open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Виктор Балютович Кумыков

**Виктор Балютович Кумыков** (12 мамыр 1963, Нальчик, КСРО) — КСРО-лық футболшы, қақпашы, футбол жаттықтырушысы. 

## Карьерасы
1981-83 жылдары "Ротор" сапында, 1987 "Спартак Нальчик" сапында ойнады. 

Бапкер ретінде қазақстандық, өзбекстандық футбол жанкүйерлеріне жақсы таныс. Әсіресе Қазақстанда көбірек жұмыс істеді. 2011 жылы "Шахтердің" тізгінін ұстады да, қатарынан екі жыл Қазақстан чемпионатында топ жарып қана қоймай, 2013 жылы команданы Еуропа Лигасынының топтық турниріне алып шықты. Солайша "Шахтер" қазақстандық клубтар арасында еуротурнирлердің топтық турнирінде ойнаған тұңғыш клуб ретінде тарихта қалды.

2011-13 жылдары Қазақстанның үздік бапкері атанды.

2018 жылы "Атырау" бапкері боп тағайындалды. Бірақ 2019 жылы чемпионат басындағы сәтсіздіктерден соң ол қызметтен кетті.

## Бапкерлік жетістіктері

### Командалық
«**Машъал**»

* Өзбекстан кубогының финалисі: 2006

«**Насаф**»

* Өзбекстан чемпионатының қола жүлдегері: 2009, 2010

«**Шахтёр**» (Қарағанды)

* Қазақстан чемпионы (**2**): 2011, 2012
* Қазақстан кубогы (**1**): 2013
* Қазақстан суперкубогы (**1**): 2013

### Жеке

* Қазақстандағы жыл бапкері (3): 2011, 2012, 2013
* Sportinfo.kz сауалнамасы бойынша жыл бапкері: 2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:КСРО футболшылары
Санат:Ротор ФК ойыншылары
Санат:Нальчик ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК жаттықтырушылары
Санат:Спартак Семей ФК жаттықтырушылары
Санат:Қайсар ФК жаттықтырушылары
Санат:Насаф ФК жаттықтырушылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК жаттықтырушылары
Санат:Ордабасы ФК жаттықтырушылары
Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары
Санат:Ресей футбол жаттықтырушылары
Санат:Машал ФК жаттықтырушылары
Санат:Әндіжан ФК жаттықтырушылары
Марин Томасов

**Марин Томасов** (; 1987 жылы 31 тамызда туған, Задар, Хорватия, Югославия) — хорватиялық футболшы, "Астана" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
Хорватияның бес дүркін вице-чемпионы, 2017 жылы "Астанаға" ауысқан соң қатарынан үш жыл Қазақстан чемпионы атанды және екі рет Қазақстан суперкубогына қол жеткізді. Оған дейін Хорватияның "Задар", "Хайдук Сплит", "Риека", Германияның "Мюнхен-1860" клубтарында доп тепті.

2019 жылы 19 голмен "Қайрат" футболшысы Адеринсоламен бірге Қазақстан чемпионатының үздік мергені атанды.

### Ұлттық құрама
Хорватияның жастар құрамасында 9 ойын өткізді, ал ұлттық құрамада бір рет қана алаңға шығып, қайтадан шақырылмады.

## Жетістіктері

### Клубтық

; «Хайдук» (Сплит)

* Хорватияның күміс жүлдегері (3): 2010, 2011, 2012
* Хорватия кубогы: 2010

; «Риека»

* Хорватияның күміс жүлдегері (2): 2015, 2016

; «Ан-Наср» (Эр-Рияд)

* Сауд Арабиясы ханзадасы мұрагері кубогының финалисі: 2016/17

; «Астана»

* Қазақстан чемпионы (2): 2017, 2018, 2019
* Қазақстан суперкубогы (2): 2018, 2019

### Жеке

* Қазақстан чемпионатының үздік мергені: 2019

## Сілтемелер
* Профилі - transfermarkt.com
* Астана ФК ресми сайтындағы профилі 

Санат:Хорватия футболшылары
Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Хайдук Сплит ФК ойыншылары
Санат:Мюнхен-1860 ФК ойыншылары
Санат:Риека ФК ойыншылары
Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Иван Александрович Маевский

**Иван Александрович Маевский** (; 5 мамыр 1988, Магдебург, ГДР) — беларусь футболшысы, жартылай қорғаушы..  

## Карьерасы
Иван Маевский ГДР-де әскери қызметте жүрген отбасында дүниеге келеді. Кейін отбасы Белоруссияға қайта оралады.

Ұлттық құрама сапында 2015 жылдане бері ойнап келеді. 

2017 жылы қаңтар айында "Астанаға" ауысқан соң үш рет Қазақстан чемпионы, екі рет суперкубок иегері атанды. 

2021 жылдың басында "Роторға" ауысты.

2021 жылы жазда "Целе" футболшысы атанды.

## Жетістіктері

### Командалық
; «Минск»

* Беларусь кубогы: 2012/13

; «Астана»

* Қазақстан чемпионы: 2017, 2018, 2019
* Қазақстан суперкубогы: 2018, 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Беларусь футболшылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Партизан Минск ФК ойыншылары
Санат:Минск ФК ойыншылары
Санат:Анжи ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Ротор ФК ойыншылары
Санат:Целе ФК ойыншылары
Дорин Ротариу

**Дорин Ротариу** (; 29 шілде 1995, Тимишоара, Румыния) — румын футболшысы, "Лудогорец" клубының жартылай қорғаушысы. "Астана" сапына 2019 жылы қыста "Брюгге" сапынан ауысып келді. 
## Карьерасы

### Клубтық
Румынияның "Тимиошора" клубында 2012 жылы кәсіби карьерасын бастады. Бірақ бір ойын да өткізбестен Бухарестің "Динамосына" жалға берілді де, бір жылдан соң "Динамоға" түпкілікті ауысты.

2017 жылы "Брюггеге" ауысты. Кейінгі жылдары  "Мускрон-Перювельс", АЗ Алкмаар клубтарында арендада ойнады.

2019 жылы 3 наурызда Қазақстан суперкубогында "Қайратқа" қарсы ойында тұңғыш рет астаналықтар сапында алаңға шықты.

### Ұлттық құрамада
2016 жылдан бері Румыния ұлттық құрамасының футболшысы.
## Жетістіктері
 '''Астана'''

*Қазақстан суперкубогы: 2019
*Қазақстан чемпионы: 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі (soccerway.com)
Санат:Румыния футболшылары
Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Санат:АЗ Алкмаар ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Лудогорец ФК ойыншылары
Рангело Янга

**Рангело Мария Янга** (; 12 сәуір 1992 жыл, Роттердам, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, Кюрасао Ұлттық футбол құрамасы мен "Астана" клубының "НЕК" клубына жалға берілген шабуылшысы. Футболдан Қазақстан чемпионы және суперкубок иегері.

## Қатысқан турнирлері

* КОНКАКАФ Алтын кубогы: 2017

## Жетістіктері

### Командалық

; «Астана»

* Қазақстан чемпионы (1): 2018
* Қазақстан суперкубогы (1): 2019

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Кюрасао футболшылары
Санат:Кюрасао Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Виллем ФК ойыншылары
Санат:Эскельсиор ФК ойыншылары
Санат:Тренчин ФК ойыншылары
Санат:Гент ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Лугано ФК ойыншылары
Санат:НЕК ФК ойыншылары
Роман Иосифович Григорчук

**Роман Иосифович Григорчук** (; 22 наурыз 1965, Корнич, Ивано-Франковс облысы, Украин КСР, КСРО) — КСРО және украиналық футболшы, футбол бапкері. "Астана" клубының экс-жаттықтырушысы.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде
«**Прикарпатье**»

* Украина 1 лигасының жеңімпазы: 1993/94
* УКСР чемпионатының күміс жүлдегері: 1991

### Бапкер ретінде
«**Вентспилс**»

* Латвия чемпионы (**3**): 2006, 2007, 2008
* Латвия кубогы (**2**): 2005, 2007

«**Астана**»

* Қазақстан чемпионы: 2018, 2019
* Қазақстан суперкубогы: 2019

### Жеке

* Украина 1 лигасының үздік мергені: 1992/93
* Латвияның үздік бапкері: 2009

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:КСРО футболшылары
Санат:Украина футболшылары
Санат:Украина футбол жаттықтырушылары
Санат:Кривбасс ФК ойыншылары
Санат:Сатурн ФК ойыншылары
Санат:Металлург Запорожье ФК жаттықтырушылары
Санат:Черноморец Одесса ФК жаттықтырушылары
Санат:Вентспилс ФК жаттықтырушылары
Санат:Астана ФК жаттықтырушылары
Санат:Динабург ФК жаттықтырушылары
Марко Станоевич

**Марко Станоевич** (; 22 маусым 1988, Пирот, Югославия) — сербиялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Молдова чемпионы (2): 2012/13, 2013/14
* Молдова суперкубогы: 2013
* Қазақстан суперкубогы: 2018
* Өзбекстан суперкубогы: 2023

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Сербия футболшылары
Санат:Црвена Звезда ФК ойыншылары
Санат:Лакташи ФК ойыншылары
Санат:Шериф ФК ойыншылары
Санат:Симург ФК ойыншылары
Санат:Әл-Фатех ФК ойыншылары
Санат:Рад ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Левадиакос ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Насаф ФК ойыншылары
Шелдон Бато

**Шелдон Бато** (; 29 қаңтар 1991, Порт-оф-Спейн) — тринидадтық футболшы, қорғаушы. Тринидад Ұлттық құрамасының футболшысы. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан күміс жүлдегері: 2017
* Қазақстан кубогы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Тринидад және Тобаго футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Крылья Советов Самара ФК ойыншылары
Санат:Тринидад және Тобаго Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Мехелен ФК ойыншылары
Санат:Норт-Ист-Старз ФК ойыншылары
Исаель да Сильва Барбоза

**Исаэл да Силва Барбоза** (; 13 мамыр 1988) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазақстандық футбол жанкүйерлеріне 2014-18 жылдары "Қайратта" ойнап танымал болған. 2019 жылы "Қайраттан" "Ференцварошқа" ауысты.
## Жетістіктері
### Командалық
*Қазақстанның қола жүлдегері: 2014
*Қазақстанның күміс жүлдегері: 2015, 2016, 2017, 2017
*Қазақстан суперкубогы: 2016, 2017
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Исаэл "Қайратқа" ауысты

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Гремио ФК ойыншылары
Санат:Спорт Ресифи ФК ойыншылары
Санат:Гиресунспор ФК ойыншылары
Санат:Форталеза ФК ойыншылары
Санат:Сан-Каэтано ФК ойыншылары
Санат:Насьонал Фуншал ФК ойыншылары
Санат:Краснодар ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Ференцварош ФК ойыншылары
Седрик Гогуа

**Абусси Седрик Гогуа Куаме** (; 10 шілде 1994, Абиджан, Кот-д’Ивуар) — ивуарлық футболшы, қорғаушы. 

## Карьерасы
2017 жылы шілдеде "Рига" клубынан Алматының "Қайратына" келді. Бірақ бір жыл бойы тек бір ойында ғана, 2018 жылғы Қазақстан суперкубогында "Астанаға" қарсы ойында алаңға шықты. 

2018 жылы шілдеде "Қайраттан" кетіп, СКА-Хабаровск клубына барды, бірақ ол клубта да, 2019 жылы қаңтарда барған "Даугавпилс" клубында да мүлде алаңға шықпады. 

2019 жылы маусымда "Тамбовқа" ауысып, бес кездесуде екі гол соқты. 2019 жылы тамыз айының соңыда Мәскеудің ЦСКА клубына ауысты. 
 
## Жетістіктері

### Командалық

; «Африка Спорт»

* Кот-д’Ивуар чемпионы: 2011

; «СИК»

* Финляндия чемпионы: 2015
* Вейккауслиганың үздік қорғаушысы: 2014

; «Партизан»

* Сербия кубогы (1): 2015/16

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Кот-д’Ивуар футболшылары
Санат:Африка Спорт ФК ойыншылары
Санат:Партизан Белград ФК ойыншылары
Санат:Рига ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:СКА-Хабаровск ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Ротор ФК ойыншылары
Санат:Тұран Түркістан ФК ойыншылары
Санат:Истиклол ФК ойыншылары
Акош Елек

**Акош Элек** (; 21 шілде 1988, Озд, Мажарстан) — мажарстан футболшысы, жартылай қорғаушы. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Видеотон»

* Мажарстан чемпионы: 2010/2011

; «Диошдьёр»

* Мажарстан лигасының кубогы: 2013/14
* Мажарстан кубогының финалисі: 2013/2014

; «Қайрат»

* Қазақстан күміс жүлдегері (2): 2017, 2018
* Қазақстан кубогы (2): 2017, 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Profile 
* Elek Ákos profile at magyarfutball.hu 

Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Казинцбарцика ФК ойыншылары
Санат:Фехервар ФК ойыншылары
Санат:Эсхишехирспор ФК ойыншылары
Санат:Диошдьер ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Уго Силвейра

**Уго Габриэль Сильвейра Геррейро** (23 мамыр 1995 жыл) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. Аргентинаның "Тигре" клубында доп тебеді.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан суперкубогының финалисі: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*''soccerway.com''

Санат:Уругвай футболшылары
Санат:Керро ФК ойыншылары
Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Жайлаукөл

* Жайлаукөл – Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы ауыл.
* Жайлаукөл – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл.
Игорь Сергеевич Шитов

**Игорь Сергеевич Шитов** (бел. *Ігар Сяргеевіч Шытаў*; 24 қазан 1986, Полоцк, БССР, КСРО) — беларусь футболшысы, "Динамо" (Минск) клубының қорғаушысы.

2006 жылдан бері Беларусь Ұлттық құрамасында ойнап келеді. Карьерасында Беларусь, Ресей, Қазақстан клубтарында доп тепті. Екі дүркін Қазақстан чемпионы.

## Жетістіктері

### Командалық

; БАТЭ

* Беларусь чемпионы (2): 2009, 2010
* Беларусь кубогы (1): 2009/10
* Беларусь суперкубогы (1): 2011

; «Динамо» (Мәскеу)

* Ресей кубогының финалисі: 2012

; «Астана»

* Қазақстан чемпионы (2): 2016, 2017
* Қазақстан кубогы (1): 2016
* Қазақстан суперкубогы (1): 2018

### Жеке

* Белоруссияның үздік футболшысы (1): 2009

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі мен статистикасы

Санат:Беларусь футболшылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Минск ФК ойыншылары
Санат:БАТЭ ФК ойыншылары
Санат:Динамо Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Мордовия ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Гай Ассулин

**Гай Ассулин Игаал** (ев. *גיא יגאל אסולין‎;* 9 сәуір 1991 жыл) — израильдік және испандық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан суперкубогының финалисі: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*bdfutbol.com

Санат:Израиль футболшылары
Санат:Испания футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Расинг Сантандер ФК ойыншылары
Санат:Гранада ФК ойыншылары
Санат:Эркулес ФК ойыншылары
Санат:Мальорка ФК ойыншылары
Санат:Хапоэль Тель-Авив ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Карлос Алос Феррер

**Карлос Алос Феррер** (; 21 шілде 1975 жыл) — испан футболшысы, қақпашы, қазір футбол бапкері.
## Жетістіктері
### Бапкер ретінде
*Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2017
*Қазақстан кубогы: 2017
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары
Санат:Фар ФК жаттықтырушылары
Санат:Катар СК жаттықтырушылары
Санат:Эносис ФК жаттықтырушылары
Санат:Руанда Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Китчи ФК жаттықтырушылары
Lizard Squad

**Lizard Squad** - хакерлік ұйым.

League of Legends және Call of Duty ойын серверлеріне шабуыл кезінде **Lizard Squad** туралы 2014 жылдың шілде айында алғаш рет сөз қозғалды. Барлығы әзіл ретінде басталды,ең ерекше болмаса да серверлерді бұзғаннан кейін ұйымның Twitter парақшасында олар мұны жай ғана жасады деген жазба пайда болды. Алдымен мұның бәрі шын мәнінде ойын сияқты көрінді — олар тіпті шабуылдарға арналған саркастикалық жазулары бар футболкаларды сатқан болатын. Алайда келесі оқиғаларды ескере отырып, түсінікті болды:Lizard Squad саналы түрде шуды өз айналысына аударды.

## Шабуылдары
Бүгін Lizard Squad медиакеңістігіне әсер ету бойынша ең жақсы уақытта болған Anonymous-тін танымал қозғалысымен салыстыруға болады. Соңғылары,әрқашан "цифрлік Робин Гудтар" секілді жаһандық бақылаудан қарсы акциялар өткізді,расистік ұйымдардың аккаунттарын бұзды,Жапонияда дельфиндерді өлтіруге қарсы кампанияларды ашты **Lizard Squad** сондай-ақ толығымен қарама-қарсы позицияны таңдады: үлкен ойын компанияларының сервистеріне бұзақылық шабуылдан кейін хакерлер  Twitch.tv стриминг-сервисінде кездейсоқ арналардың мен геймерлердің трансляцияларың сөндіре бастады.Содан кейін,сол шабуылдан Twitch.tv сервисінін кейбір пайдаланушылары олардың шоттары мен несие карталарынан ақша жоғала бастағанын байқаған.
Lizard Squad бірнеше сәтті DDoS-шабуылдардан кейін офлайнда жетістікке жетті:ұйым Sony Online Entertainment президентінің ұшып бара жатқан ұшақ бортындағы жарылғыш құрылғы туралы хабарлады. 			
Тамыз айының соныңда Lizard Squad Battle.net, Blizzard компаниясының сервисіне сәтті шабуыл жасады.Дәл осы жерде шабуылдың идеологиялық бағытын көрсеткен пікір алғаш рет айтылды:"Кяфирлар "Ислам мемлекетің" бомбалауын тоқтатқанға дейін бейне ойындарды ойнамайды".
 	
Медиа - шу айналасында іс-қимылдары алғашқы өз жемісін берді: Lizard Squad Know Your Meme ресурсында өзінің парақшасың ашты,бұл ресурс вирустық интернет-құбылыстарға арналған,аналог "Луркмора". Lizard Squad танымалдығы шын мәнінде интернет феномені болды: топтың атауы 2014 жылдың қараша айында Twitter-де 86 мың рет аталды,бұл ретвиттерді есепке алмағанда. 

## Негізгі схемасы
Идея үшін күресетін хакерлердің іс-әрекеттері әдетте стандартты схема бойынша жүреді: шабуылға үкіметтік сайттар мен ресурстар ұшырайды, оларға көптеген интернет-пайдаланушылар аз кіретін үкіметтік сайттар мен ресурстар шабуылға ұшырайды, сондықтан зиян тек нақты ұйымдар мен құрылымдарға келтіріледі.Lizard Squad мүлдем басқаша шын мәнінде Террористік жолмен жүрді - олардың нысанасы көп қолданатын танымал желілердің парақшалары болды, және де шабуыл себептерінің анық түсіндірмесі немесе қандай да бір айқын дәлелдер бірде-бір шабуылдан кейін болған жоқ. Нақты өмірде террористер халықты қорқыту үшін қоғамдық орындарда жарылыс жасай отырып, азаматтық нысандарға шабуыл жасайды, ал Lizard Squad өз шабуылдарының мақсаты ғаламтордағы ең көпшілік орындарды таңдайды.
 	 	
Ұйымның диссонанстық іс — әрекеттері тіпті Anonymous-ті таңғалдырды,2014 жылдың желтоқсанында "Кешірмейтін легион" ойын серверлерін бұзуды қате деп атаған және хакерлерді айыптады.
Сесар Арсо

**Сесар Арсо Ампоста** (; 21 қаңтар 1986, Вильярреаль, Испания) — испан футболшысы, "Химнастик" клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
Карьерасын 2003 жылы "Вильярреал" сапында бастап, екі жыл қатарынан Интертото кубогын жеңіп алды. 2006-2008 жылдары "Рекреативо", "Мурсия" клубтарына жалға берілді. 2009-11 жылдары "Вальядолидте" ойнады.

2011 жылы тұңғыш рет шетелдік клубпен келісім шарт жасасып, "Гент" сапына өтті. 

2016 жылдың ортасында "Қайратқа" ауысып, маусым соңына дейін 12 ойында алаңға шығып үлгерді, сол маусымда Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2017 жылы Қазақстан суперкуьогын ұтып алды.

2018 жылы туған клубы "Химнастикке" араға 15 жыл салып қайта оралды.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Вильярреал»

* Интертото кубогы: 2003, 2004

; АЕК

* Грекия кубогы: 2015/16

; «Қайрат»

* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2016, 2017
* Қазақстан кубогы: 2017
* Қазақстан суперкубогы: 2017

## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Мурсия ФК ойыншылары
Санат:Реал Вальядолид ФК ойыншылары
Санат:Гент ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Бейтар Иерусалим ФК ойыншылары
Санат:АЕК Афина ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Химнастик Таррагона ФК ойыншылары
Ойбек Ұлықбекұлы Балтабаев

**Ойбек Ұлықбекұлы Балтабаев** (өзб. *Ойбек Улыгбекулы Балтабаев*; 13 маусым 1994) — қазақстандық футболшы, "Ертіс" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстан жастар құрамасында ойнаған. 
## Карьерасы
"Қайрат Академия" (2011 жылы "Цесна" деп аталатын еді) клубының түлегі. 2012 жылы "Қайраттың" негізгі клубына тартылғанымен, ұлттық чемпионатта емес, орынбасарлар клубында ғана ойнап жүрді. 2016 жылы "Мақтаарал" сапында бірінші лигада тұрақты алаңға шығып, бір маусымнан соң "Қайратқа" қайта оралды. Бұл жолы да негізгі құрамнан орын оншалық көп тие қоймай, арасында "Қайрат" жастар клубы сапында да ойнап жүрді.

2018 жылы Өскеменнің "Алтай" клубына ауысып, бірінші лигада ойнады.

2019 жылы "Ертіске" ауысты.

2015 жылы Қазақстанның 21 жасқа дейінгі құрамасында үш кездесуде алаңға шықты.
## Жетістіктері
### Командалық
*Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2017
*Қазақстан кубогы: 2017
*Қазақстан суперкубогы: 2017
## Сілтемелер
*Статистикасы

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Мақтаарал ФК ойыншылары
Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Даниеле Ругани

**Даниэле Ругани** (29 шілде 1994 жылы, Лукка, Италия) —«Ювентус» клубы мен  Италия құрамасының қорғаушысы.

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Уча Лобжанидзе

**Уча Лобжанидзе** (; 23 ақпан 1987, Гиоргети, Лагодех ауданы, Грузия КСР, КСРО) — грузиялық футболшы, қорғаушы. Грузия Ұлттық футбол құрамасының экс-футболшысы. Құрама сапында 50-ден астам ойында алаңға шықты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Грузия чемпионы (1): 2004/05
* Грузия кубогы (1): 2007/08

### Жеке

* Грузия чемпионатындағы үздік қорғаушы: 2007/08

## Дереккөздер

Санат:Грузия футболшылары
Санат:Динамо Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Динамо Батуми ФК ойыншылары
Санат:Зестафони ФК ойыншылары
Санат:Днипро ФК ойыншылары
Санат:Кривбасс ФК ойыншылары
Санат:Омония Никосия ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Локомотив Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Самтредиа ФК ойыншылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Йован Джокич

**Йован Джокич** (; 13 тамыз 1992, Брус, Югославия) — сербиялық футболшы, жартылай қорғаушы. "Локомотив" (Ташкент) клубының ойыншысы.

## Жетістіктері
*Қазақстан кубогының финалисі: 2017
*Өзбекстан суперкубогы: 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Прфоилі
*Профилі

Санат:Бруста (Сербия) туғандар
Санат:Сербия футболшылары
Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:АТМК ФК ойыншылары
Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары
Санат:Навбахор ФК ойыншылары
Санат:Нефтчи Ферғана ФК ойыншылары
Новица Максимович

**Новица Максимович** (; 4 сәуір 1988, Црвенка, Югославия) — сербиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Сербия, Мажарстан, Қазақстан, Грекия клубтарында доп тепті. 
## Жетістіктері
### Командалық
*Қазақстан кубогының финалисі: 2017, 2018
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Сербия футболшылары
Санат:Црвенка ФК ойыншылары
Санат:Нови-Сад ФК ойыншылары
Санат:Спартак Суботица ФК ойыншылары
Санат:Войводина ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Паниониос ФК ойыншылары
Санат:Ломбард ФК ойыншылары
Санат:Словода Ужице ФК ойыншылары
Владимир Двалишвили

**Владимир Двалишвили** (; 20 сәуір 1986, Тбилиси, Грузин КСР, КСРО) — грузиялық футболшы, шабуылшы. 

## Карьерасы

### Клубтық
"Динамо" (Тбилиси) клубының түлегі. 2003-06 жылдары осы клубта ойнап, 2005 жылы Грузия чемпионы атанды. Кейін Латвия, Польша, Дания клубтарында ойнап, 2016 жылы "Динамоға" қайта оралды.

2017 жылы "Атырауда" ойнап, Қазақстан кубогының финалисі атанды.

2018 жылы Израильдің "Хапоэль Ашкелон" клубына ауысты. 

### Халықаралық
2009-17 жылдары Грузия құрамасында ойнап, 40 кездесуде алаңға шықты. Оған дейін Грузияның 17, 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында доп тепті. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Грузия чемпионы: 2004/05
* Израиль чемпионы: 2010/11
* Польша чемпионы (2): 2012/13, 2013/14
* Польша кубогы: 2012/13

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Грузия футболшылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Динамо Батуми ФК ойыншылары
Санат:Олимпи Рустави ФК ойыншылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Маккаби Хайфа ФК ойыншылары
Санат:Полония ФК ойыншылары
Санат:Легия ФК ойыншылары
Санат:Оденсе ФК ойыншылары
Санат:Погонь ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Хапоэль Ашкелон ФК ойыншылары
Шавкат Расулович Саломов

**Шавкат Расулович Саломов** (; 13 қараша 1985, Бұхара, Өзбек КСР) — өзбекстандық футболшы, шабуылшы. Өзбекстан құрамасының экс-ойыншысы. 

## Карьерасы

### Клубтық
2007 жылы "Курувчи" (Сол жылы аты "Бунедкор" деп өзгертілді) Өзбекстан жоғары лигасына жолдама алды да, Өзбекстандағы бар мықты футболшыларды құрамына жинады. Шавкот Саломов та командаға шақыртылды. Нәтижесінде "Бунедкор" Өзбекстандағы ең мықты клубқа айналды. Шавкот 2011 жылға дейін Өзбекстандағы барлық мүмкін болған жүлдені иеленді.  

2010 жылы бір маусым "Насафқа" жалға берілді. 

2013 жылы Қазақстанға келіп, "Жетісуда" ойнады.  

2014 жылы Қарағандының "Шахтерында" бір маусым доп тепті. 

2016 жылы Өзбекстанға қайта келіп, "Алмалықта" ойнады да, келесі маусымда туған клубы "Бұхараға" оралды. 

## Жетістіктері

### Командалық

; «Бунёдкор»

* Өзбекстан чемпионы (3): 2008, 2009, 2011
* Өзбекстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2012
* Өзбекстан кубогы (2): 2008, 2012
* Өзбекстан кубогының финалисі: 2009
* **Барлығы 5 жүлде**

; «Насаф»

* Өзбекстан чемпионатының қола жүлдегері: 2010

**"Атырау"**

* Қазақстан кубогының финалисі: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (*[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|"Шахтер" ФК]] сайтында*)

Санат:Өзбекстан футболшылары
Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бұхара ФК ойыншылары
Санат:Бунедкор ФК ойыншылары
Санат:Насаф ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Алмалық ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Чума Анене

**Чума Энеке Уче Анене** (; 14 мамыр 1993 жыл, Осло) — норвегиялық футболшы, "Мидтьюланд" клубының жартылай қорғаушысы. Оң аяғының әлеуетті соққысымен танымал болған. Норвегияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Бірақ ұлттық құрамаға әлі шақырылмады.
## Жетістіктері
*Норвегия бірінші дивизионының күміс жүлдегері: 2013
*Македония чемпионатының күміс жүлдегері:2015
*Македония кубогы: 2015
*Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2017
*Қазақстан кубогы: 2017
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*www.scoresway.com

Санат:Норвегия футболшылары
Санат:Волеренга ФК ойыншылары
Санат:Работнички ФК ойыншылары
Санат:Амкар ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Мидтьюланд ФК ойыншылары
Жасур Мелиевич Нарзикулов

**Жасур Мелиевич Нарзикулов** (13 сәуір 1984 жыл, Жызақ, Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық және қазақстандық футболшы, қақпашы.

## Карьерасы
Карьерасын 2006 жылы "Ордабасыда" бастады. 2007 жылы "Ақтөбеге" ауысты. 2007 жылға дейін Жасұлан Декханов (1987 жылы туған) боп ойнады да, 2008 жылғы маусым барысында оның шын аты жөні Жасур Нарзикулов екендігі, жалған құжатпен жүргендігі анықталып, Қазақстан чемпионаттарынан мүлде шеттетілді. Сондай-ақ Қазақстан құрамасында ойнауға тиым салынды.

Сол даудан соң Жасур Өзбекстанға кетіп, 2011 жылы ғана Қазақстанға оралды. 2011 жылғы маусымның екінші жартысын "Қайсарда" өткізіп, 2012 жылы "Ақтөбеге" қайта келді. Бірақ негізгі құрам Андрей Сидельниковтен босамай, алаңға жиірек шығу мақсатында "Таразға" ауысып кетті. 

2015-2017 жылдары "Атырауда" ойнады. 2018 жылы "Ордабасыға" қайта оралды.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Ақтөбе»

* Қазақстан кубогы: 2013
* Қазақстан суперкубогы: 2014

**"Атырау"**

* Қазақстан кубогының финалисі: 2017

## Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Өзбекстан футболшылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Әндіжан ФК ойыншылары
Санат:Машал ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Қызылқұм ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Әлішер Дүйсенбайұлы Сүлей

**Әлішер Дүйсенбайұлы Сүлей** (1 қараша 1995 жыл) — қазақ футболшысы, "Тараз" клубының шабуылшысы. 

## Карьерасы

### Клубтық деңгейде
Карьерасын 2012 жылы 17 жасында "Тобылда" бастады. 20 маусым күні Қазақстан кубогы матчында "Оқжетпеске" қарсы ойында "Тобыл" сапында бірінші рет республикалық деңгейдегі ойында алаңға шықты. Бұл ойында "Тобыл" 3:1 есебімен жеңіске жетті. Маусым соңына дейін Қазақстан чемпионатында төрт рет алаңға шықты.   

2013 жылғы чемпионатта 12 кездесуде алаңға шықты, соның екеуінде ғана 90 минут толық ойнады. 2014 жылғы маусымда 21 рет алаңға шықты, тек соңғы тур алдында "Жетісу" қақпасына "Тобыл" сапындағы алғашқы да соңғы голын енгізді.  

2015 жылы "Ертіске" ауысты. "Ертісте" жарты маусым ғана ойнады, сегіз рет алаңға шықты, бірақ гол соға алмады. Маусымның екінші жартысын "Таразда" және "Тараз-21" клубтарында өткізді. 

2017 жылы "Атырау" сапында Қазақстан кубогының финалисі атанды. 

2018 жылы "Ордабасыда" алаңға жиі шыға алмады, 2019 жылы "Таразға" қайта оралды. 

### Халықаралық деңгейде
2015-16 жылдары Қазақстан жастар құрамасында 6 ойында (ЕУРО-2017 жастар турнирінің іруктеуінде) алаңға шықты.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі (Вести.кз)
*Профилі(footballfacts.ru)
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Қуаныш Кенжалыұлы Қабдолов

**Қуаныш Кенжалыұлы Қабдолов** (29 шілде 1987 жыл) — қазақстан футбол жаттықтырушысы, көп жылдар бойы "Атырау" клубының бапкерлер алқасында жұмыс жасады. 2017 жылы 11 сәуір күні бас бапкері боп тағайындалды да, команданы 2017 жылғы Қазақстан кубогының финалына шығарды.  2018 жылы ол қызметтен босап, орнына Виктор Кумыков тағайындалды.
## Дереккөздер

## Жетістіктері
### Бапкер ретінде
*2017 жылғы Қазақстан кубогының финалисі

Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары
Жарко Маркович

**Жарко Маркович** (; 28 қаңтар 1987, Белград, Югославия) — сербиялық футболшы, қорғаушы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан чемпионатының қола жүлгері: 2014
* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2015, 2016, 2017
* Қазақстан кубогы: 2014, 2015, 2017
* Қазақстан суперкубогы: 2016, 2017
* Қазақстан кубогының финалисі: 2016
* Қазақстан суперкубогының финалисі: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Сербия футболшылары
Санат:Сербия және Черногория футболшылары
Санат:Сопот ФК ойыншылары
Санат:БАСК ФК ойыншылары
Санат:Газ Метан ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Михаил Хазбиевич Бакаев

**Михаил Хазбиевич Бакаев** (5 тамыз 1987, Цхинвали, Оңтүстік Осетин АО, Грузин КСР, КСРО) — ресейлік және қазақстандық футболшы, 2014 жылы Қазақстан чемпионатында "Қайрат" сапында ойнап жүріп, легионер деген атаудан құтылу үшін Қазақстан азаматтығын алды.

Ресейдің 21 жасқа дейінгі құрамасында екі ойын өткізді.

## Жетістіктері
### Командалық
**Анжи**

* Ресей 1-дивизионының жеңімпазы (1): 2009.

**Қайрат**

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері (1): 2014
* Қазақстан чемппионатының күміс жүлдегері (1): 2015
* Қазақстан кубогы (2): 2014, 2015
* Қазақстан суперкубогы (1): 2016
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Ресей футболшылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Автодор ФК ойыншылары
Санат:Алания ФК ойыншылары
Санат:Анжи ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Орынбор ФК ойыншылары
Санат:Шинник ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Ақсу (Ақсу) ФК ойыншылары
Кахабер Джумберович Цхададзе

**Кахабер Джумберович Цхададзе** (; 7 қыркүйек 1968) — грузиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. ТМД және Грузия құрамаларында ойнаған. 
## Жетістіктері
### Ойыншы ретінде
#### Командалық
«**Иберия»**

* Грузия чемпионы **(2)**: 1990, 1991

**«Спартак»**

* Ресей чемпионы: 1992
* КСРО кубогы: 1992

**«Динамо» (Мәскеу)**

* Ресей чемпионатының қола жүлдегері: 1992
#### Жеке
* Ресей чемпионатындағы үздік-33: № 2 (1992)

### Бапкер ретінде
; «Динамо» (Тбилиси)
* Грузия чемпионы: 2004/05

; «Сиони» (Болниси)
* Грузия чемпионы: 2005/06

; «Интер» (Баку)
* Әзірбайжан чемпионы: 2009/10

; «Қайрат»
* Қазақстан күміс жүлдегері: 2016
* Қазақстан суперкубогы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* Ұлттық құрамадағы матчтары
*Цхахадзенің жарақаты.
*«Бапкер болуды бала кезден армандадым».

Санат:КСРО футболшылары
Санат:Грузия футболшылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Динамо Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Металлург Рустави ФК ойыншылары
Санат:Иберия ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Алания ФК ойыншылары
Санат:Анжи ФК ойыншылары
Санат:Грузия футбол жаттықтырушылары
Санат:Локомотив Тбилиси ФК жаттықтырушылары
Санат:Динамо Тбилиси ФК жаттықтырушылары
Санат:Сиони ФК жаттықтырушылары
Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары
Санат:Ордабасы ФК жаттықтырушылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Каспий ФК жаттықтырушылары
Санат:ТМД футболшылары
Санат:ТМД Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Жетісай қалалық әкімдігі

**Жетісай қалалық әкімдігі** – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жетісай қаласы кіреді. Орталығы – Жетісай қаласы.

## Дереккөздер

Санат:Жетісай ауданы ауылдық округтері
Санат:Түркістан облысы қалалық әкімдіктері
Тимур Евгеньевич Рудосельский

**Тимур Евгеньевич Рудосельский** (21 желтоқсан 1994 жыл, Алматы) — қазақстандық футболшы, "Лори" клубының қорғаушысы. 2015, 2017 жылдары Қазақстан кубогының иегері атанды. 

2014-16 жылдары Қазақстан жастар құрамасында ойнады.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Қайрат»

* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері (3): 2015, 2016, 2017
* Қазақстан кубогы (2): 2015, 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Хапоэль Петах-Тиква ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Лори ФК ойыншылары
Игорь Викторович Жебин

**Игорь Викторович Жебин** (31 тамыз 1967 жыл, Минск) — беларусь және қазақстандық футболшы, қақпашы. 

## Карьерасы
Белорус КСР-інің тумасы болғанына қарамастан, кәсіпқой карьерасында тек Қазақстанда ойнады. Оның басым бөлігін "Тараз" клубында өткеріп, 1996 жылы Қазақстан чемпионы атанды.

2000 жылы "Ертіс" сапында жүріп карьерасына 33 жасында нүкте қойды.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Қазақстан чемпионы: 1996
* Қазақстан күміс жүлдегері: 1995, 1997
* Қазақстан кубогының финалисі: 1992, 1993

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:КСРО футболшылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Ғани Әділханұлы Қайназаров

**Ғани Әділханұлы Қайназаров** (10 тамыз 1970, Алматы) — қазақ футболшысы, шабуылшы. "Қайрат", "Тараз" клубтарында ойнаған жылдары елге танылды. Қазір Қазақстан футбол федерциясында жұмыс істейді.

## Карьерасы

### Клубтық
1987-90 жылдары КСРО чемпионатының екінші лигасындағы аутсайдер клубтарда ойнады. 1990 жылы бірінші лигада ойнаған "Қайратқа" шақырту алғанымен, бір ойында да алаңға шыққан жоқ.
1991, 1992 жылдары қазір "Тараз" аталып жүрген жамбылдық клубта ойнады.

1993 жылы "Қайратта" екі маусым ойнады да, 1996 жылы тағы да "Тараз" сапына ауысты. Сол жылы Қазақстан чемпионы атанды. 

1997 жылдан соң қайта футбол ойнамады.

### Ұлттық құрама
1992 жылы 14 қыркүйекте сырт алаңда Түрікменстанға қарсы ойында ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Құрамадағы соңғы ойынын 1996 жылы Сирияға қарсы өткізді — 0:2.

## Жетістіктері

* Қазақстан кубогының финалисі: 1992
* Қазақстан чемпионы: 1996
* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 1997

## Сілтемелер
*Матчтары
*ҒАНИ ҚАЙНАЗАРОВ – ҚАЗАҚ ФУТБОЛЫН ҚАТТЫ ЖАҚСЫ КӨРЕТІН ЖАН
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары
Санат:Ақ қанат ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Ақ қанат (футбол клубы)

**Ақ қанат футбол клубы** — 1990, 1991 жылдары КСРО екінші лигасында және Қазақ КСР кубогында ойнаған ұзынғаштық футбол клубы. 1991 жылғы маусымнан соң жабылып қалды.

Команданы одаққа танымал футболшы Сейілда Байшақов жаттықтырды. 

1990 жылы екінші лиганың сегізінші аймағында 19 команданың арасында 13-ші боп мәреге жетті. 1991 жылы соңғы орында қалды. 
## Атақты футболшылары
*Ғани Қайназаров
*Асқат Қадірқұлов
*Қайрат Кәрімов

## Сілтемелер
*Барлық футболшылары

Санат:1990 жылы құрылған футбол клубтары
Санат:1991 жылы жабылған футбол клубтары
Санат:КСРО футбол клубтары
Фархат Махамаджанович Мірсәлімбаев

**Фархат Махамаджанович Мірсәлімбаев** (15 қазан 1972 жыл) — қазақстандық және өзбекстандық футболшы, қорғаушы. 
## Карьерасы
Карьерасында Қазақстанның "Тараз", "Есіл-Богатырь", "Восток", "Екібастұз-1979", Өзбекстанның "Дустлик", "Бекабад" клубтарында ойнаған. Қазақстан және Өзбекстан чемпионы атанды. Сондай-ақ екі елде де кубок иегері болды.

1995 жылы Қазақстан құрамасы сапында екі ойын өткізді Екеуі де жолдастық кездесулер. 27 желтоқсан күні Кувейтке қарсы ойында 60-минутта алаңға шықты, бұл ойын 0:0 есбеміен аяқталды. Екі күннен соң Сауд Арабиясымен ойында бірінші таймда ойнады. Бұл кездесуде Қазақстан 0:3 есебімен ұтылды.

Карьерасын аяқтаған соң "Тараз" футбол мектебінің бапкерлер бөлімінде жұмыс жасады. 2019 жылы "Тараз-21" клубының бапкері көмекшісі боп тағайындалды.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан чемпионы: 1996
* Қазақстан вице-чемпионы: 1995, 1997
* Қазақстан кубогының финалисі: 1992, 1993
* Өзбекстан чемпионы

## Сілтемелер
*Барлық матчтары

Санат:Өзбекстан футболшылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойындары
Санат:Дустлик ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары
1518 жылғы билеу обасы

[нобай|256x256 нүкте|Гендрік Гондиустың гравюрасында би індетіне шалдыққан үш әйел бейнеленген. Бұл гравюра Питер Брейгельдің картинасына негізделген, 1564 жылы [Фландрия|Фландрияда болған осы ессіздік дертінің куәгері болған деп болжанады.]]
**1518 жылғы билеу обасы** () — бүгінгі Францияның Страсбург қаласында 1518 жылдың шілдесінде орын алған билеу құмары ауруының кенеттен таралуы. 400-ге жуық адам бір ай бойы дамыл таппай, қала көшелерінде билеген. Осы уақыттың ішінде көбісі жүрек ұстамасы, инсульт және кахексиядан қаза тапқан.

## Оқиғалардың хронологиясы
Билеу обасы Троффеа(Mrs. Troffea) атты әйелдің 1518 жылдың шілдесінде көшеге шығып билеуімен басталды. Ол төрт-алты күннің шамасында көшеде билеп жүрді. Бір аптаның ішінде оған тағы да 34 адам қосылып, бір айдың ішінде 400-дей адам қосылды. Билегендердің басымшылығы әйелдер болған. Билеп жүргендердің біршамасы жүрек ұстамасы, инсульт және кахексиядан қаза тапқан. Кейбір куәгерлердің жазуы бойынша, оқиғаның кейбір күндері 15 адамдай өмірден өткен болатын. Страсбург қаласының дереккөздері, дегенмен, сол уақыттағы өлім саны туралы еш дерек келтірмейді. 

Обаның әрі қарай асқынуы туралы уайым басқан зиялы қауым өкілдері мәселенің шешу жолдарын іздей бастады. Жергілікті дәрігерлер астрологиялық және табиғаттан тыс тылсым күштерді мәселенің себебі деп қарастырмай, мәселенің себебі "ыстыққандылық" деп таныды. Жергілікті әкімшілік ауруларды тек оларға күні-түні билеу мүмкіндігін беру арқылы емдеуге болады деген ойда болды, сол себепті Страсбургта екі билеу залы ашылып, бір сахна салынды. Ауруларды әрі қарай билеткізу үшін Страсбургқа әншілер мен музыканттар шақырылды. Мәселенің осы шешу жолдары еш көмек көрсетпейтіні анық болғанда, әкімшілік керісінше билеу мен музыкаға тыйым салды. 

## Теориялар
Бүгінгі таңдағы теорияларға сәйкес, билеу обасының басты себептерінің бірі спорынья өнімдерімен улану болған. Спорыньяның құрылымындағы алкалоидтар химиялық құрылысы бойынша психоактивті әсері бар ЛСДға ұқсас болып келеді.

## Дереккөздер

Санат:1518 жылғы оқиғалар
Санат:Франциядағы эпидемиялар
Санат:Француз билері
Санат:Страсбургтегі оқиғалар
Санат:Белгісіз этиологиялы аурулар
Пинд князьдігі

**Пинд князьдігі** — Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия патшалығы мен Болгар патшалығының басқаруында болған автономды аромунды қуыршақ мемлекет. Пинд тау алабында орналасқан.

## Тарихы
Мемлекеттің бірінші көсемі "Римдік легион" аромундық сепаратисттік ұйымының басшысы Алкавиадис Диаманди атанды. 1942 жылы мемлекеттен кетіп, панасын Румынияда тапты.
Оның орнын қысқа мерзімге Николас Матусси басты.

## Көсемдер
* 1941—1942: Көсем I Алкивиад
* 1942—1943: Көсем I Николай

Санат:1941 жылы құрылған мемлекеттер мен аумақтар
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстағы қуыршақ мемлекеттер
Санат:Балқан тарихи мемлекеттері
Санат:Таңдамалы монархия
Маттиа Перин

**Маттиа Пeрин** (; 10 қараша 1992, Латина, Италия) — италиялық футболшысы, Италияның "Ювентус" футбол клубының қақпашысы.

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Падова ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Бақытжан Сайранұлы Еңсебаев

**Бақытжан Сайранұлы Еңсебаев** (13 сәуір 1972 жыл — мамыр, 2012 жыл) — қазақ футболшысы, қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 
## Карьерасы
### Клубтық
Шымкент футболының түлегі. 1991 жылы 19 жасында Алматының "Олимпия" клубына келді. КСРО-нфң соңғы чемпионатында екінші төменгі лигада бір маусым ойнап, 1992 жылы "Қайратқа" ауысты. 1992 жылы командамен бірге қос жүлдеге — Қазақстан чемпиондығы мен кубогына бірдей қол жеткізген. 

1994 жылы Шымкентке оралып, "Жігер" сапында 1996 жылға дейін ойнап, "Қайратқа" қайтадан ауысты. 

1998 жылы "Қайрат" екіге бөлінді де, ЦСКА-Қайрат клубы "Қайраттан" бөлініп шығып, Бақытжан жаңа "Қайратты" таңдады (себебі, бұрыннан келе жатқан "Қайрат" ФФК шешімі бойынша бірінші лигаға түсіп кетті).

1999 жылы соңғы маусымды "Қайратта" өткізіп, 27 жасында футболмен қоштасты.

2012 жылы мамыр айында 40 жасында өмірден өтті.
### Ұлттық құрамада
1994 жылы 17 сәуірде Қырғызстан құрамасына қарсы жолдастық ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Бұл ойын Ташкентте өтті. Кейін Азия-1996, Әлем чемпионаты-1998 іріктеулеріне қатысты. Соңғы рет құрама сапында 1997 жылы 13 қыркүйек күні сырт алаңда 1998 жылғы әлем чемпионатының ірітеуіндегі БАӘ құрамасымен ойында матчқа қатысты. Бұл ойында құрама 0:4 есебімен ұтылды. 

Бақытжан бұдан соң құрамаға шақырылмады.

## Жетістіктері

* Қазақстан чемпионы: 1992
* Қазақстан кубогы: 1992

## Сілтемелер
*Барлық матчтары

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары
Санат:Жігер ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Азамат Кеңесбекұлы Ниязымбетов

**Азамат Кеңесбекұлы Ниязымбетов** (25 наурыз 1974 жыл) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы, шабуыл шебінде де ойнаған.

## Карьерасы

### Клубтық
Карьерасын 1991 жылы Алматының "Олимпия" клубында бастап, КСРО Чемпионатының екінші төменгі лигасында ойнады. 1992 жылы Жамбылдың "Фосфор" клубына ауысып, маусым соңында Қазақстан кубогының финалына шықты. Бірақ финалда "Фосфор" 1:5 есебімен "Қайраттан" ұтылды.

1993 жылы жаңадан құрылған алматылық "Достық" клубына ауысты. Жыл соңында "Достық" қайта тарап кетті де, тараздық клубқа (атауы бұл кезде "Тараз" деп өзгертілген-ді) қайта келді. "Тараз" сапында үш жыл қатарынан жүлдегерлер қатарынан көрінді (1995, 1997 жылдары 2-орын, 1996 жылы чемпион). 

1998, 1999 жылдары "Қайсарда" ойнады. 1999 жылы Қазақстан кубогын иеленді. 

2000 жылы "Жеңіс" сапында Қазақстан чемпионы атанды.

Кейін "Атырау", "Тобыл", "Шахтер" клубтарында ойнап, 2004 жылы "Таразға" қайта келді. 2004 жылы тағы да Қазақстан кубогын иеленді.

### Ұлттық құрамада
Құрама сапында 16 рет алаңға шықты, Азия-1996, ӘЧ-1998, Азия-2000 іріктеулеріне қатысты. 

* Бірінші ойын: 27.12.1995. Кувейт - Қазақстан - 0:0
* Соңғы ойын: 7.10.2000. Сауд Арабиясы - Қазақстан - 1:0

## Бапкерлік карьерасы
Ұзақ жылдар бойы "Тараз" клубының бапкерлер штабында жұмыс жасады. 2019 жылы "Тараз" спорт директоры боп тағайындалды.

## Жетістіктері

* Қазақстан кубогының финалисі: 1992
* Қазақстан кубогы: 1993, 1999, 2004
* Қазақстан чемпионы: 1996, 2000
* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2001

## Сілтемелер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Достық Алматы ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Лаос мемлекеті

**Лаос мемлекеті** — 1945 жылдың сәуір айынан бастап 1945 жылдың қазан айына дейін болған Үндіқытай түбегінде орналасқан мемлекет.

## Тарихы
Луангпхабанга патшасы Сисаванг Вонг 1945 жылдың сәуірінде жапондықтар қысымымен Лаостың тәуелсіздігін жариялауға мәжбүр болды. Алайда 1945 жылы 15 тамызда Жапония капитуляциялады, сол себептен Сисавонг Вонг елге француз протекторатының статусын қайтаруға ниет білдірген.

1945 жылдың қазан айында Сисаванг Вонг Лаос аумағында республикалық басқару нысанын орнатқан Лао Иссара басқарған қозғалыс нәтижесінде биліктен шеттетілді.

Көптеген ғасырлар бойы қазіргі Лаос аумағында негізінен жеке княздіктер өмір сүрген — олар не тәуелсіз болған, не көрші ірі мемлекеттердің билігіне бағынышты болған. Лаос біртұтас әкімшілік құрылымға Француз Үндіқытай дәуірінде ғана айналды: генерал-губернатор Поль Думер Француз Лаосы атты протекторат құрды. Луангпхабанг корольдігінен және тоғыз провинциядан тұрды, бұл өңірлер барлығы француздың жоғарғы резидентіне бағынды, ал ол өз кезегінде Үндіқытайдың генерал-губернаторына тікелей есеп беретін.

## Дереккөздер

Санат:1949 жылы құрылған мемлекеттер мен аумақтар
Санат:Лаос тарихындағы мемлекеттер
Санат:Қырғи қабақ соғыс заманының мемлекеттері
Санат:БҰҰ-ның бұрынғы мүше мемлекеттері
Санат:Бұрынғы корольдіктер
Кевин Кампль

**Кевин Кампль ** (; 9 қазан 1990, Золинген, Германия) — неміс және словен футболшысы, "РБ Лейпциг" клубы мен Словения Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушы.

## Карьерасы

### Клубтық
2009 жылы "Байер 04" клубының негізгі құрамына қосылғанымен, екі жыл бойы Бундеслигада алаңға шыға алмады. 2010 жылы "Гройтер" клубына жалға берілді.

2011 жылы тіпті аймақтық лигаларда ойнайтын "Оснабрюк" клубына ауысып кетті. 

2012 жылы Аустрияға қоныс аударып, "Ред Булл" сапына қосылды. Сол жылы 15 қыркүйекте Аустрия Бундеслигасында тұңғыш рет алаңға шықты.

2014 жылы "Боруссия Дортмундқа" ауысты.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапындағыы тұңғыш ойынын 2012 жылы 14 қарашада Македонияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Тұңғыш голын 2013 жылы 6 қыркүйекте ӘЧ-2014 іріктеуінде Албания қақпасына соқты. Бұл ойында Словения 1:0 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері

; «Ред Булл Зальцбург»

* Аустрия чемпион: 2014
* Аустрия кубогы: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі (''sports.ru'')
* Профилі (''kicker.de'')

Санат:Словения футболшылары
Санат:Словения Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Санат:Гройтер ФК ойыншылары
Санат:Оснабрюк ФК ойыншылары
Санат:Аален ФК ойыншылары
Санат:Ред Булл Зальцбург ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Санат:Германия футболшылары
Наби Кейта

**Наби Лей Кейта** (10 ақпан 1995 жыл, Конакри, Гвинея) —«Ливерпуль» клубы мен  Гвинея құрамасының жартылай қорғаушысы. Гвинея құрамасы сапында 2015 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысқан.

## Карьерасы
Карьерасын 2013 жылы "Истр" клубында бастады. 2013/14 жылғы маусым қорытындысында "Истр" Франция чемионатының ІІ лигасына түсіп қалды да, төменгі дивизионда ойнағысы келмеген Кейта Аустрияның "Ред Булл" клубына ауысты. 2014/15 жылғы маусымда Аустрия чемпионатының үздік футболшысы атанды. 

2016 жылы "РБ Лейпциг" футболшысы атанды. 10 қыркүйекте Бундеслигадағы бірінші ойынын "Боруссия Дортмундқа" қарсы өткізді.

Бір жылдан соң "Ливерпульге" ауысты. 2017/18 жылғы маусымда Англия чемпионатында 25 ойын өткізіп, екі гол соқты. Осы маусымда Чемпиондар лигасында бес ойынға қатысты. 

## Жетістіктері

### Командалық
«Ред Булл (Зальцбург)»

* Аустрия чемпионы: 2015, 2016
* Аустрия лига кубогы: 2015, 2016

«Ливерпуль»

* Англия чемпионы: 2019/20
* Чемпиондар лигасы: 2018/19
* Клубтар әлем чемпионаты: 2019

### Жеке

* Аустрия Бундеслигасының үздік ойыншысы: 2015/2016
## Дереккөздер

Санат:Гвинея футболшылары
Санат:Истр ФК ойыншылары
Санат:Ред Булл Зальцбург ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Гвинея Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Хоройя ФК ойыншылары
Альберто Морено

**Альберто Морено Перес ** (; 5 шілде 1992, Севилья, Испания) — испан футболшысы, "Вильярреал" клубы мен Испания Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы.

## Жетістіктері

### «Севилья»

* Еуропа лигасы: 2013/14

### «Ливерпуль»

* Чемпиондар лигасы: 2018/19

### «Вильярреал»

* УЕФА Еуропа лигасы: 2020/21

### Испания

* Еуропа чемпионы (21): 2013.
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
УЕФА кубогының финалы 2003

**УЕФА кубогының финалы 2003** (ағыл. *2003 UEFA Cup Final*) — 2002/03 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. 21 мамыр күні Севильядағы Олимпиада стадионында өтіп, Португалияның "Порту" клубы 3:2 есебімен Шотландияның "Селтик" командасын жеңді. Осы жеңістен соң "Порту" 2003 жылғы УЕФА Суперкубогына қатысуға мүмкіндік алды.

## Матч

### Шолу
Матчтың негізгі уақыты 2:2 есебімен тең аяқталды. Қосымша таймдар бастала бере "Селтиктің" гвинеялық қорғаушысы Бобо Бальде екінші ескертуін алып алаңнан қуылды да, қалған уақытта "Порту" басым болды. Португалиялық клубтан да бір ойыншы (Нуну Валенте) қуылды, біраз ол 120-минутта ғана, ойын бітер тұста алаңнан кетіп, приенейліктердің ойынына онша кері әсері болмады. Ойын тағдырын шешкен үшінші шолды 115-ші минутта Дерлей енгізді.

"Порту" дәл осы құраммен 2004 жылы УЕФА Чемпиондар Лигасында топ жарды.
### Детальдар

## Сілтемелер

* Матч туралы УЕФА.ком сайтында

Санат:2003 жылғы футбол
Санат:УЕФА кубогы 2002/03
Санат:Порту ФК ойындары
Санат:Селтик ФК ойындары
Санат:Испаниядағы футбол
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
УЕФА Суперкубогы 2003

**УЕФА Суперкубогы 2003** (ағыл. *2003 UEFA Super*) — Кубоктың 28-ші рет сарапқа салынуы. 29 тамыз күні жылдағыдай Монакодағы Луи II стадионында "Милан" және "Порту" командалары кездесті. Ойын тағдырын шешкен жалғыз голды 10-минутта Андрей Шевченко енгізді.
## Қатысушылар

* Милан — 2002/03 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы
* Порту — 2002/03 жылғы УЕФА кубогының жеңімпазы
## Матч
### Детальдар

## Тағы қараңыз
* УЕФА Чемпиондар Лигасы 2002/03
* УЕФА кубогы 2002/03
## Сілтемелер
*http://en.archive.uefa.com/competitions/supercup/history/season=2003/round=1725/match=71256/report=ev.html

Санат:2003 жылғы футбол
Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:Милан ФК ойындары
Санат:Порту ФК ойындары