open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альбрехт фон Бранденбург

thumb|right|200px|
**Альбрехт фон Бранденбург** (, сонымен қатар **А́льбрехт Аю** (), Альбрехт фон Балленшт (; 1100 жыл шамасы — 18 қараша 1170 ж., болжаммен Штендаль)&nbsp;— Аскани тегінен шыққан граф, Бранденбург маркграфтығының негіздеушісі және Брандербургтың бірінші маркграфы. 

Альбрехт фон Бранденбургтың кезеңінде Бранденбург маркграфтығы Рим империясының құрамына кірген.

Неміс отаршыларының "шығысқа шабуыл" саясатын жүзеге асырғандардың бірі. 1134 жылы император Лотарь III берген Солтүстік марканы (шекаралық бекіністі өлке) иеленіп, славяндардың жерін жаулап алуға кірісті. 1147 жылы славяндарға қарсы крест жорығын бастаушылардың бірі болды. Басып алған жерлерде халықты қырып-жойып, оларға христиан дінін күшпен қабылдатты, неміс отаршыларын қоныстандырды.

## Дереккөздер

Санат:18 қарашада қайтыс болғандар
Санат:1170 жылы қайтыс болғандар
Санат:Бранденбург маркграфтары
Санат:Саксония герцогтары
Санат:Асканилер
Санат:Солтүстік марка маркграфтары
Санат:XII ғасырдағы Еуропа билеушілері
Санат:Балленштед графтары
Санат:Лужицк маркграфтары
Амброзия

**Амброзия** (Ойраншөп, ) — Астралылар тұқымдасының біржылдық немесе көпжылдық шөптес өсімдіктердің тегі. Текте 50 шақты биологиялық түр бар.

## Таралуы
Көбіне Солтүстік Америка елдерінде таралған.

Мұның жусан жапырақтас түрі Қазақстанда - Алматы маңында, өзге түрлері Солтүстік Кавказ, Украина, Волгоград облысы, Краснодар өлкесінде кездеседі. Оны құрту үшін 2,4 Д-гербициді қолданылады. Әсіресе жуан жапырақтас амброзияның 2-3 қос жапырағы шыққан кезде, яғни жас күйінде, гербицид қолданылса ғана оны құртуға болады. Өсімдік өсіп қатайып кетсе, гербицидке төзімді келеді.

## Кең таралған түрлері
* Ambrosia artemisiifolia, L.
* Ambrosia psylostachya, DC.|
* Ambrosia trifida, L.

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 
*  
* Аллергология — Календарь пыления 

## Дереккөздер

Санат:Күрделігүлділер
Санат:Еуразия флорасы
Санат:Солтүстік Америка флорасы
Кот-д’Ивуар туы

**Кот-д’Ивуардың туы** — Кот-д’Ивуар Республикасының конституциясында «ұлттық белгі» деп аталынды (), «үш түсті ту отсары, ақ және жасыл вертикаль сызықтар құралған».

## Суреттемесі
Отсары және ақ жолақ, солтүстігіндегі жер мен Саванна құнарлылығын білдіреді - бейбітшілік пен бірлік, жасыл - үміт пен оңтүстік ормандарын білдіреді.

Бай және жомарт жер түсі, күрес символы және босату үшін күрескен жас адамдардың қаны, отсарыға сәйкес. Ақ - бейбітшіліктің нышаны, бірақ әділ бейбітшілік. Жасыл - жақсы ниет пен болашаққа деген сенім символы.

## Дереккөздер

Санат:Тулар
Санат:Мемлекеттік тулар
Мұңлы қыз

**Мұңлы қыз** — халық күйі. Р. Байысқаннан  жазылып алынды. Нотаға түсірген — А. Хабыкей.

## Күй туралы аңыз
"Мұңлы қыз" күйінің шығуы туралы әңгіме: «Қол-аяғы кемтар қыз жастайынан кемтарлықтың бейнетін көріп бұйығы болып өседі. Өзі теңдес балалар қозы жайып, күрке тігіп, өзен  бойлай жүгіріп,  көбелек қуып дегендей балалықтың базарының ортасында жүріп өскенде, тауда  кемтар қыз оның біріне де ілесе алмай қапада өмір сүреді. Балалықтың базарына ілесе алмаудан басталған қайғы өскен сайын өсе түспесе ортаймайды. Өзі теңдес қыз-бозбаланың бірі тұрмысқа шығып, бірі тұрмыс құрып, өз алдында түтін түтетіп, бала өсіріп отырғанда кемтар қыз баяғы сол күйі: от басынан ұзап шыға алмайды, мұңнан сейілмейді. Сол қыздың құрбыларына қызықтай қарап, өз мұңына қапалануын көрсеткен күй деседі.»

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Кот-д’Ивуар елтаңбасы

**[[Кот-д’Ивуар]] [[Елтаңба]]сы** - 2001 жылы қазіргі кейіпінде қабылданды. 

Эмблеманың орталық элементі&nbsp;—  пілдің басы. Кот-д’Ивуар халқына піл өте киелі жануар болып есептеледі, тіпті мемлекеттің өзіде піл сүйегі жағалауы деп аталуы да пілге символикалық түрде жақындығын көрсетеді. Күн шығуы&nbsp;— дәстүрлі түрде жаңа бастама деген мағына береді. Пілдің басының астында француз тілінде жазылған, ол француздардың отарында болғанын білдіреді.

## Дереккөздер

Санат:Кот-д’Ивуар мемлекеттік рәміздері
Санат:Мемлекеттік елтаңбалар
Аминқанттар

thumb|right|150px|α-D-глюкозамин
thumb|right|150px|α-D-галактозамин
**Аминқанттар** — бір немесе бірнеше гидроксил тобын (-ОН) аминтобына ауыстырылған көмірсулардың туындылары. Табиғи қарапайым қанттардың аминдік туындылары. Егер аминтобы көміртектің гликозидты атомына қосылса - бұл туындыларды гликозиламинамдар немесе N-гликозидтар деп атайды.

## Қасиеттері
Суда жақсы еритін кристалдық заттар. Аминдар мен Моносахаридтарға ұқсас қасиеттері бар. Негіздердің қасиеттері қатты білінеді, тұздар түзеледі. Сілтілер мен азот қышқылымен әрекеттескенде дезаминированиені бақылаймыз..

Аминқанттарға d-глюкозамин, d-галактозамин, d-маннозамин жатады. Бұлар табиғи қанттардың молекуласындағы гидроксил тобының амин тобымен ауысуы нәтижесінде пайда болады. Бұларда қант молекуласына тән альдегидтік немесе кетондық, бірнеше гидроксилдік топтар және бір-екі амин топтары кездеседі. Аминқанттар жануарлар, бактериялар полисахаридінің күрделі ақуыздары - глюкозидтер, май тәрізді заттарды құруға қатысады және бір ерекшелігі ол - шаяндар мен құмырсқалардың сыртқы қатты қабығы хитин затының құрамына кіреді.

## Дереккөздер

Санат:Органикалық химия
Санат:Көмірсулар
Джуди Гарленд

**Джуди Гарленд** (, туған кезінде Фрэнсис Этель Гамм (, 10 маусым 1922, Гранд-Рапидс, Миннесота, АҚШ – 22 маусым, 1969, Челси, Лондон, Англия, Ұлыбритания) — америкалық актриса және әнші. «Алтын глобус», «Грэмми», «Тони», «Оскар» жүлдесінің номинанты атанған. Лайза Миннелли және Лорен Лафт атты актрисалардың анасы.

