1989 жыл

## Оқиғалар

### [[Қаңтар]]

* 6 қаңтар - КОКП ОК-нің "30-40-шы жылдар мен 50-ші жылдардың басында орын алған қуғын-сүргін құрбандарына қатысты әділеттілікті қалпына келтіру жөніндегі қосымша шаралар туралы" қаулысы жарияланды.
* 7 қаңтар - Жапонияның тақ мұрагері Акихито жаңа император болып жарияланды. Жапонияда жаңа тарихи кезең Хейсей дәуірі басталды.
* 11 қаңтар - Парижде химиялық қару бойынша конференция өтті. Қорытындысы бойынша 149 елдің өкілдері улы газдарды, химиялық және бактериологиялық қаруды пайдалануға тыйым салу туралы декларацияға қол қойды.
* 10 қаңтар - Куба өзінің қарулы күштерін Анголадан шығара бастады.
* 11 қаңтар - Мажарстанда жаңа саяси партиялар құруға рұқсат етілді.
* 19 қаңтар - КСРО тарихындағы соңғы халық санағы өтті.
* 18 қаңтар - Эстон тілі Эстония КСР-де Мемлекеттік болып жарияланды.
* 20 қаңтар - АҚШ-тың 41-ші президенті Джордж Буш қызметке кірісті.

### [[Ақпан]]

* 2 ақпан - Венада  КСРО мен АҚШ арасындағы орталық Еуропадағы қарулы күштерді қысқарту туралы келіссөздер аяқталды.
* 3 ақпан - Парагвайда әскери төңкеріс 1954 жылдан бері билік етіп келе жатқан диктатор Альфредо Стресснерді құлатты.
* 4 ақпан - Кеңес-Қытай шекарасындағы әскерлерді қысқарту және КСРО әскерлерін Моңғолиядан шығару туралы Кеңес-Қытай келісіміне қол қойылды.
* 10 ақпан - АҚШ-та Рон Браун демократиялық ұлттық комитеттің төрағасы болып сайланды, елдің негізгі саяси партияларының бірін басқарған алғашқы афроамерикалық болды.
* 15 ақпан - Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылуының аяқталуы.
* 17 ақпан - Марокко, Ливия, Алжир, Тунис және Мавритания басшылары жаңа экономикалық блок — Араб Мағриб одағын құру туралы келісімге қол қойды.
* 18 ақпан - Ауғанстан Президенті Наджибулла елде төтенше жағдай енгізді.
* 28 ақпан - КСРО-да Невада-Семей ядролық қаруға қарсы қозғалысы құрылды.

### [[Сәуір]]

* 4 сәуір - Брюссельде НАТО-ның құрылғанына 40 жыл толады.
* 9 сәуір - Тбилисиде Кеңес әскерлері 60 мыңнан астам адам қатысқан митингті таратып, 16 адам қаза тауып, жүздеген адам жараланды. Митингілеушілер Грузияның тәуелсіздігін талап етті.
* 10 сәуір - АҚШ-та Intel 80486 процессорының өндірісі басталды.
* 18 сәуір - Литва КСР жоғарғы кеңесі Республиканың мемлекеттік егемендігін жариялады.
* 25 сәуір - Кеңес әскерлерін Мажарстаннан ішінара шығарудың бірінші кезеңі басталды.

### [[Мамыр]]

* 1 мамыр -  Мажар Халық Республикасы Аустриямен шекарадағы тікенді сымды алып тастады.
* 11 мамыр - Кеңес әскерлерінің бір бөлігін ГДР-ден шығару басталды.
* 18 мамыр - Кеңес басшысы Михаил Горбачев Қытайға сапары өтті.
* 18 мамыр - Литва КСР Жоғарғы Кеңесінің егемендік туралы декларациясы жарияланды.
* 21 мамыр - Мәскеудегі Лужники стадионындағы 150 мыңыншы оппозициялық митинг, бірқатар митингілердің басталды.
* 28 мамыр - Армян КСР-дегі митингілер және Арменияның мемлекеттік егемендігін жариялады.

### [[Маусым]]

* 3 маусым - Иран басшысы аятолла Хомейни қайтыс болды.
* 4 маусым - Бейжіңде танктердің көмегімен Тяньаньмэнь алаңында студенттердің демонстрациясы таратылды. Әр түрлі бағалаулар бойынша бірнеше жүзден бірнеше мыңға дейін адам қайтыс болды.
* 12 маусым - КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Төрағасы Михаил Горбачев пен ГФР канцлері Гельмут Коль Боннда Шығыс Еуропа мемлекеттерінің өз елдерінде қандай саяси жүйе шешуші болатынын өздері шешу құқығын жариялаған құжатқа қол қойды.
* 17 маусым - Қазақ КСР-дің Жаңаөзен қаласында жергілікті тұрғындар мен Кавказдан келгендердің арасында этносаралық негізде қақтығыстар болды. 4 адам қайтыс болды.
* 18 маусым - Бирма атауы Мьянма деп өзгертілгені жарияланды.
* 22 маусым -  Қазақстан КП ОК бірінші хатшысы болып Г.В.Колбиннің орнына Нұрсұлтан Назарбаев тағайындалды.
* 23 маусым - АҚШ-та Бэтмен фильмі шықты.

## Туғандар
*Тағы қараңыз: [[:Санат:1989 жылы туғандар]]*

## Қайтыс болғандар
*Тағы қараңыз: [[:Санат:1989 жылы қайтыс болғандар]]*

## Тағы қараңыз

## Түсініктемелер


*