Тед Тернер

**Тед Тернер** (толық аты-жөні – *Роберт Эдвард Тернер*, 1938 жылы 19 қарашада Огайо штатындағы Цинцинатти қаласында дүниеге келген) - АҚШ медиа-магнаты, биснесмен, миллиардер. CNN (Кейбль-Ньюс-Нетуорк, яғни, Жаңалықтардың Кабельді Торабы) негізін қалаушы.

Интернет материалдары болашақ медиа-магнаттың бала күнінде барынша бедел тұтқан екі адамының бірі – өзінің әкесі, екіншісі Алек­сандр Македонский дегенді айтады. Тед ба­ла күнінде бұзықтың бұзығы болыпты. Сонысы­нан күнде әкесінен таяқ жейді екен. Таяқ же­генде жай періп қалу емес, кәдімгі көкала қой­дай етіп сабау. “Сен адам болмайсың”, деп әбден түңілген әкесі, әскери оқу орнындағы темірдей тәртіпке мойынсұнар ма екен дегені шығар, ақы­ры оны жасөспірімдерге арналған әскери акаде­мияға орналастырады. Оны бітірген соң Род-Айленд­тегі Браун университетіне оқуға түсіреді. Қатал әкенің құрсаулы қолында тұрып-ақ қағынғанын қоймаған Тед басқа қалаға барып, бостандыққа шыққан соң тіпті бетімен кетеді. Университет студенттерінің арасында іш­кіш, жүргіш аты шығады. Тернер туралы кітап­тарда, мақалаларда оның бір кеште әбден сыл­қия тойып алғаннан кейін қызды-қыздымен виски бөтелкесін 10 минөттің ішінде ішіп салуға бәстесіп, бәсті жеңіп шыққаны, университеттен моральға жат қылығы үшін қуылғаны (жатақха­на­дағы бөлмесінде бөгде әйелдің болуының өзі студентті оқудан шығаруға жетіп жатыр) жазыл­май кетпейді. Айтқандай, кейбіреулердің ойлай­ты­нындай, Америка тіпті де еркін моральдің елі емес, қайта Америка – на­ғыз пуритандық ел, мысалы, ондағы теледидар бағдарламаларынан біздегі бейбастықтың бірін де көрмейсіз. Тед университеттен шыққан соң әкесінің қолындағы жар­нама компаниясына жұмысқа тұрады. Әке­сімен арасы қанша нашар десе де Тед түптің тү­бінде отбасындағы ұлдың үлкені ретінде құны бір­­неше миллион долларлық фирма өзіне мұра­ға қаларына күмән келтір­мей­тін. Алайда, Тед әкесінің өз компаниясын айда­ладағы біреулерге сатып жібергенін ол өмірден өткенде бір-ақ біледі...
## Тед Тер­нер: “Бизнес – соғыс”
Сонымен, жасы жиырманың төртеуіне жаңа жеткенде Тед көшеде қалғандай болады. Әкесіне тиесілі Turner Bіllboards компаниясы бәсекелес жарнама агенттігіне сатылғанда заң тұрғысынан кейбір ақаулықтар жіберілгендігі анықталысымен, бұл жұлқынып шыға келеді. Бәсекелестердің штаб-пәтері орналасқан Палм-Спрингске барып, директорлар кеңесінің жаңа төрағасына мәміле-шартты бұзуды ұсынады. Анау: “Тернер мырза, егер бірдеңеге көңіліңіз толмаса сотқа жүгініңіз”, деп мысқылдай күліп, шығарып салады. Ол университеттен қуылып, әкесіз қалып, сандалып жүрген жас жігіттің жөндемді адвокат жалдай­тын­дай да шамасы жоқтығын білетін. Тед Тер­нер қазір нарықтың бір нақылына айналып кет­кен “Бизнес – соғыс” деген сөзін дәл сол күні айтқан көрінеді.
Turner Bіllboards қызметкерлері­нің бір тобын корпоративті этика қағидаттары­ның бәрін аяқасты етіп, қазіргі бастықтарына қызмет етпеуге көндіреді. “Осылай ету арқылы сіздер болашақ бастықтарыңызға қызмет ете­сіздер”, дейді оларға... Сонан жаңағылар ендігі шарттардың біразын Тед аяқ астынан тіркей салған жаңа фирманың атына ресімдей бастай­ды. Мұнан соң Тед директорлар кеңесі төрағасы­на барып, үзілді-кесілді талап қояды: екі апта­ның ішінде компания оның бұрынғы иесінің бала­сына, яғни Тед Тернерге қайтып берілуі ке­рек немесе ол Turner Bіllboards үшін аса қажет құ­жат­тардың көзін жояды... Енді қарсы жақ ша­буылға шығады. Олар дауды шешудің үш жолын ұсынады. Біріншісі – Тед Тернер компаниядан 200 мың доллар алады да, табанын жалтыратады. Екіншісі – компания мүддесін қорғайтын құны қымбат заңгерлер оны өмір бойына фирманың кіріптары етіп шығарады, бәлкім, түрмеге тық­ты­рып тастауы да мүмкін. Үшіншісі – Тед Тер­нер бәсекелестеріне 200 мың доллар төлейді де, жарнама агенттігін өзіне қайтарып алады... Әри­не, үшінші жолдың көкейге қонбайтыны, тек Тед­ті тәлкек ету үшін ұсынылғаны көзге ұрып тұрған. Ойланып-толғануға небәрі... 30 секунд беріледі.

Ақылды адам, әрине, бірінші жолды таңдар еді. Бәрінен айырылған жерінен тұп-тұтас 200 мың доллар (ол кез үшін Американың өзінде де біраз ақша) қолына түскелі тұр ғой. Даукес біреу болса екінші жолды таңдауы мүмкін. Аса ақылды болғандықтан Тернер үшінші жолды таңдаған. Жарты минөттей ойланып тұрып, “Мен сіздерге 200 мың доллар беремін, сіздер табандарыңызды жалтыратасыздар”, дейді. Аналардың келіспеске әдді қалмайды. Шартты ұсынған өздері ғой. Олар кетісімен Тернердің жа­нын­дағы жолдасына айтқан алғашқы сөзі: “Ал енді 200 мың долларды қайдан табамыз?”... Ақыры Тер­нер бұл мәселені ешкімнен қарыз­данбай-қауғаланбай-ақ шешеді: әлгі ақшаның орнына өзінің жаңа компаниясы акцияларының бір бөлігін сатады. Бақылаушы паке­тінен емес, әрине. Сөйтіп, Тернер әкесінің бизнесін бір цент төле­мей-ақ қайтарып алады. Жағдайы түзелісімен әлгі акцияларды қайта сатып алғаны өзінен-өзі түсінікті.
## “Тер­нер уақыты”
Бұл – Тед Тернердің бизнес жасау әдісіндегі жүздеген мысал­дардың бірі ғана. Оның келіссөз жүргізу мәнері, сөйлескен адамын сендірмей қоймайтын қуаты қай­ран қалдырарлық. CNN компа­ниясындағы топ-менеджерлердің бірі былай дейді екен: “Егер Тед  күн ертең батыс жақ­тан шығады десе, сіз әуелде күлесіз де қоя­сыз. Әйтсе де ертесіне сіз табиғаттың осындай керемет құбылысын өз көзіңізбен көру үшін таң атпай оянып аласыз”. Тернердің биз­несмендігі “өркениетті” ойлау жүйе­сін ұстанатын өзге кә­сіп­кер­лердің тала­йы­ның түсіне де кіре қой­маған. Мысалы, телевизияда “Тер­нер уақыты” деп ата­лып кет­кен то­сын ше­шімді алайық. Те­ле­ди­дардағы жаңа­лық­тар бағдарла­ма­сы, жиі берілгені жөн, қолдан келіп жат­­са әр сағат ішінде екі рет берілгені жөн. Сонда ол бағ­дар­лама қай кезде басталғаны жөн? Әрине, әр сағат­тың басында және ор­тасында. Ал Тернер бас­қаша ойлайды. Ол жаңалықтар бағдар­ла­масын әр сағат баста­лар­дан 5 минут бұ­рын­ға қояды. Енді жұрт­тың бәрі Тернер арналарына ауы­сады, өйт­кені жұрттың бәрі ең маңызды жаңа­лық­тар алғашқы 5-6 ми­нөттің ішінде бері­ле­тінін біледі. Оларды кө­ріп алып, басқа ар­на­лардың не беретінін аяғына дейін тамаша­ла­йын десе, тағы ты­ғы­рыққа тіреледі: Тер­нер арна­сының жаңа ұсынымы басталып кетеді, ол ұсынымның ал­ғашқы 5 минөтінде тағы бір өте ма­ңызды жаңалық беріліп қа­луы мүм­кін. Жаңағы жаңалықтардан кейін кө­рермен басқа арнаға суысып та үл­гереді, бас­талып кеткен бағ­дар­ламада не қызық қалады деп ой­лайды. Сөйтіп жүріп, көрер­мен­­нің көзі де, көңілі де жаңа “сет­каға” үйреніп алады. Оның үстіне газеттер мен журналдардағы теле­бағдарла­малар кестесінде “Тернер уақыты­ның” айқұ­лақтанып тұ­ра­тыны тағы бар: Тернер жаңалық­тары жеке жолға жазылады да, қалған арналар жаңалық­тарының бәрі тоғытылып, бір қатарға са­лына салады.

Жасы қырыққа жетпей жатып Тед Тернер Америкадағы ең атақ­ты адамдардың біріне, жолы бол­ғыш бизнесменнің үздік үлгісіне айна­лып үлгерген. Бұл кезде оның қо­лында АҚШ оңтүсті­гін­дегі бірқатар радиостансалар мен телекомпания­лар, “Атланта брейвз” бейсбол коман­дасы мен “Атланта хокс” баскетбол коман­дасы бар еді. Суреті журнал­дардың мұқабасынан түспейтін. Желкенді жүзумен жастай айналысқан Тед спортта да жарқын жеңіс­терге қол жеткізеді: “Карейджес” яхтасының капи­таны ретінде 1977 жылғы әлем біріншілігін жеңіп алады. Тернердің желкен спортындағы тамаша табыстарынан оның жүрек жұтқан ерлігі де, тәуе­келшіл серілігі де, кісілік өрлігі де келісті көрінеді. 1979 жылы, Ирлан­дия жағалауындағы бір жарыста аяқ астынан қатты дауыл тұрған. Мұндайда тәжі­рибелі яхтсмен­дердің бәрі желкенін түсіре қояды. Ал Тернер желкенін жинамаған күйі жүйт­кігеннен жүйткіп отырып мәреге алдымен жетеді. Сол жолғы жарыста 15 спортшы опат болады. Зәресі ұшқан жол­дастарының біріне Тер­нер: “Менің қайығым­дағы жалаулар түрлі-түсті, алайда олардың арасын­да ақ түсті жалау жоқ”, деген. Ақ түстің жеңіліс белгісі екені мәлім. Сонан бері бизнес әлемінде де, спорт әлемінде де Тер­нерге Қайсар Капитан деген ат берілген.
## Turner Broadcastіng Systems
Жер жүзін жаулап алуды армандаған Ескендір Зұлқарнайынның жеңісті жолын Тед Тернер бас­қаша жалғастырды. 1977 жылы Тернер теле­ви­зия­да шын мәніндегі революция деуге тұрарлық іске кірісті. Ол тәулік бойы жұмыс істейтін жаһандық жер серігі телеарнасын жасауды қолға алды. Бұл кезде Тернердің атағы асып, байлығы тасып тұрған. Баласының баласы­ның баласына жететіндей ақ­шасы бар еді. Оның үстіне американ телеэфирінде жерді көтереді дейтін үш алып киттей ABC, NBC, CBS деген үш алып компания билік құратын. Әйтсе де Тернер тартын­ған жоқ. Тартынбайтыны – мұның алдында ғана, 1976 жылы ол “супер-станция” идеясын ойлап тапқан еді. Ол идеяның мәні – телесигналдарды жер серігі арқылы бүкіл елге кабель жүйесімен тарату. Міне, 30 жылға жуық уақыттан бері адамзат аузында жүрген CNN (Кейбль-Ньюс-Нетуорк, яғни, Жаңалықтардың Кабельді Торабы) ұғымы өмірге осылайша келген. Кейіннен бұл жүйе TBS (Turner Broadcastіng Systems) деп аталып кетті. Тернер есімі осылайша әлем техникасының тари­хына да технологиялық тамаша жаңалық иесі ретінде енді.