## Өмірбаяны
Фрэнсис Этель Гамм актерлердің отбасында дүниеге келген. Кішкентайынан өнермен айналыса бастайды. Екі жасында ең бірінші рет сахнаға шығып, апайларымен бірге «Jingle Bells» өлеңін айтады. 1934 жылы Чикагоның шығыс театрында апайларымен бірігіп өнерлерін көрсеткенде үлкен жетістіктерге жетеді. 17 жасында Джуди «Оз елінің сиқыршысы» фильмінің арқасында «Оскар» жүлдесінің иегері атанады. 1937 жылы  «Thoroughbreds Don't Cry» фильмінде түседі. Кейін «Summer Stock», «A Star Is Born» және тағы да басқа фильмдерде түсіп, көптеген жүлделердің иесі атанады.

## Жеке өмірі
1941 жылы 19 жасар гарленд 31 жастағы музыкант Дэвид Роуздың әйелі атанады. 1944 жылы ажырасады. 1945 жылы Винсент Миннелли атты режиссерге күйеуге шығады. Олардың Лайза атты қыздары дүниеге келеді. Алайда, 1951 жылы олардың жұптары ажырайды. 1952 жылы Джуди Сидни Лафт атты продюсердің әйелі атанады. Олардың екі баласы бар: Лорен және Джоуи. Кейін Гарленд тағы екі рет күйеуге шығады. 1969 жылы 22 маусымда Джуди Гарленд қайтыс болады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 

Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Кот-д’Ивуар әнұраны

**[[Абиджан]] әні** ()&nbsp;— Кот-д’Ивуардың мемлекеттік әнұраны,  1960 жылы тәуелсіздік алғалы қабылданған.

## Французша текст
: Salut ô terre d’espérance;
: Pays de l’hospitalité.
: Tes légions remplies de vaillance
: Ont relevé ta dignité.

: Tes fils, chère Côte d’Ivoire,
: Fiers artisans de ta grandeur,
: Tous rassemblés pour ta gloire
: Te bâtiront dans le bonheur.

: Fiers Ivoiriens, le pays nous appelle.
: Si nous avons dans la paix ramené la liberté,
: Notre devoir sera d'être un modèle
: De l’espérance promise à l’humanité,
: En forgeant, unie dans la foi nouvelle,
: La patrie de la vraie fraternité.

## Дереккөздер

Санат:Кот-д’Ивуар мемлекеттік рәміздері
Санат:Елдер бойынша әнұрандар
Санат:1960 жыл әндері
Tumblr

**Tumblr** (*Тамблер* болып оқылады) — бұл микроблогтар сервисі. Бұл жерде әрбір адам  әртүрлі суреттер, әуендер, видеолармен басқа қатысушылармен бөлісе алады. Басқа адамдармен бөліскен посттарды тамблелог () деп атайды. Тамблерде көбінесе жасөспірімдер отырады. Кейбір әңгіме жазумен айналысатын адамдардың тамблерде өз блогтары бар. Бұл желіде маңызды акцент кастомизацияға түсіріледі, яғни мәтін, фотосуреттер, әуен, видеоларды көп кездестіресіз. Сервис өзіне «блог жүргізудің ең оңай тәсілі» () деп мінездеме береді. Желіні 2007 жылы ойлап тапқан Дэвид Карп ().

## Дереккөздер

Санат:2007 жылы құрылған компаниялар
Санат:Блогтар
Винсент Миннелли

**Винсент Миннелли** (, , Чикаго, АҚШ — , Беверли-Хиллз, Калифорния, АҚШ) — америкалық театр және кино режиссеры. «Meet Me in St. Louis», «An American in Paris», «The Band Wagon», «Жижи» мюзиклдерінің арқасында танымал атанған. Лайза Миннеллидің әкесі.

## Өмірбаяны
Кішкентайынан ата-анасымен бірге «Ағайынды Миннелли» тобының мүшесі болып сахнаға шыққан. 1929 жылдан фотограф, режиссер көмекшісі және суретші болып жұмыс істеген. 1937 жылдан бастап фильмдарды түсіре бастаған. 1959 жылғы «Жижи» фильмі үшін «Оскар сыйлығына» және «Алтын глобус»  жүлдесіне иеленген. 1945-1951 жылдар аралығында Джуди Гарленд атты жұлдызбен некеде болған. Олардың Лайза Миннелли атты қыздары бар.

## Фильмографиясы
*1943 — Cabin in the Sky
*1943 — I Dood It
*1944 — Meet Me in St. Louis
*1945 — The Clock
*1945 — Yolanda and the Thief
*1946 — Ziegfeld Follies
*1946 — Undercurrent
*1948 — The Pirat
*1949 — Madame Bovary
*1950 — Father of the Bride
*1951 — Father’s Little Dividend
*1951 — An American in Paris
*1952 — The Bad and the Beautiful
*1953 — The Band Wagon
*1954 — The Long, Long Trailer
*1954 — Brigadoon
*1955 — The Cobweb
*1955 — Kismet
*1956 — Lust for Life
*1956 — Tea and Sympathy
*1957 — Designing Woman
*1958 — Gigi
*1958 — The Reluctant Debutante
*1958 — Some Came Running
*1960 — Home from the Hill
*1960 — Bells Are Ringing
*1962 — Four Horsemen of the Apocalypse
*1962 — Two Weeks in Another Town
*1963 — The Courtship of Eddie’s Father
*1964 — Goodbye Charlie
*1965 — The Sandpiper
*1970 — On a Clear Day You Can See Forever
*1976 — A Matter of Time

## Дереккөздер

Санат:Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Кербез қыз

**Кербез қыз** — халық күйі. Нотаға түсірген Мәлгеждар Әубәкіров. 

## Күйдің [[аңыз]]ы
Бір байдың үш ұлы, бір қызы болады. Байдың балалары келбетті, сұлу болады. Бай шалқыған дәулеттің арқасында сұлу атанған үш ұлына еліндегі ең сұлу қыздарды таңдап қосады. Қора-қора қалың мал беріп, ел таңданарлық той жасайды. Әкесінің ашық қолдығына риза болған балалары да, келіндері де алдынан қия өтпейді, төбесіне хан көтеріп, құрмет көрсетеді. Байдың кенже қызы да көрікті екен. Ең айыбы — қыз сылтыма болады. Бірақ ол өзінің сылтып басатынына қарамай, әкесінің мол дәулетіне арқаланып жігіт таңдайды. Ғашық болған талай жігітке теңім емессің деп жауап береді. Сөйтіп жүргенде жасы егделеп, енді жігіт таңдау былай тұрсын, жігіттің сөз салуына зар бола бастайды. Бала жігіт күнінде осы қызға сөйлесіп, одан теңім емессің деген жауап естіген, ел ішінен өмірлік жар боларлық сұлуға таңдап қосылған бір жігіт қыз егделеп қалған кезде  байдың ауылына келеді. Келсе баяғыдай күйеуге шығып кетті ғой деп жүрген қыз әлі орнынша екен. "Япыр-ау, теңім емессің деп, маңына жолатпап еді, менен қай жері артық. Менің бұдан қай жерім кем",- деп толғанады. Содан бері "Кербез қыз" күйі тарап кетеді екен.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Алассан Уаттара

**Алассан Драман Уаттара** ( ;  1 қаңтар 1942, Димбокро,  Ямусукроның маңында, Кот-д’Ивуар) — ивуарлық саясаткер, Кот-д’Ивуар премьер-министрі, «Республикандықтардың жиыны» партиясының төрағасы, Кот-д’Ивуар президенті.

Санат:Кот-д’Ивуар президенттері
Байер 04

**Байер 04** () — Германияның Леверкузен қаласының футбол клубы. 1 шілде 1904 жылы Bayer фармацефтикалық компаниясының қолдауымен құрылды. Германияның ең жоғарғы дивизионында, Бундеслигада өнер көрсетеді. "Бай-Арена" стадионында қарсыластарымен футбол ойнайды, бұл стадион 30 210 адамды сыйғыза алады. 

2001/02 жылғы маусымда "Ливерпуль", "Манчестер Юнайтед" секілді клубтарды ұтып, УЕФА Чемпиондар лигасының финалына шықты да, "Реал Мадридтен" 1:2 есебімен ұтылып қалды. Сол маусымда Германия чемпионатында да клуб екінші орынға табан тіреді. Сондай-ақ Германия кубогында да финалда сүрінді. Бір қызығы, сол жылғы әлем чемпионатына "Байер" сапынан Михаэль Баллак, Ханс-Йорг Бутт, Карстен Рамелов, Бернд Шнайдер, Оливер Нойвилль секілді футболшылар қатысып, олар да (Германия құрамасы) финалда сүрінді.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Германия чемпионы:
** Вице-чемпион (5): 1996/97, 1998/99, 1999/00, 2001/02, 2010/11
* Германия кубогы:
** Жеңімпаз : 1992/93
** Финалист (2): 2001/02, 2008/09
* Суперкубок:
** Финалист (1): 1993

### Халықаралық

* УЕФА Чемпиондар лигасы:
** Финалист (1): 2001/02
* УЕФА кубогы
** Жеңімпаз (1): 1987/88

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Германия футбол клубтары
Санат:1904 жылы құрылған футбол клубтары
Санат:Байер ФК
Кальман Миксат

**Кальман Миксат** (, 1847—1910) — Венгрияның XIX - XX ғасырлардың ең атақты жазушыларының бірі, прозашы, көптеген романдар мен әңгіме, эселердің авторы. Венгр ғылым академиясының құрметті мүшесі (1889).

Будапешт университетінің заң факултьтетінде оқыған. Шығармалары 1881 жылдан жарияланды.

Шығармалары:
* «Словактар-жерлестер» (1881)
* «Қайырымды қыпшақтар» (1882) деген әңгімелер жинақтарында ол шаруалардың ауыр тұрмысын суреттеп, оларға жан ашырлық білдіреді.
* «Өрескел неке» (1900)
* «Венгриядағы сайлау» (1893-1897)
* «Бестерцені қоршау» (1896; қазақ тілінде 1975) т.б. романдары мен новеллаларында Миксат қоғамның зорлық-зомбылығын, моральдық құлдырауын, дүниеқорлығын, саясатшылар мен дін қызметкерлерінің жауыздық, екіжүзді әрекеттерін әшкерледі. Оның «Өрескел неке» (1957), «Тақуа Петрдің қолшатыры» (1970) романдары қазақ тілінде жарияланды.

## Дереккөздер

Санат:Мажарстан жазушылары
Санат:Мажарстан саясаткерлері
Санат:Мажарстан журналистері
Михаил Леонтьевич Миль

**Михаил Леонтьевич Миль**  (, Иркутск - , Мәскеу) – кеңес ғалымы, тікұшақ жасау саласының конструкторы, технологиялық ғылымның докторы (1945), Әлеуметтік Еңбек Ері (1966).

1943 жылдан бастап КОКП мүшесі болды. Новочеркасск авиациялық институтын бітірген соң (1931), Н.Е. Жуковский атындағы Орталық аэрогидродинамикалық институтта қызмет істеді. 1936-1943 жылдары винт қанатты аппараттар жөніндегі тәжірибелік конструкторлық бюрода инженер, бас конструктордың орынбасары, ал 1943-1947 жылдары Орталық аэрогидродинамикалық институтта ғылыми қызметкер және соңынан лаборатория меңгерушісі болды. 1947 жылдан вертолет жасау жөніндегі тәжірибелік конструкторлық бюрода бас конструктор қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1951 жылы советтік тұңғыш 3 кісілік Ми-1 тікұшағын жобалады.

Мильдің басшылығымен жасалған тіұшақтар (Ми-2, Ми-4, Ми-6, Ми-8, Ми-10, Ми-10К және В-12) 60 шақты дүниежүзі рекордтар жасады. Ленин сыйлықтың (1958) және Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты (1968). 3 рет Лениндік орденмен, 3 басқа ордендермен медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Ресей ғалымдары
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Жан Батист Мильер

thumb|right|200px|
**Жан Батист Мильер** (, , Ламарш-сюр-Сон, Кот-д’Ор — , Париж) – француз революционері, журналист. 

Жұмысшының баласы. Революциялық қозғалысқа жасынан араласты. 1871 жылы ақпанда Ұлттық жиналыстағы депутаты болып сайланды. 1871 жылғы Париж Коммунасы кезінде «Коммюн» («La Commune») газетінде қызмет істеді. «Республикалық департаменттер одағын» құрушылардың бірі және оның басшысы. Мильер Коммуна идеясын насихаттады. «Мамыр аптасы» күндерінде версальдықтың қолына түсіп, сот үкімінсіз Пантеон баспалдақтарында атылды.

## Дереккөздер

Санат:Франция журналистері
Санат:Париж коммунасына қатысқандар
Санат:1817 жылы туғандар
Санат:1871 жылы қайтыс болғандар
Ақшалай қаражаттарды басқару

**Ақшалай қаражаттарды басқару** — ол ақшалай  ағымдарды болжаудан, талдаудан, оптималды ақшалай қаражаттардың айналым жылдамдығын жоғарлатудан тұрады. 

Ақшалай қаражаттардың қажеттілігі келесілерде болады:
* ағымдағы қызметті атқару үшін, кәсіпорынның күнделікті өтімділігін қамтамасыз ету үшін ;
* жоспарланған шығындарды өтеу үшін;
* инвестициялық қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін;

## Талдауы және жоспарлануы
Ақшалай қаражаттардың басқаруы олардың талдауы мен жоспарлануынан басталады. Ақшалай қаражаттардың талдауы бухгалтерлік баланс және ақшалай ағымының қозғалысы туралы ееп арқылы жүргізілерді. Мұнда ақшалай ағымдар қозғалысы туралы инвестициялық және қаржылық қызметтер бойынша қарастырылады. Себебі, ол мөлшерленбеген активтерге жатады. Әр кәсіпорын өз өндірісінің мөлшеріне қарай жоспарлауды жүргізеді. Ақшаның жоспарлануы анықталған кезеңге ішкі кезеңге бөлінуімен әзірленеді. Бұл ерекшеліктерге қарамастан, ақшалай қаражаттың жоспарлануын келесіде тәртіпке келтіруге болады:
* ақшалай кірістерді ішкі кезең бойынша болжау;
* ақшалай шығындарды ішкі кезең бойынша болжау;
* таза ақшалай ағымның сомасын анықтау;
* кажетті қысқа мерзімді қаржыландыру көлемін анықтау.

## Қолданылған әдебиет
* Сагинова Ж.Н. «Роль финансовых ресурсов для функционирования предприятия [www.umg.kz]
* Есымханова З.К. «Проблемы формирования финансовых ресурсов предприятий» - /Статистика,
* Федулова С.Ф. « Управление финансовыми ресурсами и оценка эффективности[www.kase.kz]

Санат:Қаржы
Мильеранизм

**Мильеранизм**, министериализм, «министрлік социализм» — социалист Александр Мильераның 1899 ж. француз буржуазиялық үкіметінің құрамына кіруімен байланысты ұғым. Владимир Ильич Ленин «француз мильеранизмі – ревизионистік саяси практиканың кең, шын мәнінде ұлттық көлемде қолданылуының ең ірі тәжірибесі...» деп баға берген. 2-ші Интернационалдың Амстердам конгресі (1904), оппортунистердің қарсылығына қарамастан, социалистердің буржуазиялық үкіметке қатысуына қарсы шешім қабылдады.

## Дереккөздер

Санат:Социализм
Юозас Мильтинис

**Юозас Мильтинис** (; 1907 — 1994) — литван кеңес режиссері, актер, КСРО халық артисі (1973).

1931 ж. Каунас театры жанындағы студияны бітірді. 1932-38 ж. театр мен кино өнері бойынша Францияда және Ұлыбританияда сабақ алды; Париж театрында (Ш. Дюленнің театрында) қызмет етті. 1939 жылдан театр студиясын (Каунас) басқарды. 1940-54 және 1959 жылдар осы студия негізінде құрылған Паневежис драма театрының бас режиссері. 1940 жылдан театр жанындағы студияда педагогикалық қызметпен шұғылданады. Шәкірттері: Д. Банионис, Б. Бабкаускас т.б. Бен Джонсонның «Вольпонесі» (1941, 1971), А. Миллердің «Коммивояжердің қазасы» (1958), У. Шекспирдің «Макбеті» (1961), Ф. Дюренматтың «Франк V-сі» (1969), А. Стриндбергтің «Өлім биі» (1973) сияқты спектакльдермен қатар фильмдерді де («Неман таңы») қойды. Литван КСР Мемлекеттік Сыйлығының лауреаты (1965). Ленин орденімен, «Құрмет Белгісі» орденімен, «Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Литва актерлері
Джон Мильтон

**Джон Мильтон** (; 9 желтоқсан 1608 ж., Лондон – 8 қараша 1674 ж., сонда) — ағылшын ақыны, публицист, саясаткер.

Кембридж университетін бітірді (1632). Әдеби қызметін студент кезінде бастады. Мильтон тырнақ алды поэзиялық шығармаларында («Өмірге құштар», «Ойлы жүзді» поэмалары т.б.) өзінің қолтаңбасы айқын, ірі ақын екенін танытты. Ол 1638-40 жылдары Еуропа елдеріне саяхат жасап, өзге елдердің тұрмыс-тіршілігімен танысты. 1641 жылдан революциялық жолға түсіп, монархиялық үстемдікке қарсы күрес жүргізді. «Ареопагитика» (1644), «Икон күрескері» (1649), «Англия халқын қорғау» (1650-54) т.б. публицистикалық шығармаларын жазды. «Жоғалған жұмақ» (1667) поэмаларын, «Самсон-күрескер» трагедиясын (1671), «Англия тарихы» (6 т., 1670 жыл) т.б. туындыларын жариялады.

## Дереккөздер

Санат:Ақындар
Санат:Ұлыбритания жазушылары
Санат:Англия жазушылары
Санат:Ұлыбритания ақындары
Жетім қыз

**Жетім қыз** — халық күйі. Базаралы Мүптекеев нотаға түсірген. Айтушы М. Сәлсенбекұлы. 

## Күй туралы аңыз
Ертеде бір байдың ауылында өте сұлу қыз бойжетіпті. Әлгіні көрген адам көңілі кетіп, үйленуге құмартады екен де, сөз салады екен. Сонда қыз: «Мен — әке-шешесі жоқ жетім қызбын», - деп қана жауап береді екен. Мына сөзді стігендер: "Ой , жетім екен ғой? " - деп ынтықтық райынан айнып, қайтып кете береді екен. Сондағы қыздың: «Оу, жетім қыз, жетім қыз, көрген жанды ынтықтырды бетің, қыз. Әкесі жоқ жетім қыздың кәдесі жоқ. Шешесі жоқ қыздың некесі жоқ. Ағасы жоқ жетім қыздың бағасы жоқ. Інісі жоқ жетім қыздың тынысы жоқ. Өз-өзіңмен жетіл, қыз, сүйгеніңмен кетіл, қыз!» - деп мұңайып, арман қып тартқаны екен.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Кіші Мильтиад

**Кіші Мильтиад** (; б.з.б. 550 – 489 ж.ш.) – Афина мемлекеттік қайраткері, грек-парсы соғыстарының (б.з.б. 500 – 449 ж.) қолбасшысы, Херсонес Фракийдің (б.з.б. 520 - 493&nbsp;ж.ш.) тираны, Үлкен Кимонның ұлы (Үлкен Мильтиадтың өгей ағасы болған), Кіші Кимонның әкесі.

Б.з.б. 523 және 513 жылдар аралығында тиран Гиппий Фракия Херсонесіне жер аударды, сонда жүріп ағасы Стесагордан өкімет билігін мирас етіп алып, тиран атанды. Кіші Мильтиад б.з.б. 500-494 ж. Парсыға қарсы көтеріліс жасаған Кіші Азия гректеріне көмек көрсетті. Көтеріліс басылғаннан кейін Афинаға қашты. Б.з.б. 490 ж. Афина стратегтерінің бірі болып сайланды және Марафон түбінде болған соғыста афина әскерлерін басқарды.

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі Грекия тұлғалары
Санат:Афины қолбасшылары
Санат:Афины саясаткерлері
Санат:Афины Архонттары
Николай Александрович Милютин

**Никалай Александрович Милютин** (, Санкт-Петербург — ) – орыс риволюционері, совет мемлекет және Коммунистік партия қайраткері, архитектор және елді мекендерді көріктендіру теоретигі.

## Өмірдерек
1908 жылдан Коммунистік партия мүшесі. 1910 жылдан кәсіподақтарында жұмыс істеді. 1914 жылы 15-Путилов зауыдында ауруханада кассасында хатшы болды. 1916 жылы армияда болған. 1917 жылы Петроград Советінің мүшесі болып сайланды. 1917 жылы шілде күндері Уақытша үкімет Милютинға ату жазасын тағайындады, бірақ оны солдаттар азат етті. Корниловшылдықты жоюда Мәскеу–Нарва ауданында қызыл гвардияны басқарды. Қазан айында Қысқы сарайды алуға қатысты. 1918 жылдан жауапты шаруашылық жұмыста; Еңбек Халкоматы коллегиясының және Кіші Халкомстовтың мүшесі болды. 1924-1929 жылдары РКФСР Финанс халкомы, 1929 жылы Кіші Халкомсовтың председателі. 1930-34 жылдары РКФСР Ағарту халкомының орынбасары.  1935-1937 жылы РКФСР Кинофикация бас басқармасының бастығы. Партияның 12, 14-16 съездерінің делегаты болған.

### Соңғы жылдары

1937 жылы Сталин репрессиялары кезеңінде Милютин барлық қызметтерінен босатылады. 1938 жылы Экономика институтының басшысы болып тағайындалады. Орталық Комитетінің Милютинді түрмеге отырғызудың әрекеті деп санап, жаңа жұмысына Милютин шықпайды.

1939 жылы Советтер сарайының құрылысының көркемдік жетекшісі болып тағайындалады. 1941 жылы Ұлы Отан Соғысы басталғаннан кейін Свердловск қаласына эвакуацияланады. 1942 жылдың 2 қазанында асқазанның қатерлі ісігінен қайтыс болады.

## Дереккөздер

Санат:1889 жылы туғандар
Санат:1942 жылы қайтыс болғандар

Санат:КСРО сәулетшілері
Санат:КСРО төңкерісшілері
Қос келіншек

**Қос келіншек** — Бұлғын сұмындық А. Қызырдың орындауынан жазып алған. Нотаға түсірген А. Хабыкей.

## Күй туралы аңыз
Бір бай өзінің екі ұлына елдегі қыздарды түгелдей таңдап жүріп, баламның тені осы болар-ай деген екі қызды келін қылып түсіреді. Байдың қос келіні де байдың өзі дәрежелес дәулетті адамдардың қызы болады. Жасынан өмір тауқыметін көрмеген қос келіннің дене бітімі, жүріс-тұрысы, мінез-құлқы да бір-бірінен аумайды, бір қалыпқа соққандай, бір анадан туып, бірдей тәрбие алған адамның баласындай болып сәйкеседі. Қос келінге деген ынтызары ауған бозбалалардың оларды өздеріне қарату үшін істегендері зая кетеді екен. Бөтен қолдың созылып, жат құшақтың ашылуынан күдіктенген бай, қабаған ит ұстайды. Күндіз атты ісіні аттатпайтын иттер түнде ауыл маңына ешкімді жолатпайды. Қос келіншекке созған қолы жетпеген жігіттер "Қос келіншек" күйін шығарыпты.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Константин Алексеевич Коровин

**Константин Алексеевич Коровин** (1861 жыл 5 желтоқсан, Мәскеу – 1939 жыл 11 қыркүйек, Париж) — орыс кескіндемешісі, театр суретшісі. Кескіндеме академигі (1905).

## Еңбек жолы
Мәскеудің мүсін, сәулет және кескіндеме училищесінде (А.К.Савросов пен В.Д.Поленовтан) және көркемсурет академиясында (1882) жылы оқыды. «Өнер әлемі» бірлестігі мен Орыс суретшілер одағының мүшесі. 1917 жылдан эмиграцияда болып, 1924 жылдан бастап Парижде тұрды. 1890 жылы Орта Азияны аралаған. *«Көпір»*, *«Балконда»* (1889), *«Қыста»* (1894) атты пейзаж және жанрлық көріністердің авторы. Спектакльдің ішкі әуенімен астасып жататын – театр декорация өнерінің жаңа түрін қалыптастырушылардың бірі (*«Иван Сусанин»*, 1904, *«Алтын қораз»*, 1911 және т.б. спектакльдер эскизі – бәрі Мәскеудегі Үлкен театрда сақтаулы). XIX ғасырдың аяғында импрессионизмге бой бұрды.

## Шығармасы
* «Константин Коровин вспоминает», М., 1971.

## Галерея

Korovin On Balcony.jpg|1888—1889
Nothern idyll by K.Korovin (1886, Tretyakov gallery).jpg|1892
Korovin Paper Lanterns.jpg|1896
Korovin Shalyapin.jpg|Фёдор Шаляпин, 1911
Коровин К. Москворецкий мост.1914.jpg|1914
Konstantin Korovin - Рыбы, вино и фрукты - Google Art Project.jpg|1916, 


## Дереккөздер

Санат:Ресей суретшілері
Амидаза

thumb|right|300px|
**Амидаза** — қышқыл амидтерде кездесетін көміртек пен азот атомының арасындағы байланысты гидролиз арқылы үзетін гидролиздік ферменттердің бір тобы. 

350px

Бұған несеп зәрін аммиак және көмір қышқылына ажырататын уреаза, аргининді аммиак және орнитинге бөлетін аргиназа, аспарагинді аммиак және аспарагин қышқылына ыдырататын аспарагиназа жатады. Бұл топқа гипураза, пуриндезамидазалар т.б. ферменттер жатады. Амидаза жануарлар және өсімдік қабықшаларында, микроорганизмдерде болады, ол азот алмасу үрдісіне қатысады.

Санат:Ферменттер
Джеки Эйнсли

**Джеки Эйнсли** (; 28 қараша 1981, Саутенд-он-Си, Эссекс, Ұлыбритания) — ағылшын фотомоделі.

## Өмірбаяны
Джеки Ұлыбританиядағы Эссекс қаласында туып өскен. Оның ата-анасы, Роберт және Джанет - мұғалімдер.

## Жеке өмірі
2010 жылдың сәуір айынан Джеки Гай Ричи атты режиссердің әйелі болып саналады. Олардың үш баласы бар: Рафаэль Ричи (05.09.2011) деген ұлы, Ривка Ричи (29.11.2012) атты қызы, және 2014 жылдың маусымында туған тағы бір балалары бар

## Дереккөздер

Санат:Фотомодельдер
Санат:Ұлыбритания фотомодельдері
Бастамқала

**Бастамқала** – ортағасырлық қала орны. 

## Қала орны
Қызылорда облысынан оңтүстік-батысқа қарай 240 км жерде, Жаңадарияның құрғап қалған арнасының бойында. XII-XIII ғасырларда өркендеген қаланың ауданы 390*300 м, айнала екі қатар дуалмен, терең ормен қоршалған. Ішкі қорғаныс дуал, оның бойындағы биіктігі 3 м мұнаралар мен ауызғы бөлмелері жақсы сақталған. Мұнараларының арасын жалғастыратын жұмбаздап соғатын дуалдың биіктігі 1,5 м, қалыңдығы 1 м. Сыртқы қорғаныс дуалының қалыңдығы 2 м-ге жуық, биіктігі 3,5 м. Қала ішінде төртбұрышты үйлердің орындары сақталған. Қорғанға сырттан солтүстік және оңтүстік қабырғалар арқылы кіретін болған. Екі үйдің орны мен ерекше ошақтың қалдығы ашылып алынған. Сырланған қыш ыдыстар, металдан жасалған дөңгелек қалқанның, тас ыдыстардың, көгілдір моншақтың сынықтары, жебенің сабы мен ұштары, темір қорытпалары, т.б. табылған.

## Дереккөздер

Санат:Көне қалалар
Санат:Қазақстан көне қалалары
Альберт Финни

**Альберт Финни** (, 9 мамыр 1936, Солфорд – 7 ақпан 2019, Лондон) – ағылшындық актер. «Оскар» жүлдесінің номинанты атанған. «Том Джонс», «Murder on the Orient Express», «Miller's Crossing», «Эрин Брокович», «Big Fish» және «Борн Ультиматумы» фильмдерінің арқасында танымал болған.

## Өмірбаяны
Финни 1950 жылдардан актерлық карьерамен айналыса бастайды. 1963 жылы Тони Ричардсонның қойылымында Том Джонстың рөлін ойнап, «Оскар» сыйлығына иеленеді. 1974 жылы Агата Кристидің «Murder on the Orient Express» атты романынан түсірілген фильмде Эркюль Пуароның рөлін ойнап, даңқы арта түседі.

## Жеке өмірі
Альберт Финнидің Джейн Уэнхем атты әйелі болған. Олардың Саймон атты ұлдары бар. 1970-1978 жылдар аралығында атақты Анук Эме атты француздық актрисамен некеде болған. 2011 жылдың мамыр айында актер ісік ауруымен ұзақ уақыт бойы күресіп жүргендігі жайлы айтады.

## Фильмография

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 

Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Марисса Майер

**Марисса Энн Майер** (; 1975 т.ж.) — «Yahoo!» компаниясының президенті және бас орындаушы директоры. Осы уақытқа дейін ол Google компаниясында жұмыс істеді. Fortune 500 ақпараты бойынша, Энн ең жас компания директоры болып келеді.

## Жас кезі
Майер 1930 жылдың 30 мамырында Висконсин штатының Восо қаласында дүниеге келген. Әкесі Майкл Майер инженер, анасы Маргарет Майер сурет пәнінің мұғалімі. 1993 жылы орта мектепті аяқтап Стэнфордс университетіне оқуға түсіп оны үздік аяқтап шығады. 1999 жылы Иллинойдық технология институты Майерға іздену саласындағы жұмыс үшін ғылыми доктор дәрежесін ұсынды.

## Мансап
Майер Google компаниясына 1999 жылы келді. Онда ол 13 жыл қызмет етіп, осы уақытта инженер, дизайнер, менеджер болып жұмыс істеді. Google Search, Google Images, Google News, Google Maps, Google Books, Google Product Search, Google Toolbar, iGoogle и Gmail жобаларын басқарушыларының бірі болды. Соңғы жылдары Google-дың вице-президенті болып тағайындалған.

2012 жылдың 16 шілдесінде «Yahoo!» компаниясының президенті және атқарушы директоры болып тағайындалды.

### Жеке өмірі
Энн Майер 2009 жылдың 30 желтоқсанында инженер Заxари Богаға тұрмысқа шықты. 2012 жылдың 30 қыркүйегінде олардың алғашқы баласы - Макаллистер Бог дүниеге келді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 
* 

Санат:Google қызметкерлері
Жаңылтпаш сайқал

**Жаңылтпаш сайқал** — халық күйі. Күйді орындаған Ыбырайымхан Мергенбайұлы. Нотаға түсірген Базаралы Мүптекеев. 

## Күй туралы аңыз
Ертеде бір қыз бен жігіт домбыра тартысады. Бірін-бірі жеңе алмайды. Ақыры қыздың күйі артыла бастайды. Сонда жігіт: «Мен бір "Жаңытпаш сайқал " деген күй тартамын. Соны қайталасаң женесің.» - деп күй тартады. Тартқанда, саусағымен "сенікі анау", "менікі анау" деп көрсетіп тартады. Қыз жұрттың көзінше әлгінің қол қимылын қайталай алмайтын болған соң, домбыраны  тастап, бетін басып шығып кетіпті. Күйдің ырғағында сайқымазақтық көңіл-күй бар, күлкі, әзіл, әжуа, ішекті сол қол саусақтарымен іліп-босатып, оң қолымен шынашақты былқ-былқ қағып, қағысты доғарып, қарсы алдындағы адамға ишара көрсету беріледі.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Ысқақ Құнанбайұлы

**Ысқақ Құнанбайұлы** (1847 жыл – 1901 жыл) – Абайдың өзінен кейінгі тете інісі.

## Өмірбаяны
Құнанбайдың әйелі Ұлжаннан туған. Бірақ Құнанбайдың үлкен әйелі Күңкенің қолында тәрбиеленген. Ысқақ ауыл молдасынан сауатын ашып, ескіше хат таныған. 1876-97 жылдар аралығында бірде Күшік-тобықты болысының, бірде Қызылмола болысының басқарушысы, бірде халық төрешісі болып қызмет атқарған. Қызылмола болысын басқарған кезінде 1890 жылы 25 қыркүйекте Батыс-Сібір генерал-губернаторы Барон Таубе оған мінсіз қызметі үшін алтындаған қыны бар қылыш сыйласа, 1897 жылы 24 тамызда әскери генерал-губернатордың 33-бұйрығымен қылмыс заңының 338, 342-ші және 362-ші баптары бойынша сотқа тартылған.

## Отбасы
Ысқақ үш әйел алған. 1-ші әйелі – Мәніке, 2-ші әйелі – Мұрын Тана мырзаның қызы – Текті. Тектіден – Кәкітай туады. 3-шісі Оспанның жесірі, жеңгедей алған әйелі – Торымбала. Ал Ахметбек деген ұлының қай әйелінен туғаны туралы дерек жоқ.

## Дереккөздер

Санат:1847 жылы туғандар
Санат:1901 жылы қайтыс болғандар
Санат:Абай Құнанбайұлы
Жорға аю

**Жорға аю** — халық күйі. Орындаған Кәлек Құмақайұлы. Нотаға түсірген Әбділхамит Райымбергенов. 

## Күй туралы аңыз
# Күй туралы  бірінші аңыз: бір аю аралға апан салған екен. Бірде қонжықтарына жем іздеп тауға шығып кетіпті. Сол уақытта нөсер жаңбыр жауып, сел жүреді. Тасқын су аюдың апанын құлатып, күшіктерін шайып әкетеді. Судың бетінде қалқып кетіп бара жатқан қонжықтарын көрген аю таудан жорғалап түсіп, оларды құтқарып алып қалады. Содан аю  жорға боп шыққан екен дейді. Бұл күй сондағы аюдың жүрісін бейнелейді.
# Екінші аңыз: Бір мерген аю атуға кетеді. Оның артынан әкесіне көрінбей кішкене баласы ереді. Бала аюға тап болады, аю баланы өлтіріп жерге көміп жатқан үстінен мерген шығады. Содан барып күй "Жорға аю" деп атанады.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Фамке Янссен

**Фамке Бёмер Янссен** (; 5 қараша 1964, Амстелвен, Нидерланд) — нидерландық актриса, фотомодель, режиссер, сценарийші, продюсер. 

## Өмірбаяны
Фамке Янссен 1964 жылы 5 қарашада дүниеге келген. Карьерасын бастамай тұрып АҚШ көшеді, Колумбиялық университетте білім алады. «GoldenEye» фильмінде Джеймс Бондтың жауы болып ойнайды. «Агент 007» франшизінде түскен соң танымал атанып, голливуд фильмдерінде түсе бастайды: «Deep Rising», «Факультет», «Don't Say a Word», «House on Haunted Hill», «Hide and Seek» және  тағы басқалары. «X-Men» фильміне түсуі оған үлкен табыс әкеледі. «Nip/Tuck» сериалында да рөлге ие болады. 

2011 жылы  «Bringing Up Bobby», фильм-драмасында алғашқы режиссерлік тәжірибесін алды. Бұл фильмінде Милла Йовович, Билл Пуллман және Марсия Кросс сияқты актерлер түскен. 

## Жетістіктері
## Марапаттары және үміткерлігі (номинант)

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Фотомодельдер
Санат:XX ғасыр актрисалары
Санат:XXI ғасыр актрисалары
Санат:Алфавит бойынша фотомодельдер
Санат:Нидерланд фотомодельдері
Санат:XX ғасыр фотомодельдері
Санат:XXI ғасыр кинорежиссёрлері
Санат:XXI ғасыр сценарийшілері
Санат:XXI ғасыр продюсерлері
Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері
Санат:Колумбия университеті түлектері
Қызылқан

**Қызылқан** — халық күйі. Күйді орындаған М. Оңғаров. Нотаға түсірген Абдулхамит Райымбергенов. 

## Күй туралы аңыз
Жылда көктемде, солтүстікке құс келетін уақытта, көп құс шөлден жол таба алмай, қырылып қалады екен. Содан құс әміршісі – Қызылқан деген қаз жаратушы тәңірге барып, аспаннан жол салып беруін өтінеді. Тәңірі құстарға аспаннан жол салып береді. Осы күнгі аспандағы Құс жолы содан қалған деседі.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Инвестициялық стратегия

**Инвестициялық стратегиясы** деп ұзақ мерзімді мақсаттар кешені және оларға жетудің анағұрлым тиімді жолдарын таңдау түсініледі.

