елді мекендері ықшам, жол немесе өзен бойында созылып салынған. Тұрғын үйлері төртбұрышты, қабырғалары қаңқалы және төбесі пальма жапырақтарынан немесе сабаннан жасалған.

Дәстүрлі киімдері (талшықтардан тоқылған белдік немесе алжапқыштар) өз мәнін жоғалтты.

Азық-түліктері - шикі және қуырылған банандар, маниок бәліштері, ботқа және пальма майы мен ыстық дәмдеуіштер қосылған бұқтырылған тағамдар.

## Дереккөздер

 
Санат:Конго Демократиялық Республикасы халықтары
Син-Хакодате-Хокуто (станция)

**Син-Хакодате-Хокуто станциясы** () — Жапонияның , Хоккайдо, Жапония  қаласындағы теміржол вокзалы , оны  басқарады .

Бастапқыда бұл ауданда 1902 жылы теміржол ашылған кезде бұл шағын станция болды, бірақ 2016 жылы 26 наурызда  ашылуымен ол Шинкансен өтпейтін Хакодате станциясының бағытына кіру станциясына айналды, және кәдімгі желі.Және ол Шинкансен үшін тасымалдау станциясының сипатын ала бастады.

## Маршрут
;  
*  
* 

## макет
Хоккайдо Шинкансен - екі қарама-қарсы платформасы және екі жолы бар көпір станциясы.

Кәдімгі желіде (Хакодате магистральдық желіс) екі арал стиліндегі платформа және төрт жол бар.

### Платформалар


File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Shinkansen-Gate.jpg|Шинкансен билет қақпасы
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Platform11.jpg|11-платформа
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Platform12.jpg|12-платформа
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Shinkansen-concourse.jpg|Билет қақпасының ішіндегі конкурс
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Local-line-Gate.jpg|Кәдімгі жол билеттерінің қақпасы
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Platform1-2.jpg|1,2-платформа
File:Shin-Hakodate-Hokuto-STA Platform3-4.jpg|3,4-платформа


## Вокзал айналасындағы нысандар
Бұрын станцияның айналасы егістікпен жабылған, бірақ жаңа станция салынған кезде Хокуто қаласы станцияның оңтүстік жағындағы 13,5 гектар аумақты игеріп жатқан болатын.
* Шин Хакодате Хокуто Экимае ғимараты
** La'gent Plaza Хакодате Хокуто қонақ үйі
** Хокуто қалалық туристік алмасу орталығы қосымшасы
*  Син-Хакодате-Хокуто станциясының оңтүстік шығысы
* 
* Син-Хакодате-Хокуто Экимае пошта бөлімшесі

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Син-Хакодате-Хокуто станциясы картада - 

Санат:Темір жол
Санат:Хоккайдо
Михаил Землинский

**Михаил Валерьевич Землинский** (; 21 желтоқсан 1969, ) — кеңестік және латыш футболшысы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.

Ол өзінің мансабының көп бөлігін Ригада «Сконтода» өткізді, онда Латвияның 13 дүркін чемпионы болды. Латвия құрамасында 105 матч өткізген. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.
## Жетістіктері
*Латвия чемпионы: 1992, 1993, 1994, 1995, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004
## Дереккөздер

Санат:Латвия футболшылары
Санат:Латвия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Латвия футбол жаттықтырушылары
Санат:Даугава Даугавпилс ФК жаттықтырушылары
Андрей Штолцерс

**Андрей Янович Столцерс** (; 8 шілде, 1974, Рига) — латыш футболшысы, жартылай қорғаушы. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Футбол жаттықтырушысы.

## Карьерасы
1996 жылы жаттықтырушы Александр Старков Штолцерсті "Сконтоға" шақырды, онда Андрей екі дүркін Латвия чемпионы болды.

1998 жылы Достастық кубогынан кейін ол мәскеулік «Торпедоға» ауысуы мүмкін еді, бірақ медициналық тексеру нәтижесі бойынша трансфер жүзеге  астады. Бірақ артынша «Шахтерге» ауысты. «Шахтер» құрамында ол үш рет Украина чемпионатының күміс жүлдегері атанды, содан кейін Мәскеудің «Спартагында» ойнап Ресей чемпионы болды.

## Жетістіктері

### Командалық
* Латвия чемпионы: 1996, 1997 ж
* Украина чемпионатының күміс жүлдегері: 1997/98, 1998/99, 1999/2000
* Ресей чемпионы: 2000
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:латвия футболшылары
Санат:Олимпия Рига ФК ойыншылары
Санат:Латвия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Санат:Баку ФК ойыншылары
Санат:Олимп Рига ФК ойыншылары
Санат:Латвия футбол жаттықтырушылары
Санат:Истерн ФК жаттықтырушылары
Шолпан Маратқызы Қадырова

**Шолпан Маратқызы Қадырова** *(1969 жылғы 25 қазан, [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс-Қазақстан облысы]], [[Жымпиты|Жымпиты ауданы]])* – педагог, мемлекет және қоғам қайраткері. BINOM School мектептер желісін басқарушы компания және Білім Болашағы Қоғамдық қордың басшысы. 

## Өмірбаяны
Шолпан Маратқызы Кадырова 1969 жылы 25 қазанда Батыс Қазақстан облысы, Жымпиты ауылында педагог ұстаздар отбасында дүниеге келген. Әкесі Марат Қадыров ауыл мектебінде мұғалім әрі мектеп директоры қызметін атқарған.  

1991 жылы А.С. Пушкин атындағы педагогикалық институтты Тарих пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген.

### Қызметі
Еңбек жолын 1991 жылы Жымпиты орта мектебінің мұғалімі ретінде бастаған.

1994 – 1995 жылдары Орал педагогикалық колледжінің оқытушысы, 

1995 – 1998 жылдары Сырым ауданының білім бөліміндегі тәрбие орталығының директоры, 

1998 жылдан бастап Дәулеткерей атындағы өнер институтында әртүрлі қызметтерде болды. 

2000 – 2002 жылдар аралығында Батыс Қазақстан облыстық педагогикалық кадрлардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау институтының әдіскері болып жұмыс жасайды. 

2002 жылдан Батыс Қазақстан облыстық білім басқармасының бөлім басшысы қызметін атқарады. 

2009 – 2011 жылдары Орал қаласындағы есту және сөйлеу қабілеті бұзылған балаларға арналған облыстық арнаулы мектеп-интернат-кешенінің директоры болған. 

2011 жылдан физика-математика бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебінің Орал қаласындағы филиалының директоры қызметін атқарды.

2017 жылдың қарашасынан бастап  Батыс Қазақстан облысы Білім басқармасының басшысы. 

2018  жылдан Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Орта білім беру департаментінің басшысы.

2019 жылдың қарашасынан бастап Астана қаласы Білім басқармасының басшысы.

2021 жылдан бастап BINOM School мектептер желісінің басшысы. BINOM School желісінің дамуына және оның стратегиялық ілгерілеуіне жетекшілік етеді. Жоба білім беру саласындағы мемлекеттік-жекеменшік әріптестік механизмі арқылы жүзеге асырылуда.   

### Қоғамдық қызметі
2025 жылдан бастап Қазақстан "Тоғызқұмалақ" федерациясының вице-президенті.  

### BINOM мектептері
**[[BINOM School]]** — Қазақстандағы мемлекеттік-жекеменшік әріптестік тетігі негізінде жүзеге асырылып жатқан заманауи мектептер желісі. Жобаның мақсаты – урбанизация мен демографиялық өсімге байланысты орын тапшылығын жою және үш ауысымды мектептердегі жүктемені азайту. BINOM мектебі балаларды емтиханмен іріктеп алмайды. Балаларды мектепке қабылдау Қазақстан Республикасының білім беру ұйымындағы оқуға типтік ережелері негізінде жүзеге асырылды.  

## Дереккөздер

Санат:Педагогтар
Санат:Білім беру тұлғалары
Санат:Назарбаев Зияткерлік мектептері
Руанда (халық)

**Руанда** (*ньяруанда*) — Банту тобының халқы, Руанданың негізгі халқы. Саны 11,5 миллионнан астам адамды құрайды, оның 10,1 миллионы хутулар, 1,2 миллионы тутсилер және 0,2 мыңнан астамы пигмей-твалар (2014 ж., бағалау).
Олар сондай-ақ Конго Демократиялық Республикасының шығысында (2-3 миллион адам), Танзанияда (470 мың адам), Угандада (314,6 мың адам - ​​2002, халық санағы), Бурундиде (140 мың адам) және т.б.

## Тілі
Тілі - руанда тілі.

## Діні
Сенушілер негізінен католиктер, кейбіреулері дәстүрлі нанымдарды ұстанады.
1994 жылдан бастап ислам діні тарай бастады.

## Қалыптасуы
Банту тілінде сөйлейтін халықтардың ата-бабаларының қазіргі Руанда мен Бурунди республикаларының аумағына қоныс аударуы, біздің дәуіріміздің екінші мыңжылдықтарының ортасында болған. Этноәлеуметтік саралану процестері Руанда мен Рундидің екі этнографиялық топқа бөлінуіне әкелді: хуту және тутси.

## Кәсібі
Тва - аңшылар мен теруші, ұлы билеушілер сарайындағы билер, әскердегі барлаушылар. Хутулар – егіншілер (бұршақ тұқымдас, құмай, жүгері, банан, көкөністер) малды жайылымға алды, бірақ оны иеленуге құқығы болмады. Тутсилер ірі мал табындарының иелері болды және басқарушы ақсүйектер қабатын құрады.
Отаршылдық кезінде және тәуелсіздік алғаннан кейін таптық бөліністер жойылды. Экспорттық дақылдармен (банан, кофе, шай) айналысатын хутулар капитал жинап, көпестер мен әкімшілер болды. Малынан айырылған тутсилер бұрынғы артықшылық жағдайынан айырылып, егіншілікке бет бұрды.

## Өмір салты
Туыстық есеп патрилинейлік, неке вирилокальды. Неке жасы: ұл бала үшін – 18-20 жас, қыз бала – кәмелеттік жасқа толған кезде. Неке ақысы – малмен төлеу, оны төлеу мүмкін болмаған жағдайда – қайын атаға 1-2 жыл жұмыс істейді. Әмеңгерлік сақталған (одан бас тарту әйел мен балаларды мұрадан айыруға әкеп соғады). Көп әйел алу бар.

Дәстүрлі тағамдары – сүт және өсімдік тектес тағамдар.

Дәстүрлі киімдері – белдік (белден тізеге дейін) және ешкі терісінен (ерлер үшін) немесе сиыр терісінен (әйелдер үшін) тігілген жамылғы. Тутси *мбугудан* киген, кейінірек - жеңіл маталардан, екі матадан: біреуі белге оралған, екіншісі иығына бекітілген шапан ретінде киілген.
Маталар Үнді мұхиты жағалауындағы араб көпестерінен сатып алынған. Ақ, көк, қызыл моншақтардан жасалған зергерлік бұйымдар қолданылған.

Музыкалық және би фольклоры бар, ауызша поэзия дамыған.

## Дереккөздер

 
Санат:Конго Демократиялық Республикасы халықтары
Санат:Танзания халықтары
Санат:Уганда халықтары
Санат:Бурунди халықтары
Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі

**Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі** — Қазақстан үкіметіне бағынатын, оның құрамына кіретін орталық атқарушы орган. Министрлік теміржол, автомобиль және ішкі су көлігі, азаматтық авиация қызметі, автомобиль жолдары салаларындағы басшылықты жүзеге асырады.

## Тарихы
Қазақстан тәуелсіздігінен 1994 жылғы маусымға дейін **Қазақстан Көлік министрлігінің** жалғыз министрі Нығметжан Есенғарин болған. 1994 жылғы маусымда министрлік **[[Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігі|Көлік және коммуникациялар министрлігі]]** болып өзгертілді.

1999 жылғы қаңтарда министрлік **Көлік, коммуникация және туризм министрлігі** болып өзгертілді. Сол жылғы қазанда **Көлік және коммуникациялар министрлігі** қайта құрылды. 2014 жылғы тамызда министрлік ыдыратылды, оның соңғы министрі Жеңіс Қасымбек болды. Министрліктің барлық міндеті Инвестициялар және даму даму министрлігіне берілді.

2023 жылғы 1 қыркүйекте президент Тоқаев өзінің ресми жолдауында «**Көлік министрлігін** қайта құрған жөн» екенін айтып кетті. Келесі күні, 2 қыркүйекте Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі ыдырап, президент жарлығымен жаңа құрылған Көлік министрі лауазымына Марат Қарабаев тағайындалды.

Үкіметтің 2023 жылғы 4 қазандағы №862 қаулысымен Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Көлік комитеті Көлік министрлігінің Автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитетіне және Теміржол және су көлігі комитетіне бөлінді.

## Қызметі
Министрліктің ресми сайтындағы ақпарат бойынша министрліктің міндеті — «көлік инфрақұрылымы мен қызметтерін сапалы дамыту, олардың үздіксіз жұмыс істеуі және еліміздің транзиттік мүмкіндіктерін белсенді ілгерілету. Атап айтқанда, темір жол көлігі, автомобиль көлігі және су көлігі салаларын дамыту».

## Комитеттері
2023 жылғы қараша бойынша Көлік министрлігінің төрт комитеті бар:
# Автомобиль жолдары комитеті
# Автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитеті
# Азаматтық авиация комитеті
# Теміржол және су көлігі комитеті.

## Қарамағындағы ұйымдар
* «Нұрcұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы» АҚ

## Министрлер тізімі

## Дереккөздер

К
Санат:Көлік министрліктері
Оливер Антман

**Оливер Антман** (; 2001 жылы 15 тамызда дүниеге келген, Вантаа) — фин футболшысы, Данияның «Норшеллан» клубының және Финляндия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.
## Дереккөздер

Санат:финляндия футболшылары
Санат:Финляндия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Норшелланн ФК ойыншылары
Санат:Гронинген ФК ойыншылары
Санат:Норшелланн ФК ойыншылары
Бахром Бахтиярұлы Назаров

**Бахром Бахтиярұлы Назаров** (); 4 маусым 1984 жылы туған, Өзбек КСР, Әндіжан облысы, Қорғантепа ауданы) — өзбек әншісі, ән жазушысы және музыкалық продюсері.

## Өмірбаяны
Бахром Назаров 1984 жылы 4 маусымда Өзбекстан КСР, Әндіжан облысы, Қорғантепа ауданы – өзбек әншісі, ән авторы және музыкалық продюсері дүниеге келген. Бахромның әкесі – мәдениет қызметкері, анасы – кітапханашы, Қазақстан КСР-ден. Бахром №8 гимназияның шет тілі сыныбында оқыды. 2002 жылы орта мектепті бітіріп, Ташкент теміржол инженерлері институтына оқуға түсті. 20 жасында Өзбекстанның халық әртісі Озодбек Назарбековтың шәкірті болды. Алғаш рет үлкен сахнада ұстазының концертінде «Исминг нима Әндіжанлик қыз» әнін орындады. 2007 жылы «Бұлбұл» әнін шығарды. Бахром Назаров – тәлімгері Озодбек Назарбековтың орындауындағы «Райхон сенга үйланаман», «Ләйлі сенден хафа ана» сияқты хиттердің авторы. 2014 жылы Бахром «Айрылдым» композициясын орындады. Әннің сәтті шыққаны сонша, оны тіпті Назаров күтпеген. Өзбекстанда жыл сайынғы шығармашылық салтанатта қазылар алқасы оны бірауыздан «Жыл әні – 2014» («Жыл әні – 2014») деп таныды.

## Шығармашылық жолы
Бірнеше апта бойы «Пари пари», «Яна күн сайын», «Кечикіш» сынды әндер радиостанциялардың хит-шеруінде бірінші орынды иеленді. 2015 жылы «Истиқлол» сарайында «Шукрона» атты алғашқы жеке концерттік бағдарлама өтті. 2017 жылдың басында әншінің «Бахт учун» альбомы жарық көрді, ал қарашаның ортасында кезекті жеке орындауы өтті. Бахром жыл соңында шыққан жаңа альбомының құрметіне өзінің бағдарламасын «Интизор» деп атады. Мұнда танымал тәжік және түрік әндері де шырқалды.

2018 жылы Назарбеков шәкіртінің шығармашылық өмірбаянында «Юраксиз» әні пайда болды. Кейін Бахром Юлдуз Тұрдиевамен дуэтте жұмыс істеп, «Мавриги» атты жаңа музыкалық шығарма жазды. Назаровтың әріптесімен өнер көрсетуі Sevimli TV YouTube арнасында пайда болды және 1 миллионнан астам қаралым алды (2023 жылдың маусым айының басындағы жағдай бойынша).

2022 жылдың желтоқсан айының соңында «Жыл әні-2014» жүлдесінің иегері Ресейдің 2 қаласында – Мәскеу мен Санкт-Петербургте сахнаға шықты.

## Жеке өмірі
2004 жылы Бахром Назаров әнші әріптесі Малиабоева Фирузаға үйленді. Қазіргі уақытта ол Ташкентте тұрады және екі баласы бар, үлкен ұлы – Озодбек, қызы – Зехина.

## Дискографиясы
* 2014 - «Әндіжандық қыз»
* 2015 - «Шукрона»
* 2016 – «Бахт учун»
* 2017 – «Интизор»
* 2019 - «Юраксиз»
* 2022 - «Узр гузал»

## Марапаттары
* Алтын рекорд (2001)
* Үздік әнші (2003)
* Үздік ынтымақтастық үшін (2006)
* «Достық» ордені (2011)
* Шухрат медалы (2022)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Instagram ресми парақшасы
* Telegram ресми парақшасы
* YouTube ресми парақшасы

Санат:Өзбекстанның еңбек сіңірген әртістері
Санат:Әндіжан облысында туғандар
Тед Казински

**Теодор Джон Казински** (ағылш. Theodore John Kaczynski, Унабомбер ретінде де белгілі, ағылш. Unabomber —  «**Un**iversity and **a**irline **bomber**»-ның қысқасы; 22 мамыр 1942, Чикаго, АҚШ — 10 маусым 2023, Солтүстік Каролина, АҚШ) — америкалық математик, философ, террорист және неолуддит, өзінің пошталық бомба науқанымен танымал.

## Қамау
1996 жылы 3 сәуірде ФБР агенттері Теодор Казинскиді Монтана штатындағы Линкольн қаласының сыртындағы жұпыны үйде ұстады. Ол қамауға алынған кезде оның сыртқы келбеті өте нашар болды. Жұпыны үйде дайын бомба мен машинкамен басылған түпнұсқа манифест табылды. Унабомбер FBI тарихындағы ең қымбат тергеулердің бірі болды. ФБР есебінің 204 және 205-тармақтарында ФБР-ге үнемі кеңес беретін сарапшы профессорлар манифестті Теодор Казинскиден басқа біреу жазған деп есептейтіні айтылған. Теодор Казинскидің Унабомбер болуына екеніне аз адам сенген. ФБР инспекторы Терри Д. Турчидің іздеу ордеріне қатысты мәлімдемесі сарапшылар арасында өте даулы:*204. Your affiant is aware that other individuals have conducted analyses of the UNABOM Manuscript __ determined that the Manuscript was written by another individual, not Kaczynski, who had also been a suspect in the investigation. 205. Numerous other opinions from experts have been provided as to the identity of the unabomb subject. None of those opinions named Theodore Kaczynski as a possible author.*Дэвид ағасын таңдандырды және оған еліктеді, бірақ кейінірек жабайы табиғатта аман қалу әрекетінен бас тартты. ФБР оған анонимділікке кепілдік берді, бірақ оның жеке тұлғасы 1996 жылдың сәуір айының басында CBS News арнасына жарияланды, сол уақытта ФБР Монтана штатындағы федералды судьяның іздеу ордерін аяқтап жатқан. Кейіннен ішкі тергеу жүргізілді, бірақ ағып кетудің көзі ешқашан анықталмады. Дэвид марапатты ақшасын қаза тапқан отбасыларына берген.

## Өнердегі өкілдік

### Фильмдер мен сериалдар

* «Аңшылық» сериалы (1 сезон), 2017 (Унабомбердің рөлің ойнаған Пол Беттани)
* «Тед К. Унабомбер» фильмі, 2021 (Унабомбердің рөлің ойнаған Шарлто Копли)

## Дереккөздер

Санат:АҚШ террористері
Санат:Жасыл анархистер
Санат:Анархо-примитивистер
Санат:АҚШ математиктері