Владимир Солоухиннің Алепино деревнясы туралы жазбаларында бір көрші кемпірмен әңгімесі келтірілетін. “Теледидар – әлемнің терезесі”, дейді жазушы. “Терезе екені терезе ғой. Бірақ көрсет­кенді ғана көрсететін терезе ғой ол”, дейді әжей. Рас айтқан. Тернердің тегеурінімен телевизия әлемдік саясаттың қуатты құралына айналды. Мад­лен Олбрайттың “CNN – Қауіпсіздік Кеңесінің он алтыншы мүшесі” деген сөзі баршаға белгілі. Эдуард Шеварднадзенің АҚШ-тың Панамаға басып кіруіне наразылық нотасын алдымен CNN-ге, сонан кейін барып американ елшілігіне жібе­ретіні тіпті де тегін емес. 1991 жылғы АҚШ-тың Иракқа басып кіруі кезіндегі “Шөлдегі дауыл” операциясынан тікелей трансляция жасау арқылы (CNN лазерлі зымырандардың Ирак әскерінің командалық пункттерін қас-қағым сәтте жойып, американ ұшқыштары ирак танкі колонналарын жағып жіберіп жатқанын сол мезетте бүкіл әлемнің көз алдына келтіріп тұрды) Тернер айналасы бірер сағаттың ішінде Америка жұртшылығының бұл басқыншылықты айыптап жүрген адамдарының да пікірін өзгертіп жібере алды, дейді сарапшылар. Егер Никсонның кезінде CNN жұмыс істегенде америкалықтар Вьетнамнан кетпес еді дейтіндер де бар. Америка бомбалары Иракқа түсе бастаған сәтте Канада Пре­зидентінің баспасөз хатшысы АҚШ Президентінің баспасөз хатшысына телефон соғып, “Не істеп отыр­сыз?” дейтін көрінеді. Сөйтсе анау: “Мен де, сіз сияқты, CNN-ді көріп отырмын”, дейтін көрінеді. Шы­нында да, сол күндері ғана емес, сондай сын сәттердің бәрінде адам­зат алдымен CNN-ге қарайды.

Вашингтоннан жақында жол­данған мақала­мызда CNN компа­ниясы 1993 жылғы қазанда Мәс­кеудегі Ақ үй (сол кездегі Жоғарғы Ке­ңес­тің ғимараты) ат­қы­лана бас­тасымен жер жаһанға тікелей трансляция беріп кеп жіберген кезде адам­зат айран-асыр қалға­нын жазғанбыз. “Тер­нер командасы осын­дай бір сұмдық оқиға орын аларын алдын ала біліп (біл­месе – сезіп), Мәс­кеуге бас­қа бір сыл­тау­мен ке­ліп, Ақ үй­дің қарсы бетіндегі “Ук­раина” қонақ үйі­нен журна­листеріне, операто­рына бөлме­лер алып, камерала­рын сайлап отырған екен...”, де­ген­біз. Сол күндері Ресей теле­ар­налары әуелде тек CNN-нен са­тып ал­ған бейне­тас­паларды айналдыра көр­сету­мен болғанын білеміз. Біз “журна­листер”, “ка­мералар” деп сәл қате жазған екенбіз. Одан беріде Тернер туралы талай ақпарат ақтарып ке­ліп, көзіміз жетті: CNN-нің ре­пор­терлік топтары дәйім тек екі адам­нан – бір репор­тер, бір опера­тордан тұрады екен. Әрине, Тернер Мәскеуге 4 адамды да іссапарға жібере ала­ды. Мәселе қаржы үнем­деуде ғана емес. Кө­рермен көз ал­дын­дағы оқиғаға әлгі жал­ғыз ка­ме­раның кө­зімен қарайды, әр қыры­нан түсірілме­ген­діктен репор­таж­дың компьютер арқы­лы монтаждалмағанына сенеді.

Тед Тернер өз қарамағындағы медиа-құрылым­дардың редакциялық саясатына ешқашан аралас­пайды, оны тек арналардың, газеттер мен журнал­дар­дың кіріс келтіруі ғана қызықтырады, деп жаза­ды көптеген авторлар. Кім білсін. CNN хабарлары­ның өзіндік бір ерекшелігі – журналистік мәтін­дерде авторлық позицияның жоқтығы екендігі рас. Олар не болып, не қойғанын айтумен тынады. Баға бермейді. Мақтамайды да, даттамайды да. Соған қарап, позиция білдірілмейді деуге болар ма екен? Мәскеудегі Ақ үйдің атқылануынан берілген ре­пор­тажда журналист әу баста: “Құдай-ау, мыналар қайтеді!” деген бір ауыз ғана сөз айтқан. Тегі, оның өзін де шыдамай аузынан шығарып алған. Сонан кейін камера сағаттар бойы Ақ үйді, ауық-ауық айналадағы Мәскеу панорамасын көрсетті де тұрды. Басқа ештеңе жоқ. Ештеңенің керегі де жоқ. Болды. Бітті. Ресейдің демократиясына бүкіл әлем өз бағасын беріп жатыр. Халық сайлаған Парла­ментті халықты басқарушылар атқылатуда деп отыр. Оның солай еместігін енді бүкіл ОРТ, НТВ, Евразия, РТР Планета, бәрі жабылып жүріп дәлел­дей алмайды. Жақында Ресей мен Грузияның арасындағы әскери қақтығыс кезінде де солай болды. CNN Ресейді агрессор етіп көрсетті. Оның солай еместігін енді бүкіл Ресей дипломатиясы әлі ұзақ уақыт дәлелдейтін болады. Әйтпесе, bіztіmes. ru сайтына салынған “Как Тед Тернер CNN созда­вал” деген мақаласында Антон Гладченко Тернер ком­паниясы кейбір кадрларды Russіa Today арна­сынан ұрлап алды, ал олар ақпаратты бұрмалаған еді дегенді айтады.

Тернердің бизнесмен ретіндегі тындырған ең үлкен шаруаларының бірі – спортты жаһандық феномен деңгейіне көтере алғаны. Өзі тамаша спорт­шы болғандықтан да Тернер жеңілістің кер­мек дәмін де, жеңістің керемет дәмін де жақсы сезі­неді. Кәсіпкерлік кемеліне келмей тұрып-ақ ол сан түрлі спорт жарыстарының трансляциялау құ­қын, американ футболы бола ма, NBA матчтары бола ма бәрібір, шетінен сатып ала беретін. “Егер бүгін жарыс жоқ болса, оны ұйымдастыру керек. Телеэкран көрсете алатын ең ғажайып нәрсе – спорт”, дейді Тернер. Деп қана қоймайды, қыруар ақшасын спорт жарыстарына, тіпті стадиондар құрылысына салады. Атлантадағы Centennіal Olympіc стадионына Тернердің аты берілген. Тед Тернердің әлем спортында қалдырған ең жарқын ізі – Ізгі ниет ойындарын екі рет ұйымдастырып бергені. 1980 жылғы Мәскеу Олимпиадасына оның алдында совет әскерлері Ауғанстанға кірді деп капиталистік елдердің бойкот жариялағаны, одан кейінгі Лос-Анджелес Олимпиадасына КСРО бастаған социалистік елдер ерегесіп бармай қалғаны белгілі. Сөйтіп, спортты саясат­қа салып, олимпиялық дәстүрлерден сырттап бара жатқан шақта Тед Тернер 1986 жылы КСРО-да совет және американ спортшылары­ның арасында Ізгі ниет ойындарын (Игры доб­рой воли) өткізу жөнінде бастама көтерді. Баста­ма көтеріп қана қоймады, сол Мәскеудегі, төрт жылдан кейін Сиэтлдегі ойындарға өзінің қалта­сы­нан 70 мил­лион доллар жұмсады. Ойындар­дың жарнама­сынан түсетін қаржы ол ақшаның орнын жаппайтынын біле тұрып жұмсады. Тернер үшін шығынның өзі жарнама екенін талай адам жазған. Шағын шығын – шағын жарнама. Үлкен шығын – үлкен жарнама. Үлкен жарнама үлкен кіріс болып қайтадан келеді. 1986 жылғы Ізгі ниет ойындарының жарыстары американ телевизиясының тарихындағы ең жоға­ры рейтингке жеткізген.

Ана бір жылы ол Ресейдің НТВ арнасына 300 миллион доллар инвестиция салмаққа, сөйтіп, акцияларының біраз бөлігін алмаққа бекінген. Әйтсе де, Грызлов бастап, Мемлекеттік Дума қостап, Тернердің бұл ниетіне тойтарыс берілген. Өзінің айтуынша, Тернер осы шаруаға кірісерде Ресейдегі сөз бостандығын құтқарып қалуға ұмтылмақ болған көрінеді. Жалпы, Тер­нердің үлкен идеяларды ұдайы мұрат тұтарына көп күмән келтірудің жөні жоқ. Адамзат тари­хын­дағы ең қомақты қайырымдылық шарасын жасаған адам – Тед Тернер. Оның Біріккен Ұлттар Ұйымының гуманитарлық шараларына өз қалтасынан 1 миллиард (!) доллар тарту еткенін жақында ғана (2008, 19 қараша) rіan.ru сайты жазды. Миллиард доллар деген айтуға ғана оңай, шынтуайтында, бұл миллионнан мың рет деген сөз... Forbes журналының мәліметі бойынша, 2000 жылы Тед Тернердің жеке байлығы 9,1 миллиард долларға жеткен. Сол кезде ол АҚШ-тың бай адамдарының арасында 25-ші орында тұрған еді. Тернер­дің өзі сол тізім елді бұзып барады деп санайды. “Бұл олардың Супер­кубогы... Бар байлық бөлі­суді білмейтін аз адамның қолында. Бұл олардың өздеріне де, елге де қатерлі. Жаңадан Француз революциясы жасалып, жаңадан мадам Дефарж келіп, олардың бәрін байлап-матап, бір арбамен қаланың орталық алаңына апаруы, сөйтіп бәрінің басын кесіп алуы мүмкін!”, дейді ол.