Кәсіпорынның инвестициялық стратегиясы екі біріктіруден анықталады:
# көлемі және  ресурста сипаты
# нарыққа  және бәсекеге жарамдылығы.

Бұл екеуінің біріктілігін талдау кәсіпорынның стратегиясын қисынға келтіруге мүмкіндік береді. Инвестициялық қаржы жағынан анықтамалығы - бұл табыс табу мақсатында шаруашылық қызметіне жұмсалатын  активтердің барлық түрлері. Нарықтық экономикада инвестиция кез келген формада  қаржы жұмсау процесі ретінде табыс табуға немесе  қандай да болмасын басқа да нәтижеге жетіге тығыз байланысты.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Инвестициялық жоба

Санат:Менеджмент
Санат:Инвестиция
Эд Ширан

**Эдвард Кристофер Ширан** (; туған күні 17 ақпан 1991 жыл) — ағылшын әншісі, композитор. 2011 жылғы The A Team атты өлеңінен кейін танымал болды, себебі бұл өлең британдық чартта 3 орын алған. Кейін 2014 жылдың 7 қазанында Thinking Out Loud атты өлеңінің бейнебаянын түсірді.

## Өмірбаян
Эд Ширан Галифакста туылды, бірақ кейін ол Фрамлингемге көшіп кетеді. Жас кезінде гитарада ойнауды үйренді. 2005 жылы алғаш рет ән жаздырған болатын (The Orange Room), келесі әні «Want Some?» атты композиция болды. Ол Nizlopi тобының бас гитаристі болды. Бос уақытында ән жазады, ата-анасымен сырласуды жақсы көреді.

## Дискография
*2005 — The Orange Room
*2006 — Ed Sheeran
*2007 — Want Some?
*2009 — You Need Me
*2010 — Loose Change
*2010 — Songs I Wrote with Amy
*2010 — Live at the Bedford
*2011 — One Take
*2011 — iTunes Festival: London 2011
*2012 — Slumdon Bridge (Yelawolf-пен бірге)

## Синглдері
*2011 — «The A Team»
*2011 — «You Need Me, I Don’t Need You»
*2011 — «Lego House»
*2012 — «Drunk»
*2012 — «Small Bump»
*2012 — «Give Me Love» (OST The Vampire Diaries, 3 сезон, 14 серия)
*2012 — «Kiss me» (OST The Vampire Diaries, 4 сезон, 7 серия)
*2013 — «I See Fire» (OST *[[Хоббит: Смаугтың мекені]]*)
*2014 — «Sing» (Glee "Хор", 6 сезон, 1 серия - премьера 9 қаңтар 2015)
*2014 — «All of the stars» (OST «The fault in our stars»)
*2014 — «All About It» (ft.Hoodie Allen)
*2014 — «Bloodstream» (ft. Rudimental)
*2014 — «Photograph»
*2017 — «Shape Of You»
*2017 — «Castle On The Hill»
*2017 — «Galway Girl»
*2017 — «Perfect»
*2018 — «Happier»
*2019 — «I Don’t Care»
*2019 — «Cross Me»
*2019 — «Beautiful People»
*2019 — «Blow»
*2019 — «Best Part of Me»
*2019 — «Antisocial»
*2019 — «South of the Border»
*2019 — «Take Me Back to London»
*2020 — «Afterglow»
*2021 — «Bad Habits»
*2021 — «Visiting Hours»
*2021 — «Shivers»
*2021 — «Merry Christmas» (ft. Элтон Джон)
*2022 — «Bam Bam»
*2023 — «Eyes Closed»
*2023 — «Life Goes On»
*2025 — «Sapphire»

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
* 
* 
* 
* Эд Ширан instagram.com
* 

Санат:Ұлыбритания әншілері
Санат:Тенорлар
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері
Аққабаның толқыны

**Аққабаның толқыны** — халық күйі.

## Күй туралы деректер
Бұл күй туралы екі дерек бар. 

Оның бірі: Зейнұр Қоспақов нотаға түсірген сыбызғыға арналған қысқаша түсінік. Онда: "Күй Аққаба өзенінің ағысымен көтерілген толқынын суреттейді,"- делінген. 

Екіншісі: Сапарғали Бегалиннің мәліметтерінен (қазір ҚР ғылым академиясында сақталған) - күйде Керей руынан шыққан асқан сыбызғышы Мұса туралы  баяндалады. Ол кісі жалғыз қызын ұзатқанда өзінің жақсы көретін атын қоса беріп жібереді. Арада біраз уақыт өткен соң, Мұса қызының амандығын білуге бара жатып жолда "Аққабаның толқыны"  деген күйін ойнайды. Мұны жылқыда жүрген Мұсаның аты естіп, жылқыдан бөлініп, қуанышын білдіре ауылды айнала шаба бастайды. Тек Мұса ауылға келгенде ғана тоқталады. Аттың сырын білетін Мұсаның қызы: „Аттың ойнақтауына қарағанда, менің әкем  келе жатқан болуы керек,“ - деген екен дейді.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Санат:Фольклор
Ақсақ қыз

**Ақсақ қыз зары** — халық күйі. Айтушы және орындаушы Мәді Шәутиев. Нотаға түсірген Ербол Тұңғышұлы. 

## Күй туралы аңыз
Баяғы өткен заманда шал мен кемпір болады. Олардың ақсақ қызы бар екен. Мал дегенде жалғыз өгізі болады.  Кедейшілік, жоқшылықтан әбден жауыр болады. "Ұлынабалы-Ысынабалы " деген ер екен, жаугершілік кеп қалып көшіп жатқан ел екен! Жау кеп қалып, жалғыз өгізіне қараша үйін, керекті мүлкін артып, шал кетейін десе, кемпірі мен қызы қалады, кемпірі мен қызын алайын десе, баспанасы қалады. Сонымен, жансауғалап, өгізге мініп шал кетіп қалады. Жұртта қалған қызы:  „Енді көрген күніміз не болады, беу-беу құдай-ай?“ - деп жылап жатқан кезі...

Осы кезде ір тылсым күш көк бұқа ретінде келіп, кемпірдің көз алдында тұрады. Кемпір сол зарымен көк бұқаға отырған сәтте жау да төніп қалады. Бірақ көк бұға  ешбір жеткізбестен кемпірді аман-есен шал мен қызына қосқан екен.

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Гюстав Поль Клюзере

**Гюстав Поль Клюзере** (, 13 маусым 1823 жылы, Франция - 23 тамыз 1900 жылы, Йера маңы) — француз әскери және саяси қайраткері. Париж коммунасының қатысушысы, АҚШ федералды әскерінің генералы.

1848 жылы маусым көтерілісін басуға, 1853-1856 жылдары Қырым соғысына, 1860 жылы Гарибальди жорығына қатысты.

1861-1865 ж.Америка Азаматтық соғысы кезінде Солтүстік армиясы қатарында шайқасып, генерал атағын, АҚШ азаматтығын алды.

