open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арай (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Арай – күн шығар кездегі немесе оның батар алдындағы атмосферадағы әсем жарық құбылыстардың жиынтығы.

**Елді мекендер:**

* Арай – Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы ауыл.
* Арай – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы ауыл.
* Арай – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Арай – Қызылорда қаласының іргесіндегі, 1937–38 жылдары саяси қуғын-сүргін құрбандары жерленген азалы мекен.
* Арай – республикалық профессионалды эстрадалық ансамбль.
* Арай – поэзия кеші, Қазақ теледидары "Кұрдастар" редакциясының танымал топтамаларының бірі (1977-1981 жж.).
* Арай – журнал.
Йонни Экстрем

**Йонни Экстрём** (; 5 наурыз 1965 жыл, Каллебак, Швеция) — швед футболшысы, шабуылшы. 1990, 1994 жылдары әлем чемпионатына, 1992 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. Карьерасында "Гетеборг", "Эмполи", "Бавария", "Канн", "Реал Бетис", "Айнтрахт" клубтарында және Швеция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Жетістіктері

### Командалық
«**Гётеборг**»

* Швеция чемпионы — 1984, 1992
* Швеция кубогы — 1992

«**Бавария**»

* Германия чемпионы — 1989

### Жеке

* Швеция чемпионатының үздік мергені — 1986

## Сілтемелер
* Johnny Ekström 

Санат:5 наурызда туғандар
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Гетеборг ФК ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Канн ФК ойыншылары
Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Санат:Динамо Дрезден ФК ойыншылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Жаңаөзен газеті

**Жаңаөзен** – Жаңаөзен қалалық газеті.

## Тарихы
1990 жылы 1 қаңтарда «Жаңаөзен» газетінің алғашқы саны оқырманға жол тартты. Негізінен, газет 1970 жылы жарық көрген «Жаңарған Маңғыстау» газетінен бастау алады.

## Газет туралы ақпарат
Басылымның алғашқы редакторы Мейрамбай Қибасов, одан соң А.Айдаров, Т.Жакешова, М. Ұлықпан секілді өзіндік қолтаңбасымен ел есіндегі қаламгерлер бас редакторлық етті. Қаламы ұшқыр журналистер Жоламан Айдарбаев, Темір Мыңжас, Ағиба Қатешова, Еркеш Нәрембаева, Талант Құсайынов, Закария Исағұлов, Мәлік Әндірғалиев, Игорь Левгеров, Марина Кодзоева, Базар Ботабаев, Таңсұлу Жакешова, Мұратбай Ұлықпан, Айжан Сәрсенова, Гүлсім Мұрынованың және газет құрылғалы бері газет беттеу ісімен айналысып келе жатырған Шолпан Батырханованың жемісті еңбектері зор.

Бүгінде қала өмірінде елеулі басылым 4000-ға жуық данамен таралады.

## Сыртқы сілтемелер
*Жаңаөзен газеті туралы 
Санат: Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Ақкетік арайы

**Ақкетік арайы** – Түпқараған аудандық газеті.

## Тарихы
Маңғыстауда баспа тәсілімен басып шығарылған алғашқы газет 1931 жылы «Жаңа жұртшылық» деген атпен Форт-Александровск баспаханасында 800 дана таралыммен айына 10 рет шығып тұрыпты. Оған уақытында Ж.Сәрсенбин, Ғ.Нұрымов, Ж.Қызылбаев, т. б. белгілі азаматтар редакторлық еткен. 

Кеңес өкіметінің 30-жылдардың басындағы саясатына орай газеттің атауы 1933 жылы «Колхоз жолы» деп өзгертілсе, 1958 жылдан бастап «Ленин жолы» деп аталды. Осы атпен газет 1963 жылға дейін шығып тұрды да, Форт-Шевченко ауданы таратылған кезде жабылып қалды.

Тәуелсіздік таңы атқан жылдан бері 2002 жылдың 7 маусымынан ауданда «Түпқараған жаңалықтары» атымен 1000 дана таралыммен облысқа белгілі журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қайта жаңғырған жеке меншік газет шыға бастады. Аудандағы баспасөзді реттеу жөніндегі қаулыны басшылыққа алып, сонымен қатар, көп үзіліспен аудан баспасөзінен қол үзіп қалған аудан жұртшылығы сұрауымен ауданда 2004 жылдың 16 ақпанынан бастап «Ақкетік арайы» атауымен 1000 дана таралымда жоғарыдағы журналист Есберген Іңірбай редакторлығымен қоғамдық-саяси басылым болып қайта құрылып, бүгінге дейін өз оқырмандарын тұрақты айдарлары мен қосымша беттеріндегі арнайы жарияланымдарын ұсынып қуантып келеді. Сол уақыттан бері қарай газетте Есберген Іңірбай, Мұқанбетулла Кемер, Айсағали Қыдыр, Милана Елеусінова, Жадыра Жолдасова тәрізді журналистер редакторлық етті.

Бүгінде «Маңғыстау–Медиа» ЖШС-на қарасты аудандағы газет редакциясы өзінің 1500-дай оқырманына әр апта сайын жаңалықтарын ұсынып келеді.

## Сыртқы сілтемелер
*Ақкетік арайы газеті туралы 
Санат: Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Рауан (газет)

**Рауан** – Бейнеу аудандық газеті.

## Тарихы
1985 жылы 1 шілдеде Бейнеу аудандық газетінің ең алғашқы саны жарыққа шықты. Газет алғашқы ашылған кезде «Ленин жолы» аталды. Бас редактор ақын Айтуар Өтегенов. Бұрын көршілес Жылыой ауданындағы газетте еңбек еткен тәжірибелі журналист, жоғарғы партия мектебін бітіріп келгеннен кейін Бейнеу ауданындағы жаңа газетті басқару қызметіне тағайындалыпты. Ал редактордың орынбасары Хабидолла Махутов облыстық «Коммунистік жол» газетінің Бейнеу ауданы бойынша меншікті тілшісі болып қызмет істеген, сатирик журналист. Жауапты хатшы Шетпеде тұратын өлкеміздің мықты қаламгері, сазгер Талғат Атшыбаев, одан кейін Қыдырбай Тұрмағанбетов, кейін Бірғали Байекеев болды. Экономика бөлімінің меңгерушісі Серік Рзаев, әлеуметтік сала-еңбекші хаттар бөлімінің меңгерушісі болып Айнахан Есетова, ал осы екі бөлімнің тілшілері Сансызбай Естеков пен Сали Адай, радио хабарларын жүргізетін тілші Сатыбалды Қадіров, фототілші Жүсіпбай Жұмағалиев, есепші Рысты Қуанспекова, хатшы Базаргүл Қонысова, хат тасушы техникалық қызметкер Айсұлу Мұханова, жүргізуші Дат Дүйсалиев, жауапты шығарушы Роза Тумышова барлығы 14–15 адамнан тұратын шағын ұжым бір үйдің адамындай, бір кісінің баласындай еді. Газет жанынан Қашаған Күржіманұлы атындағы әдеби бірлестік ашылып, оған Уәйіс Қайралапов, Әбдібек Жаманбаев, Қаржаубай Жылқыбаев секілді үлкен ағалар да, Сабыр Адай, Бақытжан Қосбармақов, Сағындық Рзахметов, Рахат Қосбармақов, Нұрмұхамбет Боранбаев секілді жас ақындар да мүше болды және олардың күн құрғатпай іздеп келетін орыны аудандық газеттің редакциясы еді.

1990 жылы газеттің «Ленин жолы» атауы өзгеретін болды. Оның бір себебі сол кезде біздің облысымыз таратылып, Атырау облысының құрамына кірді. Атырау облысының бір ауданының газеті «Ленин жолы» аталады екен. Сол себепті ат өзгерту кейін ашылған біздің газетіміздің үлесіне тиіпті. «Рауан» атауын ұсынған газет авторларының бірі, домбырашы ұстаз Әжіғали Ағысбаев болатын. Сөйтіп 5 жыл бойы «Ленин жолы» атауымен шыққан газет 1990 жылдың бірінші шілдесінен бастап «Рауан» болып қалың оқырманға жол тартты.

2003 жылы «Рауан» газеті редакциясы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны болып құрылды. Әр кезеңдерде орын алған қиындықтарға қарамай редактор Сали Адай, журналистер Кәрісбай Әділ, Гүлзира Ботабаева, фото тілші Беркімбай Гарабаев, газеттің дизайнері Тұрым Қойлыбаев газет шығарудың «ыстығына күйіп, суығына тоңды».

«Рауан» газеті 2013 жылы «Маңғыстау-Медиа» ЖШС-ның құрамына еніп, қызметін жалғастырып келеді.

## Сыртқы сілтемелер
* Рауан газеті туралы 

Санат:Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Мұнайлы (газет)

**Мұнайлы** – Мұнайлы аудандық газеті.

## Тарихы
Елбасы Н.Назарбаевтың 2007 жылғы 4 маусымдағы Жарлығымен сол жылғы шілденің бірінші жұлдызында Мұнайлы ауданы құрылды. Ауданда болып жатқан жарқын істер мен жаңалықтарды, мемлекеттік органдардың жұмысын және әлеуметтік мәдени шараларды жариялап отыру мақсатында 2007 жылдың 14 желтоқсанынан бастап аудандық «Мұнайлы» газеті өз жұмысын бастады.

Газетке журналист-мамандар Нұрлан Оразғали / 2007-2008 жж/, Мұрат Жетекбай /2008-2013/ редакторлық жасады.

«Маңғыстау-Медиа» ЖШС құрылып, газет тізгінін өлкемізге белгілі, тәжірибелі журналист Темір Мыңжасұлы Газет жұмысын жақсартуға оның тілшілері Шахида Жұман, Әсел Таңатарова, Сымбат Жайлыева, қызметкерлері Айсара Хадырбаева, Жамбыл Бультеков, Ғалымжан Қалиев айтарлықтай үлес қосты.

## Сыртқы сілтемелер
*Мұнайлы газеті туралы 
Санат:Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Қарақия (газет)

**Қарақия** – Қарақия аудандық газеті.

## Тарихы
Қарақия аудандық газеті  «Коммунизм таңы» деген атпен 1985 жылдың 1 шілдесі күні алғашқы санын шығарды. Аудандық газеттің алғашқы редакторы болып, Амантай Жамаледдинов бекітілді. Қажетті базасы мен маман журналистердің жоқтығына қарамастан, ел ішіндегі талантты жандардың қолдауымен газет шығару, оны сонау Жаңаөзен қаласына апарып, аптасына үш рет шығару технологияның қарапайым кезінде күрделі шаруа екені белгілі. Сол кездерде журналистік жұмысқа араласқандардың көбі қазір облысымыз бен Республикамызға белгілі мамандар. Оларды атап айтсақ: Мырзатай Болат, Ізтұрған Ахметов (марқұм), Болат Үмбетов, Еркеш Нәрембаева, Майра Ғұмарова т. б. 

Еліміз тәуелсіздік алған соң, 1992 жылы 2 наурызда аудандық газет оқырмандардың, аудан тұрғындарының қалауымен «Түлеген түбек» деп аталды.

Аудандық газетке 1994 жылдан 2001 жылдың күзіне дейін Өтежан Ақташұлы Оңғарбаев редакторлық етті. 

2001 жылы аудандық газет нарық қыспағынан ақыры жабылды.

Араға бір жыл салып, кәсіпкер, «12-Телеарна» ЖШС директоры Есболған Мұханов ағамыз бұл істі қайта қолға алып, 2002 жылы 9 қыркүйекте «Қарақия жаңалықтары» атты аудандық газет шығара бастады. Бұл газет 2003 жылы 31 желтоқсанда аудан әкімдігімен келісім шарттың аяқталуына байланысты, жұмысын тоқтатты.

2003 жылы 31 мамырында облыс әкімінің аудандық газеттерді коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны қылып қайта құру туралы қаулысы шықты. Осы қаулыға орай, 2004 жылы қаңтарынан бастап, Қарақия аудандық газетін қайта құру қолға алынды. 2004 жылдың ақпан айына дейін аудандық газеттің ашылуына қажетті құжаттар жинақталып, мемлекеттік тіркеуден өткен соң, оның алғашқы саны 27 ақпан күні шығарылды. Газеттің материалдық-техникалық базасының нығаюына аудан әкімдігі көп көмек тигізді. Көлікпен қамтылды. Газетке 9 штат бөлінді. Сөйтіп, аудандық газеттің мүмкіндігі кеңейді.

Аудандық «Қарақия» газетіне 2008 жылдың сәуір айынан 2010 жылдың тамыз айына дейін Шынар Кендін, 2010 жылдың тамыз айынан 2013 жылдың сәуір айына дейін Қаламқас Сатыбалды, 2013 жылдың қыркүйек айынан 2014 жылдың шілде айына дейін Әбдуәли Махамбетов, 2014 жылдың шілде айынан 2015 жылдың маусым айына дейін Анар Қалжан редакторлық етті.

## Сыртқы сілтемелер
*Қарақия газеті туралы 
Санат:Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Жаңа өмір (газет)

**Жаңа өмір** – Маңғыстау аудандық газеті.

## Тарихы
Аудан басшылығының газет ашу жөніндегі ұсынысын жүзеге асырудың сәті Ұлы Отан соғысының ең бір қиын кезеңінде, жау Москва түбінде тұрғанда түсіпті. 1941 жылдың 27 желтоқсанында «Сталин жолы» атауымен алғаш оқушысымен жүздескен алақандай газеттің міндеті ел мен жер тағдыры таразыға түскен кезде халықтың қамыққан көңілін көтеру, жігер отын жандырып, елді «Бәрі де майдан үшін, бәрі де жеңіс үшін» жанқиярлық еңбекке жұмылдыру болып еді.

КСРО тарихында Н.С. Хрушевтің волюнтаристік саясаты жылдары ретінде есте қалған 1962 жылы еліміз бойынша барлық аудандық газеттер жабылғанда «Еңбек туы» газеті мен баспахананың кадрлары жан-жаққа тарап кетті.

Елмен бірге есейген, өндіріспен бірге өзгерген аудандық газет 1963 жылдың 1 мамырынан бері «Жаңа өмір» атымен шығып келеді.

## Сыртқы сілтемелер
*Жаңа өмір газеті туралы 
Санат:Маңғыстау облысы газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Ақжайық (допты хоккей клубы)

**Ақжайық** (Ақжайық спорт клубы) — Орал қаласын ұсынатын қазақстандық  допты хоккей клубы.  Ресей Біріншілігінде жоғарғы лигаға қатысқан.  

## Атаулары

* «Орал» (1976—1978)
* «Геолог» (1978—1987)
* «Уралец» (1987—1992)
* «Қазақгаз» (1992—1998)
* «Орда-ТКА» (1998—2001)
* «Қарашығанак АГС» (2001—2002)

## Ең танымал ойыншылары

* Михаил Адаев
* Леонид Бедарев
* Сергей Битков
* Анатолий Землянов
* Дмитрий Иванников
* Рауан Исалиев
* Владимир Кожевников
* Михаил Комков
* Евгений Мусевич
* Ескендір Нұғыманов
* Сәкен Нұғманов
* Вячеслав Пак
* Валерий Пилин
* Сергей Путько
* Сәулет Рафиков
* Евгений Стариченко
* Владимир Стариченков
* Ирбулат Темиргалиев
* Сергей Токмаков
* Сергей Уланов
* Олег Чернов
* Игорь Чиликин
* Александр Шавалдин
* Николай Шавалдин
* Ринат Шамсутов

## Бапкерлері

* Анатолий Родионович Қоңыр (1976, 1976—1978)
* Виталий Николаевич Немолочнов (1978—1981)
* Виктор Константинович Котов (1981—1982)
* Анатолий Гаврилович Землянов (1982—1984, 1992—1994)
* Сәулет Сабыржанұлы Рафиков (1984—1992, 2004—2005)
* Сәкен Кайбушевич Нұғманов (1994—1996, 1997—2004, 2005—2006)
* Михаил Васильевич Комков (1996—1997)
* Александр Михайлович Ионкин (2006)

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан допты хоккей клубтары
Жылысу (сөз құрамындағы өзгеріс)

**Жылысу** — тілдің даму барысында сөз құрамындағы морфемалардың ара жігінде болған өзгеріс. 

Жылысудың нәтижесінде сөз құрамы алғаш қалыптасқандағыдай емес, басқаша жіктелетін болады. Мысалы, сярбо туынды етістігі осы күнгі сярб/түбірінен емес, тарихи сарб/түбірінен шыққаны белгілі. Кейінгі даму барысында түбірдегі г дыбысы түсіп қалған, бірақ ол біржолата жоғалып кетпеген: етістік тудырушы -ай жұрнағының құрамына жылысып, одан -гай жұрнағы туған. Қазақ тілінде Жылысу буын құрамында жиі кездеседі: жыл — жы-лы, жылына; айт — ай-тып. Жылысу әсіресе флектив тілдерге тән. "Жылысу" терминін енгізген В. А. Богородиикий.

## Дереккөздер

Санат:Лингвистика
Амаранти

**Амаранти:**
*Амаранти (Бразилия) - Бразилиядағы муниципалитет.
*Амаранти (Португалия) - Португалиядағы қала.
Барбара Ленни

thumb|right|200px|Ленни
**Барбара Ленни Ольгин** (; туылған күні 20 наурыз 1984 — аргентинадан шыққан испан әртісі.

## Өмірбаяны
Барбара туылғаннан кейін көп ұзамай отбасымен Буэнос-Айреске қоныс аударды. Барбара алты жасқа келгенде қайтадан Испанияға оралды.  Актерлік шеберлілікті Корольдік жоғарғы мектепте драмалық өнер курсында шыңдады.  "Диктант",  «Во всех песнях поётся обо мне», «Женщины в парке», «Обаба», «Велосипед», «Невидимый гость», «Все дни принадлежат тебе» и «Страданий больше, чем славы» фильмдерінде басты рөлдерді сомдаған . Сонымен қатар, Ленни  Эмилио Мартинес-Ласароның «Тринадцать роз» және Педро Альмодовараның «Кожа, в которой я живу» атты фильмдерінде өнер көрсеткен.  .

«Обаба» фильміндегі Лурдес рөлі үшін «Гойя» премиясында «Әйелдер арасындағы үздік дебют» номинациясына ие болды. 2015 жылдағы «Волшебная девочка» фильміндегі рөлі үшін «Ең үздік әйел рөлін» жеңіп алды.

Теледидарда шағын рөл және «Обратный отсчёт» атты телевизиялық сериалда - Дани Мартин және Алекс Гонсалес атты әріптестерімен өнер көрсетті.  "Изабелла" телесериалында  басты рөлдердің бірі — патшайым Жуананың рөлін сомдады..

2016 жылы Марио Касаспен бірге әйгілі "Көрінбейтін қонақ фильмін сәтті ойнап шықты. Аталған жұмбақ кино әлем жұртшылығының жоғары бағасына ие болды.

## Сыртқы сілтемелер
* (ағыл.)
* Сұхбат актриса El Mundo. Маусым 2013 

Санат:XXI ғасыр актрисалары
Санат:Испания актрисалары
Санат:Алфавит бойынша актрисалар
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:20 сәуірде туғандар
Санат:1984 жылы туғандар
Санат:Мадридте туғандар
Қоңырат (айрық)

**Елді мекендер:**

* Қоңырат – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл.
* ''Қоңырат'' – Қарағанды облысы Балқаш қалалық әкімдігіне қарасты таратылған кент.
* Қоңырат – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Қоңырат – Орта жүзге жататын рулардың бірі.
Ақалтын

* Ақалтын – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл.
* Ақалтын – Түркістан облысы Шардара ауданындағы ауыл.
Пьер Исса

**Пьер Санитариб Исса** (; 11 қыркүйек 1977, Джермистон) — оңтүстік африкалық футболшы, қорғаушы. ОАР Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы. 
## Карьерасы
Карьерасында "Дюнкерк" (Франция), "Олимпик (Марсель)" (Франция), "Челси" (Англия), "Уотфорд" (Англия), "Олимпик Бейрут" (Ливан), "Ионикос" (Грекия), "ОФИ" (Грекия) клубтарында ойнап, 2009 жылы футбол ойнауды доғарды.

1998, 2002 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Бірақ әлем чемпионатындағы ең жолы ауыр футболшылардың бірі атанды. 1998 жылғы турнирдің бірінші турындағы Франциямен ойында өз қақпасына гол соғып алды (бұл ӘЧ тарихындағы 1600-ші гол еді). Осы ойынның соңғы минутында Тьерри Анридің соққысын бір аяғымен қайтарып еді, екінші аяғына тиіп қақпаға еніп кетті. 

Үшінші турда Сауд Арабиясымен ойында Иссаның кесірінен ОАР қақпасына пенальти белгіленіп, құрама 2:1 есебімен ұтып тұрған жерінен жеңісті уыстан шығарып алды. 

2002 жылғы әлем чемпионатының алғашқы ойынында-ақ жарақат алып алаңнан кетуге мәжбүр болды.

## Жетістіктері

### Командалық

* Ливан чемпионы: 2003
* Ливан кубогы: 2003

## Қатысқан турнирлері

*Африка Ұлттары кубогы: 2000, 2002, 2006
* Әлем чемпионаты: 1998, 2002

Санат:11 қыркүйекте туғандар
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футболшылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Уотфорд ФК ойыншылары
Санат:ОФИ ФК ойыншылары
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Слободан Комленович

**Слободан Комленович** (2 қаңтар 1971 жыл; ) — югославиялық футболшы. 1998 жылы әлем чемпионатына, 2000 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. Екі турнирде де Югославия құрамасы плей-оффтың алғашқы кезеңінде Нидерланд құрамасынан ұтылып қалды. 

ГФР-дегі сербтер отбасында дүниеге келіп, карьерасының көбін неміс клубтарында өткізді. Тек 2001-03 жылдары ғана Испанияның "Сарагоса" клубында доп тепті.  

## Жетістіктері

* **Германия кубогының финалисі:** 1998

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы
* Слободан Комленович
* Профиль Слободан Комленович

Санат:2 қаңтарда туғандар
Санат:Югославия футболшылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Дуйсбург ФК ойыншылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Мюнхен-1860 ФК ойыншылары
Санат:Югославия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Бету Северу

**Роберту Луиш Гашпар де Деуш Северу** (; 3 мамыр 1976 жыл, Лиссабон), **Бету** ретінде танымал () — португал футболшысы, қорғаушы. Португалия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

Футболдан 2002 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бірінші турда АҚШ қақпасына бір гол соқты. Бұл ойында Португалия 2:3 есебімен ұтылып қалды. 

1996 жылы жазғы Олимпиада ойындарына, 2002, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 2004 жылғы Еуропа біріншілігінің финалында Португалия Грекиядан 0:1 есебімен ұтылып қалған соң Ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері

* ЕУРО-2004 күміс жүлдегері
* ЕУРО-2000 қола жүлдегері
* Португалия чемпионы: 1999/00, 2001/02
* Португалия кубогы: 2002
* Португалия суперкубогы: 2000, 2002

Санат:3 маусымда туғандар
Санат:Португалия футболшылары
Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Белененсиш ФК ойыншылары
Маркус Алльбак

**Маркус Кристиан Алльбак** (; 5 шілде 1973 жыл, Гётеборг) — швед футболшысы, шабуылшы. 

## Карьерасы
Үш бірдей Еуропа чемпионатына, екі бірдей әлем чемпионатына қатысқан. ЕУРО-2008 турнирінен соң құрамадағы карьерасын аяқтады.

Туған қаласындағы "Гетеборг" клубынның жастар командасында доп тепті. Кәсіби карьерасында Швеция, Дания, Германия клубтарында ойнады.

## Жетістіктері

### Командалық

; Копенгаген

* Дания чемпионы (2): 2005/06, 2006/07

### Жеке

* Швеция чемпионатының үздік мергені: 1999
* «Копенгаген» клубының жыл ойыншысы: 2007

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:5 шілдеде туғандар
Санат:Бари ФК ойыншылары
Санат:Херенвен ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Ганза ФК ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ленинжолы

* *Ленинжолы* – Түркістан облысы Келес ауданындағы Ақжол ауылының бұрынғы атауы.
* *Ленинжолы* – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы Құдайберген Пернебаев ауылының бұрынғы атауы.
Тим Кэхилл

**Тимоти Филига «Тим» Кэхилл** (; 6 желтоқсан 1979, Сидней) — аустралиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Аустралия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2004 жылғы ОФК, 2015 жылғы Азия чемпионы.

## Карьерасы
Кэхилдің үш бірдей азаматтығы бар: Батыс Самоа, Аустралия, Ирландия. Әкесі — ирландиялық, анасы — самоалық. Самоа Ұлттық футбол құрамасының жастар командасында ойнаған. Бірақ кейін өзі туған отаны — Аустралия құрамасын таңдады.

"Эвертонда" ойнаған жылдары бүкіл Еуропаға танылды. "Эвертонға" 2004 жылы "Миллоулдан" ауысқан болатын. "Эвертон" сапында сегіз маусым ойнап, ешқандай жүлдеге қол жеткізе алмады, тек 2008/09 маусымда Англия кубогының финалына шықты. 

"Эвертоннан" 32 жасында ғана кетіп, АҚШ-тың "Нью-Йорк Ред Буллз" командасына барып қосылды. Үш жылдай ойнап, Қытай командаларына ауысты.

Аустралия құрамасы сапында төрт бірдей әлем чемпионатына (2006—2018) қатысты (бұл Аустралия футболшылары арасындағы рекордтық көрсеткіш), сондай-ақ үш әлем чемпионатында (2006, 2010, 2014) гол соққан жалғыз аустралиялық футболшы.

2018 жылғы әлем чемпионатынан соң 39 жасында ұлттық құрамамен қош айтысты.

## Жетістіктері

### Командалық
«**Миллуолл**»

* Англия кубогының финалисі: 2003/04

* Англия футбол лигасының финалисі: 1998/99

«**Эвертон**»

* Англия кубогының финалисі: 2008/09

**Аустралия**

* ОФК Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2004
* Азия кубогының жеңімпазы: 2015

### Жеке

* ОФК жыл футболшысы: 2004
* Аустралия жыл футболшысы: 2008/09

## Қатысқан турнирлері

* ОФК Ұлттары кубогы: 2004
* Жазғы Олимпиада ойындары: 2004
* Конфедерациялар кубогы: 2017
* Азия кубогы: 2007, 2011, 2015
* Әлем чемпионаты: 2006, 2010, 2014, 2018

Санат:6 желтоқсанда туғандар
Санат:Миллуолл ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Нью-Йорк Ред Буллз ФК ойыншылары
Санат:Самоа футболшылары
Санат:Аустралия футболшылары
Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Океания чемпиондары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Санат:Мельбурн Сити ФК ойыншылары
Хулио Салинас

**Хулио Салинас Фернандес** (; 11 қыркүйек 1962 жыл, Бильбао, Баскония) — испан футболшысы, шабуылшы. Испания Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы. Үш бірдей әлем чемпионатына (1986, 1990, 1994) қатысып, үшеуінде гол соққан. Және Екі бірдей Еуропа чемпионатына (1988, 1996) қатысқан. 

Қазір комментаторлықпен айналысады.

## Жетістіктері

### Командалық

* Чемпиондар кубогы: 1992
* Чемпиондар Лигасының финалисі: 1993-94
* Кубок иелері кубогы: 1989
* УЕФА суперкубогы: 1992
* Испания чемпионы: 1983, 1984, 1991, 1992, 1993, 1994
* Испания кубогы: 1984, 1990, 1995
* Испания суперкубогы: 1991, 1992, 1994

## Қатысқан турнирлері

* 1986 — әлем чемпионаты
* 1988 — Еуропа чемпионаты
* 1990 — әлем чемпионаты
* 1994 — Еуропа чемпионаты
* 1996 — әлем чемпионаты 
## Сілтемелер
*Хулио Салинас жайлы викисладта

Санат:11 қыркүйекте туғандар
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Санат:Спортинг Хихон ФК ойыншылары
Санат:Алавес ФК ойыншылары
Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Анджей Шармах

**Анджей Шармах** (; 3 қазан 1950 жыл, Гданьск) — поляк футболшысы, шабуылшы. Польша Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы.  

## Карьерасы
Польша және Франция клубтарында ойнаған.

Әлем чемпионаттарының екі дүркін күміс жүлдегері (1974, 1982). 70-жылдардағы Польшаның және әлемнің үздік футболшыларының бірі. 1981 және 1982 жылдары Франция чемпионатындағы үздік легионер атанды. 1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. 

1974 жылғы әлем біріншілігінде 5 гол соқты. Үш бірдей әлем чемпионатында (1974-82) гол соққан екі поляк футболшысының бірі (екіншісі — Гжегож Лято).

Футбол ойнауды аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты, бірақ оншалық табысқа жете алмады.

## Жетістіктері

### Командалық

; Гурник (Забже)

* Польша чемпионы: 1972, 1976

; Польша

* Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 1972
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1974, 1982

### Жеке

* Жазғы Олимпиада ойындарының үздік мергені: 1976 (6 гол)
* Франция чемпионатының үздік легионері: 1981, 1982

## Сілтемелер
* Профилі
* Профилі 

Санат:3 қазанда туғандар
Санат:Польша футболшылары
Санат:Польша футбол жаттықтырушылары
Санат:Полония Гданьск ФК ойыншылары
Санат:Осер ФК ойыншылары
Санат:Генгам ФК ойыншылары
Санат:Польша Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Доминик Рошто

**Доминик Рошто** (; 14 қаңтар 1955, Сент, Шаранта, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 1986 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері. 1978, 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысып, үшеуінде де мергендігімен көзге түсті. 

Францияның төрт дүркін чемпионы. 

Қазір Франция Футбол федерациясында қызмет жасайды.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Франция чемпионы (4): 1973/74, 1974/75, 1975/76, 1985/86
* Франция чемпионы (3): 1976/77, 1981/82, 1982/83 
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1975/76 

### Ұлттық құрама

* Еуропа чемпионы: 1984
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1986

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''L’Equipe'')

Санат:14 қаңтарда туғандар
Санат:Франция футболшылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Тулуза ФК ойыншылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Көкарал (бөгет)

right|thumb
**Көкарал** – Үлкен Арал мен Солтүстік Арал теңізін бөліп тұрған бөгет. Қызылорда облысы Арал ауданында. 2005 жылы Кіші Арал теңізінің су деңгейін сақтап қалу мақсатында (*бұрынғы [[Көкарал түбегі]] мен [[Берг бұғазы]] аралығында*) жасалған. Кезінде түбек болған Көкаралға ұзындығы 13 км, орташа биіктігі 4 м, бүйір беткейінің мөлшері 44,5 м, үстіндегі жолдың ені 9 м бөгет салынған. Ол секундына 295 м3 суды Үлкен Аралға еркін жібере алады. Бөгет арқылы Арал теңізінің шығысы мен батысын жалғастыратын төте жол өтеді.

## Дереккөздер


Санат:Арал теңізі
Санат:Бөгеттер
Азаттық (айрық)

**Негізгі ұғым:**
* Азаттық – қазақ ұғымында саяси еркіндік, тәуелсіздік.

**Елді мекендер:**
* Азаттық – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл.
* Азаттық – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы ауыл.
Дархан (ру)

**Дархан** — қазақ халқының құрамынддағы ру. Шежіре деректері бойынша, Ұлы жүз құрамындағы шанышқылы тайпасынан таратылады. Оршақ, Шошым, Құлтума, Еңкес аталықтарына бөлінеді. Ұраны —Айрылмас. Таңбасы — қолтаңба.

## Дереккөздер


Санат:Қазақ рулары
Джо Джордан

**Джозеф Джордан** (; 15 желтоқсан 1951 жыл, Карлук) — шотландиялық футболшы, шабуылшы. Шотландия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Үш әлем чемпионатына қатысып (1974, 1978, 1982), үшеуінде де мергендігімен көзге түсті де, барлығы төрт гол енгізді. 

Кейін бапкерлікпен айналысты.

## Бапкер болған клубтары

## Сілтемелер
* Профилі  (ScottishFA.co.uk) 
* Профилі  (Soccerbase) 
* Бапкер профилі  (Soccerbase) 
* Профилі  (LondonHearts.com) 

Санат:15 желтоқсанда туғандар
Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия футбол жаттықтырушылары
Санат:Лидс Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары
Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Харт оф Мидлотиан ФК жаттықтырушылары
Сорайя Арнелас

**Сорайя Арнелас Рубиалес** () — испан әншісі, «Eurovision 2009» ән байқауының қатысушысы.

## Өмірбаяны
Сорайя Арнелас 1982 жылы 13 қыркүйекте Валенсия-де-Алькантара атты жерде дүниеге келген. 11 жасында ата-анасымен бірге Мадрид қаласына көшіп келді. Мектепті бітіре сала, актердік шеберлік училищесіне түскен.

## Дискографиясы
2005 жылы әнші ререт ст сахнада  *C*көрсетті.*orazón de fuego*көрсе*жинағымен* тті.*Ochenta’s*, *Dolce vita* и *Sin miedo*

## Синглдар
* Live your dreams (2010)

## Дереккөздер

Санат:Eurovision ән байқауы 2009 қатысушылары
Санат:Eurovision ән байқауындағы Испания өкілдері
Хенрик Ларссон

**Хенрик Эдвард Ларссон** (; 20 қыркүйек 1971, Хельсингборг, Швеция) — швед футболшысы, шабуылшы.  

## Футболшы жайлы фактілер

* Шотландияның "Селтик" және Испанияның "Барселона" клубтарында ойнаған жылдары көпке танымал болған. Швеция Ұлттық футбол құрамасында 15 жыл бойы өнер көрсетті. 2002 жылғы әлем біріншілігінде Швеция 1/8 финалдан аса алмады да, Ларссон құрамамен қоштасты. Бірақ кейін жалпы көпшіліктің өтінішін жерге тастай алмай, құрамаға қайта оралды да, 2009 жылға дейін ойнады.

* 1994, 2002, 2006 жылдары әлем чемпионатына қатысып, үшеуінде де гол соқты. 1994 жылғы әлем біріншігінің үшінші орын үшін кездеуінде Болгарияның қақпасына бір гол соқты да, команданың жеңісіне (4:0) өз үлесін қосты. 
* 2006 жылғы Чемпиондар Лигасының финалында "Барселона" 0:1 есебімен "Арсеналдан" ұтылып жатқанда Ларссон екі рет нәтижелі пас шығарды.  
* Футбол ойнауды доғарған соң бапкерлікпен айналысып, 2014-16 жылдары туған клубы "Хельсинборгты" жаттықтырды. Бірақ 2016 жылы команда жоғары лигадан түсіп қалды да, Ларссон сол себепті қызметтен кетті. 

## Жетістіктері

### Командалық
**«Фейеноорд»**

* Нидерланд кубогы (**2**): 1993/94, 1994/95

**«Селтик»**

* Шотландия чемпионы (**4**): 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2003/04
* Шотландия лигасының кубогы (2): 1997/98, 2000/01
* Шотландия кубогы (**2**): 2000/01, 2003/04

**«Барселона»**

* Испания чемпионы (**2**): 2004/05, 2005/06
* Испания суперкубогы: 2006
* Чемпиондар лигасы: 2005/06

**«Манчестер Юнайтед»**

* Англия чемпионы: 2006/07

**«Хельсингборг»**

* Швеция кубогы: 2006

**Швеция**

* ӘЧ-1994 қола жүлдегері

### Жеке

* Швеция жыл футболшысы (**2**): 1998, 2004
* Шотландия чемпионатының үздік мергені: 1999, 2001, 2002, 2003, 2004 годов
* «Алтын бутсы» иегері: 2001
* Швецияның соңғы 50 жыл ішіндегі үздік футболшысы: 2003
* Швецияның бүкіл тарихындағы үздік футболшысы: 2005
* ЕУРО-2004 символикалық құрамы

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты 
* Хенрик Ларссон.
* Профилі
* Профилі

Санат:20 қыркүйекте туғандар
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция футбол жаттықтырушылары
Санат:Хегаборг ФК ойыншылары
Санат:Хельсинборг ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Хельсинборг ФК жаттықтырушылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Мақталы

* Мақталы – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қызылқұм ауылдық округіне қарасты ауыл.
* Мақталы – Түркістан облысы Жетісай ауданы, Мақталы ауылдық округіне қарасты ауыл.
* Мақталы – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы ауыл.
Бебе (әнші)

**Мария Ньевес Ребойедо Вила** (,  **Бебе** *Bebe ретінде белгілі*) — испан әншісі,  *Latin Grammy Awards атты сыйлықтың иегері, кейде фильмдерге тұүседі.*

## Өмірбаяны
Бебе Ребойедо балдәурен шақтан бастап әндердә шырқайды және өзі шығарып, жазады. Оның әке-шешесі шығармашылықпен айналысуға ықпал еткен адамдардың бір болып келеді - олар «Suberina» атты фолк-группада өнер көрсеткен. Ал Бебе 1995 жылы "Vanagloria" атты топтың мүшесі атанып, бірінші рет сахнада өз өнерін профессионалды деңгейде көрсеткен. 

Бір жылдан кейін ол театрлық өнерді тану үшін Мадрид қаласына көшеді. Алайда 2001 жылы Эстремадурдегі байқаудың жеңімпазы атанып, өзін сазгер және әнші ретінде барша халыққа таныстырады.

## Дискографиясы
**Студиялық альбомдар:**

* 2004: *Pafuera Telarañas*
* 2005: *Pafuera Telaranas (Special Edition)*
* 2009: *Y punto*
* 2009: *Y punto (Special Edition)*
* 2012: *Un pokito de rocanrol*
* 2015: *Cambio de piel*

**Синглдар:**

* 2004 — *Malo*
* 2011 — *K. I. E. R. E. M. E.*

## Фильмография

* *"Caótica Ana"* — 2007
* *"La educación de las hadas"* — 2006
* *"Busco"* — 2006
* *"El oro de Moscú"* — 2003
* *"Al sur de Granada"* — 2003
* *"Entre cien fuegos"* — 2002
Санат:Испания актрисалары
Санат:1978 жылы туғандар
Санат:9 мамырда туғандар
Санат:Испания әншілері
Айлин

**Пилар Мария дель Кармен Моника Хименес Гарсия** (;   дүниеге келген, Эсплугес-де-Льобрегат, Барселона, Каталония, Испания мекені) — испан әншісі, Sirenia  атты готик-метал-тобының экс-әншісі. Айлин атты лақап есімімен өте танымал болып келеді.

## Өмірбаяны

### Ерте шығармашылығы
Айлин 11-12 жасында ән айта бастаған. Ал жалпы мамандығы ретінде музыканы 15 жасында танып, музыка мектебіне түсіп, сальфеджио мен классикалық ән шырқау сабақтарын алып жүрген. Оның кәсіптік сахнаға бірінші рет шығуы 2002 жылы болды.

### Sirenia
оңға|нобай|180x180 нүкте|Айлин концертте Sirenia 2010 жылы
нобай|302x302 нүкте|"Global East Festival 2010 жылы

## Дискографиясы

### Charm

* 2004 — *Konnichiwa*

### Sirenia

* 2009 — *The 13th Floor*
* 2011 — *The Enigma of Life*
* 2013 — *Perils of the Deep Blue*
* 2015 — *The Seventh Life Path*

## Қызықты фактілер

* Айлин гетерохромиямен дүниеге келген. Яғни, оның оң көзінің беткі түсі қоңыр болса, сол көзінің түсі жасыл болып келеді.
Санат:Сопрано
Санат:XXI ғасыр әншілері
Санат:Алфавит бойынша әншілер
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:1982 жылы туғандар
Санат:29 мамырда туғандар
Санат:Испания әншілері
Карлос Марин

**Карлос Марин** (;  13 қазан 1968 дүниеге келген, Рюссельсхайм, Гессен, ГФР) — испан баритон, опералық және танымал орындаушы,II Divo  атты тобының төрт солистарының бірі.

## Il Divo құрамында
оңға|нобай|250x250 нүкте|Топ Il Divo Гонконг (2005). Карлос Марин — сол жақтан екінші.

## Жеке өмірі
1994 жылы Жеральдина Ларросе атты испандық биші және әншіге үйленді, бірақ олар бірге 15 жыл тұрмыстық өмір өткзгеннен кейін 2009 жылы ажырасты.

Ұлыбританияның Лондон қаласында тұрады.

Испандық тілден өзге ағылшын және итальян тілдерін жақсы меңгерген.

## Дискографиясы

* Little Caruso — соло (1976)
* Mijn  Mama (My Dear Mother) — соло (1978)
* Jekyll & Hyde, The Musical: Promo (2000)

### Il Divo құрамында

#### Студиялық альбомдар

# 2004 — Il Divo
# 2005 — Ancora
# 2006 — Siempre
# 2008 — The Promise
# 2011 — Wicked Game
# 2013 — A Musical Affair
# 2015 — 
# 2018 — 

#### Жинақтар

# 2012 — The Greatest Hits

#### Концерттік альбомдар

# 2009 — An Evening with Il Divo Live in Barcelona
# 2014 — 

#### Арнайы шығарылымдары

# 2005 — Il Divo. Gift Edition
# 2006 — Christmas Collection. The Yule Log
# 2008 — The Promise. Luxury Edition
# 2011 — Wicked Game. Gift Edition
# 2011 — Wicked Game. Limited Edition Deluxe Box Set
# 2012 — The Greatest Hits. Gift Edition
# 2012 — The Greatest Hits Deluxe Edition
# 2014 — A Musical Affair. Exclusive Gift Edition
# 2014 — A Musical Affair. French Versión

#### Синглдар

*  (2005)
* Un-Break My Heart (2005)
* O Holy Night (2005)
*  (2006)
*  (2006)
* Nights in White Satin (2006)
* Amazing Grace (2008)
* Wicked Game (Melanchonia) (2011)
* Por una cabeza (2015)
*  (Don ' t wanna lose you) (2015)
* Bésame mucho (2015)
*  (2015)
* Quizás, quizás, quizás (2015)

Санат:Опера әншілері
Санат:Баритондар
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:1968 жылы туғандар
Санат:13 қазанда туғандар
Санат:Испания әншілері
Санат:Нидерланд әншілері
Дани Мартин

**Даниэль Мартин Гарсия** (, 19 ақпан 1997 жылы  дүниеге келген, Мадрид) - испандық музыкант және актер. El Canto del Loco атты панк-поп-рок-тобының бұрыңғы фронтмены.

## Дискографиясы
**Альбомдар**

* Pequeño (2010)
* Dani Martín (2013)
* La Montaña Rusa (2016)

**Синглдар**

* 16 añitos (2010)
* Mira la vida (2010)
* Mi lamento (2011)
* Cuestión de prioridades por el cuerno de África (2012)
* Fight for Life (2012)
* Cero (2013)
* Caminar (2013)
* Qué house la vida (2013)
* Emocional (2014)

## Фильмография

; Кино

* Сиреналар / *Sirenas* (1994)
* *Perdón, Perdón* (1998)
* *Sobreviviré* (1999)
* Жоқ ұят / *Sin vergüenza* (2001)
* *I Love You Baby* (2001)
* *Escuela de Rock* (2003)
* *Sinfín* (2005)
* *Torrente 3: El protector* (2005)
* Менің атым Хуани / *Yo Соя La Juani* (2006)
* *El Canto del Loco: la película* (2009)
* *Mosquitos comen foskitos* (2009)
* Разомкнутые құшақтау / *Los abrazos rotos* (2009)

; Теледидар

* *Ponte las pilas* (1991-1992)
* *El 92 Cava Con Todo* (1991)
* *¡Ay, Señor, Señor! * (1 эпизод, 1995)
* *Al salir de clase* (2 эпизод, 1998)
* *El comisario* (1 episode, 1999)
* *Policías, en el corazón de la calle* (1 episode, 2000)
* Орталық ауруханасы / *Hospital Central* (1 episode, 2000)
* Ракель іздейді, өз орнына / *Raquel busca su sitio* (15 эпизод, 2000)
* 7 жизней / *7 vidas* (1 episode, 2004)
* *Latrelevisión* (1 эпизод, 2005)
* Кері есепті / *Cuenta atrás* (2007-2008)
* *Los hombres de Paco* (2009)
* *Mi hermano Juan (2019)*

Санат:Испания актерлері
Санат:АҚШ актерлері
Санат:Алфавит бойынша актерлер
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:АҚШ әншілері
Санат:Алфавит бойынша әншілер
Санат:Мадридте туғандар
Санат:1977 жылы туғандар
Санат:19 ақпанда туғандар
Санат:Испания әншілері
Лайош Тихи

**Лайош Тихи** (; 21 наурыз 1935, Будапешт, Мажарстан — 6 қаңтар 1999, сонда) — мажар футболшысы, шабуылшы, кейін бапкерлікпен айналысқан. Бүкіл карьерасында бір ғана клубта — "Гонвед" командасында және Мажарстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамада 1955-71 жылдары ойнады. 1955 жылы 5 мамыр күні Норвегияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға ойын барысында қосылып, 11 минуттан соң гол соқты. Бұл кездесуде Мажарстан 5:0 есебімен жеңіске жетті. 

1958 жылғы әлем біріншілігінде Тихи төрт кездесуде 4 гол соқты, бірақ құрама топтық турнирден өте алмады. 1962 жылы әлемдік додада Мажарстан ширек финалға дейін жетті. Бұл жолы Тихи 3 гол соқты. 1966 жылғы әлем чемпионатына барғанымен, алаңға шыққан жоқ.

## Жетістіктері

### Командалық

* Мажарстан чемпионы: 1954, 1955
* Мажарстан кубогы: 1964
* Митропа кубогы: 1959

### Жеке

* Мажарстандағы жыл футболшысы: 1959
* Мажарстан чемпионатының үздік мергені (**5**): 1959, 1961, 1962, 1963, 1964
* Орталық Еуропаның үздік мергені: 1955–1960

### Бапкер ретінде

* Мажарстан чемпионы: 1980

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* Профилі

Санат:21 наурызда туғандар
Санат:6 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Локомотив Будапешт ФК ойыншылары
Санат:Гонвед ФК ойыншылары
Санат:Гонвед ФК жаттықтырушылары
Ханс Шефер

**Йоханн Ханс Шефер** (; 19 қазан 1927, Кёльн — 7 қараша 2017, сонда — неміс футболшысы, шабуылшы. ГФР Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

1954 жылғы әлем чемпионы. 1958 жылғы әлем чемпионатына да қатысқан. Екі чемпионатта 7 гол соқты.

Бүкіл карьерасында тек қана "Кельн" клубында доп тепті. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Әлем чемпионы: 1954
* ГФР чемпионы (**2**): 1962, 1964

### Жеке

* ГФР жыл футболшысы: 1963
* «Батыс» оберлигасы тарихындағы үздік мерген: 223 гол
* "Кельн" клубы тарихындағы үздік мерген: 304 гол

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Биографиясы

Санат:19 қазанда туғандар
Санат:7 қарашада қайтыс болғандар
Санат:Германия футболшылары
Санат:Кельн ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Илья Муромец

нобай|«Батырлар» («Богатыри»). Виктор Васнецов. 1881—1898. Илья Муромец ортада
**Илья Муромец** — орыс халық ауыз әдебиетіндегі батырлар эпосындағы басты кейіпкерлердің бірі, батыр, халық арасындағы жауынгер-батыр идеалының көрнекі өкілі.

Санат:Орыс әдебиеті
Илья Муромец (айрық)

**Илья Муромец:**
* Илья Муромец — орыс эпостарындағы бас кейіпкерлердің бірі.
* Илья Муромец — Ресейдегі ең биік сарқырамалардың бірі.
Конча Веласко

**Конча Веласко** (, сондай-ақ, Кончита Веласко, толық есімі Консепсьон Веласко Варона исп.*Concepción Velasco Varona,* 29 қараша 1939 дүниеге келген, Вальядолид*) -* испандық әнші, актриса, биші және тележүргізуші, көптеген кинопремиялар мен телепремиялардың лауреаты, соның ішінде, Fotogramas de Plata және Малаг кинофестивалі. 

## Өмірбаяны
Испандық би мен классикалық биді Мадридте оқып үйренген. Ла-Корунье атты театрда балеттің тобынның қатысушы ретінде мансабын бастаған. Маноло Караколя атты би тобында жұмыс істеген. 1950-ші жылдардың ортасында көптеген киноларға түсіп үлгерген, алайда үлкен жетістіктер оны театралдық сахнада күткен. 1960 жылдардан бастап телебағадарламаларда қызмет атқарып, теледидарлық театралдық қойылымдарға түсіп, телебағдарламаларды жүргізген.

1997 жылы "Гойя" атты номинацияға "За садом" атты фильмдегі актрисаны сомдағаны үшін үздік актриса ретінде күрескен. 

7 қазан күні 2016 Үлкен крестпен Альфонс Х Мудрый Орденімен марапатталған. 

## Дискографиясы

### Альбомдар

* *En La Película "Pero... ¿En Que Pais Vivimos?"* (Маноло Эскобармен бірге, 1967)
* *Mata-Hari* (Антон Гарсией және Адольфо Марсильямен бірге, 1983)
* *El Águila De Fuego* ( Франциско Валладаресом және Педро Осинагой бірге, 1985)
* *La Hechicera En Palacio* (Франциско Валладаресом бірлесіп, 1985)
Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар
Санат:1939 жылы туғандар
Санат:29 қарашада туғандар
Санат:Испания актрисалары
Санат:Испания әншілері
Тың

* Тың – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.
* Тың – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы ауыл.
Байдала

* Байдала – Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
* Байдала – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.
Раймундо Орси

**Раймундо Бибьяни Орси** (; 2 желтоқсан 1901, Авельянеда — 6 сәуір 1986, Сантьяго) — аргентиналық және италиялық футболшы, шабуылшы. 1934 жылғы әлем чемпионы.

## Карьерасы
Карьерасын тарихи отанында бастап, «Индепендьенте» (1920—1928; 1935) командасында ұзақ уақыт ойнады. Бірақ Еуропаға келген соң ғана әлемге танылды, әсіресе "Ювентуста" ойнаған жылдары көптеген табыстарға қол жеткізді. 1928-35 жылдар аралығында туриндік клубта доп теуіп, қатарынан бес жыл Италия чемпионы атанды (1931-35).  

Аргентина құрамасында 1924 жылы 11 тамыз күні Уругвайға қарсы ойында тұңғыш ойынын өткізді. Үш жылдан соң Аргентина сапында Америка кубогын ұтып алды. 

Ол кезде бір футболшының бірнеше құрамада ойнауына рұқсат берілгендіктен, 1929-35 жылдар аралығында Италия сапында ойнап, 1934 жылы әлем чемпионы атанды. 

1935 жылы Аргентинаға оралды да, туған клубы "Индепендьентеде" ойнай бастады. Бір жылдан соң Аргентина құрамасында бір кездесу өткізді. 

Карьерасының соңғы жылдарында Уругвай, Бразилия клубтарында ойнап, 1940 жылы футболмен қоштасты.

1986 жылы 84 жасында өмірден өтті.

## Жетістіктері

### Командалық

* Аргетина чемпионы (2): 1922, 1926
* Америка кубогы: 1927
* Орталық Еуропа чемпионы: 1930, 1935
* Италия чемпионы: 1931, 1932, 1933, 1934, 1935
* Әлем чемпионы: 1934
* Чемпион Уругвая: 1938
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы: 1939

## Сілтемелер
* Ұлттық құрамадағы матчтары
* Профилі
* Профилі 
* fanat.com.ua сайтындағы мақала 
* elmundorojo.com.ar сайтындағы мақала
* postadelgufo.it сайтындағы мақала
* storiedicalcio.altervista.org сайтындағы мақала
* blogspot.com сайтындағы мақала

Санат:2 желтоқсанда туғандар
Санат:6 сәуірде қайтыс болғандар
Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Италия футболшылары
Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Пеньяроль ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Карл Маркс (айрық)

**Негізгі ұғым:**
* Карл Маркс – 19-шы ғасырдағы немістің экономист ғалымы, саяси экономист, революционері, философ, саясаттанушы, әлеуметтанушы, тарихшы, ғылыми коммунизм теориясының іргетасын қалаушы.

**Елді мекендер:** 

* *Карл Маркс ауылы* – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы Таубай ата ауылының бұрынғы атауы.
Кемер

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**

* Кемер – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл.
* Кемер – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл.
* Кемер – Қостанай облысы Амангелді ауданындағы ауыл.
* Кемер – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.
* Кемер – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл.

**Тау:**
* Кемер – Қарағанды облысы Шет ауданындағы тау.

**Түркия:**
* Кемер – Түркиядағы курортты қала.
Джино Колаусси

**Луиджи Колаусиг** (; 4 наурыз 1914, Градиска д'Изонцо — 27 шілде 1991, Триест), **Джино Колаусси** () ретінде танымал — италиялық футболшы, шабуылшы. 1938 жылғы әлем чемпионы.  

## Карьерасы
Ұлттық құрамаға алғаш рет 1935 жылы шақырту алды. 1938 жылғы әлем біріншілігінің финалында Мажарстанның қақпасына екі гол соқты. Бұл ойында Италия 4:2 есебімен жеңіске жетіп, қатарынан екінші рет әлем чемпионы атанды.  

Карьерасында "Триестина", "Ювентус", "Виченца", "Падова" секілді италиялық клубтарда ойнап (соғыстың салдарынан 1943-45 жылдары футбол ойнаған жоқ), 1948 жылы футбол ойнауды доғарды. Кейін бапкерлікпен айналысты.  

Бапкерлік карьерасының соңғы жылдарында қаржылық әлеуеті нашар "Таррос" командасына жаттықтырушы болды да, жалақысын уақытында ала алмай, күн көріс жағынан қатты қиналып, әлем чемпионатында алған алтын алқасын кепілге қойып та күн көрген екен. 

1963 жылдан Триест қаласына орнығып қалды да, 1991 жылы сол жерде өмірден өтті. 
## Жетістіктері
*Әлем чемпионы — 1938
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* tuttotrieste.net сайтындағы мақала 
* Статистикасы 
* sptharros.it сайтындағы мақала

Санат:4 наурызда туғандар
Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар
Санат:Триестина ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Виченца ФК ойыншылары
Санат:Падова ФК ойыншылары
Санат:Италия футбол жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Сильвио Пиола

**Сильвио Пиола** (, 29 қыркүйек 1913 — 4 қазан 1996) — италиялық футболшы, шабуылшы. 1938 жылғы әлем чемпионы. 1935-52 жылдар аралығында Италия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Кейін бапкерлікпен айналысты.

1938 жылғы әлем біріншілігіне қатысып, финалда Мажарстан қақпасына екі гол соқты да, Италия 4:2 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері

### Командалық

* Әлем чемпионы: 1938.

### Жеке

* Италия чемпионатының үздік мергені: 1936/1937 — 21 гол, 1942/1943 — 21 гол.
* Италия А сериясы тарихындағы үздік мерген (274 гол)

## Сілтемелер
* Статистикасы  
* Пиола enciclopediadelcalcio.it сайтында  

Санат:29 қыркүйекте туғандар
Санат:4 қазанда қайтыс болғандар
Санат:Италия футболшылары
Санат:Лацио ФК ойыншылары
Санат:Торино ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Новара ФК ойыншылары
Санат:Италия футбол жаттықтырушылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Кальяри ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Жерсон

**Жерсон Нунес де Оливейра** (; 11 қаңтар 1941, Нитерой, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Бразилия ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 1970 жылғы әлем чемпионы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Әлем чемпионы 1970
* Рио — Сан-Паулу турнирінің чемпионы: 1961, 1964, 1966
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы: 1963, 1967, 1968, 1973
* Бразилия кубогы: 1968
* Сан-Паулу штатының чемпионы: 1970, 1971
* «Октагональ» 1961

## Қатысқан турнирлері

* Әлем чемпионаты: 1966, 1970
* Жазғы Олимпиада ойындары: 1960

## Жеке өмірі
Әкесі — Кловис Нунес, анасы — Деолинда де Оливейра. Әйелі — Мария Элена де Оливейра, қыздары — Патрисиу және Кристина.

## Әдебиет

* Жерсон. Краеугольный камень «трикампеонов» // Игорь Гольдес. Әлем футболының 100 аңызы. 2 шығарылым. — М., 2003. — 11-14 беттер.

## Сілтемелер
* Бразилия футболы сайтында

Санат:11 қаңтарда туғандар
Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футбол журналисттері
Антонин Пуч

**Антонин Пуч** (; 16 мамыр 1907 жыл, Йинонице (Прага), Богемия, Аустро-Мажарстан — 18 сәуір 1988 жыл, Прага, Чехословакия) — чехословакиялық футболшы, шабуылшы. 1934 жылғы әлем біріншілігінің күміс жүлдегері.

Чехословакия құрамасы сапындағы алғашқы ойынын 1926 жылы өткізді. 1934 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бес кездесуде алаңға шықты да, екі доп соқты. Соның бірін финалда Италияның қақпасына соғып, есеп ашты. Бірақ чехословактар 1:2 есебімен ұтылып қалды.

1939 жылы Чехословакияны Германия жаулап алды да, құрама 1945 жылға дейін "*Богемия және Моравия құрамасы*" деп аталды. Пуч осы құраманың сапында 1939 жылы бір кездесу өткізді.

Карьерасын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты.

## Жетістіктері

* ӘЧ-1934 күміс жүлдегері
* Чехословакия чемпионы (8): 1925, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1936/37

## Дереккөздер

Санат:16 наурызда туғандар
Санат:18 сәуірде қайтыс болғандар
Санат:Чехословакия футболшылары
Санат:Славия Прага ФК ойыншылары
Санат:Виктория Жижков ФК ойыншылары
Санат:Чехословакия футбол жаттықтырушылары