open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сукумарен Поттеккат

**Сукумарен Поттеккат** *(14.03.[[1913]] ж., Кожикоде-?)*- үнді жазушысы. Шығармаларын малайя тілінде жазады. Керала прогресшілер жазушыларының қозғалысына қатысушы. Сукумарен прозасы реализм арнасында  дамыды. Романтизм  рухында жазылған шығармалары бар. Ол - керала әдебиетіндегі жолжазба жанрының негізін салушылардың бірі. Сукумарен есімі 1936 ж. жарық көрген "Таңсәрі" атты өлеңдер жинаымен белгілі болды. Бұдан кейінгі кезеңде жарияланған *"Қыстақтағы махаббат", "Зәрлі қыз" романдары, "[[Ніл]] күнделігі", [[Индонезия]] күнделігі*  атты жолжазба кітаптары т.б. шығармалры Сукумаренның үлкен қаламгер екенін танытты.

## Дереккөздер

Санат:Үндістан тұлғалары
Санат:Тарих
Мейоз фазасы

*Мейоз процесі* үздіксіз жүретін жүйелі екі кезеңнен тұрады. Бірінші кезең мейоздың бірінші бөлінуі немесе реакциялы бөліну, екінші кезең эквационды бөліну деп аталады. Мейоздың бірінші бөлінуінде хромосомалардың саны екі есе азаяды. Мейоздың екінші бөлінуі жыныс жасушаларының пайда болуымен аяқталады.
Редукциялы бөліну митоз сияқты төрт фазадан тұрады: профаза, метафаза, анафаза және телофаза. Редукциялы бөлінудің профазасы өте күрделі. Ол бірін-бірі толықтыра жүретін бірнеше сатыдан тұрады.
# Лептотена - жіңішке жіпшелер сатысы. Бұл сатыда хромосомалардың жіпшелері екі еселеніп, шумақ түзеледі. Әрбір хромосма екі жіпшеден тұрады.
# Зиготена - қосаранған жіпшелер сатысы. Бұл сатыда гомологты хромосомалар бір-біріне тартылып жақындасады. Хромосомалардың өзара жақындасуын конъюгация (қосылу) деп атайды. Хромосомалардың конъюгациялануы оның ұш  басталып, ортасына қарай ауысса, екінші бір хромосомада конъюгация процесі олардың ортасынан ұштарына қарай ауысатындығы дәлелденеді. Осыдан кейін хромосомалар ширатылып, өзіне тән пішіні мен мөлшеріне келеді. Яғни ол ұзынан қысқарып, көлденеңінен жуандайды.
# Диплотена - жіпшелердің бір-бірінен алыстау сатысы. Диплотена сатысында конъюгация барысына қарама-қарсы процесс жүреді, яғни жақындасқан хромосомалар бір-бірінен ажырайды.

## Дереккөздер

Санат:Биология
Санат:Цитология
Виктор Григорьевич Кеулькут

**Виктор Григорьевич Кеулькут** (1929 жыл 15 қаңтар - 1963 жыл 9 маусым) - чукот ақыны. 
## Шығармашылығы
Кеулькут шығармалары алғаш 1954 жылы *«Кеңестік Чукотка» газетінде* жарық көрді. *«Менің Чукоткам» ([[1958]]) өлеңдер жинағы* чукот тілінде, *«Қақасын аяз» ([[1958]], [[Мәскеу]])* баспадан шықты. *Кеулькут өлеңдерінде* *бұғы өсірушілер* мен аңшылардың тұрмыс-салтын бейнеледі. Чукотканың табиғатын суреттеді. Ақын шығармашылығынан *махаббат лирикасы* мен *сатиралық шығармалар* да орын алды.

## Дереккөздер



Санат:Ақындар
Санат:1929 жылы туғандар
Санат:1963 жылы қайтыс болғандар
Кет Роберт көтерілісі

**Кет Роберт көтерілісі** (1549) - Шығыс Англиядағы *шаруалар көтерілісі*. 
## Көтеріліс тарихы
Кет Роберт көтерілісіне *егістік,* әсіресе *жайылымдық жерлерді* помещиктердің басып алуы себепші болды. Кет Роберт бастаған көтерілісшілер *жер жалдау ақысын* азайтуды, *крепостнойлық тәуелділікті* толық жоюды талап етіп, *қала кедейлерінен* қолдау тапты. 1549 жылы тамызда көтеріліс аяусыз жаншылды, жүздеген шаруалар, оның ішінде Кет Роберт дарға асылды.

## Дереккөздер



Санат:Көтерілістер
Санат:Англия тарихы
Кескін жазу

**Кескін жазу** - телевизиялық, радиолокациялық, т.б. сигналдарды магниттік лентаға немесе кинопленкаға түсіру. 

*Термопластикалық және механикалық әдістермен*  кескінді дискіге (грампластинкаға) жазып алу мүмкіндігі де бар. *Кескін жазу* телевизияда пайдаланылады.

## Дереккөздер



Санат:Телевидение
Кесар тілігі

**Кесар тілігі** немесе **Кесар кесуі** (латынша sectio caesarea - кесу, жару) - *іштегі баланы, мал төлін* құрсақты, жатырды жарып шығарып алу. 

Жүкті әйелдің жамбас қуысы тар болса, қынабына не жамбас сүйегінің құрылысы өзгерсе, бала жолдасы жатырға жабысып қалса, жатыр қабынып ісінсе, әдеттегідей босана алмайды. Мұндай жағдайда, кесар кесуі қолданылады. Түрлі себептен жатырда өлген баланы да осылай шығарып алады. Кесар кесуі асыл тұқымды мал төлін аман алып қалуға да қолданылады.

## Дереккөздер



Санат:Медицина
Санат:Ветеринария
Айбас (айрық)

**Айбас** — топоним:
 
* Айбас —  Атырау облысы, Исатай ауданындағы ауыл.
* Айбас —  Ақмола облысы Жақсы ауданының солтүстігіндегі шоқы. Абсолют биіктігі 392 м. 
* Айбас —  Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы ауыл. 
* Айбас —  Қарағанды облысы Ұлытау ауданындағы өзен.
* Айбас — Қарағанды облысы Ұлытау ауданының солтүстік-батысынан ағып шығатын Айбас өзенінің бойындағы ортағасырлық бекініс орны.
Прометафаза

нобай|
**Прометафаза** — жасушаның митоздық бөлінуінің бес кезеңінің екіншісі. Ядролық конверттің тез ыдырауынан басталады. Бұл фазада ядро қабығы ериді. Осыған байланысты кариоплазма мен цитоплазма араласып кетеді де, екі еселенген хроматид (жас хромосомалар) ретсіз таралады. Осыдан кейін іле-шала хромосомалардың жасуша экваторына қарай қозғалу процесі басталады. Бұл метафаза басталғанның көрінісі. 
## Дереккөздер

Санат:Цитология
Жасқайрат

**Жасқайрат** — топоним:
 
**Елді мекендер:**

* Жасқайрат —  Атырау облысы Исатай ауданындағы ауыл.
* Жасқайрат — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы ауыл.
* Жасқайрат — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл. 
* Жасқайрат — Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданындағы ауыл.
* Жасқайрат — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл.
* Жасқайрат — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы ауыл
Петр Михайлович Жуковский

**Жуковский Петр Михайлович** *(22. 01. [[1888]] жылы дүниеге келген,  Кишинев)* – совет ботанигі, Ленин атындағы Бүкіл одақтық ауыл шаруашылық ғылым академиясының академигі (1935 жылы), КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты . 1940 жылдан КПСС мүшесі. 
## Қызмет жолы
Новороссийск университетті физика – математика факультетінің жаратылыстану бөлімін  бітірді. 1915 жылдан Тбилиси Ботан. бағы  тұқым сынау станциясының меңгерушісі, 1920 жылдан директоры. 1923 – 25 жылы Тбилиси Политех. институтында  доцент, профессор. 1925 – 34 жылы қазіргі Н. И. Вавилов атындағы Бүкіл одақтық өсімдік өсіру ғылыми – зерттеу институтында бөлім меңгерушісі,  1934 – 52 жылы К. А. Темирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылық академиясының профессоры, 1951 – 60 жылы Бүкіл одақтық өсімдік өсіру институтының директоры, 1962 жылдан Ленинград мемлекет университетінің профессоры. 1965 жылдан КСРО ҒА «Генетика» журналының бас редакторы, КСРО ҒА Бүкіл одақтық Ботан. қоғамының  құрметті мүшесі және Президиум мүшесі. 1925 – 27 жылы Кіші Азия, Сирия, Месопотамияда экспедицияда болып, 10 мыңға жуық мәдени өсімдік жинады; 1956 – 58 жылы Аргентина, Чили, Перу және Мексикада болып, селекция үшін маңызды материалдар әкелді.Жуковский – 8 Халықаралық ботанигі конгресінің құрметті президенті , Герман ауыл шаруашылық ғылым академиясының корр. мүшесі . 

## Дереккөздер

Санат:КСРО тұлғалары
Мұстақым Біләлұлы Ықсанов

**Мұстақым Біләлұлы Ықсанов** (30 наурыз 1926, Байдуков ауылы, Орал губерниясы, Қазақ АКСР — 18 қараша 1991) — кеңестік қазақ мемлекет және партия қайраткері.

## Қызмет жолы
Алматы темір жолы техникумын (1945 жылы), Қазақ ауыл шаруашылық институның су – техникалық факультетін бітірген. 1952 – 58 жылы Алматы қаласы Фрунзе ауданы комсомол комитетінің 1 – секретары және Жетісай құрылысы басқармасының прорабы, өндірістік – техникалық бөлімінің бастығы. 1958 – 61 жылы Қазақтың Бетпақдала ирригация құрылысы тресінің бастығы.  Иксанов  су – техникалық және ирригациялық құрылыстар саласының маманы рнетінде Қазақстанның күріш және мақта өсіретін аудандарының дамуына зор үлес қосты.

1961 – 62 жылы Түркістан облысы Ильичев ауданы партия комитетінің 1 – секретары. 1962 – 63 жылы Оңтүстік Қазақстан өлкелік су шаруашылығы басқармасының бастығы. 1963 – 66 жылы Қазақстан КП Қызылорда облысы комитетінің 1 – секретары. 1966 – 70 жылы Қазақстан ССР Министрлер Советі председателінің орынбасары. 1970 – 71 жылы Қазақстан КП Жамбыл облысы комитетінің 1 – секретары. 1971 жылдан Қазақстан КП ОК – нің секретары. 1966 жылдан Қазақстан КП ОК – нің мүшесі, 1971 жылдан Қазақстан КП ОК бюро мүшесі. КПСС 23, 24 – съездерінің делегаты. 1971 жылдан КПСС Орталық Тексеру комиссиясының мүшесі.

7 – 8 сайланған Қазақстан ССР Жоғары Советінің депутаты. Қазақстан ССР – нің еңбек сіңірген құрылысшысы (1961 жылы).

## Дереккөздер

Санат:КСРО тұлғалары
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары
Санат:КПСС XXIV съезінің делегаттары
Санат:КПСС XXV съезінің делегаттары
Санат:КПСС XXVI съезінің делегаттары
Санат:КПСС XXIII съезінің делегаттары
Санат:КПСС XXVII съезінің делегаттары
Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар
Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары
Санат:Қазақстан КП Жамбыл облыстық комитетінің бірінші хатшылары
Санат:Қазақстан КП Орал облыстық комитетінің бірінші хатшылары
Спектрлік анализ

**Спектрлік анализ** – заттың спектрін зерттеу негізінде оның *атомдық және молекулалық  құрамын* анықтауға арналған физикалық тәсіл.Немесе заттың спектріне қарап, оның құрамы мен % анықтау.
## Тәсілі
Спектрлік анализ негізін атомдар мен молекулалардың спектроскопиясы құрайды және ол спектрлерді  талдау мақсаты мен олардың түрлеріне қарай ажыратылады.  Атомдардың (иондардың) сәуле шығару және жұтылу спектрлері бойынша заттың элементтік құрамын анықтау *атомдық спектрлік анализ (АСА) тәсілдерімен,* ал сәуленің жұтылу, люминесценция және жарықтың комбинациялық  шашырау спектрлері арқылы заттың молекулалық  құрамын талдау  молекулалық Спектрлік анализ әдістерімен орындалады.  Эмиссиялық Спектрлік анализ – сәулелер  мен микротолқындар алқабындағы *электромагниттік сәулелер* арқылы қоздырылған атомдардың, иондар мен молекулалардың сәуле шығару спектріне негізделген. Электромагниттік сәулелердің зерттелетін заттағы (әр түрлі агрегаттық күйдегі атомдар, молекулалар, иондар) жұтылу спектрін талдауға негізделген тәсіл *абсорбциялық Спектрлік анализ* деп аталады. 
## Атомдық спектрлік анализ
*Атомдық спектрлік анализ (оның ішінде әсіресе эмиссиялық АСА) тәсілі* талданатын материал үлгісін алу, оны қоздыру не буландыру үшін сәуле көзіне қою, үлгінің жарқылын спектрге  түрлендіру, спектрді спектрлік приборлармен тіркеу және онан алынған спектрді  спектр сызықтарының кестелері мен атластары бойынша ажырату процестерінен құралады. 


**Электромагниттік толқын**- электр және магнит өрісінін тербелістерінін кеністікте таралуы.
* Екі өрістің тербелістері өзара перпендикуляр. Оның бағыты оң бұранда ережесімен анықталады. 2 өрістің тербеліс жиілігі бірдей,ол толқын жиілігіне тең болады.                        
* Барлық электромагниттік толқын вакуумде бірдей жылдамдықпен таралады. 
* Ол 2,998 *108Үстіңгі жазу м/с
* Электромагниттік толқын түзу сызықпен таралады
* Электромагниттік толқындар көлденнең толуын, поляризация құбылысымен дәлелдейді.
Электромагнитті толқындардың шкаласы:
# Төменгі жиілікті тербелістер
# Радиотолқындар
#  Инфрақызыл сәулелер
# Көрінетін жарық
# Ультракүлгін сәле
6.	Рентген сәулелері


7.	Гамма сәулелер

## Дереккөздер

Санат:Физика
Санат:Атомдық физика
Санат:Кванттық физика

//military_kazakh.academic.ru/1545/%D0%B8%D0%BD%D1%84%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80
http://www.chemport.ru/data/chemipedia/article_3517.html
http://www.nist.gov/pml/pubs/atspec/index.cfm
Нодон синмун

## Нодон синмун
**«Нодон Синмун»**( («Еңбек газеті»)) – Солтүстік Кореяның күнделікті газеті, Корея еңбек партиясы ОК-нің органы. 

1945 жылдың 1 қарашасынан Пхеньянда шығады.1946 жылдың қыркүйегіне дейін *«Чонно»* («Сенімді жол») деп аталды. Тиражы 1,5 млн дана.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
Официальный сайт газеты Нодон синмун (кор.)

Санат:Корея газеттері
Санат:Корей тілді газеттер
Санат:1945 жылы шыға бастаған баспасөз құралдары
Санат:КХДР газеттері
Neues Deutschland

## Neues Deutschland
**«Нойес Дочланд»**( («Жаңа Германия»))-Германияның күнделікті газеті, Германия соц. біріккен партиясы ОК-нің органы.1946 жылдан Берлинде шығады.Тиражы 1 млн. 65 мың дана.Бұл газет К.Маркс орденімен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Германия
Санат:Германия газеттері
## Сыртқы сілтемелер
* Интернет-издание «Нойес Дойчланд»
Николай Гаврилович Славянов

**Николай Гаврилович Славянов** (1854 жыл 23 сәуір, Липецк облысы, қазіргі Задонск ауданы, Никольское селосы - 1897 жыл 5 қазан, Пермь)  - орыс өнертапқышы, металды электр доғасымен пісіру тәсілінің негізін салушылардың бірі. 
## Еңбек жолы
1877 жылы *Петербург Тау–кен институтын* бітіріп, Пермьде *Воткин және Омутин зауыттарында,* ал 1883 жылдан *Мотовилихадағы* *Пермь зеңбірек зауытында* жұмыс істеді. Славянов тұңғыш рет электр тогын өнеркәсіптік қыздыру мақсаты үшін қолданды және Н.Н.Бенардос ойлап тапқан *электр доғасымен пісіру әдісін* онан әрі жетілдірді. 1888 жылы *металды электрмен құю әдісін*, яғни бұйымды алдын ала қыздырып барып металл электродпен пісіруді ойлап тапты. Бұл табысы үшін 1890–1891 жылдары ол [Германияда, Францияда, Ұлыбританияда, Бельгияда, Австро–Венгрияда патент алды. *Славянов еңбектерінде* электр доғасымен пісірудің металлургиялық негіздері қаланды. Пісіру нүктелерін электр тогымен қоректендіру мақсатында ол алғаш рет электр генераторын, ал процесті механикаландыру әрі автоматтандыру үшін доғалы – автомат реттеуішті қолданды. Металл құрылымын жақсарту мақсатында *«металл құймаларды электрлік нығыздау» тәсілін* ұсынды.  Славянов  1892 жылы *Орыс техника қоғамының,* ал 1893 жылы Чикагодағы *Дүние жүзілік көрменің медальімен* және құрмет дипломымен  марапатталды.

## Дереккөздер



Санат:Өнертапқыштар
Санат:1854 жылы туғандар
Санат:1897 жылы қайтыс болғандар
Оман шығанағы

**Оман шығанағы** ( — *Khalīj ‘Umān*,  — *Daryâ-ye ‘Omân*) — Араб теңізінің солтүстің-батыс бөлігінде Ормуз бұғазы арқылы Парсы шығанағымен жалғасатын шығанақ. Ұзындығы 450 шақырым, ені - 330 шақырым, тереңдігі - 3694 м жетеді. 

Шығанақтың солтүстік жағалауы -Иран мен Пәкістанға тиесілі, оңтүстігі - Оман мен Біріккен Араб Әмірліктеріне тиесілі болып келеді. Порты-Маскат (Оман).

Санат:Оман шығанақтары
Санат:Иран шығанақтары
Санат:Арабия теңізі шығанақтары
Армандастар (ән)

**Армандастар** әні — әуенін Әсет Бейсеуов, мәтінін Нұрсұлтан Әлімқұлов жазған ән. Әнді алғашқы рет ҚР халық әртісі Сара Тыныштығұлова орындаған. Кейін «Армандастар» әні Нұрғали Нүсіпжанов, Сұлушаш Нұрмағамбетова, Мақпал Жүнісова т.б. әншілердің әнқоржынына енді.

## Әннің шығу тарихы

1972 жылы Әсет Бейсеуов ән мәтінін жазғанша, әуенін жазып қояды. Кейін достарын «Қазақ концертке» шақырып жаңа әуенді тыңдатады. Ән көңілден шығып, оны тыңдармандар жоғары бағалайды. Сол тыңдармандардың арасында ақын Нұрсұлтан Әлімқұлов та бар екен. Әнді ұнатқан ол: «Рұқсат болса, ән мәтінін мен жазайын» деп өзі ықылас танытады. Сазгер өз рұқсатын береді..

## Ән мәтіні

## Дереккөздер

Санат:Қазақ әндері
Руде Право

**Руде право** (-«Қызыл құқық») — бұрынғы чехословак газеті,Чехословакия Компартиясының орталық органы.Прага қаласында күн сайын шығып тұрды.thumb| «Руде правоның»алғашқы саны
## Тарихы
1920 жылы 21 құркүйекте құрылған.Буржуазиялық Чехословакияда үкімет газетті бірнеше рет жауып тастады.Гитлерлік басқыншылық кезінде құпия басылды.«Руде право» Чехословакиядағы соц.құрылыс жетістіктерін,халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты насихаттап,дүние жүзіндегі баянды бейбітшілік үшін күрескен газеттердің бірі.Газеттің басылған күнін Чехияда журналистер дәстүрлі мереке-баспасөз күні ретінде атап өтеді.

## Дереккөздер



Санат:Чехословакия
Санат:Коммунистік газеттер
Ақ бантик әні

**"Ақ бантик"** — қазақтың танымал композиторы Шәмші Қалдаяқовтың әні, сөзін жазған ақын Мұхтар Шаханов. Бұл туынды қазақ музыка өнерінде ерекше орын алады және нәзік сезім мен жастық шақтың символы ретінде танымал. Әнде мектептегі алғашқы махаббат, аңғалдық пен адалдық жырланады.

«Ақ бантик» әні халық арасында кеңінен танылып, көптеген әншілердің репертуарларынан орын алды. Қазақ саз өнерінің майталмандары бұл әнді сүйіспеншілікпен орындап, жаңа буын орындаушылар да оның мән-маңызын сақтап жеткізіп келеді. Әннің өзіне тән әуезділігі мен сөздерінің тереңдігі қазақ жастарының жүрегіне жол тауып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасуда.

## Әннің шығу тарихы
Бұл әннің өзге әндер сияқты шығу тарихы бар. Алайда, ән жарыққа шыққан бойда өзін кейіпкер етіп, әннің дүниеге келуіне себепкер ретінде көрсеткен бәзбіреулер оның шығу тарихын бұрмалаған. «Шәмші біздің үйге жиі келетін. Мен ол кезде ақ бантик киген кішкентай қыз едім», «Ақ бантик тағып жүрген мына маған Шәмші ән жолдаған» т.с.с. жалған сөздер желмен бірге елге кеңінен таралып, ән тарихы ескерусіз қалған.

Шәмші Қалдаяқов біраз жылдар Алматыда тұрып, «Ана туралы жыр», «Қайықта», «Ақмаңдайлым», «Ақсұңқарым» т.с.с әндерді дүниеге әкеледі. Кейін туған өлкесі Шымкент қаласына қоныс аударып, ол жақта «Арыс жағасында», «Мойынқұмда», «Сыр сұлуы», «Ақ бантик» әндерін жазады. Бірде сазгердің Қаражан Әбіләзимов есімді досы шаңырақ көтеріп, тойына бір топ жолдастарын шақырады. Араларында сазгер Шәмші мен ақын Мұхтар да бар. 

«Тойға берер сыйымыз кәне? Одан да ән арнайық» деп ән жазуға кіріседі. Қаражан достарының жұбайы жаңадан мектеп бітірген балауса қыз екен. Осыны арқау етіп, ақын мен сазгер «Ақ бантик» әнін дүниеге әкеліп, жолдастарының үйлену тойында тарту етіп, шырқап береді. Әу баста, әннің сөздері өзгеше болып, кейін өзгертілген екен.

## Ән мәтіні

## Дереккөздер

Санат:Қазақ әндері
Қонақ (фильм)

**«Қонақ»** (ағылш.*The Host*) –режиссер Эндрю Никколдың фильмі, Стефани Майердің аттас романының экрандалуы. Басты рөлдерде Сирша Ронан, Макс Айронс және де Джейк Абель ойнады. АҚШ-та тұңғыш көрсетілім 2013 жылдың 29 наурыз күнінде болса, Қазақстанда 28 наурыз күні болды.

## Желісі
Іс – әрекет болашақ уақытта орындалуда. Ғаламшардың тұрғындары басқа ғаламшар тұрғындарымен басқыншылықта тұр. Олар өздерін «Жандар» деп атайды және адамдар денелерін жаулап алуда. Адамдардың көпшілігі басылып алынды. Жердегілер  аурылар мен бақытсыздыққа ұшырауда. Мелани атты қыз да зардап шегушілердің қатарында. Оның денесіне басқа ғаламшардық Жиһанкез отырғызылып, қазір Меланидің ақыл – ойында күрес болуда. Алайда екі ағза достасып, ортақ ойға келеді. Жиһанкез жер адамдарының психологиясы мен іс– әрекеттерін түсінуге тырысып, ақырында өзгереді.

## Рөлдерде
* Сирша Ронан — Мелани Страйдер /Жиһанкез(Анни) 
* Макс Айронс — Джаред Хоу
* Джейк Абель — Иэн O’Шей
* Уильям Хёрт — Джебедайя «Джеб» Страйдер
* Диана Крюгер —  Іздеуші Лейси
* Бойд Холбрук  — Кайл O’Шей
* Чандлер Кентербери — Джейми Страйдер
* Фрэнсис Фишер — Магнолия «Мэгги» Страйдер
* Скотт Лоуренс (ағылш.) — Дәрігер Евстафий
* Маркус Лайл Браун —емдеуші Фордс
* Мустафа Харрис — Брандт
* Шон Картер Петерсон — Уэс
* Рэйдэн Грир — Лили
* Эмили Браунинг — Жиһанкез Анни

## Түсірілімі
* Фильм түсірілімі 2012 жылдың 13 ақпан күнінде басталып, 2012 жылдың 28 сәуір күнінде бітеді. Олар Луизиана мен Нью – Мексико жерлерінде өтті. 
* Барлық іздеушілер толық хромдалған  *«Chrome Lotus Evora»* автокөліктерін айдаған.

## Қызықты деректер
Джейк Абель бұрында Сирша Ронанмен бірге басқа да бір фильмде түскен. Сирша, Сьюзи Сэлмон рөлін ойнаса, Джейк, Брайан Нельсон рөлін ойнапты. Бұл «Аяулы сүйектер» фильмінде болды.

## Дереккөздер
1812 жылғы Францияның одақтық шарттары

**Париж одақ шарттары** - 1812 жылы Ресейге шабуыл жасау алдындағы Францияның одақтас елдерімен жасалған келісім-шарттары.
  
## [[Франция]] мен [[Пруссия]] арасындағы шарт

Бұл келісім шарт Франция мен Пруссия арасында 1812 жылы 24 ақпанда жасалған. Одақтық шарттары бойынша Пруссия Францияны қолдап, Ресейге қарсы соғысқа қатысуға мәжбүр болды. Пруссияның королы Фридрих Вильгельм III абыржу жағдайында Франциямен де , Ресеймен де құпия келіс сөз жүргізді. Александр I орыс әскерлерін Пруссияға көмекке жіберуден бас тартқанына байланысты ол Наполеон ұсынған шартқа көнді. Париж одақ шарттары бойынша Франция мен Пруссия өз территорияларын сақтауды және келусішінің бірі басқамен соғысса, оған әскери көмек беру белгіленді. Пруссия Англияға қарсы бағытталған континенталдық блокаданы ұстауға келісті.Пруссия Францияның Түркия, Италия және Испаниямен соғыстарына қатыспауға рұқсат алды. Соғыс конвенциясы бойынша Ресейге қарсы шабуылға қатыстыру үшін Пруссия 20 мыңдық корпусты Наполеонға берді, өзінде қалатын әскерінің 20 мыңнан аспауы белгленді. Француз әскері соғыс кезінде Силезиядан тыс Пруссия жерлерінен тоқтаусыз өтуге және тұрақтауға құқылы болды. 

## Франция мен Австрия арасындағы шарт
Франция мен Австрия арасында 1812 жылы 14 наурызда қол қойылды, мазмұны жоғарыдағы шартқа тектес. Австрия Францияға 30 мың әскер беруге келісті, екі ел Ресейге қарсы соғыста Польшаға тәуелсіздігін әперу, Галицияны Австрияның құрамына қалдыруға келісті. Наполеон жеңілісімен Париж одақ шарттары жойылып, Пруссия, Австрия Францияға қарсы аттанды

## Дереккөздер

Санат:1812 жыл
Санат:Наполеон соғыстарының келісім-шарттары
Василий Васильевич Парин

**Василий Васильевич Парин** (05 наурыз 1903, Қазан - 15 маусым 1971, Мәскеу) - кеңес физиологы, КСРО ғылым академиясының академигі(1966), КСРО Медициналық ғылым академиясының академигі (1944). 1939 жылдан КПСС мүшесі.

Пермь университетінің медициналық фаакультетін бітірген (1925), сонда жұмыс істеді, Свердлов медициналыұ институтында кафедра меңгерушісі, декан, ректордың орынбасары, ректоры (1832 - 41) болды. Бірінші Мәскеу медициналық институтында профессор (1941 - 43). КСРО Денсаулық сақтау халкомының орынбасары (1942 - 45), КСРО Медициналық ҒА - сын ұйымдастырушылардың бірі, алғашқы академик - секретары, вице - президенті (1963 - 66). Медициналық ғылым академиясының алыпты және патологиялық физиология институтының директоры (1960 - 65), КСРО Денсаулық сақтау министірлігі медициналық - биологиялық проблемалар институтының директоры (1965 - 69), КСРО ғылым академиясының адам және жануарлар ағзасының қызметтерін басқару проблемасы лабораториясының меңгерушісі (1969-71). Парин Василий Васильевич қан айналу ,әсіресе жүрек - тамыр пато - физиологиясы, космостық физиология мен биокибернетика мәселелерін зерттеді.

## Сыйлықтары
Ленин ордені және Еңбек Қызыл ту орденімен, медальдармен марапатталған. Парин бірнеше шетел ҒА-ларының мүшесі
## Қолданылған әдебиет
*Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,9 том,123 бет

Санат:1903 жылы туғандар
Санат:1971 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО физиологтары
Санат:КОКП мүшелері
Бұрыштың радиандық өлшемі

**Pадиан бұрыш** дегеніміз - радиусы R-ға тең шеңбердің ұзындығы R болатны доғасына тірелген центрлік бұрышы.
## Толықтама

Жазыңқы бұрыштағы радиандар саны ол тірелген доғадағы радиандар санымен бірдей. Радиусы R болатын шеңбердің ұзындығы l = 2πR жазыңқы бұрыш ұзындығы πR болатын доғаға тіреледі, демек, жызыңқы бұрыштың шамасы π радианға тең.
Көбінесе «радиан» атауы жазылмайды. Жазыңқы бұрыштың градустық өлшемі 180°, ал радианндық өлшемі π радиан болғандықтан (180° = π), 1° - қа π/180 радиан сәйкес келеді;
α° бұрышқа 1° - қа сәйкес келеді.
α° = π·(α°/180) (радиан); x(радиан) = (x/π · 180°) 

## Дереккөздер

Санат:Математика
Санат:Алгебра
Санат:Геометрия
Санат:Өлшеу
Владимир Владимирович Сычев

**Владимир Владимирович Сычёв** (6.06.1971, Мәскеу) — ТВ мен киноның Ресей актері.

## Биография
*Владимир Владимирович Сычев 6 маусымда 1971 жылы Мәскеуде туды.
*Бірінші рет түсіру алаңына 12 жасында келді. Бірінші әйгілі оған «Ералаш» киножурналындағы рөлдер әкелді («Бразильская система», «Мы едем, едем, едем», «Давайте говорить друг другу комплименты», «Морской бой», «Нам не страшен серый волк», «Металлолом»).
*1993 жылы ГИТИС-ті бітірді( А. В. Бородина курсы).

## Фильмография
*1984 — * *Что такое Ералаш? (телефильм)* * — Ералаштың жүргізушісі
*1984 — * *Бразильская система и Мы едем, едем, едем... (47-ші Ералаш)* *
*1985 — *Нам не страшен серый волк! (49-ші Ералаш)*
*1985 — **'Морской бой (52-ші Ералаш)**'
*1985 — * *Старый двор* * 
*1985 — * *Зловредное воскресенье — Павлуха* *
*1985 — * *Внимание, неизвестный — «Буратино»* *
*1986 — * *Попутчик* *
*1986 — * *Эксперимент 200 — Джонни* *
*1986 — * *Где ваш сын? — Алёша Халин* *
*1987 — * *Венецианский мавр из 6 «А» — 60-ші Ералаш* *
*1987 — * *Металлолом — 63-ші Ералаш* *

## Сыртқы сілтемелер
*http://www.kinopoisk.ru/name/304325/

Санат:6 маусымда туғандар
Санат:1971 жылы туғандар
Санат:Мәскеуде туғандар
Санат:Ресей актерлері
Санат:КСРО актерлері
Санат:XX ғасыр актерлері
Санат:XXI ғасыр актерлері
Санат:КСРО бала-актерлері
Санат:Ресей телевидение актерлері
Санат:ГИТИС түлектері
Иоахим Рене Теофиль Гийар де Керсози

**Иоахим Рене Теофиль Гийар де Керсози** (1798 жыл 13 қараша, Генген - 1874 жыл 24 тамыз, Париж) - Ұлы француз революциясының қайраткері.
## Өмірі
*Шілде революциясына* (1930), 1930-1940 жылдардағы *Республикалық қозғалысқа* қатысты. Бірнеше рет тұтқындалды. Ол - *маусым көтерілісі* (1848) жоспарының авторы.  Ф.Энгельс Керсозиді тұңғыш баррикада қолбасшысы деп бағалады.

## Дереккөздер



Санат:Саясаткерлер
Санат:Тұлғалар
Джордж Натаниел Керзон

thumb|right|200px|Джордж Натаниел Керзон
**Джордж Натаниел Керзон** ((; толық титулы **Джордж Натаниэл Керзон, бірінші маркиз Керзон Кедлстон**, ; 1859 жыл 11 қаңтар, Дербишир - 1925 жыл 20 наурыз, Лондон) - ағылшын саяси қайраткері, әрі дипломаты, консерватор.

## Өмірбаяны
1891-1892 жылдары *[[Үндістан]] істері жөніндегі министрдің орынбасары*, 1899-1905 жылдары Үндістанның вице-королі болды. ]]Үнді халқы]]ның ұлт-азаттық қозғалысын аяусыз басты. 1916 жылы *Ллойд Джордждың коалициялық үкіметінің* құрамына енді. 1919-1924 жылдары - *Сыртқы істер министрі.* *Кеңестік Ресейге қарсы* интервенцияны ұйымдастырушылардың бірі. Керзон - Англияның саясаты жайлы бірсыпыра кітаптың авторы.

## Дереккөздер


Санат:1859 жылы туғандар
Санат:1925 жылы қайтыс болғандар
Санат:Ұлыбритания сыртқы істер министрлері
Санат:Үндістан вице-корольдары
Вирустық аурулар

**Вирустық аурулар** — вирустар арқылы таралатын жұқпалы аурулар мен қатерлі ісіктер.

Жануарлардың, өсімдіктер мен бактериялардың жасушаларына енген вирустар көптеген қауіпті аурулар туғызады. Мысалы, тұмау, полиомиелит, шешек, аусыл, құтыру және т.б. аурулар вирус арқылы таралады. Тұмаудың нағыз қоздырғышы 1933 жылы анықталды. Бұл ауру ертеден белгілі. Тұмау індеті адамзатқа шешек пен обадан артық болмаса, кем залал тигізбеген. 1918-1920 жылдары тұмаумен 500 миллиондай адам ауырып, оның 20 миллионға жуығы қайтыс болған.

## Дереккөздер

Санат:Вирустық аурулар
Вела Пеева

**Вела (Величка) Пеева** (; 16 наурыз 1922, Каменица, қазіргі Велинград қаланың кварталы - 03 мамыр 1944, Бялата-Скала маңы) - екінші дүниежүзілік соғыс уақытында болгар жастарының антифашисттік партизан қозғалысының қайраткері. Болгария халқының батыр қызы. 

Пазарджик гимназиясында, 1941 жылы София университетінде оқыды. 1939 жылдан Жұмысшы жастар одағының, 1943 жылдан БКП мүшесі. 1942 жылы жазда Чеплин алабында соғысып жатқан антифашистік топқұрамында, 1943 жылы апрельде "Антон Иванов" партизан отрядында соғысқа қатысты. Пеева фашистермен ұрыста қаза тапты.

## Дереккөздер

Санат:1922 жылы туғандар
Санат:1944 жылы қайтыс болғандар
Санат:Болгария коммунистері
Бейжің үйрегі

thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
**Пекин үйрегі** немесе **Лонг-Айленд үйрек балапаны** (*Anas platyrhynchos domestica*, or *Anas peking*) - Қазтәрізділер отрядының үйректер тұқымдасының Үй үйрегі тегінің етті тұқымы. 

Бұрынғы кездері Құрама Штаттарда  үйрек балапандарын өндіру Лонг-Айлендте орналастырылған болатын, шығарылған үйрек балапандарының барлығы Лонг-Айлендте туып-өскендер  болып есептелетін.  Олар Қытайдан әкелінген пекиннің ақ үйрек балапандарының тұқымынан шығарылған болатын. Лонг-Айленд  үйрек балапандарын белгілеу  географиялық тұрғыда  барлық уақытта Лонг-Айлендте, Нью-Йорк өсірілген  үйрек балапандарына жатқызылатын. Бүгінгі таңда пекиннің ақ үйрек балапандары негізінен елдің Орта Батысында және Батыс аймақтарында өсіріледі, кейде Лонг-Айленд стиліндегі Үйрек балапандары деп аталуы да мүмкін.

## Сипаттамасы
Пекин үйрегі ірі, басы сүйір, тұмсығы имектеу. Мойына қысқа, жуан, арқасы жалпақ. Қауырсыны ақшыл, тұмсығы сары, аяғы қызыл - сары. Кежегі 4 кг, мекиені 3,5 кг. Балапандары тез өседі, 50-60 тәулікте 2,2-2,5 кг-ға жетеді. Еті дәмді. 
### Көбеюі
Жылына 130-150 жұмыртқа салады. КСРО - ға 1925 жылы әкелінген. Сол кезден бүкіл КСРО бойынша тараған. Еліміздің көптеген құс шаруашылықтарында өсіріледі.

## Дереккөздер

Санат:Қазтәрізділер
Пеккала

**Пеккала**(Pekkala)Мауно 17.01.1890,Сюсмя,-01.07.1952,Хельсинки )  - финн саяси және мемлекеттік қайраткері. Мамандығы - юрист. 1936-45 жылдары Финляндия С.-д. партиясы (ФСДП) Аткомының мүшесі. 1939-42 жылдары финанс министрі, Финляндияны 2 - дүниежүзілік соғыстан (1939-45) шығару жолындағы "бейбіт оппозицияны" жақтады. 1945 жылы ФСДП-ден шығарылды, сол жылы Финляндия халқының демократиялық одағына (ФХДО) кірді. 1944-45 және 1945-46 жылдары Ю.К.Паасикиви үкіметінің құрамына енді. 1946-48 жылдары бірсыпыра демократиялық өзгерістер енгізген коалициялық демокартиялық ынтымақ үкіметінің (ФСДП,ФХДО және Агр.одақ) басқарды. 1948 жылы КСРО мен Финляндия арасындағы достық, ынтымақ, өзара көмек туралы шартқа қол қойды. 
## Қолданылған әдебиет
*Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,9 том,180 -181 бет
Бахтигаре

**Бахтигаре**:
* Бахтигаре (Ишмұхамет ауылдық кеңесі)
* Бахтигаре (Меряс ауылдық кеңесі)
Илларион Николаевич Певцов

**Илларион Николаевич Певцов** (07 желтоқсан 1879, Анатоль (қазіргі Брест облысы) - 25 қазан 1934, Ленинград) — орыс кеңес актері, РСФСР халық артисі (1932). 

1902 жылы Мәскеу филармониялық қоғам жанындағы музыка-драма училищесінің актерлік бөлімін бітірді. 1902 - 05 жылы В.Э.Мейерхольд басқарған труаппаларда, одан кейін әр түрлі провинциялық театрларда ойнады. 1922 жылы Мәскеудің Көркем академиялық театрында, 1925 жылдан Ленинградтың академиялық драма театрында қызмет етті. Актер өнернамасының алғашқы кезеңі ойнайтын кейіпкерінің мінез - күйін нәзік бейнелеуімен ерекшеленді. 

## Таңдаулы рольдері
Патша Федор Иоаннович (А.К.Толстойдың осы аттас трагедиясында), Иван Карамазов, Мышкин (Достоевскийдің "Ағайынды Карамазовтары"), Павел I (Мережковскийдің осы аттас пьесасында), Бородин (Афиногеновтың "Қорқынышында") т.б. киноға түскен.

## Дереккөздер

Санат:1879 жылы туғандар
Санат:1934 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО актерлері
Санат:Ресей актерлері
Парменид

thumb|right|200px|Парменид
**Парменид** ((); б.з.б. 5 ғасыр) — ежелгі грек философы, элей мектебінің басты өкілі.

Парменид Ксенофан, Анаксимандрмен идея жағынан байланысты болды. Парменидше дүние қозғалмайтын және тұтасынан толтырылған шар сипаттас. Ол "ақиқат ілімін" (ақиқат болмысын бір тұтас, мәңгілік бөлінбейді, бос қуыссыз) "пікір іліміне" (туып, ауысып отыратын, өзгеретін, бөлшекке бөлінетін, бірінен - бірі алшақ бос қуыстан тұратын көптеген заттар болады) қарама - қарсы қояды, "Ақиқат ілімі" шын, ал "пікір ілімі" шын сипаттас дейді ол. Парменид өзінің "ақиқат ілімін" саналы түрде Гераклит пен оның ізбасарларының диалектикасына қарсы бағыттады. "Пікір ілімінде" Парменид өзінің астрономиялық, физикалық, материалистік ілімінде екі бастаманы мойындайды: белсенді - отты, жарықты және сылбыр - қараңғылықты. Сезімнің мүмкіншілігіне күмәнданып, ой мен болжауға жоғары баға беру Парменидтің іліміне идеализм элементін, керек десе рационализмді енгізді, ал қозғалысты бекерге шығаруы оны ежелгі грек философиясының метафизикасының бастаушысы етті.

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі грек философтары
Санат:Логиктер
Санат:Материалистер
Боб Фосс

**Роберт Луис (Боб) Фосс** (, фамилиясының тіке транскрипциясы — **Фосси**; , Чикаго — , Вашингтон) — американдық кинорежиссёр, хореограф, сценарист жəне актёр.

## Өмірбаяны
13 жасынан сахнада өзіндік би қойылымдарымен өнер көрсететін. Соғыс кезінде Тынық Мұхиттағы əскери базаларда музыкалық шоумен бірге гастрольдік сапарлар өткізді.

1950 жылдардың басында екінші Фред Астерге айналуды армандап, Голливудқа көшіп келеді. Ол «Give A Girl A Break», «The Affairs of Dobie Gillis», «Kiss Me, Kate» секілді музыкалық фильмдерде түсуді бастайды. Дəл осы кезеңде Фосс алғаш рет хореограф жəне қоюшы қызметтерінде жұмыс істейді. Оның бұл тəжірибесі Нью-Йорктен шыққан продюсерлердің назарын аударды.

1954 жылы Фосси Бродвейде өзінің алғашқы мюзиклі «Пижама ойынын» қояды. Одан кейін көрсетілген «Damn Yankees», «Sweet Charity», «Pippin» секілді қойылымдары оны Бродвейдің жұлдызына жəне ең танымал қоюшылардың біріне айналдырды. Фосси өзінің бірден танылатын стилі мен джаздық бидің хореографилық мəнерін жетілдірді.

1960 жылдардың соңынан Фоссидің кинематографиядағы мансабы басталады. 1969 жылы Бродвейде қойған «Сүйкімді Чарити» атты мюзиклдің желісі бойынша алғашқы музыкалық фильмін түсіреді. 1972 жылы бүкіл əлемге танылған «Кабаре» фильмін түсіреді. Фосси шығармашылығындағы айтулы еңбектерінің тағы біреуі «Джаз: толық нұсқасы» атты автобиографиялық фильм болды. Бұл фильм «Оскар» сыйлығымен қатар Каннадағы кинофестиваль сыйлығына ие болған.

Фосси 1987 жылдың 23-қыркүйегінде жүрек ұстамасынан қайтыс болды. Бұл кезде Фосси Вашингтонда «Сүйкімді Чарити» қойылымын дайындап жатқан болатын.

## Отбасы
1951—1959 жылдар аралығында Фосс биші Мэри Эни Нилспен некеде болған. 1960 жылы Боб Фосс көптеген мюзиклдердің танымал актері Гвен Вердонға үйленеді. Екінші некеден оның Николь Фосс атты қызы бар.

## Фильмографиясы
;Режиссёр ретінде
* 1969 — «Сүйкімді Чарити» / «Sweet Charity»
* 1972 — «Кабаре» / «Cabaret»
* 1974 — «Ленни» / «Lenny»
* 1979 — «Джаз: толық нұсқасы» / «All That Jazz»
* 1983 — «Жұлдыз-80» / «Star 80»
;Сценарист ретінде 
* 1979 — «Джаз: толық нұсқасы» / «All That Jazz»
* 1983 — «Жұлдыз-80» / «Star 80»

## Марапаттары
* «Кабаре» фильміндегі үздік режиссерлік қызметі үшін берілген «Оскар» сыйлығы (1973 ж.)

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Bob Fosse american choreographer. 

Санат:Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Санат:Тони сыйлығының иегерлері
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Санат:Алтын пальма бұтағы сыйлығының иегерлері (режиссёрлер)
Санат:Давид ди Донателло сыйлығының иегерлері
Дэвид Селзник

**Дэ́вид Се́лзник** немесе **Зельцник** (David O. Selznick; 1902 ж. 10-мамыр — 1965 ж. 22-маусым) — Голливуд тарихындағы ең табысты продюсерлердің бірі, ХХ ғасыр ортасындағы «Кинг-Конг» (1933 ж.), «Жел ұшырған» (1939 ж.) жəне «Ребекка» (1940 ж.) секілді қайталанбас фильмдерді түсірген. Екі мəрте «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығымен марапатталған (осы номинацияда екі жыл қатарынан сыйлық алған бірден-бір продюссер).

## Өмірбаяны
1923 жылы өзінің банкротқа ұшырағандығын жариялаған продюссер, Киевтен шыққан еврей ұлтының азаматы Льюис Селзниктің отбасында 1902 жылдың 10-мамырында дүниеге келген. 1926 жылдан бастап Л. Б. Майердің көмекшісі ретінде Голливудта жұмыс істеді. 1930 жылы оның қызы Ирен Глэдиске үйленді. Бір жылдан кейін «Paramount» студиясынан «RKO Pictures» кинокомпаниясына ауысты. Бұл кезеңде жабылуға жақын болған кинокомпанияны 1933 жылы түсірілген «Кинг-Конг» фильмінің жетістігі құтқарып қалып, оны алдыңғы қатарлы компанияға айналдырды.

Өмірінің келесі үш жылын (1933—1936 жылдар аралығы) Селзник «Metro-Goldwyn-Mayer» студиясының вице-президенті қызметінде өткізді. Продюсер ретінде тек анық тексерістен өткен ХІХ ғасыр классиктерінің шығармаларының экранизациясын түсірумен айналысты. Бұл кезеңге оның  «Екі қала жайлы əңгіме», «Дэвид Копперфильд» жəне «Анна Каренина» секілді фильмдері жатады.

1936 жылы Селзник «Selznick International» атты өз кинокомпаниясын құрды. Үздік сатылым көрсеткен «Жел ұшырған» кітабының экранизациясын түсіру құқығын $50 000-ға сатып алды. Бұдан кейін үш жыл бойы Голливудтың даңқын асырған фильмді түсірумен айналысты.  Фильм Селзникті танымал етіп қана қоймай, оның алғашқы «Оскар» сыйлығын əкелді (соған қарамастан фильмнің көрсетілімен түскен пайданың басым бөлігі оның қайын атасы Луис Барт Майердің қалтасына түсті).

1939 жылы Селзник жаңа жетістікке қол жеткізді, британдық режиссер А. Хичкокпен ұзақ мерзімді келісімге отырды. Үздік фильмге берілген «Оскар» сыйлығына қарамастан, 1940 жылы «Ребекка» фильмін түсіру кезінде продюсер мен режиссер арасында көптеген келіспеушіліктер болды. Мысалға, фильм соңындағы R əрпі үшін: Селзник жазудың күлден шыққан түтін бұлтында оқылғанын қаласа, Хичкок оның жастықта болуын талап етті. Хичкоктың қарсылығының нəтижесінде «Титаниктің» апаты жайлы фильмді түсіру ойы жүзеге аспай қалды. Нəтижесінде Селзник Хичкокты басқа студияларға «жалға» бере бастады, ал табылған пайдаға өз фильмдерін түсірді. Бұл фильмдерде басты рөлдерді негізінен оның жұбайы, актриса Дженнифер Джон ойнайтын.

1946 жылы Селзник «Жел ұшырған» фильмінің жетістігін қайталамақшы болып, «Күн астындағы жекпе-жек» вестернін түсірмекші болды. Осыдан екі жылдан кейін ішімдіктен пайда болған мəселелерге байланысты кино өнерін тастауға мəжбүр болды. «Қош, қаруым» романының экранизациясын түсіру құқығын сатып алғаннан кейін, 1957 жылы Селзник кино өндірісіне оралмақшы болады, алайда, кітаптың экранизациясы көрермеедердің көңілінен шықпады. Селзник жүрек жетіспеушілігінен 63 жасында дүниеден өтті жəне Глендейлдегі «Қасиетті жол» зиратында жерленді.

## Дереккөздер

Санат:10 мамырда туғандар
Санат:1902 жылы туғандар
Санат:1965 жылы қайтыс болғандар
Санат:22 маусымда қайтыс болғандар
Ағажай Алтай

**Ағажай Алтай** (кейде **Ағажай-Алтай** деп жазылады)— қазақ халық әні. «Ағажай Алтай» қазақтың тұрмыс–тіршілігін, салт–санасын жырлайтын байырғы ән.

## Әннің тарихы
Бұл әннің тарихына келер болсақ,  ХІХ ғасырдың соңында ХХ ғасырдың басында шыққан  деген  мәліметтер бар.  Әннің шығу тарихы өте арыда болуы керек, өйткені «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» тарихи оқиғасы кезіндегі қазақтың басына төнген қатерді жырлайды. Бұл – көп бұрмалауға ұшыраған ән, сөзі бірнеше рет өзгерген. Соңғы кездері бұл әннің мәтіні ең алғашқы нұсқасымен айтылып жүр.  Әннің негізгі нұсқасы Өр Алтайда туған. Бұл ән - Керей руының әні.

Кейбір деректерде  өр Алтайдан ұзатылып, алыс жерге кеткен қыздың ағасы іздеп келгенде, қарындасы ағасын құшақтап, көрісіп айтқан әні делінеді. 1952 жылы Көктоғай деген ауданда Мәскен деген кісі сахнада бірінші рет орындаған. Әннің нақты авторы жоқ, дегенмен  әнді шығарған адам ретінде бірер кісілердің аты аталады. Белгілі ғалым Жүкел Хамай ағамыздың дерегі бойынша, өр Алтайда өмір сүрген Атантаев Баби деген кісінің Зәмзәм деген қызы ұзатылып бара жатқанда, осы әуенді сыңсып айтқан екен. «Бұл ән ХІХ ғасырда бар сарын еді» дейді. Сол Зәмзәмнің сыңсыған әуені арқылы артынан қуғыншы жеткен көрінеді. Кейін қуғын - сүргін, шапқыншылықты көп көрген өр Алтай өңірінің халқы бұл әннің мәтініне өзгерістер енгізген  деген дәйектер бар.
Бұл  Ағажай-Алтай әнін кіші «Елім-ай» деп айтуға келеді. Себебі бұл әнде де халықтың зары мен өкініші жайлы жырланады.

## Ән мәтіні

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* http://mongolianislam.mn/kz/?p=2596
* http://kazaitys.kz/kz/article/view?id=487 

Санат:Қазақ әндері
Санат:Қазақ фольклоры
Аламан (ақын-жыраулар жинағы)

**Аламан** - Халел Досмұхамедұлының кұрастыруымен жарық көрген ақын-жыраулар мұрасының жинағы. 1926 жылы Ташкентте 3 мың данамен "Қазақ мемлекеттік баспасы" шығарған. Жинаққа қазақ ауыз әдебиетіндегі батырлық жырлар, Қалнияздың "Ер Қамысы", Нұрымның "Байбоз-Жанбозы", "Балаунияз" дастаны т.б. туындылары енген. Ы.Шөреқұлының Исатай-Махамбет дастанының екінші бөлімі, Жиембет жыраудың Есім ханға айтқан толғауы да осы жинақта жарияланған. Кітаптың алғысөзі ретінде құрастырушының мақаласы берілген. 

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан әдебиеті
Виктор Люстиг

**Виктор Люстиг** (нем. *Victor Lustig*; 4 қаңтар, 1890, Гостинне, Аустро-Венгрия - 11 наурыз 1947 жыл, Спрингфилд, Миссури) — атақты айлакер, алаяқ. Виктор Люстигтың есімі әлемге "Эйфель мұнарасын екі мәрте сатқан адам" ретінде танылған.

## Өмірбаяны
Виктор Люстиг жоғарғы буржуазиялық ортадан шыққан. Өте үлкен оңайлықпен 5 тілде сөйлей білген. 19 жасында төбелеске қатысқан соң, сол жақ көзінен бастап сол жақ құлағына дейін бетінде тыртығы қалған. Мектептен кейін майда қылмыстық істері үшін түрмеге қамалған. 

Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін өзінің 45 алуан түрлі есімдерімен танылып, құмар ойындарымен және "доллар жасап шығаратын құрылғы"-ны сатумен айналысқан. Оның бар қулығы: ол құрылғысы біраз уақыттан соң ісінен шығып қалатын. Соғыстың басталысымен оның бұл табыс көзі еш пайда алып келмейтін болды. 

1920 жылы Виктор Люстиг АҚШ-қа бет бұрып, онда өзің граф Виктор Люстиг деп таныстырады. Ол жерде Виктор Люстиг барынша өзін граф екендігіне таныстарының көзің жеткізіп, тіпті Аль Капонені де алдау қолынан келді. 

1925 жылы Люстиг Андре Пуассон есімді кісіге Эйфель мұнарасын алғаш рет сатады. Кейініректе, алданып қалған Андре Пуассон полияцияға арыз жазуға ұялып, одан бас тартады. Кейн, Люстиг дәл осы қулығын екінші мәрте қайталамақ болады, бірақ осы жолы алданған адам полицияға кідірместен шағымданады. Осылайша Виктор Люстигтің қулығы ашылады. 

АҚШ-тан қоныс аударып, ол өтірік ақша шығарумен айналысады. Оның жасаған бар қылмастарымен тұтқыннан қашқан кездерің ескере отырып, Люстиг сот шешімімен Алькатрасқа 20 жылға қамалды. 9 наурыздың 1947 жылы Виктор Люстиг пневмания ауруынан көз жұмады.

## Сыртқы сілтемелер
* James Francis Johnson: Der Mann, der den Eiffelturm verkaufte, Heyne-Verlag, 1964, ISBN B0000BJTY7

Санат:1890 жж. туғандар
Санат:1947 жылы қайтыс болғандар
Санат:Алаяқтар
Жерге жақын нысандар

нобай|360px|
**Жерге жақын нысандар** (ЖЖН) - Жерге жақын табылған ғарыш денелері. Осы денелердің кейбірі астероидтар, ал кейбірлері кометалар не метероидтар болуы мүмкін. Ғалымдардың ойынша, бұл нысандар басқа планеталардың гравитациясы итергеннен соң Жердің маңына енген. Егер де осы нысандар Жер орбитасын кесіп өтетін болса, бұл Жердегі тіршілікке үлкен қауіп төніреді.
## Жерген жақын астероидтар
Ең ірі Жерге жақын нысандар:
# (4179) Таутатис. 4179 Таутатис 2004 жылы Жерге өте жақын келді, ол тек 0,0104 АБ қашықтықта, яғни Жер мен Айдың арақашықтығынан тек төрт-ақ есе үлкен қашықтықта өтті. 2008 жылдың 9 қарашасында тағы да Жерге жақын 0,0502 АБ қашықтықтан өтті. Таутатис ең алғаш рет 1934 жылдың 10 ақпанында байқалған, ал 1989 жылы француз астрономы Кристиан Полля қайта ашты.
# (3362) Куфу - ұлы Египет перғауыны Куфудың атымен аталған Жерге жақын астероид. Куфуды 1984 жылы астрономдар К.Скотт Данбар мен Мария, А. Баурчи Калифорнияның Паломар обсерваториясында ашты.

thumb|right|200px|4179 Таутатис
Ашылу жылдары бойынша ірі Жерге жақын нысандар
:

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* DART

Санат:Астероидтар
Санат:Аспан денелерінің түрлері
Аделаида Кейн

**Аделаида Кейн** (ағылш. *Adelaide Kane*; 1990 жыл 9 тамыз, Клермонт) — австралиялық актриса. 

## Өмірбаяны
Аделаида Кейн 1990 жылы, 9 тамыз күні, Клермонт қаласы, Батыс Аустралия штаты, Аустралияда туылды. Батыс Аустралия штатындағы, Перт қаласында өскен. Киелі Хильда ағылшындық мектебінде оқығын. 6 жастан бастап актерлік шеберлікке қызығушылық таныта бастады. 2006 жылы Мельбурнгке көшіп, ол «Көршілер» телехикаясында түсе бастаған, ақырында ол дәл осы жылы «Долли» журналының байқауында жеңіске жетті.

Аделаиданың Уильям атты інісі бар. 2014 жылы Кейн өзі үшін Ранша есімді мысықты асырап алды.

Қазіргі уақытта ол Лос – Анджелес қаласы, Калифорния штаты, Америка Құрама Штаттарында өмір сүруде.

## Мансабы
Аделаида өзінің мансабын «Көршілер» телехикаясындағы Лолли Аллен рөлінен бастады. Кейн 3 айдық келісім – шартқа ие болған. 2006 жылдың желтоқсан айында ол осы жұмыстан кетеді, келісім – шарт созылмаған . 

2009 жылдың наурыз айынан бастап, желтоқсан айына дейін ол Тенайя 7 рөлінде «Қуатты Рейнджерлер RPH» телехикаясында түсті. 2010 жылдың сәуірінде Аделаида «Тау құпиясы» атты фильмде түсіп , дәл осы жылы «Сүйкімді және де қатты» телехикаясында Марли рөлінде түсіп көрген. 2012 жылдың қараша айында Аделаида «Бөлтірік» телехикаясның актрелік тобына Кора Хейлдің рөлінде қосылатының хабарлайды. Кора Хейл – Дерек Хейл атты альфа қасқырдың қарындасы. 

2013 жылы «Қиямет түні» фильмінде Зои Сэндин рөлінде түседі. Осымен қатар Мария Стюартты «Патшалық» телехикаясында ойнады, бұл басты рөл болатын. 

## Фильмография
* 2007 - Көршілер  – Лолли Аллен
* 2009 – Қуатты Рейнджерлер RPM – Тенайя 7 
* 2010 – Тау құпиясы – Джейн Энн Джеймс
* 2010 – Сүйкімді де қатты - Чарли
* 2012 – Ешкілер – Обри 
* 2012 – Доннер шатқалы - Николь
* 2013 – Қиямет түні – Зои Сэндин 
* 2013 – Бөлтірік – Кора Хейл 
* 2013 – Сөздерден де ділмар – Стефани Ферери
* 2013 – Қанды пунш - Нэбики
* 2013 – қазіргі күндер – Патшалық – Мария Стюарт , Шотландия ханшайымы
* 2013 – Үйге хат  - Эмили Фелдмен
* 2014 – Шайтан қолы – Рут

## Дереккөздер
Санат:1990 жж. туғандар
Санат:Актрисалар
Экзопланета

thumb|right|200px|
x200 px|нобай|оңға|HD189733b экзопланетасы.
**Экзопланеталар** (, *exō* — сыртта)  немесе **Күн жүйесі шегінен тыс ғаламшар** — Күн жүйесінің сыртында орналасқан ғаламшар. Экзопланеталар да біздің жүйеміздің планеталары секілді бір жұлдызды айналып жүреді. Ең алғашқы экзопланета 1990 жылы ашылды. Бұл планета бір өшіп бара жатқан жұлдызды айналып жүрді. 2015 жылдың 29 мамырының мәліметі бойынша 1219 планетарлық жүйеде 1928 экзопланета ресми түрінде ашылған, оның 484 бірнеше планетадан тұрады.

Жалпы Құс жолында 200 миллиард жұлдыздың білігінен айналатын, 100 миллиардтан астам экзопланеталар бар деген болжам бар, оның ішінде ~ 5 - 20 миллиарды Жерге ұқсас болуы мүмкін. Оның ішінде күнге ұқсас жұлдыздардың 34 пайызы өз жүйелерінде Жерге ұқсас планеталары бар.

## HD189733b
*HD189733b* - Жерден 63 жарық жылы қашық орналасқан Валпекула шоқжұлдызындағы  экзопланета. Бұл 2005 жылы ашылды. Ол - Юпитер секілді планета. Астрономдар бұл планета атмосферасында су мен көмірқышқыл газының барлығын анықтады, бұл осы планетада тіршіліктің болу мүмкіндігін арттырады.
## 51 Пегас  b
*51 Пегас  b* - Күн тәрізді жұлдыз жанында анықталған алғашқы экзопланета. Ол Жерден шамамен 50 жарық жылы қашықтықтағы Пегас шоқжұлдызында орналасқан. Ол - Юпитер секілді алып газ тәрізді планета және де өз жұлдызына өте жақын орналасады. Өз жұлдызын айналып шығуына төрт күндей уақыт кетеді, бұдан біз бұл экзопланетаның өз жұлдызына Меркурийдің Күнге қашықтығынан да әлдеқайда жақын жатқанын көреміз.
## 55 Шаян күн жүйесі
*55 Шаян күн жүйесі* сары ергежейлі 55 Шаян А жұлдызынан және бес планетадан тұратын, күн жүйесінен тыс ең үлкен жүйе. Бұл  жүйе Шаян шоқжұлдызында, Жерден шамамен 41 жарық жылындай қашықтықта орналасқан. 55 Шаян А кішкене қызыл ергежейлі 55 Шаян В жұлдызымен бірге қос жұлдыз жүйесін құрайды.
## SWEEPS-10
*SWEEPS-10* - Құс жолының орталық төмпешігінде орналасқан экзопланета. Планета SWEEPS J175902.00-291323.7 жұлдызын айналып жүреді. Ол өз жұлдызын тек 10 сағаттың ішінде айналып шығады. Бұл - қазірге белгілі ең ыстық экзопланеталардың бірі.
## 1RXS J160929.1-210524 b
*1RXS J160929.1-210524 b-1RXS J160929.1-210524* жұлдызын айналып жүретін экзопланета. Бұл - Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан басты тізбектік жұлдыз.
## '''OGLE-2005-BLG-390Lb'''
OGLE-2005-BLG-390Lb - Сарышаян шоқжұлдызында, Құс жолы галактикасының ортасына жақын орналасқан күн жүйесінен тыс планета.
## Эпсилон Эридан b
*Эпсилон Эридан b (HD22049 b)* - Эридан шоқжұлдызында орналасқан алып газ тәрізді экзопланета. Ол Эпсилон Эридан жұлдызын Жерден он жарық жылы қашықтықта айналып жүреді. Бұл - біздің күн жүйемізге ең жақын орналасқан экзопланета. Астрономдардың ойынша, оның салмағы Юпитер салмағынан 1,5 есе артық.

## Дереккөздер

Санат:Экзопланеталар