open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(1187) Афра

**(1187) Афра** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 6 желтоқсанда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1186) Тёрнера

**(1186) Тёрнера** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 1 тамызда Сирил Джексон Йоханнесбург обсерваториясында ашты.

Ағылшын астрономы Герберт Холл Тёрнердің құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1185) Никко

**(1185) Никко** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1927 жылдың 17 қарашасында Окуро Оикава Токио обсерваториясында ашты.

Жапониядағы Никко қаласының құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1184) Гея

**(1184) Гея** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1926 жылы 5 қыркүйекте Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Ежелгі грек мифологиясындағы Гея құдайының құрметіне орай аталды. Бұл атауды неміс астрономы Густав Страке ұсынды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Милиция инспекторы

**Милиция инспекторы** () — 1936-1943 жылдар аралығында КСРО ІІХК милициясының жоғарғы басқарушы құрамның арнайы атағы. Бұл атақ ІІХК МҚББ 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссарына, ЖШҚӘ коркомына, ЖШҚФ 1-дәрежелі флагманға теңестірілген болатын. Бұл арнайы атақ милиция директорынан төмен және милиция аға майорынан жоғары тұрды.

## Тарихы
Милиция инспекторы атағы КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1936 жылғы 26 сәуірдегі қаулысымен КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы органдары басшылық құрамы үшін енгізіліп, ІІХК-ның 1936 жылғы 5 мамырдағы № 157 бұйрығымен жарияланды.

1943 жылы 9 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «ІІХК және милиция органдарындағы басшылық құрамның атақтары туралы» Жарлығымен милиция инспекторы мен директорының орнына 2- және 1-дәрежелі милиция комиссары арнайы атағы енгізілді.

## Милиция инспекторларының тізімі
* 11.07.1936 — Жупахин Сергей Георгиевич (1888—1940), Ленинград облысы ІІХКБ жұмысшы-шаруа милициясы басқармасының басшысы
* 11.07.1936 — Климов Михаил Ефимович (1897—?), ЖШМББ оқу бөлімі басшысы
* 11.07.1936 — Невернов Адам Сергеевич (1895—1962), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы Бас басқармасының қылмыстық тергеу бөлімі басшысы
* 21.04.1939 — Москов Владимир Семенович (1901—1960), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы бас басқармасының теміржол милициясы бөлімі басшысы
* 14.03.1940 — Галкин Александр Григорьевич (1904—1971), КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы Бас басқармасы басшысы
* 14.03.1940 — Романченко Виктор Николаевич (1906—1950), Мәскеу облысы ІІХКБ Мәскеу қ. жұмысшы-шаруа милициясы басқармасы басшысы
* 17.03.1942 — Грушко Евгений Семенович (1894—1955), Ленинград облысы ІІХКБ жұмысшы-шаруа милициясы басқармасы басшысы

## Дереккөздер

Санат:КСРО ішкі істер органдарының арнайы атақтары
(1181) Лилит

**(1181) Лилит** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1927 жылдың 11 ақпанында Вениамин Павлович Жеховский Алжир обсерваториясында ашты.

Франциянің композиторы Лили Буланженің құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Руни Бардагжи

**Руни Бардагжи** (; 15 қараша 2005) — швед футболшысы, жартылай қорғаушы. 

## Жетістіктері

* Үш дүркін Дания чемпионы (2021/22, 2022/23, 2024/25)
* Екі дүркін Дания Кубогы иегері (2022/23, 2024/25).

## Дереккөздер

Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Масаллы

**Масаллы** () — Әзербайжанның оңтүстік-шығысындағы қала, Масаллы ауданының әкімшілік орталығы.
Масаллы халқының саны 2026 жылғы мәліметтер бойынша 9 100 адамды құрады.

## Географиялық сипаттамасы
Масаллы қаласы Әзербайжанның оңтүстік-шығыс бөлігінде, Каспий теңізінің жағалауында, Ленкоран ойпатында, Вилашчай өзенінің аңғарының бір жағымен созылып жатыр. Жақын маңында Талыш таулары мен Хиркан ұлттық саябағы орналасқан. Бакуге дейінгі қашықтық 260 км.

Климаты субтропиктікке жақын, құрғақ мезгілде де жауын-шашын жеткілікті. Орташа жылдық температура 12,5°C, тамыз айы ең жылы ай (26°C дейін), ал қаңтар айы ең суық (-1,4°C дейін). Қысы жұмсақ және қысқа, жазы ыстық және ұзақ, ал көктем мен күз жылы, шуақты күндер көп.

## Тарихы
Масаллы — ежелгі қоныс. Ол орта ғасырларда пайда болған және әртүрлі уақытта әртүрлі аймақтық құрылымдардың құрамында болған. Бір теория бойынша, бұл аймақта Масал тайпасы өмір сүрген, ал Масалли олардың ең ірі қонысы болған. Басқа бір теория бойынша, қоныс ирандық талыш халқының мекені Мосул қаласынан шыққан адамдармен құрылған.

18 ғасырдың ортасынан бастап Масаллы Талыш (Ләнкәран) хандығының құрамына кірді. 1841 жылы ол Ресей империясына қосылып, Баку губернаторлығының Ләнкәран ауданының құрамына кірді. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін Масаллы Әзірбайжан КСР-нің құрамына кірді, ал 1930 жылы Масаллы ауданының орталығы болды. 1960 жылы Масаллыға қала мәртебесі берілді.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Масаллыда құрылыс материалдары мен пластмасса өнеркәсібі жақсы дамыған. Сондай-ақ, тамақ өңдеу кәсіпорындары (нан-тоқаш, шарап зауыты және басқалары) бар. Қалада екі шарап зауыты, төрт шай фабрикасы және минералды су зауыты орналасқан. Айналасындағы аумақта жүзім шаруашылығы мен шарап жасау да жақсы дамыған. Қалада май-ірімшік зауыты, көкөніс консервілеу зауыты және темекі ашыту зауыты, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешен, ет өңдеу зауыты, сүт зауыты және иіру-тоқыма фабрикасы бар.

Орталықта, өзеннің жанында кеңес дәуіріндегі мәдениет сарайы орналасқан, оның алдында ақын Низамидің мүсіні бар. Қалада Олимпиадалық стадион, «Масаллы» футбол клубы орналасқан.

## Көрікті жерлері
Қаланың сәулет ескерткіштеріне Жұма мешіті мен монша (екеуі де XIX ғасырда салынған) жатады. Қалада екі мұражай бар. Тарихи-этнографиялық мұражайда археологиялық және тарихи ескерткіштерге бай коллекциялар жинақталған. Екінші мұражай Әзербайжанның бұрынғы президенті Гейдар Әлиевке арналған.
Истису атты әйгілі емдік бұлақ қаладан 15 шақырым жерде, Домбалов тауында орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан қалалары
Оскар (2025)

Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 2024 жылы бойынша **«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығының 97-шы марапаттау рәсімі** 2025 жылдың 2 наурызында Голливудтағы «Долби» театрында өтті. Рәсімді америкалық комик және тележүргізуші Конан О’Брайен жүргізді.

## Бірнеше номинациялары бар фильмдер

## Лауреаттар мен үміткерлердің тізімі

## Арнайы марапаттар

## Тағы қараңыз
* Алтын глобус 2025

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (2026)

Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 2025 жылы бойынша **«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығының 98-ші марапаттау рәсімі** 2026 жылдың 15 наурызында Голливудтағы «Долби» театрында өтті. Номинанттар тізімі 2026 жылдың 22 қаңтарында Беверли-Хиллздегі Сэмюэл Голдвин театрында актриса Даниэль Брукс пен актер Льюис Пуллман тарапынан жарияланды.
Рәсімді 2025 жылдағыдай америкалық комик және тележүргізуші Конан О’Брайен жүргізді.

Бұл стримингтік сервистердің экспансиясынан кинопрокатты қорғайтын ереже ескерілген екінші марапаттау рәсімі болды: сыйлыққа үміткер болу үшін фильмдер кинотеатрларда кемінде бір апта бойы көрсетілуі тиіс.

«Шайқас артынан шайқас» фильмі «Үздік фильм» және «Үздік кастинг» марапаттарын қоса алғанда, барлығы алты номинацияда жеңіске жетіп, кештің көшбасшысы атанды. Сонымен қатар бұл туынды Оскар тарихында алғаш рет берілген «Үздік кастинг» жүлдесінің ең алғашқы иегері ретінде тарихта қалды.

«Күнәһарлар» фильмі иеленген он алты номинация — «Оскар» тарихындағы ең жоғары көрсеткіш. Ол бұған дейін он төрт номинациямен рекорд орнатқан «Барлығы Ева туралы» (1950), «Титаник» (1997) және «Ла-Ла Ленд» (2016) фильмдерінің нәтижесінен асып түскенімен, қорытындысында тек 4 марапатқа ие болды.

Тимоти Шаламе 30 жасында Марлон Брандодан кейін үш рет актерлік номинацияға ие болған ең жас әртіс атанды. Сондай-ақ ол бір жылдың ішінде әрі актер, әрі продюсер ретінде номинация алған ең жас үміткер атанып, Уоррен Биттидің рекордын жаңартты.  Сонымен қатар Вагнер Моура «Үздік актер» номинациясына ұсынылған алғашқы бразилиялық ретінде атанса, Стеллан Скарсгард ағылшын тілінде емес халықаралық фильмдегі рөлі үшін «Үздік көмекші актер» номинациясын иеленген алғашқы әртіс болды.

## Лауреаттар мен үміткерлердің тізімі

## Governors Awards
Академия 2025 жылдың 16 қарашасында 16-шы жыл сайынғы Governors Awards марапаттау рәсімін өткізді, оның барысында келесі марапаттар табыс етілді:

### [[Құрметті Оскар сыйлығы|Құрметті «Оскар»]]
* Дебби Аллен – «Жұмысы бірнеше ұрпақты таңғалдырған және жанрлар шеңберінен шыққан жаңашыл хореограф әрі актер».
* Том Круз – «Киногерлер қауымдастығына, театрлық тәжірибеге және каскадерлер қауымдастығына деген шексіз адалдығы үшін».
* Уинн Томас – «Өз ісінің шебері және көрегендігі арқылы ең есте қаларлық фильмдерге жан бітірген қоюшы суретші».

### [[Джин Хершолт атындағы гуманитарлық сыйлық]]
* Долли Партон – «Қайырымдылық жолындағы қажымас еңбегі арқылы Джин Хершолт атындағы гуманитарлық сыйлықтың рухын паш еткен сүйікті орындаушы».

## Бірнеше номинация алған фильмдер

## Тағы қараңыз
* Алтын глобус 2026

## Ескертпелер

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
(1190) Пелагея

**(1190) Пелагея** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1930 жылы 20 қыркүйекте Григорий Николаевич Неуймин Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты.

Кеңестік астроном, астероидтарды ашқан алғашқы әйел Пелагея Фёдоровна Шайнның құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* (1112) Полония
* (1648) Шайна
Санат:Астероидтар
(1191) Альфатерна

**(1191) Альфатерна** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылдың 11 ақпанында Луиджи Вольта Турин обсерваториясында ашты.

Италиядағы Ночера-Суперьоре қаласының құрметіне орай оның көне атымен аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1192) Призма

**(1192) Призма** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылдың 17 наурызында Фридрих Швассман Гамбургтағы Бергедорф обсерваториясында ашты.

*Bergedorf Spectral Catalogue* деп аталатын астрономиялық каталогтың құрметіне орай, спектрлік талдаудағы маңызы зор оптикалық призманың атауымен аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1193) Африка

**(1193) Африка** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылы 24 сәуірде Сирил Джексон Йоханнесбург обсерваториясында ашты.

Африка құрлығының құрметіне орай аталды.


Орбита астероида 1193.png
Орбита астероида 1193 (наклон).png

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1196) Саба

**(1196) Саба** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылдың 21 мамырында Сирил Джексон Йоханнесбург обсерваториясында ашты.

Библияда атап өтілген Саба патшайымының құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* (585) Билкис
Санат:Астероидтар
(1198) Атлантида

**(1198) Атлантида** — Марс орбитасын қиып өтетін астероид.

Оны 1931 жылы 7 қыркүйекте Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Мифологиялық Атлантиданың атымен аталды.

Бұл Марс-кроссер сирек кездесетін L спектрлік түріне жатады.

thumb|450px|center|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1139) Атами

**(1139) Атами** — Марс орбитасын қиып өтетін астероид.

Оны 1929 жылдың 1 желтоқсанында Окуро Оикава және Кадзуо Кубокава Токио обсерваториясында ашты.

Жапониядағы Атами қаласының құрметіне орай аталды.

thumb|450px|center|Күн жүйесіндегі орны
thumb|450px|center|

## Қосарлы астероид
2005 жылы өткізілген фото- және радиометриялық зерттеулер бұның жанында тағы бір астероид айналып жатқанын көрсетті. Екіншісінің өлшемдері 5 шақырымға жуықтап, біріншісіне өте жақын болғандықтан, бұны қосарлы жүйе ретінде қарастыруға болады.
## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1199) Гельдония

**(1199) Гельдония** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылы 14 қыркүйекте Эжен Жозеф Дельпорт Бельгиянің патшалық обсерваториясында ашты.

Өз туған қаласының құрметіне орай оның көне атауымен атады.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1179) Мали

**(1179) Мали** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылдың 19 наурызында неміс астрономы Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты. Өз келінінің атымен атады.

Ашылғаннан кейін оны ешкім бақылай алмай, ол ұзақ уақытқа жоғалған астероид ретінде қала берді. Тек 1986 жылы астрономдар оны қайта тапты.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1169) Альвин

**(1169) Альвин** — Негізгі белдеуде айналып жатқан шағын астероид, Флора жанұясына кіреді.

Оны 1930 жылдың 30 тамызында Макс Вольф және Марио Ферреро Гейдельберг обсерваториясында бірлесіп ашты.

Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Иірші (құдық)

**Иірші** — Маңғыстау облысы, Қарақия ауданындағы құдық. Атау Иірші емес Иірше болып аталған болу керек. Мағынасы: «жер суы, көз» мағынасын береді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Көктіқұдық

**Көктіқұдық** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы құдық. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау көкті (сын есім) және құдық (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Атау құдық маңы көк шөпті болып келуіне байланысты қойылған.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Бақыт Исайынқызы Садықова

**Бақыт Исайынқызы Садықова** (19 желтоқсан 1945, Май ауылы, Май ауданы, Павлодар облысы) — көрнекті шоқайтанушы ғалым, тарихшы, дипломат, журналист, филология ғылымдарының кандидаты, саяси ғылымдарының докторы. Мұстафа Шоқайдың жеке бұйымдары мен фотосуреттерін сақтап келген зерттеуші.

1921-1941 жылдары Шоқай қолданған мөрді зайыбы Мария Әлім Алматқа аманаттаған. Ол Түркияда 40 жыл сақтап, 1997 жылы Бақыт Садықоваға табыстаған. 2023 жылы бұл мөр Астана қаласындағы Мұстафа Шоқай атындағы №51 мектеп-гимназияның мұражайына табысталып, сол жерде сақталған.

## Еңбектері
* Түркістан ұлттық бірлігі (TÜRKİSTAN MİLLİ BİRLİĞİ, 2016);
* Мұстафа Шоқай эмиграцияда (Мустафа Чокай в эмиграции, 2011);
* История Туркестанского легиона в документах и фактах (2002)
* Мұстафа Шоқай (Мустафа Чокай, 2004);
* Mustafa Tchokay dans le mouvement prométhéen (француз тіліндегі кітабы, 2007);
* Мария Шоқай естеліктері. Я пишу вам из Ножана (аударма, 2001).

## Дереккөздер

Санат:Тарихшылар
Санат:Қазақстан тарихшылары
Санат:Саяси ғылымдарының докторлары
Санат:Филологтар
Санат:Алаштанушылар
Санат:Павлодар облысында туғандар
Санат:Май ауданында туғандар
Санат:1945 жылы туғандар
Үшкөпір (айрық)

**Үшкөпір** сөзі мынандай мағыналарға жатуы мүмкін:

## Елді мекендер
* Үшкөпір — Түркістан облысы, Жетісай ауданы, Ынтымақ ауылдық округы құрамындағы ауыл.
* Үшкөпір — қала типтес елді мекен, Өзбекстанның Ферғана облысы Үшкөпір ауданының әкімшілік орталығы.

## Көшелер
* Үшкөпір — Астана қаласындағы көше.
Одиссея (фильм, 2026)

**Одиссея** (ағылш. The Odyssey) — сценарист әрі режиссер Кристофер Ноланның Гомердің аттас поэмасына негізделген алдағы уақытта шығатын эпикалық фэнтези жанрындағы экшн-фильмі. Троя соғысынан кейін үйіне қайтар жолда ұзақ әрі қауіпті сапарға аттанған Итака патшасы — Одиссейдің рөлін Мэтт Деймон сомдады.

Фильмге сонымен қатар Том Холланд, Энн Хэтэуэй, Роберт Паттинсон, Люпита Нионго, Зендея, Шарлиз Терон және басқа да актерлер түсті. Нолан мен оның жұбайы Эмма Томас өздерінің Syncopy компаниясы арқылы фильмнің продюсері болды.

«Одиссея» — «Оппенгеймерден» (2023) кейінгі Ноланның Universal Pictures туы астында түсірілген екінші жобасы.Нолан сценарийді жазуды 2024 жылдың наурызында бастап, қазан айында жобаны студияға таныстырды. Көп ұзамай актерлерді іріктеу процесі басталып, 2025 жылдың ақпанында басты рөлді Деймонның сомдайтыны ресми түрде расталды. Түсірілім жұмыстары 2025 жылдың ақпан-тамыз аралығында әлемнің бірнеше елінде, соның ішінде Марокко, Грекия, Италия, Шотландия, Исландия және Батыс Сахарада өтті.

Бюджеті 250 млн долларды құраған «Одиссея» Ноланның мансабындағы ең қымбат фильм және толығымен 70 мм-лік кинопленкалы IMAX камераларына түсірілген алғашқы жобасы болды.

Фильм Америка прокаттарына 2026 жылдың 17 шілдесінде шығады.

## Сюжеті
Сюжеттің толық мәліметі әзірге құпия сақталып отыр, бірақ фильмнің әдеби негізі Гомердің аттас поэмасы екені белгілі. Туынды желісі бойынша, Итака патшасы Одиссей Троя соғысы біткен соң еліне қайтуға аттанады. Ол өз жолында сан түрлі қауіп-қатерге толы сапарды бастан кешіріп, циклоп Полифем, сиреналар және әйел құдай Кирка сияқты мифтік кейіпкерлерге кезігеді. Ал үйінде оны адал жары — патшайым Пенелопа күтеді.

## Рөлдерде

* Мэтт Деймон — Одиссей, Итака аралының патшасы
* Том Холланд — Телемах, Одиссейдің ұлы, әкесін іздеуші
* Энн Хэтэуэй — Пенелопа, Одиссейдің жары, күйеуі жоқта өзіне сөз салушылардан бас тартушы
* Роберт Паттинсон — Антиной, Пенелопаға сөз салушылардың бірі
* Люпита Нионго
* Зендея — Афина, даналық, соғыс стратегиясы және қолөнер құдайы, Одиссейдің көмекшісі
* Шарлиз Терон — Кирка, әйел құдай әрі сиқыршы
* Джон Бернтал — Менелай, Спарта патшасы
* Бенни Сафди — Агамемнон, Микен патшасы
* Джон Легуизамо — Евмей, Одиссейдің адал қызметшісі
* Химеш Патель — Еврилох, Одиссейдің оң қолы
* Уилл Юн Ли — Одиссейдің серіктерінің бірі
* Миа Гот — Меланфо (Долийдің қызы), Одиссей мен Пенелопаның қызметшісі
* Джимми Гонсалес — Кефей, Одиссейдің серіктерінің бірі
* Билл Ирвин
* Эллиот Пейдж
* Саманта Мортон
* Джесси Гарсия
* Рафи Гаврон
* Шайло Фернандес
* Кори Хокинс
* Ник Тарабей
* Морис Компти
* Майкл Вламис
* Идо Голдберг
* Джош Стюарт
* Райан Херст
* Энтони Молинари
* Джован Адепо
* Логан Маршалл-Грин
* Джеймс Ремар

## Дереккөздер

Санат:2026 жылғы АҚШ фильмдері
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Санат:Кристофер Нолан фильмдері
Санат:Syncopy Inc. фильмдері
Санат:Universal Pictures фильмдері
Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері
Санат:АҚШ эпикалық фильмдері
Санат:Ежелгі Грекия туралы фильмдер
Санат:IMAX фильмдері
(1194) Алетта

**(1194) Алетта** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1931 жылдың 13 мамырында Сирил Джексон Йоханнесбург обсерваториясында ашты. Өз әйелінің атымен аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Елекажы (құдық)

**Елекажы** — Үстірттегі бір топ құдық.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау *елек* (сын есім) және *ажы* (аджы) (сын есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Елек сыңарындағы е/и «ылғыл,су» мәнін беретін имитатив. Ал –лек бір нәрсенің бар екенін, молдылығын білдіретін көне жұрнақ. Аджы (көне түріктің сөзі) //ажы –суы ащы, бірақ мал ішуге жарамды құдықтарға қарата айтылып, солай жер атауы болып қалыптасып кеткен: Ажы – Э.Севортянның сөздігінде: «ащы, ащы су, шипалы су» делінген. Сонда Елеғажы атауының топонимдік мағынасы: «ащы сулы құдық» дегенді білдіреді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Көңдіқұдық

**Көңдіқұдық** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы құдық, қоныс. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау көңді (сын есім) және құдық (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы: «бұрын мал қыстауы, мекен болған жерден қазылған құдық».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Көпқұдық (құдық)

**Көпқұдық** — Маңғыстау облысы, Қарақия ауданындағы құдық.

## Атаудың сөзжасамдық мағынасы
Атау аналитикалық тәсіл арқылы жасалған. Көп (сын есім) және құдық (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы: «бір жерде көп құдықтың бар екенін білдіретін атау».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Қарақия ауданы географиясы
Күшелектің соры

**Күшелектің соры** — Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданындағы сор. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Иран тілінде *куче* – «үлкен емес жіңішке өткел, жол» *-лек* бір нәрсенің молдылығын білдеретін аффикс. Сонда атаудың мағынасы: «жіңішке өткелдегі сор, тұзды жер».

## Дереккөздер

Санат:Сорлар
Санат:Бейнеу ауданы географиясы
Гела Дуэ

**Гела Махо Льюис Дуэ** (; 22 қазан 2002, Анже, Франция) — ивуарлық және франциялық футболшы, қорғаушы. 2025 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты.

Інісі Дезире Дуэ де футболшы.

## Статистикасы

### Халықаралық

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Guéla Doué (Player) | National Football Teams

Санат:Кот-д’Ивуар футболшылары
Санат:Франция футболшылары
Санат:Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ренн ФК ойыншылары
Санат:Страсбур ФК ойыншылары
Қарасу (бұлақ)

**Қарасу** — Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданындағы бұлақ. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау аналитикалық тәсіл арқылы жасалған. Қара (сын есім) және су (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы: «тегіс жердің астынан шығып аққан су, бұлақ».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан бұлақтары
Санат:Түпқараған ауданы географиясы
Қаратай (құдық)

**Қаратай** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы құдық.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау қара (сын есім) және тай (зат есім) сөздерінің бірігуінен жасалған. Э.Мурзаев түркі тілінде тай – «тау» деп көрсетеді. Мағынасы: «тасы қара түсті таудағы құдық».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Қарашқазған (құдық)

**Қарашқазған** — Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданындағы құдық. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау *қараш* (зат есім) және *қазған* (етістік) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Ру атынан қойылған атау. Адай атадан *Тобыш*, одан – *Ораз*, одан – *Шегем*, одан *Қараш* тарайды. Атаудың мағынасы «Қараш руының адамы қазған құдық», яғни Қараш Бейнеубай Құлшарұлы қазған құдық.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Қарқын (бұлақ)

**Қарқын** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы бұлақ, этногидроним. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Қарқын – ортағасырлық түрікмен тайпасының бірі. Қарқын – Жұлдызханның төртінші ұлы, Оғызханның немересі. Оның мағынасы, Әбілғазының түсіндіруінше «іскер». Атаудың мағынасы: «Қарқын руының бұлағы, суы».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан бұлақтары
Қазанкеткен (бұлақ)

**Қазанкеткен** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы бұлақ. 

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
«Осы жұртта әлде бала сүндеттеу, әлде бесікке салар шағын той болып жатқанда нөсер жауын жауып, ошақтағы асулы тайқазанды қарғын алып кетулі. Бұлақ атауы содан шыққан деседі».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан бұлақтары
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы
Қайырлы (Маңғыстау ауданы)

**Қайырлы** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы құдық, қыстау.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау *қайыр* (зат есім) және *–лы* (бір нәрсенің молдылығын білдіретін аффикс) жұрнағының жалғануынан жасалған. Мағынасы: «ұсақ тас қиыршық құмды жер».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы
Нафталан (қала)

**Нафталан** () — Әзербайжанның батысында орналасқан республикалық бағыныстағы қала.
Нафталан халқының саны 2026 жылы 7 100 адамды құрады.

## Географиялық сипаттамасы
Ол Кіші Кавказдың етегінде, Бакуден 330 км және елдің екінші ірі қаласы Гәнджәдан оңтүстік-шығысқа қарай 58 км, Геран теміржол стансасынан 18 шақырым жерде, аттас өзеннің жағасында орналасқан.

## Тарихы
Нафталан атауы «мұнай орны» дегенді білдіреді. Бұл сондай-ақ қала мен оның айналасында кездесетін ерекше мұнай түрін білдіреді.

Марко Поло кезінде адамдар емдік мақсатта шомылатын мұнай ұңғымалары туралы айтқан. Нафталан таяз, қолмен қазылған ұңғымалардан алынып, керуенмен көрші елдерге жеткізілген. 1890 жылы неміс инженері Йегер келіп, жергілікті майды өнеркәсіптік өндіруді бастады. Дегенмен, нафталан жанбайтын және отын немесе майлау материалы ретінде жарамсыз болып шықты. Дегенмен, Йегер заттың емдік қасиеттерін анықтап, нафталан жақпа майын өндіруді бастады. Ол танымал болып, бүкіл әлемге сатылды. Сол кезеңде дәрігерлер бұл ерекше майдың қасиеттерін мұқият зерттеп, оны қолданудың бірнеше жолын тапты.

1926 жылы жақпа май зауыты салынды. Содан кейін, 1926 жылы, нафталинмен емдеуге мамандандырылған Нафталан курорты ашылды. Кен орындарының айналасында дамыған ауыл курортқа айналды. 1967 жылы Нафталан қалаға айналды.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
нобай|солға|200px|«Нафталан» орталық шипажайы      
Бұл аймақта Кеңес Одағында танымал демалыс орындары болған мұнай курорттары (немесе «мұнай спалары») орналасқан.

Ұлттық дәстүрлерді насихаттайтын екі мәдени орталық, Нафталан мұражайы мен музыка мектебі орналасқан. Нафталан қаласында төрт саябақ бар.
Қалада үш жалпы білім беретін мектеп және балаларға арналған бір шығармашылық орталығы бар.

Бүгінгі таңда Нафталан қаласында оннан астам денсаулық сақтау қонақ үйлері мен санаторийлері жұмыс істейді.

## Танымал орындары
Нафталанның көрікті жерлерінің бірі — әлемдегі жалғыз «Балдық мұражайы». Мұнда әртүрлі дизайндағы және өлшемдегі жүздеген балдақтарды көруге болады. Оларды шипажайға келгенде балдақсыз жүре алмайтындар қалдырған.

"Гей-Гель" мемлекеттік қорығы Әзербайжанның алғашқы қорығы болып табылады, 1925 жылы Кіші Кавказдың орта таулы орман және жартылай субальпілік белдеулерінің экожүйелерін, сондай-ақ Гей-гель және Марал-гель, Зал-гель және т.б. таулы көлдерін қорғау және зерттеу мақсатында құрылған.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан қалалары
(1129) Неуймина

**(1129) Неуймина** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 8 тамызда Прасковья Георгиевна Пархоменко Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты. Ол ашқан екі астероидтың біріншісі.

Кеңестік астроном Григорий Николаевич Неуйминнің (1885–1946) құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* Неуймин (кратер)
Санат:Астероидтар
(1128) Астрид

**(1128) Астрид** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 10 наурызда Эжен Жозеф Дельпорт Бельгиянің патшалық обсерваториясында ашты.

Бельгия патшайымы болған Шведтік Астридтің (1905–1935) құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1127) Мими

**(1127) Мими** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылдың 13 қаңтарында Сильвен Арен Бельгиянің патшалық обсерваториясында ашты. Өз әйелінің құрметіне орай атады.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1126) Отеро

**(1126) Отеро** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 11 қаңтарда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Испаниядан шыққан франциялық әнші әрі биші Каролина Отероның құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Венаны алғаны үшін медалі

**«Венаны алғаны үшін» медалі** — Ұлы Отан соғысы барысында Венаны алу құрметіне 1945 жылғы 9 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалған медаль.

## Медаль туралы ереже
«Венаны алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және НКВД әскерлерінің әскери қызметшілері — 1945 жылғы 16 наурыз бен 13 сәуір аралығында Венаны шабуылдау мен алуға тікелей қатысқандар, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталады.

«Венаны алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалінен кейін орналастырылады.

1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Венаны алғаны үшін» медалімен шамамен 277 380 адам марапатталған.

## Медальдің сипаттамасы
«Венаны алғаны үшін» медалі жезден жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Медаль жобасының авторы — суретші Зворыкина.

Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ ВЕНЫ» деген жазу, жоғарғы бөлігінде бесбұрышты жұлдызша, төменгі бөлігінде лавр бұтағы бейнеленген. Алдыңғы беті жиекпен қоршалған.

Медальдің артқы бетінде Венаның алынған күні — «13 апреля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде бесбұрышты жұлдызша орналасқан.
thumb|Медальдің артқы жағы|220x220 нүкте

## Дереккөздер

Санат:КСРО медалдары
(1149) Волга

**(1149) Волга** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 1 тамызда Евгений Фёдорович Скворцов Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты. Ол ашқан үш астероидтың біріншісі.

Еуропадағы ең ұзын өзен Еділдің құрметіне орай оның орысша атауымен аталды. Бұл атау 1967 жылы 1 маусымда бекітілді.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Будапештті алғаны үшін медалі

**«Будапештті алғаны үшін» медалі** — 1945 жылғы 9 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалған кеңестік медаль. Ол 1945 жылы Будапештті алуға қатысқан әскери қызметшілерді марапаттау үшін белгіленді. Медаль жобасының авторы — суретші А. И. Кузнецов.

## Медаль туралы ереже
«Будапештті алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және НКВД әскерлерінің әскери қызметшілері — 1944 жылғы 20 желтоқсан мен 1945 жылғы 15 ақпан аралығында Будапештті ерлікпен шабуылдап алуына тікелей қатысқандар, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталды.
«Будапештті алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда «Жапонияны жеңгені үшін» медалінен кейін орналастырылады.
1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Будапештті алғаны үшін» медалімен шамамен 362 050 адам марапатталған.

## Медальдің сипаттамасы
«Будапештті алғаны үшін» медалі жезден жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді.

Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ БУДАПЕШТА» деген жазу, жазудың үстіңгі жағында — бесбұрышты жұлдызша, ал төменгі жағында — екі айқастырылған лавр бұтақтарының үстінде бейнеленген орақ пен балға орналасқан.

Медальдің артқы бетінде Будапешттің алынған күні — «13 февраля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде — бесбұрышты жұлдызша бейнеленген.

thumb|Медальдің артқы жағы|230x230 нүкте

Медальдағы барлық жазулар мен бейнелер бедерлі (шығыңқы) түрде жасалған. Медальдің алдыңғы және артқы беттері жиекпен қоршалған.

Медаль құлақша мен сақина арқылы ені 24 мм болатын сарғылт түсті жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лентаның ортасында ені 8 мм көгілдір жолақ бар.

## Мәдениетте
Медаль «Жаулар менің үйімді өртеп жіберді» әнінде айтылған.

## Дереккөздер

Санат:КСРО медалдары
(1123) Шеплия

**(1123) Шеплия** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1928 жылы 21 қыркүйекте Григорий Николаевич Неуймин Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты.

Гарвард обсерваториясының директоры болған астроном Харлоу Шеплидің (1885–1972) құрметіне орай аталды.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* Шепли (кратер)
Санат:Астероидтар
(1124) Стробантия

**(1124) Стробантия** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1928 жылы 6 қазанда Эжен Жозеф Дельпорт Бельгиянің патшалық обсерваториясында ашты.

Аталмыш обсерваториянің директоры болған астроном Пауль Стробанттың (1868–1936) құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Кенигсбергті алғаны үшін медалі

**«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі** — 1945 жылғы 9 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен тағайындалды. Медаль жобасының авторы — суретші А. И. Кузнецов.

## Медаль туралы ереже
«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалімен Қызыл Армияның, Әскери-Теңіз Флотының және НКВД әскерлерінің әскери қызметшілері — 1945 жылғы 23 қаңтар мен 10 сәуір аралығында қала-қамал Кёнигсбергті ерлікпен шабуылдап алуына тікелей қатысқандар, сондай-ақ осы қаланы алу кезіндегі жауынгерлік операцияларды ұйымдастырған және басқарған тұлғалар марапатталды.

«Кёнигсбергті алғаны үшін» — астананы алу немесе азат етуге байланысты емес, қала-қамалды алғаны үшін тағайындалған КСРО-дағы жалғыз медаль.

«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда «Будапештті алғаны үшін» медалінен кейін орналастырылады.

1987 жылғы дерек бойынша «Кёнигсбергті алғаны үшін» медалімен шамамен 760 000 адам марапатталған.

## Медальдің сипаттамасы
«Кёнигсбергті алғаны үшін» медалі жезден жасалған және диаметрі 32 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді.

Медальдің алдыңғы бетінде: ортасында «ЗА ВЗЯТИЕ КЕНИГСБЕРГА» деген жазу, жазудың үстіңгі жағында — сәулелері таралған бесбұрышты жұлдызша, төменгі жағында — лавр бұтағы бейнеленген. Алдыңғы беті жиекпен қоршалған.

Медальдің артқы бетінде Кёнигсбергтің алынған күні — «10 апреля 1945» деген жазу бар, күннің үстінде — бесбұрышты жұлдызша орналасқан.
thumb|Медальдің артқы жағы|225x225 нүкте

Медальдағы барлық жазулар мен бейнелер бедерлі (шығыңқы).

Медаль құлақша мен сақина арқылы ені 24 мм болатын жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лента кезектесіп орналасқан бес жолақтан тұрады: үшеуі қара, екеуі жасыл. Лентаның шеттері жіңішке жасыл жолақтармен көмкерілген.

## Дереккөздер

Санат:КСРО медалдары
(1125) Чайна

**(1125) Чайна** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1957 жылы 30 қазанда Цзыцзиньшань обсерваториясынан ашқан болатын.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Ашылу тарихы
Бастапқыда Америкада оқыған қытай астрономы Чжан Юйчжэ Йеркс обсерваториясында істегенде, 1928 жылы жаңа астероид ашады. Бірақ жуық арада ол жоғалған нысан болып қалады. 1957 жылы аталмыш астроном Цзыцзиньшань обсерваторияның директоры болады. Сол жылы ашылған астероидқа қытайлықтар жоғалып кеткен нысанның нөмірін және атын береді: Чайна — бұл Қытайдың ағылшынша атауы.

Ал 1986 жылы астрономдар жоғалып кеткен болып саналған астероидты қайта ашады. Оған кейін (3789) Чжунго деген атау беріледі: Чжунго — бұл Қытайдың қытай тіліндегі аталуы.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
Жапонияны жеңгені үшін медалі

**«Жапонияны жеңгені үшін» медалі** — КСРО-ның мемлекеттік наградасы. 1945 жылғы 30 қыркүйекте КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының «„Жапонияны жеңгені үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен бекітілді. Суретінің авторы — суретші М. Л. Лукина.

## Медаль туралы ереже
«Жапонияны жеңгені үшін» медалімен төмендегілер марапатталды:
* Қызыл армияның, Әскери-Теңіз Флотының және НКВД әскерлерінің құрамындағы барлық әскери қызметшілер мен еркін жалданған штаттық құрам өкілдері — жапон империалистеріне қарсы ұрыс қимылдарына 1-Қиыр Шығыс, 2-Қиыр Шығыс және Забайкаль майдандары, Тынық мұхиты флоты мен Амур өзен флотилиясы құрамында тікелей қатысқандар;
* НКО, НКВМФ және НКВД орталық басқармаларының Қиыр Шығыстағы кеңес әскерлерінің ұрыс қимылдарын қамтамасыз етуге қатысқан әскери қызметшілері.

«Жапонияны жеңгені үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа медальдары болған жағдайда «1941—1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске қырық жыл» юбилейлік медалінен кейін орналасады. Бастапқыда ереже бойынша бұл медальді «1941—1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Германияны жеңгені үшін» медалінен кейін тағу көзделген.

## Сипаттамасы
«Жапонияны жеңгені үшін» медалі диаметрі 32 мм болатын, екі жағынан да жиекпен қоршалған дұрыс дөңгелек пішінді. Қалыңдығы — 2,5 мм. Медаль жезден жасалған. Барлық жазулар мен бейнелер бедерлі (шығыңқы).

Медальдің алдыңғы бетінде оңға қаратылған Кеңес Одағының генералиссимусы И. В. Сталиннің қырынан берілген кеуде тұсынан бейнесі орналасқан. Жоғарғы бөлігінде шеңбер бойымен «ЗА ПОБЕДУ НАД ЯПОНИЕЙ» деген жазу бар.

Медальдің артқы бетінде екі жолмен «3 СЕНТЯБРЯ 1945» деген жазу, оның үстінде бесбұрышты жұлдызша бейнеленген.
thumb|медальдің артқы жағы
Медаль құлақша мен сақина арқылы ені 24 мм болатын жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лентаның ортасында кең қызыл жолақ орналасқан, оның екі жағында бір-бірден ақ жолақ, бір-бірден қызыл жолақ және бір-бірден жіңішке ақ жолақ бар. Лентаның шеттері жіңішке сары жолақтармен көмкерілген.

## Марапатталғандар
Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, «Жапонияны жеңгені үшін» медалімен марапатталғандардың жалпы саны 1 700 000 адамнан асты.

## Дереккөздер

Санат:КСРО медалдары
Жұлдыз той

**Жұлдыз той** — Қазақтың ежелден келе жатқан салт-дәстүрі. 3—5—7—9 жасқа толғанда оның құлағын тесіп сырға тағу тойы.

## Тарихы
Ежелден келе жатқан қазақи салт-дәстүр. Үлкен жастағы қызға құда түскенде, келін болатын қызға арналған баскиім төбесіне үкі қадап басына кигізеді, құлағына сырға салады. Балиғатқа толмаған немесе  9 жасқа толып, құлағына тарымен тесіп, сырға тағу „Сырға тойы“ деп аталған. Тұрмысқа шыққалы тұрған қызға „Сырға салынса“, кішкентай қызға „сырға тағылады“. Құлағына сырға салған қыз өзінің қыз екенін, сырға салып, сәнденіп, әдеміденіп әдеп-ибамен жүру керегін сол күннен бастап сезінеді. Тіл-көз қуыршақтай қызға емес, сырғаға тисін деген оймен тұмар ретінде, одан соң көркемдік, сұлулық, әдемілік үшін тағады. Ал әкесінің „сырға тағу тойын өткізуі“ — жұрт алдында қызының беделін көтеруі. Отбасында жалғыз қызы болса, онда тойды тек туыс-туғандар арасында жасаған.

Басқа деректерде егер әулетте қатарынан қыз туылса, ата-анасы ниет етіп „Жұлдыз“ той берсе, артынан ұл туылады деп ниеттенген.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Дархан Еркінұлы Қызайбаев

**Дархан Еркінұлы Қызайбаев** (3 наурыз 1990 жыл, Алматы облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық спорт менеджері, кәсіпкер. 

2026 жылдың қаңтарынан бастап Қазақстан бокс федерациясының бірінші вице-президенті. «Asian Boxing» Азия бокс конфедерациясының қаржы және аудит комиссиясының төрағасы (2025 жылдан).

## Білімі
2009–2014 жылдары Болашақ бағдарламасы бойынша АҚШ-тағы Пенсильвания штатының университетінде (Penn State University) білім алған. Мамандығы: «Экономика және халықаралық қатынастар». Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін меңгерген.

## Еңбек жолы
Еңбек жолын 2016 жылы коммерциялық және өндірістік ұйымдарда басшылық қызметтерден бастаған.

2016 – 05.2018 — Коммерциялық және өндірістік секторда басшылық лауазымдарда қызмет етті.

2018 жылғы мамырдан — «Innotrack» ЖШС Бас директорының кеңесшісі.

2020 жылғы қыркүйектен — «IST Group Co» ЖШС Бас директорының кеңесшісі.

2022 жылғы тамыздан — «EMC» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы.

2022 жылдан — «NORD Production Group» ЖШС директоры.

2023 жылғы қаңтардан — «Todini Costruzioni Generali S.p.A.» АҚ Бақылау кеңесінің мүшесі және стратегиялық даму жөніндегі кеңесшісі.

2024 жылғы қаңтардан — «Ақтөбе рельс-арқалық зауыты» ЖШС Бақылау кеңесінің төрағасы.

## Спорттық қызметі
Дархан Қызайбаев бокс саласындағы менеджментте белсенді қызмет атқарады.

2024 жылғы ақпан – 2026 жылғы қаңтар — Қазақстан бокс федерациясының халықаралық байланыстар жөніндегі вице-президенті.

2024 жылғы желтоқсан — «Asian Boxing» ұйымының уақытша кеңесіне сайланды.

2025 жылғы 2 тамыз — Бангкокта өткен конгресте «Asian Boxing» Азия бокс конфедерациясының Директорлар кеңесінің мүшесі және Қаржы және аудит комиссиясының төрағасы болып тағайындалды.

2026 жылғы 10 қаңтардан бастап — Қазақстан бокс федерациясының бірінші вице-президенті. Бұл лауазымда ол федерацияның ішкі және сыртқы қызметін, кадрлық тағайындаулар мен құрамаларды жасақтау мәселелерін қадағалайды.

## Отбасы
Үйленген.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Капитал.kz сайтындағы досье
(1111) Райнмутия

**(1111) Райнмутия** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1927 жылы 11 ақпанда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Бірнеше жылдан кейін осы астрономның құрметіне орай аталды. Райнмут (1892–1979) жалпы 395 астероидты ашқан.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1110) Ярослава

**(1110) Ярослава** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1928 жылы 10 тамызда Григорий Николаевич Неуймин Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты.

Сол жылы туған Ярослав деген өз ұлының атымен атады.

thumb|center|400px|Күн жүйесіндегі орны

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1109) Тата

**(1109) Тата** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

(10) Гигеянің жанында ұшатын астероидтар жанұясының бір бөлігі болып келеді.

Оны 1929 жылы 5 ақпанда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Нақты кімнің есімімен аталғаны белгісіз.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1108) Деметра

**(1108) Деметра** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 31 мамырда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Ежелгі грек мифологиясындағы құнарлылық құдайы Деметраның құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1107) Ликтория

**(1107) Ликтория** — Негізгі белдеуде айналып жатқан ірілеу бір астероид.

Оны 1929 жылы 30 наурызда Луиджи Вольта Турин обсерваториясында ашты.

(10) Гигеянің жанында ұшатын астероидтар жанұясының бір бөлігі болып табылады.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1106) Кидония

**(1106) Кидония** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1929 жылы 5 ақпанда Карл Вильгельм Райнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.

Айва өсімдігінің латын тіліндегі атау нұсқасымен аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* Кидония (Марс)
Санат:Астероидтар
(1103) Секвойя

**(1103) Секвойя** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1928 жылы 9 қарашада Вальтер Бааде Гамбург обсерваториясында ашты.

Калифорниядағы Секвойя ұлттық саябағының құрметіне орай аталды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
Санат:Астероидтар
(1102) Пепита

**(1102) Пепита** — Негізгі белдеуге жатқызылатын астероид.

Оны 1928 жылы 5 қарашада Хосе Комас Сола Барселонадағы Фабра обсерваториясында ашты.

Атауы ретінде ашқан адамның лақап аты таңдалды, бірақ астероидтарды атау дәстүріне сәйкес әйелдік нұсқаға келтірілді.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1101—1200)
* (1655) Комас Сола
Санат:Астероидтар
Астероидтар тізімі (1101—1200)

(1001—1100) • **[[Астероидтар тізімі]]** • (1201—1300)

(1001—1100) • **[[Астероидтар тізімі]]** • (1201—1300)

Санат:Астероидтар тізімдері
Қосқазған (құдық)

**Қосқазған** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы құдық.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау қос (сан есім) және қазған (етістік) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы «қазылған қос құдық».

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы
Қосқұлақ (құдық)

**Қосқұлақ** — этногидроним, Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданындағы құдық, қорым. Адай атасынан *Мұңал*, одан – *Жаул*ы, одан – *Қосқұлақ* тарайды. Мағынасы: «Қосқұлақ руының құдығы, қорымы».

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау аналитикалық тәсіл арқылы жасалған. *Қос* (сан есім) және *құлақ* (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған гидроним.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Бейнеу ауданы географиясы
Құмбелексор

**Құмбелексор** — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы сор.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау аналитикалық тәсіл арқылы жасалған. Құм (зат есім) және белек (зат есім), сор (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Көне түркі тілінде белек – «биік, төбе» деген мән береді. Атаудың мағынасы «биік құмды жердегі сор».

## Дереккөздер

Санат:Сорлар
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы
Нефтчала

**Нефтчала** () — Әзербайжанның Нефтчала ауданындағы қала және ауданның әкімшілік орталығы.
Халқының саны 2026 жылғы есеп бойынша 20 100 адамды құрады.

## Географиялық сипаттамасы
Каспий теңізінің жағалауында, Кура өзенінің сағасынан 12 км оңтүстікте орналасқан. Бакумен ұзындығы 180 км автомобиль жолы арқылы байланысады.

## Тарихы
Нефтчала «мұнай кеніші» дегенді білдіреді. Бұл аймақта мұнай көздері жер бетіне шығып, ойпаттарды толтырған. 
Әзербайжан тіліндегі «нефт» (мұнай) және «шала» (жазық, жабық бассейн немесе қуыс, жер бедерінде әрең көрінетін) яғни "мұнай бар бассейн (қуыс)" дегенді білдіреді.

1920 жылдары бұл аумақта өнеркәсіптік мұнай өндіру басталды. Нәтижесінде мұнайшылар қоныстары пайда болды. Болашақ Нефтчала 26-шы қоныс немесе Трест деп аталды. Жергілікті халық Ноютхана атауын да қолданды. Сол кезде бүкіл мұнай өндіретін аймақ Нефтчала деп аталды. 1940 жылы Нефтчала ауданы құрылып, оны Салян ауданынан бөліп шығарды. Қоныс қазіргі атауын 1952 жылы алды, ал 1959 жылы ол қалаға айналды. Нефтчала бірнеше рет аудан орталығына айналды, соңғысы 1973 жылы.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Мұнай өндіру қондырғыларынан басқа, қалада йод-бром зауыты да бар. Ол жергілікті минералды суларды пайдаланып жұмыс істейді, олардан йод алынады. Бүгінде Нефтчала ТМД елдеріндегі ең ірі йод өндірушісі болып табылады.

Одан басқа балық аулау өнеркәсібі, көлік және қызмет көрсету салалары жұмыс істейді. Нефтчаладағы ең ірі жұмыс беруші - Нефтчала индустриалды паркі, оның ішінде AzerMash компаниясының Хазар автомобиль зауыты.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан қалалары
Оғыз (қала)

**Оғыз** () — Әзербайжандағы қала, Оғыз ауданының әкімшілік орталығы.
Оғыз қаласының халқы 2026 жылы 7000 адамды құрады.

## Географиялық сипаттамасы
Оғыз қаласы Шекидің шығысында, Кавказ тауларының оңтүстік беткейінің етегінде, шамамен 594 метр биіктікте орналасқан, оның сілемдері қонысты шығыс пен батыс жағынан шектейді, оңтүстігінде жазық жазық созылып жатыр. Елджиган өзені қаланың шығыс жағымен ағып, көптеген иілулер жасайды.

## Тарихы
Ежелгі замандарда да бұл жерлер тығыз қоныстанған. Мұны қала мен оның маңында орналасқан археологиялық ескерткіштер дәлелдейді. Ежелгі замандарда Шығыс Кавказ халқы удилер мұнда ұзақ уақыт өмір сүрген. Олар өздерін «Агван халқы» деп атаған. 
1807 жылы Варташен армяндары Ресей императоры Александр I-ге өтініш жазды. Олар өз хатында Шеки ханы Джафар Кули ханның талаптарынан қорғауды және қорғауды сұрады. Ертеде Варташен Елизаветполь губернаторлығының құрамына кірді. Онда удилер, әзербайжандар, армяндар және тау еврейлері мекендеген.

Әрбір этникалық топ белгілі бір аймаққа маманданған. Мысалы, армяндар саудамен айналысса, тау еврейлері кәсіпкерлікпен және темекі шаруашылығымен айналысқан. Армяндар мен әзербайжандар жеміс-жидек, көкөніс және дәнді дақылдар өсірген. Олардың кейбіреулері жібек шаруашылығымен айналысқан. 1922 жылы Варташенде 1500 үй шаруашылығы болған, олардың көпшілігі армяндарға тиесілі болған. 1980 және 1990 жылдардың тоғысында удилер мен армяндар бұл аймақтан кетіп, ішінара Армения, Грузия, Ресей, Қазақстан, Өзбекстан және Түрікменстанға қоныстанды.

1961 жылғы 4 қыркүйектегі жарлықпен Варташен ауылы қалалық үлгідегі елді мекенге айналды, ал 1968 жылы оған қала мәртебесі берілді. 1991 жылға дейін қала Варташен деп аталды.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Қалада кілем тоқу өнеркәсібі, тамақ өңдеу зауыттары, асфальт зауыты бар.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан қалалары
Астероидтар тізімі (1201—1300)

(1101—1200) • **[[Астероидтар тізімі]]** • (1301—1400)

(1101—1200) • **[[Астероидтар тізімі]]** • (1301—1400)

Санат:Астероидтар тізімдері