open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жұлдыздар жүйесі

[нобай|300px|[Алголь үш жұлдызды жүйе (2009 жылы түсірілді)]]
нобай|Төрт жұлдыздан тұратын жүйенің моделі
**Жұлдыздар жүйесі** — бір-бірімен гравитациялық байланыста болған бірнеше жұлдыздың жүйесі.

Екі жұлдыздан тұратын жүйені қосаржұлдыз деп атайды. Екі жұлдыздан көп болса, бұл еселік жұлдыз болады.

Еселік жұлдыздар арасында көбінесе үш жұлдыздан тұратын жүйелер кездеседі. Әдетте, олардың екеуі қосаржұлдызды құрайды, ал үшінші жұлдызы алшақтау орналасады, бірақ үшеуі де бір массалар центрін айналады.

## Мысалдары
* Сириус (екі жұлдыз)
* Процион (екі жұлдыз)
* А Центавр (үш жұлдыз)
* Темірқазық (үш жұлдыз)
* Капелла (төрт жұлдыз)
* Мицар (төрт жұлдыз)
* Д Орион (бес жұлдыз)
* Кастор (алты жұлдыз)
* Ню Сарышаян (жеті жұлдыз)

## Дереккөздер

Санат:Жұлдыздар
Санат:Астрономиялық нысандар
Жымпиты уезі

**Жымпиты уезі** — 1920-1928 жылдары болған Қырғыз (1925 жылдан бастап — Қазақ) АСКР Орал губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Орталығы — Жымпиты.

Орталығы Жымпиты болған Жымпиты уезі 1920 жылы құрылды. Бастапқыда оған келесі болыстар кірді (олардың барлығы көшпелі болды):

1920-1923 жылдары апталық уездік «Ерік тілі» газеті шыға бастады.

1923 жылы 1 наурызда Қарабас, Көкбақты, Көпірліаңқаты, Тасоба және Шідерті болыстары жойылды.

1923 жылы 28 маусымда: 1- және 2-Жымпиты, Қарасу, Көкөзек, Құрайлы, Мәтеш, Соналы, Тамды, Тұздыкөл, Өзек және Шалқар болыстары жойылды. Орталығы Жымпиты қаласы болған Жымпиты болысы құрылды. Дуана болысының орталығы Дуанкөл мекенінде, Қалдығайты — Қанкөл мекенінде, Тайпақ — Қызылқұдық мекенінде, Сабынкөл — Қаратөбе ауылында, Бұлдырты — Қоңыркөл мекенінде, Жақсыбай — Азанқазы мекенінде, Ащысай — Қожакелді мекенінде, Өлеңті — Тоқашкөл мекенінде орналасты.

1923 жылы 23 тамызда жойылған Калмыков уезінен Жымпиты уезіне келесі болыстар берілді: Байбарақ көшпелі, Байғұтты, Балықты, Бүйрек көшпенді, Глиненск (орталығы — Глиненский ауылы), Каленый (орталығы — Каленый ауылы), Қаракөл (орталығы — Қызылүй мекені), Қарасамар (орталығы — Қызылқоға ауылы), Карманов (орталығы — Карманов ауылы), Қатыншағыл (орталығы — Қатыншағыл ауылы), Круглый (орталығы — Круглый ауылы) және Сламихин (орталығы — Сламихин ауылы).

Көп ұзамай Байбарақ, Балықты және Бүйрек болыстары жойылды. Байғұтты болысының орталығы Базаркөл мекеніне орналастырылды. Каленый мен Круглый болыстары Орал уезіне берілді.

1923 жылы 2 қазанда Қарасамар болысы Гурьев уезіне берілді.

1924 жылы 13 наурызда Глиненск пен Кармановск болыстары Бөкей губерниясының Жаңақала уезіне, ал Сламихин болысы сол губернияның Талов уезіне берілді.

1924 жылдың соңында Гурьев уезінен Индер (орталығы — Құмантөбе мекені) мен Қарасамар болыстары Жымпиты уезіне ауыстырылды. Көп ұзамай Қарасамар болысы Гурьев уезіне берілген Қатыншағыл болысына қосылды.

1928 жылы 17 қаңтарда Жымпиты уезі таратылды. Оның үстіне оның аумағы Орал мен Гурьев округтары арасында бөлінді.

## Дереккөздер

Санат:Орал губерниясы
Ілбішін уезі

**Ілбішін уезі** — Орал облысы мен Орал губерниясының құрамындағы әкімшілік бірлік. Орталығы - Ілбішін қаласы.

## Тарихы
1868 жылы Орал облысының **Қалмақ уезі** ретінде құрылды. Уез орталығы 1887 жылы Қалмақ қаласына айналған Қалмақ ауылы болды. 1899 жылы аудан орталығы Ілбішін қаласына ауыстырылды, ал уез **Ілбішін уезі** болып өзгертілді.

1920 жылы Ілбішін уезі таратылып, оның аумағы Орал уезі мен жаңадан құрылған Қалмақ уезінің арасында бөлінді. Жаңадан құрылған Қалмақ уезі 1923 жылға дейін өмір сүріп, Орал губерниясының Жымпиты және Гурьев уездері арасында бөлінді.

## Қазіргі жағдайы
Қазіргі кезде Ақжайық ауданы.

## Әкімшілік бөлінісі
XX ғасырдың басында уезге 10 станица мен 15 қазақ болыстары кірді.

Станицалар 1904 жылға қарай:
* Шаған станицасы
* Скворкин станицасы
* Бударин станицасы
* Ілбішін станицасы
* Калмыков станицасы
* Мерген станицасы
* Сахарный станицасы
* Карманов станицасы
* Глиненская станицасы
* Сламихин станицасы

Болыстар 1904 жылға қарай:
* Жуанышкөл болысы
* Өріктікөл болысы
* Шалқар болысы
* Қурайлы болысы
* Қарасу болысы
* Мәтеш болысы
* Өлеңті болысы
* Бұлдырты болысы
* Қалдығайты болысы
* Жақсыбай болысы
* Соналы болысы
* Қызылжар болысы
* Индер болысы
* Қаракөл болысы
* Сабынкөл болысы

1920 жылы Калмыков уезіне келесі болыстар кірді:
* Байбарақ
* Байғұтты
* Балықты
* Бүйрек
* Глиненский
* Горы
* Индер
* Каленый
* Қаракөл
* Қарасамар
* Карманов
* Қатыншағыл
* Круглый
* Мерген
* Сламихин

## Дереккөздер

Санат:Орал облысы уездері
Санат:Орал губерниясы
Елек уезі

**Елек уезі** — 1920-1927 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Орал губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Орталығы Елек қаласы болған Елек уезі 1920 жылы құрылды. Бастапқыда оған келесі болыстар кірді:

1921 жылы 23 наурызда Жиренқопа, Калининская, Ново-Алексеевская және Петропавл болыстары Ақтөбе губерниясының Ақбұлақ ауданына берілді. Красноярск және Покровск болыстары Орынбор губерниясының Илецк ауданына берілді.

1922 жылы 6 қыркүйекте Александровск мен Святодуховская болыстары Орал уезіне берілді, бірақ көп ұзамай қайтарылды (бұған қоса Александровск болысы жойылған болатын).

1923 жылы 28 маусымда: Алмас, Березовск, Благодарненская, Ешқарған, Қараағаш, Кенделі, Кіндікті, Мұзтай, Николаевск, Отрадная, Полтавск, Приуральская, Сухареченская, Таратбас, Успен, Шыңғырлау және Жаман болыстар жойылды. Григорьевск мен Святодуховская болыстары Орал уезіне беріліп, сол уақытта жойылды. Қарашығанақ болысының орталығы Қарашығанақ ауылында, Шіліктің орталығы — Шілік ауылында, Бөрілінің орталығы — Бөрілі ауылында орналасты. Ертек болысы Ташла (орталығы — Ташла ауылы) болып өзгертілді. Орталығы Елек қаласы болған Елек болысы құрылды.

1924 жылдың соңына қарай уезде 6 болыс қалды: Бөрілі, Елек, Қарашығанақ, Лубенск, Ташла және Шілік.

1926 жылы 5 қазанда Елек пен Ташла болыстары Орынбор губерниясының Орынбор уезіне берілді.

1927 жылы 5 наурызда Елек уезі таратылды. Бұл кезде Бөрілі болысы Орал уезіне, ал Қарашығанақ, Лубенск және Шілік болыстары — Ақтөбе губерниясының Ақтөбе уезіне берілді.

## Дереккөздер

Санат:Орал губерниясы
Жаңақала уезі

**Жаңақала уезі** —  1922-1925 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Орталығы Новая Казанка ауылында болған Жаңақала уезі 1922 жылы 6 мамырда жойылған Қамыс-Самар және Нарын уездерінің аумағында құрылды. Бастапқыда уезде 13 көшпелі болыстар болды:

* Баржаптер
* Бекетай
* Бөрілі
* Жарқын
* Қоға
* Көкшоқы
* Қошқар
* Самар
* Сарыкөл
* Сарыөзен
* Толыбай
* Ұялы
* Шенді

1923 жылы 6 сәуірде болыстар саны 7-ге дейін қысқартылды:

* Ахмет. Орталығы — Бораншағыл мекені
* Бекетай. Орталығы — Қамысдала мекені
* Қамыс-Самар. Орталығы — Боланай мекені
* Меңдіхан. Орталығы — Ащысай мекені
* Нарын. Орталығы — Толыбай аяғы мекені
* Тұрдыкөл. Орталығы — Қожабексары
* Шолан. Орталығы — Мәмбет мекені. Теңіз уезінен алынған.

1924 жылы 13 наурызда Глиненск (орталығы — Глиненский ауылы) мен Кармановск (орталығы — Кармановский ауылы) болыстары Орал губерниясының Жымпиты уезінен Жаңақала уезіне ауыстырылды. Көп ұзамай Кармановск болысы Глиненскіге қосылып, орталығы Красный ауылына көшірілді.

1925 жылы 18 мамырда Жаңақала уезі таратылды. Оның аумағы Орал губерниясының Бөкей уезіне өтті.

## Сілтеме
* Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан) — Алматы, 1959

Санат:Бөкей губерниясы уездері
Жұлдыз атмосферасы

[нобай|200px|[Күн (жұлдыз)|Күн тұтылуы кезінде хромосфераның қызғылтым аймақтары және тәж анық көрінеді]]
**Жұлдыз атмосферасы** — жұлдыздың сыртқы қабаты. Ол өзі бірнеше деңгейден тұрады.

## Құрылымы
* Фотосфера — жұлдыз атмосферасының төменгі қабаты, көрінетін жарық осы деңгейден шығарылады, сондай-ақ мұнда дақтар түзіледі. Фотосфераның температурасы 5770-5780 K аралығында болады.
* Одан жоғары хромосфера қабаты орналасады, оның температурасы 10 есе артық болады. Мысал үшін, Күнде хромосфераның қалыңдығы 10&nbsp;000 шақырым құрайды.
* Одан кейін қалыңдығы небәрі 100 шақырым болатын аралық қабат орналасады, онда температура күрт өсе бастайды.
* Қатты қызған плазмадан құралған тәж — ең ыстық қабат, оның температурасы бірнеше миллион К құрайды. Тәж негізгі тізбек жұлдыздарының бәрінде бар, бірақ алып және аса алып жұлдыздарда анда-санда ғана кездеседі.

## Тағы қараңыз
* Сесилия Пейн-Гапошкин — жұлдыз атмосферасының тұжырымдамасын ұсынды

## Дереккөздер

Санат:Жұлдыз астрономиясы
Регбиден Азия чемпионаты

**Регбиден Азия чемпионаты** () — Азияда регбиден басты жарыс. Жарыстың ұйымдастырушы және басқарушы ұйымы Азия регби кеңесі болып табылады. Чемпионатқа регбиден ерлер ұлттық құрамалары қатысады. Алғашқы чемпионат 1969 жылы Жапонияда өткізілді.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер

* Азия Регби Қеңесінің ресми сайты
* ARFU Азия 5 ұлттың кубогы
* Жаңа структура жарияланды
* Əлем Регби

Санат:Азия чемпионаттары
Санат:Регби
Жұлдыз ядросы

нобай|Күн құрылысы (ядросы астында)
**Жұлдыз ядросы** — жұлдыздың ортасында орналасқан және оның жануын қамтамасыз ететін бөлігі, мұнда термоядролық реакциялар жүреді.

Бұл — жұлдыздың ең ыстық бөлігі. Ядроның температурасы кем дегенде 10 миллион Кельвин болу керек, себебі тек осы деңгейден бастап термоядролық реакциялар жүре алады.

Ядрода түзілген энергия жұлдыздағы аралық аймақтардан өтіп, сырттағы фотосферадан жарық түрінде ғарышқа тарайды.

## Дереккөздер

Санат:Жұлдыз астрономиясы
Конвекция аймағы

нобай|Күн құрылысы
**Конвекция аймағы** — жұлдыз ішіндегі материяның конвекциялық қозғалысы жүретін қабаты.

Конвекция кезінде плазманың қатты ысыған ағындары жоғарыға ұмтылады, бірақ жұлдыздың сыртқы қабатына жетіп, энергия бөліп суи бастайды да, қайтадан астыға түседі. Сөйтіп қайта-қайта араласып қозғалады.

Күнде бұл аймақ сәулелік тасымал аймағы мен фотосфераның арасында орналасқан. Негізгі тізбек жұлдыздарында конвекция аймағы, әдетте, жалпы көлемнің үштен бірін алады. Жұлдыздардың температурасы төменіректерінде конвекция аймағы қалыңырақ болады.

нобай|солға|Күн тектес жұлдыздың және қызыл алыптың құрылысындағы айырмашылығы
Алып қызыл жұлдыздарда конвекция аймағы анағұрлым қалыңдау болады, себебі оларда сәулелік тасымал аймағы жоқ.

Санат:Жұлдыз астрономиясы
Сәулелік тасымал аймағы

нобай|Күн құрылысы
**Сәулелік тасымал аймағы** немесе **радиация аймағы** — жұлдыздың ядросынан кейінгі қабаты.

Мұнда конвекция аймағындағыдай плазма араластырылмайды, себебі аса қатты қысым материяның қозғалысына бөгет жасайды. Ядрода түзілген энергия сәулелік тасымал аймағында сіңіріледі және кездейсоқ бағытпен қайтадан шығарылады, бұл сансыз көп рет қайталанады. Сөйтіп, есептеулер бойынша, әр фотонның ядродан конвекция аймағына жетуі 10 мың жылдан 170 мың жылға дейін уақытты алады.

Сәулелік тасымал аймағынан кейін конвекция аймағы басталады, мұнда энергия материяның қозғалысы арқылы тасымалданады.

Кейбір жұлдыздарда сәулелік тасымал аймағы болмайды. Бұл әсіресе алып қызыл жұлдыздарға және жас жұлдыздарға тән.

## Дереккөздер

Санат:Жұлдыз астрономиясы
Қамыс-Самар уезі

**Қамыс-Самар уезі** — 1919-1922 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Орталығы Қамыс-Самар болған Қамыс-Самар уезі 1919 жылы құрылды. 1920 жылы оған 17 көшпелі болыстар кірді, олардың атауларының орнына сандар (1-ден бастап 17-ге дейін) болды.

1921 жылдың қаңтарында 17 болыстың орнына 8 құрылды (барлығы көшпелі):

* Жарқын
* Қоға
* Көкшоқа
* Қошқар
* Самар
* Сарыгүл
* Сарыөзек
* Торлықұл

1922 жылы 6 мамырда Қамыс-Самар уезі таратылды. Оның аумағы Жаңақала уезіне өтті.

## Сілтеме
* Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан) — Алматы, 1959

Санат:Бөкей губерниясы уездері
Оллаберри

**Оллаберри** () — Шетланд аралдарының архипелагындағы Мейнленд аралының солтүстік бөлігіндегі ауыл.

## География
нобай|солға|Оллаберриге кіреберіс жол
Йелл-Саунд бұғазының батыс жағалауында, Нортмейвин түбегінің шығыс бөлігінде, Мейнлендтың негізгі бөлігіне тар мойнағымен қосылған.

## Экономика
нобай|250px|
Ұзындығы үш шақырымдық "B9079" автожолы Оллаберриді солтүстіктен оңтүстікке қарай Мейнленд аралын кесіп өтетін "A970" жолымен байланыстырады.

## Білім
Ауылда "Ollaberry Primary School" бастауыш мектебі жұмыс істейді, он бес бастауыш сыныптары бар.

## Дереккөздер

Санат:Шетланд аралдары елді мекендері
Орда уезі

**Орда уезі** — 1922-1925 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Орталығы Орда болған Орда уезі 1922 жылы 31 мамырда жойылған Қалмақ пен Торғын уездерінің аумағында құрылды. Бастапқыда уезде 11 көшпелі болыс болды:

* Батырбек
* Бесқұм
* Жәнібек
* Жиекқұм
* Жұма
* Сайқын
* Сарыбас
* Тау
* Торғын
* Шапшаш
* Шұңғай

1923 жылы 6 сәуірде болыстар саны қысқарып, тек 8-і қалды:

* Батырбек. Орталығы — Шібе мекені
* Бесқұм. Орталығы — Қартақай мекені
* Жәнібек. Орталығы — Жәнібек қ.
* Жиекқұм. Орталығы — Қорыққұм мекені
* Жұма. Орталығы — Жұма мекені
* Қалмақ көшпелі
* Тау. Орталығы — Тау мекені (1924 жылы Қарақайпақ а. ауыстырылды)
* Торғын. Орталығы — Көшенқұм мекені

1925 жылы 18 мамырда Орда уезі жойылды. Оның аумағы Орал губерниясының Бөкей уезіне өтті.

## Сілтеме
* Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан). - Алматы, 1959

Санат:Бөкей губерниясы уездері
Қалмақ уезі (Бөкей губерниясы)

**Қалмақ уезі** — 1919-1922 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Орталығы Орда болған Қалмақ уезі 1919 жылы құрылды. 1920 жылы оған 9 көшпелі болыс кірді, олардың атауларының орнына сандар (1-ден бастап 9-ға дейін) болды.

1921 жылы қаңтарда 9 болыстың орнына 5 құрылды:

* Батырбек көшпелі
* Сайқын көшпелі
* Сарыбас көшпелі
* Шапшаш көшпелі
* Шұңғай көшпелі

1921 жылы 28 маусымда уез орталығы Орда қаласынан Қалқанды мекеніне көшірілді.

1922 жылы 31 мамырда Қалмақ уезі таратылды. Оның аумағы Орда уезіне өтті.

## Сілтеме
* Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан) — Алматы, 1959

Санат:Бөкей губерниясы уездері
Торғын уезі

**Торғын уезі** — 1919-1922 жылдары болған Қырғыз АСКР (1925 жылдан бастап — Қазақ) Бөкей губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі.

## Тарихы
Орталығы Степной қ. болған Торғын уезі 1919 жылы құрылды. 1920 жылы оған 15 көшпелі болыс кірді, олардың атауларының орнына сандар (1-ден бастап 15-ке дейін) болды.

1920 жылы 25 қарашада 15 нөмірленген болыстардың орнына 9 жаңа болыс құрылды:

* Жұмат көшпелі
* Еділбай. Орталығы — Бекбеков ауылы
* Қамысты көшпелі
* Қарабөлтек. Орталығы — Әубәкір Бекмұхаметұлы ауылы
* Күйгенкөл. Орталығы — Күйгенкөл мекені
* Мешітқұм. Орталығы — Мешітқұм мекені
* Мұратсай. Орталығы — Мұратсай мекені
* Тани. Орталығы — Жәнібек а.
* Тана. Орталығы — Ормалық мекені

1920 жылы 30 желтоқсанда Қамысты болысы жойылып, оның орнына Тау көшпелі болысы құрылды.

1921 жылы 13 наурызда Айдекен (орталығы — Айдекен мекені), Алтыата (орталығы — Сепер мекені), Бесқұм (орталығы — Қаратоқай мекені), Бисеншеген (орталығы — Орлыкөл мекені) және Шеркеш (орталығы — Арамшалғын мекені) болыстары құрылды. Бұл кезде Еділбай және Қарабөлтек болыстары Айдекен болысына, Мешітқұм болысы — Бесқұм болысына қосылды. Мұратсай болысының орталығы Қансұлу мекеніне, Тани — Тани мекеніне, Тана — Жиекқұм мекеніне көшірілді.

1921 жылы 21 қыркүйекте Бисеншеген болысы Соналы болып өзгертілді.

1922 жылы 19 наурызда Степной қ. Торғын болып өзгертілді.

1922 жылы 16 мамырда Жәнібек, Жиекқұм және Торғын көшпелі болыстары құрылды. Сонымен бірге Мұратсай болысы Жиекқұмның құрамына, Соналы мен Тани — Жәнібектің құрамына, Тана — Торғынның құрамына қосылды. Айдекен, Алтыата және Шеркеш болыстары жойылды.

1922 жылы 31 мамырда Торғын уезі таратылды, ал оның аумағы Орда уезіне берілді.

## Сілтеме
* Қазақстан ӘАБ анықтамалығы (1920 ж. тамыз - 1936 ж. желтоқсан) — Алматы, 1959

Санат:Бөкей губерниясы уездері
Халықаралық Чодиев Қоры

**Халықаралық Чодиев Қоры** — 1996 жылы орнатылған Ресей мен Өзбекстанда өкілдіктері бар халықаралық қайырымдылық ұйымы.

Қор Ресейде, Өзбекстанда, Қазақстанда, Украинада және Жапонияда мәдени, білім беру және әлеуметтік салаларда жұмыс істейді.
## Шолу
Қорды 1996 жылы доктор Фаттах Шодиев құрды.

Қор балалар үйлері мен интернаттарды қаржыландырады, орыс-жапон қарым-қатынасын дамыту үшін мәдени шаралар ұйымдастырады. 

2017 жылы Өзбекстанда өкілдік ашылды. 

## Мәдени жобалар
1998 жылы Қор Токиода Шостакович музыкалық фестивалін өткізді. 

2009 жылдан бастап Халықаралық Шодиев Қоры жыл сайын Ресейде өтетін заманауи жапон мәдениетіне арналған J-Fest фестиваліне демеушілік етеді.

2011 жылы Фаттах Шодиев пен Қор жапондық тоқыма суретшісі Итику Куботаның 104 кимоно коллекциясын сатып алды (Кубота топтамасы) және Кубота коллекциясын бүкіл әлем бойынша насихаттауды бастады (Қазақстан мен Ресей 2013-2014 жж., Еуропа мен Азия 2015 ж., Солтүстік Америка 2018-2019 жж.) 

2015 жылдан бастап Қор Жапониядағы орыс мәдениеті күндерінің демеушісі болып табылады.

2018 жылы Қор Кабуки театрының Ресей бойынша гастрольдік сапарына қолдау көрсетті.
## Әлеуметтік жобалар
2002 жылы Қор аутизм мен церебралды сал ауруына шалдыққан балаларды емдейтін және оларға қолдау көрсететін Украинаның Одесса қаласындағы «Періштесі бар үй» оңалту орталығына қамқорлық көрсете бастады.

2010 жылы Шодиев Қоры Қазақстандағы Астана қаласындағы балалар үйінің меценаты болды.

2017 жылдан бастап Қор Өзбекстандағы мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мектептерге, балалар үйіне және медициналық мекемелерге көмек көрсетті. Қор Қарши, Джизак және Чиракчи қалаларындағы интернаттардың меценаты болды. 

## Дереккөздер:

Санат:Қоғамдық қорлар
Шаңырақ оқиғасы (2006)

**Шаңырақ ықшам ауданындағы жаппай тәртіпсіздік** — 2006 жылдың 14 шілдесінде Алматы қаласының Шаңырақ ықшам ауданында орын алған оқиға.

## Себептері
Тәртіпсіздіктердің себебі заңсыз салынған құрылыстарды бұзуға қатысты болды.

## Салдары
2006 жылғы 14 шілдеде арнайы мақсаттағы жасақпен бекітілген Алматы полициясы Алматы қаласының Шаңырақ кенті тұрғындарының заңсыз салынған үйлерін бұзу мақсатында өзін-өзі қорғауды бұзуға тырысты. Жергілікті тұрғындардың полициямен қақтығысы қайғылы жағдаймен аяқталды. Бір полицей – Әсет Бейсенов тірідей өртелді.

## Тұтқындаулар
Тәртіпсіздіктерді ұйымдастырғаны үшін Арон Атабек 18 жылға сотталды. Сондай-ақ Ерғанат Тараншиев (15 жыл), Құрманғазы Өтегенов (16 жыл) және Рүстем Тұяқов (14 жыл) сотталды. "Шаңырақтың" тағы 20 тұрғынын сот кінәлі деп танып, оларға шартты жаза тағайындады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Шаңырақ оқиғасы: Дарынсыз билік, нанымсыз сценарий . "Жас Алаш" газетінің сайты
* Шаңырақ оқиғасы. Он жыл өткен соң . Tengrinews.kz сайты.

Санат:Жаппай тәртіпсіздіктер
Санат:Алматыдағы оқиғалар
Санат:14 шілде оқиғалары
Санат:2006 жылдағы Қазақстан
Санат:Қазақстандағы наразылықтар
Жастар арасындағы шайбалы хоккейден әлем чемпионаты

**Жастар арасындағы шайбалы хоккейден әлем чемпионаты** 1974 жылдан бастап Халықаралық шайбалы хоккей федерациясымен ұйымдастырылатын, жыл сайынғы жарыс.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

### Ресми чемпионаттар

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Шайбалы хоккейден халықаралық федерациясыеың ресми сайты
* Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттарының тарихы

Санат:Шайбалы хоккей
Санат:Әлем біріншіліктері
УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21, плей-офф

2020/21 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық кезеңі 2021 жылы 6-10 қазан күндері Италияның Милан және Турин қалаларында өтті. Оған А лигасындағы төрт топта озып шыққан төрт құрама қатысты.  

Франция құрамасы турнир жеңімпазы атанды. 

## Жартылай финал

### Италия-Испания

### Бельгия -Франция


## 3 орын


## Финал

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* 2021 UEFA Nations League Finals, UEFA.com

Санат:2021 жылғы футбол
Санат:УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21
Санат:Италиядағы футбол
УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21 (финал)

**УЕФА Ұлттар лигасының 2021 жылғы финалы** — 10 қазан күні Милан қаласындағы "Сан Сиро" стадионында өтті. Испания мен Франция құрамалары өзара кездесіп, француздар 2:1 есебімен жеңіске жетті. 

Кәрім Бензема матчтың үздік ойыншысы атанды. 

## Матч

### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Ұлттар лигасының Ресми сайты

Санат:2021 жылғы футбол
Санат:УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:УЕФА Ұлттар Лигасының финалдары
Эрик Гарсия

**Эрик Гарсия Мартрет** (; 9 қаңтар 2001 жыл, Барселона, Испания) — испаниялық футболшы, "Барселона" клубы мен Испания құрамасының қорғаушысы.

## Карьерасы
"Барселона" клубының түлегі. 2017 жылы "Манчестер Ситиге" ауысты да, бір жылдан соң кәсіби карьерасын сол клубта бастады.

2021 жылы "Барселонаға" оралды.

2023 жылдың 1 қыркүйегінде Гарсия 2023–24 маусымына өзге жоғары лига командасы Жиронаға жалға берілді. 27 қыркүйекте ол Вильярреалға қарсы сырт алаңдағы ойында Жирона үшін алғашқы голын соғып, клубына 2:1 есебімен жеңіс әкелді. Бұл нәтижеден кейін клуб өз тарихында алғаш рет Ла Лиганың көшбасшысы атанды. Ол маусымды жалпы бес голмен аяқтап, лиганың ең көп гол соққан қорғаушыларының бірі болды.

Жалға беру келісімшарты аяқталғаннан кейін Эрик Гарсия "Барселона" құрамына қайта оралды. 

Ұлттық құрама сапында 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына, 2021  жылғы Еуропа чемпионатына, 2021 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық турниріне қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық
; Манчестер Сити

* Англия чемпионы: 2020/21
* Англия суперкубогы: 2019
* Лига кубогы: 2020/21

; Барселона
* Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25
* Испания кубогының жеңімпазы: 2024/25
* Испания суперкубогының жеңімпазы: 2023, 2025

### Халықаралық
Испания-17

* Еуропа чемпионы: 2017

Испания-19

* Еуропа чемпионы: 2019

Испания-23

* Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 2020

Испания

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2020
* Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2021

## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Санат:Испания Олимпиада чемпиондары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Микель Мерино

**Микель Мерино Сасон** (; 22 маусым 1996, Памплона, Испания) — испаниялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Сосьедад" клубының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Клубтық
«Боруссия» (Дортмунд)

* Германия кубогы — 2016/17

### Халықаралық
Испания-19

* Еуропа чемпионы — 2015

Испания-21

* Еуропа чемпионы — 2019 — чемпион
* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері — 2017
* Олимпиада күміс жүлдегері: 2020
* Ұлттар Лигасы — 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Осасуна ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары
Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Гави (футболшы)

**Пабло Мартин Паес Гавира** (; 5 тамыз 2004 жыл, Лос-Паласьос-и-Вильяфранка, Испания), әдетте **Гави** деген атпен белгілі () — испаниялық футболшы, "Барселона" клубы мен Испания құрамасының жартылай қорғаушысы. Гави әлемдегі ең үздік жас футболшылардың бірі. Ол 2022 жылғы "Golden Boy" және "Kopa Trophy" жүлделерінің иегері. Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігінің қатысушысы.

## Клубтық Карьерасы

### Жастық шағы
Гави Лос-Паласиос-и-Вильяфранка, Андалусия мекенінде дүниеге келген. Жастық карьерасын өз туған қаласындағы "Ла Лиара Баломпи" клубында бастады. Мұнда ол 2010-2012 жылдар арасында уақытын өткізіп, кейін "Реал Бетис" клубының жастар академиясына ауысты. Мұнда екі маусым өткізіп, 95 гол соқты.

### Барселона
2015 жылы "Барселона" академиясына ауысты. 2021 жылы негізгі құрамға өтті.

2022 жылдың қыркүйегінде Гави "Барселона" футбол клубымен келісім шартын 2026 жылға дейін ұзартты. Дегенмен Ла Лига Гавиді тіркеу мәселесіне белгілі бір себептермен кедергі болды. 2023 жылғы 31 қаңтарда, Испания футбол қауымы ақыр соңында бұл келісім шартқа рұқсат берді. Сол күні Гавиге Барселонаның тарихында аты қалған үздік футболшы және қазір бапкері Хави киген жаңа "6" номері табысталды.

## Ұлттық Құрамада
Гави Испанияның 15 жасқа дейінгі және 16 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады.

2021 жылы 30 қыркүйекте Испания ұлттық құрамасына құраманың бас бапкері Луис Энрикеден күтпеген шақырту алды.

2021 жылы 6 қазан негізгі құрамадағы ойынын УЕФА Ұлттар Лигасының плей-офф кезеңінде Италияға қарсы өткізді.

Гави 2022 жылы Катарда болған футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігіне шақырту алды. Ол барлық 4 ойында негізгі құраммен өнер көрсетті. Алғашқы ойында Коста Рика ұлттық құрамасына қарсы гол соқты. Осы голымен ол әлем біріншілігі тарихындағы гол соққан ең жас үшінші футболшы (Пеле мен Мануэль Росастан кейінгі) атанды.

## Жетістіктері

#### Испания
* УЕФА Ұлттар Лигасының финалисті: 2020-21

#### Барселона
* Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25
* Испания кубогының жеңімпазы: 2024/25
* Испания суперкубогының жеңімпазы: 2023, 2025

#### Жеке

* "Kopa Trophy" жүлдесінің иегері: 2022
* "Golden Boy" жүлдесінің иегері: 2022

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Тhefinalball.com

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Пабло Форнальс

**Пабло Форнальс Малья** (; 22 ақпан 1996, Кастельон-де-ла-Плана, Валенсия) — испаниялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. 
 
## Жетістіктері

### Халықаралық
Испания-21

* Еуропа чемпионы — 2019

Испания

* УЕФА Ұлттар лигасының финалисі: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/275975
* 

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Малага ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Орельен Чуамени

**Орельен Чуамени** (; 2000 жылы 27 қаңтарда туған, Руан, Франция) — камерундық тегі бар франциялық футболшы, "Реал Мадрид" клубы мен Франция құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
### Клубтық
"Бордо" клубының түлегі. 2017 жылы осы клубта карьерасын бастады.

2020 жылы "Монакоға" ауысты. 2021 жылы 23 қаңтарда "Марсель" қақпасына өзінің алғашқы голын соқты.

2022 жылы 11 маусымда "Реал Мадридке" 80 миллион еуроға көшті.

### Халықаралық
Ұлттық құрамадағы тұңғыш ойынын 2021 жылы қыркүйекте өткізді.

2021 жылғы Ұлттар Лигасының жеңімпазы атанды.

## Жетістіктері
; Франция құрамасы
* УЕФА Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2020/21

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Лео Дюбуа

**Лео Дюбуа** (; 14 қыркүйек 1994, Сегрь) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Лион" клубының қорғаушысы.    

## Карьерасы
2020 жылғы Еуропа чемпионаты мен 2021 жылғы Ұлттар лигасының финалдық кезеңіне қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Лига кубогы: 2019/20

### Халықаралық

* УЕФА Ұлттар лигасы: 2020/21

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Роберто Мартинес

}}
**Роберто Мартинес Монтолиу** (; 13 шілде 1973, Балагер, Каталония) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, Португалия Ұлттық футбол құрамасының бас бапкері.

## Жетістіктері

### Футболшы ретінде
«Реал Сарагоса»

* Испания кубогы (1): 1993/94

«Уиган Атлетик»

* ІІІ див. жеңімпазы (1): 1996/97
* Лига кубогы (1): 1998/99

«Суонси Сити»

* Лига кубогы (1): 2005/06

### Бапкер ретінде
«Суонси Сити»

* ІІ дивизион жеңімпазы (1): 2007/08

«Уиган Атлетик»

* Англия кубогы (1): 2012/13

Бельгия

* Әлем чемпионатының қола жүлдегері (1): 2018

### Жеке

* Англия үшінші дивизионының символикалық құрамы (2): 1995/96, 1996/97
* «Уиган Атлетик» жыл ойыншысы (1): 1995/96
* Англия екінші дивизионының үздік бапкері (1): 2007/08
* Англия чемпионатының үздік бапкері (1): сәуір 2012

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Испания футболшылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Мотеруэлл ФК ойыншылары
Санат:Суонси Сити ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Суонси Сити ФК жаттықтырушылары
Санат:Уиган Атлетик ФК жаттықтырушылары
Санат:Эвертон ФК жаттықтырушылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Леандро Троссард

**Леандро Троссард** (; 4 желтоқсан 1994, Маасмехелен, Фландрия) — бельгиялық футболшы, Бельгия Ұлттық футбол құрамасы мен "Арсенал (Лондон)" клубының шабуылшысы.

## Карьерасы
Бельгия және Англия клубтарында ойнап келеді.

Ұлттық құрама сапында 2020 жылы Еуропа чемпионаты мен 2021 жылы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық кезеңіне қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық
«Генк»

* Бельгия чемпионы: 2018/19

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Генк ФК ойыншылары
Санат:Брайтон энд Хоув Альбион ФК ойыншылары
Шарль де Кетеларе

**Шарль де Кетеларе** (; 10 наурыз 2001, Брюгге) — бельгиялық футболшы, Бельгия Ұлттық футбол құрамасы мен "Брюгге" клубының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Клубтық
**«Брюгге**

* Бельгия чемпионы (**2**): 2019/20, 2020/21
* Бельгия суперкубогы: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі  
* Профилі  

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Ханс Ванакен

**Ханс Ванакен** (; 24 тамыз 1992, Нерпелт, Фландрия) — бельгиялық футболшы, Бельгия Ұлттық футбол құрамасы мен "Брюгге" клубының жартылай қорғаушысы. 2021 жылы Еуропа чемпионаты мен Ұлттар лигасының финалдық кезеңіне қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Локерен»

* Бельгия кубогы: 2013/14

; «Брюгге»

* Бельгия чемпионы (4): 2015/16, 2017/18, 2019/20, 2020/21
* Бельгия суперкубогы (2): 2016, 2018

### Жеке

* Бельгия жыл футболшысы (2): 2018, 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Belgium stats at Belgian FA

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ломмел ФК ойыншылары
Санат:Локерен ФК ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Юри Тилеманс

**Юри Марион А. Тилеманс** (; 7 мамыр 1997, Синт-Питерс-Леув, Фландрия) — бельгиялық футболшы, "Астон Вилла" клубы мен Бельгия Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2018 жылы әлем чемпионатына, 2021 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.

## Карьерасы
"Андерлехт" клубының түлегі. 2013/13 жылғы маусымда негізгі құрам ойыншыларының тізіміне қосылды. 2013 жылы 21 шілдеде Бельгия суперкубогында тұңғыш рет алаңға шықты. Бір аптадан соң Бельгия чемпионатындағы тұңғыш ойынын "Локеренге" қарсы өткізді. 

2014/15 жылғы маусымда жалпы 52 кездесуде алаңға шықты. Бір маусымнан соң "Андерлехт" капитаны боп тағайындалды да, клуб тарихындағы ең жас капитанға айналды.

2017 жылы жазда "Монако" клубымен бес жылдық келісім шарт жасасты.

2019 жылғы 30 қаңтарда "Лестер Ситиге" жалға берілді. Сол жылы жазда "Лестер Сити" футболшыны түпкілікті сатып алды. 

2016 жылғы 10 қарашада Нидерландқа қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Бельгия құрамасы сапында алаңға шықты.

2023 жылдың 10 маусымында "Астон Вилла" оның ақсыз трансферы туралы мәлімдеді.

## Жетістіктері

### Командалық
«Андерлехт»

* Бельгия чемпионы (2): 2013/14, 2016/17
* Бельгия суперкубогы (2): 2013, 2014 

«Лестер Сити»

* Англия кубогы: 2020/21
* Англия суперкубогы: 2021

### Жеке

* Бельгия чемпионатының үздік жас футболшысы: 2013/14

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі 

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Андерлехт ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Лоренцо Пеллегрини

**Лоренцо Пеллегрини** (; 19 маусым 1996, Рим) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Рома" клубының жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы

### Клубтық
2014 жылы "Рома" сапында кәсіпқой карьерасын бастады.  
2015-2017 жылдары "Сассуоло" сапында ойнады. 

2017 жылы "Ромаға" қайта оралды. 

### Халықаралық
2017 жылдан бері Италия құрамасында ойнайды.

## Жетістіктері
### Командалық
*УЕФА Ұлттар лигасының қола жүлдегері: 2020/21
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Сассуоло ФК ойыншылары
Давиде Калабрия

**Давиде Калабрия** (; 6 желтоқсан 1996, Брешиа, Ломбардия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Милан" клубының қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Халықаралық

; Италия-17

* Әлем чемпионатының финалисі: 2013

'''Италия'''

* УЕФА Ұлттар лигасының қола жүлдегері: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Джейсон Денайер

**Джейсон Грегори Марианн Денайер** (; 28 маусым 1995, Жет, Брюссель) — бельгиялық футболшы, Бельгия Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Лион" клубының қорғаушысы.  

## Карьерасы
2016, 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 

"Андерлехт" клубының түлегі. 2013 жылы "Манчестер Сити" акадеиясына ауысты. Бір жылдан соң клубпен бірінші келісім шартын жасасты. Бірақ "Селтик", "Галатасарай", "Сандерленд" клубтарына жалға беріліп, 2018 жылға дейін "Манестер Ситиде" мүлде ойнамады. 

2018 жылы "Олимпик Лионға" түпкілікті ауысты. 

## Жетістіктері

### Клубтық
«Селтик»

* Шотландия чемпионы — 2014/2015
* Лига кубогы — 2015

«Галатасарай»

* Түркия чемпионы — 2017/2018

## Сілтемелер
* Профилі 
## Дереккөздер

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Селтик ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Джакомо Распадори

**Джакомо Распадори** (; 18 ақпан 2000, Бентивольо, Эмилия-Романья) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Сассуоло" клубының шабуылшысы.  

## Карьерасы

### Клубтық
"Сассуоло" клубының түлегі. 2019 жылы 26 мамырда "Аталантаға" қарсы ойында тұңғыш рет Италия чемпионатында алаңға шықты. 

### Халықаралық
2021 жылы 4 маусымда Чехияға қарсы жолдастық кездесуде Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.

2021 жылғы Еуропа чемпионатында бір кездесуде алаңға шықты (Топтық турнирде Уэльске қарсы). Сол жылы күзде де ұлттық құрамаға шақырылып, 8 қыркүйекте Литваға қарсы ӘЧ-2022 іріктеуінде тұңғыш голын соқты.

## Жетістіктері

### Халықаралық
****

* 2020 жылғы Еуропа чемпионы 
* 2021 жылғы УЕФА Ұлттар лигасының қола жүлдегері 
## Дереккөздер

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сассуоло ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Алексис Салемакерс

**Алексис Салемакерс** (; 27 маусым 1999, Беркем-Сент-Агам, Бельгия) — бельгиялық футболшы, Бельгия Ұлттық футбол құрамасы мен "Милан" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
"Андерлехт" клубының түлегі. 2018/19 жылғы маусымда кәсіпқой карьерасын бастады.

2020 жылдың басында "Миланға" жалға берілді. Сол жылы жазда "Миланға" түпкілікті ауысты.

### Құрама
2020 жылы 8 қазанда Бельгия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Андерлехт ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Брайан Хиль

**Брайан Хиль Сальватьерра** (; 11 қаңтар 2001, Барбате, Испания) — испаниялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының шабуылшысы.  

## Жетістіктері

### Халықаралық

* 2021 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының финалисі 
* УЕФА Ұлттар Лигасының финалисі — 2021  
* 2019 жылы 19 жасқа дейінгілер арасында Еуропа чемпионы 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* https://int.soccerway.com/players/-/506400/

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Леганес ФК ойыншылары
Санат:Эйбар ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Томас Коулдың Катскиллдік суреттері

**[[Томас Коул]]** Солтүстік Америка табиғатының ауқымды көріністерін бейнелеуіне аса зор мән берген және өнер тарихында Гудзон өзені мектебінің қалаушысы ретінде қалған.

Бұл мектептің өкілдері Гудзонның және оның маңайындағы Катскилл мен Ақ таулардың айбынды пішіндерін кескіндеумен айналысқан. Бұған Томас Коулдың 1825-1827 жылдары салған суреттері бастау болған.

1825 жылдың күзінде Томас Коул бу күшімен жүретін кеменің бортында Гудзон бойымен саяхат жасайды. Өзінің алғашқы танымал пейзаждарын осы кезде салады.

View of Fort Putnam.jpg|*Форт Путнамның көрінісі*
Cole Thomas Lake with Dead Trees (Catskill) 1825.jpg|*Өлі ағаштары бар көл*
Cole Thomas Landscape 1825.jpg|
Cole Thomas Kaaterskill Falls 1826.jpg|*Каатерскил сарқырамасы*


Нью-Йоркқа оралғанда, пейзаждарды Джон Трамбулл мен Ашер Браун Дюран жоғары бағалап, сатып алады және Коулмен әріптестік қатынас орнатады. Жақын арада Коул Катскилл тауларына тағы оралады және бір-екі жылдың ішінде аймақтың келбетін бейнелейтін талай суретті салып бітіреді.

From the Top of Kaaterskill Falls.jpg|
Thomas_Cole_Autumn_in_the_Catskills.jpg
Cole_Thomas_Landscape_the_Seat_of_Mr._Featherstonhaugh_in_the_Distance_1826.jpg
Peace_at_Sunset_(Evening_in_the_White_Mountains)_Thomas_Cole.jpg
The_Clove,_Catskills,_by_Thomas_Cole,_c._1826,_oil_on_canvas_-_New_Britain_Museum_of_American_Art_-_DSC09301.JPG
View_near_the_Village_of_Catskill_by_Thomas_Cole,_1827,_oil_on_wood_panel_-_De_Young_Museum_-_DSC00934.JPG
View_of_the_Round-Top_in_the_Catskill_Mountains_by_Thomas_Cole.jpg


1827 жылы Коул Катскилл қаласында өзінің студиясын ашады. Ол Еуропаға және басқа жерлерге саяхаттардан кейін әрдайым осы жерге оралған. Кейінгі жылдары да бұл аймаққа өзінің көптеген суреттерін арнайды.

Cole Thomas View on the Catskill Early Autumn 1837.jpg|1837 жылғы сурет
Cole Thomas River in the Catskills 1843.jpg|1843 жылғы сурет
Thomas Cole - A View of the Two Lakes and Mountain House, Catskill Mountains, Morning (1844) - Google Art Project.jpg|1844 жылғы сурет
Sunset, View on the Catskill.jpg


## Дереккөздер

Санат:Суреттер
Теэму Пукки

**Теэму Пукки** (; 29 наурыз 1990 жыл, Котка, Финляндия) — финляндиялық футболшы, Финляндия Ұлттық футбол құрамасы мен "Норвич Сити" клубының шабуылшысы.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Севилья Атлетико»

* Жастар арасындағы Испания кубогы: 2008

; ХИК

* Финляндия чемпионы (2): 2010, 2011
* Финляндия кубогы: 2011

; «Шальке 04»

* Германия чемпионнатының қола жүлдегері: 2011/12

; «Селтик»

* Шотландия чемпионы: 2013/14

; «Брондбю»

* Дания кубогы: 2017/18

; «Норвич Сити»

* Чемпионшип жеңімпазы: 2018/19

### Жеке

; «Норвич Сити»

* Чемпионшиптің үздік мергені: 2018/19
* Чемпионшиптің үздік ойыншысы: 2018/19
* «Норвич Ситидің» үздік ойыншысы: 2019

; Финляндия

* Жыл спортшысы — 2019
* Жыл футбошысы — 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі  

Санат:Финляндия футболшылары
Санат:Финляндия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:ХИК ФК ойыншылары
Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары
Санат:Селтик ФК ойыншылары
Санат:Брондбю ФК ойыншылары
Санат:Норвич Сити ФК ойыншылары
Америко Гальего

**Америко Рубен Гальего** (; , Мортерос, Кордова провинциясы, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1978 жылғы әлем чемпионы.  

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* Аргентина чемпионы (2): 1981 (Насьональ), 1985/86
* Либертадорес кубогы (1): 1986
* Құрлықаралық кубок (1): 1986
* Америкааралық кубок (1): 1986
* Әлем чемпионы (1): 1978

### Бапкер ретінде

* Аргентина чемпионы (4): 1994 (Апертура), 2000 (Клаусура), 2002 (А), 2004 (А)
* Мексика чемпионы (1): 2005 (Апертура)
* Мексика чемпиондары кубогы (1): 2006

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Бапкерлік статистикасые
* Биографиясы
* Биографиясы

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары
Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК жаттықтырушылары
Санат:Толука ФК жаттықтырушылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК жаттықтырушылары
Санат:Индепендьенте ФК жаттықтырушылары
Санат:Коло-Коло ФК жаттықтырушылары
Санат:Панама Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Смаил Превляк

**Смаил Превляк** (; 10 мамыр 1995 жыл, Кониц, Босния және Герцеговина) — босниялық футболшы, Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы мен "Эйпен" клубының шабуылшысы. 

## Жетістіктері

### Командалық

; «Ред Булл» Зальцбург

* Аустрия чемпионы (2): 2015/16, 2018/19
* Аустрия кубогы (2): 2015/16, 2018/19

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.sn.at/wiki/index.php?curid=65933

Санат:Босния және Герцеговина футболшылары
Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ред Булл Зальцбург ФК ойыншылары
Санат:Лиферинг ФК ойыншылары
Санат:Маттерсбург ФК ойыншылары
Санат:Эйпен ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Освальдо Ардилес

**Освальдо Сесар (Осси) Ардилес** (; 3 тамыз 1952 жыл, Бель-Вилье, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жатттықтырушысы

1978 жылғы әлем чемпионы.

## Карьерасы
1975 жылы Америка кубогына, 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 1982 жылғы әлем чемпионатында 1-нөмірде ойнады, ол кезде Аргентинада футболшыларды позициясына қарап емес, әліпби бойынша нөмірлейтін. 

Әлем чемпионаттарындағы жалғыз голды 1982 жылы топтық турнирде Мажарстанның қақпасына соқты. Бұл ойында Аргентина 4:1 есебімен жеңіске жетті.

Аргентина, Аустралия, Мексика, Англия, Франция, АҚШ клубтарында ойнап, 1991 жылы 39 жасында 22 жылға созылған карьерасын аяқтады. 

1989 жылы Англияның "Суиндон Таун" клубында ойыншы-бапкер қызметін атқарды әрі бапкерлік карьерасын осы клубта бастады. Кейін Англия, Жапония, Мексика, Хорватия, Сирия, Парагвай, Израиль клубтарын жаттықтырды. 

2012 жылы футболмен түпкілікті қоштасты.

## Жетістіктері

### Командалық

#### Ойыншы ретінде

* Әлем чемпионы: 1978.
* Англия кубогы: 1981, 1982.
* УЕФА кубогы: 1984.

#### Бапкер ретінде

* Жапония кубогы: 1996, 1998, 2005.
* Жапония чемпионы: 2000.

### Жеке

#### Ойыншы ретінде

* Англияның үздік футболшысы: 1979.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* «Футболисты мира» сайтында 
* Питон из «Тоттенхэма»
* Освальдо Ардилестің мүмкіндігі 

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Бельграно ФК ойыншылары
Санат:Уракан ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Санат:Куинз Парк Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Суиндон Таун ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК жаттықтырушылары
Санат:Вест Бромвич Альбион ФК жаттықтырушылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК жаттықтырушылары
Санат:Гвадалахара ФК жаттықтырушылары
Санат:Симидзу С-Палс ФК жаттықтырушылары
Санат:Динамо Загреб ФК жаттықтырушылары
Санат:Иокогама Ф Маринос ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Иттихад Алеппо ФК жаттықтырушылары
Санат:Расинг Авельянеда ФК жаттықтырушылары
Санат:Бейтар Иерусалим ФК жаттықтырушылары
Санат:Уракан ФК жаттықтырушылары
Санат:Серро Портеньо ФК жаттықтырушылары
Санат:Токио Верди ФК жаттықтырушылары
Катскилл таулары

**Катскилл таулары** — Нью-Йорк штатында жайғасқан таулы үстірт, Аппалач жүйесінің бір тармағы.

Таулардың аты голландиялық қоныстанушылардың заманынан белгілі болып тұр. Нидерланд тілінен *Kaatskill* сөзін «мысықтың бұлағы» деп аударуға болады. Бұл бұрындары осы жерлерде пумалардың мекендегеніне байланысты болуы мүмкін.

Мұнда 1100 метрден биік 30-дан астам тау шыңы бар. Ең биігі Слайд тауы деп аталады.

## Мәдениеттегі орны
Вашингтон Ирвингтің «Рип Ван Уинкл» әңгімесінің оқиғасы осы тауларда орын алады.

Кескіндемедегі Гудзон өзені мектебінің пайда болуы бұл таулармен байланысты. Бұған Томас Коулдың Катскиллдік суреттері әсер етті.

1969 жылы бұл аймақта әйгілі Woodstock музыкалық фестивалі өтті.

## Галерея

Catskills beyond Hudson.jpg|Гудзон өзені және Катскилл
Thomas Cole - A View of the Two Lakes and Mountain House, Catskill Mountains, Morning (1844) - Google Art Project.jpg|Томас Коул суреттерінің бірі
Woodstock redmond stage.JPG|Woodstock фестивалінде


## Сілтемелер
* History of the Catskill Mountains
* Catskill Mountainkeeper
* Catskill 3500 Club

Санат:АҚШ таулары
Феликс Пасслак

**Феликс Пасслак** (; 1998 жылы 29 мамырда туған, Ботроп, Солтүстік Рейн-Вестфалия) — неміс футболшысы, "Боруссия Дортмунд" клубының қорғаушысы.

## Клубтық мансап
Феликс өзінің мансабын өзінің туған қаласынан шыққан қарапайым "Фортуна" командасында бастады. 2010 жылы ол Оберхаузеннің "Рот-Вайсс" жасөспірімдер командасына қосылды. 2012 жылы жас жартылай қорғаушы Дортмундтық "Боруссияға" ауысты. 2016 жылы ол бірінші командаға ауыстырылды. "Боруссия" сапында Феликстің дебюті 2 наурызда Бундеслиганың "Дармштадт" клубына қарсы ойында өтті.

## Ұлттық құрамадағы мансабы
Феликс Германияны жастар деңгейінде ұсынады. 2015 жылы ол 17 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. Фриц Вальтер медалі атап өтілді.

## Жетістіктері

### Командалық
;«Боруссия Дортмунд»
* Германия Кубогының иегері: 2020/21
;Германия құрамасы (17 жасқа дейін)
* Германия чемпионы **(2)**: 2014, 2015
;Германиия құрамасы (19 жасқа дейін)
* Германия чемпионы: 2016

### Жеке
* Фриц Вальтер медалі U-17: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Felix Passlack // Transfermarkt.com

Санат:Германия футболшылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары
Санат:Норвич Сити ФК ойыншылары
Санат:Фортуна Ситтард ФК ойыншылары
Санат:Фриц Вальтер медалінің иегерлері
Оман билеушілерінің тізімі

Ислам заманында қазіргі Оман аумағында зайырлы немесе рухани билеушілер басқаратын бірнеше мемлекеттер болды.

## Әл-Жуланда әулеті
Исламды қабылдап, Оман наменгері атанған жергілікті билеуші әл-Жуландадан тараған. Оның құрамына:
* әл-Жуланда ибн әл-Мұстатир (шам. 600—630)
* Жапар ибн Жуланда, (шам. 630—651), әл-Жуланда ибн әл-Мұстатирдің ұлы
* I Абба ибн әл-Мұстатир, (шам. 630—640) әл-Жуланда ибн әл-Мұстатирдің бауыры
* II Аббад(651/652 — 659)
* Сүлеймен (659—697), II Аббадтың ұлы

## Халифаттың наменгерлері
697-750 жылдар аралығында аумақты халифат тағайындаған наменгерлер басқарды. Алайда, Әл-Жуланда ибн әл-Мустатирдің ұрпақтары олардың билігіне қарсы шығуға тырысқан.

Сайланған имам әл-Жуланда ибн Масұт әл-Әзди тәуелсіздікке небәрі үш жылға  қол жеткізе алды.

Бірақ ол өлтіріліп, Аббаси халифтері 8 жыл бойы Оман аумағын бақылауында ұстады.

## Сайланған имамдар
Қазіргі Оманның орталық бөлігінде (астанасы Назуа) басқарды.

973 жылы аумақты 1050 жылға дейін билеген Буиттер жаулап алды.

1063-1116 жылдары Керман селжүктері биледі.

Елді Набхандар жаулап алды.

## Набхандар
Набхандар (Бану Набхан) немесе Небхандар қазіргі Оманның солтүстік бөлігінде (Бахла астанасы, 1276 жылдан бастап Сохар) билік етті.

* Әбу Мұхаммад әл-Фалла ибн әл-Мұқсин ан-Набхани — 1154 — шам. 1170
* Әбу Мұхаммад Арар — шам. 1170
* Әбу Мұхаммад әл-Мұзаффар ибн Сүлеймен — шам. 1250
* Әбу Маали Кахлан ибн Набхан — 1262—1265
* Омар ибн Набхан — 1265—1276
* Хилал — 1276—1278
* Кахтан − 1278—1285
* Әбу Мұхаммад ибн Набхан — шам. 1330
* Мақсұм ибн әл-Фалақ — шам. 1380—1406
* Сүлеймен ибн Сүлеймен ибн Мұзаффар — шам. 1450—1488

## Сайланған имамдар

## Набхандар
* Мақсұм ибн әл-Фалақ ибн Мұқсин — шам. 1590—1615.
* Набхан — шам. 1615—1617
* Ғұмайыр ибн Химиар — 1617—1624

## [[Йаруб әулеті|Йарубтар]]

1737-1744 жылдары Нәдір шаһтың парсылары Оманды басып алуға әрекеттенді. Бұл әулеттердің ауысуына алып келді.

## [[Сейіт әулеті|Әл Сейіт]]

## Дереккөздер

Санат:Оман тарихы
Темірлан Елуханұлы Әділханов

**Темірлан Әділханов** (1994 жылы 28 наурызда туған) — қазақстандық футболшы, қорғаушы.

## Мансап
Талдықорған футболының түлегі. 2010-12 жылдары 44 ойын ойнап, "Жетісу" клубына дубль жасады. 2013 жылы Бірінші лигада "Оқжетпес" ФК құрамында өнер көрсетті. 2014 жылы "Жетісуға" оралып, негізгі команда үшін де, дубль үшін де өнер көрсетті.

Қазақстан жастар құрамасына тартылған.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Temirlan Adilkhanov // Transfermarkt.com

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары