BOINC

**BOINC** () — бөлісілген есептеуді ұйымдастыруға арналған коммерциялық емес кросс-платформалы бағдарламалық жабдықтама. Өз еркі бойынша есептеулерді ұйымдастыру мақсатында қолданылады.

## Сипаттамасы
BOINC — бөлісілген есептеуді жылдам ұйымдастыруға арналған программалық жабдықтама. Клиенттік және серверлік бөліктерден тұрады. Бастапқыда SETI@home атты жобаға арнап жасалынғанымен, кейін келе Беркли Калифорниялық университетіндегі бағдарламаны әзірлеушілер платформаны басқа да жобаларға қол жетерлік жағдайға дейін алып келді. Қазіргі таңда BOINC математика, молекулярлы биология, медицина, астрофизика климотология және т.б. жобаларға арналған әмбебап платформа болып табылады. BOINC зерттеушілерге дүние жүзі бойынша орналасқан дербес компьютерлердің үлкен есептеуіш қуатын пайдалануға мүмкіндік береді.

BOINC бағдарламасы Дэвид Андерсон () бастаған комадасы жасап шығарды (сонымен қатар Дэвид Андерсон SETI@Home жобасының басшысы болып табылады). 2012 жылдың  7 желтоқсаны байынша бар деректерге сүйенсек, BOINC жобасы орташа есеппен 7 200 TeraFLOPS есептеуіш қуатты беретін  380 000 белсенді компьютерлерден (хосттардан) тұратын жүйені құрайды.

АҚШ ұлттық ғылыми қоры BOINC жобасын үш рет марапаттады (2002 және 2005 жылдары): SCI/0221529, SCI/0438443 и SCI/0721124.

BOINC платформасы әртүрлі операциялық жүйелерде де жұмыс жасай береді: Microsoft Windows (x86/x64), GNU/Linux, FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, Solaris және Mac OS X. BOINC платформасы GNU Lesser General Public License бойынша, ашық кодты, тегін бағдарлама ретінде таратылады.

Бір айта кетерлігі, BOINC жобасына қатысқаны үшін ешқандай сыйақы берілмейді, пайдаланушылар өз еркімен ат салысады. Сондықтан да жарыс элементі енгізілген, пайдаланушы өз компьютері ресурсын пайдалануға келсімі бергені үшін, әр тапсырмадан кейін, ұпай беріліп отырады. Осы ұпай арқыл команда ішінде, команда арасында, немесе мемлекет арасында (командалар тобы) орын беріледі.
Бағдарлама орнатылғаннан кейін ресурстар бөлігін қажет етеді (процессор, желі трафигі, жедел жад  және қатқыл жадтан орын).

## BOINC бағдарламасының серверлік бөлімі
Серверлік бөлімі жоба веб-сайты орналасқан HTTP-сервер, MySQL деректер қоры, және де демондар жинағынан (тапсырмалар генераторы, валидатор (клиент жіберген ақпаратты тексеруші), қорытынды ассимиляторы) тұрады.
Көбіне серверде Linux операциялық жүйесі орнатылған.

HTTP-серверде PHP-скрипттер жинағы орналасады, басты мақсаты - жаңа  пайдаланушыларды тіркеу, тапсырмаларды есептеушілер арасында бөлу, қорытындыны қабылдау, деректер қорын басқару болып табылады.

Деректер қорында пайдаланушылар тізімі, тапсырмалар мен қорытынды жайлы жазбалар, хосттар жайлы ақпарат, ұпайлар саны, және т.б. ақпараттар сақталады.

Демондар —  C++ тілінде жазылған бағдарламалар.

## BOINC-клиент
Көбіне пайдаланушылар үшін BOINC және **BOINC-клиент** ұғымдары бір болып табылады. Негізінен, **BOINC-клиент** - пайдаланушы компьютеріне орнатылатын BOINC бағдарламасы бөлігі. BOINC-клиент көмегімен пайдаланушыға бір немесе бірнеше жобаға қатысуға мүмкіндік беретін бағдарлама (boinc (Linux операциялық жүйесі үшін) немесе boinc.exe (Windows операциялық жүйесі үшін)).

## Баптау
Клиент ескі нұсқаларында бағдарламаны баптау енгізілмеген болатын. Барлық қажет баптаманы (жұмыс уақыты, жүйеге қосылу уақыты, қатқыл дискіден алатын орны және т.б.) жоба сайтында (әр жоба үшін өз сайтында) жасап, клиент қажет уақытында конфигурацияны кошіріп алып отырды, Бағдарламаның соңғы нұсқаларында кейбір баптауларды клиенттің өзінен жасау мүмкіндігі пайда болды.

## Жобалардың ұйымдастырылуы
BOINC платформасында жоба жасауды кез келген қалаушы жасау алады. Негізінен жоба құруды өте көп есептеу қорын қажет ететін, бірақ суперкомпьютерлерді сатып алуға немесе арендаға алуға материалдық жағынан тапшылық көретін университеттер, ғылыми орталықтар т.б. айналысады.

### Ең ірі 10 жоба тізімі [http://boincstats.com/page/project_ranking.php BOINC project popularity]
* SETI@home — Аресибо обсерваториясынан радиосигналдар анализі және әлемдегі басқа да радиотелескоп көмегімен бөгдеғаламдық өркениетті іздеуге арналған жоба.
* Rosetta@home — аминқышқылдар реттілігінен ақуыздың 3 өлшемді құрылымын есептеп шығаруға арналған жоба.
* World Community Grid — Көптеген ауруларға (мысалға:  ісік,  ЖИТС және т.б.) қарсы ем іздеуге арналған жоба, IBM компаниясы құрған.
* Einstein@Home — Альберта Эйнштейннің ықпалдасу толқындары жайлы гипотезасын тексеру және радио- мен гамма-пульсарларды іздеуге арналған жоба.
* Climate Prediction — Жердің климатын зерттеу және болжауға арналған жоба.
* LHC@home — үлкен адрон коллайдерін жетілдіруге арналған есептеулерге бағытталған жоба.
* MilkyWay@home — Құс жолының жоғары дәлдікті үш өлшемді динамикалық моделін құруға арналған жоба.
* SIMAP@home — протеиндердің деректер қорын құруға арналған жоба.
* PrimeGrid — үлкен жай сандарды іздеуге арналған жоба.
* Spinhenge@home — нанотехнология саласындағы молекулярлық магнетизмді зерттеуге арналған жоба.

## Сілтемелер
*Ресми сайт
*http://ru.wikipedia.org/wiki/BOINC
* BOINC wiki  
* BOINC.RU  — В мире распределенных вычислений (российский сайт) .
* Сергей Попов. Весь мир как суперкомпьютер  // Троицкий вариант — Наука. № 16 (110) от 14 тамыз 2012. С. 7.  HTML-версия

Санат:Бөлінген есептеулер