open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Луис Арагонес

**Хосе Луис Арагонес Суарес** (; 28 шілде 1938 жыл, Мадрид — 1 ақпан 2014 жыл, Мадрид) – испандық футболист және жаттықтырушы. Футболшы ретінде «Атлетико Мадрид» футбол клубында өнер көрсеткен. Осы клубтың құрамында бола отырып, 3 дүркін Испания чемпионатының жеңімпазы (1966, 1970, 1973 жылдар). Жартылай қорғаушы позициясында ойнаған. Жаттықтырушы ретінде Испания футбол құрамасын 2008 Еуропа чемпионатында жеңімпаз атанды. «Барселона», «Атлетико», «Валенсия», «Севилья», «Бетис», «Эспаньол» футбол клубтарында қызмет атқарған. 

## Карьерасы

### Футболшы карьерасы
Луис Арагонес Мадриттің Орталесса ауданында дүниеге келген. Жас футболшыны «Хетафе Депортиво» селекционерлері аңғарды. Кәсіпқой футболшы карьерасын бастайды. 1958 жылы әйгілі «Реал Мадрид» клубында 1960 жылға дейін құрамында ойнаған. Алайда ешқандай нәтижеге қол жеткізе алмағандықтан Севильяның «Реал Бетис» клубына көшеді. 

1961 – 1964 жылдар аралығында 82 матч өткізіп 33 гол соққан. 

1964 – 1974 жылдар аралығында «Атлетико Мадрид» клубында өзінің өнерін жоғары деңгейде көрсетіп, «рохо-бланкос»шабуылының лидері ретінде клубтың тарихында қалған. 

1969-70 жылдары Арагонес «Трофео Пичичи» сыйлығымен марапатталды. Себебі, ең мықты бомбордир атанып, 16 гол соққан. Танымал лақап аты *«Zapatones»* (ауд. *Улкен бутсы*). Өз карьерасын «Бавария» клубымен ойыннан кейін аяқтайды. Карьералық жолында 3 рет қызыл карточканы алған. 

### Жаттықтырушы карьерасы

1974-75 сезонында Арагонес «Атлетико Мадрид» клубының жаттақтырушы ұсынысын қабылдайды. Осыдан жаңадан лақап атқа ие болады. Бұл *«El Sabio de Hortaleza»* (аудармасы *Орталеса данасы*).

Контракт бітісімен, «Барселона» клубында қызмет етеді. Бұд клубпен Испания кубогын жеңіп алады. 

1993 жылы «Севилья» клубының жаттықтырушысы болады. 2 сезон аралығында керемет көрсеткіш көрсете алмады. 

2004 жылы Испания құрамасының тізгінін ұстады. 2016 жылғы әлем біріншілігінде 1/8 финалда Франциядан сүрінді. 2008 жылғы Еуропа біріншілігінде финалда 1:0 есебімен Германияны ұтып, чемпион атанды. Осы табыстан соң қызметтен босады да, бір жылдай Түркияның "Фенербахче" клубын баптады. 

2014 жылы 1 ақпанда Мадридте қайтыс болды.

## Жетістіктері

### Футболшы ретінде
* Испания чемпионы (3): 1966, 1970, 1973
* Испания кубогы (2): 1965, 1972
* Испания чемпионатының үздік мергені: 1969
* «Атлетико Мадрид» тарихындағы үздік мерген: 172 гол

### Бапкер ретінде
* Испания чемпионы: 1977
* Испания кубогы: 1976, 1985, 1988, 1992
* Испания суперкубогы: 1985
* Құрлықаралық кубок: 1974
* 2008 жылғы Еуропа чемпионы

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Испания футболшыларыСанат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары

Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК жаттықтырушылары
Санат:Мальорка ФК жаттықтырушылары
Санат:Реал Бетис ФК жаттықтырушылары
Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары
Санат:Эспаньол ФК жаттықтырушылары
Санат:Севилья ФК жаттықтырушылары
Санат:Валенсия ФК жаттықтырушылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары
Реализм (өнер)

[нобай|[Бастьен-Лепаж, Жюль|Жюль Бастьен-Лепаж «Қазан айы. Картоп жинау» (1878) Виктория атындағы ұлттық галерея, Мельбурн]]
**Реализм ** — (лат. reālis - «нағыз», «шынайы») — қоршаған ортаның, өмірдің шындығын суреттеуге бағытталған өнер ағымы.

## Жалпы мәліметтер
Реализм арқылы позитивизмді оның тар мәнінде түсінеді. Бейнелеу өнеріндегі бағыт ретінде ол XIX ғасырдың 2-ші жартысында қалыптасты. «Реализм» терминін қолданысқа алғаш рет Ж. Шанфлёри (француз әдеби сыншысы) енгізді, бұл термин арқылы ол XIX ғасырдың 50-шы жылдарда романтизм мен академизмге қарсы шыққан өнерді сипаттаған. Реализм үстемдігі Романтизм дәурінен кейін орын алған, әрі Символизмге ізашар болды. 

## Кескіндемедегі реализм
[нобай|[Константин Аполлонович Савицкий «Темір жолдағы жөңдеу жұмыстары» (1874)]]
Реализмнің алғаш туындыларына француз суретші Гюстав Курбенің (1819 -1877) еңбектерін жатқызады, ол 1855 жылы Парижде өзінің «Реализм павильоны» атты жеке көрмесін ашты, дегенмен, одан да бұрын реалистік нақышта Барбизон мектебінің суретшілері салған (Теодор Руссо, Жан-Франсуа Милле, Жюль Бретон). 1870-ші жылдары реализм екі негізгі бағытқы бөлінді, олар - натурализм мен импрессионизм.

## Әдебиеттегі реализм
Кез келген әдеби туындыны екі негізгі бөлшек құрайды: объективті - суреттеушіден шет берілген құбылыс сипаты, және субъективті - суреттеушіден қосыла жазылған белгілі бір зат. Осыдан екі әдебиет бағыты бастама алады. Біріншіден, ол - шындықты барынша объективті суреттеуді көздейтін реализм, екіншіден - шындыққа жаңа формалар мен қосымшаларды енгізуді көздейтін идеализм болып табылады.   

## Театрдағы реализм
Театрда, шындыққа негізделген драма (реалистік драма) - трагедия мен комедия арасындағы аралық жанр болып табылады, бұл жанрда әдетте шиеленіс трагикалық соңымен аяқталмайды. Басты ерекшеліктеріне келесіні жатқызуға болады: ерекше өзектілік, заманға қызығушылық пен қажеттілігі. Реалисттер уақыт пен шындықты барынша нақты бейнелеуге талпынады, әрбір фактіге мұқият қарайды..

## Тағы қараңыз:
* Магиялық реализм

## Дереккөздер

Санат:Көркемдік бағыттар
Санат:Реализм
Санат:Өнер тарихы
Ивановка (Павлодар облысы)

**Ивановка** — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл, Иванов ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 19 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Қаратал (Павлодар облысы)

**Қаратал** — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Калинов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 142 адам (68 ер адам және 74 әйел адам) болса, 2009 жылы 46 адамды (24 ер адам және 22 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Тереңкөл ауданының таратылған елді мекендері
Қаратал (өзен, Балқаш алабы)

**Қаратал** – Балқаш алабындағы өзен.

## Географиялық орны
thumb|left|300px|Қаратал өзені
Жетісу облысы Ескелді, Көксу, Қаратал аудандары жерімен ағады. Өзен бойында Талдықорған, Үштөбе, Текелі үлкен қалалар орналасқан. Батыстан Көксу өзені Қаратал өзеніне құяды. Өзен аумағында бірқазандар, үйректер, үйректердің бірнеше түрі мекендейді .

## Бастауы
Жетісу Алатауындағы мұздықтардан басталып, Балқаш көліне құяды.

## Гидрологиясы
Ұзындығы − 390 км, су алабының ауданы 19,1 км2. Алғашқы 160 км өзен өте жылдам ағады, ал келесі 230 км баяу ағады. Балқаш-Алакөл алабындағы суының молдығы және арнасының үлкендігі жағынан Іледен кейінгі 2-орында. Жылдық орташа су ағыны Қаратал ауданы тұсында 19,9 м3/сек. Суы қант қызылшасы алқаптарын суаруға пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Ескелді ауданы өзендері
Санат:Көксу ауданы өзендері
Санат:Қаратал ауданы өзендері
Санат:Балқаш су алабы
Иоганн Каспар Лафатер

**Иоганн Каспар Лафатер** (; 15 қараша 1741, Цюрих — 2 қаңтар 1801, Цюрих) — швейцарлық жазушы және ақын, теолог, шығармаларын неміс тілінде жазған. Қылмыстық антропологияның негізін қалаған.

## Өмірбаяны
Цюрих кантонында теология ғылымын үйренеді, Германияда саяхаттайды.

Қайтып келгеннен соң «Schweizerlieder» атты өлеңдер жинағын шығарады(1764), содан соң «Aussichten in die Ewigkeit» теология ғылымына негізделген кітап шығарады. 1768 жылдан бастап өлім уақытына дейін туылған қаласында «Приходский диакон», кейін «Пастор» атағын иеленіп, өз міндетін атқарды. 1769 жылы Лафатер иудейлік теолог және философ Мозес Мендельсонге (1729 – 1786) жазған ашық хатында христиан дінін қабылдауды үгіттейді. Алайда, Мендельсон өзінің жауабында христиан дінін қабылдамайтынын жазады. Екеуінің арасындағы кішігірім даудан кейін Лафатер Менделсоннан кешірім сұрауға міндетті болады. Жалпыға белгілі Мориц Даниэл Оппенгеймнің  «Визит Лессинга и Лафатера к Мозесу Мендельсону»  картинасында Мозес Мендельсон, драматург және әдеби сыншы Готхольд Эфраим Лессинг (1729—1781) пен Иоганн Каспар Лафатердің арасындағы кездесуді көрсетеді. Шындығында, Лафатер мен Мендельсон арасында тек бір кездесу болған және ол кездесу уақытында олармен бірге Лессинг болған жоқ. 1769 жылдан бастап 1772 – 77 жылдары Лейпциг және Винтертур қалаларында шыққан «Физиономика» еңбегіне керекті материалдар жинай бастады  («Physiognomische Fragmente zur Beförderung der Menschenkenntniss und Menschenliebe»). Бұл еңбегінде сол уақыттағы үздік суретшілердің суреттері де болды. 1775 – 78 жылдары Гаага қаласында француз тілінде еңбегі жарық көрді. Ол теология ғылымын тастап кетпесе де, физиогномика оның өмірлік мақсатына айналды. Оның атағы зор болғандықтан, Еуропада өткен саяхаты сәтті аяқталды. Лафатер дін тақырыбында бірнеше кітап жазды («Jesus Messias», «Joseph von Arimathia», «Psalmen Davids», «200 christliche Lieder») және екі рет өзінің шығармаларын басылымға жіберді, 1774—81 жылдары («Vermischte Schriften») және 1784—85 жылдары («Sämmtliche kleinere prosaische Schriften»).

Санат:Швейцария жазушылары
Санат:Неміс жазушылары
Футболдан КСРО чемпионаты

**Футболдан КСРО чемпионаты** — 1936-91 жылдары өткізілген КСРО-дағы жыл сайынғы басты футбол турнирі. Футболдан КСРО чемпионатының туған күні ретінде 22 мамыр тойланды. 1936 жылы осы күні турнирдің ең алғашқы матчы ойналып, Ленинградтың "Динамо" және Мәскеудің "Локомотив" клубтары кездесті. Бұл ойында 3:1 есебімен лениградтықтар жеңіске жетті.

1991 жылы КСРО тараған соң футбол чемпионаты да өткізілуін тоқтатты. 

## Барлық жүлдегерлер

## КСРО чемпионаттарындағы көрсеткіштері жақсы 20 клуб

## Рекордтар

|}
## Қайрат командасының қатысуы
Қазақ КСР-інің намысын көп жылдар бойы Алматының "Қайраты" қорғады. Олар жоғары лига ойындарына тұңғыш рет 1960 жылғы маусымда қатысып, 16-шы орында қалды да, бірінші лигаға түсіп кетті. Бірақ 1962 жылы-ақ жоғары топқа қайта оралды.

1963 жылы КСРО кубогында жартылай финалға дейін жетті.

1986 жылы жетінші орынмен аяқтады, бұл — ең жоғары көрсеткіші еді.

1988 жылы соңғы рет жоғары лигада ойнады. 1989 жылы бірінші лигада үшін орын алып, жоғары лиғаға өте алмады. 1990, 91 жылғы маусымдарды бірінші лигада өткізді. 
## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Жоғары лига ойындарының барлық матчтарының протоколы

Санат:Футболдан КСРО чемпионаты
Джейсон Тейтум

**Джейсон Кристофер Тейтум** (; 3 наурыз 1998 жыл, Сент-Луис, Миссури, АҚШ) — америкалық профессионалды баскетбол спортының ойыншысы. Ұлттық баскетбол қауымдастығының «Бостон Селтикс» тобының мүшесі. Жеңіл форвард позициясында ойнайды. Студенттік кезінде Дьюк университетінің құрама тобында ойнаған. 2017 жылдың ҰБҚ драфтының бірінші раундында 3-нөмірлі болып таңдалынады.

## Мектептегі мансап

Джейсон Шаминад (Крив-Коеур, Миссури) даярлық мектебінде білім алады. Бірінші сыныпта ол бір ойында 13,3 ұпай мен 6,4 доп қағу нәтижесін көрсетеді. Кейін екінші сыныпта бұл көрсеткіш 26 ұпай мен 11 доп қағуға дейін жақсарады.

Үшінші сынып кезінде Тейтумның көрсеткіштері 25,9 ұпай, 11,7 доп қағу және 3,7 доп беруді құрайтын болады. 2015 жылдың жазында Джейсон АҚШ-тың әуесқойлар лигасында ойнайтын  St Louis Eagles тобына қосылады.

Мектепті бітірер жылдың алдында Тейтум кезінде өз әкесі оқыған Дьюк университетінің тобында ойнамақ мақсатын білдіреді. Сол кездегі оның соңғы мектептік сезондағы басты жетістіктері Монк Малик және оның Бентонвил мектеп командасына қарсы ойынында жеткізген 40 ұпай мен 17 доп қағуы, Хантингтон даярлық мектебіне қарсы ойынындағы 46 ұпайы және Маркелла Фульц пен оның католиктер мектебі ДеМат-қа қарсы ойынындағы 40 ұпайы болды. Жалпы алғанда, төртінші сыныпта оның орта көрсеткіштері 29,6 ұпай, 9,1 доп қағуды құрады. 2016 жылы Джейсон Gatorade жыл ойыншысы атанады. 2016 жылдың қаңтар айында ол McDonald's All-American ойындарына қатысып, дағдылар бойынща конкурста бас жүлдені иеленеді. Сонымен қатар ол негізгі ойынға қатысып, 18 ұпай мен 8 доп қағу көрсеткішін көрсетеді. Сонымен қатар Тейтум Jordan Brand Classic және Nike Hoop Summit ойындарына да қатысады.

## Сыртқы сілтемелер
* Биография игрока в Дьюке 
* Профиль на сайте usab.com

## Ескертпелер

Санат:АҚШ Баскетболшылары
Санат:«Дьюк Блю Девилз» ойыншылары
Санат:«Бостон Селтикс» ойыншылары
Қарасуық

**Қарасуық** — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Песчан ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 10 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Песчаное

* Песчаное – Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы ауыл.
* Песчаное – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл.

Санат:Айрық беттер
Маймасор

**Маймасор** — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Әулиеағаш ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2015 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Ауыл аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 63 км-дей жерде орналасты.

## Халқы
2009 жылы тұрғылықты тұрғыны болмады.

Санат:Тереңкөл ауданының таратылған елді мекендері
Львовка

* Львовка – Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл.
* Львовка – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы Алтай ауылының бұрынғы атауы.

Санат:Айрық беттер
Юбилейное

* Юбилейное – Ақмола облысы Есіл ауданындағы ауыл.
* Юбилейное – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл.
* ''Юбилейное'' – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы таратылған ауыл.
* Юбилейное – Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы Дінмұхамед Қонаев ауылының бұрынғы атауы.
* Юбилейное – Қарағанды облысы Абай ауданындағы ауыл.
* Юбилейное – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
* Юбилейное – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл.

Санат:Айрық беттер
Қайрақты

**Елді мекендер:**

* Қайрақты – Ақмола облысы Жақсы ауданындағы ауыл.
* Қайрақты – Ақтөбе облысы Қарғалы ауданындағы ауыл.
* Қайрақты – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы темір жол айрығы.
* Қайрақты – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл.

**Таулар:**

* Қайрақты – Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданындағы тау.
* Қайрақты – Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданындағы тау.

**Өзендер:**

* Қайрақты – Ақмола облысындағы өзен.
* Қайрақты – Қарағанды облысындағы өзен.

**Басқа мағыналар:** 

* Қайрақты – асу.
* Қайрақты – кен-металлургия комбинаты.
* Қайрақты – көне кен орны.
* Қайрақты – қорғасын кен орны.
* Қайрақты – орам.
Ребровка (Павлодар облысы)

**Ребровка** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты Қанаш Қамзин ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстікке қарай 41 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
  

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Айнакөл ауылдық округі

* ''Айнакөл ауылдық округі'' – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы таратылған әкімшілік бірлік.
* *Айнакөл ауылдық округі* – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігі аумағындағы таратылған әкімшілік бірлік.
Федерико Бернардески

**Федерико Бернардески** (; 16 ақпан 1994, Каррара, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Ювентус" клубының жартылай қорғаушысы.

2016, 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық
**Ювентус**

* Италия чемпионы: 2017–18, 2018–19, 2019–20
* Италия кубогы: 2017–18, 2020–21
* Италия суперкубогы: 2018, 2020
**Италия**

* Еуропа чемпионы: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=68581

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Санат:Кротоне ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Көктас (тау, Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы)

**Көктас** – Қызыладыр және Шұбарайғыр тауларының аралығындағы шоқылы тау. 

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданында орналасқан. Ең биік жері 900 м шамасында. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 – 6 км. 

## Жер бедері, геологиялық құрылымы
Көптеген шоқылардан тұрады. Тау беткейлері көлбеулеу келген. Девон және тас көмірдің эффузивті кварцит, туф, порфирит жыныстарынан түзілген. Тау жартастары мен қиыршықтастары жер бетіне шығып жатыр. 

## Өсімдігі
Бетегелі-жусанды дала өсімдіктері мал жайылымына пайдаланылады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Қарағанды облысы

Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Тезис

**Тезис** — бұл дәлелдейтін немесе жоққа шығаратын *тұжырымдама-пайымдаулар*. Тезистің басты ерекшелігі ұсынылатын дәйектерге дәлелдер келтірілуі тиіс.
*Негізгі тезистер* - дерек көзінің мазмұнын жалпылайтын басты тұжырымдамалар. Мұндай тезистерден кейбір жағдайда материалдардың мазмұнын тұтастай айқындайтын жеке жазбалар жасалады. 
*Қарапайым тезистер* – бұл басты ой-пайымдаулар, кейде конспектінің, рефераттың құрамдас бөлігі ретінде енгізіледі. Кез келген еңбекте, оның әрбір бөлімдерінде қарапайым тезистер көбірек кездеседі. 
*Күрделі тезистер* - негізгі және қарапайым тезистер қатар қолданылатын, ойды бекітудің пайдалы және жетілген түрі. *Дәйексөз тезистері.* Тезистердің бір бөлігі дәйексөз ретінде келтірілуі мүмкін. Мұндай әдісті әртүрлі көзқарастарды салыстыру үшін пікір, аннотация жазғанда қолданады.

**Тезис**- шығарманың, баяндаманың, сөздің қысқаша желісі, негізгі ойы, пікірі. Тезис жаз дүмбілездеу сырлаңқырап, кітап жаз одан-бұдан ұрлаңқырап. Сирақтай шала үйтілген өлең жазып, Оныңды өңештей бер, бұлдаңқырап (I.Жансүгіров, Шығ. жин.)
Кит Харинг

**Кит Харинг** (; 4 мамыр 1958, Рединг — 16 ақпан 1990, Нью-Йорк) — америкалық суретші, мүсінші және қоғам қайраткері. 

## Өмірбаяны
Кит Харинг Пенсильваниядағы Редингте 1958 жылы 4 мамырда туып, Куцтаунның маңында өсті. Оның әкесі, Аллен Харинг, әуесқой суретші және оны қоршаған Доктор Сьюз және Волт Дснейдің жұмыстары жас Харингте сурет салуға деген сүйспеншікті тудырды. 

1976 жылы ол Питтсбургтың өнер мектебінде (Ivy School of Professional Art) екі семестр оқып, оны коммерцияланған өнер қызықтырмайтындығын түсініп, мектепті 1978 жылы тастайды. Бұндай шешімге оны Роберт Генридің "The Art Spirit"(1923) кітабы итермеледі. 
Сол жылы Харинг Нью-Йоркке көшеді де, өнер мектебіне түседі (School of Visual Arts (SVA)). Нью-Йоркте Кит мұражайлардан тыс жерлерде, метроларда, көшелерде және клубтарда дамып жатқан жаңа өнерді бақылай бастайды. Бұл қалада ол сол балама өнермен айналасатын қоғамдастыққа кіретін Жан-Мишель Баския мен Кенни Шорфпен достасады. Жаңа өнерге қатты қызыққан Кит “Клуб 57” сияқты жерлерде көрмелер мен көріністерде қатыса бастайды. 
Оған қоса Кит Жан Дюбюффенің, Уильям Берроузтің, Пьер Алечинскийдің және Брайн Гайсиннің жұмыстарымен шабыттанды. Ал Энди Уорхолдың өнер мен өмірге деген ерекше көзқарасы Харингті өзінің өмірін шын, көпшілікке арналған өнерге арнауға түрткі болды. 1980 жылы ол өзінің өнерін кең аудиторияға таратуға мүмкіндік беретін өте тиімді жолды табады. Харинг метроларда қолданылмаған жарнамаға арналған қара күңгірт қағазбен жазылған панельдерді тауып, оларда 1980 және 1985 жылдардын арасында ақ бормен сурет салуға бастайды. Оның айтуы бойынша метро оған "зертхана" болып, өзінің стилімен тәжірибелеуге мүмкіндік берді. 

1980 мен 1989 жылы арасында Харинг өзінің халықаралық танымалдығына ие болды. Оның ен алғашқы дербес көрмесі 1981 жылы Нью-Йоркте өтті. . 1982 ол 7-ші Документ,үлкен халықаралық көрмеде қатысты. 

1986 жылы сәуірде ол Манхеттенде өзінің Pop Shop дүкеннін ашты. Ол өзінің суртетерімен бедерленген әртүрлі көйлектерді, ойыншықтарды, постерлерді мен магниттерді сатады. 

Кит Харинг ашық гей болды. Ол қауіпсіз, қорғалған сексті қолдайтын активист болса да, 1988 жылы оған ЖИТС-ті диагноз қояды. Содан кейін ол ЖИТС-пен ауыратын адамдардын мәселелерін үндемей қалуына қарсы үлкен үгіт-насихат бастайды. 
### Дереккөздер
* Кит Харингтің сайтында жазылған өмірбаяны http://www.haring.com/!/about-haring/bio#.WxBWcEi.. 
* Сканерленген Кит Харингтің күнделігі http://keithharing.tumblr.com/ 
*Sheff D. (August 10, 1989). "Keith Haring, An Intimate Conversation". Rolling Stone.

Санат:АҚШ суретшілері
Санат:АҚШ мүсіншілері
Ақжол (Ақсу қалалық әкімдігі)

**Ақжол** (2006 жылға дейін – *Куйбышево*) — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қалқаман ауылдық округі құрамында.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан батысқа қарай 66 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Ақжол

**Елді мекендер:**
* Ақжол – Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Жамбыл облысы Меркі ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
* Ақжол – Павлодар облысы Ақтоғай ауданына қарасты ауыл.
* Ақжол – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл.
* Ақжол – Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл.

**Тау:**

* Ақжол – Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы жерінде орналасқан аласа келген жота.
Ақсу (кент, Павлодар облысы)

**Ақсу** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қараған кент, 2019 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстікке қарай 10 км-дей жерде. 

## Халқы
Тұрғыны 3533 адам (2009). 

Санат:Ақсу қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Қаракөл (Ақсу қалалық әкімдігі)

**Қаракөл** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты Қанаш Қамзин ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстік-батысқа қарай 47 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
  

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Солтүстік-Шотланд таулы қыраты

**Солтүстік-Шотланд таулы қыраты** немесе **Шотландық биік таулар**, тағы **Хайленд** (ағыл. *Highlands of Scotland*, шотл. *Gàidhealtachd*) — Шотландияның солтүстік-батыс таулы аймағы, бұл автономды облыстың шамамен 2\3 бөлігін алып жатыр; шотландық виски шығаратын негізгі бес аймақтың бірі. Таулы қыратта Хайленд, Аргайл мен Бьют жəне т.б. əкімшілік облыстар бар, орталығы болып Инвенресс қаласы саналады.

Қырат ойпаттарға бөлінген үстірттер мен жоталардан (Грампиандық таулар, Солтүстік-батыс қыраты және т.б.) тұрады, олардың ішіндегі ең ірісі - Глен-Мор. Шотландық биік таулар оңтүстікке қарай орташа шотландық ойпатқа ауысады. Аймақта Ұлыбританиядағы ең биік тау - Бен-Невис (1344 м), Лох-Несс көлі, Лох-Лохи және Лох-Ломонд орналасқан.

Шотландияның оңтүстігі, таулы емес таулы аймағы деп аталатын Лоуленд атауына қарама-қарсы, шотландық кельттік (гэльтік) тіл басым болған Хайленд (таулы ел немесе солтүстік Шотландияның таулы аймақтары) атауы қолданылады.
[thumb|left|200px|[Гленфиннан ауылындағы белгісіз таулыққа ескерткіш]]

Шотландтық таулықтар мен жазықта тұратын шотландықтардың өмір салты әртүрлі. Таулықтар, негізінен, егіншілікпен айналысатын жазық тұрғындарынан қарағанда мал шаруашылығымен айналысты; бұл ретте, әдетте, таулықтар жазық тұрғындарға қарағанда кедей болды. Сонымен қатар таулықтарда өздерінің кландық құрылым ұзақ уақытқа сақталып қалды; кландар орталық үкіметке әрдайым адалдық танытпады, бұл көбінесе үкіметтің жиі-жиі репрессия жасауға итермеледі, мысалы, 1692 жылғы Гленкодағы қырғын. XVIII-XIX ғасырларда дуалмен қоршауды сылтауратып Шотландия таулықтарды жаппай депортациялау болды, одан кейін көптеген таулықтар Ұлыбританиядан көшіп кетті.

## Сілтеме
*The Internet Guide to Scotland
*Таулы Шотландияның көлдері

Санат:Шотландия таулары
Санат:Шотландия географиясы
Парамоновка бөлімшесі

**Парамоновка бөлімшесі** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты Достық ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2025 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстік-батысқа қарай 53 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Ақсу қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Сочиберн түбіндегі шайқас

**Сочиберн түбіндегі шайқас** (ағыл. *Sauchieburn*; (11 маусым 1488 жылы) — король Яков III-нің билігінің соңындағы Шотландиядағы азаматтық соғыстар кезеңіндегі негізгі шайқас.

## Соғыс алдындағы әскери қимылдар
1488 жылы Шотландияда Яков ІІІ-нің про-ағылшын саясатына және магнаттарға қарсы репрессияға наразы болған Англиямен шекаралас жатқан оңтүстік аймақтардағы барондардың көтерілісі лап етті. Көтерілісшілерді королдің ұлы, Ротсей герцогы, Яков басқарды. Алайда, қозғалыстың нақты көшбасшылары, оңтүстік-шотланд кландарының өкілдері Хьюмдер мен Хепберндер болды. Бүлікшілер Линлитгоуды басып алып, оны өздерінің базасына айналдырды. Яков III патшаның жағында, негізінде , елдің солтүстік бөлігінің магнаттары болды. 1488 жылдың маусым айында король әскері Перт пен Стерлинг арқылы Линлитгоуге бет бұрды. Стерлингтен оңтүстігіне қарай, әйгілі Бэннокберн түбіндегі шайқас болған жерде, Яков III-нің жолында ханзаданың әскері тосқауыл болды.

## Екі жақтың ұстанымдары
Король әскерінің орталық бөлігін Яков III өзі басқарды, екі қанатты солтүстік барондардың жасақтары қорғады, ал алдыңғы қатарда Атолл мен Хантли графтар бастаған таулықтар орналасты. Ханзада әскерін шотланд шекаралары, Лотиан, Галлоуэй және Аннандейл жасақтары қамтыды. Алдыңғы батальондыы Хьюмдер пен Хепберндер басқарды.

## Шайқас барысы
Ханзада королдік байрақты көтерді, осылайша таққа өзінің талаптарын білдірді және жаудың жағындағы роялисттерге сенімсіздік туғызуға тырысты. Осыдан бірнеше жыл бұрын жақын туыстарының қолынан қаза болады деп болжаған Яков III-ге қатты әсер қалдырды. Патша асығыс ұрыс алаңын тастап кетті. Өрістеген шайқаста күрделі қиындықтармен ханзада әскері жеңіп шықты. Королдік әскер жеңіліске ұшырап, Стирлингке қашты. Яков III-ні жақтастары тастайды, ол жағалауға баруға тырысады, бірақ белгісіз рыцардың қолынан қаза табады. Аңызға сәйкес, патша аттан құлап, бір ауылдағы үйге таныстырылмай жеткізілді, діни қызметкерді жараланған адамға шақырылғанда, ол ханзаның жасырын жақтаушысы болып шықты да патшаны өлтірді.

## Сочиберн түбіндегі шайқастың мәні
Сочиберн түбіндегі шайқастың нәтижесінде Ренессанстың алғашқы королі Яков IV Шотландия тағына отырды.

Санат:Шотландия шайқастары
Төртқұдық

**Елді мекендер:**

* Төртқұдық – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
* Төртқұдық – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.

## Басқа мағыналар:
Төртқұдық - Павлодар облысы  Екібастұз қаласынан батысқа қарай орналасқан алтын кен орны.

Санат:Айрық беттер
Көктерек (Павлодар облысы)

**Көктерек** (1993 ж. дейін – *Қазалы*) — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Мәмәйіт Омаров ауылдық округі құрамында.

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
 

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Көктерек (ағаш)

**Көктерек** () – талдар тұқымдасына жататын терек түрі. 

Қазақстанда белгілі жабайы 11 түрдің ішіндегі көпшілікке белгілі Самырсын орманында, аралас ормандарда, өзен жағалары мен сазды жерлерде бір сөзбен айтқанда, Республиканың барлық жазықтарында, Батыс Тянь- Шань және Шу- Іле тауларынан басқа тауларда өседі. Бұл биіктігі 25 метрге дейін жететін жылдам өсетін ағаш, діңі түзу, тегіс, қабығы жасылдау - сұр түсті Жапырағы дөңгелек, жиегі бір келкі емес, жұмыр тісті. Басқа ағаштардан айырмашылығы көктеренктің жапырақ жүйкелері астыңғы жақтарына қарағанда жапырақтың үстіңгі жағынан жақсы көрінеді. Тамыр жүйесі топырақтың беткі жағына жақын жетілетіндіктен, тамырдан түйін тастап жас көктеректің пайда болуына мүмкіндік жасайды. Көктеректің қайыңынынан айырмашылығы екі үйлі өсімдік.Аталық сырға гүлдері бір ағашта, ал аналық сырға гүлдері басқа ағашта ерте көктемде жапырақ  жарғанға дейін гүлдейді, гүлдері көп және ұсақ.Назарын өзіне еріксіз аударатын аталық сырға гүлі-үлпілдек ,жұмсақ сұр, майысқақ, қызыл түсті тозаңдары бар. Тозаңдану жел арқылы жүреді. Аралар гүлдің тозаңдарымен бірге әлі де ашылмаған бүршіктерден жабысқақ зат (клей) жинайды. Тұқымды өте ұсақ, пісіп жетілген соң, жаз мезгілінде желмен таралады. Бұл да қайыңға ұқсас кесілген немесе өртенген ормандардың орнына қаулай өседі ,нәтижесінде ұзақ жыл тіршілік салыстырғанда өзінен жоғары бағаланатын ағаштардың өсуіне жағдай жасап, ығысып шыға береді.
### Қосымша ақпарат
Көктерек жарық сүйгіш өсімдіктердің қатарына жатады.Жылдам өсетінідігі үшін бағаланады. Одан алынатын жұмсақ, ақ түсті ағаштар құрылысқа пайдаланады, қағаз шығаруға , фанер, шырпы т.б. заттар жасауға қолданылады. қабығы тері илеуге ,тканьді бояуға қолданады(сары түс береді). Бүршігі мен жапырвғы ағзаға тез әсер ететін заттар түзеді, бөлме  ауасын тазартуға  пайдаланады, халықтық медицинада кеңінен қолданылады. Өкпе , безгек, уланған немесе жылан шағып алған жағдайда қолданады.

## Дереккөздер

Санат:Талдар тұқымдасы
Лох-Лохи

thumb|left|200px|
**Лох-Лохи** (ағыл. *Loch Lochy*, шотл. *Loch Lochaidh*) — Шотландияның тұщы көлі. Глен-Мор алқабында, Хайленд облысы , Глен-Мордағы ең оңтүстік көл. Көл арқылы Каледондық канал өтеді. Су көлемі - 1,1 км³. Теңіз деңгейінен биіктігі - 29 м.

## Сілтеме
* Survey of Scottish Lakes Nature

Санат:Шотландия көлдері
Еңбек (Павлодар облысы)

**Еңбек** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігі, Мәмәйіт Омаров ауылдық округі құрамында болған, 2018 жылы таратылған. 

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 9 км-дей жерде. 

## Халқы
Тұрғыны 135 адам (2009). 

Санат:Ақсу қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Глен-Мор

**Глен-Мор** (ағыл. *Glen More*, шотл. *Gleann Mòr*), сондай-ақ **Грейт-Глен** (ағыл. *Great Glen*) — Солтүстік-Шотланд таулар арқылы өтетін және солтүстік-батыс бөлік пен Грампиандық тауларға бөлетін тектоникалық ойпатта орналасқан, Ұлыбритания аралының солтүстігіндегі қысаң алқап. Алқап солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 97 км, Инвернесс қаласының маңындағы Мори-Ферт шығанағынан Форт-Уильямдегі Лох-Линн шығанағына дейін созылып жатыр. Шотландияның ең ірі ауданы Хайлендте орналасқан.

Алқаптың шеткі нүктелері мұздан шыққан көлдер Лох-Несс, Лох-Ойх және Лох-Лохидан өтетін кеме жүзетін Каледондық каналмен біріккен. Алқаптың оңтүстігінде Ұлыбританияның ең биік шыңы - Бен-Невис тауы орналасқан. Шотландиядағы 1715 жылғы якобиттердің көтеріліс бірнеше форттерді (Форт-Огастус, Форт-Джордж) еске салады. 2002 жылы алқапта Great Glen Way жаяу адам маршруты ашылды.

Санат:Хайленд географиясы
Барбадос Ұлттық футбол құрамасы

**Барбадос Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық футбол жарыстарында Барбадостың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Барбадос Футбол Қауымдастығы.

ФИФА және КОНКАКАФ мүшесі. Әлем чемпионаты мен КОНКАКАФ Алтын Кубогының финалдық турниріне қатысқан емес. Кариб теңізінің кубогына тұрақты түрде қатысып тұрады.

## Әлем чемпионаттарында

* 1930—1974 — қатыспады
* 1978 — іріктеуден өте алмады
* 1982 — қатыспады
* 1986 — жарыстан шеттетілді
* 1990 — қатыспады
* 1994—2018 — іріктеуден өте алмады

## [[КОНКАКАФ Алтын Кубогы|КОНКАКАФ Алтын кубогы]]

* 1963—1973 — қатыспады
* 1977 — іріктеуден өте алмады
* 1981 — жарыстан шеттетілді
* 1985—1989 — қатыспады
* 1991 — қатыспады
* 1992—2017 — іріктеуден өте алмады

## Тағы қараңыз
*Барбадос — Гренада футбол матчы (1994)
## Сілтемелер
* Қауымдастық сайты 
* Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Барбадос Ұлттық футбол құрамасы
Бен-Невис

**Бен-Невис** (ағыл. *Ben Nevis*, шотл. *Beinn Nibheis*) — Грампиандық таулардағы тау (Хайленд облысы, Шотландия). Британ аралдарының ең биік нүктесі. Жергілікті тұрғындар тауды қысқарта - **Бен** деп атайды.

## Атауы
Бен-Невис атауы шотландық тілден *«Beinn Nibheis»* дегеннен шықты. Кельттік тілден *«Beinn»* сөзінің аудармасы *«тау»* дегенді білдіреді, *«Nibheis»* сөзі жиі *«ашулы»* деп аударылады. Басқа нұсқада, таудың атауы *«beinn nèamh-bhathais»* дегеннен шығады, бұл сөзбе-сөз *«бұлттармен жасырынған тау, шың»* (кейде жай *«аспан тауы»*) дегенді білдіреді.

### Климат
Бен-Невис тауының маңындағы климат өте қатал: жылына 355 күн бұлтты, оның ішінде 260 күн Бен-Невис тауына қатты дауылдар болады және жылына 4 350 мм жауын-шашын жауады, бұл жақын орналасқан Форт-Уильям қаласына қарағанда 2 есе, Эдинбург немесе Лондонға қарағанда 7 есе көп.

Алайда, жақсы ауа-райы болған кезде, Бен-Невис шыңынан 200 шақырымға дейінгі әдемі көрініс ашылады: Бен-Ломонд, Бен-Лоуерс, Карн-Эйг, Лиатах, Лохнагар, Морвен және Сгурр-на-Кайх Кернгорм тауының шыңдары, Арран мен Джура аралдары көрінеді.

## Сілтеме
*Бен-Невис туралы мақала Undiscoveredscotland.co.uk сайтында
*Таудың фотолары Flickr.com сайтында

Санат:Хайленд географиясы
Шотландия округтері

Жергілікті өзін-өзі басқару мақсаты үшін, 1996 жылы Британ Парламентінің шешімімен Шотландия 32 округке бөлінген, сондай-ақ жергілікті кеңестердің жері (council areas) деп аталады. Осы округтердің әрқайсысын тиісті жергілікті Кеңес басқарады.

thumb|left|350px|Шотландияның әкімшілік картасы

## Дереккөздер

Санат:Шотландия округтері
Санат:Шотландия әкімшілік бөліністері
Сарышығанақ

**Елді мекендер:**
* Сарышығанақ – Абай облысы Көкпекті ауданындағы ауыл.
* Сарышығанақ – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.

**Басқа мағыналар:**
* Үлкен Сарышығанақ - шығанақ, Кіші Аралдың.
* Сарышығанақ – Еділ-Жайық алабындағы көл.
* Сарышығанақ – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы бөген.
Суаткөл

* Суаткөл – Павлодар облысы Ақсу қаласына қарасты ауыл.
* ''Суаткөл'' – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы таратылған ауыл.
Жаңашаруа (Шығыс Қазақстан облысы)

**Жаңашаруа** — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Соловьёв ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Алтай қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

 

Санат:Алтай ауданы елді мекендері
Еңбек (іс-әрекет)

[thumb|right|[Одесса облысындағы оқыту]]
[нобай|оңға|[Сұхбат алып жатқан қазақстандық журналист]]
**Еңбек** — өзінің тұтынушылығын қамтамасыз етуге қажетті бүкіл заттар жиынтығын жасайтын адам әрекетінің негізгі формасы. 

Еңбек адамның өзінің қалыптасуында, оның сана, сөйлеу тәрізді қатынасқа қабілетті ететін қасиеттерін қалыптастыратын шешуші күш. Адам еңбек арқылы табиғатқа әсер етеді. Еңбектің техникалық жарақтану дәрежесі, оның дағдысын, әдетін, еңбек сүйгіштікті қалыптастыру жеке тұлғаның дамуында ерекше маңызды. Еңбектің әлеуметтік сипаты, оның тарихи даму сатылары еңбек процесінде адамдар арасында орнығатын және еңбек өнімдері мен түрлерін таратуға әсер ете отырып, қоғамдағы әлеуметтік қатынастар жүйесінің негізі болып табылатын өндірістік қатынастар ерекшелігіне байланысты. Адам экологиясы үшін еңбек әрекетіне талдау жасау және әрқилы табиғат және әлеуметтік-экономикалық жағдайлардағы оның әр түрлерінің ерекшеліктерін білудің тұрғындардың өмір сүру жағдайын бағалауда маңызы зор, өйткені еңбек демалыс және тұрмыспен қатар адамның өмір сүруіндегі негізгі элемент болып есептеледі.

## Дереккөздер

Санат:Еңбек
Санат:Терминология
Санат:Жұмыспен қамтылу
Санат:Өндіріс факторлары
Санат:Әлеуметтік философия
Санат:Саяси философия
Санат:Экономикалық терминдер
Nickelodeon

**«Nickelodeon»** — бұл балалар және жасөспірімдер телеарнасы. 1977 жылы АҚШ-та құрылды. 1979 жылғы 1 сәуірден бастап бүкіл Құрама Штаттарда хабар тарату басталды. 2017 жылдың 1 маусымынан бастап компания «Ник» деп өзгертілді. 2022 жылдың басынан бастап, Қазақстан аумағында Nick және Nick Jr. арналары толықтай қазақ тілінде жүргізіледі. Көрсетілетін жобаларды Cinema Tone Production дубляж студиясы қазақ тіліне аударады.

## Тарих
Nickelodeon арнасы құрылды және алғаш рет 1979 жылы 1 сәуірде Нью-Йорктегі Буффалодағы Warner Cable кабельдік желісінде іске қосылды. Арна аудиторияны, мысалы, Warner Cable компаниясының басқа желілерінде, сондай-ақ еліміздің басқа жеткізушілерінің кабельдік желілерінде кеңінен таратты.

1982 жылы канал жалпы сапаға арналған Peabody Award ие болды. Абоненттер саны 1979 ж. 630 мыңнан 1982 ж. Аяғында 10 миллионға және 1983 жылдың аяғында 17 миллион абонентке дейін өсті.

Соған қарамастан, балалардың шоу-рейстерін өндіру қымбат болғандықтан, ал пайдасы жақсы болмағандықтан, 1983 жылдан бастап арнада жарнама болды. Жарнамалардан түсетін табыс 1984 жылға дейін арнаға шығуға көмектесті, содан кейін айтарлықтай құлдырау басталды. Арна жылына кемінде 10 миллион доллар жоғалтты, көбінесе жаңа шоулардың тым сәтті болмағандықтан. Рейтингтегі соңғы орындарға ие болғанда, арна теледидардан шығуы мүмкін. Осыған байланысты арна басшылығы ребрендингке шешім қабылдады. Дизайнерлер **Фред Сайберт** пен **Алан Гудман** ескірген логотипін сәнді «блобпен» ауыстыруды ұсынды, сондай-ақ арнаның имиджін жасаған аниматорларға, дизайнерлер мен «жаңғырту» арналарын өндірушілерге көмектесті. Ребрендингтен алты ай өткен соң, арна балаларға арнап ойын-сауық жүйесінде бірінші орындарға ие болды, болашаққа арналған резерв құрды және **Дисней** сияқты алыптармен сау бәсекелестікті қамтамасыз етті.

1990 жылдың маусым айында өзінің жеке телевизиялық студиясы және отбасылық атақты Nickelodeon Studios ашылды. 1991 жылы тамызда арнада өзінің алғашқы анимациялық сериясы - «Oh, these kids!», Doug, Ren және Steamp шоуларын шығарды. Жаңа анимациялық сериялар сәтті өтті, сондықтан арна жаңадан жариялады. Жақында телеарна мультхикая Рокко-ны жаңа өмірі шығарды, ол да сыншылардың жақсы рейтингтерін алды. 1993 жылы наурызда Nickelodeon өзінің жаңа логотипін енгізді және 1993 жылдың 4 шілдесінде оны 3D-де ұсынды. Биылғы жылы «Nickelodeon Magazine» балалар журналының алғашқы шығарылымы жарық көрді. 1993 жылы Ұлыбританиядағы Nick UK телеарнасы іске қосылды, екі жыл бойы Nickelodeon Аустралия және Nickelodeon Германия арналары іске қосылды.

Интернет дәуірінің басталуымен Nickelodeon Online және Nick.com-ды 1995 жылдың қазанында іске қосты

Nickelodeon 2009 logo.svg|Nickelodeon теле-арнасының логотипі 


Санат:Балалар телеарналары
Санат:АҚШ телеарналары
Санат:Алфавит бойынша телеарналар
Белиз Ұлттық футбол құрамасы

**Белиз Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық жарыстарда Белиздің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Белиз футбол федерациясы. 

## Тарихы
ФИФА және КОНКАКАФ мүшесі. 1981 жылы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды да, алғашқы ойынын тек 1995 жылы ғана өткізді. Сол жылы Орталық Америка кубогына қатысты. Бірақ бірінші раундтан аса алмады. 

Әзірге Әлем чемпионатының финалдық турниріне қатыспаған. КОНКАКАФ Алтын кубогына 2013 жылы қатысты. Топтық турнирде АҚШ құрамасының қақпасына бір ғана доп соқты, бірақ бір ұпай да ала алмады.  

## Ірі турнирлерде

### Әлем чемпионаты

* 1930 — 1994 — қатыспады
* 1998 — 2018 — іріктеуден өте алмады

### КОНКАКАФ Алтын кубогы

* 1991 — 1993 — қатыспады
* 1996 — 2002 — іріктеуден өте алмады
* 2003 — қатыспады
* 2005 — 2011 — іріктеуден өте алмады
* 2013 — 1 раунд
* 2015 — іріктеуден өте алмады

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Құрама жайлы ФИФА сайтында  

Санат:Белиз Ұлттық футбол құрамасы
Инфант

[thumb|right|200px|Испан инфанттардың [Испания геральдикасы|геральдикалық тәжі]]
**Инфант** (исп. *infante*, порт. *infante*, лат. *infans* — бала) — Испания мен Португалия патша үйіндегі ханзарлар мен ханшайымдардың атағы (1910 жылы португал монархиясының жойылуына дейін), тақ мұрагерінен басқа.

XIV ғасырда Арагон, Кастилия, Леон мен Наварра патшалықтарында мұрагерлер ғана ханзада мен ханшайым деп аталды, ал қалған королдік жұптың балаларына инфант атағы берілді.

Испанияның тақ мұрагері - Астурия ханзадасы атағын, ал Португалияда Бразилияның бөлінуіне дейін Бразилия ханзадасы атағын алды.

## Атақтың атауы
Роман тілдерінде «infant» сөзі «бала» дегенді білдіреді, бұл балалар монархтың ұлдары мен қыздары екендігін көрсеткен.

## Сілтеме
*infante Dictionary.com Unabridged, Collins English Dictionary — Complete & Unabridged 2012 Digital Edition 

Санат:Португалия тарихы
Санат:Испания тарихы
Санат:Титулдар
Лох-Несс

**Лох-Несс** (ағыл. *Loch Ness*, шотл. *Loch Nis*) — Инвернесстен 36 км оңтүстік-батысқа созылған, Шотландиядағы ең терең тұщы сулы көл.

Көл Лохнесс құбыжығы аңызының арқасында әлемге кеңінен танымал. Көлдің бойында көркем табиғатты жақсы көретін және мифтік құбыжықты көруді қалайтын туристер үшін көптеген коммерциялық бағыттар бар.

Лох-Несс – Инвернессден Форт-Уильямге дейін солтүстіктен оңтүстікке қарай Грейт-Гленның геологиялық жарылымы бойындағы ең үлкен су қоймасы. Көл – Шотландияның батыс және шығыс жағалауларын байланыстыратын Каледондық каналдың бір бөлігі.

Лох-Несс Шотландияның осы бөлігіндегі көптеген көлдер сияқты, мұздан шыққан. Көл – өте ұзын және терең, ал шымтезек пен түптің көп болғанының салдарынан, оның суы өте лас.

Лох-Несс Шотландия көлдерінің арасында су бетінің ауданы бойынша екінші орын алады: оның ауданы 56 км². Сонымен қатар ол судың көлемі бойынша бірінші орында, өйткені ол басқа көлдерге қарағанда тереңірек. Көлдегі тұщы су Англия мен Уэльстегі тұщы судан көбірек. Көлдің максималды тереңдігі - 230 м.

Көл – Ұлыбританияның ұлттық электр торабының бөлігі болып табылатын «Фойерс» гидроэлектрстанцияларының каскаданың бір бөлігі.

Оңтүстік-батыс шетінде, Форт-Август қаласының маңында, көлдің жалғыз аралы орналасқан. Көлде жасанды аралдар да бар, олар кранног деп аталады.

Көлдің жағасында Лохнесс құбыжығының мұражайы орналасқан.

## Тағы қараңыз
* Лох-Морар

## Сілтеме
*Tony Harmsworth’s Loch Ness Information Site
*Loch Ness Guide
*Loch Ness суреттері
*Google Map on Loch ness
*Nessie & Loch Ness links

Санат:Шотландия көлдері
Санат:Хайленд географиясы
Спутник (Павлодар облысы)

**Спутник** — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты темір жол бекеті, Достық ауылдық округі құрамында. 

## Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
  

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Приозёрное

* Приозёрное – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы ауыл.
* Приозёрное – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы ауыл.
* ''Приозёрное'' – Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы таратылған ауыл.
* Приозёрное – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл.
* Приозёрное – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
* Приозёрное – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл.
* ''Приозёрное'' – Павлодар облысы Ақсу қаласына қарасты таратылған ауыл.
* ''Приозёрное'' – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы таратылған ауыл.
Оскар Руджери

**Оскар Альфредо Руджери** (; 26 қаңтар 1962 жыл, Росарио, Аргентина) — аргентиналық футболшы, Аргентина құрамасының қорғаныс шебінде ойнаған. 

## Карьерасы
Карьерасында жиі клуб ауыстырған. Ең ұзақ ойнаған командасы — "Бока Хуниорс" (1981-85). 

Үш бірдей әлем чемпионатына қатысқан. Құрамадағы алғашқы ойынын 1983 жылы Чилиге қарсы өткізді. 1986 жылы әлем чемпионы атанды. Топтық турнирде Оңтүстік Кореяның қақпасына бір гол соқты.

Футболшылық ғұмырын 1997 жылы аяқтап, бапкерлікке ауысты. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Аргентина чемпионы (3): 1981 (Метрополитано), 1985/86, 1995 (Клаусура)
* Испания чемпионы (1): 1990
* Либертадорес кубогы (1): 1986
* Континентаралық кубок (1): 1986
* Америка кубогы (2): 1991, 1993
* Әлем чемпионы (1): 1986

### Жекелей

* Аргентинадағы жыл футолшысы (1): 1991
* Испаниядағы үздік легионер («Don Balón») (1): 1988/89
* Оңтүстік Амеркадағы жылдың символикалық құрамасы (2): 1986, 1991
* Оңтүстік Америкадағы жыл футболшысы (1): 1991

## Сілтемелер
* Биографиясы 
* Статистикасы

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Логроньес ФК ойыншылары
Санат:Америка Мехико ФК ойыншылары
Санат:Сан-Лоренсо де Альмарго ФК ойыншылары
Санат:Ланус ФК ойыншылары
Санат:Сан-Лоренсо де Альмагро ФК жаттықтырушылары
Санат:Гвадалахара ФК жаттықтырушылары
Санат:Индепендьенте ФК жаттықтырушылары
Санат:Америка Мехико ФК жаттықтырушылары
Лох-Ломонд

**Лох-Ломонд**(ағыл. *Loch Lomond*, шотл. *Loch Laomainn*) — Стерлинг, Аргайл-энд-Бьют пен Уэст-Данбартоншир әкімшілік аудандарындағы Шотландия көлі (лох). Айна ауданы бойынша (71 км²) Лох-Ломонд Шотландия көлдерінің арасында бірінші орынды, судың көлемі (2,6 км³) жағынан Лох-Несстен кейінгі екінші орынды алады. Су жинау алаңы 696 км². Теңіз деңгейінен биіктігі - 7,6 м.

## География мен гидрография
Көл Грампиан тауларының оңтүстік-батысында, тектоникалық алқапта, тереңдеген мұздықтарда орналасқан. Лох-Ломондтың оңтүстік бөлігінде таулы және жазық Шотландия арасындағы геологиялық шекараны анықтайтын тектоникалық жарылым кесіп өтеді. Орташа тереңдігі шамамен 37 м, максималды тереңдігі - шамамен 190 м. Көлдің оңтүстік бөлігінде көптеген аралдар бар, олардың ішіндегі ең ірісі - Инчмаррин, сонымен қатар Инчфад және басқалары. Су ағысы Ливен өзені бойында, Дамбартондағы Клайдқа ағып кетеді.

## Тарихы
Тарихи құжаттардағы көлдің ең алғашқы сипаттамаларының бірі Неннияның «Бриттер тарихында» «Британияның керемет дивасы туралы» бөлімінде кездеседі:

Көлдегі аралдардың кейбіреулері ежелгі уақытта жасанды түрде жасалды.

2002 жылдан бастап көл - Лох-Ломонд пен Троссахс ұлттық паркінің бөлігі.

## Сілтеме
*Loch Lomond and tourist attractions 
*Loch-lomond.net(with physical data
*StayatLochLomond.com — Local accommodation providers network 
*About the national park
*Robert Burns (poet) Links to Loch Lomond
*Loch Lomond Sailing Club

Санат:Шотландия көлдері
Грампиандық таулар

**Грампиандық таулар** (ағыл. *Grampian Mountains*, шотл. *Am Monadh*) — Шотландия биік тауларының оңтүстік-шығыс бөлігін алып жатқан Шотландияның үш негізгі тау жоталарының бірі. Грампиандық таулар - Ұлыбританиядағы ең биік таулар.

## Географиялық сипаттамасы
Тауда Ұлыбританияның ең биік шыңдары - Бен-Невис (1,344 метр) пен Бен-МакДуи (1,309 метр) орналасқан.

Гранит, гнейс, тақтатас, мәрмәр және кварциттен тұрады.

Солтүстік-батыста Глен-Мор алқабы, терең көлдер: Лох-Несс, Лох-Лохимен Солтүстік-батыс таулы аймағынан (ағыл. *Northwest Highlands*) бөлінген.

Көптеген өзендер таудан ағады: Несс, Тей, Спей, Ойх, Дон, Ди.

## Көрікті жерлер
Таудың шығыс жағынан, жағалауда Данноттар сарайы бар.

## Тұрғындар
Аумағы нашар қоныстанған. Қалалар — Обан, Форт-Уильям, Авимор.

## Тағы қараңыз
*Хайленд
*Бен-Невис

## Әдебиет
*Watson, Adam, *«The Cairngorms»*. Edinburgh: The Scottish Mountaineering Trust, 1975
*Wyness, Fenton, *«Royal Valley : The Story Of The Aberdeenshire Dee»*. Alex P. Reid & Son, Aberdeen, 1968.

thumb|center|1000px|Грампиандық таулардың 1831 жылғы бейнесі

Санат:Шотландия таулары
Санат:Хайленд географиясы
Санат:Абердиншир географиясы
Гленфиннан

thumb|right|300px|Әулие Мария мен Әулие Финнан шіркеуі, 1873 ж.
**Гленфиннан** (ағыл. *Glenfinnan*, шотл. *Gleann Fhionnainn*) — Лох-Шил көлінің солтүстік шетінде орналасқан Шотландия ауылы. «Жас талапкер» Карл Эдуард Стюарт бастаған Екінші Якобит көтерілісі осында басталуымен белгілі.

## Мәдениеттегі бейнесі
*Бұл аймақ сондай-ақ виадуктың арқасында белгілі - бұл фильмде Хогвартс-экспресс жүрген Хогвартсқа апаратын жолдың өзі.
[thumb|right|300px|[Гленфиннан (виадук)|Гленфиннандық виадук]]
*Гленфиннан ауылы Grave Digger неміс металл-тобының «Rebellion» компазициясында айтылып, топ каверінің Van Canto ретінде орындалған.

## Сілтеме
*Гленфиннан ауылының сайты

Санат:Хайленд елді мекендері
Орташа шотландық ойпат

**Орташа шотландық ойпат** () — Солтүстік-Шотланд таулары мен Оңтүстік-Шотланд қыратты бөлетін, Ұлыбритания аралының солтүстік бөлігіндегі жазық жерлер. Дамбартоннан Стонхейвенге дейінгі жол солтүстік-батыс шекарасы болып саналады. Батыс жағалауы Ферт-оф-Клайд шығанағымен шектеледі; шығысында Ферт-оф-Тей мен Ферт-оф-Форт бар. 

Ойпат қызыл құмдақтар, тақтатастар мен әктастардан қапталып, моренамен жамылған. Кейде ежелгі атқылау арқылы пайда болған жыныстардың қалдық бұйраттары мен төбелері кездеседі. Тас көмір кен орны бар. Бұйраттар мен төбелердің беткейлерінде - қарағай мен қайыңның ормандары, аршаланған жерлер.

thumb|left|200px|Эдинбургтегі Артурдың орны
Ойпат тығыз қоныстандырылған. Бұл жерде Шотландияның ең ірі қалалары орналасқан: Глазго мен Эдинбург, сондай-ақ ұсақ Стерлинг, Данди және басқалар. Тарихи Лоулендс ауданына Оңтүстік-Шотланд қыратын да қосылады.

## Әдебиет
*Gillen, Con (2003) *Geology and landscapes of Scotland.* Harpenden. Terra Publishing.
*Keay, J. & Keay, J. (1994) *Collins Encyclopaedia of Scotland.* London. HarperCollins.
*McKirdy, Alan Gordon, John & Crofts, Roger (2007) *Land of Mountain and Flood: The Geology and Landforms of Scotland.* Edinburgh. Birlinn.

Санат:Шотландия географиясы
Жақсай

**Жақсай** — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі, Ақкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері