open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Канталь

**Канталь** (;  ) — Франция орталық бөлігінің оңтүстігіндегі департамент, Овернь аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі — 15. Әкімшілік орталығы — Орияк. Халық саны 151 мың адам (департаменттер арасында 92-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
thumb|250px|left|Канталь табиғаты
Площадь территории 5726 км².

### Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 3 округ, 27 кантон және 260 коммунаны қосады.

## Тарихы
Канталь — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Овернь провинциясының бір бөлігін алып жатыр.

Францияның екі президентінің туған жері болып табылады: Поль Думер және Жорж Помпиду.

## Тағы қараңыз
* Канталь департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Бас кеңесі 
* Ресми сайты 

*
Шаранта

**Шаранта** (, ) — Франциядағы департамент, Пуату-Шаранта аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 16. Әкімшілік орталығы — Ангулем. Халық саны 340 мың адам (департаменттер арасында 66-шы орын, 1999 ж.).

## Географиясы

Жер аумағы 5956 км².

### Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 3 округ, 35 кантон және 404 коммунаны қосады.

## Тарихы
Шаранта 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі болды. Байырғы Ангумуа провинциясының аймағында пайда болған. Атауы Шаранта өзенінен шыққан.

Шаранта Оноре де Бальзак жазушысының аса танымал әдеми кейіпкері — Эжена де Растиняканың туған жері болып табылады.

## Тағы қараңыз
* Шаранта департаментінің коммуналары

*
Шаранта-Маритим

**Шаранта-Маритим** () — Францияның батысындағы департамент, Пуату-Шаранта аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 17. Әкімшілік орталығы — Ла-Рошель. Халық саны 557 мың адам (департаменттер арасында 39-шы орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 6864 км². Департамент арқылы Шаранта және Гаронна өзендері ағып өтеді. Батысында, яки Олерон аралының маңында устрица бағады.

Департамент  5 округ, 51 кантон және 472 коммунаны қосады.

### Округтер
* Жонзак
* Ла-Рошель
* Сен-Жан-д’Анжели
* Сент
* Рошфор

## Тарихы
4-3 мыңжылдықта Шаранта-Маритим аумағында археологиялық Пё-Ришар мәдениеті тіршілік еткен.

Төменгі Шаранта (1941 жылы 4 қыркүйекке дейін департамент осылай аталған) — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі.

## Назар аударарлық орындары

Image:La Rochelle2tours.jpg|Ла-Рошель дегі ескі Гавань
Image:Arc de Germanicus.JPG|Сент
Image:Porte arsenalRochefort.jpg|Рошфор

Image:Port Royan.jpg|Руайян
Image:Les tours Saint-Jean-d'Angely.jpg|Сен-Жан-д’Анжели
Image:Tonnay-Charente rive droite.JPG|Тонне-Шарант

Image:Surgeres jardin mairie.jpg|Сюржер
Image:Marennes5.jpg|Марен
Image:FortVaubanPlage.JPG|Фура

Image:Mirrorpond.JPG|Ла Рош-Курбон.
Image:Talmont-sur-Gironde 17 Église chevet 2013.jpg|Киелі Радегунда шіркеуі.
Image:F06.Aulnay.2181.jpg|Шіркеу.


## Сілтемелер
* Ресми сайты 

## Тағы қараңыз
* Шаранта-Маритим департаментінің коммуналары

*
Шер (департамент)

**Шер** () — Францияның орталығындағы департамент, Центр аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 18. Әкімшілік орталығы — Бурж. Халық саны 314,4 мың адам (департаменттер арасында 70-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы

Жер аумағы 7235 км². Департамент арқылы Орон, Сольдр, Йевр және Шер өзендері ағып өтеді.

### Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 3 округ, 35 кантон және 290 коммунаны қосады.

## Тарихы
Шер — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Берри провинциясының бір бөлігін алып жатыр.

## Тағы қараңыз
* Шер департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Бас кеңесі (французша)
* Сан-Этьен қаласындағы соборлар суреттері 

*
Оңтүстік Корсика

**Оңтүстік Корсика** () — Франциядағы департамент, Корсика аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 2A. Әкімшілік орталығы — Аяччо. Халық саны 118,6 мың адам (департаменттер арасында 99-шы орын, 1999 ж.).

## Географиясы

Департамент үш жағынан Жерорта теңізімен және солтүстік-шығысында Жоғарғы Корсика департаментімен шектесіп жатыр.

Департамент 2 округ, 22 кантон және 124 коммунаны қосады.

## Тарихы
1793-1811 жылдар аралығында қазіргі Оңтүстік Корсика аумағында Лиамон департаменті орналасқан болатын. Кейін Корсика аралында ортақ департамент құрылды. 1975 жылы 15 қыркүйекте арал екі департементке бөлінді.

## Тағы қараңыз
* Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Бас кеңесі 

*
Буш-дю-Рон

**Буш-дю-Рон** (, тура мағынасында — «Рон сағасы», ) — Франциядағы департамент, Прованс-Альпі-Зеңгір жаға аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 13. Әкімшілік орталығы — Марсель. Халық саны 1,84 млн адам (1999).

## Географиясы

Жер аумағы 5087 км².

### Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 4 округ, 57 кантон және 119 коммунаны қосады.

## Тарихы
Буш-дю-Рон 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі болды. Байырғы Прованс аймағында пайда болған. 1793 жылы шекарасы өзгерді.

## Тағы қараңыз
* Буш-дю-Рон департаментінің коммуналары

*
Од (департамент)

**Од** () — Францияның оңтүстігіндегі департамент, Лангедок-Руссильон аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 11. Әкімшілік орталығы — Каркассонн. Халық саны 309,8 мың адам (департаменттер арасында 71-шы орын, 1999 ж.).

## Географиясы

Жер аумағы 6139 км². Департамент 3 округ, 35 кантон және 438 коммунаны қосады.

### Округтер
* Каркасон
* Лиму
* Нарбонна

### Кантондар

## Тарихы
Од — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Лангедок провинциясының аймағында пайда болған.

## Тағы қараңыз
* Од департаментінің коммуналары

*
Од департаментінің коммуналары

Төменде **[[Од (департамент)|Од]] департаментінің**  438 коммунасы көрсетілген.

Од
*
Аверон департаментінің коммуналары

Төменде Аверон департаментінің 304 коммунасы көрсетілген.

Аверон
*
Буш-дю-Рон департаментінің коммуналары

Төменде Буш-дю-Рон департаментінің 119 коммунасы көрсетілген.

Буш-дю-Рон
*
Кальвадос департаментінің коммуналары

Төменде Кальвадос департаментінің 706 коммунасы көрсетілген.

Кальвадос
*
Канталь департаментінің коммуналары

Төменде Канталь департаментінің 260 коммунасы көрсетілген.

Канталь
*
Шаранта департаментінің коммуналары

Төменде Шаранта департаментінің 404 коммунасы көрсетілген.

Шаранта
*
Коррез департаментінің коммуналары

Төменде Коррез департаментінің 286 коммунасы көрсетілген.

Коррез
*
Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары

Төменде Оңтүстік Корсика департаментінің 124 коммунасы көрсетілген.

Оңтүстік Корсика
*
Луиджи Ноно

**Луиджи Ноно** (; 29 қаңтар 1924, Венеция, Италия — 8 мамыр 1990) — Италия сазгері. 

Құқықтануға оқи жүріп, музыкадан: Джан Франческо Мапипьеро (Malipiero; 1882-1973), Бруно Мадерна (Maderna; 1920-1973) және Герман Шерхеннен (Schcrchen; 1891-1966) дәріс алған. 

1950 жылы өзінің Канондық вариация (Variazioni Canoniche) 12-тонды тақырыбын оркестрмен орындаған, 1955 жылы Арнольд Шёнбергтің Нури деген қызына үйленген. 

Ноно саяси мазмұнды жұмыстар жасаған, олардың көпшілігі бірыңғай қабылдана қоймаған. Алеаторик (кездейсоқтық) әдістерді және сериялы техникаларды қолданған.

Оның ең танымал жұмысы Intolleranza (1961) операсы. 

## Сыртқы сілтемелер
* http://www.luiginono.it
* http://www.myspace.com/archivioluiginono
* Nono’s ''il prometeo'': a revolutionary’s swansong
* Nono’s 'Quando stanno morendo': cries, whispers and voices celestial'

## Дереккөздер


Санат:Италия сазгерлері
Нумидия

нобай
**Нумидия** () — Солтүстік Африкадағы, қазіргі Алжирге тура келетін, көне мемлекет. 

## Тарихы
Екінші Пуни соғысы тұсында нумидидің екі ірі тайпасы дұшпан лагеріне тап болған: олардың бірі римдіктерді қолдаған, екіншісі — карфаген.  Рим жеңісінен кейін б.з.б. 201 ж. Масинисс көсемі Нумидия патшасы деп жарияланған.

Карфаген өлгеннен кейін Нумидия қаласының тұрғындары, өзі Рим провинциясы болған б.з.б. 46 ж. провинция орталығы Цирта қаласына, қасиетті августиннің епископтік кафедрасы бар ірі қала Гиппонға қашқан. Елді Вандала басып алған соң, 429 ж. Рим мәдениеті құлады. Дегенмен 8 ғ. араб шапқыншылығына дейін және кейін дамыған жергілікті дәстүрлі мәдениеттің кейбірі сақталған.

## Нумидия патшалары
* Сифак
* Массинисса
* Миципса
* Югурта
* Гиемпсал II
* Юба I

## Нумидия тумалары
* Аврелий Августин
* Апулей

## Сыртқы сілтемелер
* Нумидия жазуы 

Санат:Көне мемлекеттер
Мирабилис

**Мирабилис** немесе **Түнгі ару**  () — никтагиндер () тұқымына жататын көпжылдық сәндік өсімдік. Жаңа Дүние тропиктерінен шыққан. 

Дөңгелек жапырақты тез өсетін қысқа сабақты биіктігі 1 м өсімдік. Гүлдерінің ақ жән сары түстері қызғылт және қызыл түстері аралас, кейде жапырақтарында жолақты теңбілдері болады. 

Өсімдіктің түрлі-түсті гүлдері кешке қарай ашылады (ал таңертең жабылады).

## Суреттер

Mirabilis longiflora5.jpg|
Mirabilis albida 3.jpg|
Mirabilis oxybaphoides 2.jpg|
Mirabilis ovata (1).jpg|Мирабилис овальный 
Mirabilis californica 2003-05-19.jpg|
Mirabilis laevis var villosa 4.jpg|
 

## Әдебиет
* Richard W. Spellenberg: *Mirabilis*. In: ''Flora of North America.'' Band 4, S. 40 

## Сыртқы сілтемелер

* Mirabilis in the ''Flora of North America''
* NCBI Taxonomy Browser

Санат:Никтагиндер
Санат:Азия флорасы
Джон Ноулез

**Джон Ноулез** () (16 қыркүйек 1926, Фэйрмонт, Батыс Вирджиния штаты, АҚШ — 29 қараша 2001, Форт-Лодердейл, Флорида штаты) — АҚШ жазушысы. 

Йель университетін бітіріп, Сепаратты дүние (1959) жекеменшік мектептегі екі оқушының достығы мен бәсекесі жөнінде бірінші романын жариялап үлкен танымалдылыққа ие болған. Оның көптеген романдарының ішінде кейіпкерлердің психологиялық зерттеулері, өзара жанжалдасатын жабайы және прагматикалық мінездері туралы «Соңғы жаз» (1966), «Алаулаған оттар» (1974) және «Дүние талқандалды» (1981) шығармалары бар. 

## Еңбектері
**A Separate Peace*; a novel, London, Secker & Warburg, 1959; New York, Macmillan Co., 1960
**Morning in Antibes*; a novel, New York, Macmillan, 1962
**Double Vision; American Thoughts Abroad*, New York, Macmillan, 1964
**Indian Summer*, New York, Random House, 1966
**Phineas; six stories*, New York, Random House, 1968
**The Paragon*; a novel, New York, Random House, c. 1971
**A Special Time, A Special Place*, Exeter Bulletin, 1995 (autobiographical note on internet)
**Spreading Fires*, New York, Random House, 1974
**A Vein of Riches*, Boston, Little Brown, 1978
**Peace Breaks Out*, New York, Holt, Rinehart and Winston, 1981
**A Stolen Past*, New York, Holt, Rinehart and Winston, 1983
**The Private Life of Axie Reed*, New York : John Knowles, 1986

## Сыртқы сілтемелер
* Phillips Exeter Academy | A Separate Peace 

Санат:АҚШ жазушылары
Раджаб

**Раджаб** () - мұсылман күнтізбесі бойынша жетінші ай. Арабтың рәжәб сөзі "құрметтеу" деген мағынаны білдіреді. Исламға дейінгі Арабияда қасиетті төрт айдың бірі, Меккеге баратын «кіші» қажылық айы. Алғашында көктемгі кезеңге сай келді. Ережепте ауыз бекітіл, құрбандық шалынатын болған. Құрбандыққа шалынған малдың еті кедейлер мен қайыршы, кемтарларға таратылған. Ережептің қасиетті сипатын Ережептегі айрықша тақуалыққа рұқсат ету жөніндегі орта ғасырлардағы мұсылман дін ғылымындағы айтыс-тартыстарға қарамай сунниттер де, шииттер де Исламда сақтап қалды. Бір-біріне қарама-қайшы көзқарастағылар да, келісімпаздық шешімді жасаушылар да толып жатқан хадистер мен 5-сүренің 2-аятына жасалған түсініктемеге сүйенді. Ережептің халықтық Ислам тәжірибесінде кең тараған айрықша рәсімдері түбегейлі бекіп, бірқатар беделді діни адамдар тарапынан қолдау тапты. Оған ибн Таймийа сияқты сунниттік тақуалар ғана қарсы болды.

Бұл айда Мұхаммед 27-күнді әл-миражға жатқызады. Ережептің кейбір күндерінде ораза ұстау өте жоғары бағаланды. Мысалы, дін жолындағы кісі сергектік жасап, дұға оқтын бір жыл ішіндегі 14 күннің үшеуі ережепке тап келеді. Ережепте ауыз бекіткен 27 күн 60 ай ораза ұстауға немесе 100
түн ораза ұстауға және 100 түнгі намазға тең болған. Исмаилшылар уағызында ережеп тақуалық рәсімдер айы ретінде ерекше аталады, бұл айда жасалған тақуалық рәсімдер басқа айлармен салыстырғанда бірнеше есе ұлғайтылады. Ережептің алғашқы жұмасының қарсаңында ерекше «сыйлықтар дұғасы» оқылады. Қазіргі мұсылман ғұламалары ережепті қадір тұтулы пұтқа табыну заманындағы ханифиямен, Исламға жол ашқан монотеистік қозғалыспен байланыстырады.

## Мерзімдері

## Дереккөздер


## Сыртқы сілттемелер
* Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
*Islamic Calendar / Hijri Calendar for Makkah  
* Conversion of Islamic and Christian dates (Dual) 
* Monthly Profiles of the Islamic Calendar(Copyright)
* The Night Journey: The Spiritual Significance of Isra and Mi`raj  

Санат:Дін
Санат:Ислам
Санат:Ислам күнтізбесі
Figurehead

**Кеменің мұрнындағы әшекей, тұмсық мүсіні** () — кеменің алдыңғы бөлігіне, әдетте мұрнына орнататын әуендік әшекей белгісі немесе фигура. Ол діни белгі де, ұлттық төсбелгі немесе фигура, кеменің атын білдіретін белгі бола алады. 

Кемені әшекейлеу үрдісі Ежелгі Мысырдан немесе Үндістаннан бастау алады, ол дәстүрді қытайлар, финикийлер, гректер мен римдіктер жалғастырған. 

1000 жылы бір кемені басқа кемеден ажырату үшін мұрын мен жұтқыншақ тұсын қашап ою-өрнекпен  әшекейлеген және бояған. Викингтер кемесін биік мұрынды етіп жасаған және оған қорқынышты фигуралар салған, І Вильгельм Жаулап алушының кемесінде осыған ұқсас Байе тұс кілемі болған. 

Бірнеше ғасырлар бойы мұрын әшекейі әртүрлі көлемде, 45 см-ден 2,5 метрге дейін салынған. Олар бірінші дүниежүзілік соғысы аяқталғанша кең таралған.

## Галерея

File:Recouvrance proue face.jpg
File:SS Great Britain figurehead, port side.jpg
File:Seute deern figurehead.JPG
File:HMS Unicorn close up (cropped version).jpg


## Әдебиеттер
*

## Сыртқы сілтемелер
* The Figurehead Archive
* South Australian Maritime Museum 
* Figureheads 
* The Mariners' Museum Figurehead Collection 

Санат:Желкенді кеме
Нунавут

**Нунавут** (  — «біздің жер») — Канаданың орталық бөлігі солтүстігіндегі территория. Халқы — 33 697 адам (2012). 

Нунавут (инуиттер тілінен аударғанда «біздің жер») инуиттерге (эскимостарға) берілген. Нәтижесінде Канада тарихында ірі жер дауы болды, бұл халыққа Канада үкіметінің иелігінен (территорияның 85% тұрғынына) жер бөлу қиын болды. 

Ауданы — 2 093 190 км² (Канаданың барлық териториясының 15%) берілген. Оған бұрынғы солтүстік-батыс территориясының орталық және шығыс бөлігі, соның ішінде Баффинов жеріның көлі мен Элсмир көлі. Астанасы — Икалуит. 

## Тарихы

Территорияға инуиттер б.з.б. 4500-1000 жылы орныққан. Викингтер бұл жерлерге Орта ғасырларда келген де шығар, дегенмен бұл жерді зерттеу жазбалары 1576 жылы басталады, М. Фробишер солтүстік-батыс өткелін іздеген. 

Құрлықтың бір бөлігін ағылшын Самюэл Хирн 1770-1772 жылы зерттеген. Британ иелігі дәуірінен соң, территория 1870 жылы Канада құрамына енген. 1976 жылы саяси ұйым инуиттердің жер дауын қанағаттандыру мақсатында Солтүстік-батыс территория жерінен жер беру керек болды. 

1993 жылы Канада үкіметі келілімге мөр қойды. Нунавутте сайлау 1999 жылы өттіп, ресми шекарасы 1999 жылы 1 сәуірде бекітілді.

## Сыртқы сілтемелер

* Nunavut Kavamat / Government of Nunavut: Official site
*
* Map showing regions of Nunavut (from Nunavut Government website)
* Legislative Assembly of Nunavut 
* Nunavut Planning Commission
* Nunavut Tunngavik Inc.: Nunavut Land Claims website
* The Nunavut Act of 1993 at Canadian Legal Information Institute
* Nunavut K-12 bilingual language instruction plan: Martin, Ian. *Aajiiqatigiingniq Language of Instruction Research Paper*. Nunavut: Dept. of Education, 2000.
* Explore Nunavut: Travel information and community guides 
* Nunavut Parks
* Nunavut Tourism 

Санат:Нунавут
Джумада әл-әууәл

**Жүмәдүл әууәл** () **Наурыз** 12 айдың бесіншісі 

## Мерзімдері

## Оқиғалар
* 5 Жүмәдүл әууәл, Әли қызы Зайнаб дүниеге келеді. 

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
*Islamic Calendar / Hijri Calendar for Makkah  

Санат:Ислам күнтізбесі
Сэм Нуйома

**Сэмюэль Дэниел Шафиишуна Нуйома**,  (чаще *Сэм Нуйома*, , 12 мамыр 1929 жылы туған, Онганджера, Оңтүстік-батыс Африка) — Намибияның бірінші елбасы (1990 ж.).

1950 ж. Овамболенд халықтары ұйымының негізін салған. Оңтүстік-батыс Африка ұйымының бұрынғы атауы.

1960 ж. ұйымның бірінші президенті болған. Содан кейін көп жылдық ұмтылысынан БҰҰ-ы арқылы Оңтүстік-батыс Африкадан Оңтүстік Африка Республикасына кетуге мәжбүр болды (1966 ж.). Шамамен 30 жыл қуғындалған соң, Оңтүстік-Батыс Африка ұйымы басшылығына БҰҰ бақылауымен өткен сайлауда жеңіске жетті.

## Тағы қараңыз
* Намибия тарихы

## Библияграфиясы
* Sam Nujoma, *[[Where Others Wavered]], The Autobiography of Sam Nujoma*, London 2001

## Сыртқы сілтемелер
* Nujoma's interview to German magazine ''Die Welt'' (in German)
* Nujoma: Where Others Wavered (2006) imdb 

Санат:Намибия президенттері
Ұзын пышақтар түні

[thumb|250px|Эрнст Рём (оң жақта), [Курт Далюге және Генрих Гиммлер, 1933 жыл тамыз]]
**«Ұзын пышақтар түні»** (; **Рём бүлігі** — ) — 1934 жылы 30 маусымда Адольф Гитлер өткізген қарсы шығушы штурмдық отрядтарын (СА) жою операциясы. СА-ның күшті болып кетуінен сақтанып, Гитлер өзінің СС-іне ұйымның көшбасшыларын Э. Реммен қоса жоюға бұйрық берген. 

Бұл түнде Гитлердің ондаған басқа да дұшпандары — К. Фон Шлейхер мен О. Штрассер қоса өлтірілген. «Ұзын пышақтар түні» операциясы кезінде барлығы 90 адам өлтірілген.    

## Әдебиеттер
* 
* 
* 
* 

## Сыртқы сілтемелер
* The History Place&nbsp;– Triumph of Hitler&nbsp;– Night of the Long Knives
* German Culture&nbsp;– The Third Reich&nbsp;– Consolidation of Power
* The German Embassy in the United States&nbsp;– The Era of National Socialism 
* The Holocaust Museum&nbsp;– The Third Reich

Санат:1934 жыл
Санат:Германия тарихы
Жумад ас-сәни

**Сәуір** () - Ислам күнтізбесінің алтыншы айы.

## Мерзімдері

## Оқиғалар
* 03 Жүмадүл ахир, Мұхаммед сғу пайғамбардың қызы Фатима дүниеден өтті, 11 AH
* 10 Жүмадүл ахир, victory to Ali in the Battle of Bassorah (Jamal)
* 13 Жүмадүл ахир, death of Umm ul-Banin (mother of Abbas ibn Ali)
* 20 Жүмадүл ахир, birth of Muhammad's daughter - Fatima Zahra
* 22 Жүмадүл ахир, әділетті халиф Әбу Бәкір дүниеден өтті

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
*Islamic Calendar / Hijri Calendar for Makkah  

Санат:Ислам күнтізбесі
Қияс

**Қияс** () — Ислам фиқһында кең таралған ұқсастық бойынша (аналогия) үкім шығару әдісі. Мұсылман ғалымдарының арасында қияс Құран, Сүннет және ижмағтан кейінгі орын алады. Алайда қиястың рұқсат етілген және тыйым салынған түрлері бар. Тыйым салынған түрлеріне біреудің Құран мен Сүннеттен дәлелі болып тұрып қияс арқылы үкім шығаруы жатады. Ибн Масғуд айтқан:

Әл-Хасан әл-Басри мен Мұхаммед ибн Сирин осы аятқа сүйеніп ең бірінші боп тыйым салынған қиясты Ібіліс қолданған деп санаған.

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Шариғат
Колорадо (айрық)

**Колорадо:**

* Колорадо — АҚШ штаты.
* Колорадо (үстірт) — АҚШ-тағы  үстірт
* Колорадо (шөл) — АҚШ-тағы шөл.
* Колорадо өзені — АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы  және Мексиканың солтүстік батысындағы, Сеңгір тауларының батыс беткейінінен бастау алтын, Гранд-Каньон (*Үлкен каньон*) құрайтын Калифорния шығанағына құятын  өзен.
* Колорадо (өзен, Коста-Рика) — Коста-Рикадағы өзен, Темписк тармағы.
* Колорадо (өзен, Техас) — Мексика шығанағы бассейінінің өзені.
* Колорадо (қала) — Сан-Диего округындағы үлкен емес қала, Калифорния, АҚШ.
* *Колорадо* — «Интернасьонал» футбол клубының лақап аты.
*Колорадо партиясы (Парагвай) — Парагвайдың оңшыл саяси партиясы
** «Колорадо» Халықаралық қозғалысы
*Колорадо партиясы (Уругвай) — Уругвайдың оңшыл саяси партиясы

## Тағы қараңыз
* Рио-Колорадо — Аргентинадағы өзен.
* Колорадо Эвеланш — Денвердің Ұлттық Хоккей Лигасы клубы.
Ителі

**Ителі** — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы керей тайпасының абақ керей тармағынан таратылады. 
Керейдің "ноқта ағасы" аталатын мол ру. 

Ғұннан, Теледен басталып Кереймен жалғасып келетін тайпалық одақтан Сеп, Шеп, Еддей, Көлдей, Изен, Жусан. Изеннен Мағаналы, Сидалы, Жабайды таратады. Мағаналыдан Қойлау, Байлау делінеді. Қойлаудан Көкбұлақ. Көкбұлақтан Ақметәлі– Ителі. Абақ Керейдің негізгі ұйытқысы ретінде Ителі руы «ноқта ағасы» аталады. Ноқта ағасының жолы - маңызды құрылтайда бірінші сөз беріледі, ел көшкенде көсем түйені жетелейді және дастарқанға бата беру, сыйлы мүшені кесуде басымдылық беріледі.  

Ителі руы Алтай тауында, Ителі руының Қазақстан, Қытай, Моңғолия, Түркия, Германия, Америка, Англия, Франция, Италия, Аустрия қатарлы оннан аса елдерде таралған, шамамен саны 200 мыңнан асады. Ителі руы туралы Қазақ арасындағы тарихи дастандар, аңыз әңгімелер, қытай, Парсы, орыс жазбаларындағы деректерде айтылады. 

Ақбақты, Ақмерген (Тыныбек), Ақмалай (Күйік) аталарына бөлінеді. Ақбақты 9 атаға бөлінеді. Тыныбек 4 атаға бөлінеді. Күйік 5 атаға бөлінеді. Үш Ителі бес күйік аталады,
Ақбақты: Қазеке, Дәуіт, Таз, Сұлтанқұл, Есенқұл, Ақмалай, Кенжебай,Дәуітқалаи,Қожанқұл.
Тыныбек: Атанас, Қарақұл, Қарамбет, Жәдігер.
  Күйік өз ішінен 5 руға бөлінеді.
 Күйік: Елтоқ, Дәулет, Тоқтағұл, Бесшал, Қалматай.
Ұраны — Бұқарбай, таңбасы — +.
## Тұлғалар
* Бұқарбай батыр, 
* Жантөре батыр, 
* Тұрым батыр, 
* Зуқа батыр, 
* Сәтей Нұртазаұлы
* Сәбит домолла, 
* Отарбай жырау, 
* Тайкешкен Мәңкібайұлы, 
* Жапар тәйжі, 
* Боғдабай әнші, 
* Абсадық залың, Сұлтаншәріп тәйжі... 

Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Ителі
Молқы

Молқы— қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы керей тайпасының абақ керей тармағынан таратылады. 
Керейдің  мол руы. Алтай тауының моңғолдық және қытайлық бөлігінде қоныстанған. 
Ұраны — Машан, таңбасы — абақ.

Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Жәдік

**Жәдік** — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы керей тайпасының абақ керей тармағынан таратылады.
 
Керейдің  мол руы. Басым бөлігі Қытайдың Шыңжан аутономиялы районының Алтай аймағында, және ішінара Құмыл аймағында қоныстанған, аздау бөлігі Моңғолияның Бай-Өлке аймағының Цэнгэл, Ногооннуур, Баяннуур, Толбо сұмындары мен Қобда аймағының Бұлғын сұмынында жасайды. 
Ұраны — үлкен ру бойынша Жәнібек, ал жәдік кіші ру бойынша Жанат, таңбасы үлкен ру бойынша — абақ, жәдік кіші ру бойынша " **//** " яғни " **қос әліп** ", бұл қос әліп таңбасы жәнтекей руына да ортақ. Жәдік ішінен сегіз жанат, мәлік, итемген, мұңал деп төртке бөлінеді. Мұндағы Жанат - Ер Жәнібектің жүзбасы болған тарихи тұлға. Кей деректерде сегіз жанат, төрт мәлік деп те ықшамдап бөліп жүр. Жәдік руынан аты ұранға айналған Жанат батыр (шамамен 1695-1760 жылдары өмір сүрген), Бәке батыр Қостайұлы (шамамен 1735-?), Біржан сал Қожағұлұлы, "төрт би - төре" жүйесіндегі Алтай қазағының төрт биінің бірі Қара Оспан Бейсенбіұлы (1824-1916), Моңғолия қазағының жаңа заманғы жазба әдебиетінің негізін қалаушы Ақтан Бабиұлы (1897-1973) қатарлы танымал адамдар туып шыққан. Бұл жерде айта кететін жәйіт әйгілі Біржан сал. Жас Біржан шешесімен бірге Өр Алтайдағы керей елінен Арқадағы нағашы жұрты қалың арғынға қыдырып келеді. Сол кезде Алтайда жаугершілік болады да еліне қайта алмай нағашы жұртында тұрақтап қала береді. Содан өз әкесі Тұрлыбаймен аталмай нағашы атасы Қожағұлдың атымен аталатын болған. Шындығында Жәдіктің Жанат ата әулетінің Тоғыс ұрпағы екені серінің мына өлеңінен айқын білінеді: 
:Мен сенің арғын емес, алашыңмын
:Жанаттың тоғыс атты баласымын
:Кезінде жаугершілік мұнда қалып
:Қасында өскен екем нағашымның.

## Тұлғалар
* Жанат батыр    
*Біржан сал Қожағұлұлы    

Санат:Қазақ рулары
Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Меркіт

Меркіт— қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы керей тайпасының абақ керей тармағынан таратылады. 
Керейдің  аз руы. Алтай тауына қоныстанған.
Ұраны — Жәнібек, кіші ру бойынша -Құлсары, таңбасы — абақ.
## Тұлғалар
* Жәке Қойтанұлы
* Қабыл Ақбайұлы

Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Жәнтекей

Жәнтекей— қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы керей тайпасының абақ керей тармағынан таратылады. 
Керейдің "ес ағасы" аталатын, ең мол санды руы. Алтай тауына қоныстанған. Ішінен есағасы, ботақара, қазыбек, тасбике, есіргеп, барқы, түкібай, хангелді, секел, атантай, шақабай, базарқұл секілді көптеген ұсақ руларға бөлінеді.  
Ұраны — Шақабай, таңбасы — абақ.
## Тұлғалар
* Жәнібек Бердәулетұлы
* Халифа Алтай
* Көбеш Айтбайұлы
* Қалибек Рақымбекұлы 
* Хасен Оралтай 
* Бұқат Қанапияұлы

Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Жоғарғы Корсика

**Жоғарғы Корсика** () — Франциядағы департамент, Корсика аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 2B. Әкімшілік орталығы — Бастия. Халық саны 141,6 мың адам (департаменттер арасында 93-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 4666 км². Департамент үш жағынан Жерорта теңізімен және солтүстік-батысында Оңтүстік Корсика департаментімен шектесіп жатыр.

### Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 3 округ, 30 кантон және 236 коммунаны қосады.

## Тарихы
1793-1811 жылдар аралығында қазіргі Жоғарғы Корсика аумағында Голо департаменті орналасқан болатын. Кейін Корсика аралында ортақ Корсика департаменті құрылды. 1975 жылы 15 қыркүйекте арал екі департаментке бөлінді.

## Тағы қараңыз
* Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Бас кеңесі 
* Корсика университетінің ресми сайты

*
Кот-д’Ор

**Кот-д’Ор** (, тура мағынасында «Алтын жаға») — Францияның шығысындағы департамент.

## Тарихы
Кот-д’Ор — Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Ол 1790 ж. 4 наурызда Бургундия провинциясының аумағында пайда болған.

## Географиясы
Департамент Бургундия аймағының бір бөлігі болып табылады.

Жер аумағы 8763 км². К северу от Дижона тянется горная гряда плато Лангр. Дижоннан солтүстікке қарай Лангр шоқысы созылып жатыр. Оңтүстік-шығысынан Сона өзені ағып өтеді.

Департамент 3 округ, 43 кантон және 707 коммунаны қосады.

### Кантондары
* Арне-ле-Дюк
* Беньё-ле-Жюиф
* Блиньи-сюр-Уш
* Бон-Север
* Бон-Юг
* Венаре-Ле-Лом
* Витто
* Грансе-ле-Шато-Нёвель
* Дижон-1
* Дижон-2
* Дижон-3
* Дижон-4
* Дижон-5
* Дижон-6
* Дижон-7
* Дижон-8
* Жевре-Шамбертен
* Женли
* И-сюр-Тий
* Лень
* Льерне
* Мирбо-сюр-Без
* Монбар
* Монтиньи-сюр-Об
* Ноле
* Нюи-Сен-Жорж
* Осон
* Понтайе-сюр-Сон
* Преси-су-Тий
* Пуйи-ан-Осуа
* Ресе-сюр-Урс
* Селонже
* Семюр-ан-Осуа
* Сен-Жан-де-Лон
* Сен-Сен-л’Аббей
* Сольё
* Сомбернон
* Сёр
* Фонтен-Франсез
* Фонтен-ле-Дижон
* Шатийон-сюр-Сен
* Шенов
* Энье-ле-Дюк

## Тағы қараңыз
* Кот-д’Ор департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Seurre and the river Saone, Burgundy — Tourism and local life — french and english 
* Prefecture website  (in French)
* Conseil Général website  (in French)
* http://www.ot-dijon.fr/
* http://www.1911encyclopedia.org/Cote-d'Or
* The Côte-d’Or economy (in French)  Click on *Côte-d’Or* then *Spécificité*.

*
OneRepublic

**OneRepublic** — американдық Колорадо Спрингс қаласынан шыққан поп-рок топ. АҚШ-та үш рет платиналы болған және 2007 жылдың 11 қарашасында Ұлыбританияның хит-шеруінде үшінші орынға көтерілген «Apologize» атты алғашқы синглі топты әлемге әйгілі етті. Өлеңге жазылған ремикс Тимбалэндтің *[[Shock Value]]* атты альбоміне және OneRepublic тобының *[[Dreaming Out Loud]]* дебютті альбомының құрамына кіргізілді.

## Топ мүшелері
;Қазіргі топ мүшелері:
* Райан Теддер (2002 жылдан) — вокал, гитара, фортепиано, дабыл
* Зак Филкинс (2002 жылдан) — гитара, бэк-вокал, скрипка
* Эдди Фишер (2004 жылдан) — барабандар, перкуссия
* Брент Катцл (2007 жылдан ) — бас-гитара, виолончель, клавишті аспап
* Дрю Браун (2002 жылдан) — клавишті аспап
;Бұрынғы топ мүшелері:
* Джеррод Беттис (2002—2004) — барабандар
* Тим Майерс (2004—2007) — бас-гитара

## Дискографиясы
;Альбомдары:
* 2007 — Dreaming Out Loud
* 2009 — Waking Up
* 2013 — Native

;Синглдері:
* 2007 — «Apologize» (Remix)
* 2008 — «Stop and Stare»
* 2008 — «Say (All I Need)»
* 2008 — «Mercy»
* 2009 — «Come Home»
* 2009 — «All the Right Moves»
* 2009 — «Secrets»
* 2009 — «Everybody Loves Me»
* 2010 — «Marchin On»
* 2010 — «Good Life»
* 2011 — «Christmas Without You»
* 2012 — «Feel Again»
* 2013 — «Counting Stars»
* 2013 — «Something I Need»

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 
* MySpace сайтындағы ресми беті
* Onerepublic.us 
* French Website 
* OneRepublic Fansite 
* OneRepublic interview on ilikemusic.com қараша 2007
* Interview on Digital Spy қараша 2007 
* One Republic performances & behind the scenes footage 
* OneRepublic Lyrics 

Санат:АҚШ поп-рок топтары
Санат:Interscope Records орындаушылары
Санат:Columbia Records орындаушылары
Санат:2002 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Кот-д’Армор

**Кот-д’Армор** (, тура мағынасында «теңіз жағалауы») — Францияның батысындағы департамент, Бретань аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 22. Әкімшілік орталығы — Сен-Брие. Халық саны 598, 357 мың адам (департаменттер арасында 43-ші орын, 2015 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 6878 км². Бретань аралының солтүстігінде орналасқан департаментті Ла-Манш бұғазы шайып жатыр.

## Әкімшілік бөлінісі
Департамент 4 округ, 52 кантон және 373 коммунаны қосады.

## Тарихы
Кот-д’Армор — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Бретань провинциясының аймағында пайда болған.

## Тағы қараңыз
* Кот-д’Армор департаментінің коммуналары

*
Крёз (департамент)

**Крёз** (, ) — Францияның орталық бөлігінде орналасқан департамент, Лимузен аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 23. Әкімшілік орталығы — Гере. Халық саны 124,5 мың адам (департаменттер арасында 97-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 5565 км². Департамент арқылы Крёз өзендері мен олардың тармақтары ағып өтеді. 

Департамент 2 округ, 27 кантон және 260 коммунаны қосады.

## Тарихы
Крёз — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Марш провинциясының аймағында пайда болған. Атауы Крёз өзенінен шыққан.

## Тағы қараңыз
* Крёз департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Бас кеңесі
* Ресми сайты

*
Дордонь

**Дордонь** (, ) — Францияның оңтүстік-батысындағы департамент, Аквитания аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 24. Әкімшілік орталығы — Периге. Халық саны 388,3 мың адам (департаменттер арасында 58-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 9060 км². Департамент арқылы Дордонь өзені ағып өтеді.

Департамент 2 округ, 54 кантон және 293 коммунаны қосады.

## Тарихы
Дордонь — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Перигор провинциясының аймағында пайда болған.

## Танымал тұлғалары
* Курсель-Сенель, Жан Густав — экономист.

Дордонь департаментіне америкалық жазушы Генри Миллер тамсанған болатын.

## Тағы қараңыз
* Перигор
* Дордонь департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Prefecture website  (in French)
* Conseil Général website  (in French)

*
Ду (департамент)

**Ду** () — Францияның шығысындағы департамент, Франш-Конте аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 25. Әкімшілік орталығы — Безансон қаласы. Халық саны 525 мың адам (департаменттер арасында 51-ші орын, 2009 ж.).

## Географиясы
Жер бедері маңында Юра тау жүйесінің болуымен анықталады.

Департамент 3 округ, 35 кантон және 594 коммунаны қосады.

## Тарихы
Ду — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Франш-Конте провинциясының аймағында пайда болған.  Атауы Ду өзенінен шыққан.

## Туризм
[thumb|right|200px|[Метабьеф, Ду тау шыңғы базасы]]
Ду департаментінің туризімдік жағдайы *жанұялық сипатта*. Туристер үшін бірнеше спорттық орталықтар салынған, солардың ішінде Сен-Пуэн көлінің жағасында орналасқан Мальбюиссон коммунасындағы демалыс базасын атап кету жөн. Онда таулы велоспортымен, жарыс шаңғысымен, атпен жүруге, балық аулаумен айналысса болады.

## Тағы қараңыз
* Ду департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Департаменттің коммуналар тізімі

*
Шеруші

Шеруші руы Орта Жүздегі алты арыстың бірі Керейдің Абақ тайпасынан тарайды. 
Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы Керей тайпасының Абақ Керей тармағынан таратылады. 
Керейдің мол руыларының бірі Шеруші руы болып саналады.    
Шеруші руын құрайтын рулар Төлек, Саңырау, Құрман, Ұзынмылтық, Бақат, Ожық, Шапас  деген жеті руға бөлініп "Жеті шеруші" аталады.
Шерушілер Алтай тауында және Моңғолияда қоныстанған. Тағы бір үлкен тобы Тарбағатай аймағы толы ауданына қоныстанған,  Санжы облысына қарасты Жемсары,  Шонжы аудандары  мен Құмыл аймағының Баркөл ауданына қоныстанған. 
Ұраны — Байтайлақ, Жәнібек, таңбасы  Керейдің абақ таңбасын пайдаланады . Жеті шерушінің ұшеуінде де жеке-жеке таңбасы бар. Олар Төлектің таңбасы "құсбегі", Ұзынмылтықтың таңбасы "балға" Саңыраумен құрманың таңбасы бірдей "арқар" деп аталады.

## Тұлғалар
# Дәлелхан Сүгірбайұлы 
# Байтайлақ батыр Бәйімбетұлы 
# Ақтай би
# Бозтай би
# Дәркен батыр
# Мәңгене батыр

Санат:Орта жүз
Санат:Керей
Санат:Абақ Керей
Дром (департамент)

**Дром** () — Францияның оңтүстік-шығысындағы департамент, Рона-Альпі аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 26. Әкімшілік орталығы — Валанс. Халық саны 437,8 мың адам (департаменттер арасында 53-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 6530 км². Департамент арқылы Рона және Дром өзендері ағып өтеді. 

Департамент 3 округ, 36 кантон және 369 коммунаны қосады.

## Тарихы
Дром — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Дофине провинциясының аймағында пайда болған. Атауы Дром өзенінен шыққан.

## Тағы қараңыз
* Дром департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Дром префектурасының сайты  (фр.)
* Дром департаментінің өзі-өзін басқасу сайты (фр.)

*
Эр және Луар

**Эр және Луар** () — Франция орталық бөлігінің солтүстігіндегі департамент, Центр аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 28. Әкімшілік орталығы — Шартр. Халық саны 407,7 мың адам (департаменттер арасында 55-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 5880 км2. Департамент Луар аңғарында орын тепкен. 

Департамент 4 округ, 29 кантон және 403 коммунаны қосады.

## Тарихы
Эр және Луар — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Орлеане, Перш және Шартрен провинцияларының аймағында пайда болған. Атауы Эр және Луар өзендерінен шыққан.

## Тағы қараңыз
* Эр және Луар департаментінің коммуналары

*
Эр (департамент)

**Эр** () — Францияның солтүстігіндегі департамент, Жоғарғы Нормандия аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 27. Әкімшілік орталығы — Эвре. Халық саны 541 мың адам (департаменттер арасында 44-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 6040 км². Департамент арқылы Сена өзені және оның Эр, Эпт, Андель деген тармақтары ағып өтеді. 

Департамент 3 округ, 43 кантон және 675 коммунаны қосады.

## Тарихы
Эр — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Нормандия провинциясының аймағында пайда болған. Атауы Эр өзенінен шыққан.

## Тағы қараңыз
* Эр департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Conseil Général website (in French)
* Prefecture website (in French)
* Article on the Abbey of Bec

*
Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты 2013

**Жеңіл атлетикадан XIV әлем чемпионаты** — Ресей астанасы Мәскеу қаласында 2013 жылдың 10 тамыз - 18 тамыз күндері аралығында өткізілді. Жарыстар «Лужники» стадионында өтті.

## Ұйымдастырушы қаланы таңдау рәсімі
2013 жылдың жеңіл атлетикадан әлем чемпионатын өткізуге 4 қала өз ниеттерін білдірген: Барселона (Испания), Брисбен (Австралия), Тэгу (Оңтүстік Корея) және Мәскеу (Ресей). 2007 жылдың 27 наурызында ИААФ 2011 және 2013 жылдың жеңіл атлетикадан әлем чемпионаттарының ұйымдастырушы қалаларын атады.

## Жүлде қоры
Чемпионаттың жалпы жүлде қоры 7 194 000 АҚШ долларды құрды. Әлем рекордын жаңартқан спортшыларға 100 000 АҚШ доллары сыйға берілген..

Әлем рекордын орнатушылар мен жүлдегерлер үшін берілетін сыйақылардан бөлек, Toyota әлем чемпионатына қатысатын атлеттер мен ресми тұлғаларға екі жүзден аса автокөлік құрастырған.

**Жеке біріншілік:** Алтын медаль — 60 000$, күміс медаль— 30 000$, қола медаль — 20 000$, 4-ші орын — 15 000$, 5-ші орын — 10 000$, 6-шы орын — 6000$, 7-ші орын — 5000$, 8-ші орын — 4000$.

**Эстафета (командаға):** Алтын медаль — 80 000$, күміс медаль— 40 000$, қола медаль — 20 000$, 4-ші орын — 16 000$, 5-ші орын — 12 000$, 6-шы орын — 8000$, 7-ші орын — 6000$, 8-ші орын — 4000$.

## Күнтізбе

## Қатысушылар
Қатысушылар тізімінде ИААФ-қа мүшелік ететін 206 федерациядан 1973 спортшы (1106 ер адам және 867 әйел) тіркелген. Спортшылар саны жағынан АҚШ 155 атлетпен бірінші орында, екінші орында Ресей (118) және үшінші орында Германия (71). Олардан кейін Ұлыбритания (68), Украина (61), Италия (57), Польша, Қытай (55 спортшыдан) және Франция (51). 17 спортшы Қазақстан атынан өкілдік етеді. 87 ел тек қана бір спортшыдан тіркеген.

Әр бір елдің спортшылар саны жақшада көрсетілген.

## Жеңімпаздар мен жүлдегерлер
### Ерлер

### Әйелдер

## Медальдық есеп

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионат сайты   

Санат:2013 жылғы жеңіл атлетика
Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпионаттары
Санат:Ресейдегі жеңіл атлетика
Гар (департамент)

**Гар** () — Францияның оңтүстігіндегі департамент, Лангедок-Руссильон аймағының департаменттерінің бірі. Өзінің атауын Гардон өзенінен алған. Реттік нөмірі 30. Әкімшілік орталығы — Ним. Халық саны 623,1 мың адам (департаменттер арасында 34-ші орын, 1999 ж.).

## Географиясы
Жер аумағы 5853 км².

Департамент 3 округ, 46 кантон және 353 коммунаны қосады.

## Тарихы
Андикалық дәуірде аталмыш департаменттің аумағы римдіктермен жақсы игерілген болатын, мұнда Виа Домициа жолы өткен.

1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Лангедок провинциясының аймағында пайда болған.

## Тағы қараңыз
* Гар департаментінің коммуналары

## Сілтемелер
* Prefecture website  (in French)
* Conseil Général website  (in French)
* Map of the department

*
Финистер

**Финистер** () — Францияның батысындағы департамент, Бретань аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 29. Әкімшілік орталығы — Кемпер. Халық саны 883 мың адам (департаменттер арасында 24-ші орын, 2006 ж.).

[thumb|250px|left|Pors-Loubous-тағы дауыл, [Плогофф.]]

## Географиясы
Жер аумағы 6733 км2.

Департамент 5 округ, 54 кантон және 283 коммунаны қосады.

## Тарихы
Финистер 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі болды. Байырғы Бретань провинциясының аймағында пайда болған. Атауы тура мағынасында «Жер шеті» () деген мағынаны білдіреді.

## Тағы қараңыз
* Финистер департаментінің коммуналары

*
Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары

Төменде Жоғарғы Корсика департаментінің 235 коммунасы көрсетілген.

Жоғарғы Корсика
*
Кот-д’Ор департаментінің коммуналары

Төменде Кот-д'Ор департаментінің 706 коммунасы көрсетілген.

Кот-д'Ор
*
Кот-д’Армор департаментінің коммуналары

Төменде Кот-д’Армор департаментінің 373 коммунасы көрсетілген.

Кот-д'Армор
*
Дордонь департаментінің коммуналары

Төменде Дордонь департаментінің 557 коммунасы көрсетілген.

Дордонь
*
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2013

**[[Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты]]** **2013** немесе **[[FINA]] 15-ші әлем чемпионаты** — Испанияның Барселона қаласында 2013 жылдың 19 шілде - 4 тамыз күндері аралығында өтті.

## Ұйымдастырушы қаланы таңдау рәсімі
### Алғашқы айналым
2008 жылдың 4 қарашасында FINA 2013 жылдың су спорты түрлерінен әлем чемпионатын өткізуге жеті қаланың ниет білдіргенін жариялады:
 

*Белград ()
*Будапешт және Балатонфюред ()
*Дубай (22px БАӘ)
*Гамбург ()


*Гонконг ()
*Мадрид ()
*Мәскеу ()

2009 жылдың 3 наурыз күні жарыста үш қала-үміткер қалды: Дубай, Гамбург, Мәскеу. 2009 жылдың 18 шілде күні чемпионаттың ұйымдастырушсы ретінде Дубай қаласы таңдалды, бірақ 2010 жылдың 15 мамыр күні Дубай өз құқығынан айырылды.

### Екінші айналым
Ұйымдастырушы қаланы таңдау рәсімінің екінші айналымы FINA-ның  брифингінен 2010 жылдың 22 шілдесінде басталды. Екінші айналым кезінде чемпионатты өткізуге өз ниеттерін бес қала білдірді:

 

*Барселона ()
*Гамбург ()
*Мәскеу ()


*Сеул (22px Корея)
*Сидней ()

2010 жылдың 26 қыркүйегінде FINA ұйымдастырушы қаласы ретінде Барселонаны таңдады.

## Жарыстар
Чемпионатта 5 спорт түрінен 67 ресми және 2 көрсетілім жарыстар өткізіледі.

## Жарыстар өткізілу кестесі
Су спорты түрлерінен әлем чемпионатында алғашқы рет мұнарадан суға секіруден жарыстар өткізіледі.

Чемпионаттың ашылу салтанаты 2013 жылдың 19 шілдесінде өткізіледі.

## Ашық суда жүзу

## Жүзу
#### Ерлер

#### Әйелдер

## Суға секіру

#### Ерлер

#### Әйелдер

## Хай дайвинг

## Су добы

## Су добы

## Синхронды жүзу

## Медальдық есеп

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты .
* ФИНА-ның ресми сайты  (en ағылшын).

Санат:Су спорты түрлерінен әлем чемпионаттары
Санат:2013 жылғы спорт
Санат:Испаниядағы спорт
Дром департаментінің коммуналары

Төменде Дром департаментінің 369 коммунасы көрсетілген.

Дром
*
Эр және Луар департаментінің коммуналары

Төменде Эр және Луар департаментінің 403 коммунасы көрсетілген.

Эр және Луар
*
Финистер департаментінің коммуналары

Төменде Финистер департаментінің 283 коммунасы көрсетілген.

Финистер
*
Ақиқа

**Ақиқа** () — араб тілінде «кесу, қию» мағынасын беретін «иқ» () сөзінен шыққан және негізінде жаңа туған нәрестенің шашына қолданылады. Шариғатта: нәресте туғаннан кейін оның шашы қиылғанда мал сойып, құрбан шалу. Және бұл баланың ата-анасындағы ақысы саналады. Бірнеше хадистерге сәйкес ақиқа бекітілген сүннет саналады. Мысалы:

## Ақиқа шарттары
Ақиқаны бала туған соң жеті күннен бастап балиғат жасына жеткенге шейін орындауға болады. Сүннет бойынша ер балаға екі қой, қыз балаға бір қой сойылу керек. Және осы күні балаға ат қойылу керек. Есім таңдағанда жақсы мағыналысын таңдап, жаман мағына беретіндерімен атаға болмайды. Ибн Омардан келген хадиске сәйкес ең жақсы аттар: Абдуллаһ () пен Әбдуррахман (). Сүннет бойынша баланың ата-анасы ақиқа күні қиылған шашты өлшеп, сол мөлшердегі күміспен садақа ету керек. Пайғамбар (Аллаһтың оған салауаты мен сәлемі болсын) немересі Хасанға ақиқа жасағанда айтқан:

Имам әт-Тирмизи келтірген хасан хадсте Пайғамбардың (Аллаһтың оған салауаты мен сәлемі болсын) Хасан ибн Әли туғанда оның оң құлағына азан айтып, сол құлағына қамат айтқан.

## Дереккөздер


Санат:Ислам мейрамдары
Құраншылар

**Құраншылар** (құраниттер) — Сүннетті мойындамай, тек қана Құранға еретін Исламдағы ағым (топ). Бұл ағымның негізін салушы - тегі арабтан шыққан америкалық Рашад Халифа деген кісі.Олар Сүннетте қателер бар, кей жерде Құранға «қайшы келеді» деп, Сүннетке еруді парыз санамайды, оны ойдан шығарылған санайды. Мұсылман ғалымдары бұл пікірлерді адасу санап, Сүннетсіз намаз, ораза, зекет секілді құлшылықтар мен басқа да үкімдерді реттеу мүмкін еместігін айтады. Аллаһ Құранда айтқан:

## Сілтемелер
#"Осы құраншылар деген кімдер? Олардың көздегені не?" - Қазақстан мұсылмандар діни басқармасының ресми сайты 

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Ислам ағымдары
Ибадия

**Ибадилер** () — харижилердің орташа көзқарасты фракциясы саналатын сүнниттер мен шииттерге ұқсамайтын ағым. Һижри VII-ші ғасырда пайда болып, негізін қалаған Абдуллаһ ибн Ибадтың есімімен аталған. Халифаттың билігіне қарсы шығып, өздерінің имаматтарын құрған (мыс.: Солтүстік Африкадағы Тахертте). Оман мемлекетінің көп бөлігі ибадилер. Алжир, Тунис, Ливия елдерінде, Занзибар аралында қауымары бар.

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Ислам ағымдары
Джәбрия

**Джәбрия** ()— адамдардың өз қалауы жоқ, барлық Аллаһтың құлдарын мәжбүрленген, таңдауы жоқ деп санайтын ағым.

## Дереккөздер

Санат:Ислам
Санат:Ислам ағымдары
Қадария

**Қадария** ()— Аллаһтың тағдырын, Аллаһтың бір зат болар алдындағы ол туралы білімін жоққа шығаратын ағым. Ислам ғалымдары бұндай сенімді Исламнан шығаратын күпір санайды, себебі Аллаһ Құранда айтқан:

Сонымен қатар Абдуллаһ ибн Амр ибн әл-Астан Имам Муслим риуаят еткен хадисте Аллаһтың жаратылыстардың тағдырын жаратудан 50 мың жыл бұрын жазып қойғандығы баяндалған.

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Ислам ағымдары
Таблиғи жамағат

**Таблиғи жамағат** (, , «(дін) тарату жамағаты»)— Үндістандық Мұхаммед Ілияс Кандеһләуи (1303-1364) 1926 жылы Үндістанда құрған ағым. Исламға шақыру, Исламды тарату мақсатында құрылған. Бұл ағым өкілдері дін таратуға 3 күнге, бір жетіге, 40 күнге шығып, елді мекендерді аралап уағыз айтумен айналысады. Бұл ағымның негізін салушылар сопылық тариқаттардың өкілі болып, матуриди сенімін ұстанған.

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Ислам ағымдары
1434 Һ

Ислам күнтізбесінің **1434 Һижра** жылы, Грегориан күнтізбесің 2012 жыл және 2013 жылы сәйкесінше.
Ислам және отбасы

Исламда неке қиюдағы мақсат тек қана табиғи қажеттіліктерді өтеумен шектелмей, сонымен қоса жақсы отбасы мен салауатты қауым құруды мақсат етеді. Мұхаммед пайғамбар (Аллаһтың оған салауаты мен сәлемі болсын) мұсылмандарды үйленіп, отбасы құруға шақырып, бұл істің зинадан сақтап, тақуалыққа апаратынын айтқан. Ал үйленуге халі жетпейтін жастарға ораза ұстауды насихат еткен, себебі бұл тыйым салынған заттардан тыяды.

## Рұқсат етілген неке
Шариғат бойынша мұсылман ерге мұсылман немесе кітап иелерінен (яһуди мен христиан) әйелдерге үйленуге рұқсат етілген. Ал мұсылман әйелдерге кез келген кәпірге үйлену, мейлі ол христиан, атеист, индуист болса да қатаң тыйым салынған, себебі Ислам бойынша күйеуі әйеліне қамқоршы саналады, әйелі оған бағынуы тиіс, ал иман келтірген әйелдерге басқа діндік адамның қамқоршы болуы мүмкін емес. Бұндай неке харам саналады
## Уйлену мен отбасы құрудың шариғаттағы үкімі
Неке қию парыз болмағанымен, егер адамның жыныстық қатынасқа деген құлшынысы себебінен харамға түсу қаупі болса, ол міндетті түрде үйленуі қажет. Шариғат бойынша ер адамға төрт әйелге шейін алуға рұқсат етілген, бірақ оларға әділдік ете алмаса бір әйелмен шектелген жөн. Үйленер алдында болашақ жұбайлар бір-бірін оңаша емес (Шайтанның азғыруынан сақтану үшін үйленбеген ер мен әйелге оңаша қалу — харам), әйел адамның қамқоршысың қарамағында көріп, тақуалығын, Исламды ұстану деңгейін білу керек. Оның үстіне болашақ жұбай туралы сенуге лайықты адамдардан сұрауға болады, және бұл өсек саналмайды. 

Көпшіліктің арасында таралған нанымға қарамастан, Исламда әйел адамды, не ер адамды мәжбүрлеп неке қидыртуға болмайды. Некенің шарты болып екі жақтың келісімі саналады. Неке заңды болу үшін әйел адамның қамқоршысы (уәли — әкесі, атасы, ағасы, көкесі немесе жақын тумалары) келісім беру керек. Уәлидің келісімінсіз қиылған неке заңсыз саналады.

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Санат:Шариғат
Санат:Отбасы
Ибн Қудама

**Мауаффақ ад-Дин Абдоллаһ ибн Ахмад Қудамаһ әл-Мақдиси** (Арабша ابن قدامة *Ибн Қудамаһ*) Ислам фиқһ ілімінің Ханбали мазһабы ғалымы

## Еңбектері
Баспаға шыққан еңбектерінің арасында:

Фиқһтен:
*әл-Ғумда
*әл-Муқниғ
*әл-Ғұддаһ
*әл-каафи
*әл-Муғнии

Ақидадан:
*Лумиғат-ул-Ғитиқаад: Саладин Баспасы ISBN 978-0-9564214-0-1
*әл-Қадар
*Дамм-ут-Тағуил
*әл-Улуу

Усуль-ул-Фиқһтен:
*Раһағиқтің Раудат-ан-Наадирі

Зуһд:
*әл-Рұқаһ уәл-Букаа
*ат-Тауубиин

Хадистен:
*Мұхтасар Ғилал әл-Хадис әл-Хилал

## Сілттемелер


## Сыртқы сілттемелер
*Ибну Қудама биографиясы онлайн

Санат:Мухаддистер
Сахих Муслим

***Сахих Муслим*** (Арабша: صحيح مسلم, *әл-Муснаду әл-Сахиху би Нақлил Ғадл*) алты кітаб хадис жинақтарының біреуі.

Сахих Мүслим хадис жинақтары Сахих әл-Бұхари жинақтарынан кейінгі екінші орындағы ең сенімді хадис жинақтары кітабтарына жатады. Хадистер жинағын Мұслим ибн әл-Хәджадж жинақтады *Сахих* сөзі *бүркеусіз*, *ақиқатты* немесе *дұрыс* деген мағынаға саяды.

## Комментарийлері және аудармалары
# *Сиянаһ Сахих Мұслим* - Ибн әл-Салаһ, еңбек толық сақталмаған
# *әл Минхәдж би Шарх Сахих Мұслим* - Яхия ибн Шараф әл-Науауи
# Фатх әл-Мулхим
# Таклимат Фатх әл-Мулхим
# *Шарх Сахих Мұслим* - Аллама Ғулам Расул Саиди

## Дереккөздер


## Арғы оқылымдар
* The Canonization of Al-Bukhari and Muslim: The Formation and Function of the Sunni Hadith Canon by Jonathan Brown, BRILL, 2007

## Сыртқы сілтемелер
*English translation from Center for Muslim-Jewish Engagement
*English Translation of the Introduction to Sahih Muslim

Санат:Хадис
Санат:Алты кітаб
Мәнерлеп сырғанаудан әлем чемпионаты 2013

**Мәнерлеп сырғанаудан әлем чемпионаты 2013** канадалық Лондонда 2013 жылдың  10 наурыз - 17 наурыз күндері аралығында өткізіледі. Медальдар ерлер, әйелдер жеке сырғанаудан, жұпттық сырғанаудан және мұздағы биден ойнатылады.

## Спортшылар және елдер
Астында алдыңғы чемпионаттың нәтижесі бойынша спортшылар саны көрсетілген:

## Кесте

* **Сәрсенбі, 13 наурыз**
** 11:00 — жұптар, қысқа бағдарлама
** 15:45 — ашылу салтанаты; ерлер, қысқа бағдарлама

* **Бейсенбі, 14 наурыз**
** 10:30 — әйелдер, қысқа бағдарлама
** 17:15 — қысқа би

* **Жұма, 15 наурыз**
** 11:45 — жұптар, ерікті бағдарлама және марапаттау
** 17:45 — ерлер, ерікті бағдарлама және марапаттау

* **Сенбі, 16 наурыз**
** 14:30 — ерікті би және марапаттау
** 19:00 — әйелдер, ерікті бағдарлама және марапаттау

* **Жексенбі, 17 наурыз**
** 14:00 — көріністі көрсетілімдер

## Сыртқы сілтемелер
* Әлем чемпионатының ресми сайты
Санат:Мәнерлеп сырғанаудан әлем чемпионаттары
Санат:2013 жылғы мәнерлеп сырғанау
Санат:Англиядағы мәнерлеп сырғанау