Фило Тэйлор Фарнсуорт

**Фило Тэйлор Фарнсуорт** — (1906 жылы 19 тамызда дүниеге келген, Бивер, Юта штаты - 1971 жылғы 11 наурызда, Солт-Лейк-Сити, Юта штаты) - американдық өнертабушы, электронды теледидардың пионері.

## Ойлап тапқан құрылғылары
Ең алдымен электронды теледидар жүйелерінің бірі - «диссектор» өнертабысы белгілі. 1927 жылдың 7 қаңтарында Фарнсуорт жасаған электрондық теледидар жүйесіне өтінім АҚШ патенттік қызметіне берілді. Өнертабыс субъектісі электр сигналдарына, суретті беретін, таратқыштың және қабылдағыштың жұмысын синхрондау принципі мен жарықтылықты реттеу тізбегіне айналдырылған таратқыш болды. Бұл күндері ондаған өтінімнің негізі болады. 
Осы уақытқа дейін Патенттік қызмет В. Зворыкин шығарған таратушы телевизиялық құрылғыға авторлық құқықты негіздейтін материалдарды берді. Бұл 1923 жылы көрсетілді, бірақ содан кейін бұл дұрыс әсер қалдырды. 1927 жылы Зворыкин бүкіл телевизиялық жүйенің жобасын әзірледі. Дегенмен, оның құрылғысы суреттерді алудың күрделі механикалық әдісі болмаса да, Фарнсуорт үлкен күресті күтіп, бәсекелес ретінде жұмыс істеген RCA сияқты осындай алыпты жеңудің аз мүмкіндігі болған.
Бірақ басымдықты анықтауға Джастин Толманның куәлігі көмектесті, ол 1922 жылы оның оқушысы Фило Фарнсворт телевизиялық жүйенің схемасын көрсетті, ол оның жұмыс принципін егжей-тегжейлі түсіндірді. Патент Фарнсуортпен 1930 жылғы 26 қыркүйекте қабылданды және Зворыкиннің өтінішін 1938 жылға дейін тану күтіп тұрды. Алғашқы мәселелер қаралып жатқанда, Фило қажетті қаражатты алу қиынға соқса, таратушы және қабылдайтын түтіктерді жасап, демонстрацияларды өткізді.Бірінші көрермендер баспасөз қызметкерлері мен өкілдері болды. Бірақ инвесторлардың табысын дәлелдеу маңызды болды. Бір суретке қарап, олардың бірі: «Экранда доллардың сынағына кемінде бір инвестиция салынды ма?», - деп сұрады. Келесі жолы Фило заң жобасының айқын бейнесін көрсетті. Көрермендер спектакльдерден, спорттық жарыстардың үзінділерін көрді. Фило және оның қызметкерлері басқа мемлекеттерде телевизиялық таратқыштардың құрылысын ұйымдастырды. Аударымдар шетелде жүргізілді.
1931 жылы Фарнсуорт зертханасында Зворыкин барды. Олар екі таратушы түтіктердің жұмысын салыстырды. Фильо, кейбір көрсеткіштер бойынша, Зворыкиннің иконографы оның дизайнынан асып түсетінін мойындады. Өз кезегінде, қонақ Фарнсуорттың схемасында жазылған кейбір принциптерді қолдануға құқығы жоқ екеніне өкініш білдірді.
Бірақ көп ұзамай, нашар кредиторлар Фарнсуортты өз өнертабысын бірқатар компанияларға, оның ішінде RCA-ға сатуға мәжбүрледі. Индиана штатындағы Форт Уэйндегі өз зауытында жабдықтарды өндіруді бастау әрекеттері соғысқа жол бермеді. АҚШ-тың зерттеушілері мен индустриясы әскери тапсырмаларды шешді. Фарнсуорт радарлармен жұмыс істеді, қарапайым электрондық микроскопты, ультракүлгін сәулелерді пайдаланатын шамды жасады.
Соғыстан кейін, теледидар қарқынды таратылған кезде Фарнсуорт патентінің жарамдылық мерзімі аяқталды. Тану үшін күреске алғашқы американдық толық электронды телевизиялық жүйенің құрушысы RCA-ға ұтылып, Владимир Зворкиннің иконостасымен бәсекелестікті тоқтата алмады.

Кейінірек Фил Фарнсуорт зымырандық басқару жүйелерін және ядролық синтезді бақылауды дамыту бойынша жұмыс жасады. Өмірінің соңында ол Fusor деп аталатын шағын термоядролық реакторды ойлап тапты.

Оның құрметіне «Футурама» телехикаясының кейіпкері профессор Фарнсуорт есімі берілді.

## Сілтемелер
* *https://web.archive.org/web/20020311141033/
*http://www.invent.org/hall_of_fame/1_1_6_detail.asp?vInventorID=56
*[http://www.farnovision.com/