open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хана Сенеш

**Хана Сенеш** – венгер және еврей ақыны, сионист, Екінші дүниежүзілік соғыстың партизаны, Израиль халық қаһарманы. 1921 жылы 17 шілдеде Будапештте дүниеге келген. Венгрияда туып, сонда өскен Хана Сенеш 18 жасында Палестинаға көшіп кетеді. Ұлтшылдардың қолына түсіп, кейіннен атылған. Оның өлеңдері израильдік поэзия хрестоматиясына енгізілген.

## Өмірі

### Шыққан тегі

Хана Сенеш 1921 жылы 17 шілдеде Будапештте туған. Оның отбасы әдеби дәстүр мен ғұрыпқа бай болатын. Әкесі – Бела Сенеш әйгілі жазушы және драматург болған. Әкесінің ағасы – Андор Сенеш венгер ақыны және аудармашы болса, оның ұлы – Иван Сенеш жазушы, драматург және ақын болған. 
Анасы – Катерина Сенеш Батыс Вегрияда дүниеге келген. 

### Венгриядағы балалық шағы

Хана 6-7 жасынан өлең жаза бастаған. 

### Палестинада

1939 жылы 19 қыркүйекте 18 жасында Хана өз бетінше Палестинаға көшіп барады. 

### Еуропадағы миссия және тұтқындалуы

1944 жылы 11 наурызда Италияға ұшып барады. 13 наурыз күні ол және оның тобы парашютпен Югославия аумағына тасталған партизандардың қатарында болады. 

### Тергеу, сот және өлім жазасы

Сомбатхея түрмесінен кейін оны Будапешттегі Хадик казармасына жібереді. 

## Венгрияның азат етілуінен кейін

## Әдеби мұрасы

## Естелік

### Өнерде

### Израилдің өзіндік ұлттық санасындағы Хана Сенеш бейнесі

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сергей Станиславович Бехтерев

**Сергей Станиславович Бехтерев** – совет, орыс театр- және киноактері. 1986 жылы КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты болады. 1995 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атағына ие болады..

## Биографиясы
Сергей Бехтерев 1958 жылы 19 мамырда Петропавлск-Камчатскода дүниеге келеді. 1979 жылы Ленинград театр, музыка және кинематография институтын тәмамдайды. 1979-2002 жылдар аралығында Ленинград Кіші драма театрында актерлік қызмет атқарады. Актерлік шығармашылығын режиссер ассистенті жұмысы ретінде үйлестіре білді. 
Оның алғашқы кәсіптік сахнадағы жұмысы А. Куприннің «Господах офицеры» қойылымындағы Веткин рөлі болады.
Сергей Бехтерев телевидениеде бірнеше жыл жұмыс істейді. Сонымен қатар 1997-1998 жылдары «Боярский Двор», 1998-1999 жылдары «Студия “Ф”», 1999-2000 жылдары «Маленький Спектакль», 2005-2006 жылдары «Песенки моего двора» бағдарлама циклдерінде қызмет атқарады. Бехтерев бірнеше фильмдерді дыбыстайды.
2008 жылы 13 қарашада Санкт-Петербургте ұзаққа созылған ауруының себебінен дүниеден өтеді. 2008 жылы 17 қарашада Санкт-Петербург Волковский мазарына жерленеді.
## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:КСРО актерлері
Санат:Режиссёр
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Шаукат Хасанович Биктемиров

нобай|2008
**Шаукат Хасанович Биктемиров** – совет, татар театр- және киноактері. 1977 жылы КСРО-ның халық әртісі.
## Биографиясы
Шаукат Биктемиров 1928 жылы 28 қазанда Мингер ауылында дүниеге келеді. Темиршик ауылында жеті сыныптық мектепті тәмамдағаннан кейін біраз уақыт колхозда жұмыс істейді. 
1945 жылы көктемде Қазан театр училищесіне түсіп, 1949 жылы тәмамдап шығады.
1949 жылдан бастап Г. Камал атындағы Татар драма театр академиясында қызмет атқарады.
## Театрдағы қызметі
*«Свобода» Амира — Тагир 
*«Приехала мама» Хусаинова — Ислам 
*«Сквозь поражение» Валеева — Лукман 
*«Фатима Сабри» Джамала — Фархад 
*«Последняя жертва» А. Н. Островскийдің — Вадим Григорьевич Дульчин 
*«Третья патетическая» Н. Ф. Погодиннің — В. И. Ленин 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:КСРО актерлері
Санат:Режиссёр
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері

Санат:Татар театры
Борис Владимирович Бибиков

**Борис Владимирович Бибиков** – совет театр- және киноактері, театр режиссері және театр ұстазы.
1950 жылы үшінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады. 1947 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері атағын алады.

## Биографиясы
Борис Бибиков 1900 жылы 9 (22) шілдеде Серпуховте дүниеге келеді.Борис Владимирович  актриса Ольга Пыжоавмен некеде тұрады. Екеуі ГИТИС және ВГИК-те сабақ береді. Оқушылырының қатарында Юрий Белов, Елена Вольская, Вячеслав Тихонов, Руфина Нифонтова, Нонна Мордюкова, Майя Булгакова, Андрей Вертоградов, Леонид Куравлев, Тамара Носова бар және басқа да көптеген танымал актерлерді кездестіруге болады. 
## Фильмографиясы
*1942 — Котовский 
*1952 — Незабываемый 1919-й — полковник Зейдлиц 
*1953 — Корабли штурмуют бастионы — Спенсер Смит 
*1957 — Рассказы о Ленине 
*1960 — Повесть пламенных лет — Фон Бреннер 
*1961 — Ночь без милосердия — полковник Хэгберд 
*1963 — Приходите завтра — профессор Александр Александрович Соколов 
*1963 — Стёжки — дорожки — Калистрат Калистратович 
*1963 — Возвращение Вероники 
*1964 — Всё для вас — профессор Дукельский 
*1966 — 26 бакинских комиссаров 
*1967 — Майор Вихрь — генерал Нойбут 
*1967 — Софья Перовская 
*1967 — Берег надежды 
*1968 — Десятая доля пути — Данилевич 
*1969 — Ночь перед рассветом 
*1971 — Звёзды не гаснут 
*1973 — Дела сердечные — Николай Николаевич, «жедел жәрдем» дәрігері
*1974 — Фронт без флангов —Мишаның атасы 
*1979 — Профессия — киноактёр.

## Дереккөздер

Санат:4 тамызда туғандар
Санат:1900 жылы туғандар
Санат:Серпуховте туғандар
Санат:5 қарашада қайтыс болғандар
Санат:1986 жылы қайтыс болғандар
Санат:Душанбеде қайтыс болғандар
Санат:Ресей актерлері
Санат:XX ғасыр актерлері
Санат:КСРО актерлері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:Ресей театр режиссёрлері
Санат:КСРО театр режиссерлері
Санат:Ресей театр педагогтары
Санат:КСРО театр педагогтары
Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Санат:Башқұртстанның еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Санат:Тәжікстанның еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Санат:Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты оқытушылары
Санат:ГИТИС педагогтары
Алвис Бирковс

**Алвис Бирковс** (латыш. *Alvis Birkovs*) – совет және латыш режиссері әрі актер.
## Биографиясы
Алвис Бирковс 1950 жылы 30 наурызда Ригада дүниеге келеді. 
1968 жылы №49 Рига орта мектебін тәмамдайды. 1979 жылы Я. Витола атындағы Латвия мемлекеттік консерваториясы, режиссерлік бөлімі,театр факультетін тәмамдап шығады.
1977-1989 жылдары Латвия КСР-і мемлекеттік жас көрермендер театрында режиссер ассистенті, режиссер және актерлік қызмет атқарады. Рига Жастар театрында режиссер болып, Рига Торня театрында актерлік шеберліктен сабақ береді.
Ұлыбритания және АҚШ-тың драма студиясы қойылымдарына режиссер ретінде шақырылады. Шотландияда жеке актерлік мектебінде сабақ береді.
1985 жылы режиссер Арвид Криевстің «Малиновое вино» детективті лентасында басты рөлді сомдайды.
1983 жылы Латвия театр жұмысшылары қауымдастығының мшесі болады.

## Фильмографиясы
*1978 — Обвиняемый — Браун 
*1985 — Малиновое вино — Гиртс Рандерс 
*2008 — Любитель

## Дереккөздер
Aleksandrs Busse. — Rīga : Preses nams, 1999-. — (Latvija un latvieši). 1.sēj. A-J. — 1999. — 462б.  ISBN 9984-00-331-0  (латыш.) 
## Дереккөздер


Санат:КСРО актерлері
Санат:Латвия актерлері
Санат:КСРО театр режиссерлері
Санат:Латвия театр режиссерлері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Борис Наумович Бирман

**Борис Наумович Бирман** 	(шығармашылық лақап аты – *Борис Вишневский*) – орыс актері, бард, режиссер және исценариші.
## Биографиясы
Борис Бирман кинорежиссер отбасында дүниеге келеді. 1987 жылы Ленинград мемлекеттік театр институтында музыка және кинематография факультеті бойынша тәмамдап шығады.
1988-1990 жылдары Бирман «Народный дом» мемлекеттік театр-студисында актер болып жұмыс істейді. 
1979 жылы алғаш рет «Бабушкин внук» киносына түседі. Актер «Черный ворон», «Бандитский Петербург», «Подружка Осень», «Европейский конвой» хикаяларындағы жұмыстарынан кейін атақ-даңққа ие болады. 2003 жылы Владимир Бортко Бирманды Птицын рөліне шақырады. Қазір Санкт-Петербургте өмір сүреді.
## Режиссерлік жұмыстары
*2000-2001 жыл – Улицы разбитых фонарей. Менты-3
*2009 жыл – В огонь и воду

## Сценариші
*2003 жыл – Агент национальной безопасности 4
*2004 жыл – Лабиринты разума («Дежавю» хикаясы)

## Дереккөздер


Санат:КСРО актерлері
Санат:Ресей актерлері
Санат:Ресей кинорежиссёрлері
Неготино

**Неготино** немесе Неготин — Македония Республикасындағы қала. Ол Неготино қауымдастығының орталығы болып табылады. 

## Географиясы

Неготино Македонияның орталық бөлігінде Велес қаласының маңында Вардар өзені аңғарында орналасқан. Қалаға жақын маңда Скопье-Гевгелия магистралі өтеді. Сондай-ақ қала арқылы Луда-Мара өзені ағып өтеді. 

## Халқы

2002 жылғы санақ көрсеткіштері бойынша қала тұрғындарының саны - 13 284 адамға тең. 

* македондықтар: 12 994 
* албандар: 1 
* түріктер: 46 
* сығандар: 74 
* влахтар: 11 
* сербтер: 117 
* бошняктар: 1 
* өзге ұлттар: 40 

## Көрікті жерлері

Қалаға 1821 жылы салынған сағат мұнарасы (саат кула) көрік беріп тұр.

## Мерекелері
8 қараша — 1944 жылы неміс әскерлерінің шегінген күні
Шарап фестивалі — қасиетті Трифон Зарезанның құрметіне арналған мейрам — 14 ақпан 
Монастыр кеші және  Неготин жәрмеңкесі — 20-23 қыркүйек 

## Дереккөздер


Санат: Македония
Санат: Қалалар
Македонска-Каменица

**Македонска-Каменица** — Македониядағы Македонска-Каменица қауымдастығының орталығы Қала Осоговия тарихи-географиялық аймағындағы  Каменица өзенінің және Брегалница өзенінің оң тармағының бойында орналасқан. 

## Тарихы

Қала Саса елді-мекені аймағында өндірілетін қалайы-мырыш кендерімен танымал болды. Өз атауын Каменица өзенінен алады. 1566 жылғы деректерде өзен атауы Камена-река деп берілген. 

Сондай-ақ қала атауы алғаш рет 1570-1573 жылғы  түрік тарихи жазбаларында  80 отбасы мен 59 сүрбойдақ мекен ететін ауыл ретінде айтылады. Қаланың болгар-христиандардан тұратын 350 тұрғыны болған. 

Балкан соғысынан соң қала бастапқыда Сербияның қарамағына енсе, кейіннен Югославияның қол астына өтеді. Ал Екінші Дүниежүзі соғысынан кейін Каменица гүлдене түсті.
 
## Халқы

2002 жылы өткен  санақ бойынша халық саны 5147 адам екені анықталды. 

* македондықтар - 5096
* цыгандар -14
* сербтер - 8
* бошняктар - 9

## Дереккөздер


Санат: Македония

Санат: Қалалар
Исмет Инөнү

**Исмет Мұстафа Инөнү** (; ,  — , ) — түрік мемлекеттік, саяси және әскери қайраткер, Түркияның екінші президенті (1938—1950), Ататүріктің мұрагері. 

Туған кездегі есімі — **Мұстафа Исмет-[[паша]]** (). Исмет Инөнү есімі 1935 жылдың 1 қаңтарынан бастап Түркияда титулдардың жойылуына және фамилиялардың енгізілуіне байланысты қабылданды. 

Әскери-артиллериялық училищенің түлегі. Жас түріктер төңкерісі кезінен бастап Ататүріктің жақын серігі болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Месопотамия майданындағы полковник. 

## Өмірібаяны
Мұстафа Исмет Инөнү 1884 жылы 24 қыркүйекте Измир қаласында туған. Осман шенеунігі Хаджи Решид бейдің ұлы. Әскери-артиллерия училищесінде білім алған. Түркиядағы революция кезінде Ататүріктің жақын жақтасы болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде месопатамия майданында полковник қызметін атқарған.

## Қатысқан соғыстары
Мустафа Исмет түрік-грек соғысы кезінде Инөнү шайқасқа қатысып, атаққа ие болады. Сол кезден бастап тегін Инөнү деп алады. Республика құрылған соң, бірінші премьер-министр болып тағайындалып, 1937 жылға дейін осы қызметті атқарады. 
Ататүрік қайтыс болған соң 1938 жылдың 11 қараша айынан 1950 жылға дейін президенттік таққа отырады.

Республикалық ұлттық партияның негізін салушылардың бірі болған. Ол партияны 1938-1972 жылдар аралығында басқарған. 1972 жылы саясат өмірінен алшақтайды.

1973 жылы 25 желтоқсанда Анкара қаласында қайтыс болады.

## Дереккөздер

Санат:Әскерилер
Санат:Түркия президенттері
Абдуллаһ Гүл

**Абдуллаһ Гүл** ( [abduɫˈɫah ˈɟyl]; 29 қазан 1950 жыл, Қайсері) — түрік мемлекеттік және саяси қайраткер, Түркия президенті (27 тамыз 2007 — 27 тамыз 2014).

2002-2003 жылдар аралығында Түркияның премьер-министрі, кейін премьер–министрдің көмекшісі, шетел істері министрі қызметін атқарған.

## Өмірбаяны
1950 жылы Қайсеріде инженерлер отбасында дүниеге келген. Ыстанбұл университетінде экономика саласында білім алған, Лондон мен Эксетерде тәжірибе жинақтаған. 1938-1991 жылдар аралығында Ислам банкінде жұмыс істеген. 1991-1995 жылдар аралығында қаржы және жоспарлау саласында комитет мүшесі болған. 1996-1997 жылдары министр, үкіметтің баспасөз-хатшысы қызметін атқарған. «Fazilet Partisi» деп аталатын партия атынан парламентке сайланған. 2002-2003 жылдары премьер-министр болып қызмет атқарған.

## Президенттікке жол
2007 жылы мамыр айында Абдуллаһ Гүл президенттікке сайланады. Алайда Яшар Бүйіканыттың бастамасымен халық Гүлге қарсы шығады, көпшіліктің қалауымен Абдуллаһ Гүл кандидат орнын босатады. 
Қайта өткен сайлау барысында Гүл президент болып сайланып, сол күннен бастап өз қызметін бастайды.

## Жеке өмірі
1980 жылы на Хайрүнниса Өзйұртпен отбасын құрған. 3 баласы бар: Ахмед Мүнір, Мехмед Емре және қызы Күбра. «Бешикташ» футбол клубының жанкүйері.

Марапаттары:
*•	Банидің Үлкен Крест ордені (Ұлыбритания, 14 мамыр 2008). 
*•	Абдель Азиз Королінің ордені (Сауд Аравиясы, 2007). 
*•	Үлкен шынжыр (GColIH) (Португалия, мамыр 2009). 
*•	«Астанаға 10 жыл» медалі (Қазақстан, 2008).

## Дереккөздер


Санат:Түркия президенттері
Санат:1950 жылы туғандар
Жоао Авеланж

thumb|right|200px|Жан-Мари Фостен Гедефруа де Авеланж

**Жан-Мари Фостен Гедефруа де Авеланж** (порт. *Jean-Marie Faustin Goedefroid de Havelange; João Havelange*, 8 мамыр, 1916 жыл - 16 тамыз, 2016 жыл) — ФИФА-ның жетінші президенті (1974- 1998 жыл). 

## Өмірі
1916 жылы 8 мамырда дүниеге келген. Бразилия азаматы. Екі мәрте Олимпиада ойындарына қатысқан. 1936 жылы Берлин қаласында жүзуші ретінде, 1952 жылы Бразилияның ұлттық құрамасында судағы спорт бойынша өнер көрсеткен. Спортсмен лауазымын тәмамдаған соң, әкімшілік жұмысқа кіріседі. 1955 жылдан 1963 жылдар аралығында Бразилияның Ұлттық Олимпиада комитетінің мүшесі болады.

2016 жылы 16 тамызда 100 жасында Рио-де-Жанейро қаласында қайтыс болды. Бұл кезде елде жазғы Олимпиадалық ойындары өтіп жатыр еді.

## Марапаттары
Бразилия, Португалия, Швеция, Испания т.б мемлекеттерінің үкіметтік марапаттауларына ие болған. Құрметті легион орденінің кавалері саналады. 
1988 жылдан 1997 жылға дейін Оңтүстік Америкада футбол турнирі болып өтті. Турнир Жоао Авеланж Суперкубогы деп аталды. Мұнда континенттің бұрынғы жеңімпаздары қатысты.  
Александр Яковлев Жоао Авеланжаға Халықаралық Леонардо сыйлығын ұсынады. (Мәскеу, 1995).
2007 жылы Рио-де-Жанейро маңынан 45 000 көрермен сиятын Жоао Авеланжа спорт алаңы ашылады. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:ФИФА президенттері
Санат:Алфавит бойынша жүзушілер
Пал Шмитт

**Пал Шмитт**– (*Schmitt Pál*;) – Мажарстандық семсердесуші және саясаткер.  1968 және 1972 жылғы Олимпиада ойындарының жеңімпаздары.

## Қызметі
2010 жылдың 6 тамызынан бастап Венгрия президенті болады. Бұл лауазымды иеленбес бұрын парламент спикері қызметін атқарады. Венгрия олимпиада комитетінің президенті болған. 2010 жылы 29 маусымда жалғыз Андраш Балогқа 59 дауыспен қарсы тұрып, 263 дауыспен ел президенті болып сайланады.   

Будапеште Карл Маркс атындағы экономика университетін тәмамдайды. 1968 жылы Олимпиада ойындарының жеңімпазы атанады. 

1993-1997 жылдары Венгрияның Испаниядағы, ал 1998-2002 жылдары Швейцариядағы өкілі болады. 

2003-2007 жылдары Фидес партиясының вице-өкілі болған. 2004 жылы Еуропарламент депутаты болып сайланады. 2010 жылы депутат мандаттығын тастап кетеді.  

Пала Шмидтің әйелі – бұрынғы венгр гимнасты, 1964 жылы Олимпиада ойындарының вице-жеңімпазы атанған Каталин Макраи (Makray Katalin
 

## Дереккөздер

Санат:Мажарстан саясаткерлері
Санат:Мажарстан президенттері
Санат:Алфавит бойынша семсершілер
Санат:Мажарстан семсершілері
Санат:Семсерлесуден Олимпиада чемпиондары
Санат:1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Марк Энтони Питер Филлипс

**Марк Энтони Питер Филлипс** (ағылшын. Mark Anthony Peter Phillips) – Ұлыбританияның спортсмені, 1972 жылғы олимпиада чемпионы.

1988 жылғы күміс жүлдегері. Принцесса Аннаның бірінші күйеуі.   
Марк Энтони Питер Филлипс – майор Питер Уильям Гарсайд Филлипс (1998 жылы қыркүйекте қайтыс болған) және  Энн Патрицияның (1988 жылы қайтыс болған) ұлы.

## Білімі

Марк Филлипс Стаутс Хилл және Марлборо колледжінде дайындық мектебінде оқыған. Кейін Королдік әскери Сандхёрст академиясына түседі. 
Академияны тәмамдаған соң 1969 жылы Королеваның гвардия полкіне екінші лейтенант лауазымына ие болады. 1971 жылы қаңтарда лейтенант болып тағайындалады. 1974 жылы капитандыққа дейін көтеріліп, королева Елизаветаның жеке адъютанты болып тағайындалады. Филиппс әскерден 1978 жылы 30наурызда кетеді.

1972 жылы Мюнхен олимпиадасына қатысып алтын медальді жеңіп алады. Сеулде өткен олимпиадада күміс медальдің жеңімпазы атанады.  
Қазіргі таңда ол «Хорс & Хаунд» журналында жылқы жайлы рубриканы жүргізеді. 2003-2005 жылдар аралығында Америка Құрама Штатында бас жаттықтырушы болып істеген.

## Бірінші неке

Өзінің атқарған қызметінің арқасында Марк Филлипс II Елизаветаның қызы принцесса Аннамен танысады. Екеуі 1973 жылы 14 қарашада некелеседі. 
Некеден 2 бала туған: Питер Марк Эндрю Филлипс (1977), Зара Анна Елизавета Филлипс (1981). 
1992 жылы 28 сәуірде Марк Филлипс және Анна ажырасып кетеді.

## Екінші неке

1997 жылы 1 ақпанда Марк Сэнди Пфлюгермен отбасы құрады. Некеден бір қызы бар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Ат спорты бойынша Олимпиада чемпиондары
Джемаль Гюрсель

**Джемал Гүрсел** () — түріктің әскери және қоғам қайраткері, Түркия мемлекетінің 1960-1966 жылдар аралығындағы президенті. 
 
Артиллерист мамандығы бойынша әскери білім алған. Ататүрік жетекшілігімен түрік армиясының мүшесі болған. Палестина мен Сирияда болған шайқастарға қатысқан, британдықтар қолында тұтқында болған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін грек-түрік соғысына қатысқан. 1950 жылдың соңына таман  құрлықтағы әскер басшысы болып қызмет атқарады. 

1960 жылы өткен төңкерістің ұйымдастырушысы болған. Осыдан кейін мемлекет басшысы орнына отырады. 

1960-1966 жылдар аралығында Түркия президенті болып тағайындалады. 

1961 жылы Джемал Гүрсел алғашқы түрік Devrim автомобилінің негізін қалауға септігін тигізген, алайда елге өзі басшылық жасаған тұста көлік жасап шығарылмаған. 

Санат:Түркия президенттері
Санат:1895 жылы туғандар
Санат:1966 жылы қайтыс болғандар
Фахри Корутюрк

**Фахри Корутүрік** (түрік. Fahri Korutürk) – әскери-теңіз офицері, дипломат, Түркияның алтыншы президенті. 

## Өмірі
1903 жылы 3 тамызда Стамбул қаласында дүниеге келген. 

## Әскери қызметі
1916 жылы әскери-теңіз кадет  мектебіне түседі, 1923 жылы тәмамдайды. 1933 жылы Стамбулдағы әскери-теңіз академиясын бітіреді.  
Корутюрк крейсер мен суасты қайықтарында борышын өтеген. Рим, Берлин, Стокгольмде әскери атташе болып жұмыс істеген. 1936 жылы шығанақтардың жағдайы жайлы конвенцияға қол қою кезінде әскери кеңесші болған. 1950 жылы Корутюрк контр-адмирал болып жұмыс атқарады. Толық адмирал лауазымын алғанға  дейін түрлі әскери қызметтерде істеген.

## Дипломатия
1960 жылы Түркияның Совет Одағы, кейін Испанияда елші, бұрынғы ел президенті болған Джемаль Гюрсельді теңіз әскери сот жетекші отставкаға кеткен соң, орнына қояды. 

## Саясат
1968 жылы Корутюрк сенат мүшесі болады. 1973 жылы 6 сәуірде Ұлы Ұлттық Түркия Жиналысы кезінде Түркияның алтыншы президенті болып тағайындалады.  

## Отбасы
## 1944 жылы== Эмель Кортюркпен отбасы құрады, 1 қызы, 2 ұлы болған. Корутюрк лақабын Мұстафа Кемаль Ататүрік таққан.
12 қазан 1987 жылы Анкарадағы мемлекеттік зиратқа жерленген. 

Санат:Түркия президенттері
Кютахьядағы жерсілкініс

**Кютахьядағы  жерсілкініс** – 2011 жылы  19 мамыр Ушактан солтүстік-батысқа қарай Батыс Түркияда 23 сағат 15 минутта болған табиғи апат.  

Сілкініс магнитудасы 5,8-ге жеткен. 
Симав қаласындағы кейбір ғимараттары: 5 қабатты ғимарат және мешіт (жерсілкінісінің кіндігінен солтүстік-шығысқа қарай 13 км) қираған.  Қаланың көп бөлігінде электр қуаты мен телефон байланысы үзіледі. 2,208 үй тұруға жарамсыз болып табылады, 3,373 үй қиратылған, бірақ тұруға жарамды болып есептелінеді. 

Премьер-министр Кютахья облысының губернаторына 2 миллион лира қаражат бөлген. 

Стамбул, Измир, Бурса, Афона қалаларынан Симавқа 286 іздеу, көмектесу командалары мен медициналық көмек жібереді. Түрік Қызыл Жартыай және «AKUT» көмек Ассоциациясы да өз командасын Симавқа жібереді. 

Симав және Инегол қалаларында жерсілкінісі салдарынан 1 адам қаза тапты, 2 адамның жүрегі тоқтап қайтыс болды, 120-дан астам адам ауыр жарақат алған.  

## Дереккөздер


Санат:  Апаттар
Санат:  Табиғи апаттар
Түркиядағы жер сілкінісі (2010)

**Түркиядағы жер сілкінісі** — Элязыг қаласына жақын маңда, 2010 жылғы 8 наурызда болған жер сілкінісі. 

Сілкініс ошағы 10 км тереңдікте орын алған. Бұл сілкіністің соңынан 5,5, 5,1 және 5,3 магнитудасымен 40 – тан аса жер толқулары болғандығы жайлы Босфор университетінің сейсмология зертханасының хабарлауымен белгілі болған.  

Түрік телеарналарының хабарлауы бойынша жер сілкінісінің нәтижесінде шамамен 57 адам қаза тапқан, 100-ге жуығы жарақаттанған. 
Дәл осы күні Рихтер шкаласы бойынша 6.0 күшімен толқу қайталанған. 

Жер сілкінісі ошағы Элязыг провинциясынан 30-45 км қашықтықтағы төрт ауыл дерлік жойылып кеткен (Анкарадан шығысқа қарай 550 км). Туристік аймақтардан алыс орналасқан бұл кедей ауылдардағы тастан жасалған үйлер қиратылып, қоқысқа айналған. Тек қана жерсілкінісіне төтеп бере алатындай етіп салынған мешіттер аман қалған.

## Дереккөздер

Санат:  Табиғи апаттар
Санат:Түркия
Bon Jovi

**Bon Jovi** – атағы әлемге танылған АҚШ-тың рок тобы.  

1983 жылы Нью –Джерси қаласында пайда болған. Дүниежүзіне топтың даңқын шығарған «Slippery When Wet» атты альбомы болатын. Альбам 1986 жылы жарық көреді. 

Bon jovy 11 студиялық альбом, үш ән жинағы мен бір концерттік альбомды жарыққа шығарған. Олар 2,5 мың концертті шамамен әлемнің 50 мемлекетінде 34 миллион көрерменнің алдында өнер көрсеткен. 

2004 жылы Британдық «O» журналы Bon Jovy тобын «әлемнің ең үздік 50 топтарының» біріне жатқызған. Топ тізім бойынша 14-орынды иеленген. Осы жылы топ мүшелері ән жазатын Америка академиясының «Грэмми» сыйлығына ие болады. 2005 жылы топ 100 млн. альбом сату арқылы Әлемдік әуен сыйлығына қол жеткізеді. 

2006 жылы музыканттардың есімі Ұлыбританиядағы Музыкалық даңқ залына жазылған. 

## Дискография
### Студиялық альбомдар
* 1984: *[[Bon Jovi (альбом)|Bon Jovi]]*
* 1985: *[[7800° Fahrenheit]]*
* 1986: *[[Slippery When Wet]]*
* 1988: *[[New Jersey (альбом)|New Jersey]]*
* 1992: *[[Keep the Faith (альбом)|Keep the Faith]]*
* 1995: *[[These Days (альбом)|These Days]]*
* 2000: *[[Crush (альбом)|Crush]]*
* 2002: *[[Bounce (альбом)|Bounce]]*
* 2005: *[[Have a Nice Day (альбом)|Have a Nice Day]]*
* 2007: *[[Lost Highway (альбом)|Lost Highway]]*
* 2009: *[[The Circle (альбом)|The Circle]]*
* 2013: *[[What About Now (альбом)|What About Now]]*
* 2015: *[[Burning Bridges (альбом)|Burning Bridges]]*
* 2016: *[[This House Is Not for Sale]]*
* 2020: *[[2020 (альбом)|2020]]*
* 2024: *[[Forever (альбом)|Forever]]*

## Дереккөздер

Санат:АҚШ рок топтары
Санат:АҚШ хард-рок топтары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Mercury Records орындаушылары
Санат:Island Records орындаушылары
Санат:1983 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Санат:Квинтеттер
Иван Александрович Аксёнов

**Иван Александрович Аксёнов** – орыстың және совет ақыны, әдеби және шығармашыл аудармашысы, сыншы. 

## Өмірі

1884 жылы 18 (30) қарашада Путивльде дүниеге келген. Киев кадет корпусын, кейін 1905 жылы Мәскеудегі Николай әскери-инженерлік институтын тәмамдаған. 

## Қызметі
Киевтегі инженер жасағында қызмет еткен. Солдаттармен болған көтеріліске қатысқаны үшін Тобол губерниясына ауыстырылған. 
Киевтен оралған соң (1909 қараша) әдеби-шығармашыл ортамен араласа бастайды. 

Н.С. Гумилёв және А.А. Ахматованың үйлену тойында  шафер болған (25 сәуір 1910 жыл).
Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан, Ақпан революциясы кезінде Румын фронтында қызмет еткен. 1917 жылы күзде орыс билігінің қолына түскен. Төрт ай бойы түрмеде отырып шыққан. Қазан революциясы кезінде азат етілген.  

## Шығармашылығы

1918 жылы Әдеби Кеңестің бөлімінің құрамына кіреді. 
С.М. Эйзенштейннің өмірбаяны туралы жазған алғашқы автор. Аудармашы, ақын қыз Сусанна Мармен отбасы құрған. 
Д.Д. Бурлюков, В.В. Маяковский, А. В. Лентуловтармен қосылып жаңа өнер туралы диспутқа қатысқан. 
1917 жылдың басында «Пикассо и окрестности» атты алғашқы кітабы жарық көреді. Бұл әлемдегі алғашқы Пикассоның монографиясы  болып саналады. 
«Серенада» атты өлеңдер жинағы жарық көреді. «Елисаветинцы» атты аударма кітабын шығарады. Дж.Форд, Дж. Вебстер, С. Тёрнер, Бена Джонсон, Томас Хейвуд, Джон Флетчер, Томас Деккердің шығармаларын аударған. 

## Шығармалары:
*•	Аксенов И. А. Врубель, Врубель и без конца Врубель // Киевская неделя. — 1912. 
*•	Аксёнов И. А. К вопросу о современном состоянии русской живописи  — 1913. 
*•	Аксёнов И. А. Неуважительные основания: Өлеңдер.М.: Центрифуга, 1916. 
*•	Аксёнов И. А. Пикассо и окрестности: Монография. М., 1917. 
*•	Аксёнов И. А. Елисаветинцы [: Сб. переводов: Джон Форд, «Как жаль её развратницей назвать»; Джон Вебстер, «Белый дьявол»; Карель Тёрнер, «Трагедия атеиста»; Envoi: «Новелла Россэ» ]. Вып.1 . М.: Центрифуга, 1916. — 299 с. — титул, обложка 
*•	Аксёнов И. А. Коринфяне: Трагедия. М., 1918. 
*•	Аксёнов И. А. Серенада: Өлеңдер.М.: Мастарчув, 1920. 
*•	Аксёнов И. А. К ликвидации футуризма // Печать и революция. 1921. № 3, нояб.—дек. 
*•	Аксёнов И. А., Мейерхольд Вс. Э., Бебутов В. М. Амплуа актёра. М., 1922. 
*•	Аксёнов И. А. От переводчика [ «Великодушного рогоносца», 1922 ] / Публ. О.Фельдмана // Театр. 1997. № 6. С.172-173. Мейерхольдовский сб. Вып.2: Мейерхольд и другие / Ред.-сост. О. М. Фельдман. М.: ОГИ, 2000. — ISBN 5-900241-20-3 
*•	[ Аксёнов И. А.: перевод ] Кроммелинк Ф. Великодушный рогоносец. М.; Л.: Гиз, 1926. — 126 бет т.б 

## Дереккөздер


Санат:  Тұлғалар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Сергей Яковлевич Алымов

**Сергей Яковлевич Алымов** (24 наурыз (5 сәуір) 1892, Харьковь губерниясы  Славгород ауылы — 29 сәуір 1948, Мәскеу) — орыс ақыны. 

## Өмірі

1911 жылы революциялық қызметке араласқаны үшін Сібірге жер аударылады, ол сол жерден Қытайға қашады. Шанхайда болады, Жапонияда, Кореяда, Австралияда, Харбинде өмір сүреді. 

## Қызметі

1920 жылдың басында Владивосток пен Харбиннің әдеби өміріне белсенділікпен қатысады. Оның еңбектері Шанхайда жарық көрген. Харбиндегі «Рупор» газетінде редактор болған. 1925 жылы «Копейка» газетінің тұрақты қызметкері болады. Советтік Ресей мен Ленинге арнап өлеңдер мен мақалалар жазған.  

1920 жылы «Киоск нежности» атты кітабы жарық көреді, одан кейін де бірнеше кітабы шығады: «Оклик мира», «Арфа без молний» т.б.  
1920 жылдың екінші жартысында Мәскеуге көшіп келеді. Осы жылы Сталин атындағы лагерьдегі тұтқындаушыларға арналған газеттің редакторы болады.   

"Канал имени Сталина" (1934 жыл) атты кітаптың авторы. 1931 жылдың соңына қарай Алымов Мәскеуге оралады да тек қана патриоттық өлеңдер жаза бастайды:  «Вася-Василёк» («Что ты, Вася, приуныл, голову повесил…», 1940), «Хороши весной в саду цветочки», «Краснофлотский марш». Ол П.С. Парфёновтың «По долинам и по взгорьям» атты кітабын өңдеген. 
1948 жылы автокөлік оқиғасы салдарынан көз жұмған. 

## Еңбектері

*•	Киоск нежности: Өлеңдер.— Харбин: Окно, 1920. 
*•	Оклик мира. — Харбин, 1921. 
*•	Песни. — М.: Сов. писатель, 1939. 
*•	Все для победы!: Стихи и песни. — М. (Казань): Сов. писатель, 1942. 
*•	Этих дней не смолкнет слава. — М.; Л.: Военмориздат, 1946. 
*•	[Песни]. — М.; Л.: Музгиз, 1948. 
*•	Стихи и песни. — М.: Сов. писатель, 1949. 
*•	Избранное. — М.: Воениздат, 1953. 

## Дереккөздер


Санат:  Тұлғалар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Түркиядағы жер сілкінісі 2011

**Түркиядағы жер сілкінісі 2011** – 23 қазан 2011 жылы жергілікті уақыт бойынша 13 сағат 41 минутта 7,1 магнитудалы Ван провинциясында орын  алған табиғи апат.

нобай|right|250px|Түркиядағы жер сілкінісі 2011

## Негізгі ошағы

Жерсілкінісінің ошағы 16 км тереңдікте болған. Негізгі толқудан 7 минут өткен соң 2 км тереңдікте Ваннан солтүстік-батысқа қарай 26 км-де 4,9 магнитудамен  бірінші афтершок қайталанған. Екінші афтершок 11 минуттан соң Ваннан солтүстік-батысқа қарай 33 км-де 4,8 магнитудамен өткен.  Толқу Арменияда, соның ішінде Ереванда да байқалған. 
 
## Шығын

6017 ғимарат тұруға жарамсыз деп есептелінуде, 8321 үйлер шытынаған. Шамамен 60 000 адам үйсіз, тамақсыз қалған. 30 қазанда Түркия құтқарушылары жұмыстарын тоқтатқан.
601 адам қаза тапқан, 4152 адам ауыр жарақаттанған, 188 адам үйіндінің астынан аман шығарылған.  
 
## Көрсетілген көмек

30 мемлекет Түркия Республикасына өз көмектерін ұсынған. Түркияның 3816 құтқарушылары, 886 медициналық көмекшілер, 18 іздеуші иттер, 145 жедел жәрдем кареттері, 7 медициналық тікұшақ, 18 722 палатка т.б қызмет жасаған. АҚШ 5 миллион доллар, Жапония 400 мың доллар, Македония 100 мың еуро, «Кока-Кола» компаниясы 1000 000 доллар көмек көрсеткен.  Азербайжан мемлекеті алғашқы көмекке келген. Сонымен қатар Қазақстан, Ресей, Израиль мемлекеттері де жәрдемдерін берген.

## Дереккөздер


Санат:Жерсілкініс
Измиттегі жер сілкінісі

**Измиттегі жер сілкіну** – 1999 жылы 17 тамызда 7,6 магнитудалы, жергілікті уақыт бойынша сағат 3.01 де орын алған табиғи апат.

## Сілкініс ошағы
Сілкініс ошағы өнеркәсіп қаласы саналатын Измитте орналасқан.

## Апат салдары
Нәтижесінде 17 217 адам қаза тапқан, шамамен 500 000 адамның тұрарға үйі, жеуге тамағы қалмаған, 43 959 адам жарақаттанған. Шамамен 120 000 ғимарат қайта орнына келтіруге жарамсыз, 50 000 қираған, бірақ қайта тұрғызуға болады, бірнеше зауыт қиратылған, мұнай шығарушы зауытта өрт орын алған. 25 млд долларға нұқсан келтірілген. 
Жерсілкінісінің салдарынан Мәрмәр теңізінде 3 метр биіктікке дейін жететін цунами пайда болған.

## Көрсетілген көмек
Измитте болған табиғи апатқа әлемнің 13 мемлекеті көмек көрсеткен.
 
Грекия Түркияға алғашқы болып жәрдемдескен. Ұлыбритания 50 000 фунт, Үндістан 2 млн рупий және 32 000 палатка жіберген. Красный Крест комитеті 4,5 миллион фунт стерлинг жұмсаған.

Жерсілкінісі аяқталғаннан кейін АҚШ Президенті Билл Клинтон және Пәкістанның премьер-министр Наваз Шариф Стамбұл мен Измитке барып, апат орындарын көрген.

## Дереккөздер

Санат:Апаттар
Санат:Табиғат апаттары
Санат:Түркияда орын алған апаттар
Николай Николаевич Асеев

**Николай Николаевич Асеев** (шын есімі Штальбаум; 1889—1963), совет кезеңінің ақыны, сценариші. 

## Өмірі
Н.Н.Асеев 1889 жылы 28 маусым (10 шілде) Льгова қаласында сақтандырушы агент Николай Николаевич Штальбаумның отбасында дүниеге келген. Асеев 8 жаста болғанда  анасы Елена Николаевна қайтыс болады. Одан кейін әкесі екінші рет үйленеді. Сондықтан балалық шағын аңшы, балықшы, халық ертегілері мен әндерін сүйетін  Николай Павлович Пинскийдің, яғни атасының  үйінде өткізеді. 

Курск училищесіне оқуға түсіп, 1909 жылы тәмамдайды. Кейін 1909 жылы Мәскеу коммерциялық институтында экономика саласында, Мәскеу Харьков Университетінде филология факультетінде білім алады. 

## Қызметі
1915 жылы әскер қатарына шақырылып, Австрия фронтына түседі. Азаматтық соғыс кезеңінде Қиыр Шығыста болады.  
1920 жылы А.В.Луначарскийдің телебағдарламасының арқасында Мәскеуге шақыртылады. 1922 жылы Мәскеуге көшіп келеді. 
Н. Н. Асеев 1963 жылы 16 маусымда қайтыс болады. Мәскеудегі Новодевичьи зиратында жерленген.  
Ақынның құрметіне Мәскеуде Асеев көшесі ашылған, Курск облысында ғылыми кітапханаға ақын есімі ашылған.  Льгова қаласында мұражай ашылған.      

## Кітаптары:
•	Николай Асеев. Ночная флейта: Өлеңдер./ Предисл. и обл. БЕТ Боброва. — М.: Лирика, 1914. — 32 бет 
•	Николай Асеев. Зор. / Обл. М. Синяковой. — М.: Лирень, 1914. — 16 бет 
•	Николай Асеев, Григорий Петников. Леторей: Кн. стихов / Обл. М. Синяковой. — М.: Лирень, 1915. — 32 бет 
•	Николай Асеев. Ой конин дан окейн! Четвёртая кн. стихов. — М.: Лирень, 1916. — 14 бет 
•	Николай Асеев. Оксана. — М.: Центрифуга, 1916. — 88 бет 
•	Николай Асеев. Бомба. — Владивосток: Вост. трибуна, 1921. — 64 бет 
•	Николай Асеев. Аржаной декрет. — М.: Гиз, 1922. — 20 бет 
•	Совет ветров. — М., ГИЗ, 1923. — 56 бет 
•	Стальной соловей. — М., Вхутемас, 1922. — 26 бет

## Дереккөздер



Санат:  Тұлғалар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Коян

**Коян** (, Goyang-si) — Сеул қаласының серік-қаласы. Сеулмен метро жолымен байланысқан.

## Жоғарғы білім
Қаланың жоғарғы оқу орындары:

* Ауыл шаруашылық колледжі
* Ханкхук авиациялық институті
* Бизнес және халықаралық заң университеті

Санат:Оңтүстік Корея қалалары
Мерида

**Мерида** (Mérida, толық атауы Santiago de los Caballeros de Mérida) — Венесуэланың батысындағы қала. Мерида штатының астанасы және ең ірі қаласы болып табылады.

Тұрғындар саны 300 мыңға жуық, қаламаңымен санағанда 500 мыңнан астам. 

Санат:География
Владлен Егорович Бирюков

**Владлен Егорович Бирюков** – совет, орыс театр- және киноактері. 2002 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атағын алады. 1979 жылы КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты болады.

## Биографиясы
Владлен Бирюков 1942 жылы 7 наурызда Новосібір облысы Никоново аулында дүниеге келеді. 1966 жылы Новосібір театр училищесін тәмамдайды. «Красный факел» Новосібір театры актері.
В.Е. Бирюков 2005 жылы 2 қыркүйекте Бердскте дүниеден өтеді.

## Марапаттары және сыйлықтары
*1978 жылы КСРО мемлекеттік сыйлықтың иегері

*1984 жылы Ресей Федерациясының Васильевтер атындағы мемлекеттік сыйлықтың жүлдегері.

*2002 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атағын алады.

*1983 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі.

## Фильмографиясы
*1973 — Горячий снег — Скорик
*1973-1983 — Вечный зов — Яков Алейников
*1978 — Молодая жена — Алексей
*1978 — У меня всё нормально
*1980 — Тайное голосование
*1981 — Две строчки мелким шрифтом — эпизодтық рөл
*1981 — Приказ: Огонь не открывать — Тихонов
*1982 — Приказ: Перейти границу — Тихонов
*1985 — Парашютисты — генерал Николай Игнатьевич
*1988 — Хлеб — имя существительное — Воронин
*1990 — Бакенбарды
*1992 — Овен

## Дереккөздер


Санат:КСРО актерлері
Санат:7 наурызда туғандар
Санат:1942 жылы туғандар
Санат:Маслянинск ауданында туғандар
Санат:2 қыркүйекте қайтыс болғандар
Санат:2005 жылы қайтыс болғандар
Санат:Бердскде қайтыс болғандар
Санат:Ресей актерлері
Санат:XX ғасыр актерлері
Санат:XXI ғасыр актерлері
Санат:II дәрежелі Отан алдындағы еңбегі үшін ордені медалінің иегерлері
Санат:Ресей халық әртістері
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Санат:Ресей мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Санат:Социалистік реализм
Санат:Бердскде жерленгендер
Санат:Красный факел Новосібір драма театры тұлғалары
Санат:Новосібір театр училищесі түлектері
Гүлмира Әшірбекова

**Әшірбекова Гулмира** (28. 10.1975, Қызылорда облысы, Шиелі ауданы) –  Филология ғылымдарының кандидаты (2007).

ҚазҰУ-ді (1997), 1998 жылы аталған оқу орнында журналистика магистратурасын бітіріп, баспасөздегі әдеби жұмыс біліктілігі бойынша журналистика магистрі дәрежесі берілген.

Диссертация тақырыбы «*[[Асқар Тоқмағамбетов|А. Тоқмағамбетов]]тің публицистикасы*».

1998 жылы Қорқыт Ата атындағы **[[Қызылорда мемлекеттік университеті]]** қазақ әдебиеті және журналистика кафедрасында оқытушы, аға оқытушы, доцент.

2008 жылы "Мәдени мұра" бағдарламасы аясында ұйымдастырылған "Сырдария кітапханасы" көптомдығының редакциясында редактор. Ғылыми бағыты — қазақ публицистикасының мәселелері..

## Дереккөздер


Санат:28 қазанда туғандар
Санат:1975 жылы туғандар
Санат:Шиелі ауданында туғандар
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Қазақстан филологтары
Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті оқытушылары
Вадим Баян

**Вадим Баян** (шын есімі Владимир Иванович Сидоров) (1880, Бердянск—1966, Мәскеу) — орыс ақыны, жазушы, драматург.

## Өмірі

Таврия губерниясы, Бердянск уезі, Нововасильевка ауылында агрономдар отбасында дүниеге келген. Мелитопольск уезіндегі училищені тәмамдаған.

## Қызметі

1906 жылы Ақмешітке көшіп келіп, типографияда корректор болып жұмыс істейді. «Вселенная на плахе» (1919—1920), «По мостовой тысячелетий» (1922), «Маяковский в первой олимпиаде футуристов» атты еңбектерімен атағы шыққан. 1908 жылы Мелитопольде оның «Сжатая лента» Роман (өлең) кітабы жарық көреді (1905—1908). 

1917 жылғы революция және азамат соғысы кезінде әдеби қоғамның негізін құрайды. Жас ақындарға, соның ішінде Борис Поплавскийге көмектеседі. 1919 жылы  «Радио» атты кітабы жарық көреді. Өмірінің соңғы 15 жылында суретші-көркемдеуші болып қызмет атқарады. 

1966 жылы Мәскеуде қайтыс болады, Ваганьков зиратында жерленген. 

## Дереккөздер

Санат:5 қаңтарда туғандар
Санат:1880 жылы туғандар
Санат:29 наурызда қайтыс болғандар
Санат:1966 жылы қайтыс болғандар
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:Орыс ақын-футуристері
Санат:КСРО ақындары
Санат:XX ғасырдағы Ресей ақындары
Санат:Әдеби кейіпкерлер прототиптері
Санат:Лақап атымен танымал әдебиетшілер
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:Орыс авангарды прозаиктері
Санат:Орыс авангарды драматургтері
Санат:Орыс авангарды мемуаршылары
Санат:Ваганка зиратында жерленгендер
Санат:Бердянскде туғандар
Авейру

**Авейру  қаласы** (Португалия)  – ()   Португалия қаласы. Халық саны 73 559 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Қала Үлкен Авейрудің ірі қалалық агломерация орталығы болып саналады.
 

Елордасы Лиссабонның солтүстігінде 220 км қашықтықта Атлант мұхитының жағалауында  орналасқан. 

Муниципалитет

*Солтүстігінде – Муртоза муниципалитеті
*Солтүстік-шығысында – Албергария-а-Велья муниципалитеті
*Шығысында – Агеда муниципалитеті
*Оңтүстік-шығысында – Вагуш, Ильяву муниципалитеттері
*Оңтүстігінде –Оливейра-ду-Байру  муниципалитеті
*Солтүстік-батысында – Атлант мұхитымен  шектеседі

Қала жайындағы алғашқы деректер 959 жылға жатады, онда қаланы **«Aviarium»** деген атпен атаған. Aviarium-нің  негізі 1515 жылы қаланған. 

Қала арқылы өзен өтетіндіктен қаланы кейде португалдық Венеция деп те атайды.  Қалада Авейру мемлекеттік университеті бар. Оның негізі 1973 жылы қаланған. 

## Құрамына кіретін аудандар

*Арадаш 
*Касия
*Эйрол 
*Эйшу 
*Эжгейра 
*Глория 
*Нариш 
*Носса-Сеньора-де-Фатима 
*Оливейринья 
*Рекейшу 
*Сан-Бернарду 
*Сан-Жасинту 
*Санта-Жоана 
*Вера-Круш 

## Дереккөздер
 

Санат:Португалия қалалары
Ел (өзен)

**Ел** — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лаут өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 14010600112115300017426
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115301742
* Су алабының коды — 14.01.06.001
* ГЗ томының нөмірі — 15
* ГЗ бойынша шығарылуы — 3

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Бағам аралдарының радио және теледидары

**Бағам аралдарының радио және теледидары** — "Бродкастинг корпорейшн Бэхамэс" (Broadcasting Corporation of the Bahamas) – **Радио және теледидар компаниясы**.. 1936 жылы негізі қаланған. Үкімет бақылау жүргізеді.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Сергей Павлович Бобров

**Сергей Павлович Бобров** – орыс ақыны, сыншы, аудармашы, математик. 
## Дереккөздер

## Өмірі

1889 жылы қараша айында Мәскеу қаласында дүниеге келген. Катков лицейінде білім алған. 1904-1909 жылдары сурет саласында оқыған.  1911 жылдан бастап Мәскеу археологиялық институтында ерікті тыңдарман болған.  

## Қызметі
«Русский архив» газетінде қызмет атқарған. Пушкин мен Языковтың еңбектерін зерттеген. 
9 түрлі лақабын қолдана отырып, «Центрифуганың екінші жинағы» антологиясын толтырған. 
Бобровтың өлеңдері 1913-1917 жылдары революцияға дейінгі жинақтарда жарық көрген. Мысалы: («Вертоградари над лозами», «Алмазные леса», «Лира лир» т.б. 
Өмірінің соңына дейін өлең жолдарын жазуды тоқтатпаған. 1960 жылы «День поэзии» кітабы шығады.

## Еңбектері

20 ғасырдың басында Бобровтың 3 әлеуметтік романы жарық көреді: «Восстание мизантропов» (1922), «Спецификация идитола» (1923) және «Нашедший сокровище» (1931, А. Юрлов лақабымен). Балаларға арналған 2 ғылыми кітап шығарады: «Волшебный двурог» (1949) және «Архимедово лето» (1960-е, 2 бөлім). 
Аударма істерімен көп айналысқан. А.Рембоның «Пьяного корабля» толық аудармасын жасаған. «Песнь о Роланде» еңбегін орыс тіліне аударған. Өкінішке орай көптеген аудармалары жарық көрмеген.   

## Дереккөздер


Санат:  Тұлғалар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Zara

**Zara** ─ Inditex компаниялар тобының жетекші сауда желісі. 
## Тарихы
Massimo Dutti, Pull and Bear, Oysho, Stradivarius және Bershka брендтерінің иесі Испан магнаты Амансио Ортеганың иелігінде. 1975 жылы Испаниядағы Ла-Корунья қаласында  алғашқы дүкені ашылған.

## Жетістіктері
*80-ші жылдардың аяғында Испаниядағы Зара компаниясы Inditexті сауда нарығына шығарып үлкен жетістікке жетеді. 
*1988 жылы алғаш шетел мемлекеттері Порто, Португалия қалаларында дүкендер желісін ашады. 
*2000 жылдардың басында сауда нарығында компания АҚШ-та небәрі 6 дүкендер желісін ашады. 
*1990 жылдары Францияда дүкендерін ашып, басқа негізгі қалаларында да жаңа нүктелері пайда болады.
*2008 жылдың желтоқсан айында әлем бойынша Зараның 1500-ке жуық дүкендері ашылды.

## Дереккөздер


Санат:Компаниялар
Санат:Сән
Агеда

**Aгеда қаласы** (Португалия) – () Португалиядағы Авейру аймағына кіретін қала. Халық саны 49 912 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 335,30 км². Қаланың желеп-жебеушісі  болып Санта-Эулалия саналады. Қаланың негізі 1834 жылы қаланған.
 
## Орналасуы

*Солтүстігінде – Солтүстік-ду-Вога муниципалитеті
*Солтүстік-шығысында –Оливейра-де-Фрадеш, Возела муниципалитеті
*Шығысында –Тондела муниципалитеті
*Оңтүстік-шығысында – муниципалитет
*Оңтүстігінде –Мортагуа, Анадия муниципалитеті
*Оңтүстік-батысында –Оливейра-ду-Байру муниципалитеті
*Батысында –Авейру муниципалитеті
*Солтүстік-батысында –Албергария-а-Велья муниципалитетімен шектеседі

## Құрамына кіретін аудандар

*Агадан
*Агуада-де-Байшу 
*Агуада-де-Сима 
*Барро 
*Белазайма-ду-Шан 
*Борралья 
*Каштаньейра-ду-Вога 
*Эшпиньел 
*Ферментелуш 
*Ламаш-ду-Вога
*Масиейра-де-Алкоба 
*Масиньята-ду-Вога 
*Прештиму
*Рекардайнш
*Сегадайнш 
*Травассо
*Трофа 
*Валонгу-ду-Вога 
*Агеда 
*Ойш-да-Рибейра 

## Дереккөздер
 

Санат:Португалия қалалары
Бағалық саясат

**Бағалық саясат** – тауарлар мен нарықтарға арнайы кәсіпорынның өніміне оптималды деңгейін тағайындау және ағымдағы мөлшерін бақылаумен байланысты. Тауар өндірушінің назары стратегиялық манызды нарыққа ауғаны орынды. Нарық жағдайларының өзгеруіне арнайы бағалық саясаттың әртүрлі нұсқаларын көздеген жөн. 

## Дереккөздер


Санат:Экономика
Алкaсер-ду-Сал қаласы

**Алкaсер-ду-Сал қаласы** (Португалия) – ()  Португалияның Сетубал аймағындағы қала. Халық саны 13 354 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Қала Саду өзенінің жағалауында орналасқан.
 

Муниципалитет 

*Солтүстігінде – Палмела, Вендаш-Новаш және Монтемор-у-Нову муниципалитеті
*Солтүстік-шығысында –Виана-ду-Алентежу муниципалитеті
*Шығысында –Алвиту муниципалитеті
*Оңтүстігінде –Феррейра-ду-Алентежу және Грандола муниципалитеті
*Батысында – Атлант мұхиты
*Солтүстік-батысында –Сетубал муниципалитетімен шектеседі.

Рим империясының кезінде қала **Салация** (*Salacia*) деп аталған. Заманауи қала ретінде 1218 жылы қалыптасқан. 

## Құрамына кіретін аудандар

*Санта-Мария-ду-Каштелу
*Сантьягу
*Компорта
*Санта-Сузана
*Сан-Мартинью
*Торран

## Дереккөздер
 

Санат:Португалия қалалары
Баға жетпес байлығымыз бар

*Баға жетпес байлығымыз бар*' – жарты ғасырлық тарихы бар (Қарағанды) теледидар өмірінің шежіресі деуге тұрарлық материалдар..
Cаны қазір (2008) 3 мыңнан асады. Телеарнада бұрын ашылған облыстық радиоға қатысты екі мыңға тарта үнтаспа сақтаулы. Онда орыс және қазақ халқының классикалық халық әндері мен күйлері бар. Облыстың 1950-60 жылдары қамтитын кейбір қысқа-қысқа бейнекөріністер облыстық мұрағаттан көшіріліп алынған. Фонотекада сақтаулы 150 дана "**MAXIM**" кассетасы 1970-80 жылдары облыстың бейнешежіресінен бір үзік сыр шертеді. Кейіннен "SVHS" кассетасына көшті. Қазір фонотека қорында оның жалпы саны – 1800 данасы. 90-шы жылдардың екінші жартысына дейін пайдаланылған бұл бейнетаспада облыста өткен даталы мәдени шаралар және жекелеген хабарлар қамтылған. Соңғы он жылдан бері журналистер "**DVCPRO**", "**DVCAM**" кассеталарымен жұмыс істеп келеді. Әр жылдары көрермендер көңілінен шыққан "Біз жанбасақ", "Ойлан-тап", "Айтыс", "Қонақ-кәде", "Жансарай", "Өнерлі өрендер", "Ауыл тынысы", "Шахтерский канал", "Сіз бен біз", "Сарыарқа –колыбель дружбы" атты хабарлар бейнеқордың байлығы. Тележурналист Г.Бұхарбаеваның ғана 200-ден астам "Әйел әлемі", "Руханият", "Парасат" тарихи-танымдық секілді хабарлары қорда сақтаулы. Соңғы кездері "Жаңалықтар" редакциясынан өткен күнделікті бейнекөріністер "DVD-R" дискісіне көшіріліп сақталады.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Божидар

**Божидар** (шын есімі — Богдан Петрович Гордеев 1894-1914) – орыс ақыны.  

## Өмірі

Богдан Гордеевтің әкесі профессор, анасы мектеп оқытушысы болған. 1913 жылы гимназияны алтын медальмен бітірген. Божидар - ақынның лақабы болып есептелген. 

## Қызметі

1914 жылдың наурыз айында «Лирень» баспасының (Николай Асеев және Григорий Петниковпен бірге)  негізін қалаған. Осы жылы Божидардың жалғыз  «Бубен» атты өлеңдер жинағы жарық көреді. 

## Өлімі

1914 жылы түнгі уақыта Харьков маңындағы Бабки ауылындағы орман ішінде асылып қайтыс болған. Өзіне қол жұмсауы Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты деп есептелінеді. 
1916 жылы өлімінен соң толықтырылған «Бубнаның» екінші басылымы жарық көреді.  

## Дереккөздер


Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Бағдарлама жүйесіндегі хабар уақыты

**Бағдарлама жүйесіндегі хабар уақыты** – жүйеге кіретін жергілікті станция, бағдарлама жүйесіндегі хабарларға эфирден уақыт беру.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Наринэ Абгарян

**Наринэ Абгарян** – орыс жазушысы.
## Шығармашылық жолы
14 қаңтарда Берд қаласында дүниеге келген. В.Я. Брюсов атындағы Ереван мемлекеттік лингвистикалық университетін бітірген. 2010 жылы «Рукопись Года» сыйлығының «Язык» номинациясының лауреаты болған, «Манюня» автобиографиялық кітабы жарық көреді. 2011 жылы «Большая книга» сыйлығының ұзақ тізіміне кіреді. 2011 жылы Манюне жайлы екінші бөлімі жарық көреді. 
## Дереккөздер


Санат:Жазушылар
Санат:Орыс жазушылары
Борис Валентинович Битюков

**Борис Валентинович Битюков** — совет киноактері. 1951 жылы екінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады.

## Биографиясы
Борис Битюков 1921 жылы 25 сәуірде Орелде дүниеге келеді. 1937-1938 жылдары Камералық театр тобының актері болады. 1939 жылы Мәскеу гидромелиоративті институтында оқиды. 1946 жылдан бастап Орталық киноактер студиясында актерлік қызмет атқарады. 1946-1991 жылдары киноактер театр-студиясында жұмыс істейді. Кәсіби актер болмасынан бұрын танымалдықты кинокөрермендерден іздейді. Кинода жағымды рөлдерді сомдайды. Ол өзінің байсалдылығымен, ер мінезді және қарапайымдылығымен ерекшеленеді. Көзінің ауруы себебінен біржола кинодан кетеді.
Б.В. Битюков 2002 жылы 15 қаңтарда дүниеден өтеді. Мәскеуде Востряковский мазарына жерленеді.

## Дереккөздер

Санат:25 сәуірде туғандар
Санат:1921 жылы туғандар
Санат:Орелде туғандар
Санат:15 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:2002 жылы қайтыс болғандар
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Санат:Ресей актерлері
Санат:КСРО актерлері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:XX ғасыр актерлері
Санат:XXI ғасыр актерлері
Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)
Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері
Санат:Битюковтар
Санат:Киноактерлер театр-студиясы актерлері
Санат:Таиров камералық театры тұлғалары
Санат:Социалистік реализм
Санат:Востряков зиратында жерленгендер