open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альфред Бине

thumb|right|200px|Альфред Бине
**Альфред Бине**  (1857-1911) — француз психологі, Францияда эксперименталды психологиялық зертзананы тұңғыш құрушы (1889),. Зерделі даму, иландыру, сана паталогиясы және тағы басқа мәселелер бойынша  көптеген еңбектердің авторы. Тестологияның негізін қалаушылардың бірі, зияткерлік, зерделі дамудың тесттерін жасап, бұған интеллект  жасы зерделі ұғымын енгізген. 

## Негізгі еңбектері
* «Ой қорытындысының психологиясы»  (1886)
* «Экспериментадық психологияға кіріспе» (1894)
* «Ақыл-ой дамуын зерттеудің әдістемесі» (1922).

## Дереккөздер

Санат:Психология
Жас ерекшіліктеріне байланысты кезеңге бөлу

** Жас ерекшіліктеріне байланысты кезеңге бөлу** — адамның жасына сәйкес даму заңдылықтарына байланысты өмірін кезеңдерге бөлу. Адамның жас кезеңдерінің мазмұны белгілі физикалық, психофизиологиялық, психологиялық, әлеуметтік өлшемдермен белгіленеді. Бұлар арнайы жүргізілген зерттеулер нәтижесінде дәлелденген. Мәселен, жас мөлшерінің деңгейі, басында әрекет, ойын, оқу, еңбек т.б. түріне байланысты  келесі теориялар бар.

## Эльконинның концепциясы
Даниил Борисович Эльконин адам өмірін мынадай кезеңдерге бөлінеді:

Балалық шақ 0-18 жас аралығы.
* нәрестелік немесе бал бөбектік жас – 1 жасқа дейін;
* бөбектік жас - 1 жастан 3 жасқа дейін;
* мектеп жасына дейінгі кезең - 3 жастан 6 (7) жасқа дейін;
* төменгі сынып жасындағы балалар – 7 жастан 10-11 жас аралығы;
* жасөспірім – 13-16 жас;
* балаң жас - 16-18 жасқа дейін.

Жастық кезең - 18-21 жас арасы. Оның өзі *екіге* бөлінеді:
* алғашқы жастық (18-21);
* ортаңғы жастық (21-25);

Кемелдену жасы (25-60);

Егде жас (60-70);

Қарттық, кәрілік жас (70-тен әрмен қарай)..

## [[Лев Семенович Выготский]]дің кезеңдерге бөлуі
- нәрестелік дағдарыс (2 айға дейін);

- сәбилік  жас (1 жасқа дейін);

- бір жас дағдарысы;

- ерте балалық (1-3жас);

- үш жас дағдарысы;

- мектепке дейінгі шақ  (3-7жас);

- жеті жас дағдарысы;

- мектеп жасы (7-13жас);

- он үш жас дағдарысы;

- пубертатты жас (13-17 жас);

- он жеті жас дағдарысы;

## [[Эрик Эриксон]]ның психологиялық-әлеуметтік даму теориясы

## Дереккөздер

Санат:Психология
Зәузат (психология)

**Зәузат** – адамның өз кіндігінен өсіп-өрбіген ұрпағы. Қазақ ұғымында ол жеті буынға дейінгі ұрпақтардың жиынтығын білдіреді. Сонда нақты  адамның зәузатына оның баласы, немересі , шөбересі, шөпшегі, туажаты, жұрағаты жатады. Зәузаттың психологиясы оған енетін жеке адамдардың бір-біріне туыстық байланыстарының бар екенін сезуімен ерекшелінеді. Зәузат құрамына енетіндерді туыстық сана басым болады. Сондықтан олардың арасында үйленуге рұқсат етілмейді, а енетіндерді туыстық сана басым болады. Сондықтан олардың арасында үйленуге рұқсат етілмейді, бір-бірін туыс деп қорғауға, қамқорлыққа  алуға дайын тұрады.
Гердер Иогани Готфрид

**<big>ГЕРДЕР Иогани Готфрид</big>** (1744-1803) - неміс ағартушы-философы, жазушы, әдебиет зерттеушісі. 1762-64 жылдары Кенигсбергте оқыды және Канттан дәріс алды. Канттың ақыл-парасатқа "сынын" жоққа шығара отырып, оған өзінің адамның таным қабілетінің "физиологиясын" және тілдесудің "ақыл-парасаттан"  бұрын болғандығы турасындағы ілімін қарсы қойды. Гердер тәжірибелерді қорытындылай отырып, кеңістік пен уақыт туралы түсінікті тұжырымдады, таным формасы мен материяның бұлжымас бірлігін дәріптеді. Табиғаттағы дамудың заңдылықтарына сүйене отырып, тарихи прогресс туралы ("Адамзат тарихы философиясына көзқарас", 1784-91) және қоғамның гуманизмге қарай ойысуы туралы ілімді дамытты. Гердер түрлі халықтардың рухани мәдениетінің өзіндік ерекшеліктерін ерекше атап көрсетті. Ол өңдіріс (қолөнер) мен ғылымның қоғам дамуындағы атқаратын ролі туралы маңызды пікір айтты. Гердер және адамның субъективті мақсаты мен оның объективті тарихи нәтижесінің бір арнаға сыймайтындығы туралы Шеллинг пен Гегельдің болашақ ілімін алдын ала болжай білді.
## ''Дереккөздер''
Импринтинг

**Импринтинг**  (ағылш. *Imprint* - есте сақтау) – жоғары сатыдағы омыртқалылардағы үйренудің айрықша түрі. Импринтинг туыла салып дамудың ерте сатысында өтеді, өте шектелген белгілі бір уақытта ғана болуы мүмкін.  Импринтинг процессі өте жылдам (көбінесе объектімен бірінші кездескенде-ақ) жасалады. Импринтинг нәтижесі, әдетте, қайтымсыз процесс, жануарларға ұрпақтарын қорғауын қамтамасыз етеді (балапандардың ата-аналарын тануы, тұған жерін тануы т.б.). сонымен, импринтинг тәжірибе алудың түрі. Туыла берілетін және үйренетін рекциялар арасында орын алады. Импринтинг жағдайында қандайда бір сыртқы  стимулдың ықпалымен туыла берілген  қылық формасы әрекетте жалғасады.  Сонда туыла берілген мүмкіндіктерді стимулдар туғызады деп тұжырым жасауға болады. **Импринтинг** – туған сәттен бастап қандайда бір стимулдың ықпалымен тікелей іске асырылатын немесе генетикалық бағдарламада жетіліп кодталған дайын күйінде берілген қылықтың қанадайда бір формасының арнайы үйретулерсіз-ақ , қызметін атқаруы.
Интеллект тестілері

**[[Интеллект]] тестілері** –индивидтің ақыл-ой әлеуетін анықтауға арналған психологиялық диагностика әдістемелері. Интеллект тестілерінің  көпшілігінде сыналушыға арнауыл бланкте тестінің міндеттері солардан құрастырылған терминдер мен ұғымдар арасындағы нұсқауда көрсетілген  логикалық топтастыру, ұқсастыру, қорыту және т.б.  қатынастарды анықтап белгілеу ұсынылады. Сыналушы өзінің шешімдерін жазбаша түрде, не бланкіде бар бірнеше варианттың біреуіне белгі қояды. Есептер кейде суреттерден, геометриялық фигуралардан және т.б. тұрады.  Тестілер есептеріндегі дұрыс орындалғандарының санына қарап сыналушының ойдағыдай өткені анықталады, зияткерлік коэффициенті шығарылады. Алайда тестілеу нәтижелерінің сыналушының ақыл-ой әлеуетін анықтаудан гөрі оның бұған дейінгі тәжірибесінің,  оқытылғандығының ерекшіліктерін анықтауға ғана себеп болатын жағдайлар мен қиыншылықтар бар. Сондықтан бұл нәтижелерді «тестілік»  немесе «психометриялық» зият деп есептеуге де негіз бар. Шын мәнінде «тестілік» зият индивидтің ақыл-ойы дамуының деңгейін көрсетеді,  ал мұның критерийі  нақты зият  тестілерінің авторлары ұсынған ұғымдар мен терминдердің және олардың арасындағы логикалық қатынастардағы жинағы болып шығады. Әртүрлі мәдениеттердің өкілдері болып болып табылатын индивидтер  үшін бұл жинақтың критерий бола алмайтыны түсінікті. Интеллект тестілерінің әртүрлі үлгілері  теориялық зерттеулерде  және дефектолгия  пркатикасында қолданылады, тестілеу нәтижелері үшін өңдеудің ерекше әдістері талдап белгіленген.

