open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ағылшынша бірінші жаңалықтар

**Ағылшынша бірінші жаңалықтар** - "Хабар" телеарнасында 2000 жылы 14 қарашада 22 сағатта эфирден берілді. . Жаңа жобаға "Khabar news weekly review" және "ABN AMRO BANK" демеуші болды. Алғашқы жүргізушілер - америкалық ақын Сабрина Вэлли және журналист Джон Манн, редакторы - ағылшын журналисі Пола Раберфорд. "АҒЫНАН ЖАРЫЛСАҚ" - бағдарламасы 2006-07 жылдары көрермендер назарына (Атырау) ұсынылып келді. Хабар белгілі бір тақырып аясындағы аға және жас буын арасындағы пікірталас негізіне құрылған. Хабар барысында әр кезең ұрпақтарының арасындағы түсініспейтін, кереғар жайттар талқыланды. Бағдарлама әр айдың 1-ші және 3-ші апталарында эфирге берілді. Редакторы - Светлана Қалиева. Ал әр аптаның 2-ші және 4-ші аптасында бағдарламаның "Мы поговорим" деген атаумен орыс тілді нұсқасы экранға шықты. Редакторы - Нұржігіт Әлімбай. Ұзақтығы - 30 минут.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адаев Жолдасбек

**Адаев Жолдасбек** (12. 08. 1938 жыл, Атырау қаласы - 10.10.1999 жыл, Алматы) - географ, энциклопедияшы..ҚазМУ-ді бітірген (1965 жыл). 1965-69 жылдары Қазақ энергетика институтында инженер, экспедиция жетекшісі, 1969-93 жылдары Қазақ энциклопедиясында ғылыми-редактор, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, 1994-96 жылдары "Арыс" баспасының бас редакторы, 1995-99 жылдары "Жолдас және К" баспасының директоры. Қазақ теледидарындағы "Саяхатшылар клубы" телехабарының жүргізушісі. Қазақ елінің тарихында тұңғыш шығарылған 12 томдық "Қазақ совет энциклопедиясын" және 4 томдық "Қазақ КСР" қысқаша энциклопедиясын баспаға дайындаушылардың және авторларының бірі. Адаев Қазақстанның аймақтық энциклопедияларын шығару ісін қалыптастыруда елеулі еңбеқ сіңірді. Оның тікелей басшылығымен алғаш рет "Алматы" (орысшасы 1983 жылы, қазақшасы 1984 жылы), "Қарағанды облысы" (орысшасы 1987 жылы, қазақшасы 1990 жылы) энциклопедиялары, "Қазақстан мұнай энциклопедиясы" (1999 жылы) жарық көрді. "Атырау" аймақтық энциклопедиясын баспаға әзірлеу ісіне көп еңбеқ сіңірді. Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мәдениет қызметқері (1986 жыл).

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Қазақстан географтары
Адал-ТВ

**“Адал-ТВ”** - Атырау қаласы мен облысы аумағына күн сайын қазақ және орыс тілдерінде хабарлар тарататын телеарна.. Меншік иесі - ЖШС "Адал-ТВ" компаниясы". Шетелдік кәсіпорындар жұмысы мен отандық кәсіпкерлердің игілікті істері де үнемі көрермендерге таныстырылып отырылады. Негізгі бағыты - қоғамдық-саяси саладағы актуальды мәселелер. Облыстық статусқа ие. Бас редакторы - Лаура Шалманова. Мекенжайы: Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 99-үй. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адалдықпен және ар-ұятпен

**“Адалдықпен және ар-ұятпен”** - "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 5 бөлімді, *қазақ-орыс-ұйғыр* тілдерінде түсірілген фильмі (1987 жыл)..Бұл фильм КСРО-ның құрылғанына 70 жыл толуына арналған. Мұнда экономикадағы, өнеркәсіптегі, ауыл шаруашылығындағы, адамның ой-пікіріндегі қайта құруға орай республикада болып жатқан айтулы өзгерістер жайлы әңгімеленеді. Рудный қаласының бас сәулетшісі В.Чернецовтың, Бүкілодақтық астық шаруашылығының ғылыми-зерттеу институтының директоры М.Сүлейменовтің жазушы М.Зверевтің ілеспе сөздері берілген. Режиссері - М.Якшимбетов,операторлары - В.Парфенов, А.Чепенко, И.Ахметов. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Кино
Адам және Заң

**“Адам және Заң”**- құқықтық-тәртіп қорғау тақырыбына арналған телехабар. Халықтың өзін-өзі қорғай білуі, оның құқығын қорғауға міндетті органдар жұмысындағы өзгерістер, реформалар мен жіберілген кемшіліктер және т.б. тақырыптарды қозғайды. *Мақсаты* - халықтың заңды құқығын сақтау жолындағы жұмысты, оны орындаушылардың оңды қадамдарын насихаттау. *Берілу формасы* - бейнехабар. *Аудиториясы* - Шығыс Қазақстан облысының жұртшылығы. *Жанры* - ақпараттық-танымдық. *Эфирге шығуы* - айына екі рет. *Ұзақтығы* - 15 минут. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адам қайраты

**“Адам қайраты”** - Қазақ теледидарының телеқойылымы. Бауыржан Момышұлының “Адам қайраты” атты  әңгімесінің негізінде жазылған. 

Бұл туындыда соғыс кезінде табандылық пен қайсарлықтың үлгісін көрсеткен қарапайым қазақ солдаты Әкімгерейдің өмірі көркем ашылған (1975 жыл). Телепьесаның авторы - Сұлтан Оразалы, қоюшы-режиссері - Шырын Агишева..
 
## Дереккөздер
 

Санат:Қазақ пьесалары
Санат:Бауыржан Момышұлы шығармалары
Адам. Қоғам. Заң. (хабар)

**“Адам. Қоғам. Заң”**  айдарымен 1969-1986 жылдары берілген хабардың авторы - Ғаббас Нәскенов,  режиссерлері - Зәру Алшағырова және Пәкизат Ахмерова. Хабардың тақырыптарында облыс тұрғындарының  құқықтық мәдениетін көтеру мәселелері қамтылды. КСРО және Қазақ КСР-і конституциясының негіздерінде  облыс тұрғындарының шағымдарына жауап ретінде арнайы хабарлар берілді. Қайта құру,жариялылық  
кезеңінде хабарға облыстың республикаға белгілі қызметкерлері қатыстырылып, кейбір заң қызметкерлерінің қызмет көрсету кемшіліктері сыналды. Облыстың (Павлодар) құқық қорғау органдарының тәжірибелі  қызметкерлерінің жұмыс тәжірибелеріне арналған хабарлар эфирден тұрақты ұйымдастырылды. Ұзақтығы - 30  минут..
 
## Дереккөздер
  

## Тағы қараңыз
* Адам, Қоғам, Заң (тележурнал)

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адам, Қоғам, Заң (тележурнал)

**“Адам,Қоғам, Заң”** - ай сайын эфирден берілетін, көлемі 45-50 минут тележурнал.
 
Хабардың жүргізушісі - заң  ғылымдарының докторы, Ұлттық ғылым академиясының академигі Ғайрат Сапарғалиев. Ай сайын шығатын  хабар 3 тараудан тұратын. **1-ші бөлімде** - прокуратура міндеті немесе Ішкі істер органдарындағы учаскелік  милиционер (қазіргі полиция) туралы, қылмыстық кодексте көрсетілген ұрлық, зорлық, алаяқтық туралы құқық  қорғау органдарының басшы, аға қызметкерлері тақырыпты баяндайтын. **2-ші бөлімі** - "Сот залынан" деп  аталатын. Мұнда сот залынан түсірілген деректі репортаж беріліп сот мәжілісінде қаралған мәселе толық  баяндалатын. *'3-ші бөлімде* - "Хаттар сыр шертеді" деген айдармен көпшіліктің хабардың атына түскен  хаттарына шолу жасалып, заң талаптарына сай жауап берілетін. Бұл бөлімді заң ғылымдарының докторы,  ҚазҰУ-дің профессоры Арықбай Ағыбаев атқаратын. Заңгер-ғалым редакция атына түскен хаттарды  тақырыптар бойынша топтық, отбасы мәселесі бойынша, еңбек тәртібінің бұзылуы туралы, жеке азаматтардың  құқығының аудандық, облыстық сот мәжілістерінде жөнді қозғалмағандығы турасында немесе Ішкі істер  органдары қызметкерлерінің игілікті қызметтері туралы айтылған ойларды саралап, еңбекшілердің хаттарына  жауап беріп отырды.

Хабардың соңғы жылдары жүргізушісі Республика Бас Прокуратурасының аға заң  кеңесшісі Оңлаш Мұқашев болды. "Адам. Қоғам. Заң" хабары еліміз егемендік алғаннан кейінгі қабылданған  заңдарды насихаттауды да мақсат етті. 1990 жылы 25 қазанда қабылданған ҚР-ның Егемендігі туралы  декларациясының, 1991 жылы 16 желтоқсанында қабылданған еліміздің Тәуелсіздігі туралы Заңын көпшілікке  жан-жақты түсіндірді. Тәуелсіз еліміздің 1993 жылы 28 қаңтарда қабылданған конституциясын, 1995 жылы 30  тамызда қабылданған екінші конституцияның референдум бойынша қабылданған баптарын үздіксіз түсіндіріп  отырды. Республика Азаматтық туралы заң, қылмыстық кодекс, Әкімшілік жауапкершілік туралы, халық  шаруашылықтарының түрлі салалары бойынша заңдық кодекстер қабылданды. Ел азаматтарының құқықтарын  қорғайтын Адвокатура туралы заң және төл теңгеміздің айналымға енуі жайында хабарлама да айтылды. Заң  шараларын халыққа түсіндіруде, насихаттауда республикамыздың білгір заңгерлері, ғалымдар, құқық қорғау  органдарының қатардағы қызметкерлері де атсалысты. Республикамыздың Прокуратура қызметін ұзақ жылдар  басқарған Ө.Сейітов, Е.Елемесов, Ж.Тұяқбаев, Ішкі істер министрі Қ.Сүлейменов, Р.Қайдаров, Ш.Шорабеков,  
Жоғарғы Соттың төрағасы М.Нәрікбаев, Т.Айтмұхамбетов, Қ. Мыңбаев, заңгер ғалымдар С.Сартаев,  С.Зиманов, Н.Шәйкенов, М.Қалматаев т.б. түрлі мамандар белсенді түрде қатысып, өз ойларын ортаға салып  отырды. Хабардың редакторы - Жүкен Базарбаев, режиссері - Юлия Түсіпова, Б.Сұлтанова..
 
## Дереккөздер
 

## Тағы қараңыз
* Адам. Қоғам. Заң. (хабар)

Санат:Телебағдарламалар
Адам. Сан. Уақыт

**“Адам. Сан. Уақыт”** (АСУ) - Президенттің Жолдауынан туындайтын, идеологияны қалыптастыру, мемлекетті  нығайту, патриоттық, ел тағдырына деген азаматтық жауапкершілікті күшейтуте, аймақтың (Қарағанды) мемлекет  экономикасын дамытуға қосатын үлесін насихаттауға бағытталған телехабарлар топтамасы. Хабарға қазақ  
зиялы қауымының алдыңғы қатардағы өкілдері қатысады..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат: Саясаттану
Адам сезімін баурап алу

**Адам сезімін баурап алу** - хабарлауға құрылған техника. Мәнісі, экран алдындағы  
көрерменді ұйыту мәтінін құру және содан кейін оны өзге әдістермен еріту. Хабарлау әдістеріне:

* сөйлеу - сөз дыбысын өзгерту (қатты-жай); сөйлеу екпінін өзгерту (жылдам, баяу, үзіліс); дауыс ырғағын өзгерту  (жоғарылатылған-төмендетілген); дауыс үнін өзгерту (қатты, "сынғыр", жұмсақ, жағымпаздана);
* визуалды - жұлқынып сөйлеу, пантомимика, дене құрылысының өзгерімі (еңкею, бұрылыс), қолмен, саусақпен әрекет  жасау, қимылды, мәнерді өзгерту;
* кинестетиқалық - қолды қысу, иықтан, арқадан қағу; жай сүйкесу;
* араласу - әңгімелесушімен арақатынасты өзтерту (жақындау-алыстау, әңгімелесушіге қарай енкею - әңгімелесушіден алшақтау), сөйлеу, басты бұру.

Түрлі аралас қимылдағы белгілер, сөйлеумен салыстырғанда ақпаратты 5 есеге дейін артық береді..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адам сөйлеген кездегі үш компоненті

**Адам сөйлеген кездегі үш компоненті**. Аристотель "Риторика" атты еңбегінде адам сөйлеген уақытта міндетті түрде үш қомпонент қатысады деп жазады. Ол әсіресе, баяндау- шының бет-жүзінің, сөйлеуінің, сөзді тыңдап отырған адам дидарының  бір-бірімен үндестігі мен үйлесімділігінің табиғилығын, шынайылығын ерекше атаған. Тыңдаушының  
өң-әлпетіне көз жүгірткен шешен өз сөзінің қаншалықты әсер еткенін (не керісінше) айқын байқайды..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адам сұлулығы

**Адам сұлулығы** - айтайын  деген пікірін көрерменге сұлу етіп жеткізе білу, ұлттық тіліміздің бұзылмауын сақтау. Әр комментатордың даралығы өзінің биязы мінезімен, білгірлігімен көгілдір экран аудиториясына халықты қөптеп  тарта білуінде болса керек. Бұл үшін диктор мен комментатор алдымен шебер журналист болуы керек. Болашақтағы диктор - эфирге берілетін хабардың сценарийін өзі жазатын журналист, сол бойынша эфирге  берілетін хабарды әзірлеуші режиссер, актер, шағын студияда микрофонмен бетпе-бет қалып, хабарға  қатысушылармен еркін әңгімелесетін, сырласа эрі сойлесе алатын қомментатор..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адамгершілік алтын діңгек

**“Адамгершілік алтын діңгек”**- Қарағанды студиясы жоғары оқу орындары студенттері мен ғалымдарды, әр сала мамандарын, жастарды қатыстыра отырып, тәрбиенің, жалпыұлттық идеологиянын қайнар көзі - ақын-жыраулардың термелерінде, үлгі, өсиет-нақылдарында, ұлттық салт-дәстүрімізде деген қағиданы  өсқелең ұрпақ арасына кеңінен насихаттау мақсатында ұйымдастырылған хабар. Режиссері - Иқен Құрманбетова..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адамдар және оқиғалар

**“Адамдар және оқиғалар”**- Қарағанды студиясының қоғамдық-саяси, өндірістік, шығармашылық т.б. тақырыптарды қамтитын хабары. Күнбе-күн екі тілде ұдайы беріліп отырды. Бұл хабардың тартымдылық күші  оқиғалардың жер-жерден берілуінде, тақырыптардың сан алуандығында, әуендік тұрғыдан ырғақты  көркемдігінде еді..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адамзаттың Абайы

