Ювал Ноаһ Харари

**Ювал Ноаһ Харари** ( - 1976 жылы 24 ақпанда туған) — израильдік тарихшы, Иерусалимдегі Еврей университетіндегі тарих департаментінің профессоры . ** (2014), *[https://en.wikipedia.org/wiki/Homo_Deus:_A_Brief_History_of_Tomorrow Homo Deus]: Ертеңнің қысқаша тарихы* (2016), сондай-ақ *21 ғасырға 21 сабақ* (2018) атты халықаралық бестселлерлердің авторы. Оның еңбектері ерік бостандығы, сана және интеллект тақырыптарын қарастырады.

Хараридің алғашқы еңбектері өзі "когнитивті революция" деп сипаттайтын тақырыпты қозғайды. Бұл революция шамамен 50 000 жыл бұрын орын алды: *[[Гомо сапиенс|хомо сапиенс]]* өзінің қарсыласы Неандерталдықтарды ығыстырып, тілдесу қабілеті және құрылымды қоғам дамытып, аграрлық революция мен соңғы уақытта үдеген ғылыми әдіснама және негіздеу көмегімен оның ең жоғарғы жыртқыш шыңына көтерілуі адамдарға қоршаған ортаға толықтай дерлік билік жүргізуге мүмкіндік берді.

Оның соңғы кітаптары көбіне ескерту сипатына ие және футуристік биотехнологиялық әлемнің салдарын қарастырады: мұнда саналы биологиялық организмдерді оларды өзі жасаған туындылары озып кетеді; автор былай дейді:"Біз білетін *гомо сапиенс* бір ғасыр шамасында жойылады".

## Өмірбаяны
Харари 1976 жылы Израильдің Кирият Ата  қаласында дүниеге келді. Ливан және Шығыс Еуропа тамыры бар Хайфадағы (Израиль) зайырлы еврей отбасында өсті. Харари – ашық гей және күйеуі Ицик Яхавпен 2002 жылы жолыққан, ол оны «барлық нәрседегі интернетім» деп атайды.   Яхав сондай-ақ Хараридің жеке менеджері.  Олар Канаданың Торонто қаласында азаматтық некелерін қиды . 

Харари былай дейді: 2000 жылы Оксфордта жүргенде бастаған Випассана медитациясы "*өмірімді түбегейлі өзгертті*". Ол күніне екі сағат шұғылданады (бір сағат жұмыстан бұрын, бір сағат кейін), жыл сайын 30 не одан да көп күнге медитациямен оңашаланады, тыныштықта және ешбір кітап не әлеуметтік желісіз. Ол медитацияны ізденіс құралы ретінде көреді.

Харари – вегетариан және өзінің айтуынша, бұған себеп – өз зерттеуіндегі сүт өнеркәсібінің негізі сиыр мен бұзаудың арасындағы байланысты бұзатыны туралы пікірі.   2019 жылдың қаңтарындағы мәлімет бойынша оның смартфоны жоқ.  

## Академиялық мансабы
Харари алғашында 1993-1998 жж. Иерусалимдегі Еврей университетінде ортағасырлық тарих пен әскери тарих мамандығын оқыды. 2002 жылы Оксфордтағы Джисус колледжінде Стивен Дж. Ганның жетекшілігімен философия докторы дәрежесін қорғады. 2003 жылдан 2005 жылға дейін Яд Ханадив қайырымдылық қоры мүшесі ретінде тарих ғылымдары бойынша постдокторонтурамен айналысты.  

Оның *Sapiens: Адамзаттың қысқаша тарихы* кітабы 2011 жылы ивритше және кейін 2014 жылы ағылшын тілінде жарияланды; содан бері ол тағы да 45 тілге аударылды. Кітап адамзат тарихының бүкіл кезеңін қарастырады: *[[Гомо сапиенс|Homo sapiens]]-*тің тас ғасырындағы эволюциясынан бастап 21 ғасырдағы саяси және технологиялық революцияларға дейін. Иврит тіліндегі басылымы Израильде бестселлерге айналып, жалпы көпшілік арасында айтарлықтай қызығушылық оятты, сөйтіп Харари көпшілікке танымал тұлға болып шыға келді. Хараридың әлем тарихы жөніндегі ивритше лекцияларының YouTube видео үзінділерін ондаған мың израильдық көрді.

Сонымен қатар, Харари *Адамзаттың қысқаша тарихы* деп аталатын ағылшын тіліндегі тегін онлайн сабақ береді. 

## Марапаттары
Харари «Шығармашылық және түпнұсқалық» бойынша екі рет Полонский сыйлығын ұтып алды: 2009 және 2012 жылдары. 2011 жылы әскери тарихы бойынша көрнекті мақалалары үшін Әскери Тарих қоғамының Монкадо марапатын жеңіп алды. 2012 жылы ол Израильдің жас ғылым академиясына сайланды. 

## Библиографиясы

### Кітаптары

* *Nexus: A Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI, (Fern Press, 2024), *

* *Unstoppable Us, Volume 2 − Why the World Isn't Fair (Bright Matter Books, 2024), * 
* *Unstoppable Us, Volume 1 − How Humans Took Over the World (Bright Matter Books, 2022), * 
* *Sapiens: A Graphic History, Volume 3 − The Masters of History (London: Jonathan Cape, 2024)* 
* *Sapiens: A Graphic History, Volume 2 − The Pillars of Civilization (London: Jonathan Cape, 2021)* 
* *Sapiens: A Graphic History, Volume 1 – The Birth of Humankind* (London: Jonathan Cape, 2020) 
* *21 ғасырға 21 сабақ* (Лондон: Джонатан Кейп, 2018) *,*
* *Homo Deus: Ертеңнің қысқаша тарихы* (2016),  
* *Sapiens: Адамзаттың қысқаша тарихы* (Лондон: Harvill Secker, 2014)  
* *The Ultimate Experience: Battlefield Revelations and the Making of Modern War Culture, 1450–2000* (Houndmills: Palgrave-Macmillan, 2008   
* *Special Operations in the Age of Chivalry, 1100–1550* (Woodbridge: Boydell & Brewer, 2007) 
* *Renaissance Military Memoirs: War, History and Identity*, 1450–1600 (Woodbridge: Boydell & Brewer, 2004),  

### Мақалалары

* "The Military Role of the Frankish Turcopoles – a Reassessment", *Mediterranean Historical Review* 12 (1) (June 1997), pp.&nbsp;75–116.
* "Inter-Frontal Cooperation in the Fourteenth Century and Edward III’s 1346 Campaign", *War in History* 6 (4) (September 1999), pp.&nbsp;379–395
* "Strategy and Supply in Fourteenth-Century Western European Invasion Campaigns", *The Journal of Military History* 64 (2) (April 2000), pp.&nbsp;297–334.
* "Eyewitnessing in Accounts of the First Crusade: The Gesta Francorum and Other Contemporary Narratives", *Crusades* 3 (August 2004), pp.&nbsp;77–99
* "Martial Illusions: War and Disillusionment in Twentieth-Century and Renaissance Military Memoirs", *The Journal of Military History* 69 (1) (January 2005), pp.&nbsp;43–72
* "Military Memoirs: A Historical Overview of the Genre from the Middle Ages to the Late Modern Era", *War in History* 14:3 (2007), pp.&nbsp;289–309
* "The Concept of ‘Decisive Battles’ in World History", *The Journal of World History* 18 (3) (2007), 251–266
* "Knowledge, Power and the Medieval Soldier, 1096–1550", in *In Laudem Hierosolymitani: Studies in Crusades and Medieval Culture in Honour of Benjamin Z. Kedar*, ed. Iris Shagrir, Ronnie Ellenblum and Jonathan Riley-Smith, (Ashgate, 2007)
* "Combat Flow: Military, Political and Ethical Dimensions of Subjective Well-Being in War", *Review of General Psychology* (September 2008)
* Introduction to Peter Singer's *Animal Liberation*, The Bodley Head, 2015.
* "Armchairs, Coffee and Authority: Eye-witnesses and Flesh-witnesses Speak about War, 1100-2000", *Journal of Military History* 74:1 (gennaio, 2010), pp. 53-78.
* "Yuval Noah Harari on big data, Google and the end of free will", *Financial Times* (August 2016).
* "Why It’s No Longer Possible for Any Country to Win a War" , *Time* (23 June 2017).
* "Why Technology Favors Tyranny", *The Atlantic* (October 2018).

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

*  
* Автормен танысыңыз - Yuval Harari бейне сұхбат - BBC News 
*    
Санат:Израиль ғалымдары