## Дереккөздер
Кесепаттылық

**Кесепаттылық** – адам мінезіндегі кесірлі, зиянкес, қаскүнем ірекеттері арқылы ерекшелінетін сипаттар. Кесепаттылық қырсық, пәле ретінде де мінездің жағымсыз, жексұрын ерекшеліктерімен де көрініс береді. Кесепаттылықты Ұлы Абай Құнанбайұлы балый анықтайды : «Қазақстың малын сыпырып, Көп пәлеге шатылып, Кесепатқа жолықты, Өзінен шыққан жақсылар, Түзей алмай зорықты». Мінез-құлқы  мен іс-әрекетіндегі кесапаттылық бар адамды әлеуметтік өмірде мінеп, сынап өзгелерді олардан қорғаған кесапаттылық көрсеткен адамды жөнге салу үшін оны дұрыс жолға салып қайта тәрбиелеу шараларын қолданған. Адам баласы мен қағамға жауыздық әрекет жасағндарды кесепатты деп санаған. Кесапаттылық  мінездегі зиянкестік, жексұрындық сипат болғандықтан, ондай қылықты жойып,  қайта тәрбиелеу ісіне қоғамдық өмірде ерекше көңіл аударылады.
Таным психологиясы

**Таным психологиясы** (Кейде Когнитивті психология, ) – қазіргі психологиядағы адамның танымдық әрекеттерін зерттейтін жетекші бағыттардың бірі. Әуел баста Таным психологиясының басты міндеті - сенсорлық ақпараттың стимулдың рецепторлық бетке түскен сәтінен жауап алынғанға дейінгі өзгермелерін зерттеу болды. Таным психологиясы бихевиоризм мен психоанализді  интеллектуалистік  немесе менталистік позициялардан сынайтын барлық бағыттарды қамтиды. Таным психологиясы – білімдер негізінде адамның қимылы мен қылықтарын түсіндіретін және сол білімдердің үрдістері мен қалыптасу динамикасын  зерттейтін психологиядағы зерттеу бағыттарының бірі.

Санат:Психология
Черкасск қорғанысы мемориалы

нобай|
**Черкасск қорғанысы мемориалы** — 1973 жылы Сарқант ауданындағы Черкасск селосында салынған ескерткіш.

Архитекторлары — Т.Б.Сүлейменов, А.Ордабаев; мүсіншісі — В.Ю.Рахманов.

Черкасск қорғанысы мемориалы Кеңес өкіметін қорғау жолында ақ гвардияшылармен бір жарым жыл айқасып (1918 жыл шілде-1919 жыл қазан), ақыры мерт болған жауынгерлердің рухына бағышталып қойылған. Бетоннан құйылған еңселі іргеге тұрғызылған үш қырлы металл пирамида ескерткіштің негізі болып саналады. Ескерткіштің іргетасы металға ойып салынған бедерлі композициялық мүсіндермен безендірілген. Тас блоктардан құрастырылып,жасыл желекпен көмкерілген баспалдақтар мемориалың мағыналық өзегі-мәңгілік отқа алып барады. Мемориал құрылысынан авторлар ұжымының салтанатты-конструктивтә тәсілдә сюжетті-бейнелі әдіспен сәтті ұштастыра білгені айқын көрінеді.

## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы

Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Герметизм

**<big>ГЕРМЕТИЗМ</big>** - көне діни-философиялық ілім. Әдетте оны Гермес Трисмегистің (яғни "Үш мәрте данышпанның") есімімен байланыстрады. Қазіргі ғылым тұрғысынан алғанда *Герметизм* - эллинизм мен кейінгі заманның перзенті. Ұзақ уақыт бойы ол құпия ("саңлаусыз") сипатта болып, хабардар адамдардың шағын тобы ғана уағыздады. *Герметизмнің* негізгі ілімі "Бітеу корпустың" екі кітабында және басқа да кейбір текстерде (мәс. "Асыл тасты тақтада") баяндалған. *Герметизм* доктрина формасында ғана емес, сондай-ақ "герметизм өнерлері" дейтіндер - алхимия, астрология, сиқыр өнері формасында да орын алды. Ресми католик діні *Герметизмді* қудалады, алайда Қайта өркендеу тұсында ол кеңінен тарап, тіпті Жаңа заман ғылымын қалыптастыруға ықпал етті. 
## ''Дереккөздер''
Мозес Гесс

**Гесс Моисей** (1812-75) - неміс ұсақ буржуазия публицисі және философы. Бастапқыда жас гегельшілдерге қосылды ("Еуропа триархиясы", 1841). Философиялық коммунизмнің қалыптасуында үлкен роль атқарды. Гегельдің және ең алдымен Фейербахтың іліміне, франциялық утопиялық социализміне сүйене отырып, *Гесс* өз тұсындағы қоғамды сынады, оның негізгі кеселі адамның "шын мәнін" мансұқ етуде деп білді. Жекеменшікпен, еңбектің күштеу сипатымен жіне т. б. жаттанулардан арылу үшін әлеуметтік рев. қажет. Алайда *Гесс* оны пролет-тің таптық күресімен байланыстырмай қарады, түптеп келгенде ол адамдарды рухани азат етуге, абстрактілік гуманизм принциптері мен альтруизмді орнықтыруға сайды. 
"Материяның динамикалық теориясы" (1877) деген соңғы, аяқталмаған еңбегінде *Гесс* өзінің социалистік көзқарастарына табиғи-ғылыми  түсінік беруге тырысты.
## Дереккөздер


Санат:1802 жылы туғандар
Санат:1875 жылы қайтыс болғандар
Санат:Германия философтары
Идеал (психологияда)

**Идеал** - мұрат. Идеал - адамның өмірден өзіне өнеге іздеуінен, біреуді үлгі, ардақ тұтып, қастерлеуінен туындайды. Идеал (мұрат) -  адамның алдына қойған аса ардақты,  ең асыл мақсаты. Адам осыған ету үшін қолдан келгеннің бәрін пайдаланады. Мұратқа жету үшін, қолдан келетін әдіс -тәсілдің бәрін сарқа пайдаланып, оған күшті ерік-жігер және қажыр қайратты жолдас етіп өін тәрбиелеуге кірісу керек. Идеал- жақсыға жетуді арман етіп, сол үшіе әрекет жасау. Идеал дүниетаным, айқын сенім, сөз ен істің байланысы бар жерде ғана болады. Балаларды асыл мұраттар рухында тәрбиелеу - ата-аналармен педагогтардың және әлеуметтің міндеттерінің бірі.
Гогоцкий Сильвестр Сильвестрович

**Гогоцкий Сильвестр Сильвестрович** (1813-89) - орыс идеалист-философы. Гогоцкий философиялық көзқарастары православиені қорғауға баланды. Материализмді атеизмге  апарып соғатын ілім деп кемсітті. Философияның міндеті Құдайдың құдіретін табиғат және адамгершілік дүниесінің парасатты да шығармашылық негізі ретінде бейнелеуде деп білді. *Гогоцкий* бойынша Құдайды тану туа бітеді және оған нанымның көмегімен қол жетеді. Құдайдың құдіретін адам танымынан ажыратып, алуға болмайды, ол екінші және ішкі тәжірибеден, тікелей көзқарастан, яғни нанымнан туады. Ресейде философиялық  энциклопедия жасау жөніндегі алғашқы әрекеттедің бірі болған *Гогоцкийдің* "Философиялық лексиконының" (4-т., 1857-73) бірсыпыра танымдық маңызы болды.
## Дереккөздер
Іле үшқаты

Іле үшқаты ( Іле ұшқаты) - үшқаттар тұқымдасына жататын бұта.Іле өзенінің аңғарында кездеседі.Биіктігі 1,5 м-ге жетеді.Ескі бұталары сұр,қатпарлы қабықты;жас өркендері алқызыл сұр түсті,барқыт тәрізді түк басқан.Жапырқтары сопақтау,қандырау пішінді,орташа ұзындығы 2,5см,ені 5-7 мм.Гүлсидамы орташа жапырақ қолтығынан шығады,күлтесі сарғыш түсті,түбек тәрізді,ұзындығы 10мм.Мамыр-маусымда гүлдеп,маусым-шілдеде жеміс салады.Жемісі қара көк түсті,ұзындығы 6-7 мм.Сәндік үшін өсіріледі.Сирек кездесетін эндемик.Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы

Санат:Ұшқаттар
Идентификация (психологияда)

**Идентификация (психологияда)** (лат.*identificatio* -  ұқсас, бірдей деп санау, теңестіру). 
*бір нәрсені, біреуді тану
*бір нәрсемен, біреумен ұқсастыру, теңдестіру. Бірінше мағынасында идентификация термині танымдық процестер психологиясында, сондай-ақ инженерлік психология мен заң психологиясында қолданылады; идентификация екінші мағынасында субъекттің өзін  басқа субъектпен, топпен, үлгімен ұғынбай теңестірунің эмоциялы когнитивті процесі; әлеуметтік психологияда индивидтің өзін басқа адаммен ұқсастыру, өзін басқаның орнына қоюы, оның жке бастық мағналарын игеруі. Соған сәйкес мінез-құлық нысандары (альтроизм, импатия т.б.) пайда болады. Идентификация нәтижесі баұылау арқылы объектіні үйренуі және оған еліктеуі. Идентификация барысында субъект объекттің сыртқы мінез-құлық нысандар, басқа адамның ойларын, сезімдерін, әрекетін өзіне көшіреді. Идентификация барысында басқа адамның идеалдары,  құндылықтары, нормалары, өнеге сапалары, рөлдері меңгеріледі,  игеріледі. Идентификация даму психологиясында баланың асқа адамдардың психологиясы мен қылықтарына өзін теңестіруінен көрінеді. Идентификацияда бала өзі үлгі тұтқан басқа адамдардың қасиеттері мен қылықтарын қабылдайды (қ.ұқсастыру).
Гомеомерия

**ГОМЕОМЕРИЯ** (гр. *homoiomereia* - ұқсас бөлшектер немесе ұқсас бөлшектері бар нәрсе) - Анаксагор философиясының термині, алайда ол бізге дейін сақталған фрагменттерде жоқ және оны бізге Анаксагордың ең кейінгі түсініктемешілері жеткізген. Анаксагор барлық мәнді нәрселерді сапасы алуан түрлі бөлшектердің шексіз көп мөлшеріне бөлінген деп санады, бұл ретте оның ұғымынша, әрбір бөлшек те өзінің шексіз көп бөлшектеріне бөлінді. Анаксагор бойынша, *Гомеомерия* дегеніміз өз бойында неғұрлым ұсақ бөлшектері шексіз көп болатын сапасы жағынан біртекті және бірегей бөлшек. Оның өзу сияқты немесе өзара ұқсас бөлшектері бар деп аталатыны сондықтан. Қазіргі математикалық тілімен айтқанда, *Гомеомерия* дегеніміз өзінің кез келен бөлігі жөнінен шексіздік болып табылатын, бірақ осындай әрбір бөлігі өзінің үздіксіз қалыптасуы себепті шексіз бөліне беретін шексіздік.
## Дереккөздер
Горгий

**Горгий** (, , бдд. 483-бдд. 375 жж. ш.) - Леонтиндік ежелгі грекиялық софис, құл иеленушілік демократияны жақтаушы. Протагордың Релятивизмін рационалды Агностицизммен толықтырды. Оны кейде нигилист дейтіндер де бар. Оның шығармалары бізге Платон және басқа авторлардың баяндауында жетті.

"Жалғандық туралы, акиқат табиғат туралы" деген шығармасында *Горгий* элеаттарға сүйене отырып, үш ережені ұсынады, олар: бірінші, ештеңе де өмір сүрмейді; екінші, тіпті бірдеңе өмір сүрген күнде де оны тану мүмкін емес болар еді; тіпті бірдеңені танылған күнінің өзінде де оны айтып жеткізу мүмкін емес.
## ''Дереккөздер''

Санат:Грекия философтары
Санат:Философия тарихы
Санат:Философия
Санат:Ежелгі Грекия философиясы
Майқара

**Майқара** () – астралылар тұқымдасының жусан туысына жататын шала бұта.Биіктігі 35(50)-75(180) см,тамыры жуан,түбінен бұтақтанып өседі,сабағы тік,сары  жасыл не қоңыр.Жапырағы сағақты,ұзындығы 2-5 см,ені 3 см.Гүл шоңы-масақша.Майқара шөл,шөлейт,сирек те болса далалы жерлерде  өседі.Жетісуда,Балқаш-Алакөл алабында таралған.Майқараның құм тоқтауда үлкен маңызы 
бар.Отқа жағылады.
## Осыған қоса
*Майқара атты ашаршылық жылдары (1921-1922 жж.) болыс болған адам бар.
*Майқара жусан түрлерін құрайды
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Санат:Жусандар
Санат:Күрделігүлділер
Жекен Үмбетқұлұлы Мамытов

Мамытов Жекен Үмбетқұлұлы 1939 жылы 9 мамырда Жамбыл ауданы,Қаскелең ауылында туды.Ол-ғалым,биология ғылымдарының докторы (1978),профессоры(1956).1957 жылы Ұзынағаш ауданындағы Н.К.Крупская атындағы орта мектепті,1962 жылы ҚазПИ-ді,1967 жылы ҚР ҰҒА Топырақтану институтының аспирантурасын бітірген.1967-1989 жылдары осы институтта аға лаборант,кіші,аға ғылыми қызметкер,лаборотория меңгерушісі,1989-1991 жылдарв "Дархан" кооперативінің төрағасы,1991-1995 жылдары бас ғылыми қызметкер болды.1996-1999 жылдары ҚХР-ның "Жасыл индустрия" ҒЗИ-ның директоры және Қытай ауылшаруашылығын дамыту компаниясының бас ғылыми кеңесшісі.1999-2002 жылдары Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институында,2002 жылыдан ҚазМУ-де профессор.Оның 200-ге жуық ғылыми еңбегі,соның ішінде 2 монографиясы жарияланған.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Мамышов Марат

Мамышов Марат 18939 жылы 17 мамырда Балқаш ауданы,Қарой ауылында туған.Ол-ғалым,ауылшаруашылық ғылымдарының докторы (1998),профессоры (1999).1955 жылы Бақанас атындағы орта мектепті,1962 жылы Қазақ мемлекеттік ауылшаруашылық институын,1967 жылы осы институттың аспирантурасын бітірді.1962-1964 жылдары Балқаш ауданында,1968-1971 жылы Қазақ мемлекеттік ауылшаруашылық институында,1971-1986 жылдары Қазақ картоп және көкеніс ҒЗИ-да,1986-1991 жылдары Бүкілодақтыұ агрохимиялық қызмет көрсету институында,1991-1995 жылдары Қазақ мемлекеттік ауылшаруашылық институтында кафедра меңгерушісі,1995 жылдан сон осы оқу орнының профессоры,1990 жылы тұңғыш рет елімізде агроэкология мамандығының негізін қалап,арнаулы оқулықтар жазды.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Манапбаева Жамал

Манапбаева Жамал (1927 жылы туды,Райымбек ауданы,Күрметті ауылы)-шопан,КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреты(1950).Қаз. Алматы облысының Таушелек тауының етегіндегі Күрметті қыстағындағы Қазақстан ҒА Эксперименттік биология институтының базасында 1949 жылы шопан болды.Қазақтың арқар-мериносының жаңа тұқымын өсіріп,бағудағы еңбегі үшін Манапбаеваға КСРО Мемлекеттік сыйлығы берілді.1965 жылы Кеген ауданындағы "Алғабас" жылқы зауытында жұмыс істеді.Күрметті ауданында Манапбаева атындағы көше бар.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы

Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Гхош Ауробиндо

**<big>ГХОШ Ауробиндо</big>** (1872-1950) - үнді философы, "интегралдық веданта" дейтіннің негізін қалаушы. 20-ғасырдың басында үнді ұлт-азаттық қозғалысының радикал қанатының көсендерінің бірі болды. 1922 жылы діни қауым ұйымдастырды (Ашрам). Гхоштың басты философиялық еңбектері - "Құдіретті өмір", "Адма тарихының циклі", "Адам бірлігінің мұраты". Оларда ведантаның әртүрлі бағыттарының элементтері (адвайта, вишишта, двайта) Батыстың идеалистік философияның идеяларымен (Гегель, Ф. Брэдли, Берксон) астасады. Адамзат тарихында, Гхоштың пікірінше, "Парықсыздықтан" санаға және "құдыретті сананың" жетістіктерінде жатыр. Қоғамдық дамудың капитализм мен социализммен өзгеше "үшінші жолын" ашуға талаптанды.
## Дереккөздер
Марал түбірі

Марал түбірі-күрделігүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.Жетісу Алатауының далалы,шалғынды,орманды жерлерінде,өзен жағалауында өседі.Биіктігі 70-120 см,сабағы тік,іші қуыс.Жапырақтарының жиектері қауырсын тәрізді тілімделген,ірі,сағақтары ұзын.Өркен бойына кезектесіп орналасыады.Көкшіл түсті гүлдері шар тәрізді тостағанша жасап өркеннің басында жекедара орналасады.Жемісі-қоңыр түсті,төрт қырлы дәнек.Шілде-тамыз айларында гүлдейді.Тамыз-қыркүйекте жеміс береді.Марал түбірі-дәрілік өсімдік.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Марков

**Марков** — Жетісу Алатауының солтүстік беткейідегі аңғарлық мұздық.Үлкен Басқан өзенінің саласы - Кеңсайдың бастауында.1974 жылы мұздыққа белгілі географ К.К.Марков есімі берілді. Мұздықтың ұзындығы 5,4 км ,ашық жатқан тілі 1,8 км²,борпылдақ жыныстармен жабылған бөлігі 1,1 км². Фирн сызығы 3515 м биіктікте өседі. Мұздық үш камерадан тұрады;үлкені-орталық камера,кішірек екі камера Марков шыңының беткейнде. Моренаның төменгі етегінен өзен бастауы шығады.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Давид Анахт

**Давид Анахт** (*Жеңімпаз*) (5-ғасырдың аяғы - 6-ғасырдың 1-жартысы) - армян философы, неоплатонизмнің өкілі. Көне философия (Платон, Аристотель, неоплатоншыл Порфирий (233-304  ж. ш.)) мұрасын дамыта келіп, логика өзіндік жүйеін жасады, астрономия мен математика саласында бірқатар құнды идеялар айтты, скептицизм мен релятивизмге қарсы шықты. Философияны алмакезек қарастыра отырып, оны мән - мағына туралы ғылым, Құдайлық және адамзаттық нәрселер туралы ғылым ретінде, ажалға қамқорлық, "адамның өз мүмкіндігіне қарай Құдайға еліктеу" ретінде өнер мен ғылымның шыңы ретінде, даналыққа сүйіспеншілік ретінде қарастыра келіп, *Давид* оның мақсаты жанды дененің "қапасынан" азат етіп, рухани асқақтыққа жету деп білді.

## Дереккөздер
Интегралды-оптикалық схема

**Интегралды-оптикалық схема** (Интегрально-оптическая схема) - элементтері арасындағы байланыс сәуле сигналдары көмегімен жүзеге асырылатын интегралдық схема. Біртұтас және гибридті  интегралды-оптикалық схема бірегей  технологиялық циклде бір төсеніш үстінде жасайды. Біртұтас интегралды-оптикалық схема  жасау үшін AIII BV (мысалы, GaAs) типтегі ШӨ қосылыстыр және олардың негізіндегі қатты ерітінділер, сондай-ақ электро, акустика немесе мгнитооптикалық қасиеттері бар диэлекриктер монокристалдарды пайдаланады. Жекелеген оптикалық элементтерді дәл құрастыру арқылы гибридті интегралды-оптикалық схеманы жасайды. Интегралды-оптикалық схемада оптикалық жарық шығару көзі ретінде ШӨ лазерлер, ал оптикалық жарықты қабылдағыштар ретінде фотодиодтар, фототранзисторлар және фоторезисторлар қолданылады. Интегралды-оптикалық схеманы талшықты оптикалық байланыс жолдарында, ақпаратты оптикалық өңдеу жүйелерінде, шекті радиосигналдар  анализаторларында, логикалық құрылғыларда, аналогті сандық түрлендіргіштерде, жарық күшейткіштері мен генераторларында қолданылады.
Мәмесейітов Тұрлыбек

Мәмесейітов Тұрлыбек Ілиясұлы (17.02.1949 жылы туан.Райымбек ауданы,Байынқол ауылы)-жазушы,Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі,1975 жылы Қаз-МУ--ді бітірді.1975-1977 жылы облыстық "Жетісу" газетінде,1977-1995 жвлдары "Жазушы",1995-1998 жылдары "Рауан",1999-2001 жылдары "Атамұра" баспаларында қызмет істеді.2000 жылдан "Елорда" баспасында редактор.Жамбыл атындағы сыйлық (1996),"Әулиешоқы" кітабы үшін халықаралық "Алаш" әдеби сыйлығын (2000) лауреаты атанды."Тоғысқан толқын" (1982),"Зерделілік айнасы" (1984) атты әдеби сынының,повестьтер мен әңгімелер авторы.
## Дереккөздер
Жетісу энциклопедиясы
Иван Иванович Давыдов

**<big>ДАВЫДОВ Иван Иванович</big>** (1794-1863) - орыстың идеалист-философы және филолог. Мәскеу университетін бітіріп, 1822-1847 жылдың соныңда сабақ берді. Қызметінің бастапқы кезенінде сенсуализм және шеллингшілдік идеализм идеяларын эклетикалық тұрғыдан ұштастырды, мұның өзі оның "Логиканың бастапқы негіздері..." деген еңбегінде **(1819-1820)** көрініс тапты; оның "Философияның ғылымдық мүмкіндіктері туралы кіріспе сөзі" де (1826) шеллингшілдік-идеалистік еңбек болды. *Давыдов* "Герман философиясы бізде мүмкін бе?" **(1841)** деген мақаласында Вегельдің философиясын "сыңға" алып, орыс философиялық дамуының ұлттық өзіндік ерекшеліктері идеясын славяншылдық тұрғыдан түсіндірді. 
## Дереккөздер

Санат:Тұлғалар
Мәмбет

* Мәмбет — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы ауыл.
* Мәмбет — Жетісу облысы Көксу ауданындағы ауыл.

Санат:Айрық беттер
Әлнұр Мейірбеков

**Әлнұр Мейірбеков** (15 мамыр, 1921 жыл, Райымбек ауданы, Қақпақ ауылы) - өлкетанушы, журналист.

7 жылдық мектепті бітірген соң аудандық тұтынущшылар одағында еңбек етті. 1941-1944 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1945-1949 жылдары Нарынқол ауданындағы "Советтік шекара" газетінде бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы болды. 1949-1976 жылдары осы газеттің бас редакторы қызметін атқарды. Осы жылдар ішінде М.Мақатттаев, С.Әшімбаев, Е.Ібітанов сияқты қазақ сөз өнерінде өзіндік орны бар көптеген шәкірттер тәрбиеледі. 

1998 жылы Райымбек ауданы тұрғындарының Қазақстан Президенті Н.Назарбаевпен кездесіуінде ауыл ақсақалы ретінде бата берді. 

Отан соғысы орденімен, бірнеше медальмен марапатталды.

## Дереккөздер
Шаңқылдақ қыранша

**Шаңқылдақ қыранша** ( Aquila clang a) -  әдетте  қошқыл ( 1,6-3,2 кг, қанатының алымы -180см шамасында) бүркіт түрі. Ецразиярың орманда және орман далалы белдеуінде орын тепкен. Қазақстанда  Қияр солтүстікте  –  қайынды  орманды және орманды далада ұялайды, алайда бүкіл аумақтан ұшып өткен кезде кездеседі, Қазақстандағы ұялау дағдысы з ерттелмеген. Қорғауды қажет ететін осал құс  ретінде Халықаралық табиғатты қорғау одағының Қызыл тізіміне тіркелген.
### Дереккөздер
Аққанат қарқылдақ

**Аққанат қырқылдақ** – дене мөлшері қара қырқылдақа шамалас, дегенмен ашық сұр қанаты және ақ құйрығы арқылы одан жақсы ажыратылатын құс.  Аяғы  - қызыл.
Еуропаның оңтүстік – шығыс өңіріне , Кіші және Солтүстік Қазақстанға орын тепкен. Шығыста тек қана Байкал сыртында, Монғолдия және Приморьеде пайда болады. Қазақстанда солтүстіктегі батпақты жерлерде сансыз көп. Өмір сүру дағдысы қара қырқылдақтіуіндей , алайда, таяз сулы жерге көбірек дағдыланған. Қазақстанда мамырдың басынан қыркүйектің басталуына дейін болады.
### Дереккөздер

Санат:Шағалалар
Бүркеме-буфер

**Бүркеме-буфер** (Кэш-буфер, cache buffer) - Novell NetWare жүйесіне  қатты диск бүркемесін орналастыру , Бүркеме - буфер сервердегі дискімен қаитынас құруды жеделдетеді,  осылайша мәліметтерді дискіге қарағанда бүркемеден оқу едәуір жылдамрық болғандықтан, жұмыс бекеттеріне мәліметтерді жылдам алмасуды жасақтайды. Novell NetWare жүйесінде бүркеме - буфер мынадай мақстаттар үшін пайдаланылады: 
*жергілікті желі драйаері, мәліметтер базасының серверлері, қарым-қатынастық серверлер және баспа серверлері сияқты NLM (NetWare lowadable module)  модульдерін пайдалану; 
*файлдардың әрбір томын (file allocation table) орналастыру кестесін бүркемелеу;
*дәл сол мезетт қолданылып тұрған файлдарды бүркемелеу;  
*каталогтар туралы ақпараттары бар бүркеме кестесін құру.
Өзен қарқылдағы

**Өзен қырқылдақ** немесе **Кәдімгі қырқылдақ** () — қанаты алымы 80 см шамасында болатын үшкір, орташа денелі (100-130 г) Қырқылдақтар тұқымдасына жататын құс. 

Өзен қырқылдағаның жоны - ашық көкшіл, бауыры - ақшылдау, оның қара телпегі, қызыл тұмсығы және аяғы болады. Еуразия, Солтүстік Американың үлкен бөлігінде және Солтүстік Американың шығыс бөлігінде мекендейді. Қазақстанда биік таулар және сусыз шөлден басқа жерлердің барлығында өмір  сүреді. Кейде кәдімгі  қырқылдақ  деп аталатын бұл құс едәуір көп таралған. Өзен қарқылдағын ұшып жүріп судан олжасын – ұсақ балықтарды жасырын қараған кезде жиірек көруге болады. Ол әуелеп ұшып ірі бунақденелілерді құрлықтан да аулап жейді.

Көбінесе басқа су маңындағы құстар шоғырында бүкіл Қазақстанның су маныңда ұялайды. Құрғақ жерлерде жай ғана шұңқыр қазып, салындыға 1-3 шұбар жұмыртқа салады, ал ылғалды жерде ұяны өткен жылғы құрғақ шөптер мен қамыс сабағынан тағы бір айға жуық балапандарына қамқорлық етеді. Қазақстанда сәуірдің аяғынан қыркүйектің соңына дейін кездеседі.

## Дереккөздер

Санат:Татреңтәрізділер
Америкалық ақ көбелек

**Америкалық ақ көбелек** —  Arctiidae тұқымдасына жататын көбелек.

## Сипаттамасы
Денесі мен қанаты ақшыл, кейбіреуінің кейбіреуінің бауырында ұсақ қара дақтар бар; ұрғашысының мұрты - жіп тәрізді; еркегінікі - қауырсын тәрізді. Қанаттары жайылғанда 25-36 мм-ге жетеді. 

Жұлдыз құртының үстіңгі жағы күңгірт, ұзын түктері бар, бүйір жағының сарғыш өңірлері айқын байқалады; басы мен аяқтары қара. Бұл - обыр, жергілікті жағдайға бейімделгіш, өте қауіпті зиянкес. Жұлдыз құрттары өсімдіктің 200 түрін, әсіресе тұт, үйеңкі, алма, алмұрт, шие, өрік ағаштарының жапырағын жейді, кейде түгелдей құртып жібереді. Бұл зиянкеске қарсы күресу үшін, оның жүкпен және транспортпен бірге келуіне мүмкіндік бермеу үшін сақтандыру шараларын қолдану, ДДТ ерітіндісін бүрку қажет. 

## Таралуы
Бұл көбелектің отаны - Солтүстік Америка: Канададан Мексикаға дейін. Сол жерден басқа аймақтарға таралған. 1990-шы жылдары Орта Азияға да келген. Осы көбелектің түрі Қазақстанның Қарқаралы, Зайсан аймақтарында кездеседі.

## Дереккөздер

Санат:Қабыршақ қанаттылар
Азия-Тынық мұхит туристік ассоциациясы

**Азия-Тынық мұхит туристік ассоциациясы** (ПАТА; ) — 1951 жылы азиаттық-тынық мұхиттық бағыттарды алға жылжыту және әрекеттесуді дамыту үшін құрылды. Бұл ассоциацияға Азиаттық-Тынық мұхит аймақтағы 34 ел кіреді. Олар бір мақсатқа жету үшін бірікті: бұл үлкен аймақты туризм және саяхатты дамытуда жетістіктерге жету. Бұл ұйыммымен жүргізілетін жұмыстар, зерттеулер, даму, білім, және маркетинг бағдарламалары арқылы туризмді жылжытуға бағытталған. АТМТА ұқсас халықаралық ұйымдар арасында ең жақсы орындаушы репутациясына жетті.

Ұйым мүшелері идеялармен алмасады, мәселелерді шешу жолдарын іздейді, Азиаттық және Тынық мухит аймақтарында туризм болашағының жұмысына қатысады. Ассоциациядағы мүшелер саны 2 мыңға жуық. Құралғаннан бастап Ассоциация туризммен байланысты маркетинг, зерттеу, өңдеу, білім беру және басқа қызмет түрлері саласынан өзінің мүшелері үшін нақтылы және уақытылы ақпараттың маңызды бір көзі болып табылды.

АТМТА қызметі және оның ұзақ мерзімді жоспарлары жыл сайынғы Ассоциация конференциясында тексеріледі және бағаланады.

Менеджмент, маркетинг, өңдеу және зерттеу бойынша ұйымдасқан комитеттер Ассоциациялық бағдарламаларын жүзеге асырады. Баспа бөлімі көптеген есеп берулерді, зерттеу материалдарын және кезекті басылымдарды жариялайды. Негізгі басылым – «Тынық мухиттық туристтік жаңалықтар» — 58 мың дана тиражымен шығатын 3 аймақтық басылымдары бар ай сайын шығатын журнал. Баспа материалдарының арасында 80 % аналитикалық цифрлі мәліметтер және фотосүреттер құрайды.

АТМТА Секретариаты Сан-Францискода (Калифорния) орналасқан. Қызмет көрсетудің негізгі кеңселері Азиаттық аймақтың – Сингапурде; Тынық мұхиттық аймақтың – Сиднейде; Америка – Еуропалық бөлікте – Сан-Францискода.

Санат:Халықаралық ұйымдар
Санат:Туристік ұйымдар
Франсуа Огюст Мари Минье

thumb|right|Минье, Франсуа Огюст
**Франсуа Огюст Мари Минье** () (8. 5. 1796, Экс-ан-Прованс,— 24. 3. 1884, Париж) — француз тарихшысы, Мораль және саяси ғылымдар академиясының мүшесі (1833). Франсуа — буржуазиялық тарихнамада таптар күресін тарихи оқиғалардың негізгі өзегі деп таныған жаңа бағыт негізін салушылардың бірі. Француз революциясы заңды құбылыс деп бағалады. Бірақ ол буржуазиялық идеологы болды. Якобин диктатурасын революцияның маңызды кезеңі деп білді. Ол 1830 жылғы шілде революциясына қатысып, консультациялық буржуазиялық монархияны жақтады. Франсуа орта ғасыр тарихына байланысты көптеген еңбек жазды.

## Дереккөздер

Санат:Француз тарихшылары
Франсиско Миранда

**Себастьян Франсиско де Миранда-и-Родригес** (; 28. 3. 1750, Каракас,— 14. 7. 1816, Кадис) — венесуэла патриоты, Америкадағы испан отарының тәуелсіздігі жолындағы күрес басшыларының бірі. Испан өкіметінің қуғынына ұшырап, 1783 жылы Солтүстік Америкаға қашып барды. 1810 жылы Венесуэлаға оралып, азаттық күресін басқарды. 1812 жылы Венесуэла конгресі оны Венесуэла республикасының генералиссимусы етіп тағайындады. Сол жылы июльде республика армиясы жеңіліске ұшырады. Франсиско испан өкіметінің қолына түсіп, Испанияға жер аударылды да, сонда өлді.
## Дереккөздер

Санат:Венесуэла президенттері
Мири

**Мири** () — Малайзияның Саравак штатындағы қала,Калимантан аралында орналасқан.Мұндай өндіретін аудан орталығы.2005 жылы «Үлкен қала» статусын алды.Тұрғыны — 228 212 адам (2006 жыл)
## Дереккөздер
Оноре Габриэль Рикетти де Мирабо

**Оноре Габриэль Рикетти де Мирабо** (; 9. 3. 1749, Биньон, Немур қаласының маңы,—2, 4. 1791, Париж) — граф, Ұлы француз революциясының қайраткері. 1789 ж. Марсель мен Экстің үшінші сословиесінен Бас штатқа сайланып, шешендік дарынымен ерекше көзге түсті. Оноре феодал-абсолюттік құрылысты аяусыз әшкереледі. Бірақ саяси көзқарасы Англиядағыдай парламенттік монархияны мұрат етумен шектелді. Революцияда халық бұқарасының рөлі күшейген сайын, Оноре бірте-бірте консервативтік бағытқа ойысып, революцияның онан әрі дамуын тежеуге тырысқан ірі буржуазияның басшысына айналды. 1790 ж. сәуірде Король сарайының құпия агенті болуға келісті. Ж. П. Марат пен М. Робеспьер Онорены қатаң сынға алды.
## Дереккөздер
Элизабет Гиллис

**Элизабет Эган Гиллис** ( ; 1993 жылы 26 шілде, Хэворт, Нью-Джерси) – америкалық актриса , әнші және де биші .Бродвейдегі “13” мюзикліндегі Люси , “Виктория-жүлдегер” телехикаясындағы Джейд рөлдері арқылы танымал болды .  

## Өмірбаян
*Элизабет “Лиз” Эган Гиллис* 26 шілде 1993 жылы , АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Хэворт қаласында дүниеге келген . Хэворт мемлекеттік орта мектебін бітіріп , Демертегі “Northern Valley Regional High School” мектебінде оқыған .  

Эллизабет 1995 жылдан бастап , жарнамаларда түсе бастаған . 2007 “Доннели ағайындары”, “Кішкене шкаф 514” фильмдерінде сынға түсті . 2008 жылдың жаз мезгілінде ол Джейсон Роберт Браунның есею туралы “13”мюзикілінде  Люси рөлін ойнады . 

2009 жылы Лиз “Виктория-жүлдегер” атты телехикаясында Джейд рөлін ойнап бастады . Осы телехикаяда ол басты антагонист рөлін ойнап ,Бек Оливермен (Эван Джогия) кездеседі . джейд күнделікті мектеп оқушыларының барлығымен дөрекі әрі қатыгез . “Виктория-жүлдегер” телехикаясында ол Ариана Грандемен “Give It Up” , Виктория Джастиспен  “Take a Hint” өлеңдерін айтты .  

Гиллистың  YouTube-те жеке беті бар . Ол Джон Ленонның –өлеңдеріне кавер жасайды . 2013 жылы Элизабет Ариана Гранденың  “Right There” бейне клипінде түскен. Осыдан кейін Элизабет бірнеше фильмдерде рөл ойнайды .  

## Жеке өмірі
2009-2010 жылдар аралығында Элизабет Эрик Нельсонмен кездесіпті . Олар  “13” мюзикілінің түсірілімдерінде танысқан . Айырылысудың себебі бұл – Елизабеттің  “Виктория – жүлдегер ” телехикаясының түсірілімдері үшін Лос-Анджелеске кетудің міндеттілігі .  

2013 жылдан бастап Элизабет сазгер Майкл Коркаранмен кездесуде , бірақ бірнеше уақыттан кейін Майклдың опасыздық жасап , Лизге өзгертуі мәлім болды .  

## Фильмографиясы
* 2007 - Кішкене шкаф 514  - Locker 514- Тринни
* 2007 - Доннелли ағайындылары  - The Black Donnellys  - Дженни
* 2007—2013 -  Винкс клубы - Winx Club - Дафна
* 2008 - Гарольд - Harold - Эвелин Трейлор
* 2008 – Қарсылық - The Clique - Шелби Векслер
* 2009 – Батарея таусылды - The Battery's Down - қонақ
* 2010—2013 - Виктория-жүлдегер - Victorious-Джейд Вест
* 2011 - Ай-Карли – Icarly - Джейд Вест
* 2011 – Берекеге ұмтылуда - Big Time Rush - Хизер Фокс
* 2011 -  Суперменның өлімі мен қайта оралуы -  The Death and Return of Superman – жас келіншек
* 2012 – Менімен дос бол - Friend Me- Эмили
* 2012 – Ақ жаға - White Collar-Хлои
* 2013 -  Мадагаскар пингвиндері - The Penguins of Madagascar – әнші 
* 2013 – Бұрынғылар - The Exes-Трэйси
* 2014 - Сэм мен Кэт - Sam & Cat - Джейд Вест
* 2014- Аң – Animal - Мэнди
* 2014 – Әкешімді өлтіріп - Killing Daddy-Келли Росс
* 2014 - Секс,  есірткілер және рок-н-ролл - Sex & Drugs & Rock & Roll - ДжиДжи
* 2015 - Демалыс - *Vacation* *- Хезер*
* 2017-2022 - Әулет - *Dynasty* *- Фэллон Кэррингтон*

## Дереккөздер

Санат:1993 жылы туғандар
Санат:Актёрлер
Константин Юрьевич Хабенский

**Константин Юрьевич Хабенский** (11 қаңтар 1972, Ленинград, КСРО) — Ресейдің театр және кино актері, Ресей халық әртісі (2012). 

## Өмірбаяны
Константин Хабенский 1972 жылы 11 қаңтарда Ленинградта дүниеге келді. 1981 жылы отбасымен Нижневартовскке  көшті, сол жерде 4 жыл өмір сүрді .1985 жылы отбасы Ленинградқа қайта оралды. 8 классты бітіріп, Хабенский  авиациялық аспап жасау және автоматика техникуміне түсті, бірақ 3-курстан кейін техникалық мамандық оған бармайтынын сезініп, құжаттарын алып кетті. Кейін еден жуушы, аула сыпырушы, көшедегі музыкант болып та, "Суббота" театрында монтаждаушы болып та жұмыс жасады.

## Жеке өмірі
2000 жылдың 12 қаңтарынан бастап  Санкт-Петербургтегі радиостанциялардың  бірінде журналист болып жасаған Анастасия Смирновамен (31 наурыз, 1975, Ленинград — 1 желтоқсан, 2008, Лос-Анджелес, АҚШ) некеде болды. 
Екініші неке — 2013 жылдың жаздыгүні Мәскеу көркем театрының актрисасы Ольга Литвиноваға үйленді. 
## Отбасы
Әкесі — Юрий Аронович Хабенский (1946-2004) инженер-гидролог, кейін аудитор болып жасады, ұлы "Ночной дозор" фильміне түсіп жүрген кезде оған обыр ауруына диагноз қойылып, кейін қайтыс болды. .
Анасы — Татьяна Геннадьевна Хабенская (Никулина), мамандығы бойынша — инженер-гидролог, математикадан сабақ берді, Нижневартовскте құрылыс зертханасында жұмыс істеді..

## Дереккөздер

Санат:Ресей актерлері
Санат:Санкт-Петербургте туғандар
Светлана Ходченкова

thumb|Светлана Ходченкова
Светла́на Ви́кторовна Хо́дченкова (тұрмыста - Яглыч;  1983 21  қаңтардың, Мәскеу, КСРО) - Ресейлық актриса театрдың, киноның және теледидарламаның. Светлана Ходченкова 1983 жылдың 21 қаңтарының Мәскеуінде туды. Ұзақ уақыт қалада  анасымен Железнодорожныйда тұрды .  16 жаста қысқа модельді агенттікте жұмыс істеді. 2005 жылдың 13 желтоқсаныныңда актеі Владимира Яглычқа е шықты. Актерлер таныс институттан таныс болды. Кейін фамилияны ауыстырды, бірақ кинода және сахнада қыздың фамилиясын пайдаланады. 2011 жылдан мәскеулік іскермен Георгиймен Петришин кездеседі.

## Номинациялары
2004 - "Ника" деген сыйлыққа д номинация  алды әйелдің рөлінің ("бата бер- әйел" деген фильм)
2004 - жүлде үшін алды әйелдің рөлінің и Клараның Лучко кинофестивальте "әдебиет және кино" Гатчинада ("бата бер- әйел" деген фильм)
2008 - жүлде үшін алды әйелдің рөлінің польшалық көркем фильмнің фестивальсінде Гдыне ("жас Мәскеу" деген фильм)
2012 - "Жорж" деген сыйлық санатта жылдың" "Ресейлік актрисасы[11]
2013 - "Жорж" деген сыйлыққа деген номинация санатта жылдың" "Ресейлік актрисасы[12]
2014 - пхеньян халықаралық кинофестиваль - үшін алды әйелдің рөлінің фильм "Василиса жүлде"
## Дереккөзі
"https://ru.wikipedia.org/wiki/Ходченкова_Светлана_Викторовна"
Лариса Белогурова

Лари́са Влади́мировна Белогу́рова (4 қазанның 1960 - 20 2015 қаңтардың) - киноактриса, мюзик-холла солистінің, кәсіби спортшы (көркем гимнастика).  1979 жылы хореографиялық студияні Атақты мюзик-холлда бітірді. Біреу уақыт аттың Моссовет театрында жұмыс істеді, қайда күрделі рөлде қарызға "инфанттың" қойылымында болды. Бірінші - Вивиан музыкалықта фантазии-буфф " Евгенийдің Гинзбурга біт- кемесі" (1987) және Мамедовтің Рауфының. Екінші рөл - Настя Смирнова "данышпан" (1991) деген Виктордың Сергеевтің сиқырлы детективінде болды. Өзінің соңғы рөлін кинода - Мамлакат - Лариса Белогурова Виктордың Титовтың мелодрамасында "күншығыс романды" 1992 жылы ойнады.
1985 - заңды неке - қыз-милиционер,
1985 - қош бол, жаздың көгі. - Үлфат,
1987 - опасыз - Мария,
1988 - кумир - Садаф.
## Дереккөздері
"https://ru.wikipedia.org/wiki/Белогурова_Лариса_Владимировна"
Михри Хатун

**Михри Хатун** (;1456, Амасья қаласы,— 1514, сонда) — түрік ақын қызы. Ақын әрі бай қади (қазы) отбасында туған. 'Михри Хатун— парсы тілін, оның поэзиясын жақсы білген, мол білімдар ақын. Амасьядағы Ахмед сарайында ақындар арасында көрнекті беделге ие болды. Шығармаларының негізгі тақырыбы — ғашықтық, бақыт, бостандық, әйел теңдігі. Михри Хатун өлеңдерін өз тұсындағы ірі ақын Неджатиге еліктеп назира формасында жазған. Оның шығармалары орта ғасырдағы түрік поэзиясына елеулі үлес қосты.
## Дереккөздер

Санат:Түркия ақындары
Мицар

thumb|right|200px|
**Мицар**, Жетіқарақшыдағы «Жігіт»  (ζ UMa)— 2,0-визуаль жұлдыздық шамада жалтырап көрінетін, Жетіқарақшы қос жұлдызының жарығырағының аты. Жарқырауы Күннің жарқырауынан 74 есе артық, Күннен қашықтығы 27 парсек. Мицар — үш жұлдыздан құралған жүйе. Оның құрамында жұлдыздар спектрінде слектрлік сызықтардың ығысатындығы алғаш рет 1889 жылы байқалған. Бұл ығысу жеке құраушы жұлдыздардың ортақ ауырлық центрінен орбита бойымен қозғалуынан пайда болады.
## Дереккөздер

Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Мицелий

thumb|Гифтер
**Мицелий** (саңырауқұлақ) — саңырауқұлақтың вегетативтік денесі. Бұл — тармақталған, жіңішке, ені 1,5—10 мкм жіпшелер. Мицелий әдетте саңырауқұлақ өскен жердің ішінде, кейде оның бетінде дамиды. Мицелий клеткасыз (фикомицеттер) не көп клеткалы (қалталы саңырауқұлақтар, базидиялы және жетілмеген саңырауқұлақтар) болуы мүмкін. Фикомицеттердің, қалталы саңырауқұлақтардың және жетілмеген саңырауқұлақтардың Мицелий клеткалары гаплоидты, ал базидиялы саңырауқұлақтарда спорадан дамыған алғашқы Мицелий ганлоидты болады да, даму процесінде диплоидты түрге айналады. Мицелий үзінділерінен саңырауқұлақтар вегетативті көбейеді. 
## Дереккөздер

Санат:Саңырауқұлақтар
Дай Чжень

**<big>ДАЙ Чжень</big>** (1723-77) - қытайдың материалист-философы. Неоконфуцийлік натурфилософияның негізгі екі ұғымы - идеалдық "ли" мен материалдық "ци" ұғымдарының өзара қатынасы туралы сұраққа жауап бере келіп, *Дай Чжень* ци бірінше, ал ли екінші деп мәлімдеді. Дүние тұрақты даму мен қалыптасу процесінде болып табылады. Ол қозғалысты қарама-қарсы күштердің оңды ян және теріс инь (Инь және ян) күштерінің өзара істестігі деп түсіндірді. Олардың әрекеті жойылмайтын мәңгілік және табиғаттан бөлінбейді. Барлық құбылыстар мен заттар табиғи қажеттілікке бағындырылған. Түйсікті танымның негізі ретінде мойындай келіп, *Дай Чжень* "туа бітетін" білім болатынын теріске шығарды және жалпы қорытындыларды тәжірибе арқылы тексеру қажет екенін айтты. Өзінің қоғамдық-саяси көзқарастарында халықты азат ету оқу-ағартуды дамыту мен жеке адамның адамгершілік жағынан өзін-өзі жетілдіруіне байланысты деген тұжырым жасады.
## ''Дереккөздер''
Mitsubishi

**Мицубиси**,**Mitsubishi** — Жапонияның жетекші финанс-өнеркәсіптік монополиялық тобы. 1870 жылы Ивасаки семьялық көнцерні негізінде құрылды. Мицубиси тобының дамуы империалистік Жапонияның басқыншылық соғыстарымен тығыз байланысты. Мицубиси соғыс заказын орындау және Азияның басып алған елдерін тонау арқылы орасан зор пайдаға кенелді. 1945 жылы империалистік Жапонияның талқандалуына байланысты бірсыпыра уақыт дзайбацу әлсіреді, дегенмен көпшілік компанияларды езінің орталық банкісінің айналасына топтастырды. Мицубиси АҚШ монополияларымен тығыз байланыс жасайды. Мицубиси тобына Мицубиси банкісі және «Мицубиси сёдзи» сауда фирмасы басшылық етеді. Мицубисидің жоғары органы — президент жиналысы. Мицубисидің басты тірегі — «Мицубиси хэви индастрис» машина жасау компаниясы. Ол Жапонияның мұнай өңдеу, химия, шыңы өнеркәсібінде, сақтық ісінде де жетекші орын алады. Мицубисидің электротехника, электроника, металлургия, синтетикалық талшық өндіру, атом, цемент т. б. өндіріс салаларында ықпалы күшті. Мицубиси қару-жарақ жасаумен де шұғылданады.

## Дереккөздер

Санат:Жапония автомобиль жасау компаниялары
Владимир Михайлович Зельдин

**Владимир Михайлович Зельдин** (28 қаңтарда) 10 ақпанда, 1915 жыл 10 ақпан Козлов, Тамбов губерниясы - 31 қазанда 2016 Ресей Мәскеу). Театрдың және киноның советтік және ресейлік актері. КСРО (1975) халықтың әртісі, орденға толық иегері " еңбектерді алдым елмен". Қазірде халықтың әртістерінен қарттың бірі (КСРО) және, мүмкін, қ  әлем  Бойынша ең қарт "қолданыстағы" актерімен болып табылады. Кейін мектептің жалғауының слесарьтың оқушысының зауытта жұмыс істеді. "Карнавал түн" деген фильмдерде түсірілді, " Ваня", "әйел ақта", "он негритят" және тағы басқалары.

## Медальдары
қызыл Медальдарыжұлдыз ордені;
медаль "Мәскеудің" 850-жылдығына;
медаль "үшін айбынды еңбекті 1941-1945 жж." ұлы отандық соғысында;
медаль "еңбектің ардагерінің";
"200 жастың медальі қорғаныстың" министрлігінің;
8 1954 сәуірдің РКФСР (еңбек сіңірген әртісі).

Санат:Ресей актерлері
Тукандылар

Тукандылар - құстардың тоқылдақ түрлілері. Тукандарда саналмас, екі жақтан қысылған, ашық түсті тұмсығы бар. Бірақ ауа қуыстарының арқасында, өзінің үлкен көлеміне қарамастан олардың тұмсықтары жеңіл.Олардың тұмсықтары денелерінің жарты көлемін алады. Ал тукан баласының тұмсығы жалпақ және астыңғы жағы ұзынырақ болады. Тукандар тоқылдақтар отбасында ең үлкендері. Олардың 6 текке қосылған 37 түрі бар.

Тукандылар Мексикадан Аргентинаға дейінгі Американың тропикалық жазықтары мен 3000 метрге дейінгі тауларын мекендейді. Тесілген немесе кәдімгі ағаштарға уйлерін салады. Олар өз аттарын токано деп қатты дауыс шығарғанының арқасында алған. Тукандылар шөп арасында аса байқалмайды.Әсіресе оттап болғаннан кейін ағаш діңінде демалып отырған кездерінде, шөп арасынан ашық түсті үлкен көбелек қарап отырғандай болады. Олардың құйрықтары қысқа әрі 10 айнымалы қауырсыннан тұратын түзу кесілген болып келеді. Бірақ кейбір түрлерінде құйрық қауырсындары айтарлықтай ұзын. Өзінің үлкен тұмсығының кесірінен олар алысқа ұша алмайды. Өздеріне бағытты жоспарлап алғаннан кейін тукандар айналым тәріздес бағытпен қалқиды. Олар бір - біріне жариялап отырып, жыртқыш құстан жарақаттанған туканды топ болып құтқарады.

Тукандылар - моногамды құстар. Олар ағаш діңдерінде 1-ден 4-ке дейін жылтыр-ақ жұмыртқалар салады. Жұмыртқаны екі ата-ана да басып шығарады. Кішілерінде 2 апта, ал үлкендеу түрлерінде жұмыртқа басуға көбірек уақыт кетеді. Балапандар көмексіз, жалаңаш әрі соқыр болады. Ағаш діңінде олар 6-8 аптадай уақыт өткізеді.

Санат: Тоқылдақтәріздестер отряды
Жан Лерон Д’Аламбер

**Жан Лерон Д’Аламбер** (1717–1783) — XVIII ғасырдағы француз ағартушылары өкілдерінің бірі, философ, энциклопедик, астроном және математик. Ол адам танымының пайда болуы мен дамуының тарихын суреттеп беруге, сондай-ақ Ф. Бэконның принциптерін негізге ала отырып, ғылымның топқа бөлінуін баяндауға тырысты. Философияда *Жан Лорен* сенсуализмді жақтады және Декарттың туа бітетін идеялар теориясына қарсы болды. Алайда оның сенсуализмі дәйекті материалистік сенсуализм болған жоқ. *Жан Лорен* бойынша, ойлау материяның қасиеті емес, жан материяға тәуелсіз тіршілік етеді. Демек, *Жан Лорен* дуалистік позицияда болды. Басқа француз ағартушыларына қарағанда ол адамгершілікті қоғамдық ортаға байланысты емес деп пайымдады. *Жан Лорен* Құдайды жаратушы субстанция ретінде таныды. *Жан Лореннің* дәйексіз сенсуализміне Дидроның еңбектерінде сын айтылған. 1743-ші жылы жарияланған "Динамика туралы трактат" атты еңбегінде Д'аламбер кез келген материалдық жүйе қозғалысының ** **диференциалдық теңдеулерін құрудың жалпы ережесін тұжырымдаған. Осы принципті ол 1744-ші жылы сұйықтың қозғалысы мен тепе - теңдігін сипаттау, сонымен бірге 1747-ші жылы Жер атмосферасындағы желдердің пайда болу себептерін зерттеу үшін қолданған. Д'аламбердің  дифференциалдық теңдеулер теориясы туралы зерттеулері математикалық физиканың негізіне жатқан. 1747-ші жылы ол алғаш рет физикада толқындық теңдеулерді және оны шешудің тәсілін тұжырымдаған. Д'аламбердің аспан механикасы туралы еңбектері және оның замандастары француз математигі әрі астрономы Алекси Клеро (1713–1765) мен швейцар математигі Леонард Эйлердің (1707–1783) еңбектерімен бірге аспан денелерінің тартылыс күштері әсерінен қозғалуы жайлы ғылым - аспан механикасының іргетасын қалады.  Д'аламбер планеталар қозғалысынң ұйытқу теориясын қалыптастыруда алғашқы қадам жасаушы. 1747–1756 жылдары Айдың қозғалыс теориясымен шұғылданған. 1749-шы жылы Жердің айналу кезіндегі Жер осінің теңселуінің алғашқы дәл теориясын тұжырымдаған. Алгебралық теңдеулердің түбірлерінің болуы жайындағы негізгі теореманы алғаш болып дәлелдеген.  Ол 1751-ші жылы француз философы , жазушысы Дени Дидромен (1713–1784) бірге "Ғылымдардың, өнер мен кәсіптердің энциклопедиясы немесе түсіндірме сөздігі" редакциясын құрауға қатысқан.
## Негізгі шығармашылығы:
* "Философия элементтері" (1759)
## Дереккөздер


Санат:1717 жылы туғандар
Санат:1783 жылы қайтыс болғандар
Санат:Франция математиктері
Дамудағы спираль

**<big>Дамудағы спираль</big>** - терісті теріске шығару заңына сипаттамадағы дамуды бейнелеп түсіндіру үшін қолданған салыстыру. Даму кезінде әрбір құбылыстың өзгеру процесі өзінің "бұрынғы түріне" қайта оралғандай тәрізді, жоғарғы сатыдағы құбылыс төменгі сатыдағының кейбір сипатын және ерекшелігін ширатылған серіппе түрінде елестетуге болады. Спиральдің әрбір жаңа орамы алдыңғы орамды қайталанғандай тәрізді, бірақ ол жоғарғы сатыда өтеді. Сонымен қатар Дамудағы спиральді метафизиканың тұйық шеңберге тән түсінігіне қарама-қарсы қоюға арналған.
## ''Дереккөздер''
Непер

**НЕПЕР** (непер; Нп - neper). Логарифмді шкала бойынша жүйелі емес өлшеу бірлігі, бұл шотланд математигі Дж. Непер құрметіне аталған. Сандық түрде екі шаманың қатынасы натуралды логарифм түрінде анықталады, яғни 1 неперге тең бірлікте = 2,71,  қуаты 7,39 есе өзгеретін сигналдың кернеу мен тоқ күшінің өзгеруіне сай келеді. Көп қолданылатын бірлік децибел мен непер арасында мынандай NнпH = 0,12 NдБ байланыс бар. 
## Дереккөздер