Өзбекстан Республикасының Орталық банкі

**Өзбекстан Республикасының Орталық банкі** () — орталық банк, Өзбекстан Республикасындағы қаржы және ақша-несие саясатының негізгі реттеушісі.

## Тарихы
Өзбек КСР Мемлекеттік банкі Жоғарғы Кеңес қабылдаған 1991 жылғы 15 ақпанда №205-XII «банктер және банк қызметі туралы» заң негізінде құрылды.

Өзбекстан Республикасының 1991 жылғы 30 қыркүйектегі «Өзбек КСР Конституциясына (негізгі заңына) өзгерістер енгізу туралы» №364-XII заңына сәйкес Өзбек КСР Мемлекеттік банкі Өзбекстан Республикасының Мемлекеттік банкі болып өзгертілді.

1992 жылғы 2 шілдеде Өзбекстан Республикасының Мемлекеттік банкі Өзбекстан Республикасының Орталық банкі болып қайта өзгерді.

Орталық банк республиканың мемлекеттік, эмиссиялық және резервтік банкі мәртебесін алды. Өзбекстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төралқасы 1992 жылғы 28 ақпанда бекіткен Орталық банктің жарғысында Өзбекстан Республикасының Орталық банкі республиканың бас банкі, сондай-ақ халықаралық қаржы ұйымдарының авуарлары үшін депозитарий болып табылатыны, республиканың меншігінде болатындығы және Өзбекстан Республикасының Олий Мәжілісіне (2002 жылы екі палаталы парламент құра отырып — Сенатқа), оның алдына ақша айналымы мен төлем жүйесін реттеу, сондай-ақ коммерциялық банк құрылымдарын қалыптастыру міндеттері қойылды.

1995 жылғы 21 желтоқсанда «Өзбекстан Республикасының Орталық Банкі туралы» №154-I заңы шықты.

## Қызметтері
Орталық банктің құқықтық мәртебесі, міндеттері, қызметтері, өкілеттіктері, ұйымдастыру және қызмет қағидаттары Өзбекстан Республикасының Конституциясында (XXV тарау, 124-бап), «Өзбекстан Республикасының Орталық банкі туралы», «Банктер және банк қызметі туралы» заңдарында және басқа да заңнамалық актілерде айқындалады. Орталық банк Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісінің Сенатына есеп береді.

Өзбекстан Республикасының Орталық банкі қызметінің басты мақсаты ұлттық валютаның тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.

Орталық банктің негізгі міндеттері: ақша-кредит саясатын жүргізу, ақша эмиссиясын бақылау, есеп айырысудың бірыңғай жүйесін ұйымдастыру, коммерциялық банктердің, микрокредиттік ұйымдардың, ломбардтардың және кредиттік бюролардың қызметін реттеу және қадағалау, Өзбекстан Республикасының ресми алтын-валюта резервтерін сақтау және басқару, сондай-ақ Өзбекстан Республикасының мүдделерін басқа мемлекеттердің және халықаралық орталық банктер мен қаржы-несие мекемелерінде ұсыну болып табылады. Орталық банк кредиттік ресурстар аукциондарын өткізуді ұйымдастырушы болып саналады, Республикалық валюта биржасының нақты жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, Қаржы министрлігімен бірлесіп мемлекеттік бюджеттің кассалық атқарылуын ұйымдастырады.

## Құрылымы
Орталық банктің жоғары органы оның банкті басқаруды жүзеге асыратын және оның саясаты мен қызметінің негізгі бағыттарын айқындайтын басқармасы болып табылады. Басқарма он бір адамнан тұрады — орталық банктің төрағасы, оның орынбасарлары (қазіргі уақытта Орталық банк төрағасының бір бірінші орынбасары және бес орынбасары бар) және банктің негізгі бөлімшелерінің басшылары. Орталық банктің төрағасы басқарма төрағасы болып табылады. Орталық банк төрағасының бірінші орынбасары мен орынбасарларынан басқа басқарма мүшелерін Орталық банк төрағасының ұсынуы бойынша Олий Мәжіліс Сенатының Кенгашымен бекітеді.

Өзбекстан Республикасы Орталық банкінің құрылымына:
* Орталық банктің 14 бас аумақтық басқармасы бар, оның он екісі облыстық аумақтық басқарма, біреуі республикалық бағыныштағы қала Ташкент және Қарақалпақстан Республикасы бойынша бір бас аумақтық басқармасы бар;
* 8 ведомстволық бағынышты ұйымдар:
** Бағалы металдар агенттігі;
** «Өзбекстан Республикасының қаржы секторын дамыту агенттігі» ;
** «Өзбекстан Республикасы Орталық банкінің ақпараттандырудың бас орталығы» ;
** Мемлекеттік талдау палатасы;
** «Дәулет белгісі» ;
** «Кепіл тізілімі» ;
** «Республикалық инкассация қызметі» ;
** Өзбек Республикалық валюта биржасы.

## Галерея

 Stamps of Uzbekistan, 2003-34.jpg|2003 жылғы пошта маркасындағы Өзбекстан Республикасының Орталық банкі ғимараты.
 Stamps of Uzbekistan, 2010-27.jpg|2010 жылғы пошта маркасындағы Өзбекстан Республикасының Орталық банкі ғимараты.


## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 

Санат:Алфавит бойынша банктер
Санат:Орталық банктер
Санат:Өзбекстан банктері
Санат:1991 жылы құрылған банктер