open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пішеншілер

Пішеншілер (Opiliones) – өрмекшітәрізділердің бір отряды. Жең шарында кең тараған, 4 мыңға жуық түрі белгілі. Денесінің ұзындығы 1 – 22мм. Өрмекшілерге ұқсас, бірақ олардың жіңішке әрі ұзын (16 см-дей) аяқтарымен ерекшеленді. Аяқтарын ұстағанда соңғыларын өте жеңіл үзіліп, біраз уақытқа дейін дірілдеп, созылып қозғалып тұрады (бұл олардың аутотомия екендігін көрсетеді. Соған байланысты оларды пішеншілер деп атайды. Құрсағы 9 – 10 бунақты, негізгі кең буыны арқылы бас – кеуде бөлімімен байланысқан. Хелицералары қысқаш тәрізді. Түтікшелі трахеялары арқылы тыныс алады. Өрмек және улы бездері жоқ. Көбісі жыртқыштар,өрмекшілермен, көпаяқтылармен, шырышты ұлулармен, жәндіктермен қоректенеді.

## Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедиясы. 7 том.(н-с) Алматы, 2005 жыл

Санат:Өрмекшітәрізділер
Charlie Hebdo

**Charlie Hebdo** (айтылуы: [ʃ*aʁli ɛbdo*], Шарли́ Эбдо́, қазақша «Чарли апталығы») — француздың сатиралық апталығы, әр сәрсенбі сайын шығады. Нон-конформистік сипаттағы карикатуралар, репортаждар, талқылаулар мен анекдоттар жариялайды. Саясаткерлерді, ультраоңшылдарды ислам мен христиан діндерін әжуа ететін журнал.

## Тарихы
«Charlie Mensuel» журналы ай сайын шығып тұратын газет ретінде 1969 жылдан бастап 1981 жылға дейін шыға бастады.  Сосын шығарылуын тоқтатты. Алайда 1992 жылы апталығы ретінде қайта жанданды. 1960 жылдан бастап «Charlie Hebdo» атты басқа ізашары шықты, «Хара-Кири (фр.)» ай сайынғы шығатын газеті шықты. Ол басылым Шарль де Гольдің өлімі туралы дөрекі қалжыңнан кейін 1970 жылы жабылды. 1970 жылы 23 қарашада "Шарли Эбдо" алғашқы номері шықты.

Журнал жетекші саясаткерлерге, христиандар мен мұсылмандардың қасиетті саналатын дүниелеріне, соның ішінде Мұхаммед пайғамбарға қатысты да карикатуралар жариялады. Осындай жарияланымдарының соңғысы 2012 жылы қыркүйекте болды, әуесқой түсірілген "Невинность мусульман» фильміне жауап қатуы еді. Мұның арты америкалықтардың қатысуымен араб мемлекеттеріндегі тәртіпсіздіктерге ұласты. Сондай-ақ 2014 жылы Қырым референдумы мен Путиннің Украинаға қатысты сыртқы саясатын да әжуалады.

## 2015 жыл 7 қаңтардағы редакцияға жасалған шабуыл
7 қаңтар 2015 жылы Париждегі редакция кеңсесіне қаруланған шабуыл жасалу нәтижесінде 12 адам қайтыс болды, оның ішінде 2-і полицейлер.

## Дереккөздер
Санат:Франция журналдары
Санат:Саяси сатира
Санат:Алфавит бойынша журналдар
Шижаға шайқасы

**Шижаға шайқасы**, Арал теңізінің солтүстік-шығысында 1216/18 жылдары Мұхаммед Хорезмшах пен Жошы ханның арасында өткен. Хорезмге көршілес қыпшақтарға қашқан тоқтабек бастаған меркіттердің бір тобын жою мақсатымен Жошы оларды өкшелей қуып, Торғай даласына жеткен. Осы жорықта олар Терменбас тауының етегіндегі Қаракөлдің жағасында Хорезм шахы Мұхаммедтің 60 мыңдық әскерімен бетпе-бет кездеседі. Әскерінің аздығына қарамастан Жошы батыл қимылдап, өзінің қолбасшылық дарыны арқасында шайқасты тең аяқтады. осы шайқастан кейін Хорезмшах Шыңғыс ханның Хорезмге жасаған шабуылы кезінде моңғолдармен далада шешуші шайқастарға шығуға батылы жетпей, өз әскерлерімен елдегі қалалар мен бекіністерді паналауға мәжбүр болды. 
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Роуз Лесли

**<big> Роуз Элеанор Арбенот-Лесли</big>** -  1987 жылы 9 ақпанда туған британдық актер. 
Абердин қаласы, Шотландия мемлекетірде дүниеге келген. Себастиян Арбент, от жəне Кандида Мэри Лесли отбасысыгда дүниеге келген, өзінің балалық шағын орта ғасыр қорғанында өткізді .  Рейн мектебінде білім алған.  Сосын Милфилд мектебіне көшті.  2005-2008 жылдарда актерлік курстарға барып жүрді. 2008 жылы 《Заключение за границей》 фильмінде түсті.  2010 жылы 《Бедлам》 пьесасында ойнады. 2011 жылы 《Игра Престолов 》 телесериалында Игритт рөлін алды.
Қосым Пішенбаев

**Қосым Пішенбаев** – ұста, зергер, руда танушы. 1844 жылы қазіргі Павлодар облысы, Баянауыл ауданы, Шоқпар ауылында дүниеге келген.

Жасынан үй ішіне қажетті, күнделікті қолданыстағы әр алуан бұйым-заттарды шебер жасауымен көзге түседі. Алғаш рет Майбұлақ]] деген жерден мыс кенін тауып, оны орыс кәсіпкері С.И.Поповқа хабарлайды. Сол жерге Попов «2 мамыр 1866 жыл, ашқан 22 жасар қырғыз (қазақ) Қосым, С.И.Поповтың меншігі» деген жазулы бағана белгі орнатады. Осыдан кейін ол әр түрлі кәсіппен (ауыл ұстасы, зергер, жер өлшеуші, кен іздеуші, егінші) айналысады. 1904 – 1906 жылдары Майбұлақ кенін екінші рет қайта тауып дәлелдеді, әрі осы жерден қорғасын кені ашылып, Пішенбаев Қосым маркшейдер болып тағайындалады. 
Баянауыл өңіріндегі (Берікқара, Екібастұз, Жартас, Жосалы, Көктас, Қазанауыз, Майкүбі, Майқайың) мыс, көмір, қорғасын, алтын кендерін алғаш рет ашқан.

## Дереккөздер
Голлизм

Голлизм- генерал  де Голльдің істеріне және идеяларына негізделген француз саяси идеологиясы. Голлизмнің эмблемасы- лотарингтік крест. 
Голлизмнің негізгі идеясы-Францияның өзге мемлекеттерден Ұлттық тәуелсіздігі. Сонымен қатар, голлизм әлеуметтік және экономикалық саясатқа байланысты болады. 
Голлизм әдетте оң идеология ретінде қабылданады. 
Голлизмге әлеуметтік сұрақтарда консерватизм, ал экономикалық сұрақтарда дирижизм тән.

## Дереккөздер

Францияның саяси тарихы
Ширатқыш машина

**Ширатқыш машина** - тоқыма өндірісінде жіпті, кордты, шпагатты, арқанды, т.б. ширату үшін қолданылатын машина. Мұның негізгі жұмыс тетігі - ұршық. Ол айналу арқылы жіпті әрі ширатып, әрі орап отырады. Ширатылған жіптерді дайындайтын машиналардың ішінде иіріп ширататын машиналар тиімдірек. Мұнда 4 операция (иіру, созу, ширату және бобинаға орау) бір мезгілде жүргізіледі.
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Дирижизм

Дирижизм- XX ғасырдың қырықыншы жылдарындағы Франциядағы мемлекет тарапынан экономикаға қарқынды араласу саясаты. Дирижисттер  XX ғасырда өзге Индонезия, Пәкістан,Үндістан,Түркістан сияқты мемлекеттер экономикасында болған.
Дирижизм саясаты экономикалық либерализм және мемлекеттің минимизациясына қарама қайшы.
## Дереккөздер

Дирижизм
Василий Иванович Нортенко

**Нортенко Василий Иванович** (17.3.1992, Украина, Днепропетровск облысы Васильков ауданы Чаплино кенті) - екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, литенант, 85-танк полкінің взвод командирі. Украин. Орта мектептен соң Днепропетровск дене шынықтыру техникумын, 1942 жылы Харьков танк училещесін бітірді. Ұлы Отан соғысына 1943 жылдың наурызынан қатысты. Взвод командирі Н. Т-34 танкісімен 1945 жылы Польшаның Радом қаласының солтүстігінен 12 шақырым жерде орналасқан Едлиньск кентінде жаудың 13 танкісі мен 23 автокөлігін және бір рота әскерін жойды. Осы ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен оған Кеңес Одағының батыры атағы берілді (24.3.1945).
Соғыстан кейінгі жылдары Башқортостандағы Туймазы қаласында, одан соң Семей қаласында тұрды. Өмірінің соңын Алтай өлкесінде (Ресей) Краснощеково селосында өткізді. Ленин, 2 рет бірінші және екінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен медальдармен марапатталған.
## Дереккөздер

Санат:Ұлы Отан соғысы
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Санат:Тарихи тұлғалар
Шоқ орман

**Шоқ орман** - әр жерде шоқталып өсетін бұталы және ағашты өсімдіктердің бірлестігі. Шоқ ормандар солтүстіктің ылғалы мол кең алқабын алып жататын орманды (тайга) белдемнің оңтүстігінен орын алған орманды-далалы және дала белдемдерінде кездеседі. оманда белдем мен дала белдемнің ортасында жатқан орманды-дала белдемінде жер бедеріне сәйкес орманды алқап өссе, кей жерлерде дала шөптері өседі. Терістіктен оңтүстікке қарай ауа райына байланысты ағаш түрлері де өзгереді. Ол суыққа төзімді қылқан жапырақты орманнан майда және жалпақ жапырақты орманға ауысады. орман құрамында қайың, жабайы шие, итмұрын, т.б. болады. Шоқ ормандардың басым бөлігі Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Ақмола облыстарында кездесіп, 600-700 мығ га жерді алып жатыр.
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Людвиг Радлькофер

**Людвиг Адольф Тимотеус Радлькофер** (нем: *Ludwig Adolph Timotheus Radlkofer*) — неміс ботанигі, ботаника профессоры, миколог, медицина ғылымдарының докторы.

## Өмірбаяны
Людвиг Радлькофер 12 желтоқсанда 1829 жылы Мюнхенде туған. Радлькофер Мюнхенде медицинаны зерттеген. 1854 жылы ол медицина ғылымдарының докторы болды. Радлькофер ботаникаға үлкен үлесін қосты. Ол көптеген өсімдіктер түрлерін сипаттады. Людвиг Радлькофер 16 ақпанда 1927 жылы қайтыс болды.
солға|нобай|1870 ж.

## Ғылыми жұмысы
Людвиг Радлькофер балдырларде, тұқымды өсімдіктерде және микологияда мамандырылған.

## Еңбектері
1859: Ueber Krystalle proteinartiger Körper pflanzlichen und thierischen Ursprungs: ein Beitrag zur Physiologie der Pflanzen und Thiere, zur Chemie und Physik der organischen Körper — Leipzig:
Engelmann. 

1875: Monographie der Sapindaceen-Gattung Serjana — München: K. B. Akademie. 

1914: New Sapindaceae from Panama and Costa Rica — Washington: Smithson. Inst. 

1887: Monographia generis Serjaniae supplementum: Ergänzungen zur Monographie der Sapindaceen Cattung Serjania — München. 

1886: Ueber die Arbeit und das Wirken der Pflanze — München: K. Hof- u. Univ.-Buchdr. v. Dr. C. Wolf & Sohn. 

1883: Über die Methoden in der botanischen Systematik insbesondere die anatomische Methode — München: Akademie. 
## Дереккөдер
Шиллонг

**Шиллонг**, Ассам таулары - Үндістанның солтүстік-шығысындағы таулы қырат. Ұзындығы 350 км, ені 100 км-ге жуық. Ең биік жері 1961 м. Негізінен гнейс, кристалдық тақтатас, граниттер түзілген. Өзен аңғарларымен терең тілімделген. Шиллонгтың оңтүстік беткейі - дүние жүзіндегі жаңбырдың ең көп жауатын ауданы (Черрапунджи елді мекенінде жылдық жауын-шашын мөлшері 11674 мм-ге дейін барған). Жауын-шашын шамадан тыс артық болуынан беткі топырақ жамылғысы түгелдей шайылған. Ылғалды тропиктік ормандар,беткейлерінде бұталы өсімдіктер өседі. Жазық бөлігінде халық  жиі қоныстанған. шай күріш өсіреді. Тас көмір кені бар. 
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Эрик Краббе

***Эрик Краббе***(дат. Erik Tygesen Krabbe; 1510—1564) — дат ақсүйегі.
Бірнеше замандастары туралы жазылған өмірбаяндарының авторы, Дат хроникасын шығарған,  Вальдемар II-нің(1202 жылдағы Дания патшасы) «Ютский Законник»-ті неміс тіліне аударып, көптеген құқықтық акттаырды құрды. Осы акттар Кристиан V(1670 жылдағы Дания мен Норвегия патшасы), дат заңқойдың құруында қолданылған. Ол Ионн патшаның хроникасының авторы болып саналады. Эрик Краббе Дания елінің патшасы болып саналады.
## Дереккөздер
Тамо Пеникетт

Тамо Пеникетт (ағыл. John Tahmoh Penikett, туған. 20 мамыр 1975, Юкон, Канада) — канадалық актер, әлемге көбінесе өзінің "Звёздный крейсер «Галактика»" сериалындағы Карл «Хило» Агатон ролімен әйгілі. Тағы да 2014 жылы америкалық "Сверхъестественое" телесериалында Гадриэль атты періштенің ролін ойнаған.

## Өмірбаяны
Пеникетт — Юконның бұрынғы премьер-министрі Тони Пеникеттің ұлы. Тамо Пеникетте екі бауыры мен екі егіз апайы ( Сара мен Стефани ) бар.

## Дереккөздер
Тамо Пеникетт Internet Movie Database сайтында
Тамо Пеникетт
Хуан Перон

Хуа́н Доми́нго Перо́н (исп. Juan Domingo Perón)- аргентиналық әскери және саяси қайраткері, 1946- 1955 және 1973 -1974 жылдарындағы Аргентина президенті. 
## Өмірбаяны
Хуа́н Доми́нго Перо́н  8 қазан, 1895-ші жылы Буэнос- Айреста дүниеге келген.
16 жасында әскери мектепке оқуға түседі. Ұлттық Әскери академияны бітіргеннен кейін, әскери тарихтың оқытушысы болған. Сонымен қатар, Чили мен Италияда іскери  атташе қызметін атқарады. 
## Қызықты факттер
 1987- ші жылы оның мәйітінен қолдары ұрланған. Оны кім және неге істегені әлі күнге дейін белгісіз.
Перонның үшінші әйелі  Исабель Мартинес де Перон әлемдегі ең бірінші әйел-президент болды. 
Оның екінші әйелі ,Ева Перон жайлы Томас Элой Мартинес «Святая Эвита» романың жазған. 
## Дереккөздер

