open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кіші Томас Миджли

**Кіші Томас Миджли** (Midgley, Thomas, Jr.) (18 мамыр 1889 жыл, Бивер-Фоллс, Пенсильвания штаты, АҚШ – 2 қараша 1944 жыл, Уортингтон, Огайо штаты),  американдық химик және инженер. Корнель университетін бітіргеннен кейін  өнеркәсіпте зерттеуші және админ қызметтерін атқарған. 1921 жылы жанармайға қорғасын тетраэтилін қосқан кезде оның детонацияға қарсы құрал ретіндегі тиімділігін анықтайды. Сондай-ақ  дихлородифлюорометан және әмбебап хлодогент атауымен кең тараған хладагентті ашады – коммерциялық атауы Фреон-12. Табиғи және синтетикалық каучуктер саласында кең ауқымдағы зерттеулер жүргізіп, көмірсутегін ажыратуға арналған алғашқы катализаторлардың бірін ашады.

## Сыртқы сілтемелер
*Чарльз Кеттеринг ғұмырнамасы 

Санат:Тұлғалар
Санат:АҚШ химиктері
Санат:1889 жылы туғандар
Нимфа (биология)

[thumb|250px|Мысырлық [дәуіт нимфасы]]
 
**Нимфа**  (νύμφη) — энтомологияда жәндіктің толық өзгеретін личинкасы (мыс., көк шегірткелер). Өзінің ұлғайған түріне ұқсамайды, теңбе-теңдігі және қанаттары жоқ, кейіннен қанат пайда болуымен ерекшеленеді. Өсудің әр кезеңінен кейін нимфа жәндікке ұқсай береді. Су нимфалары, мыс., инеліктерде, алдымен суда жүруге қабілетті болады, ұлғайған соң, судан өрмелеп шығады, келесі кезеңде қанат пайда болады.

Санат:Жәндіктер
Монте-Карло

**Монте-Карло** (, монегасскше *Monte-Carlu*) — Монако князьдігінің әкімшілік аумағы (2007 жылдың ақпанынан бастап), Монакодағы бір аттас коммунаның аумағында орналасқан елдің ең ірі ауданы. Қаланың оңтүстігіне қарай Ла-Кондамин орналасқан, ал солтүстігіне қарай француздық Тенао қалалары орналасқан. 

## Қала туралы
Қала өзінің казиноларымен, жағажайларымен танымал және зиялы қауым өкілдерінің арасында өте әйгілі. Монте-Карлода жыл сайын «Монте-Карло» раллиі өтіп тұрады. Сонымен қатар, Монте-Карлода Формула-1 Монако гран-приінің трассасы өтеді . 

## Тағы қараңыз
* Монте-Карло (трасса)

## Суреттер галереясы

Сурет:Монако, Франция. Казино в Монте-Карло.jpg|Монте-Карлодағы казино
Сурет:Монте-карло әдемілігі.jpg|Монте-Карлоның биіктіктен көрінісі
Сурет:Monte Carlo Casino.jpg|*Монте-Карло* казиносы
Сурет:Casino at night.JPG| Түнгі казиноның алдындағы бұрқақ
Сурет:Hotel Paris Monaco.jpg| *Париж* отелі


## Сыртқы сілтемелер
*Монте-Карло* отелі:
* Official site about Monte Carlo thermae 
* Travel guide for Monte Carlo and Monaco
* Monaco Portal 

Санат:Монако
Орталық Еуропа

[thumb|300px|[21 ғ.|XXI ғасырдың басындағы Орталық Еуропа]]
thumb|300px|Орталық Еуропа
**[[Еуропа]]ның** орталығында орналасқан аймақ. 

**Орталық Еуропа** елдері:
* Австрия ()
* Венгрия ()
* Германия ()
* Польша ()
* Словакия ()
* Словения ()
* Хорватия ()
* Чехия ()
* Швейцария (, )

Санат:Еуропа географиясы
Көлемі бойынша ең ірі көлдер тізімі

Көлемі бойынша әлем көлдерінің тізімі.

## 4000 км²-ден асатын көлдер тізімі

 Тұзды көл

## Континеттер бойынша ең ірі көлдер
* **[[Африка]]** — Виктория
* **[[Антарктида]]** — Шығыс 
* **[[Азия]]** — тұзды: Каспий теңізі; тұщы : Байкал
* **[[Австралия]]** — Эйр
* **[[Еуропа]]** — тұзды: Каспий теңізі; тұщы : Ладож көлі
* **[[Солтүстік Америка]]** — Мичиган-Гурон
* **[[Оңтүстік Америка]]** — тұзды: Маракайбо; тұщы: Титикака
## Тағы қара
* Қазақстанның ең ірі көлдерінің тізімі

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Factmonster.com

Санат:Көлдер
Санат:Тізімдер
Eurosport

«**Eurosport**» (Еуроспорт) — француздық телеарна, ең ірі жалпыеуропалық спорттық телеарна болып табылады. Аудиториясы әлемнің 59 елдегі  шамамен 240 миллион көрерменді құрайды. Әлемнің 20 тілінде хабар таратады.

«Eurosport» 1989 жылы құрылған және француздық TF1 Group медиахолдингіне жатады .

Елдердің көбісінде, панеуропалық деп аталынатын телеарнаның нұсқасы көрсетіледі. Бірақ, Германияда, Францияда және Англияда телеарнаның өзіндік нұсқалары көрсетіледі (аударылған жазуларымен және жарнамасымен). 2015 жылдың 13 қарашасында Eurosport негізгі арнасының атын Eurosport 1 деп өзгертті.

Eurosport көрермендерге еуропалық және халықаралық спорттық іс-шараларды ұсынады, белгілі бір іс-шаралар белгілі бір елде қолжетімді емес, себебі Eurosport сол аумақта құқық иесі емес.

## Тағы қараңыз
* Eurosport News
* Eurosport 2
* Eurosport HD

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* «Eurosport» телеарнасының ресми сайты 

Санат:Спорттық телеарналар
Eurosport News

**Евроспорт Ньюз**  () —  Eurosport арнасының негізінде хабар тарататын тәуліктік телеарна. 2000 жылдың 1 қыркүйегінде жұмыс істей бастады.

Eurosport және Eurosport 2 арналарынан гөрі, оның эфирінде әр 15 минут сайын спорттық жаңалықтарының шығарылымдары көрсетіледі.  

Сонымен қатар, Eurosport News-тың шығарылымдары Eurosport 2 арнасында көрсетіледі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Спорттық телеарналар
Eurosport 2

«**Eurosport 2**» (Еуроспорт 2) — еуропалық спорттық арна; Еуропада хабар таратуды 2005 жылдың 10 қаңтарында бастады. 

## Арна туралы
Eurosport 2 2005 жылдың 25 қаңтарында құрылған. Бұл арнаны шамамен 47 елде 50 млн адам тамашалайды, әлемнің 16 тілінде хабар таратады: ағылшынша, шведше, французша, италиянша, немісше, грекше, мажарша, орысша, болгарша, полякша, румынше, сербше, түрікше, чехше, датша және голландша.

Eurosport негізгі арнасынан айырмашылығы, ең алдымен сквош, регби, флорбол, бадминтон, үстел теннисі, экстремалды спорт түрлері және т.б. жастар спорт түрлерінің көрсетілуімен ерекшеленеді. Бірақ, классикалық спорт түрлері (еуропалық футбол, теннис) де көрсетіледі. Тәулігіне 24 сағат бойы хабар таратады.

## Eurosport 2 HD

**Eurosport 2 HD** арнаның жоғарғы анықтықты нұсқауы. Қазіргі кезде ол тек қана Орталық және Солтүстік Еуропада хабар таратады және футболдан Германия чемпионаты, WWE реслинг шоуларын және австралиялық футбол матчтарынан тікелей эфир көрсетілімдері сияқты бірнеше эксклюзивті бағдарламаларды көрсетеді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Телеарнаның ресми сайты

Санат:Спорттық телеарналар
Санат:Телеарналар
Eurosport HD

**Eurosport HD** — Eurosport арнасының  HD нұсқасы. Жалпыеуропалық спорттық телеарна болып табылады. Аудитория 240 млн көрерменді құрайды. Әлемнің 19 тілінде хабар таратады.

Бастапқыда Еуропалық хабар тарату одағы мен Sky арасындағы бірлескен кәсіпорын 1989 жылы құрылған, ол 1991 жылы бәсекелес Screensport шағымдарынан кейін қысқа уақытқа жабылды. Оны кейінірек TF1 Group сатып алып, кейін Screensport-пен біріктірілді. Біраз уақыт бойы бұл TF1, Canal+ Group және Havas Images арасындағы бірлескен кәсіпорын болды. TF1 тобы кейінірек басқа иелердің акцияларын сатып алды. 2012 жылы Discovery Communications Eurosport-қа иелік ете бастады, сайып келгенде, 2015 жылы толық сатып алуға әкелді.

