Жетісу облысы

**Жетісу облысы** — 2022 жылдың 8 маусымында құрылған Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы облысы. Әкімшілік орталығы – Талдықорған қаласы.

Жетісу облысы оңтүстігінде Алматы, солтүстік-батысында Балқаш көлі арқылы Қарағанды, солтүстігінде Абай облыстарымен, шығысында Қытай Халық Республикасымен шектеседі.

## Тарихы
2022 жылғы 16 наурызда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев палаталардың бірлескен отырысында Қазақстан халқына Жолдауын жеткізді. Ол  Алма-Ата  қаласын агломерациялауға қатысты проблемалардың бар екеніне тоқталып, Алматы облысы Жетісу және Алматы облыстары болып екіге бөлуді ұсынды

Облыс 2022 жылғы 8 маусымда Қазақстан Президентінің 2022 жылғы 4 мамырдағы Жарлығына сәйкес құрылған.

Оның орыс тіліне аударылған атауы «Жетісу» дегенді білдіреді және Ресей империясының Жетісу облысы.

Жетісу облысы өз шекарасында 1997 жылы таратылған бұрынғы Талдықорған облысы сәйкес келеді.

## Еңбек және табыс
2024 жылғы ІII тоқсанында жұмыссыздар саны 15070 адамды құрады.

Жұмыссыздық деңгейі жұмыс күшіне қарағанда 4,8% құрады.

2024 жылдың 1 желтоқсанында жұмыспен қамту органдарында жұмыссыздар ретінде тіркелгендер саны 13668 адамды құрады немесе жұмыс күшінің санына 4,4 % болып қалыптасты.

2024 жылғы IIІ тоқсанында қызметкерлерге есептелген (кәсіпкерлік қызметпен айналысатын, шағын кәсіпорындарсыз), орташа айлық атаулы жалақы 280464 теңгені құрады, өсім 2023 жылғы IІI тоқсанға 8,0% құрады.

2024 жылғы IIІ тоқсанда нақты жалақы индексі 99,6% болып қалыптасты.

2024 жылғы IІ тоқсанда облыс халқының  орташа жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табысы бағалау бойынша 135535 теңгені құрады. 2023 жылғы IІ тоқсанға қарағанда 9,1%-ға жоғары, аталған кезеңге нақты ақшалай табыстың өсу қарқыны – 100,2%.

## Әкімшілік бөлінісі, халқының саны

2024 жылғы 1 қарашаға облыс халқының саны 695,6 мың адамды құрады, соның ішінде қалалықтар 311,6 мың адам (44,8%) , ауылдықтар 384,0 мың адам (55,2%).

Халықтың табиғи өсімі 2024 жылғы қаңтар-қазанға 6222 адамды құрады (өткен жылдың сәйкес кезеңінде 7532 адам).

2024 жылғы қаңтар – қазанда туылғандар саны 10414 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар – қазанға сәйкес 8,3 % азайды), қайтыс болғандар саны 4192 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға сәйкес 1,7 % көбейді).

Теріс көші-қонның айырмасы қалыптасты және -8600 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға -7380 адам), оның ішінде сыртқы көші-қонда 17 адам (62), ішкі көші қонда -8617 (-7442).

Облыс 8 аудан мен 2 облыстық бағыныстағы қаладан тұрады:

## Экономика
2024 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 781 003,4 млн. теңгені құрады. 2023 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 6,2 % өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 33,5%, қызметтер көрсету – 53,1% құрады.

Тұтыну баға индексі 2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 107,5% құрады.

Азық-түлік тауарларының бағасы – 6,8%, азық-түлік емес тауарлардың – 4,7%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы – 12,8% өсті.

2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанмен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 4,0%.-өсті.

2024 жылғы қаңтар- қарашада бөлшек сауда көлемі 257 344,0 млн.теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 20,4%-ға көп.

2024 жылғы қаңтар- қарашада көтерме сауда көлемі 525 308,9 млн. теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34,8% көп.

Алдын ала деректер бойынша 2024 жылғы қаңтар- қазанда ЕАЭО елдерімен өзара 111 648,8 млн. АҚШ долларын құрап, 2023 жылғы қаңтар- қазанмен салыстырғанда 11,9% азайды, оның ішінде экспорт – 63 953,7 млн. АҚШ долларын (22,2% аз), импорт – 47 695,1 млн. АҚШ долларын құрады (7,0% көп).

2025 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 957421,0 млн. теңгені құрады. 2024 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 8,7% өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 31,9%, қызметтер көрсету – 58,5% құрады.

Тұтыну баға индексі 2025 жыл қарашаны 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 111,7% құрады.

Азық-түлік тауарларының бағасы – 12,1%, азық-түлік емес тауарлардың – 12,4%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы –10,0% өсті.

2025 жыл қарашаны   2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 7,2%-өсті.

2025 жылғы қаңтар-қарашада бөлшек сауда көлемі 293 844,9 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5% -ға көп.

2025 жылғы қаңтар-қарашада көтерме сауда көлемі 570 411,5 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 0,4% -ға көп

Алдын ала деректер бойынша 2025 жылғы қаңтар-қазанда ЕАЭО елдерімен өзара сауда 107 893,6 мың АҚШ долларын құрап, 2024 жылғы қаңтар-қазанда салыстырғанда 5,1% азайды, оның ішінде экспорт – 54 256,8 мың АҚШ долларын (17,3% төмен), импорт – 53 636,8 мың АҚШ долларын құрады (10,3% төмен).

## Әкімдері
# Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев (11.06.2022 бастап)

## Дереккөздер

Санат:Жетісу облысы