Талай жыл әлемдік экран жұлдызы Джейн Фондамен неке құрған (Тернердің бұрынғы-соң­ғы әйелдерінен бес баласы бар), серілігі аңызға айналған Тед Тернер жетпіске жасы толғанымен әлі жас жігіттей бабында. Жарқылдап, жұтынып тұр. “Деньги” журналының былай деп жазғаны бар: “Бір жолы ол апта ішінде үш бірдей ұлттық телевизия бағдарламаларына қатысты. Сегіз рет ұшаққа мінді. Бес жерде сөз сөйледі. Іскерлік сипат­та үш таңғы ас, екі түскі ас берді. Екі бас­кет­бол ойынына, бір кешке барды. Каннмен өт­кізілетін телекөпірге қатысу үшін таңғы төртте оянды...”. Жеке басының жарнамасын да ұмыт­пай­тын сияқты. Кешегі өткен кіші Бушты “ішуді тастаған алкоголик” деп салатыны, өзінің басты бәсекелесі Руперт Мердокты бокс сайысына шақыратыны содан ба дейміз.

Бұл адам қай шаруаны қолға алса да жеріне жеткізбей тынбайды. Осыдан жиырма шақты жыл бұрын Америкада бизондар Қызыл кітапқа кір­гізердей азайып кеткен болатын. Бизон­дар­дың ХVІІІ ғасырда баудай қырылғаны белгілі. Тер­нер осыны ойлап, БАҚ-тан түскен табысына 90-шы жылдардың аяғына қарай жер учас­келерін сатып ала бастайды, ақыры АҚШ-тағы ең жері көп адамға айналады. Қазір оның иелі­гінде 7,7 мың шаршы шақырым жер, соның ішінде елдегі ең үлкен ранчо – Нью-Мек­­сико шта­тындағы көлемі 2,4 мың шаршы шақырым­ Вермехо ранчосы бар. Сөйтіп, Тернер құрып бітуге ай­налған бизонды аз уақыт­тың аясында кәдімгі жа­нуарға, еті үшін сойы­ла­тын малға қайтадан айналдырды. Бүгінде ме­диа-магнаттың ран­чо­ларында 35 мың бизон жайы­лып жүр. 2002 жылы Тернер Montana Grіll ресторандар торабын ашқан. Олардағы бизон еті­нен дайындалатын тағамдар саны 25-ке жетеді дейді.


Тед Тернер құрған телевизиялық империя – ғасырлар тоғысындағы ғажаптардың бірі. Ал енді осы ғажап қаншаға созылады? Тед Тернердің өзі CNN арнасын ашарда былай деген: “Біз эфирге адамзат қылкөпірге жеткенге дейін шыға береміз. Біз тіпті ақырзаман келгенде де жұмысымызды жалғастыра береміз, ақырзаманның қалай болға­нын көрермендерге айтамыз, көрсетеміз, біздің соң­ғы эфиріміз сол болады! Сонан кейін біз: “Құ­дайым, бізді құшағыңа ал” деп мінәжат айтамыз”...

## Марапаттары
Қазақстанның “Достық” орденімен марапатталған

## Сыртқы сілтемелер

*Ресми торабы
*
*Ted Turner on AskMen.com 
*Ted Turner speaks at The Global Philanthropy 
*''The Independent'': "Turner becomes largest private landowner in US" 
*The United Nations Foundation
*Sports Illustrated cover featuring Ted Turner 
* http://fora.tv/2008/11/19/Ted_Turner_Looks_Back_at_Levin_Time_Warner__AOL_Merger  Ted Turner Reflects on the Time Warner/AOL Merger at Fora.Tv

Санат:1938 жылы туғандар
Санат:Америкалық биснесмендер