Eurosport — Еуропаның көпшілігінде Олимпиада ойындарының, сондай-ақ (кейбір қоспағанда) теннис бойынша Үлкен дулыға турнирлерінің негізгі құқықтарының иесі.

Арналар желісі 54 елде, 20 түрлі тілде қолжетімді, көрермендерге еуропалық және халықаралық спорттық іс-шараларды ұсынады. 2019 жылы Eurosport-тың 157 миллион жазылушысы болды, ал Eurosport 2 арнасының аудиториясы 87 миллион көрермен болды.

## Дереккөздер


## Тағы қараңыз
* Eurosport
* Eurosport 2
* Eurosport News

## Сыртқы сілтемелер
* Oficial site of Eurosport
* France site of Eurosport

Санат:Спорттық телеарналар
Исламабадтағы әуе апаты (2012)

**Исламабадтағы әуе апаты**  2012 жылдың 20 сәуірінде Bhoja Air авиакомпаниясының Boeing 737-236 Карачи—Исламабад B4-213 сапарын жасаған жолаушылар ұшағымен болған әуе апат. 

20 сәуір күні жергілікті уақыт бойынша шамамен 18:40 (UTC+5) Исламабадтағы «Беназир Бхутто» әуежайына отырғызу кезінде, ұшақ ғимараттармен соғылып, өртенніп кетті. 

Ұшақ ішінде 121 жолаушы және 6 экипаж мүшелері болған еді. Олардың барлығы мерт болды.Сонымен қатар, ұшақ құлаған үйдің де 11 тұрғыны қайтыс болды. Жалпы құрбандар саны 138 адамды құрды.

## Жолаушылар және экипаж
Ұшақ бортында 121 жолаушы болған, оның ішінде 11 бала.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* B4-213 KHI-ISB 20-04-2012 . Жолаушылар тізімі 

Санат:Әуе апаттары
Әл-Фалақ сүресі

5 аяттан тұрады.

## Арабша жазылуы

          
       بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ

# قُلۡ اَعُوۡذُ  بِرَبِّ الۡفَلَقِ

# مِنۡ  شَرِّ مَا خَلَقَ

# وَ مِنۡ  شَرِّ غَاسِقٍ  اِذَا وَقَبَ

# وَ مِنۡ  شَرِّ النَّفّٰثٰتِ فِی الۡعُقَدِ

# وَ مِنۡ  شَرِّ حَاسِدٍ  اِذَا حَسَدَ



Транскрипциясы:
Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# қул әъууз̃у бираббил фәләқ
# мин шәрри мә халәқ
# уәмин шәрри ғасиқин из̃ә уәқаб
# уәмин шәррин нәффәс̃әти фиил ъуқад
# уәмин шәрри хәсидин из̃ә хәсәд

## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Ән-Нас сүресі

6-аяттан тұрады. Соңғы сүресі.

## Арабша жазылуы

       بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ

# قُلۡ  اَعُوۡذُ  بِرَبِّ النَّاسِ

# مَلِکِ النَّاسِ

# اِلٰہِ  النَّاسِ

# مِنۡ  شَرِّ الۡوَسۡوَاسِ ۙ  الۡخَنَّاسِ

# الَّذِیۡ یُوَسۡوِسُ فِیۡ صُدُوۡرِ النَّاسِ

# مِنَ الۡجِنَّۃِ وَ النَّاسِ 


Транскрипциясы: Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# қул әъууз̃у бираббин нәс
# мәликин нәс
# иләһин нәс
# мин шәррил уәсуәсил ханнәс
# әлләз̃ии йууәсуису фии судуурин нәс
# минәл жиннәти уәннәс

## Сүренің жуық аудармасы
**Халифа Алтай бойынша:**

Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын.

# (Мұхаммед Ғ.С.): «Адамдардың Раббына,» 
# «Адамдардың иесіне,» 
# «Адамдардың Тәңіріне,» 
# «Сыбырлап азғырушының кесірінен,» 
# «Сондай адамдардың көкейлеріне салатын;» 
#«Мейлі жыннан, мейлі адамдардан болсын, (бүкіл азғырушылардың кесірінен Аллаға) сиынамын» де.

## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Әл-Ихлас сүресі

4 аяттан тұрады.

Бұл сүреде қысқаша таухид мәлімдемесі келтіріледі, Құдайдың абсолютті жалғыздығын сипаттайды.

## Арабша жазылуы
нобай|оңға


: 
: Бисмил-лә һир-рахмәнир-рахим,

**1:1**  
: 
: Қул һууаллаһу әхәд,

**1:2**  
: 
: Аллаһу ссамәд,

**1:3**  
: 
: Ләм йәлид уәләм йууләд,   

**1:4**  
: 
: Уә ләм йәкул ләһу куфууән әхәд.


## Қазақ тіліне жуық аудармасы
**[[Халифа Алтай]] бойынша**:

Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһтың атымен бастаймын.

#  (Мұхаммед Ғ.С. оларға) айт: Ол Аллаһ, біреу ақ. 
# Аллаһ мұңсыз. (Әр нәрсе оған мұқтаж) 
# Ол тумады да, туылмады. 
# Әрі оған ешкім тең емес.


## Сілттемелер

Санат:Құран сүрелері
Әл-Мәсәд сүресі

5 аяттан тұрады. Меккелік сүре.

## Кіріспе

Бұл Меккелік ерте сүреде қатігездік, зұлымдық көрсеткен адамдардың кейін өздері-де қайтқысыз күйреуге ұшырайтыны түсіндірлген.

## Арабша жазылуы және транскрипциясы

### Арабша:  بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
# تَبَّتۡ یَدَاۤ  اَبِیۡ  لَہَبٍ وَّ  تَبَّ 
# مَاۤ  اَغۡنٰی عَنۡہُ  مَالُہٗ  وَ  مَا کَسَبَ 
# سَیَصۡلٰی نَارًا ذَاتَ  لَہَبٍۚ 
# وَامۡرَاَتُہٗ ؕ حَمَّالَۃَ  الۡحَطَبِۚ 
# فِیۡ  جِیۡدِہَا حَبۡلٌ مِّنۡ مَّسَدٍ 

### Транскрипциясы
Бисмилләһир Рахманир Рахиим
1 Тәббәт йәдә әбии ләһәбиу уәтәбб
2 Мә әғнә ъанһу мәлуһу уәмә кәсәб
3 Сәйәслә нәрән з̃әтә ләһәб
4 Уәмрәәтуһу хәммәләтәл хәтаб
5 фии жиидиһә хәблум мим мәсәд

## Сүренің жуық аудармасы
**Халифа Алтай бойынша:**
 
Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
# Әбу Ләһаптің екі қолы құрысын! Құрыды да. 
# Оның малы да кәсібі де өзіне пайда бермеді. 
# Ол, жалындаған отқа кіреді. 
# Әйелі, отын көтеріп кіреді. 
# Оның мойнында есілген арқан болады.

## Сілттемелер

Санат: Құран сүрелері
Ақан Қарғамбайұлы Сатаев

**Ақан Қарғамбайұлы Сатаев** (23 желтоқсан 1971 жыл, Қарағанды, ҚазКСР, КСРО) — Қазақстан кинорежиссёрі, актёр, продюсер. 2020 жылы 7 шілдеден бастап Қазақфильм АҚ киностудиясының президенті қызметіне тағайындалды.

## Өмірбаяны мен шығармашылық жолы
Арғын тайпасы Қанжығалы руынан шыққан. 1994 жылы Алматы қаласында Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының кино және телевидение факультетін бітірді. Оқуды бітірген соң екі көркем фильмге түсті. Сол кездері режиссёр, продюсер ретінде жарнамалар түсірумен айналысып үлкен табысқа жетіп, 300 жарнамалық роликтер шығарумен қатар бірнеше "Алтын Жұлдыз" сыйлықтарын иеленді. 2003 жылы «Sataifilm» студиясының негізін қалады.

2007 жылы «Рэкетир» атты өзінің алғашқы толықметражды фильмін түсірді. Бұл көркем-суретті киноны журналистер мен сыншылар жылы қабылдады және фильм – кинотеатрларда кезекте тұрған көрермендердің көңілінен шықты. «Рэкетир» – қазіргі қазақ киносының тарихындағы ең алғашқы кассалық фильм. Аталған картина прокаттағы бастапқы күндерінде 1 миллион 150 мың доллар жинап, Қазақстанның бокс-оффисінде мегахитке айналды.

Келесі сатыда – «Қазақстан» ұлттық телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген «Ағайынды» сериалы. Ақан Сатаев бұл еңбегінде үш ағайындының тағдырларын қатар баяндайды. Мемлекеттік тапсырыстың шарасыз шығындарымен кездескеніне қарамастан, бірқатар актерларды жұлдыздар қатарына  шығарады – атап айтқанда, Берік Айтжанов, Әнуар Нұрпейісов, Нұрлан Әлімжанов және т.б.

Режиссердің кино және теледидар саласындағы сәтті тәжірибелерінен кейін, «Адасқан» атты жаңа фильмді, көрермендер үлкен қызығушылықпен күтті. Алматы облысының даласында түсірілген мистикалық триллер, көрерменді бірінші минуттан соңғы минутқа дейін шиеленістірсе, Андрей Мерзликин мен оның әріптестері Тұңғышбай Жаманқұлов пен Айғаным Садықованың шебер ойыны экраннан бас тартуға мүмкіншілік бермейді. Коммерциялық жағынан «Адасқан» киносының «Рэкетир» фильмінен пайдасы кем болғанымен, ол – Сатаевтың шығармашылығындағы жаңа кезең болып табылады, және Қазақстанның оскарлық комитеті дәл осы көркем-суретті Американдық кино өнерінің және ғылымдар академиясының номинациясы бойынша «Шетел тілінде қойылған ең жақсы фильм» сыйлығын алу үшін таңдауы кездейсоқ емес. 

Алдағы «Жаужүрек мың бала» тарихи жырының түсірілуін әзірлеуші және қазіргі «Айналайын» сериалының продюсерлік рөлін атқарып отырған Ақан Сатаев «Ликвидаторды» түсіргенде, психологиялық драмамен үйлескен боевик жанрына сүйенді.

## Фильмография
### Режиссёр
* 2007 — Рэкетир
* 2009 — Адасқан (Заблудившийся)
* 2009 — Ағайынды (телехикая)
* 2011 — Ликвидатор
* 2012 — Жаужүрек мың бала
* 2014 — Бауыржан Момышұлы (телехикая)
* 2015 — Рэкетир 2
* 2015 — Хакер
* 2015 — Блогер
* 2016 — Анаға апарар жол
* 2016 — Райондар
* 2018 — Бизнесмендер
* 2018 — Елбасы Жолы. Астана
* 2019 — Томирис

### Актер
* 1993 — Аллажар
* 1999 — Жас аккордеоншының өмірбаяны (Жизнеописание юного аккордеониста)

### Продюсер
* 2007 — Рэкетир
* 2009 — Адасқан
* 2011 — Айналайын (телехикая)
* 2018 — Елбасы Жолы. Астана
* 2018 — Әлемнің мейірімді бейжайлығы (басты продюсер)
*2019 — Қап-қара адам (басты продюсер)

## Дереккөздер
Әл-Муминун сүресі

118 аяттан тұрады.

Сүреде сенімнің негіздері ақида, таухид, монотеизм, рисалаһ, қайтадан тірілу, қиямаһ мәселелері талқыланады.

## Алғашқы он төрт аят

*23:001 Шынында иман келтіргендер құтылды. 
*23:002 Олар, сондай мүміндер, намаздарында іштей жалбарынады. 
*23:003 Олар, бос нәрселерден аулақ болады. 
*23:004 Олар, зекеттерін береді. 
*23:005 Олар, ұятты жерлерін сақтайды. 
*23:006 Бірақ жұбайлары немесе меншіктілері болса, оларға сөгіс жоқ. 
*23:007 Онда кім бұлардан басқаны іздесе, міне солар, шектен шығушылар. 
*23:008 Олар, аманаттарын, уәделерін қорғаушы. 
*23:009 Олар, намаздарына ұқыпты. 
*23:010 Міне солар, мұрагерлер.
*23:011 Олар онда мәңгі қалатын фердауыс жаннатына мұрагер болады.
*23:012 Расында адамды нағыз балшықтан жараттық. 
*23:013 Сонан кейін оны жатырда тұратын тамшы қылдық. 
*23:014 Сосын тамшыны ұйыған қан жасадық. Ұйыған қанды кесек ет жасап, кесек етті сүйек жасадық та сүйектерге ет қаптадық. Сонан кейін оны басқа бір жаратылыс қып, жан салдық. Жаратушылардың шебері ұлы Алла.

### Сенім білдірушілердің қасиеттері
Сүренің алғаш он бір аяттары сенім білдірушілердің қасиеттерін сипаттайды.
Он екінші, он үшінші, он төртінші аяттар Аллаһ Тағаланың адамды қалай жаратқандығы жайлы айтылады.

## Аллаһ Тағаланың Құранда Һуд адамдары жайлы ескертуі

"Елінің қарсы болған, ақыретті жасынға шығарған сондай-ақ Біз, өздеріне дүние тіршілігінде кеңшілік берген бастықтары: “Бұл өздерің құсаған ғана бір адам. Жегендеріңді жеп, ішкендеріңнен ішеді” деді. (23:33)

“Егер өздерің сияқты адамға бой ұсынсаңдар, рас сендер; сол уақытта зиянға ұшырайсыңдар.” (23:34)

“Сендерге; өліп, топырақ және сүйек болғанда; шын тіріліп, шығатындарыңды ескерте ме?” (23:35)

“Сендерге бұл ескертілген нәрсе; ұзақ, тым ұзақ!” (23:36)

“Дүниедегі тіршілігіміз ғана тіршілік. Кейіміз өлеміз, кейіміз өмір сүреміз де қайта тірілтілмейміз.” (23:37)

“Ол (Һұд) Аллаға өтірік жала жапсырған адам. Біз оған сенбейміз.” (23:38)"

## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Наньянг технологиялық университеті

**Наньянг технологиялық университеті** (Аббревияциясы: **НТУ**) Сингапурдағы екі ең ірі жоғарғы оқу орындарының бірі. 200-гектарды алып жатқан алпауыт университет қабырғасында 2010 жылы әлемнің ең бірінші Жазғы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2010 университеттің Юнан саябағында өтеді. Quacquarelli Symonds әлем университеттерінің ранкісі бойынша НТУ жалпы қатарда 58, инжиниринг мамандығы бойынша 26 орында келеді.

НТУ әлемнің ең шапшаң дамып келе жатқан зерттеу институттары қатарына кіреді. Зерттеу орындарын қаражаттандыру 2005-жылмен салыстырғанда 7-есе өскен.

## Колледждер, мектептер және институттар

НТУда 4 колледж бар, оның құрамына 12 мектеп кіреді.

### Инженерлік колледжі
* ресми торабы 
* School  of Chemical and Biomedical Engineering (SCBE) Химия және Биомедицина Инжинирингі
* School of Civil and Environmental Engineering (CEE) 
* School of Computer Engineering (SCE) 
* School of Electrical and Electronic Engineering (EEE)
* School of Materials Science and Engineering (MSE) 
* School of Mechanical and Aerospace Engineering (MAE)

## Дереккөздер

Санат:Сингапур жоғарғы оқу орындары
Санат:Университеттер
Санат:Білім беру
Hurts

**Hurts** — 1980-ші жылдарының электропоп жанрында өлең айтатын Манчестерден (Ұлыбритания) шыққан ағылшындық музыкалық ұжым. Музыканттар өз стилін «Noir’n’b and doom pop» деп атайды. New Musical Express оларды «Officially the. next. big. thing» деп атады. Олардың дебютті Wonderful Life сингліне түсірілген бейневидеосы YouTube-та 20 миллионнан астам көрулер жинады (14.11.2010). Wonderful Life алғашқы бейневидоесын олар өздері түсіріп, оған 20 фунт қаражат жұмсады.
Hurts тобы атауының екі мағынасы бар : біріншісі, ол дыбыстын анықтылығын өлшейтін өлшем бірлігі *(жүрек жай күйінде 1 Гц жиілігімен соғылады және [[Герц]] () сөзі «жүрек» деп аударылады)*, ал екіншісі — эмоция *( — бейнет; жан ауруы)*.

## Құрамы
* Тео Хатчкрафт (, (30 тамыз 1986)) — вокалшы (2009 — б.к.)
* Адам Андерсон (, (14 мамыр 1984)) — музыкант  (2009 — б.к.)

## Бейнеклиптері

## Синглдері

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
* LyricWiki сайтындағы өлеңдер мәтіндері 

Санат:Ұлыбритания музыкалық топтары
Санат:Ұлыбритания рок топтары
Санат:2009 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Халықаралық Математикалық Олимпиада

thumb|Халықаралық Математикалық Олимпиадасының логотипі.
**Халықаралық Математикалық Олимпиада** алғаш рет Румынияда басталған әр жылы әр елде өтетін оқушылар арасындағы математикалық байқау. Әдетте әр елден өкілі 6 оқушы, ғылыми жетекші және команда жетекшісінен тұрады. Олимпиада он күндерлік созылады: соның ішінде есеп шығаруға екі күн арналса, қалған күндер әлеуметітк бағдарламаларға толы болады.

## 51-ші Халықаралық Математикалық Олимпиада
**51-ші Халықаралық Математикалық Олимпиада** 2010-жылы Қазақстанда, Астана қаласында 2-14 шілде күндері аралығында өтті. Олимпиадаға 96 ел қатысып жалпы додада Қытай Халық Республикасы бірінші орынды иеленсе, Ресей екінші орынды иеленді.

## Өткен олимпиадалар

* 1 ХМО — Брашов и Бухарест, Румыния, 1959.
* 2 ХМО — Синая, Румыния, 1960.
* 3 ХМО — Веспрем, Венгрия, 1961.
* 4 ХМО — Ческе-Будеёвице, Чехословакия, 1962.
* 5 ХМО — Варшава и Вроцлав, Польша, 1963.
* 6 ХМО — Москва, КСРО, 1964.
* 7 ХМО — Берлин, ГДР, 1965.
* 8 ХМО — София, Болгария, 1966.
* 9 ХМО — Цетинье, Югославия, 1967.
* 10 ХМО — Москва, КСРО, 1968.
* 11 ХМО — Бухарест, Румыния, 1969.
* 12 ХМО — Кестхей, Венгрия, 1970.
* 13 ХМО — Жилина, Чехословакия, 1971.
* 14 ХМО — Торунь, Польша, 1972.
* 15 ХМО — Москва, КСРО, 1973.
* 16 ХМО — Эрфурт и Берлин, ГДР, 1974.
* 17 ХМО — Бургас и София, Болгария, 1975.
* 18 ХМО — Лиенц, Австрия, 1976.
* 19 ХМО — Белград, Югославия, 1977.
* 20 ХМО — Бухарест, Румыния, 1978.
* 21 ХМО — Лондон, Ұлыбритания, 1979.
* 22 ХМО — Вашингтон, АҚШ, 1981.
* 23 ХМО — Будапешт, Венгрия, 1982.
* 24 ХМО — Париж, Франция, 1983.
* 25 ХМО — Прага, Чехословакия, 1984.
* 26 ХМО — Йоутса, Финляндия, 1985.
* 27 ХМО — Варшава, Польша, 1986.
* 28 ХМО — Гавана, Куба, 1987.
* 29 ХМО — Канберра, Австралия, 1988.
* 30 ХМО — Брауншвейг, ФРГ, 1989.
* 31 ХМО — Пекин, КНР, 1990.
* 32 ХМО — Сигтуна, Швеция, 1991.
* 33 ХМО — Москва, Ресей, 1992.
* 34 ХМО — Стамбул, Түркия, 1993.
* 35 ХМО — Гонконг, 1994.
* 36 ХМО — Торонто, Канада, 1995. http://imo.math.ca/IMO95/ 
* 37 ХМО — Мумбаи, Үндістан, 1996. http://imo.math.ca/IMO96/ 
* 38 ХМО — Мар-дель-Плата, Аргентина, 1997. http://oma.org.ar/imo97/ 
* 39 ХМО — Тайбэй, Тайвань, 1998. http://imo.math.ntnu.edu.tw/ 
* 40 ХМО — Бухарест, Румыния, 1999. http://imo.math.ca/IMO99/ 
* 41 ХМО — Тэджон, Южная Корея, 2000. http://imo.math.ca/IMO2000/ 
* 42 ХМО — Вашингтон, АҚШ, 2001. http://imo.wolfram.com/
* 43 ХМО — Глазго, Ұлыбритания, 2002.
* 44 ХМО — Токио, Жапония, 2003. http://www.imo2003.com/ 
* 45 ХМО — Афины, Грекия, 2004. http://www.imo2004.gr/ 
* 46 ХМО — Мерида, Мексика, 2005. http://www.imo2005.org/ 
* 47 ХМО — Любляна, Словения, 6-18 шілде 2006. http://imo2006.dmfa.si/
* 48 ХМО — Ханой, Вьетнам, 18-30 шілде 2007. http://imo2007.vn 
* 49 ХМО — Мадрид, Испания, 10-22 шілде 2008. http://www.imo-2008.es/ 
* 50 ХМО — Бремен, Германия, 10-22 шілде 2009. http://www.imo2009.de/
* 51 ХМО — Астана, Қазақстан, 6-12 шілде 2010. http://www.imo2010org.kz/ 
* 52 ХМО — Амстердам, Нидерланд, 12-24 шілде 2011. https://www.imo2011.nl/ 

Санат:Математикалық сайыстар
Санат:Халықаралық оқушылар олимпиадалары
Wonderful Life (Hurts өлеңі)

**Wonderful life** — британдық Hurts дуэтінің, «Happiness» дебютті альбомынан өлең. Өлең релизі Данияда 2010 жылдың 3 мамырында өтті. 2010 жылдың 22 тамызында Ұлыбританияда дискісі жарыққа шықты. Өлең Германиялық хит-шеруінде екінші орынға тұрақталды, ал Бельгияда, Швейцарияда, Данияда, Ресейде және Аустрияда бірінші орынға тұрақталып, хитке айналды.

## Чарттардағы позициялар

## Композициялар тізімі

* **Дания (digital download)**
# «Wonderful Life» — 4:14

* **Ұлыбритания (CD синглі)**
# «Wonderful Life» — 4:16
# «Affair» — 6:26

* **Ұлыбритания (digital download)**
# «Wonderful Life» (Radio Edit) — 3:34
# «Wonderful Life» (Mantronix Remix) — 5:11
# «Wonderful Life» (Arthur Baker Remix) — 6:43
# «Wonderful Life» (Freemasons Remix Radio Edit) — 3:23
# «Wonderful Life» (Freemasons Extended Mix) — 8:28

* **Ұлыбритания (7" vinyl)**
# «Wonderful Life» — 4:16
# «Wonderful Life» (Mantronix Remix) — 5:11

* **Ұлыбритания (12" picture vinyl)**
# «Wonderful Life» (Arthur Baker Remix) — 6:43
# «Wonderful Life» (Arthur Baker Remix Instrumental)

* **Германия (digital download)**
# «Wonderful Life» — 4:16
# «Wonderful Life» (Arthur Baker Remix) — 6:43
# «Wonderful Life» (Lexy Remix) — 7:22
# «Wonderful Life» (Mantronix Remix) — 5:11

* **Германия (CD синглі)**
# «Wonderful Life» — 4:14
# «Wonderful Life» (Arthur Baker Remix) — 6:43

## Дереккөздер

Санат:Hurts өлеңдері
Тео Хатчкрафт

**Тео Дэвид Хатчкрафт** (; 30 тамыз 1986, Йоркшир, Англия) — ағылшындық музыкант, Hurts тобының вокалшысы.

## Өмірбаяны

Тео 1986 жылдың  30 тамызында Йоркшир графствосында дүниеге келген. Мектепті Ричмондте, ал университетті Салфордте аяқтады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* 
* Hurts тобының ресми сайты
Электропоп

**Электропоп** — электрондық және поп-музыка элементтерін біріктіретін танымал музыкалық жанр.

Санат:Электропоп
Санат:Электрондық музыка жанрлары
Санат:Поп-музыка жанрлары
Синтипоп

**Синти-поп** () — синтездеуіш басты рөл атқаратын музыкалық жанр.

Санат:Синти-поп
Санат:Поп-музыка жанрлары
Санат:Электрондық музыка жанрлары
Сент-Люсия

**Сент-Люсия** ( ) — Кариб теңізінде орналасқан аралдық мемлекет. Бұрын Аравактар қойған **Иёнола** және калинаго халқы берген **Хеуанорра** аттары болған. Кіші Антиль аралдары тобына кіретін Сент-Люсия Сент-Винсент аралының солтүстігінде, Барбадос аралының солтүстік-батысында және Мартиника аралының оңтүстігінде орналасқан. Сент-Люсия жерінің аумағы — 617 км2, және халық саны — 165,595 адам (2010). Елдің ең ірі қаласы және қазіргі елордасы — Кастри.

## Дереккөздер

*
Есептеу Техникасы Ассоцияциясы

**Есептеу Техникасы Ассоцияциясы** (, **ACM**) есептеу техникасы мамандарының қоғамы. 1947-жылы әлемнің ең ірі әрі беделді ғылым және білім есептеу техникасы қоғамдығы. 100,000-нан астам адам қоғам мүшелері болып саналады. Штаб-пәтері Нью-Йорк қаласында орналасқан. Аталған қоғам ЭЭИИ қоғамымен қолма-қолтық жұмыс істеуде. 

## Жұмыстар

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
* 
* ACM  публикацияларға арналған портал
* ACM Электронды кітапхана

Санат:Есептеу техникасы
Санат:1947 жылы құрылған ұйымдар
Санат:Ақпараттану
Санат:Алфавит бойынша компаниялар
Санат:Халықаралық ұйымдар
Томас Вудро Вильсон

**Томас Вудро Вильсон** (қараша 28, 1856 – ақпан 3, 1924) АҚШ-ның 28-ші президенті, 1913 - 1921 жылдар аралығында басқарды. Алғашында прогрессивті қозғалыс басшысы, кейін келе 1902 - 1910 жылдары Принстон университетінің президенті лауазымдарын атқарады, кейін келе Нью-Джерси штатының басшысы болып тағайындалды, 1911 - 1913жж.

## Балалық шағы
Томас Вудро Вилсон Стоунтонда (Вирджиния), теология ғылымдарының докторы Джозеф Уилсон (1822-1903) мен Джанет Вудроу (1826-1888) дүниеге келген. Анасының тегі оның екінші (және одан әрі — бірінші) есімі болды. Вудро Вилсонның тамырларында шотландтық және ирландиялық қан басым болды. Оның әкесі мен әжесі 1807 жылы Страбан қаласынан (Тирон округі, Солтүстік Ирландия) АҚШ-қа қоныс аударды. Томас Вудро Вилсон оқуда қиындықтарға тап болып, шамамен 12 жасқа дейін оқуды үйренбеді. Содан кейін ол стенографияны игерді және оқудағы артта қалушылықтың орнын толтыруға көп күш жұмсады. 

1873 жылы Солтүстік Каролинадағы Дэвидсон колледжіне түсіп, пресвитериан шіркеуінің министрлерін дайындады. Сол жылы Вудро Колумбияның алғашқы пресвитериан шіркеуіне қосылып, өмірінің соңына дейін оның мүшесі болып қала берді. 1874 жылдың жазында ауруына байланысты ол колледжден кетіп, Уилмингтонға (Солтүстік Каролина) қоныстанды.

1879 жылы Уилсон Виргин университетінің заң мектебіне оқуға түсті, бірақ 1880 жылдың аяғында денсаулығына байланысты үйіне Уилмингтонға кетті, онда ол өзін-өзі жұмыспен қамтыды.

## Бірінші Президенттік мерзім (1913-1917)
Бірінші Президенттік мерзім ішінде Вудроу Уилсон "Жаңа Бостандық" саясаты аясында экономикалық реформалар жүргізді-Федералды резервтік жүйені құру, банктік реформа, монополияға қарсы реформа, сыртқы саясатта бейтарап ұстанымға ие болды, елді Бірінші дүниежүзілік соғысқа кіргізбеуге тырысты.

## Екінші президенттік мерзім (1917-1921)
Екінші президенттік мерзімде Уилсон өзінің күш-жігерін АҚШ 1917 жылы 6 сәуірде, Уилсонның екінші президенттік мерзімі басталғаннан кейін бір айдан сәл астам уақыт өткен Бірінші дүниежүзілік соғысқа бағыттады.

## Ескертпелер
*Cooper J. M.* Woodrow Wilson // Encyclopædia Britannica 

Санат:АҚШ президенттері
Пеларгон қышқылы

**Пеларгон қышқылы** (*Нонан қышқылы*) С8Н17COOH — бір негізді органикалық карбон қышқыл. Пеларгон қышқылының балқу t 12,5 °C, қайнау t 253-254 °C, тығыздығы 0,9 г/см³.

Санат:Органикалық қышқылдар
Санат:Майлы қышқылдар
Өзбекше Уикипедия

**Өзбекше Уикипедия** () — Уикипедияның өзбек тіліндегі бөлімі.

2004 жылдың қаңтар айында пайда болған. Сол жылы алғашқы мақаласы жазылады.

## Мақалалардың мазмұны
 жылдың   күніне сәйкес өзбекше Уикипедияда 15 таңдаулы мақала () және 38 жақсы мақала () бар:

* Таңдаулы мақалалар:  Tehron (Тегеран), Yulduz (Жұлдыз), Alisher Navoiy (Әлішер Науаи), Falsafa (Философия), Koreya Respublikasi (Корея Республикасы), Cristiano Ronaldo (Криштиану Роналду).
* Жақсы мақалалар: Nirvana (guruh) (Нирвана), Adolf Hitler (Адолф Гитлер), Nightwish, Kelly Clarkson (Келли Кларксон), Arslon, Jodugar va Javon (Арыстан, Сиқыршы және шкаф), Elektrogitara (Электрогитара).

Барлық Уикипедияларда болуы тиіс мақала тізімі бойынша өзбек бөлімі 50 орында тұр.

## Санақ
Қазіргі уақытта өзбекше Уикипедияның мақалалар саны . Тіркелгендер , олардың  соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - . Тереңдігі — 

Түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің мақала саны бойынша барлық түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің қосынды көрсеткішінен өзара үлесі суретте (төмендегі) көрсетілген.

## Тарихы
*8 қараша 2012 ж. – 50 000 мақала.
*25 қараша 2012 ж. – 55 000 мақала.
*30 қараша 2012 ж. – 60 000 мақала.
*4 қаңтар 2013 ж. – 70 000 мақала.
* 13 ақпан 2013 ж. – 80 000 мақала.
*10 наурыз 2013 ж. – 90 000 мақала.
*20 наурыз 2013 ж. – 100 000 мақала.
*20 сәуір 2013 ж. – 110 000 мақала.
*9 мамыр 2013 ж. – 120 000 мақала.
*17 мамыр 2022 ж. – 140 000 мақала
*3 шілде 2022 ж. – 150 000 мақала
*4 тамыз 2022 ж. – 160 000 мақала
*26 қараша 2022 ж. – 200 000 мақала.

## Құлыпталуы
2011 жылдың аяғында Өзбекстанда жоғарғы провайдер өзбекше Уикипедияны құлыптаған болатын.

## Тағыда қараңыз
* WikiStipendiya
* WikiOromgoh

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Өзбекше Уикипедия 
* Өзбекше Уикипедияның мобильдік нұсқасы 

Санат:Түркі тілді Уикипедиялар
Санат:Уикипедия бөлімдері
Льеж — Бастонь — Льеж

**Льеж — Бастонь — Льеж** () — ең ескі классикалық шоссейлік веложарыс. Жыл сайын Бельгия Арденндер тауларында, Льежден Бастоньға және кері маршруты бойынша өткізіледі. Алғашқы жарыс әуесқойлар арасында 1892 жылы өтсе кәсіпқойлар арсында — 1894 жылы өткен. UCI әлемдік рейтингісіне кіретін 24 веложарыстың бірі.

## Тарихы
Бұл веложарыс Флеш Валоньмен қатар бельгиялық арденн классиктерінің бір бөлігі. Бұрындары екі жарыс та бірінен кейін екіншісі қатарынан екі күнде өтетін, сондықтан *«Арденн демалыстары»* деп аталған. 

1919, 1957 және 1980 жылдары жарыстар өте ауыр ауа-райы жағдайында өте төменгі температурада және қарлы күндері өткен. 1957 жылы жарыс нәтижесінде екі бәрдей велоспортшылар жеңімпаз атанды: бельгийліктер Франс Шуббен мен Жермен Дерейк. Дерейк ереже бойынша рұқсат етілмеген теміржол өткелінен өткендігі арқасында бірінші болып мәре сызығын кескен, бірақ дисквалифицияланған жоқ, себебі өткелге дейін қарсыластарынан үшминуттық алда келе жатқан, ал төрешілер ереже бұзу жеңіске жетуге шешуші рөл атқармады деп тапқан, дегенмен мәреге екінші болып жеткен Шуббенге де жеңімпаз татағын берді. 1980 жылы Бернар Ино алға сексенінші километрде суырылып шығып мәреге тоғызминуттық артықшылықпен жеткен.

1991 жылға дейін дистанция Льеждің жазық жолдарында аяқталатын, ал 1992 жылдан  - мәрені Льеж солтүстігіндегі Анс қалашығындағы Сен-Николя тауына ауыстырылды.

## Маршрут
Жарыс Льежден Бастонға дейінгі түзу 95-километрлік кесінді және 163-километрлік кері Ансқа дейіңгі алаңнан тұрады. Жарыстың екінші бөлігі дөңдігі 12%-ға дейінгі созылған таулы алқаптардан тұрады.
## Жеңімпаздар

## Сәлтемелер

* Официальный сайт

*
Сингапур порты

thumb|right|200px|Сингапур порты
**Сингапур порты** - Сингапур елінің теңіз жағалауында орналасқан ірі теңіз порты. 

Қазіргі уақытта әлемнің ең шапшаң жұмыс істейтін порты болып саналады. Аумағы бойынша әлемнің ең ірі төрт Шанхай, Роттердам, Гонконг порттарының бірі.

## Сыртқы сілттемелер

*Лайв Камера 
*Ресми торабы
**Порт операциялары статистикасы 
*

Санат:Сингапурдағы транспорт
Маглев

[thumb|JR-Maglev Йаманаши аумағы, [Жапония 2005]]
[thumb|Transrapid 09 Эмсланд байқау аумағы [Германия]]

**Маглев** (**маг**ниттік **лев**итация) сөзінен құралған шапшаң тасымалдау темір-жол жүйесі. Маглев жүйесі темір жол машинесі магниттік левитация арқылы ауада қалғып үйкеліс күшін азайту нәтижесінде кедергісіз әрі үлкен жылдамдықпен қозғалу мүмкіндігіне ие. Ең жоғарғы тасымалдау жылдамдығы рекорды 581 км/cағ, Жапонияда CJR MLX01 маглев поезді 2003-жылы көрсеткен.

## Дереккөздер


Санат:Қоғамдық көлік
Эспланада

**Эспланада** Сингапур өзені мен Марина шығанағының бойында орын алған мәдениет орталығы. Бұл орталықта концерт холдары, театр, кітапханалар жұмыс істейді.

## Дизайн

### Концерт Холл

## Фото галерея

File:Singapore - Merlion Park-Esplanade-Marina Square.jpg|The durian-shaped Esplanade stands out in front of the Marina Square area
File:Esplanade – Theatres on the Bay during rehersals.jpg|Interior of the Theatre
File:Interior_of_the_Theatre,_Esplanade_–_Theatres_on_the_Bay,_Singapore_-_20070119.jpg|Interior of the Theatre
File:Interior of the Concert Hall, Esplanade – Theatres on the Bay, Singapore - 20070119-01.jpg|Interior of the Concert Hall
File:Interior_of_the_Concert_Hall,_Esplanade_–_Theatres_on_the_Bay,_Singapore_-_20070119-02.jpg|Interior of the Concert Hall
File:Esplanade at night June June 2009.jpg|The Esplanade at night
File:Esplanade_close.JPG|Closeup of the Esplanade shades
File:EsplanadeAerial.JPG|Aerial view of the Esplanade
File:Theatre_and_Concert_Hall,_Esplanade_–_Theatres_on_the_Bay,_Singapore_-_20110528.jpg|Performing Arts Center, Esplanade, Marina Bay


## Сыртқы сілттемелер

* Ресми торап
* Эспланада театры

Санат:Сингапур
Ән-Наср сүресі

3 аяттан тұрады.

Наср сөзі қазақ тіліне "Жеңіс" деп-те аударылады.

## Арабша жазылуы
нобай|Ән-Наср сүресі

          
       بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ

# اِذَا  جَآءَ  نَصۡرُ اللّٰہِ  وَ  الۡفَتۡحُ

# وَ  رَاَیۡتَ النَّاسَ یَدۡخُلُوۡنَ فِیۡ  دِیۡنِ اللّٰہِ  اَفۡوَاجًا

# فَسَبِّحۡ  بِحَمۡدِ رَبِّکَ وَ اسۡتَغۡفِرۡہُ ؕ اِنَّہٗ کَانَ  تَوَّابًا 


Транскрипциясы: Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# из̃ә джәә нәсруллаһи уәлфәтх
# уәрәәйтән нәсә йәдхулуунә фии дииниллаһи әфуәжә
# фәсәббих бихәмди раббикә уәстәғфирһу [жим] иннәһу кәнә тәууәбә

## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Франсуа Олланд

**Франсуа Жерар Жорж Николя Олланд** (; 12 тамыз 1954, Руан) — француздық саяси және мемлекеттік қайраткер, Франция социалистік партиясының алғашқы хатшысы (1997—2008). Францияның Ұлттық жиналысының депутаты (1988—1993; 1997 жылдан бастап), Тюль қаласының мэрі (2001—2008). 2008 жылдан бастап Коррез департаменті бас кеңесінің президенті.

Социалистік партиядан 2012 жылдың Франциядағы президенттік сайлауының жеңімпазы. 22 сәуірде өткен бірінші турда 28,63 % дауыс жинап, Николя Саркозимен бірге екінші турға өтті, ал 6 мамыр күні өткен сайлаудың екінші турында Саркозиді жеңіп, Францияның 24-ші президенті болып атанды.

## Өмірбаяны
Дәрігер ортопед Жорж Олландтың және әлеуметтік қызметші Николь Триберттің отбасында дүниеге келген.

Париж қаласының политехникалық зерттеулер институтында (Sciences Po) және HEC Paris бизнес мектебінде заң мен бизнесті оқып, білімі алған.

1978—1980 жылдар аралығында Ұлттық басқару мектебінде (ENA) білім алған. 1979 жылы, оқу кезінде сонда социалистік партияға кірді. Оқуды бітіргеннен кейін Есеп палатасында аудитор болып жұмыс істеді.

Сонымен қатар, 1980-ші жылдарында саяси істермен белсенді айналысқан. 1981 жылдың президенттік сайлау кезінде Франсуа Миттеранның экономикалық кеңесшісі және сенімді тұлғасы ретінде сөз сөйледі.

1984 жылы Олланд Есеп палатасының кеңесшісі болып тағайындалды.

1988 жылдан 1993 жылға дейін және 1997 жылдан бастап социалистік партиясының тізімі бойынша Франция Ұлттық жиналысының депутаты болып табылады.

1997 жылы социалистік партиясының алғашқы хатшысы қызметін алды.

2001 жылдан 2008 жылға дейін Тюль қаласының басшысы болған.

2008 жылы Коррез департаменті бас кеңесінің мүшесі, ал содан кейін президенті болып сайланды. Сол уақытта ол партияның алғашқы хатшысы қызметін босатты. 2011 жылы мемлекеттік кеңесінің президенті болып қайта сайланды.

## Еңбектері
* *«Таңдау уақыты. Саяси экономика үшін»*, Пьер Московичимен бірге, 1991. ISBN 978-2738101461
* *«Бүгінгі социалистік идея»*, Omnibus, 2001. ISBN 978-2-259-19584-3
* *«Неге социализм емес?»*, 2010.
* *«Француздық түс»*, Privat, 2011. ISBN 978-2-7089-4441-1
* *«Франция тағдыры»*, Fayard, 2012. ISBN 978-2-213-66283-1
* *«Тағдырдың өзгерiсi»*, РRobert Laffont. ISBN 978-2-221-13117-6

## Сыртқы сілтемелер
* Франсуа Олландтың ресми сайты 
* Франсуа Олланд Францияның Ұлттық кеңесінің сайтында

Санат:Франция саясаткерлері
Санат:Франция президенттері
Әл-Кәфирун сүресі

6 аяттан тұрады.

әл-Кафирун сөзі "Құдайға сенбегендер" деген мағынаны білдіреді. Меккеде мұсылмандар құдалауға түскен уақытта уахи етілді. 

## Арабша жазылуы

          
       بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
# قُلۡ یٰۤاَیُّہَا الۡکٰفِرُوۡنَ

# لَاۤ  اَعۡبُدُ مَا تَعۡبُدُوۡنَ

# وَ لَاۤ  اَنۡتُمۡ عٰبِدُوۡنَ مَاۤ  اَعۡبُدُۚ

# وَ لَاۤ  اَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدۡتُّمۡ

right|Кәфирун сүресі
# وَ لَاۤ  اَنۡتُمۡ عٰبِدُوۡنَ مَاۤ  اَعۡبُدُؕ

# لَکُمۡ  دِیۡنُکُمۡ  وَلِیَ  دِیۡنِ 
нобай|Кәфирун сүресі, Құран, 125 бет, 1874 жыл


Транскрипциясы:
Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# қул йә әййуһәл кәфируун
# лә әъбуду мә тәъбудуун
# уәлә әнтум ъабидуунә мә әъбуд
# уәлә әнә ъабидум мә ъабәдттум
# уәлә әнтум ъабидуунә мә әъбуд
# ләкум диинукум уәлийә диин

## Аяттың жуық аудармасы
**Халифа Алтай бойынша:**

Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
# (Мұхаммед Ғ.С.): «Әй кәпірлер!» 
# «Сендердің табынғандарыңа табынбаймын;» 
# «Әрі сендер де менің құлшылық қылғаныма құлшылық қылмайсыңдар.» 
# «Сірә мен сендердің шоқынғандарыңа шоқынушы емеспін» 
# «Сондай ақ сендер де менің құлшылық қылғаныма, құлшылық қылушы емессіңдер.» 
# «Сендердің діндерің өздеріңе, менің дінім өзіме тән» де. 