**“Адамзаттың Абайы”** - деректі фильмі Абай Құнанбаевтың 150 жылдығына арналған. Фильмде Абай  мұражайының директоры Т.Ибрагимов, ақын-жазушылар, өнер қайраткерлері Әбіш Кекілбаев, Иран-Ғайып,  Әмина Өмірзақова, сол кездегі облыс әкімі Қабиболла Жақыповтар Шыңғыстау жерінде өткен шаралардың  тағылымдық мазмұнына тоқталады. Фильм 1994 жылы түсірілген. Ұзақтығы 30 мин. Фильмді түсіргендер:  редакторы - Асыланбек Ғұбашев, режиссері - Нағима Туфатуллина, операторы - Рүтем Ищанов, дыбыс режиссері - Қаламқас Жүсібәлиева, монтаждаушы - Александр Зузанов..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Адамның өз дауысын меңгеруі

**Адамның өз дауысын меңгеруі** -  тынысына, сөйлеу мүшелерінің қызметіне, интонацияға, сөйлеу шапшаңдығына (темпоритмге), паузаға, дикцияға байланысты болатын мүмкіндіктері..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары 
Санат: Әдебиет
Адамның өзін-өзі тәрбиелеуі

**Адамның өзін-өзі тәрбиелеуі** - адамның өзін-өзі тәрбиелеу принциптері. 1) Ерекше сабырлылық, ең болмағанда сырттай сабырлы болу; 2) Сөз бен істе әділ болу; 3) Қимылқозғалыстың ақылға қонымдылығы; 4) Тоқтамға келе алу; 5) Өзің жөнінде орынсыз бір сөз де айтпау; 6) Уақытты мақсатсыз өткізбеу, кездейсоқ іске ұрынбай, тек көңілге алған ісіңмен ғана айналысу; 7) Қажетті, не ұнамды нәрсеге ғана бойсұну, көрсеқызарлыкқа салынбау; 8) Әр кеш өзің істеген іске мұқият есеп беріп отыру; 9) Еш уақытта да өткендегі, не қазіргі, не алда болатын ісіңмен мақтанбау; 10) Осы жоспарды ешкімге көрсетпеу..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат: Өзін-өзі тану
Адамның сөзі, оның серпіні

**Адамның сөзі, оның серпіні** - еркін сөйлеуі, адам аузынан шыққан әр сөздің айтылуына қарай түрлі құбылысқа түсіп, сан түрлі мағынаға ие болуы радионың баспасөз алдындағы ұлы артықшылығы.Р. Сағымбеков..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары 
Санат: Әдебиет
Ованес Абгарович Адамян

**Адамян Ованес** - 20-ғасырдағы талантты өнертапқыштардың бірі. Әсіресе оның теледидар мен фототелеграфия саласындағы жұмыстары ерекше бағалы.

Алайда әдебиетте, бұл ғалымның өмірі мен қызметі, өнертабыстары туралы деректер өте мардымсыз. Телевизия мен фототелеграфия ғылымда күрделі жүйелер болып табылады. Бірақ та бұл қатарға Адамян алғашқылардың бірі болып қадам жасады. Академик В. Амбарцумян былай деген: "Армян халқы өздерінің жемісті жұмысымен отандық ғылымның дамуына жәрдемдескен көптеген талантты ғалымдарды сәулетшілер мен кұрастырушыларды берді. Радиотехника тарихында тамаша өнертапқыш О. Адамянның есімі мәнгі қалады, оның теледидар саласына сіңірген еңбегі аса зор. Ол радио арқылы түрлі түсті бейнелерді беру туралы ой айтқан алғашқылардың бірі болды". 

Ол қазіргі заманғы теледидарды жасаушы аса көрнекті ғалымдардың қатарынан лайықты орнын иеленеді. Оның өнертапқыштық шығармашылығы таза фототелеграфия саласында, атап айтқанда, бейнені қашықтыққа беруде ерекше белсенділік танытты. Бұл мәселеде ол сол кездегі жаңа, сонымен бірге ұлы істі бастаушылардың бірі болды. Ол салада қазіргі кезде ғылым мен техниканың үздік өкілдері жұмыс істеуде. Ол адамзатқа алысты көру саласында біздің жолашарлар жеткен жетістіктер жете алмайтын жаңа нәрселер береді. О. Адамянның бірінші өнертабысының (1905) идеясы берілген суреттің қисық сызықтарға ыдырауында, мұнымен бірге бұл қисық сызықтардың амплитуда шамасы суреттің қандай да бір нүктесінің жарықтығына сәйкес келетіндігі еді. Бұл идеяларды одан әрі жетілдіруінің нәтижесі үш патент алу болды: 
# фотограф, бейнелерді қашықтыққа беруге арналған аппарат; 
# бейнелерді қашыктыққа беруге арналған аппарат; 
# бейнелерді калпына келтіруге арналған айна-бұйым.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат: Тұлғалар 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:XX ғасырдағы Ресей өнертапқыштары
Адан ТВ

**“Адан ТВ”** - Қарағанды қаласына күн сайын қазақ және орыс тілдерінде хабарлар таратып тұрған телеарна. Меншік иесі ЖШС "ADANTV". Облыстық статусқа ие. Бас редакторы Александр Жарков. Мекенжайы: Қарағанды қаласы, Коммунальная көшесі, 12-үй. Байланыс тел: 8(7212)-414444.  2003 жылдан бастап эфирге шығуын тоқтатты..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адамзат тарихындағы жазулар

**Адамзат тарихындағы жазулар** — идеографиялық, силлабикалық және алфавиттік деп  бөлінетін  таңбалар жүйесі. Идеографиялық жазуда әр таңба жеке сөзді белгілеп тұрады. Кейін сөзді белгілі бір таңба арқылы  жеткізетін логограммалар пайда болады. Онда да сөз толық бейнеленбей, силлабикалык (буын) белгілері,  негізінен, дауыссыз дыбыстардан құралады. Ең көне жазу үлгілері: египет жазуы — 6 мың, шумер, элам,  протоүнді — 5 мың, крит, қытай — 4 мың, майя — 3 мың жыл бұрын пайда болған екен. Олардың ішінде жақсы зерттелгендер: көне египет, шумер және қытай жазулары. Силлабикалық жазудың әр таңбасы дауыссыз дыбысты таңбалайды, дауыстылар белгіленбейді. Алфавиттік жүйе-де кез келген таңба нақты дыбысты бейнелеп тұрады. Латын таңбалары негізінде жасалған алфавиттерде бір дыбыс бірнеше  әріптермен бейнелене алады. Ол бір кез келген консонатты буындық жүйенің, яғни таңбалардың қалдығы болса керек..
 
## Дереккөздер

Санат: Журналистика
Адамдарға қуаныш сыйлаған

**“Адамдарға қуаныш сыйлаған”** - "Қазақтелефильм" студиясының 5 бөлімді, орыс тілінде, ақ-қара түсті  фильмі (1971). Фильм Қазақстан Тұтыну кооперациясына қарасты, ескі "Ауылдық дүкен" жүйесінің орнына келген, жаңа бағыттағы сауда дүкенінің жұмысы туралы. Режиссер-операторы - В.Лукашевский..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адаптер, дыбыс қабылдағыш

**Адаптер, дыбыс қабылдағыш** - 1) Жазылған дыбысты қайта шығаруға пайдаланылатын электромагнитті прибор. 2) Граммофон пластинкасына жазылған дыбысты радиоқабылдағыштың репродукторы арқылы өткізетін аспап. Ол граммофон пластинкасынын дыбыс жолы арқылы жүретін ине тербелісін электрлік тербеліске айналдырады. Электрлік тербеліс төменгі жиілік күшейткішінде күшейтіліп, дауыс күшейткіш көмегімен дыбысқа айналады. Дыбыс қабылдағыштың электромагниттік және электродинамикалық түрлері бар. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адженция Национале Стампа Ассачата

**Адженция Национале Стампа Ассачата** (Agenzia Nazionale Stampa Associata ANSA) - ақпарат агенттігі. 1945 жылы 13 қаңтарында итальян газет-журнал баспаларының кооперативтік бастамасымен негізі қаланды. Римде орналасқан. Жазылушыларға ішкі және халықаралық ақпарат таратады.. 

Италияда АФП, ЮПИ және Рейтер агенттіктерінің ақпараттарын таратуға толық құқығы бар. 65 шетел ақпарат агенттіктерімен ақпарат алмасады. Италиядағы және шетелдегі 960 клиенттеріне қызмет көрсетеді. Италияда АНСА-ның ақпаратын 82 газет, 52 радио және теледидар станциялары, 18 агенттік және 479 абонент пайдаланады. Шетелдік 94 газетке, 15 радио және телекомпанияларға, 45 агенттік пен 175 басқа да абоненттерге итальян, испан, француз және ағылшын тілдерінде күнделікті ақпарат береді. Күнделікті арнайы бюллетеньдер шығарады және де елдің ішіндегі оқиғаларға шолу жасап, әдебиет, ғылым, техника, білім беру, автомобиль, сән салаларына байланысты материалдар жариялайды. 

Судағы кемелерге радиотелеграф арқылы халықаралық сипаттағы хабар береді. Жеке фотоқызметі күніне 60-70 сурет таратады. Көптеген елдердің фотоақпарат және фотоқызмет агенттіктерімен фотоқызмет алмастырады. Күніне 600 мың сөз ақпарат таратады. Ішкі саяси ақпараттың жалпы көлемі 53%, халықаралық 30%, спорттық 10%, ал мәдениет саласындағы ақпарат 7%-ы кұрайды. АНСА Ассамблеясы жылына бір рет шақырылып, АНСА президенті мен Әкімшілігі кеңесін сайлау жүргізіледі. АНСА штатын шетелдегі тілшілер мен техникалық қызметкерлерді қоса есептегенде 830 адам кұрайды. Агенттік пен онын 18 бөлімшесінде 367 журналист, шетелде 52 тілшісі, ал Италияда және жергілікті жерде 54 тілшісі қызмет атқарады. Еуропа альянсындағы баспасөз агенттігі ЕААП-қа мүше. Via della Dataria 94, 00187 Rome; Tel: (6)6774310; Telex: 610242; Fax: (6) 6782408. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адженция Джорналистика Италия

**Адженция Джорналистика Италия** (АДЖИ) (Agenzia Giornalistika Italia AGI) - АНСА-дан кейінгі ipi агенттіктердің бірі. 1950 жылы негізі қаланды. Римде орналасқан.. 

Мемлекеттік ЭНИ (Көмірсутегімен айналысатын Ұлттық бірлестік) компаниясымен тығыз байланыста. 400 жазылушыға ішкі және халықаралық ақпарат береді. ИТАРТАСС-пен және шетелдік негізгі ақпарат агенттіктерімен ақпарат алмастырады. Күніне 600-дей хабар таратады. Жеке фотоқызметі бар. Олардың орталығы Римде және Миланда орналасқан. Мемлекеттік  облыстық орталықтарында 19 бөлімшесі бар. Шетелде тілшілер пункті жоқ. Via Nomentana 92, 00161 Rome; Tel: (6) 84361; Telex: 610512; Fax: (6) 841072.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адрес каталогы

**Адрес каталогы** - ақпараттық баспа басылымы; онда дәл аймақ немесе ел көлеміндегі экономикалық салалардың бірнеше елде жеке фирма (қызметкерлері) туралы толық ақпарат беріледі..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адрестіке код

**Адрестіке код** - шартты цифр түрінде кодталып жазылған адрес.. 

Есептеуіш машинаның белгілі мерзім аралығында қандай амал орындау қажеттігін көрсететін нұсқаулар бұйрық деп аталады. Бұйрықта көрсетілетін әр амалға шартты нөмір беріледі. Оны операция коды дейді. Сан немесе бұйрық сақталатын арнайы орын ұяшық деп, ал ұяшық нөмірі сол санның немесе бұйрықтың адресі деп аталады. 

Адрес коды мен операция коды бұйрық кодын құрайды. Бір адресті бұйрықта бір адрестік код, екі адрестіде екі адрестік код, үш адрестіде үш адрестік код болады. Адрестік код операция жүргізілетін сандардың қай ұяшықтарда сақталатындығын және операция нәтижесінің қай ұяшықтарға жіберілетіндігін көрсетеді. Адрестік код көбіне 4 таңбалы сегіздік жүйе бойынша жазылады. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адрестік тіл

**Адрестік тіл** - цифрлы есептеуіш машиналарда информацияны түрлендіру процестерін сипаттау мақсатында қолданылатын формалды тіл.. 

Мысалы, кез келген есеп алгоритмі белгілі бір есептеуіш машина бұйрықтарымен ғана жазылып қоймай, есептеуіш машина түріне тәуелсіз формалды тілмен де жазылады. Адрестік тіл штрих-операция, жөнелту операциясы, функция және белгі деген ұйымдардан тұрады. 

Штрихоперация ұғымы бойынша "в" деп белгіленген сан "а" ұяшығында сақталады деген сөз а=в деп, ал "в" санын "а" ұяшығына жіберу керек деген сөз в=>а деп белгіленеді. Мұндағы => символы жөнелту операциясынын белгісі. Адрестік функция математикалық символдар мен штрих-операциялардан құралады. Белгі ретінде цифрлар, әріптер, символдар алынады. Адрестік тілде барлық математикалық операциялардын белгілері мен шамалары символдар, жақшалар т.б. математикалық белгілермен белгіленеді. Адрестік тіл есептеуіш машина түрлерінің техникалық ерекшеліктерін есепке алмайды. Сондықтан кез келген есептеуіш машина программасын жасауға қолданылатын адрестік алгоритмді кұру және оны машина программасына аударуды автоматтандыруға болады.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ажанс энтерконтиненталь

**Ажанс энтерконтиненталь** - фотоиллюстрацияларды тарату жөніндегі Париж агенттігі (Франция). .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ажуа, әжуа

**Ажуа, әжуа** — астарлай сөйлеп кекету, мысқылдау, күлкі ету. 

Ажуалау бір зат немесе бір кісі туралы шын ойға қарама-қарсы астарлап пікір айту арқылы сөзді кері мағынасында қолданатын стильдік тәсіл. Қазақ халқының аңыз, әнгіме, айтыс, шешендік сөздерінде ажуа жиі қолданылады. Жиренше шешен мен Аяз би туралы әңгімелердегі дана Карашаш пен Мендісұлу қатерін тіккен хан мен уәзірді әзіл, оспақ, өткір кекесін мен күлкіге айналдырады, ажуа етеді. 

Біржанмен айтысында Сара Жиенкұлды "Көрінсін Біржан салға Ай секілді, Ақ құйрық көңіл ашар шай секілді" деп, жорта мақтап, бар мінін жұрт алдына жайып салады. Ажуа дауыс екпіні арқылы да жасалады. Ажуа адам мінезіндегі кейбір оқшау, өрескел жақтар мен ұнамсыз әрекеттерді ашып, тезге салып түзеу мақсатында қазіргі әдеби туындыларда да қолданылады.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары 
Санат: Әдебиет
Азат ақпарат құралы

**Азат ақпарат құралы** - мемлекетті өз ісіне араластырмайтын, қаржылық және құқықтық тұрғыдан дербестік. Мұндай ақпарат құралын өмірге әкелудің ең негізгі алғышарты зандық тұрғыдан еркіндіктің болуы.
Б.Бабыр. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адрес иесі

**Адрес иесі** - пошта арқылы жіберілген затты қабылдайтын адам; ақпаратты қабылдаушы жақ; реципиент, аудитория және т.б..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Адресант

**Адресант** - пошта арқылы хат, сәлемдеме жіберген адам; ақпаратты беруші жақ: коммуникатор, қайнар көз, хабарлаушы, бастырушы және т.б.
.

**Адресат** - (нем. ardessat – алушы, жолдаушы) 1) белгілі бір тілде қарым-қатынас жасаудағы сөйлеуші, әңгімелесуші; 2) қарым-қатынас жағдаятының бір сыңары (адресантпен бірге, яғни сөйлеуші мен тыңдаушы арасындағы: ресми бейтарап достық қатынастар, қатынас құралы, қатынас тәсілі, қатынас орны компоненттерінің бірі); 3) ақпарат беруші адам, ақпараттық эмотивтік немесе допативтік әрекет субъектісі, ой-көзқарасын жеткізуші; 4) ауызша немесе жазбаша мәтін (оның ішінде құжаттық) түрінде рәсімделген хабарламаны алушы, қабылдаушы. Сөйлеу үрдісінде адресаттың жынысын, жасын, мәдени деңгейін, оның қоғамдағы орнын, сіз айтайын деген ақпараттың оған қаншалықты дәрежеде маңыздылығын т.б. да ерекшеліктерін ескерген жөн. Өйткені аталғандардың барлығы адресаттың ауызша немесе жазбаша сөйлеу нәтижесінде алған ақпаратын меңгеруіне әсерін тигізеді. Егер адресат жеке тұлға емес, топ, ұжым немесе құрамы жас ерекшеліктері жағынан әркелкі адамдардан құралған аудитория болса, сөйлеудің түрлі тәсілдерін таңдауға тура келеді.

Адресант адресатқа жүктелген функцияның шегіне қарай диалогқа түсіп, сана-сезіміне ықпал етеді. Функционалды стильдің түр ерекшеліктеріне қарай адресант пен адресаттың басты функциялары айқындалып отырады. Мәселен, ресми стильде адресант адресаттың әлеуметтік рөліне қарай сөзді демократияландырып, я болмаса әкімшілдендіріп отырады немесе тепе-теңдікті сақтайды. Көркем әдебиет стилінде автор арнайы тілдік тәсілдер арқылы оқырманмен сырласып отырғандай, оқырманның жанында отырғандай әсер қалдырса, ғылыми стильде адресант адресаттың білім деңгейлері шамалас болады, екеуіне де ортақ білім қоры болады. Адресанттың берген мәліметін адресат қабылдай алатындай деңгейде болу керек. Ал, ауызекі сөйлеу стилінде адресант жалпы мәтіннің мазмұнын беріп қана қоймай, эмоциясы мен өзіндік пікірін де білдіреді.
 
## Дереккөздер

Санат:Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Англосаксон баспасөз дәстүрі

**Азат баспасөздің оң қағидасы'' - журналистердің әлдебір көріністі шынайы адалдықпен, әр қырынан жан-жақты пайымдап барып, көпке жеткізу дәстүрі. 

**Англосаксон баспасөз дәстүрі''' оң қағидаға негізделген. Олар мынандай: 
1. Баспасөз азат болуға тиіс және оның осы бостандығы Конституциямен, баспа заңдарымен мойындалуы тиіс. Мұны цензурасыз, дербес, сыншыл төртінші билік ретінде түсінуге болады. 
2. Қатардағы әрбір журналист, редактор адал, әділетті болу, талап үдесінен шыға білу. Егер газет тәуелсіз дербес болса, оның шығарушысы ешбір саяси партия, ұйымдарға бүйрегі бұрмауы керек. Журналистер әлдебіреулердің ақылы тапсырысы бойынша оларға ұнайтын мақала жазудан үзілді-кесілді бас тартуы қажет. 
3. Баспасөз экономика және жарияланымдық мүдделердін аражігін ажыратуы керек. Газет насихат жасап сатуы арқылы ұшпаққа шықпайды. Өз инвесторын да сын тезіне салуына болады, керісінше, оның көңіліне жағатын жарияланымдық бағыт ұстауға болмайды. 
4. Баспасөз сенімді болуға тиіс. Мақала жазбас бұрын күрделі зерттеулер жүргізіп, қателерін түзеу, сандардың, деректердің дұрыстығын растау қажет. 
5. Баспасөз адал болсын. Сыналған жеке адам немесе мекемеге шабуыл жасаудан бұрын оған жауап қайтару мүмкіндігі берілуі дұрыс. Біреудің абыройына негізсіз қол сұғылатын ақпаратты атын атап, фотосымен басуға болмайды. 
6. Баспасөз ашық болсын. Газет редакциясында журналистер арқылы даярланбаған материалдар, көзқарастардың жариялану құқығы бірдей. Баспасөз қателескен болса, онысын дереу мойындауы тиіс. Оқырмандардан түскен хаттарды цензураға салуға болмайды. 
7. Баспасөз оқиғаны хабарлағанда объективтілікке жүгінеді. Шындықты айтуды маңызды санау, ақпараттарға бір өлшеммен қарап тепе-теңдікті сақтау, әртүрлі артық-ауыс түсініктеме жасаудан аулақ болу. Комментарий, зерттеу, редакциялық мақала секілді жанрлардың ақпараттық жанрлардан өзгеше екендігін тану. 
8. Баспасөз өз тұтынушыларына кұрметпен қарауға тиіс. Ең маңызды ақпаратты басына шығару, газеттің жалпы құрылымы үйлесімді дұрыс орналастырылған, әркімге түсінікті тілмен жазылуға тиіс. 
9. Баспасөздің алысты көре білетін дұрыс стратегиясы болғаны жақсы. Тек қана қолында билігі бар шешім қабылдайтын субъектілердің сөздерінен сілтеме жасау емес, қарапайым азаматтардың пікірлерімен де санасу, болған оқиғалардың себеп, салдарын ашып көрсетуі тиіс. 
10. Баспасөздің кей жағынан көңіл көтерерлік болғаны да жақсы. Көңіл көтеру газеттің түпкі мақсаты емес, дегенмен орнын таба алса, оның бәсекелестік қабілетін арттырып, өтімділігін жақсартады. Бір сөзбен айтқанда, "сәйкесетін нәрсенің бәрін жарияла" деуге болады.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азат Еуропа

**“Азат Еуропа”** - әлемнің көптеген елдеріне хабар тарататын радиостанция. АҚШ-тың Орталық барлау басқармасының филиалы. Штаб-пәтері бұрын Мюнхенде орналасса, қазір Прага қаласында.. 

Станцияның орта және қысқа толқында жұмыс істейтін, хабар беретін 32 аппараты бар. Поляк, чех, словак, румын, болгар және венгр тілдерінде берілетін хабарлардың жалпы көлемі тәулігіне 76 сағатқа жетеді.

## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары 
Санат:Радиостанциялар
Азаматтық мінбе

**“Азаматтық мінбе”** - Болгарияда көрермен мен көрермен арасындағы телефон арқылы немесе тікелей студияға сұрақ-жауап түрінде өрбитін, жауапты мемлекет қайраткерлері қатысатын әнгіме ай сайын жарық көретін “Азаматтық мінбе” бағдарламасында ұйымдастырылады.. 

“Дөңгелек үстел” басындағы кездесуде саясатқа қатысты әртүрлі сұрақтар, экономикалық, қоғамдық өмірге қатысты мәселелер талқыға түседі. Бағдарламаға министр және коллегия мүшелері қатысады.
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
“Азимут”

**“Азимут”** -  жастардың әлеуметтік жағдайы, тыныс-тіршілігі сөз болып, көрермендер талқысына ұсынылатын қазақ теледидарының бағдарламасы. "Алматыда оқып жүр", "Құстың кос канатындаймыз" такырыптарымен студенттер пікірталасы өткізіледі..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азиатский вестник

**“Азиатский вестник”** - шығыс елінің ғылым, өнер және ауыз әдебиетінің таңдамалы шығармалары мен аудармаларынан тұратын ғылыми-әдеби журнал.
 
1825-1827 жылдары ай сайын Санкт-Петербургте басылды. Баспагер Г.Спасский. Азия елдерінің тарихы, географиясы, өнері және әдебиеті жөніндегі мақалалар жарияланды. Материалдарының байлығы мен әртүрлілігі бойынша "Азиатский вестник" өз заманының ең мазмұнды журналы болды. Журнал беттерінде орыс және шетел ғалымдарының, зерттеушілерінің, саяхатшыларының бүгінге дейін маңызын жоймаған еңбектеріне орын берілді. Г.Спасский өнер мен мәдениеттің ескі ескерткіштері жайлы қолжазбаларды, хабарларды іздеп тауып, жариялады. "Шығыс ауыз әдебиеті" бөлімінде шығыс әдебиетіне шолу, ертегілер, аудармалар, шығыс мақал-мәтелдері беріліп тұрды. Әрбір кітапшаның соңында "Азиатский вестниктың" "Шығыс хабарлары және Аралас" бөлімінде Азия елдеріне саяхат, географиялық ерекшеліктері туралы, қалаларының қысқаша түсініктемесі басылды. Журналдың әрбір саны Шығыс тарихы, географиясы және өнері мәселелері жөнінде шыққан кітаптар жайлы хабарлармен жабылды.
 
## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия (радио)

**“Азия”** - Қостанай қаласының тұрғындарына тәулігіне 5 сағат әуе толқыны арқылы қазақ және орыс тілдерінде хабарлар беретін радио. Меншік иесі ААҚ "Қазтелекомның" Қостанай облысындағы телекоммуникация дирекциясы". Аптаның 6 күнінде тындаушыларына ақпарат жаңалыктарымен бірге сазды-әуенді бағыттағы ән-күйлерді де жолдап отырады. Қалалық статусқа ие. Бас редакторы Людмила Нагорнюк. Мекенжайы: Қостанай қаласы, әл-Фараби көшесі, 43-үй. Байланыс тел: 8 (7142)-546-983. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия ақпарат агенттіктері ұйымы

**Азия ақпарат агенттіктері ұйымы** - 1961 жылы желтоқсанда Бангкокте Оңтүстік шығыс Азия және Қиыр Шығыс елдері ақпарат агенттіктері өкілдерінің кеңесінде құрылған ұйым. Бұл ұйымның міндеті өзара хабар алмасу көлемін арттыруға ықпал ету. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия жастар теледидары

**Азия жастар теледидары** (УАТУ) - 1995 жылы 24 қарашасында негізі қаланған телеарна. Шетелдік серік арқылы хабар тарату арнасына бәсекелестік негізде өмірге келген. Жаңа жүйе алты елде Үндістан, Малайзия,Таиланд, Шри-Ланка, Непал және Филиппинде зор құрметке ие. 1998 жылы бұл жүйе Азияның 15 еліне өз хабарларын таратты. Бабалар дәстүрін жат жұрттардын шапқыншылығынан қорғау негізінде құрылған жаңа жүйе жоғары кәсіби шеберлікке қол жеткізген..

## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азамат Кейн

**«Азамат Кейн»** () — 1941 жылғы американдық драмалық фильм. Фильм байлық пен мансапқа ұмтылған АҚШ-тағы бірнеше ірі газеттердің иегері туралы (1939). Фильмде басты рөлді орындаушы және режиссер Орсон Уэллс..
 
## Дереккөздер

Санат:1941 жылғы фильмдер
Санат:АҚШ фильмдері
Санат:АҚШ драма-фильмдері
Азат-ТВ

**“Азат-ТВ”** - Шығыс Қазақстан облысының Семей қаласына күн сайын орыс және қазақ тілдерінде ақпарат жаңалықтарын тарататын телеарна. Меншік иесі ЖШС "АзатТВ". Бас редакторы Д.Нұрпейісов. Қалалалық статусқа ие. Мекенжайы: ШКО, Семей қаласы, Байланыс тел: 8 (7222) 631365..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия және Тынық мхитыелдерінің ақпараттық агенттіктер ұйымы

**Азия және Тынық мхитыелдерінің ақпараттық агенттіктер ұйымы** (ОАНА) (Organication of Asia - Pacific News Agencies OANA) - 20 елдін 25 ақпарат агенттіктерін біріктіретін ұйым: АА (Түркия), Антара (Индонезия), АПП (Пәкістан), Бахтар (Ауғанстан), Бернама (Малайзия), БСС (Бангладеш), ВИА (СРВ), Истерн Ньюс Эйдженси (Бангладеш), ИРНА (Иран), Ренхап (Оңтүстік Корея), Киодо Цусин (Жапония), КПЛ (ЛХДР), Ланкапуват (Шри-Ланка), МОНЦАМЭ (МХР), ПНА (Филиппин), ППИ (Пәкістан), ПТИ (Үндістан), РСС (Непал), Самачар Бхарати (Үндістан), Синьхуа (ҚХР), ИТАР-ТАСС (Ресей), ТНА (Тайланд), Хиндустан Самачар (Үндістан), ЦТАК (КХДР), ЮНИ (Үндістан).. 

1961 жылы Бангкокта Азия елдерінің баспасөз конференциясында ЮНЕСКО-ның шешімімен (Organication of Asia Pacific News Agencies OANA) Азия елдерінің баспасөз агенттіктерінің ұйымы деген атпен құрылды. 1981 жылы Куала-Лумпурда ЮНЕСКО-ның тікелей қатысуымен ОАНА-ның Бас ассамблеясында қайта құрылды. Оның құрамы кеңейтіліп (көптеген жаңа мүшелері социалистік елдердің агенттіктері болды), ОАНА-ның Жарғысына өзгертулер енгізілді. Азия елдері мен Тынық мұхиты елдерімен 1982 жылы каңтарында қызметін бастаған АНН (Asia Pacific News Agencies ANN) ақпарат агенттігі ұйымы деп өзгертілді (қысқартылған түрі сақталынды). Жарғыға сәйкес, ОАНА мақсаты Азия елдері мен Тынық мұхиты елдерінің арасында ақпарат алмастыруды жеңілдету және кенейту, дамыған және дамушы мемлекеттермен ақпарат алмастыру, аштықты, қайыршылықты, жұмыссыздықты және ауруды жою, даму мәселелеріне, бейбітшілік үшін және халықтар арасындағы түсіністік, ұлтшылдыққа, отаршылыққа қарсы күрес түрлеріне байланысты ақпараттарға ерекше мән беру. ЮНЕСКО-да кеңесшілік дәрежесі бар ("В" категориясы). Жоғарғы ұйымы 3 жылда бір рет шақырылатын Бас ассамблеясы. Атқарушы ұйым үш вице-президенттен және 5 мүшеден тұратын және Бас ассамблеяда 3 жылға сайланған президенттен тұратын Атқарушы комитет болып табылады. ОАНА-ның қызметіне Атқарушы комитет бекіткен Техникалық топ бақылау жүргізеді. Топқа ірі және техникалық жағынан белді агенттік өкілдері енеді. 1981 жылы ИТАР-ТАСС ОАНА-ның Техникалық тобына мүше болып табылады. Күнделікті жұмысты президенттің және ОАНА-ның секретариатының басшылығымен Секретариат атқарады. ОАНА-ның штаб-пәтері Бас ассамблея өткізілетін жерлерде кезекпен орналасады (1987 жылы желтоқсанына дейін Делиде, Үндістан).
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия плюс

**“Азия плюс”** - Павлодар қаласының тұрғындарына күн сайын қазақ және орыс тілдерінде ақпарат жаңалықтары мен сазды әуендер сыйлайтын телеарна. Меншік иесі "РИА "Арна" ЖШС. Облыстық статусқа ие. Бас редакторы Александр Юрченко. Мекенжайы: Павлодар қаласы Торайғыров көшесі, 64-үй. Байланыс тел: 8 (7182)-556-369. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия медиа-ақпараттық және коммуникациялық орталығы

**Азия медиа-ақпараттық және коммуникациялық орталығы** (АМІС) - Сингапур үкіметі мен Ф.Эберт қорының бірлесе күш жұмсауының негізінде құрылған орталық. Басты орталығы Сингапурде орналасқан, олар мемлекеттік, ұлттық органдармен және 49 халықаралық ұйымдармен әрі институттармен тығыз бірлікте жұмыстар жүргізеді. Орталық семинар, конференциялар ұйымдастырады, тәжірибелер алмасады, әрі "Медиа Эйша", "Азиатский журнал коммуникации", "Азиатский массово-коммуникационный бюллетень" т.б. басылымдарды шығарады..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары 
Санат:Сингапур
Азия теледидары

**Азия теледидары** - өткен ғасырдың 1960 жылдың басында пайда болған теларна. Ол кезде теледидар 13 елде, 1970 жылдың ортасында 30 елде, 1990 жылы 43 елде тұрақты хабар таратты. Осындай кқұбылыс радио ісінде де байқалды. 

Соңғы онжылдықта Азиядағы радиоқабылдағыштар саны әлденеше еселеніп, көбейді. Радиохабары Азияда басқа елдермен салыстырғанда қарқынды дамыды. Азияда телевизор саны үшінші онжылдықта 3 есе өсті. Азияда бір жылда тележүйеге 15 млрд. доллар жұмсалды. Алайда радио мен теледидардың дамуы мен деңгейі Азия континентіндегі елдерге байланысты әртүрлі болып келеді. Мысалы, Азияның 18 елінде 1000 адамға 6-дан (Бангладеш), 100 қабылдағыштан келеді (Түркия). 1000 тұрғынға 100 газет, 50 радиоқабылдағыш, кинотеатрдан екі орын, 20 телевизордан келеді. Азияның тоғыз елінде радиоқабылдағыш саны 1000 адамға шаққанда 120 (Малайзия, Таиланд), 170 (Ирак), 331 (Кипр), 400-ге дейін (Оңтүстік Корея), 356 (Гонконг), 571 (Жапония), Қытай мен Үндістан сияқты ірі Азия елдерінде қоғамдық жерлерде, дауыс үдейткіш ұжымдық хабар тарату өріс алды. 
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы

**Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы** (ABU) - ең ірі де ықпалды халықаралық медиаұйым, көлемі жөнінен әлемдегі хабар таратушы сегіз одақтың ішінде үшінші орында. Оған АзияТынық мұхит өңірінің 52 елінен 102 жетекші телерадио хабарларын таратушы компаниялар мүше. ABU телерадио хабарларын таратуды жетілдіру және оның мүшелері арасында ынтымақтастықты дамыту мақсатында 1984 жылы кұрылған. 1998 жылы "Хабар" агенттігі хабар тарату одағының толық құқылы мүшесі болды, ал 2003 жылы ABU-ның басшылық органы құрамына әкімшілік құрамына енді. "Хабар" агенттігі ұйымдастырған ABU-ның 41-ші Бас ассамблеясы 2004 жылы қыркүйегінде Алматыда өтті. Оның жұмысына ірі-ірі азиялық және халықаралық электрондық БАҚ-тың 350-ден астам басшысы мен жетекші мамандары, соның ішінде NHK (Жапония), KBS (Корея), ABC (Австралия) өкілдері де катысты. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азия хабар тарату одағы

**Азия хабар тарату одағы** (АХТО) -  46 елден 70 мүшесі бар одақ. Штаб-пәтері Токиода, жекелеген ұйымдары Сидней мен Куала-Лумпурда. АХТО ақпараттар жинаумен, оларды таратумен және жаңалықтар алмасумен әрі Жер серігі байланыс жүйесі арқылы ірі оқиғаларды таратуды ұйымдастырумен, конференция, семинарлар өткізу, журнал, бюллетеньдер шығарумен айналысады. "Коммуникация, культура и развитие", "Телевизионные развитие в АТР", "Азиатская коммуникация: следующие 25 лет" т.б. өзекті проблемаларға арналған конференциялар өткізді. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аида

**Аида** - жарнамалық хабарландыруларды таратудың ескі әдістерінің бірі. Ағылшын сөзінің аббревиатурасы: назар, мүдде, ықылас, ықпал. 1896 жылы Э.Левис ұсынған. Қазір сирек колданылады. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ай (журнал)

**“Ай”** - тоқсан сайын шығатын көркем-публицистикалық журнал. Таралымы 500 дана. Мәдениет, психология жайлы материалдар, естеліктер, өлеңдер жариялайды. Негізін калаушы Фариза Оңғарсынова. Бас редактор М. Қожахметова..
Ай — жасөспірімдерге арналған әдеби-көркем журнал. Құрылтайшысы — Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігі.1994 жылы “Ақ желкен” журналының қосымшасы ретінде орыс тілінде, Алматыда жарық көрді. Тоқсан сайын шығады. Көлемі — 8 бет. Тұңғыш бас редакторы Фариза Оңғарсынова болған. Журналда жасөспірімдерге арналған тарихи, ғылым-танымдық және тәрбиелік мәні мол материалдар, сондай-ақ талапкер мектеп оқушыларының әдеби шығармалары жарияланды.
## Дереккөздер
  

Санат:Қазақстан журналдары
Санат:1994 жыл
Ай-айна

**“Ай-айна”** - Шымкент қаласы мен облыс тұрғындарына күн сайын қазақ және орыс тілдерінде әуе толқындары арқылы хабарлар тарататын радио желісі. Меншік иесі “Айна” телерадиокомпаниясы” ЖШС. Қала мен облыс аумағындағы жаңалықтарға талдау жасап, көрермендермен ой бөліседі. Студия қонақтары да алуан саланың мамандары. Облыстық статусқа ие. Бас редакторы - Еркін Досымбай. Мекенжайы: Шымкент қ. Иляев к-сі, 29-үй. Байланыс тел: 8 (7252)-213-611. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Айболит өмір деген осы ма?

**“Айболит өмір деген осы ма?”** - “Қазақтелефильм” студиясының 2 бөлімді, түрлі түсті фильмі (1992). Фильм ауылдық жердегі малдәрігерлік қызмет туралы. Режиссері - Өсеров..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Айгүл ансамблі

**“Айгүл” ансамблі** - “Қазақтелефильм” студиясының 5 бөлімді, қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильм-концерті (1973). Фильм-концертке "Айгүл" ансамблінің әншілері қатысады. Олардың орындауында қазақтын халық әндері мен КСРО халықтарының әндері шырқалады. .

## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика
Айгөлек (бағдарлама)

**“Айгөлек”** -  балабақша тәрбиеленушілеріне арналған (Петропавл) танымдық-ақпараттық, ойын-сазды бағдарлама (орыс тілінде Вырастайка, айына екі рет беріледі). Бүлдіршіндерге тәлім-тәрбие беріп, олардың көкірегіне патриоттық сезімді ұялату, балалық шақтан болашақ ұрпақ арасында салауатты өмір салтын насихаттау мақсатын көздейді..
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Айғазин Жәнібек

**Айғазин Жәнібек** (14 қазан 1975 жыл, Алматы.) - экономист. ҚазҰУ-ді бітірген (1997). Экономика ғылымының кандидаты.

Еңбек жолын Қазақстан Республикасы Статистика жөніндегі агенттіктің сыртқы нарықтарға талдау жасау бөлімінде бас маман болудан бастады(1998). 1999-2008 жылдары Қазақстан Республикасы Экономика және сауда министірлігінде бөлім бастығы, республикалық бюджеттің орындалуына бақылау жасау бойынша Есептік комитеттің бақылау шараларын қолдау мен бюджеттің орындалуына талдау жасау басқармасының бастығы, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі Қаржы департаменті директорының орынбасары, "ҚазТрансОйл" АҚ экономикалық талдау жасау департаментінің директоры, "Қазақстан темір жолы" ҰК АҚ-ның экономика бойынша атққарушы директоры қызметтерін атқарды. Қазір "Арна Медиа" Ұлттық ақпараттық холдингінің баскарушы директоры.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Қазақстан экономистері
“Айдын”

**“Айдын”** - "Құрдастардың" шағын өнер отауы деп аталған жас өнер әуесқойларына арналған, қазақ халқының мәдени бай мұрасы, халық өнерінің ежелгі үлгілерінің (терме, қисса) қалай жалғастық тауып, дамып, насихатталып отырғандығы хақында телеклуб. Жас таланттармен таныстыруды көздеген өнер, жарыс айдынын белгілі әдебиетші, профессор Мырзатай Жолдасбеков жүргізді. .
 
## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Айдың жасанды спутнигі

**Айдың жасанды спутнигі** — Айдың селеноцентрлік орбитасымен ұшуға арналған космостық ұшу аппараты. 

Жерден ұшырылған космостық ұшу аппаратын өз орбитасына түсіру үшін, Айдың тарту күші жеткіліксіз. Сондықтан айдың жасанды спутнигі Айға жақындағанда іске қосылатын реактивтік двигательмен жабдықталады. Тұүңғыш айдың жасанды спутнигі "Луна-10" болды. Одан кейін "Луна-11", "Луна-12", АҚШ-тың "Лунар-Орбитер 1-5", "Эксплорер-35" сияқты спутниктері ұшырылды. Айдың жасанды спутнигі Ай маңындағы кеңістікті, оның өзіне тарту өрісін, физикалық қасиеттерін, фотоға түсіру не телевизиялық бақылау арқылы Ай бетінің бедерін зерттеуге арналған. .
 
## Дереккөздер
  

Санат:Ғарыш техникасы
[Санат:Ғарыш зерттеулері]
[Санат:Космонавтика
Айқын ерекшеленетін безендіру ағымдары

**Айқын ерекшеленетін безендіру ағымдары** – модернизм (XX ғасырдын басы), конструктивизм (20-30 жылдары), романтикалық реализм (40-50 жылдары), сюрреалистік және "ғарыштық" тақырыптар (60-70 жылдары), "компьютерлік" ағым (80 жылдары), "жана толқын" авангарды (80-90 жылдары). 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Айла, амал насихаты

**Айла, амал насихаты** – қалың көпшіліктің сана-сезіміне әсер ететін ақпараттық құралдарды қолдану; насихат нысанындағы аудитория өзінің әсер айматында екенін ұғынбайды; қандай жағдайда да әрекеттің бәрі оларға қарсы бағытталған.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аймақ картасы

**Аймақ картасы** – радио немесе телестанция сигналдарының қамтитын аймағы айқындалған қала немесе аймақтың географиялық картасы.

 ==Дереккөздер==


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аймақтық немесе қосалқы аймақтық деңгейдегі бақ ұйымдары мен қорлары

**Аймақтық немесе қосалқы аймақтық деңгейдегі бақ ұйымдары мен қорлары** –  а) Делидегі БАҚ-тың Үндістан институты; э) Бұқаралық комму-никация және ақпарат саласындағы Азиялық зерттеу орталығы (АМІС); б) Маниладағы Азия коммуникация құралдарының қоры (CFA); в) Джакартадағы АСЕАН (CAI) елдері журналистерінің конфедерациясы; г) КуалаЛумпурдағы хабарларды дамыту жөніндегі Азия-Тынық мұхит институты (AIBD) және Маниладағы Азия баспасөзінің қоры (PFA).

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аймақтық жарнама

**Аймақтық жарнама** – ауданның ерекшелігін ескере отырып (дәстүр,салт,тұрмыс, өмір сүру жағдайы және т.б.) соның көлемінде жарнамалық науқан жүргізу. 

## Дереккөздер


Санат: Жарнама
Аймақтық регламентация

**Аймақтық регламентация** – диапазондарды бірігіп пайдалану туралы бір немесе бірнеше аймақтардағы мемлекеттер арасындағы келісім.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аймақтық хабар тарату арнасы

**Аймақтық хабар тарату арнасы** – қуаттығы 1000-5000 Вт-тық, III класты 30-дан 50-ге дейін радиостанция жұмыс істейтін, радиохабарларын тарату арнасы.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аймақтың мәдени-тарихи ескерткіштері

**Аймақтың мәдени-тарихи ескерткіштері** – облыстық мәдениет департаментінің тапсырысымен (Қарағанды) тұңғыш жасалған фильм. 

Шежірелі өңірдің ұлан-ғайыр территориясында сақталған рухани мұралардың біразын қамтып, бейнетаспаға түсірілді. Мақсат ғасырлар қойнауынан жеткен сәулет өнерінің үлгісі сынды *Алашахан*, *Қошыхан*, *Домбауыл мазарын]], Теректі әулие, Желтаулы тастағы жазулар, түрлі қиял-ғажайып аңыздарға арқау болған үңгірлер, өнері мол тағылымды өмірлерімен «өнеріне өлмес ескерткіш қалдырған *Тәттімбет*, *Сайдалы Сары Тоқа'', Бұқар бабалардын мәңгілік мекендері, ежелгі адамдардың қоныстарын көрерменмен қауыштыру, ұлттың ұлылығын, оның рухани құндылығын дәріптеу. Г.Бүхарбаева

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары