Солтүстік Мажарстан таулары

**Солтүстік Мажарстан таулары** (*кейде Солтүстік-Шығыс Мажарстан таулары, Солтүстік-Шығыс таулары, Солтүстік Мажарстан үстірті,* ) — Мажарстанның солтүстік таулы бөлігі. Ол Мажарстанға іргелес Словакиялық Матран-Слан аймағымен біртұтас географиялық аумақты құрайды. Олар бірігіп Батыс Карпат аймағында жеке, біртұтас геоморфологиялық аумақты құрайды. Таулар бүкіл Солтүстік-Шығыс Мажарстанды бойлай, Мажарстан–Словакия шекарасының шығыс бөлігін бойлай Дунай иілісінен Прешов қаласына дейін кең жолақпен созылып жатыр.

## Аудандастыру
[нобай|250x250 нүкте|[Карпат таулары|Карпат картасы. Солтүстік Венгрия таулары - ашық жасыл түске боялған аймақтың ең оңтүстік бөлігі.|солға]]
Солтүстік Мажарстан таулары аумағы келесі геоморфологиялық аймақтарды қамтиды.

* Бёржёнь () + Бурда (Словакия);
* Гёдёлё төбелері ();
* Черхат ();
* Каранч–Медвеш аймағы + Церова үстірті (Словакия);
* Матра ();
* Бюкк ();
* Земплен немесе Токай таулары ().

Словакияның Матра-Сланец аймағына кіретін тау жоталары:

* нобай|250x250 нүкте| Мажарстанның географиялық аудандарының картасындағы Солтүстік Мажарстан тауларыСланске–Врхи ();
* Земплинске–Врхи ().
## Сипаттама
Солтүстік Мажарстан таулары Дунай бұрылысына іргелес Бёржёнь тау тізбегінен басталады, ол Задунай тауларымен түйіседі. Бёржень массиві шамамен 600 км² аумақты алып жатыр, негізінен жанартаулық тектес. Ең биік нүктесі – Чованьош тауы (938 м).

Шығыстағы келесі тау сілемі – Черхат, геологиялық сипаттамалары Бёржёнь сияқты. Мұнда эрозия айқынырақ: Черхат негізінен адырлы, Солтүстік Мажарстан тауларының ең төменгі бөлігі. Мұндағы ең биік нүкте – «Насай» (654 м).

Кекеш, бүкіл аймақтың ең биік нүктесі – 1014 метр, келесі массив – Матрада орналасқан. Дегенмен, бүкіл Матра массивінің орташа биіктігі небәрі 600 метрді құрайды, бұл көршілес Бюккадан аз. Матра да жанартаулық тектес.

Бюкк – әктас тау сілемі; Мажарстандағы ең жоғары орташа биіктікке ие. Ол үңгірлерге бай, олардың кейбіреулерінде ертеде адамдар мекендеген.

Аггтелек үңгірі аймағы немесе «Аггтелек Карст» — мажар-словакия шекарасында орналасқан геологиялық құрылым, онда ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасы Аггтелек Карст және Словакиялық Карст үңгірлері, сондай-ақ Мажарстанның Аггтелек ұлттық саябағы орналасқан. Мажарстандағы ең танымал үңгір Барадла – дәл сол жерде орналасқан.

Земплен таулары да жанартаулық тектес; мұндағы топырақтың жоғары сапасы жүзім шаруашылығының дамуына ықпал етті.

### Аймақтың табиғи ресурстары
* Қоңыр көмір;
* Құнарлы топырақтар;
* Ағаш;
* Әктас;
* Жүзім шаруашылығы.

### Ұлттық саябақтар
* Аггтелек ұлттық саябағы (1985 жылы құрылған);
* Бюкк ұлттық саябағы (1976 жылы құрылған);
* Дунай-Ипой ұлттық саябағы (1997 жылы құрылған).

### Табиғатты қорғау аймақтары
* Холлокё (1977 жылдан бастап);
* Шығыс Черхат (1989 жылдан бастап);
* Каранч-Медвеш (1989 жылдан бастап);
* Матра (1985 жылдан бастап);
* Тарнавидек (1993 жылдан бастап);
* Лазберц (1975 жылдан бастап);
* Токай-Бодрогзуг (1986 жылдан бастап);
* Земплин (1984 жылдан бастап).

## Суреттер

Сурет:Kekesteto2.JPG|link=Файл:Kekesteto2.JPG| Матра
Сурет:Hungary_Baradla.jpg|link=Файл:Hungary_Baradla.jpg|alt=Национальный парк Аггтелек - пещера Барадла| Аггтелек ұлттық саябағы – Барадла үңгірі
Сурет:Kekesteto1.JPG|link=Файл:Kekesteto1.JPG|alt=Высочайшая вершина, Кекеш| Ең биік шың, Кекеш


## Дереккөздер

Санат:Мажарстан таулары