## Сілтемелер
* Құран  
* Аят  
* Тирмизи

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Әл-Кәусәр сүресі

3 аяттан тұрады. Бұл сүре Меккеде Исра мен Миғраж оқиғаларына дейін уахи етілді.

## Арабша жазылуы
нобай|Әл-Кәусәр сүресі
      بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ  
# اِنَّاۤ  اَعۡطَیۡنٰکَ  الۡکَوۡثَرَ 
# فَصَلِّ  لِرَبِّکَ وَ انۡحَرۡ 
# اِنَّ شَانِئَکَ ہُوَ الۡاَبۡتَرُ 

Транскрипциясы:
Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# иннә әътайнәкәл кәус̃әр
# фәсалли лираббикә уәнхәр
# иннә шәниәкә һууәл әбтәр

## Жуық аудармасы
**Халифа Алтай бойынша:**
 
Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
# (Мұхаммед Ғ.С.) Шын мәнінде саған кәусәрді бердік. 
# Сондықтан Раббың үшін айт намазын оқы, құрбан шал. 
# Расында дұшпаныңның өзі ұрпақсыз қалады.

## Сілттемелер

Санат: Құран сүрелері
Әл-Мағун сүресі

7 аяттан тұрады. Меккеде уахи етілді.

## Арабша жазылуы
нобай|Әл-Мағун сүресі

          
       بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ

# اَرَءَیۡتَ  الَّذِیۡ یُکَذِّبُ بِالدِّیۡنِؕ

# فَذٰلِکَ الَّذِیۡ یَدُعُّ  الۡیَتِیۡمَۙ

# وَ لَا یَحُضُّ عَلٰی طَعَامِ الۡمِسۡکِیۡنِؕ

# فَوَیۡلٌ  لِّلۡمُصَلِّیۡنَۙ

# الَّذِیۡنَ ہُمۡ عَنۡ صَلَاتِہِمۡ سَاہُوۡنَۙ

# الَّذِیۡنَ ہُمۡ  یُرَآءُوۡنَۙ

# وَ یَمۡنَعُوۡنَ الۡمَاعُوۡنَ 


Транскрипциясы:
Бисмилләһир Рахманир Рахиим
# әрәәйтәл ләз̃ии йукәз̃з̃ибу биддиин
# фәз̃әликәл ләз̃ии йәдуъъул йәтиим
# уәлә йәхудду ъалә таъамил мискиин
# фәуәйлул лилмусаллиин
# әлләз̃иинә һум ъан саләтиһим сәһуун
# әлләз̃иинә һум йурәуун
# уәйәмнәъуунәл мәъуун

## Аяттың жуық аудармасы
**Халифа Алтай бойынша:**

Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
# (Мұхаммед Ғ.С.) Сондай дінді өтіріксінгенді көрдің бе? 
# Міне сол жетімді қақпайлағанды, 
# Міскінді тамақтандыруға қызықтырмайды. 
# Сондай намаз оқушыларға нендей өкініш! 
# Олар намаздарын немқұрайлы оқиды. 
# Олар көрсету үшін оқиды. 
# Сондай-ақ олар тұтыну заттарына тыйым салады.



## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Ағайындылар

**Ағайындылар** сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:

*Ағайындылар (ұғымы) — бір ата-анадан немесе ағалы- інілілерден өрбіген жақын туыс адамдар.
*Ағайынды (телесериал) — «Қазақстан» телерадиокорпорациясының тапсырысымен түсірілген алты сериялы көркем телесериал (2009 жыл).
Әш-Шуғара сүресі

227 аяттан тұрады.

Шуара Құран Кәрімнің 26-шы аяты, мағынасы ақындар.

Сүреде Мұса пайғамбар мененен Ибраһим пайғамбарлар оқиғалары айтылады.

## Жекелеген аяттардан

"(Мұхаммед Ғ.С.) оларға Ыбырайым (Ғ.С.) ның Қиссасын баян ет; (26:69)

Сол уақытта ол әкесіне, еліне: “Неменеге табынасыңдар?”,- деді. (26:70)

Олар: “Бұттарға шоқынамыз, оларға мүлде мүлгудеміз” деді. (26:71)

(Ыбырайым Ғ.С.): “Олар шақырғандарыңда ести ме?”,- деді. (26:72)

“Немесе олар сендерге пайда, зиян келтіре ала ма?” (26:73)

Олар: “Жоқ, аталарымызды осылай істеген түрде таптық” деді. (26:74)

“Ал енді неменеге табынғандарыңды көрдіңдер ме?”,- деді. (26:75)

“Сендер де, бұрынғы аталарың да.” (26:76)

“Әлемдердің Раббынан басқа, олар менің дұшпаным.” (26:77)

“Ол, мені жаратқан, маған тура жол көрсетеді.” (26:78)

“Ол, маған жегізеді де, ішкізеді.” (26:79)

“Ол, қашан ауырсам, маған шипа береді.” (26:80)

“Ол, мені өлтіреді де, сонсоң тірілтеді.” (26:81)

“Ол сондай Алла, киямет күні қателерімді жарылқауын үміт етемін.” (26:82)"

## Лұт елі
"Лұт елі де елшілерді жасынға айналдырды. (26:160)

Сол уақытта туыстары Лұт (Ғ.С.): “Қорықпайсыңдар ма?”,- деді. (26:161)

“Мен сендерге сенімді бір Елшімін.” (26:162)

“Енді Алладан қорқыңдар да маған бой ұсыныңдар.” (26:163)

“Бұған сендерден ақы сұрамаймын. Менің ақым әлемдердің Раббына міндетті.” (26:164)

“Дүниеде (қатындар тұрып,) еркектерге қосыласыңдар ма?” (26:165)

“Раббыларыңның сендер үшін жаратқан әйелдеріңді тастайсыңдар ма? Сендер асқынған елсіңдер.” (26:166)

Олар: “Әй Лұт! Егер тыйылмасаң, әлбетте (жұрттан) шығарыласың” десті. (26:167)

Лұт (Ғ.С.): “Әрине мен сендердің қылықтарыңнан жиіркенемін” деді. (26:168)

“Раббым, мені, семьямды бұлардың қылықтарынан құтқар!” (26:169)

Сонда оны да, үй-ішін де тұтас құтқардық. (26:170)

Жоқ болатындардың ішіндегі кемпірден басқа. (25:171)"

## Лұт пайғамбар
"Сонда оны да, үй-ішін де тұтас құтқардық. (26:170)

Жоқ болатындардың ішіндегі кемпірден басқа. (26:171)

Сосын қалғандарды да жоқ еттік. (26:172)

Оларға жаңбыр жаудырдық. Ескерту берілгендердің жаңбыры нендей жаман! (26:173)

Рас бұнда бір ғибрат бар. (26:174)

(Мұхаммед Ғ.С.) Рас Раббың тым үстем, ерекше мейірімді. (26:175)"

## Сілтемелер
* Құран

## Дереккөздер


Санат:Құран сүрелері
Әт-Тахрим сүресі

Меккеде түскен 12 аяттан тұрады.

Сүреде Пайғамбар (с.а.с.)-дың жұбайларының біреулеріне көңілі толмағаны түралы бір оқиға айтылады. Бұл сүреде оның жұбайларына іс-әрекетіне қатысты ескертулер жасалады.

## Лұт пайғамбар
"Алла (Т.) кәпірлерге Нұх (Ғ.С.) тың әйелі мен Лұт (Ғ.С.) тың әйелін мысал көрсетті. Олар жақсы құлдарымыздан екі құлдың некесінде еді. Сонда екеуі де оларға опасыздық қылды. Сондықтан екі пайғамбар да ол екеуін Алладан еш қорғай алмады. “Екеуің тозаққа кірушілермен бірге кіріңдер” делінді. (66:10)"

Санат:Құран сүрелері
Коррез

**Коррез** (, ) — Франция орталығының оңтүстігінде орналасқан департамент, Жаңа Аквитания аймағы департаментінің бірі. Реттік нөмірі — 8. Әкімшілік орталығы — Тюль. Жұрты — 232,6 мың адам (департаменттер арасында 80-ші орында, 1999 жылдың мәліметі бойынша).

## Географиясы
Аумағы 5857 км². Департамент үш бөлікке бөлінеді — таулы (ең жоғарғы нүктесі — Бессу тауы, 978 м), жазықтық және Брив өзенінің алқабы.

## Әкімшілік-аумақтық бөлінуі
Департамент құрамында 3 аймақ, 37 кантон және 286 коммуна.

## Тарихы
Коррез — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Бұрынғы Лимузен провинциясының аумағында орналасқан.

## Тағы қараңыз
* Коррез департаментінің коммуналары

## Сыртқы сілтемелер
* Коррез департаментінің ресми сайты (in French)
* Conseil Général website (in French)
Социалистік партия (Франция)

**Социалистік партия** () — Францияның ең ірі саяси партияларының бірі.

Партияның мүшелер саны 233 000 адамды құрайды. Социалистік партияның жастар ұйымы Жас социалисттер қозғалысы болып табылады. Ұйымның басшысы 2011 жылдың 19 қарашасында Тьерри Маршаль-Бек () болып сайланды.

## Басшылығы
Алғашқы хатшылары
* Ален Савари (1969 — 1971)
* Франсуа Миттеран (маусым 1971 — мамыр 1981)
* Лионель Жоспен (1981 — 1988)
* Пьер Моруа (мамыр 1988 — қаңтар 1992)
* Лоран Фабиус (қаңтар 1992 — сәуір 1993)
* Мишель Рокар (1993 — 1994) (уақытша төраға)
* Анри Эммануэлли (1994 — 1995) 
* Лионель Жоспен (қазан 1995 — 1997) 
* Франсуа Олланд (1997 — 2008)
* Мартин Обри (2008 ж. 25 қарашасынан бастап )

Сенаттағы топтың төрағасы — Жан-Пьер Бель 
Ұлттық жиналыстағы фракцияның төрағасы — Жан-Марк Эйро 
Еуропалық парламенттегі фракцияның төрағасы — Мартин Шульц 
Жас социалисттер қозғалысының президенті — Тьерри Маршаль-Бек (2011 ж. 19 қарашасынан бастап)

## Ұлттық жиналыстағы депутаттар саны

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*
Максим Геннадьевич Иглинский

**Максим Геннадьевич Иглинский** (18 сәуір 1981; Астана) — қазақстандық велошабандоз. Иглинский 2005 жылы *Domina Vacanze* велоклубының намысын қорғап, кәсіби велошабандоз атағына ие болды, ал 2006 жылы Milram клубына ауысты. Иглинский 2007 жылдың *Критериум ду Дофине* 6 кезеңін жеңіп алды. Ол Валентин Иглинскийдің ағасы.

2012 жылдың көктемінде Льеж — Бастонь — Льеж веложарысын ұтып алды.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана велоклубының сайтындағы жеке беті 
*Palmares on Cycling Base (French) 

Санат:Қазақстан велошабандоздары
Ликвидатор

**«Ликвидатор»** — 2011 жылы триллер/шабыс жанрында түсірілген Қазақстан фильмі. Режиссёрі – Ақан Сатаев. Фильмін түсіру жұмыстары 2010 ж. 15 ақпанда басталды, 2 мамырда аяқталды. Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» акционерлік қоғамы мен «SATAIFILM» киностудиясы, «Ликвидатор» фильмінің премьерасын барлық кинотеатрларда 2011 жылдың 7 сәуірінен бастап ұсынады.

## Сюжет
Фильмнің слоганы: «Ол кек алумен шектелген жоқ».

Оққағар болып қызмет көрсететін Әрсен атты жас жігіт үлкен ағасы қаза тапқаннан кейін, оның өлімі кездейсоқ емес екені туралы мәліметке тап болады. Осы сәтте Әрсеннің болжамдарын растап, қауіпсіздік агенттері ретінде әлдебір ұйым пайда болады. Енді ол қайткен күнде де шындықты анықтауға бел буады. Бұл шиеленіскен істе ағасының өліміне жауаптылар көбейе бастайды. Ал, істі аяғына дейін жеткізуге оның шамасы келе ме?

## Рөлдерде
*Берік Айтжанов – *Әрсен*
*Әзіз Бейшеналиев – *Берік*
*Қарлығаш Мұхаметжанова – *Жанна*
*Винни Джонс – *киллер*
*Михаил Токарев – *бірінші жасырын агент*
*Төлеубек Аралбай – *екіншімен жасырын агент*
*Тимур Жақсылықов – *Естай*
*Сергей Никоненко – *Сергей*
*Анатолий Креженчуков – *Анатолий Фёдорович*
*Виктор Ашанин – *Виктор Бурков*
*Меңтай Өтепбергенов – *Алдияр*
*Ирина Лебсак – *психолог*
*Сергей Уфимцев – *информатор*

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Фильмнің ресми сайты 
* Қазақфильм сайтындағы беті
* Трейлері: youtube — kiwi

Санат:Қазақстан триллер фильмдері
Санат:Сатайфильм
Санат:Қазақфильм фильмдері
Бульяс

**Бульяс** ()  — Испаниядағы  муниципалитет, Мурсия автономды ауданына кіретын Мурсия әкімшілік бірлігіне қатысты. Муниципалитет Нороэсте ауданы құрамына кіреді. Ауданы: 82,2 км². Халықының саны 12424 адам  2010 жыл бойынша. Аудандық орталыққа дейінгі қашықтық - 52 км. 
Қаланың  саруары Вирхен дель Росарио болып саналады.

## Тарихы
Қаланың іргетасы 1690 жылы қаланған. 

thumb|left|200px|Бульяс
thumb|right|200px|Бульяс

## Сілтемелер
* Ресми бет 
* Ayuntamiento de Bullas 
* Consejo Regulador de la Denominación de Origen "Bullas"
* Gestión Integral Habitats Comarca Noroeste 

Санат:Испания
Әлия Молдағұлова халықаралық әуежайы

**Әлия Молдағұлова халықаралық әуежайы** — Қазақстанның Ақтөбе каласындағы халықаралық әуежайы. Қаланың оңтүстік-батыс шеткейінде, Ақтөбе темір жол бекетінен оңтүстікке қарай 3,5 шақырым  жерде орналасқан.

Ақтөбедегі 1 класты әуежай. Ил-86, Боинг 727—200 және Ан-124 (дирекцияның рұқсатымен) секілді ұшақтардың көпшілік түрін, сонымен қатар тікұшақтардың барлық түрін қабылдай алады.

Әуежайдың аумағына Ан-2 және Як-18 ұшақтары ме Ми-2 тікұшағына жөңдеу жасайтын азаматтық авиацияның № 406 авиажөндеу зауыты шектесіп жатыр.

Азаматтық авиациядан басқа, әуежайда Әскери авиация орын тепкен. Онда екі дүркін батыр атанған Т.Я. Бигельдинов атындағы Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері Әскери институтының оқу ұшақтары негізделген. Институт 1996 жылы бұрынғы Ақтөбе жоғары әскери авиация училищесі негізінде құрылды. Сондай-ақ Ақтөбе облысының Мәртөк ауданында Хлебодар жер асты оқу әуежайы бар.

Ақтөбеден 60 шақырым жердегі  № 37 темір жол айрығының жанында).

2004 жылдан бастап әуежайды жаңғырту жұмыстары жүріп жатыр.  ҰҚА толық жөңдеуден өтті. Қазіргі кезде аэровокзалды қайта жоспарлау іске асырылуда.

Ақтөбе облысында желгілікті әуе жолдары: Ырғыз әуежайы, Карась әуежай, Кенқияқ әуежайы, Шалқар әуежайы, Бозой әуежайы, Қарабұтақ әуежайы секілді бірнеше әуеайлақтары бар. Олар 1990 жылдары қараусыз қалған, бірақ 2011 жылдан бастап олардың қайта өркендеуі басталды.  Ырғыз әуежайы қалпына келтіріліп, Шалқар әуежайы және Бозой әуежайының қайта келтірілу жұмыстары жоспарлануда. 2011 жылдың қарашасынан бастап Л-410 ұшақтарымен аптасына екі рет Ақтөбе - Ырғыз - Ақтөбе әуе рейсі іске қосылды.

## Әуе компаниялары мен ұшу бағыты

## Ескерту



## Сілтемелер
* Схема аэродрома Ақтөбе әуежайының сұлбасы 
* В Актобе приступили ко второму этапу реконструкции аэропорта 
* Ақтөбе әуежайының ұшақтар қозғалысының 2011ж 1 шілде күнінен бастап белгіленген кестесі 
* Ақтөбе әуежайының фотосуреты

Санат:Қазақстан әуежайлары
Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары