Бибісара Ерханқызы Асаубаева

**Бибісара Асаубаева** (, 2004 жылы 26 ақпанда туған, Тараз) — қазақстандық шахматшы. Әйелдер арасындағы гроссмейстер (2019). Ерлер арасында халықаралық шебері (2020). Блиц бойынша әлем чемпионы (2021) — шахмат тарихындағы ең жас шахматшы. Рапид бойынша әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2021). Азия Чемпионы (2021).

## Өмірбаяны
[220px|нобай|Бибісара Асаубаева ''Vienna Chess Open'' турнирінде, [Вена, 2015 жыл]]

Жетіру тайпасының Табын руынан  

4 жасында шахмат ойынының алғашқы ережелерін игерді.

Шахматтан Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы, халықаралық шебер Олег Иванович Дзюбан алғашқы тәлімгері болды.

Түрлі балалар мен жасөспірімдер жас санаттарында 5 дүркін әлем чемпионы және екі дүркін әлем вице-чемпионы атанды.

Шахмат тарихындағы Fide Master атағының ең жас иегері. Атақ 2011 жылы екі рет әлем чемпионатындағы жеңісінен кейін 7 жасында берілді.

"Жыл спортшысы — 2012", "Жыл серпілісі" номинациясы сыйлығының иегері (Қазақстан, Астана).

"Жыл патриоты — 2013" сыйлығының иегері және номинанты, патриоттар форумы (Атырау, Қазақстан).

"Шейх Дубай Кубогы — 2014" иегері.

2017 жылы "Әлем құрамасы" сапында "ғасыр матчы" халықаралық турнирінің жеңімпазы атанды.

2019 жылы Украинаның Одесса қаласында өткен спорт әлеміндегі ең көрнекті жетістіктер саласындағы «Алтын Мангуст» халықаралық жыл сыйлығының иегері және номинанты.

2016-2018 жылдары Ресей шахмат федерациясының атынан шығып, кейін Қазақстанға оралды.

2020 жылы үшінші норманы орындап, ФИДЕ халықаралық шебері атанды.

## Спорттық нәтижелер
### Атақтары
* 2011 жыл — ФИДЕ әйелдер шебері — шахмат тарихындағы ең жас шахматшы (нәтиже әлі күнге дейін бұзылмады)
* 2017 жыл — ФИДЕ ерлер шебері
* 2019 жыл — ФИДЕ әйелдер арасында гроссмейстер
* 2020 жыл — ФИДЕ халықаралық шебері

### Жасөспірімдер арасындағы жетістіктер
* 2011 жылғы мамыр — 7 жасқа дейінгі мектеп оқушылары арасында әлем чемпионы, Краков, Польша.
* 2011 жылғы қараша — 7 жасында, 8 жасқа дейінгі қыздар арасында әлем чемпионы, Калдас — Новас, Бразилия.
* 2012 жылғы мамыр — 8 жаста, 9 жасқа дейінгі мектеп оқушылары арасындағы әлем чемпионатының жеңімпазы, Яссы, Румыния.
* 2013 жылғы мамыр — 9 жасқа дейінгі мектеп оқушылары арасында әлем чемпионы, Порто-Карас, Греция.
* 2014 жылғы мамыр — 10 жаста, Азия вице — чемпионы-12 жасқа дейінгі қыздар, Ташкент, Өзбекстан.
* 2014 жылдың тамыз айы — Дубай Шейхінің Кубогы үшін "Dubai Junior" халықаралық турнирінің 14 жасқа дейінгі жеңімпазы. 
* 2014 жылғы қыркүйек — мүмкін болған 11 ұпайдан 10 ұпай жинап, 10 жасқа дейінгі қыздар арасындағы әлем чемпионатында 1-2 орынды бөлісті. Дурбан, Оңтүстік Африка.
* 2016 жылғы қазан — 12 жасқа дейінгі қыздар санатында әлем чемпионы, Батуми, Грузия
* 2017 жылғы қыркүйек — 14 жасқа дейінгі қыздар санатында әлемнің вице-чемпионы, Уругвай, Монтевидео.

### Кәсіби мамандар арасындағы жетістіктер
2017 жылдың маусымында Минскіде өткен шахматтан Еуропаның ерлер жеке чемпионатына қатысып, халықаралық шебер нормасын орындады.

2017 жылдың желтоқсан айында Бибісара Сауд Арабиясында өткен рапид және блиц бойынша әйелдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты.

Эр-Риядта өткен Әлем чемпионатының 100 қатысушысының ішінен 93-ші орыннан бастаған ең жас қатысушы, 13 жасар Бибісара Асаубаева турнирді 9½ ұпаймен 10-шы орында аяқтап, ресейліктер арасында үздік нәтиже көрсетті. 15 турдың қорытындысы бойынша ол Александр Костенюк, Екатерина Лагно, Александр Горячкин, Ольга Гирь және әлемнің басқа да мықты шахматшыларын айналып өте алды.

14 жасында Бибісара әйелдер арасында "Moscow Open 2019" халықаралық шахмат фестивалінде қола медальді жеңіп алды. 7 ұпай жинап, ол төртінші орынға ие болған халықаралық әйелдер гроссмейстері Марина Гусевадан (Мәскеу облысы) озып кетті.

2019 жылы Қазақстан құрамасы әйелдер арасындағы командалық әлем чемпионатына қатысты (Астана, Қазақстан).

Қазақстан әйелдер құрамасы жарыс қорытындысы бойынша бесінші орынға ие болды, ал Асаубаева командаластар арасында үздік нәтиже көрсетті (9-дан 5 ұпай).

2021 жылдың қараша айында Ригада "ФИДЕ Үлкен әйелдер Швейцариясы" турнирінде 10-шы орынды иеленді.

2021 жылдың желтоқсан айында Польшада Қазақстан тарихында алғаш рет блиц бойынша әлем чемпионы атанды, турнир аяқталғанға дейін бір турда — шахмат тарихындағы ең жас және рапид бойынша әлем чемпионатының күміс жүлдегері.

2021 жылғы ересектер шахматында Азия чемпионы пандемияға байланысты жарыс рапид санатында онлайн форматында өтті.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан шахматшылары
Санат:Шахмат гроссмейстерлері