Хуан Перонның Ұлттық Университеті
Джон О’Киф

**Джон О'Киф** () - 1939  жылы Нью-Йорк қаласында туған. Ол 1967 жылы Канаданың Макгилл Университетінде (McGill University) докторлық дәрежесін иемденеді. Содан кейін жас ғалым Ұлыбританияға келіп, Лондонның Университеттік Колледжінде (University College London) жұмыс істей бастайды. Ал 1987 жылға келіп профессор атағын алады. 2013 жылы аталған университеттегі Когнитивті Нейрофизиология институтына директор болып тағайындалады.
О'Киф өз еңбек жолында липпокамптарды (бас мидағы лимбикалық жүйесі) зерттеумен айналысып келген. Нақтырақ айтатын болсақ, лимбикалық жүйеде пайда болатын Альцгеймер ауруын зерттеуді негізгі жолға қойған ғалым..
1971 жылы Джон О'Киф гиппокамптың сүтқоректілердің кеңістіктегі бағыт көзі болып табылатынын анықтаған. Ол гиппокамптағы жасуша ортасын тауып, Линн Надель есімді ғалымның бірлескен авторлығымен гиппокамп функциясының кеңістіктегі теориясы туралы кітап жазып шығады.
2014 жыл 6 қазан күні Джон О'Киф Май-Бритт және Эдвард Мозер есімді ерлі-зайыпты ғалымдармен бірге Нобель сыйлығына лайық деп табылды. Оларға физиология мен медицина салаларында бас мидағы жасушалардың биологиясын зерттегені үшін берілді.
## Сілтемелер

* Джон О’Киф Нобелевский комитететінің сайтында
* Джон О’Киф  неврология сайтында
* Джон О’Киф Лондон университетінің сайтында
## Дереккөздер


Санат:Физиология немесе медицинадан Нобель сыйлығының иегерлері‎
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері
Эдвард Мозер

**Эдвард Мозер** () - Норвегияның Олесунн қаласында 1962 жылы дүниеге келген. Эдинбург университетінде ғылыми маман ретінде жұмыс атқарады. Сосын Джон О'Киф зертханасында да біріккен зерртеу жұмыстарын алып барады. Ал 1996 жылдан бері қарай Тронхеймдегі технология университетінде еңбек етуде. 2007 жылдан ол нейрофизиология Институтын (Kavli Institute for Systems Neuroscience) басшылыққа алып келеді.Соңғы жылдары Мозерлер отбасы мидың кеңістіктегі бағыт алу жадысын зерттеумен айналысып келеді. 2005 жылы олар кеміргіштерге тәжірибе жасау арқылы бас миының энторинальды алқабындағы grid-нейрондардың (жасушалар) бар екенін табады. Олар бұл жасушалардың сүтқоректілердің есте сақтау қабілетінің әмбебап картографиялық жүйесін жасайтынын анықтаған.Май-Бритт және Эдвард Мозерлердің зерттеу жұмыстары біршама марапаттарға ие болған. Сонымен қатар, олар Норвегия Ғылым Академиясы мен Корольдік Ғылыми Қоғамның мүшелері болып табылады..
## Дереккөздер


Санат:Физиология немесе медицинадан Нобель сыйлығының иегерлері‎
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері
Люси Хейл

**Карен Люсилль «Люси» Хейл (Люси Кейт Хейл)** (; 14 маусым 1989, Мемфис, Теннесси, АҚШ) — америкалық кино, теле бағдарламалар  әртісі, кантри-әнші, өлең сөздерінің авторы, дизайнер, модель және  қоғам қайраткері.

## Өмірбаяны
Люси Хейл 1989 жылдың 14 маусымында дүниеге келді. Өзінің есімін  арғы апасының есімінің арасында алған. Оның әке-шешесі – Джулия мен Джон Хейл. Люсидің  үлкен әпкесі –Мэгги.Олардың ата-анасы балалары жасөспірім болған кезде ажырасып кеткен. Бірақ уақыт өткен соң олар қайтадан бірге тұра бастайды. Сондықтан да Люсидің тағы 4  өгей әпке-сіңілдері бар. 8 жасынан бастап Люси ән үйірмесінен сабақ ала бастайды, ал 12 жасында үйде дайындалуға көшеді.2012 жылы Хейл жасөспірім кезінде анорексиямен ауырғандғы жайлы айтып береді.
## Актерлік шығармашылығы
2005 жылы Люси Лос-Анжелесқа көшіп кетеді.Сол жерде оны O.C. - Одинокие сердца", "Дрейк и Джош", "Как Выжить в Школе" ,"Как я Встретил Вашу Маму", "Секреты Маленького Городка" атты сериалдардағы рөлдерге шақыра бастайды. «Волшебники из Вэйберли Плэйс»  сериалында ол Дэвид Генри актерімен танысып, екеуі кездесе бастайды.

## Музыкалық шығармашылығы
Актерлік шығармашылығы басталғаннан кейін  музыка шығармашылығы жайымен қалады. Бірақ 2011  жылы Люси «История Золушки» фильміне саундтрек  ретінде бірнеше өлең  жазып шағарады. Осыған байланысты 2012 жылы Люси   "Hollywood Records» атты өлең басып шығаратын танымал компаниясымен келісім сөзге келеді.
Исабель Мартинес де Перон

Мария Эстела Мартинес де Перон(исп. María Estela Martínez de Perón)- Аргентина президенті, Хуан Пероның үшінші әйелі, 1974—1976 жылдардағы Аргентинаның алғаш әйел-президенті, әлемдегі алғаш әйел-президент. 
## Өмірбаяны
Мария Эстела Мартинес де Перон 1931-шы жылдың ақпан айының  4-ші жұлдызында ,Аргентинаның солтүстік- батысындағы Ла-Риохе қаласында дүниеге келген. Ата-анасы банк қызметкерлері болған. 1938 жанұясы Буэнос-Айреске көшіп кетті. 
Мария Эстела Буэнос-Айрестегі Мәдениет Институтың бітіріп, француз тілі және музыка мұғалімі болып жұмыс істейді. Содан Сервантес атындағы Ұлттық театрының балет труппасының құрамында сахынада өнер көрсетеді. Сахыналық  «Исабель»  атты псевдонимімен саясатқа барады. 1955 жылы болашақ жұбайы Хуан Перонмен танысып, оның хатшысы болады. 
1960 жылы Перонмен бірге Испанияға қоныс аударады. 
1961  жылы шіркеудің қысымымен Перон Исабельмен некеледі. 
1974 жылы күйеуі, Хуан Перонның өлімінен кейін президент тағына отырады. 
## Дереккөздер

Исабель Перонның өмірбаяны
Тайлер Олссон

thumb|Тайлер Олссон (2013)
Тайлер «Тай» Олссон (ағыл. Tyler „Ty“ Olsson; туған. 28 қаңтар 1974 Галифакс, Канада) — канадалық актёр.

## Өмірбаяны мен мансапы
Олссон 1974 жылы Галифакста өмірге келді. Жасөспірім болған кезде Оттава көшіп кетіп, Кентербери университетінде актерлық өнер пәні бойынша ооқыған. Кейін оқуын «Studio 58» кәсіби театр мектебінде жалғастырды.

1999 жылы "Лейк-Плэсид: Озеро страха" фильмі Тайлердің кино индустриясындағы бірінші тәжірибесі болған. Кейін Тай Олссон екінші план актері ретінде әлемге «Люди Икс 2», «Ловец снов», «Хроники Риддика», «Восстание планеты обезьян», «Сумерки. Сага: Рассвет — Часть 1» фильмдер арқасында таныла бастады. Тағыда "Рейс 93" фильмдегі Марк Бингем ролі арқылы әйгілі бола бастады. 

«Сверхъестественное» телесериалындағы 8 сезонда Бенни атты вампирдің ролімен танылды.

## Жеке өмірі
Лианна Нэш актрисасы мен бірге некеде тұрған. 2012 жылы некеелері бұзылды. Екі қызы бар - Маккензи мен Дэйган Хантер (екеуі 2002 ж туды)

## Дереккөздер
# Тайлер Олссон Internet Movie Database сайтында
# Тайлер Олссон
Кэти Бэйтс

**Кэти Бэйтс** (ағылш. Kathy Bates,туған. 28 маусым 1948) — американдық актриса и режиссёр.  «Оскар сыйлығы», «Алтын глобус»,және «Эмми» номациясының иегері.

### Балалық шағы
Кэтлин Дойл Бэйтс -   штатының Теннесси Мемфисе, қаласында дүниеге келген.Әкесі инженер-механик Лэнгдона Бэйтса,ал анасы үйде балаларға қарап отырған.Кэтлиннің тағыда екі үлкен әпкелері бар, Патриция және Мэри.  Далласе университетінде жоғарға білім алған, кейін ол Нью-Йорке көшіп келіп өзінің актерлық шеберлігін дамытқан болатын.

### Карьерасы
Бэйтс 1971 жылдан бастап өнер әлеміне кірді.1973 жылдары ол театрда ойнаған, біраз уақыттан кейін ол Жүректің қылмысы атты спектаклде ойнап өз атын жұртқа таныта бастады.1980 жылдары Бэйтс әртүрлі бродвейлалық қойлымдарға түсе бастады.Көбінесе ол әртүрлі телешоуларға қатысты ал кино әлемі екінші орында болды.
Кэтлин үлкен атаққа Мизери фильміне түсіп ие болды және ол фильмде ойнағаны үшін Оскар сыйлығы және Алтын глобус номинациясын алды.Полуночная смена фильмінде  Хелен Кушник рөлін сомдап телехикаялардың ең үздік актрисасына үміткер болды.1997 жылы
Джеймса Кэмеронның Титаник фильмінде  Маргарет Браун болып ойнады.
### Жеке өмірі
1991-1997 жылдары Бэйтс актер Тони Камписиға тұрмыста болатын.Олардың балалары болған жоқ.2003 жылы актриса жұмыртқа обырынан емделді.Бірақ 2012 жылы оның денесінен тағы бір обыр трін анықтады.
### Фильмографиясы
*1971		Отрыв	Taking Off	певица на пробах
*1978		Преступления сердца	
*1978	        Испытательный срок	
*1982		Приходи ко мне на встречу,
*1983		Ночная мать	
*1986		На следующее утро	
*1988		Артур 2: 
*1988		Когда я был вампиром	
*1989		Роу против Уэйда	
*1989		Мужчины не уходят
*1989		Высокие ставки	
*1990		Закусочная «Белый дворец»	
*1990		Дик Трейси	
*1990		Мизери	Misery	және т.б
## Дереккөздер
http://www.imdb.com/name/nm0000870/

Санат:Үздік актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Шу-Іле антиклинорийі

**Шу-Іле антиклинорийі** - Шу-Іле таулы өлкесін қараушы каледондық құрылым. Оның ұзындығы 350 км, ені 80-100 км. Ядросы протерозойдың гнейс-амфибиолитті кешенінен және рифейдің метаморфтанған жанартаулық шөгінді қабаттарынан, қанаттары төменгі палеозой тау жыныстарынан түзілген. Синклинорийлік белдемдері жоғары ордовиктің терригендік теңіз шөгінділерінен, девондық орогендік жанартаулық кесекті молассасынан жаралған. төменгі палеозоймен сәйкес солтүстік-батыс бағытта созылған қатпарлықтары көбінесе брахи пішінді. Герцин қатпарлықтары тектоникалық жарықтармен грабен-синклиналдарға бөлінген. Олар жоғарғы девон, төменгі карбонның теңіз шөгінділеріне толған, баяу қатпарланған және каледон құрылымдарына шалыс орналасқан. Шу-Іле антиклинорийі солтүстік-батыс бағытта созылған  ірі терең жарылымдар (Жалайыр - Найман, Сарытума, т.б.) жіктеледі. Осы жарылымдарды бойлап көптеген ультранегізді, габбро-плагиогранитті ірі интрузиялар енген. Төменгі палеозой шөгінділерімен түсті металдар, темір, марганец, ванадий, фосфорит шоғырлары байланысқан. гранит интрузиялары маңында алтын кездеседі.
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Евгений Петрович Токмаков

**Токмаков Евгений Петрович** (29.9.1916,Ресей,Чита қаласы) — екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, майор, әуе барлаушысы. Орыс. 1939 жылы азаматтық әуе флотының ұшқышы мамандығын алғаннан кейін Қарағанды қаласындағы авиациялық отрядта ұшқыш болған. Кеңес әскері қатарына 1941 жылы Қарағанды қаласына әскери комиссариатынан шақырылып, 1942 жылдан Солтүстік-Батыс майдан 6-әуе армиясы 72-барлау әуе полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. Орел қаласы аймағында Токмаков ерекше тапсырмамен жау әуежайын суретке түсірді. 129 рет барлау сапарына шығып, мыңдаған метр фотопленкаға жау нысандарын суретке түсірген Токмаковқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (13.4.1944). 1946 жылы запасқа щықты. 1953 жылы Львов қаласындағы (Украина) сауда-экономикалық институтын бітірді. Ленин, Қазан революциясы, 3 рет "Қызыл Жұлдыз", Александр Невский, 2 рет бірінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Себастьян Роше

Себастьян Роше (французша. Sebastian Roché; 4 тамыз 1964, Париж) — француздық актёр. Әкесі жағынан шотландық, ал анасы жағынан француздық. Әлемге көбінесе ABC «Главный госпиталь» (2007-2013) құнсыз операсындағы Джерии ролімен және «Грань», «Сверхъестественное», «Первородные» мен «Скандал» сериалдарында екінші пландық ролдермен әйгілі.

## Өмірбаяны
Роше 1964 жылы 4 тамызда Францияның астанасы Парижде туған. Жасөсіпірімдік кезінде отбасымен бірге сауда кемесінде тұрған. Жоғарғы ұлттық драматикалық өнер консерватоиясының түлегі.

## Мансап
1989 жылы консерватоияны бітірген кезде, Себастьян француз тетарында, киносында, теледидарда Беатрис Далле, Мишель Серро, Изабель Юппер сияқты актерлармен бірге жұмыс істеген. АҚШ - қа 1992 жылы көшіп кетіп, сол кезден бастап сонда жұмыс істейді. Театрда Аль Пачино, Джули Тэймор және Марк Ламоспен бірге жұмыс істеген. Себастьян Роше ойнаған фильмдер мен сериалдар:
# Закон и порядок
# Тайны Нью-Йорка
# Великий Мерлин
# Зачарованные
# Шпионка
# Волшебник Земноморья
# CSI, Отряд «Антитеррор»
# Одиссея 5
# Дневники вампира
# Сверхъестественное. 

Тағыда "Беовульф" фильмінде Энтони Хопкинс, Анджедина Джоли және Джон Малковичпен бірге ойнаған.

## Жеке өмірі
1997 -- 2005 жылдар аралығында Вера Фармига- американдық актриса, режисер мен бірге некеде тұрған.

## Дереккөздер
Себастьян Роше Internet Movie Database сайтында
Себастьян Роше
Виктор Мартинес

**Виктор Мартинес** (исп. Víctor Martínez) - кәсіби бодибилдер, Арнольд Классик 2007 және 2011 жылғы конкурсының жеңімпазы,  «Мистер Олимпия» конкурсының көп желілі қатысушысы. 
## Өмірбаяны
1973-ші жылдың  29-шы шілдесінде Доминикандық Республикада, Сан-Франсиско-де-Макорис қаласында дүниеге келген. 
Бала кезінде жанұясымен бірге Нью-Йоркқа(АҚШ) көшіп кетеді. Мектепте бейсбол, және футболмен қарқынды  айналысты. 
Стэфана Дикерсонның ұсынысымен бодибилдингпен кәсіби түрде айналыса бастайды. 
1998-ші  жылдан бастап Викторды  Виктор Муньос жаттықтырады. 
2000-шы жылы "Нашионалс" сайысында жеңіске жетіп, түрлы сайыстарға қатыса бастайды. 
Өмірінің бір бөлігін түрмеде өткізген. 
## Жеке өмірі
Виктордың Джастин және Джаред атты екі ұл баласы, Виктория деген бір қыз баласы   бар. Сонымен қатар, жеті апайы мен екі ағасы бар.  
## Дереккөздер

Виктор Мартинес
Мартинес
Финн Уиттрок

**Финн Уиттрок** (ағылш. Finn Wittrock, туған. 28 қазан 1984) — американдық актёр.Уиттрок   Массачусетс штатының Леноксе қаласында дүниеге келіп Джульярд мектебін тәмәмдаған болатын.Уиттрок Барлығы менің балаларым атты опералық қойлымда ойнап үлкен атаққа ие болған.Кейін ол  прайм-тайм рөлдеріне ие болған.  «Мыслить как преступник», «Закон и порядок: Специальный корпус» және т.б.Ол  «Обычное сердце» атты фильмге түсіп, атақты американская история ужасов атты телехикаяға қосылған болатын.
### Фильмогрфиясы
*2010	Двенадцать
*2014	Любовь сквозь время	
*2014	Ной	Noah	Тубал
*2014	Несломленный
*2015		My All American	
*2015	Дитя субмарины
### Телебағдарлама
*2003	Детектив Раш	
*2003	Скорая помощь
*2004	Хэллоуинтаун 3		
*2009-2011	Все мои дети	
*2011	Торчвуд	
*2012	Закон Хэрри	
*2012	Мыслить как преступник	
*2013	Закон и порядок: Специальный корпус
*2013	Мастера секса	
*2014	Обычное сердце	
*2014-2015	Американская история ужасов
## Дереккөздер
http://www.kinonews.ru/person_13144/finn-wittrock
Уиттрок, Финн
Халықаралық деликт

**Халықаралық деликт** - халықаралық құқық нормаларының және осы нормалармен қорғалатын мемлекеттердің және олардың азаматтарының құқықтары мен мүдделерінің бұзылуы. Халықаралық деликт субъектілері - мемлекеттер. Халықаралық деликтінің халықаралық қылмыстан өзгешелігі мынада: халықаралық деликтіні өзінің органдары мен лауазымды адамдары арқылы жасаушы мемлекет ақлақтың-саяси және материалдық жауапкершілікке тартылады.
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Халықаралық құқық нормаларының түсіндірмесі

**Халықаралық құқық нормаларының түсіндірмесі** - норманың мазмұнын, оның мақсаттарын, халықаралық құқықтың өзге де нормаларымен байланысын, оның өзге де заңды сипаттамаларын анықтау үдерісі. Түсіндіру тәртібі Халықаралық шарттар құқығы туралы Вена конвенцияларында айтылған. Оларда түсіндірудың негізгі және қосымша ережелері баяндалған. Түсіндірудің жалпы ережесі бойынша норма баяндалып отырған ереже терминдердің мәтіндегі қолданысына қарай ұғынылуы керек кәдуілгі мағынасына сәйкес, сондай-ақ түсіндіріліп отырған халықаралық құқық нормаларын шығарған органның түсіндіргені, яғни тиісті құқықтық қатынасқа қатысушылардың түсіндіргені абзал. Нақты нормаларды түсіндіру ісінде халықаралық төреліктер мен соттарға, атап айтқанда, БҰҰ-ның Халықаралық Сотына ерекше рөл жүктеледі. Нормаларға мемлекеттер немесе халықаралық ұйымдар берген түсіндірме ресми түсіндірме болып табылады. Сондай-ақ, халықаралық құқықтық доктриналардың өкілдері мен олардың түрлі бірлестіктері жасайтын бейресми де болады, оның нәтижелері ресми түсіндірме кезінде қаперге алынады. 
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Кая Роус Скоделарио

**Кая Роус Скоделарио**  (ағл. Kaya Rose Scodelario) (. 13 наурыз 1992 жыл, Лондон, Ұлыбритания) .Көбінесе Каяны жасөспірімдердің сүйікті телехикаясы  «Молокососы»- дағы Эффи Стонем рөлімен,  Джеймс Дэшнердің «Лабиринтте жүгіруші» (Бегущий в лабиринте)  фильмінде Терезаның рөлімен, Эмили Бронтенің «Түнерген асудан өту» (Грозовой перевал) фильмінде Кетрин Эрншоның рөлімен танымал болған британдық әртіс қыз.

### Өмірбаяны
Кая Роуз Хамфри-Паддингтоне, Лондон, Англияда туған болатын.Әкесі ағылшындық Роджер Хамфри(22 қазан 2010 жылда қайтыс болды.).Анасы бразилиялық.Ол португаль тілін еркін меңгерген.Каяның ата-анасы ол кішкентай қыз болғанда айрылысып кеткен болтын.Қызын анасы өзі жалғыз тәрбиелеген болатын, сондықтанда Кая анасының тегін алған болатын.
### Жеке өмірі
Кая Скоделарио (шын есімі — Кая Роуз Хамфри) 1992 жылы Англия мемлекеті Лондон қаласы Паддингтон елдімекенінде дүниеге келген. Оның әкесі -  Роджер Хамфри ағылшын азаматы (2010жылы 22 қарашада өмірден өткен), анасы – бразилия азаматшасы және португал тілін жетік меңгерген. Кая кішкентай нәресте кезінде ата-анасы ажырасып, кейін оны анасы тәрбиелеген. Сол себепті Кая анасының тегін атына жаздырған. 2007 жылы Кая өз мансабын «Молокососы» жастарға арналған телесериалда бастайды. Осы сериалға түскенінің арқасында Каяны басқа фильмдерге түсіге шақырады. Оның ішіндегі ең танымалы «Титандар шайқасы» болып табылады. Кая сонымен қатар «Аш ойындар» (Голодные игры) фильмінде Китнисс Эвердиннің рөлінде өз бағын сынап, үміткерлер қатарында болды. Ал «Лабиринтте жүгіруші» (Бегущий в лабиринте) фильмінде басты рөлдердің бірі болған Терезаның кейпіне енді.
2008 жылы Кая өзінің  скинс телехикаясындағы   әріптесі   Джеком О`Коннелмен кездескен болатын.Сол жылдары ол Лондонда өз бетімен жеке пәтерде тұрған болатын.Оның ойынша әр әйел адам тәуелсіз болуы керек.Кейін ол   Бенджамином Уокер мен кездесетінін жариялаған болатын. 2014 жылдың 29 желтоқсанында олар атасқандықтары жайлы жұртқа мәлімдеген болатын.Кая Арсенал футбол клубының жанкүйері болып келеді.
## Қызықты мәліметтер
•	Өзінің бразилиялық анасының арқасында Кая португал тілін жетік меңгерді.
•	Англиялық «Арсенал» футбол клубының жанкүйері болып табылады.
•	Ол өзінің сенімділігін арттыруға себебін тигізген диспексиямен ұзақ уақыт күресті.
•	2010 жылы Кая «FHM» журналының жариялауы бойынша «Әлемнің 100 дене пішіні ең сымбатты әйелдері» рейтингі бойынша 13 орынды иеленді.
•	Арнольд Шварцнеггердің үлкен табынушысы болып табылады.
## Бейнебаяндардағы түсірілімдер
•	2010 — «She Said» (Plan B)
•	2010 — «Stay Too Long» (Plan B)
•	2012 — «Candy» (Робби Уильямс)

### Фильмографиясы
*2007—2013 Молокососы
*2009		Луна 
*2010		Битва титанов	
*2010		Заточка 
*2011		Грозовой перевал
*2012		Настоящая любовь	
*2012		Twenty8k 
*2012		Сейчас самое время	
*2013		Саутклифф
*2013		Эмануэль и правда о рыбах 
*2014		Бегущий в лабиринте
## Дереккөздер
http://kayascodelario.ru/  Кая Скоделарио
Чейс Кроуфорд

Кри́стофер Чейс Кро́уфорд (ағыл. Christopher Chace Crawford, МФА: [ˈkrɪstəfɚ ˈt͡ʃeɪ̯s ˈkrɔfɚd]);18 шілде 1985, Лаббок, Техас, АҚШ)-американдық актер,Teen Choice Awards  премиясымен "Сплетница" сериалындағы Нейт Арчибальд рөлі үшін марапатталған

## Өмірбаяны
Кроуфорд Техаста туып өскен. Оның кіші сіңілісі-Кэндис Кроуфорд. Чейс кәдімгі балалар тәрізді  мектепке баратын, спортпен айналысатын. Көбінесе футбол мен гольф ойнайтын. Сонымен қатар  ол жеңіл атлетикамен және бейнелеу өнерімен айналысатын.Бос уақытында сурет салып, фотоға түсірумен  шұғылданатын.Өзінің туған қаласында модельдік бизнеспен ал сосын оқу бітірісімен Калифорния универститетіне жол тартады.

Кроуфорд футбол мен гольфты орта мектепте ойнайтын. 2003 жылы ол Христиан академиясын  бітіреді. Орта мектептен кейін  Малибуға аттанады, себебі Pepperdine университетіне Нью-Сигма бауырластығына қайта оралғысы келеді.  Pepperdine-де оқып жүріп, Чейс  әкесі сияқты доктор болғысы келеді.Студент бола тұра ол Сигма Нью бірлестігінде  өкіл болады. Бірінші курста  ол әлі өзінің болашақтағы реклама мен телекоммуникация саласындағы мамандығында күмәнданған болатын. Екінші  курста оны ата-анасы оның тандаған мамандығын қолдап актерлік шеберлікпен айналысуына жәрдемдеседі.Оның анасы   бұл істі дұрыс іс деп қолдайды, себебі ол Чейстің  өнермен байланысқанын байқаған болатын

## Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%BE%D1%83%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B4,_%D0%A7%D0%B5%D0%B9%D1%81 Кроуфорд Чейс

http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/hollywood/72775/bio/
Фредрик Лене

Фредрик Лене (ағыл. Fredric Lehne, туған. 3 ақпан 1959, Буффало, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық киноактер.

## Өмірбаяны
Фредрик Лене 1959 жылы 3 ақпан күні Буффало қаласында туған.

1970 жылдарының соңынан бастап киноға түсе бастады. "Вавилон-5" ғылыми-фантастикалық телесериалының бір эпизодында рейнджер ролін ойнаған. "Остаться в живых" американдық телесериалда 2004 - 2010 жылдар аралығында Эдвар Марстың ролін ойнаған. Өзінің кейіпкерінің өлімінен кейін Фредрикті "Сверхъестественное" сериалы сары көзді Азазель әзәзілдің ролін ойнау үшін шақырды. Тағыда "Обыкновенные люди", "Будучи там", "Люди в чёрном" және т.б. фильмдерінде ойнаған..

## Дереккөздер
Фредрик Лене
Халықаралық құқықтық мойындау

**Халықаралық құқықтық мойындау** - халықаралық құқықта мемлекеттердің жаңа мемлекеттерді немесе үкіметтерді не басқа да субъектілерді олармен ресми немесе бейресми, толық немесе ішінара, тұрақты немесе уақытша қатынастар орнату мақсатымен мойындауы. Халықаралық құқық көбінесе мемлекеттің жаңа мемлекетпен дипломатиялық қатынастар орнату немесе оған келісім беру ниетін білдіу жолымен мойындалады. Халықаралық құқықтық мойындаудың алуан түрлері бар. Олар көтеріліске шыққан немесе соғысушы, жауласушы тараптың мемлекетін,үкіметін, ұлттық қозғалыс органдарын, қарсыласу органдарын мойындау. Нысанына қарай халықаралық құқықтық мойындау 2 ге бөлінеді: 1) Дәстүрлі түрде заң жүзінде мойындау, яғни түпкілікті ресми халықаралық құқықтық мойындау. Мұнда мойындаушы мемлекеттің мойындалатын тараппен толық көлемде дипломатиялық қатынастар орнатуға дайын екені айтылады. 2) Іс жүзінде Халықаралық құқықтық мойындау бұл да ресми сипатта болып келеді. Бірақ заң жүзінде мойындаудан саяси және экономикалық деңгейі мен көлемі шектеулі. 
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Ева Мендес

**Ева Мендес** (ағылш. *Eva Mendes*; 5 наурыз 1974, Майами, Флорида) — америкалық актриса.

## Өмірбаяны
Ева Мендес 1974 -ші жылдың наурыз айының 5-ші  жұлдызында, Флорида штатының (АҚШ) Майами қаласында дүниеге келген. Еваның ата-анасы — кубиндық эммигранттар. Кішкентай  кезінде жанұясымен бірге Лос-Анжелес(Калифорния) қаласына қоныс аударған.1992-ші жылы  Глендейлдегі Герберт Гувер атындағы орта мектепті бітірген. Содан Нортридждегі Калифония Университетінде интерьер дизайнеріне оқыған,бірақ кейін актерлік үшін оқуын қалдырған. Ева Aerosmith тобының «Hole In My Soul» және Уилл Смиттің  «Miami» клиптерінің түсіріліміне қатысты.  «Тренировочный день»,«Правила съёма: Метод Хитча»,«Двойной форсаж» ,«Однажды в Мексике» және  «Призрачный гонщик» киноларымен танымал. 

## Жеке өмірі
2011-ші жылдың қыркүйегінен бастап актер Райан Гослингпен бірге. Жұптың Эсмеральда Амада Гослинг атты қызы бар. 
## Дереккөздер

Ева және Райан 
Ева
Ева Мендес 

Санат:АҚШ актрисалары
Септік (тазарту құралы)

**Септик** (ағылшын тілінде septic, грекше septikos – шіріген) – тұрмыста және өндірісте пайдаланылған суларды шағын мөлшерде (тәулігіне 25 метр куб, кейде 50 метр кубке дейін) тазалап отыруға арналған құрылыс. Септик 1-3 камерасы бар тұндырғыштан тұрады. Сұйық (тазартылуға тиісті су) камералардың бірінен соң біріне өте отырып тұндырылады. Септикте тұндырылған су кейін жер астында сүзгілерде биологиялық тазалаудан өткізіледі. Суда араласып жүрген қажетсіз заттардың 90 пайызы септикте ұсталып қалады.
Сепир Эдуард

**Сепир** (Sapir) Эдуард (26.01.1884, Лауэнбург қаласы, Германия, - 04.02.1939, Нью-Хейвен Коннектикут) – американ тіл маманы, этнолог, үндістер тілін зерттеуші. Чикаго (1927-1931), Иель (1931 жылдан) университеттің профессоры. Колумбия университетін бітірген болатын (1904). Сепир тілдің жалпы теориялық мәселелерімен де шұғылданды, этнография және этнопсихология мәселелері жөнінде де зерттеулері бар. Басты еңбегі – «Тіл» 1921 жылы, ал орыс тілінде 1934 жылы шығарылды. Бұл еңбегінде ол тілдің құрылысын зерттеуге назар аударып, тілдерге жаңа типологиялық талдау жасады.
Серафимович Александр Серафимович

**Серафимович** (лақап аты; шын фамилиясы - Попов) Александр Серафимович (19.01.1863, Нижнекурмоярск ст., Ростов облысы, Цимлян ауданы – 19.01.1949, Москва қаласы) – орыс совет жазушысы. 1918 жылдан КППС мүшесі. Әскери отбасыда туған. Балалық шағы Польшада өтті. 1883-1887 жылдары Санкт-Петербург университетінде физика-математикалық факультетінде оқыды. 1887 жылы А.И. Удьянов т.б. ісі бойынша айыпталып, жер аударылды. Тұңғыш әңгімесі – «Мұз үстінде» (1889). «Очерктер мен әңгімелер» атты алғашқы кітабы 1901 жылы жарық көрді. «Түн ортасында» (1906), «Жарлауытта» (1907) т.б. әңгімелерін, «Құмдар» повесін (1908), «Даладағы қала» романын (1912) жариялады. 1924 жылы жазылған «Темір тасқын» романы Серафимовичтың жазушылық даңқын шығарды. Серафимовичтың «Дон өнірі бойымен» (1931) очерктер жинағында коллективтендіру кезеңін, бірқатар публицистикалық шығармалар қатарында Ұлы Отан соғысы дүрбелеңін шебер суреттеді. Оның шығармалары КСРО халықтарының және көптеген шетел тілденріне аударылды. Қазақ тілінде Серафимовичтің «Торғай күні» (1931), «Өткен өмір туралы әңгімелер» (1953), «Керемет» (1966) т.б. кітаптары шықты. Әдебиет саласында аса көрнекті жетістіге үшін Серафимовичтің 1943 жылы КСРО Мемлекеттік сыйлығын алды. Ол Ленин орденімен, басқа 2 орденмен марапатталған.
Халықаралық өзендер

**Халықаралық өзендер** - екі не бірнеше мемлекеттің аумағынан өтетін және пайдаланылуы халықаралық құқықтық қатынастардың тақырыбы болып табылатын өзендер. Халықаралық өзендердің әрбір бөлігі белгілі бір мемлекеттің шекарасын щегінде ағатын мемлекеттің егемендігінде болады. Халықаралық өзендердің арасында бірнеше мемлекеттің аумақтарын бөліп тұратын және әдетте халықаралық кеме қатынасына ашық болмайтын шекаралық өзендерді бөліп көрсету дағдыға айналған. Дүние жүзінде 200-ден астам аса ірі өзен мен олардың салалары халықаралық өзендерге жатады, олардың ішінде 52 өзен 3 және одан көп мемлекеттің аумағында ағады. Мысалы: Дунай, Рейн, Эльба, Амазонка, Вольта, Замбези, Конго, т.б. Қазақстанда Сырдария 3 мемлекеттің (Тәжікстан, Өзбекстан, Қазақстан), Ертіс 3 мемлекеттің (Қытай, Қазақстан, Ресей), Іле 2 мемлекеттің (Қытай, Қазақстан) аумағында ағады. Халықаралық өзендердің құқықтық режимі, әдетте жағалулық, кейбір реттерде басқа да мүдделі мемлекеттердің арасындағы келісімдермен белгіленеді.
## Дереккөздер
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Серваж

**Серваж** (французша servage, латынша servus - құл) – шаруаладың орта ғасырлық Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық тәуелділігінің бір түрі. Серважда басыбайлы құқықтың кейбір элементтері кездеседі. Серваж феодалдық бытыраңқылық кезеңде кең өріс алды. Ол феодалды-тәуелді шаруалар бөлігін ғана қамтыды. Серваж тек барщина сақталған жерде дамып қоймай, сонымен бірге заттай және ақшалай рента тараған жерлерде де жан-жақты дамыған. 15-ғасырда товарлы ақша қаттынасының айтарлықтай дамуы серваждың жойылуына әкеп соқты. 14-15 ғасырлардың 2-жартысында Батыс Еуропа елдерінің бірсыпырасында болып өткен жаппай халық көтерілістері серважға соққы берді. 16-18 ғасырларда серваж кейбір артта қалған аймақтарда ғана сақталды.
Сергеева Валентина Фроловна

**Сергеева Валентина Фроловна** (10.02.1910 жылы туған, Москва қаласында) – қазақстандық физик-химик; ғылым докторы (1966), профессор (1968). 1940 жылдан КОКП мүшесі. Москва мемлекеттік университетін бітірген (1935). 1937 жылдан С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физика-химия кафедрасында ассистен, аға мұғалім, доцент, 1968 жылдан профессор болып қызмет істеді. Сергееваның 80-нен астам ғылыми еңбектері жарияланды. Олардың көбі ерітінділер теориясына қатысты үш компонентті сұйықтар жүйесіндегі аралас еріткіште еритін заттардың тепе-теңдігін зерттеуге арналған.
Серғазин Айтқазы

**Серғазин Айтқазы** (07.12.1918 жылы туған, Семей облысында, Шұбартау ауданы, 10-ауыл) – қазақ совет радиологы, медицина ғылымының докторы (1967), профессор (1968). 

Абақ Керей тайпасының Жастабан руынан шыққан. 1953 жылдан КОКП мүшесі. Алматы педагокилақ институтын бітірді (1942). Ол Ұлы Отан соғысына қатысты (1942-1945). Балқаш, Іле ауданындағы ауруханасында бас дәрігер (1946-1949), қазақ т.ж. басқармасының Үштөбе поликлиникасының және Шымбұлақ балалар санаторийінің бас дәрігері (1949-1954), Алматы мед. Институтының рентгенология және радиология кафедрасының ассистенті (1955-1957), Қазақ т.ж. басқармасының орталық ауруханасының бас дәрігері (1957-1961), ал 1961 жылдан Алматы мед. Институты рентгенология және радиология кафедрасының меңгерушісі. Оның 60-тан астам ғылыми еңбектері мен бір монографиясы бар. Қазақстан рентгенолог және радиологтар ғылыми қоғамы председателінің орынбасары. Қызыл Жұлдыз орденімен, бірнеше медальдармен марапатталған.

Санат:Қазақстан медиктері
Джек О’Коннел

**Джек О’Коннелл** (; 1 тамыз 1990 жыл, Дерби, Англия) — британдық актёр. Көптеген номинация иегері.

## Өмірбаяны
Джек өз актерлық өнерін 2005 жылдан бастаған болатын. Ең бірінші рет ол «Дәрігерлер» опералық  қойылымында, кейін  «The Bill» атты телехикаяның 4 бөлімінде де тұрақты рөлді сомдады.  2009—2010 жылдары Коннелл жастардың сүйікті «Skins» телехикаясында Джеймса Куктың яғни, бұзық ұлдың рөлін керемет ойнап шықты. Осы рөлі үшін оған 2010 жылы TV Choice номинациясының ең үздік актеры атанған.

## Фильмографиясы

Санат:XXI ғасыр актерлері
Санат:Ұлыбритания телевидение актерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Борис Александрович Серебренников

**Серебренников Борис Александрович** (06.03.1915 жылы туған, Холмогоры, Архангельск облысы, Холмогор ауданы – 28.03.1989, Мәскеу) – орыс совет тіл маманы. КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі (1953), профессор (1969). 1950 жылдан КОКП мүшесі. 1940 жылы Москваның тарих, философия және әдебиет институтын бітірген. 1950 жылдан КСРО ғылым академиясының Тіл білімі институтында (1960-1964 жылдары директоры) қызмет істейді. Негізгі  еңбектері фин-угор, үндіеуропа, түркі тілдеріне арналған. Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен марапатталған.

Санат:1915 жылы туғандар
Санат:1989 жылы қайтыс болғандар
Николай Костер-Вальдау

**Николай Костер-Вальдау** (дат. Nikolaj Coster-Waldau; туғ 27 шілде 1970) — даттық актёр.

### Өмірбаян
Николай Костер-Вальдау Данияда туып, өсіп, қазіргі уақытқа дейін тұрып келеді. 1989-1993 жылдары арасында Копенгагендегі Ұлттық мектебінде білім алады.

### Жеке өмір
Гренладық актриса Nukâka Motzfeldtке үйленген. Балалары: екі қызы, Саффина және Филлипа.

### Шығармашылығы
Бетти Нансен театрында Костер-Вальдау Шекспирдің  «Гамлет» пьесасында Лаэрта рөлімен тұңғыш рет сахнаға шықты.

2001 жылы Ридли Скоттың  «Чёрный ястреб» кинофильмінде мастер-сержант Гэри Айфен Гордонның рөлін сомдады.
Ал 2005 жылы сол Ридли Скоттың «Царство небесное» кинофильмінде ауылдық шерифтың рөлін ойнаған.

2009 жылы Николай Костер-Вальдаудің НВО каналының «Игра престолов» телесериалында Джейме Ланнистер рөлін ойнайтындығы жарияланды.

### Дереккөздер

Википедиядағы мақала
Ханна Мюррей

thumb|Ханна Мюррей (2015)
**Ханна Мюррей** (ағылш. Hannah Murray; туған. 1 шілде 1989, Бристоль) — британдық актриса.

### Өмірбаяны
Ханна 1989 жылдың 1 шілдесінде Ұлыбритания-ның Бристоль қаласында дүниеге келген болатын. Ата-анасы университетте мұғалім болып жұмыс істейді, Ханна бірінші рет 2007 жылы өзін жас өспірімдерге танымал скинс сериалындағы Кэссидің рөлінде байқаған. Ол фильмде ойнау үшін өте қатты арықтаған болатын. Себебі, Ханна сомдаған Кэсси деген қыз анорексия мен ауырады. Кейін оны көптеген фильмдерге түсуге шақыра бастайды.

### Фильмографиясы
* 2007—2013: Skins
* 2009: Marple: Why Didn't They Ask Evans?
* 2010: Above Suspicion
* 2010: Chatroom
* 2010: Womb
* 2012: Little Glory
* 2011: Wings
* 2012—2014: Тақтар ойыны (Game of Thrones)
* 2012: Dark Shadows
* 2012: The Numbers Station
* 2014: God Help the Girl
* 2014: Lily & Kat

## Дереккөздер
http://www.kinopoisk.ru/name/584301/
Люк Паскуалино

**Люк Паскуалино** (ағл. Luke Pasqualino; туған. 19 ақпан 1989 ж., Питерборо, Ұлыбритания) — британдық актёр.Көбінесе Люкты жастардың сүйікті телехикаясы скинстағы  Фредди арқылы таниды.

### Өмірбаяны
Люк Паскуалино 1989 жылдың 19 ақпанында Ұлыбританияның Питерборо қаласында дүниеге келген болатын.Әкесі-сицилиядан,анасы-неаполитанка.Люк Уолтон мектебін тәмәмдап «Стэмфорд» арт-центрінде актерлық шеберлікті Мартина Буриден үйренген болатын.Сахнаға шықпай тұрып ол модель болған және әкесіне көмектескен.2007 жылдан бастап ол:Stingers Rule!,Миранда,Молокососы.

### Қызықты фактілер
*Толық аты- Люка Джузеппе Паскуалино (Luca Giuseppe Pasqualino).
*Люкта итальяндықтардың қаны бар
*Натали атты апайы бар

### Фильмографиясы
*2014 — The Musketeers / Мушкетеры (сериал) … Д’Артаньян
*2014 — Snowpiercer / Сквозь снег (фильм) … Грей
*2012 — Звездный Крейсер Галактика: Кровь и Хром (сериал) / Battlestar Galactica: Blood and Chrome … Уильям Адама
*2012 — Love Bite / Укус любви (фильм) … Кев
*2012 — Явление (фильм, 2012) / The Apparition (фильм) … Грег
*2011 — Борджиа (телесериал) / The Borgias (сериал) … Пауло
*2009 — Skins / Молокососы (сериал) … Фредди
*2009 — Миранда (телесериал) / Miranda (сериал) … Джейсон (Эпизодическая роль)
*2009 — Casualty / Катастрофа (сериал) … Dans (Эпизодическая роль)
*2009 — Stingers Rule! / Правило Стингеров … Энтони
## Дереккөздер
http://www.kinomania.ru/people/1856377/ 

http://kino-teatr.ru/kino/acter/m/euro/321728/works/
Роберт Уиздом

Роберт Уиздом (ағыл. Robert Wisdom, туған. 14 қыркүйек 1953) — американдық актёр.

## Өмірі мен мансапы
Роберт Уиздом Вашингтонда өмірге келіп, Колубиялық университеттін оқып шықты. Роберт 80-ге жуық фильмдер мен телесериалдарда көрінседе, әлемге көбінесе HBO «Прослушка» сериалында Говард Колвин ролімен әйгілі. Сонымен қатар Роберт Уиздом «Без лица», «Дюплекс», «Рэй» және «Писатели свободы» кинолары арқасында әлемде танылады.

2007-2008 жылдар аралығында "Побег" телесериалында, ал кейін «Сверхъестественное» мен «Чёрная метка» сериалдарында уақыт сайын көрініп тұрған. Тағыда аз уақыт аралығында болып тұрған "Счастливый город" сериалына түсіп үлгерген. Роберт Уиздом «Закон и порядок: Специальный корпус» пен «Как я встретил вашу маму» сериалындарда қонақ болған. 

2012 жылы "Нэшвилл" телесериалында саясаткер Коул Карлайл ролін ойнайды. Екінші сезоннан бастап оның кейіпкері эпизодтық ролге дейін түсті, себебі Коулдың сериал желісінің дамуына қосатын үлесі аз болатын.

## Дереккөздер
# Роберт Уиздом Internet Movie Database
# Роберт Уиздом
Карлос Гардель

**Карлос Гардель** () — аргентиналық әнші ,композитор және актер. Гардель- көптеген латиноамерикандықтар үшін идол болып табылады. Танго тарихында маңызды тұлға.  
Карлос Гардель 1890 жылдың 11 желтоқсанында, Францияның Тулуза деген жерінде  дүниеге келеді. Бұл күн халықаралық танго күні деп саналады. 
Карлос екі жаста болғанда анасы, Берта Гардель Аргентинаға көшіп барады. 
Карлос жастайынан музыкаға жақын болады, алғашқы рет ол  1910 жылы Буэнос-Айрестегі O’Rondemann кафесінде өнерін көпшілікке жайып салады. 
1911 жылы José Razzano-мен бірге дуэтпен ән айта бастайды. 
1914 Буэнос-Айресте танымал болады. Ал  1915 жылы оның шетелдік Уругвайда өткен туры басталады. 
1917 жылы тангоны орындай бастайды. 1917 жылдың 9-шы сәуірінде Каростың алғашқы тангосы-  Mi noche triste  жарық көреді.
1917 жылы Гардель алғаш рет  "Flor de Durazno" атты киноға түседі. 
Барлығы Гардельдің қатысымен 10 кино шығады. 
1920-шы жылдардың басында Гардель халықаралық жұлдызға айналады. 1923 жылы оның алғашқы еуропалық гастрольдері Испанияда басталады. 
1935-ші жылы үлкен Латын Америкалық турне басталады. Солай, олай-  Пуэрто-Рико, Венесуэла, Колумбия, Панама, Куба және Мексикада концерттер береді.
1935 жылдың маусым айының 24 жұлдызында Гардель ұшқан SACO  авиакомпаниясының  Ford Trimotor  ұшағы апатқа ұшырап, Карлос Гардель қаза табады. 

## Дереккөздер

http://www.todotango.com/
Карлос Гардель 
Карлос Гардель

Санат:Аргентина музыканттары
Санат:Аргентина актерлері
Санат:Аргентина әншілері
Сюзанна Томпсон

**Сюзанна Томпсон** (ағылш. Susanna Thompson, туғ. 27 қаңтар 1958) — американдық актриса.

## Өмірбаян
Сюзанна Томпсон Сан-Диегода туып, San Diego State University бакалавр дәрежесімен бітірген. Кейін театрда ойнап, бірнеше телесериалдарда түсіріле бастады. Теледидарда ол: «Секретные материалы», «Звёздный путь: Следующее поколение», «Закон Лос-Анджелеса», «Полиция Нью-Йорка» және «Доктор Куин, женщина-врач» телесериалдарда түскен.

2012 және 2014 жылдар арасында Сюзанна Томпсон  «Стрела» телесериалында Мойра Куин рөлін ойнаған.

## Дереккөздер

Сюзанна Томпсон