Францияға қайтып келіп, III Наполеон үкіметін баспасөзде қатты сынағаны үшін 1868 жылы тұтқынға алынды. Тұтқыннан Америка азаматы ретінде босатылғанымен, Франциядан жер аударуға мәжбүр болды. 1871 ж. сәуірде Париж Коммунасының әскери делегаты; Коммуна құлағаннан кейін эмиграцияға кетті. 1884 ж. Францияға қайта оралды. 1888, 1889, 1893, 1898 жылдары депутаттар палатасына сайланып, социалистік топқа қосылды.
 
## Дереккөздер

Санат:Франция саясаткерлері
Санат:Франция революционерлері
Санат:Франция социалистері
Джон Уэртас

**Джон Уэртас** (, 23 қазан 1976 жыл, Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық актёр. «Generation Kill» хикаясындағы сержант Антонио Эспераның ролін, «Why Do Fools Fall in Love?» фильміндегі Джо Негрони және «Касл» хикаясында детектив Хавьер Эспозито рольдарымен әлемге әйгілі болған.

## Жеке өмірі
2011 жылының маусым айында өзінің тұңғыш «Sex Is the Word» атты өлеңіне музыкалық видео жазды.

Вегетариандықты ұстанады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* Джон Уэртастың tvguide.com сайтында биографиясы
Құланның тарпуы

**Құланның тарпуы** — халық күйі. 

Бұл күйді өнертану ғылымының докторы Болат Қарақұлов Орал облысы, Фурманов ауданында тұратын Ылыман Рақымов деген домбырашыдан жазып алған және де нотаға түсірген. Алғашқы рет өзінің "Асыл мұра" атты еңбегінде жариялаған. Күйдің "Құланның тарпуы" жайлы аталу себебінен деректеме берілмеген. Бірақ күй  сазындағы  әуен-ырғақтың сәл-пәл өзгерістерімен домбыраның әр буынында дөңгелене қайталануы, көне үндермен хабар береді. Әсіресе, күйде оқ тиген  құланның шошынуы, ызалануы, алдыңғы екі аяғымен тарпып, артқы аяғымен тебінуі, жараланған аяғымен ақсаңдап басса да, дұшпанынан кек алуға ұмтылуы суреттеледі

## Дереккөздер

Санат:Күйлер
Зейн Хольц

**Зейн Хольц** (, 18 қаңтар 1987, Ванкувер, Канада) — канадалық актер және модель.

## Өмірбаяны
Зейн Хольц 1987 жылы 18-ші қаңтарда Канада мемлекетінің Ванкувер қаласында дүниеге келеді. 5 жасында алғаш рет модель болып жұмыс істей бастайды. 10 жасында алғашқы жарнамаға түседі. 1999 жылы Зейн өзінің анасы және Бо, Харри мен Маккензи атты бауырларымен Лос-Анджелеске көшіп келеді. Лос-Анджелестегі "Lee Strasberg Theatre and Film Institute"-та білім алады. Кинодағы алғаш рөлін 2001 жылы "CSI: Crime Scene Investigation" сериалында ойнайды. 2002 жылы "Judging Amy" киносында түседі. Үлкен танымалдылықты оған "Make It or Break It" сериалындағы Остин Такер рөлі әкеледі. 

## Жеке өмірі
2007 жылы Зейннің Лондон-Ив атты қызы дүниеге келеді. 

## Фильмографиясы
* Judging Amy (1999—2005) — Jimmy Secor
* CSI: Crime Scene Investigation (2000) — Dylan Buckley (1 эпизод)
* CSI: Miami (2002) — Brady Jensen (1 эпизод)
* Holes (2003) — Lewis / «Barfbag»
* NCIS: Naval Criminal Investigative Service (2003-...) - Navy Petty Officer Third Class Kevin Wyeth
* Cold Case (2003—2010) — Herbert «Wolf» James '44
* Smoke (2007)
* Jack N Jill (2008)
* Crash (2008 – 2009) - Paul
* Make It or Break It (2009 – 2012) - Austin Tucker
* Vampires Suck (2010) — Alex
* Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief (2010) - 
* BlackBoxTV (2010 – 2011) - Rob Turner
* Workaholics (сериал, 2011 – ...) -  Lance
* The Perks of Being a Wallflower (2012) — Крис, 
* NCIS (2013) — Wyeth (1 эпизод)
* Wind Walkers (2013) - Sean Kotz
* From Dusk Till Dawn: The Series (2014) — Ричи Гекко
* Another Stateside (2014) - Luke Stephens

## Дереккөздер
Джейми Мюррей

**Джейми Мюррей** (; 21 шілде, 1977, Эссекс, Англия) — ағылшын актрисасы және модель. 

## Өмірбаяны
Джейми Мюррей - Билли Мюррей атты актердың қызы. Ұлыбританиядағы Эссекс қаласында дүниеге келген. Лондонның экономика мектебінде философия мен психология факультетінде оқыған. Кішкентайынан актриса болу жайлы армандаған Джейми оқуын тастап, сол қаланың драма орталығына түседі. 2000 жылы оқуын бітіре салысымен актерлық карьерасы басталып, бірнеше жылдың ішінде айтулы жетістіктерге жетеді. Мюррей «Debenhams» жарнамасынан және "GQ", "Mayfair", "FHM", "Hello!", "Cosmopolitan", "OK!" журналдарының беттерінен көрінеді.

## Жеке өмірі
Берни Кахиллмен төрт жыл шамасында кездескеннен кейін 2014 жылдың 26 мамырынан некелеседі.

## Фильмографиясы
* 1984 - 2009 -Віll
* 1986 - Casualty	
* 2003 - 2004-Keen Eddie 
* 2004 - 2007-Hustle -Стейси Монро
* 2005 - Animal 
* 2005 - Taming of the Shrew
* 2005 - Agatha Christie's Poirot-Ruth Kettering 
* 2006 - 2007-Dexter- Лайла Турней
* 2006 - Botched-Анна
* 2007 - Demons-Ребекка
* 2007 - Deaths of Ian Stone-Медея
* 2009 - The Mentalist -Nadia Sobell
* 2010 - Devil’s Playground-Lavinia
* 2010 - 2012-Warehouse -Хелена Уэллс
* 2011 - Spartacus: Gods of the -Arena	Гайя
* 2011 - Ringer-Оливия Чарльз
* 2012 - The Finder -Amadea Denaris
* 2013 - 2014-Defiance-Stahma Tarr
* 2013 - Fright Night 2 New Blood-Gerri Dandridge
* 2015 - Sleepy Hollow-Кармилла Пайнс

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*
Мария Осиповна Кнебель

**Мария Осиповна Кнебель** (, Мәскеу - , Мәскеу) — кеңес режиссері, педагог, РКФСР халық әртісі (1958), өнертану ғылымының докторы (1966).

1918 жылдан Чехов студиясында, одан кейін Москва Көркем театры 2-ші студиясының мектебінде оқыды. 1924 ж. Мәскеу Көркем театрының группасына қабылданды. Көбіне өткір мінезді рольдерде ойнады. Шарлотта (Чеховтың «Шиелі бағында»), Карпухина (Достоевскийдің «Ағайдың түсі» романы бойынша).

Режиссерлік қызметін 1935 ж. Мәскеудің М.Н.Ермолова атындағы театрынан бастады. Мұнда А.Н. Арбузовтың «Алыс жол» (1936), А.М.Горькийдің «Соңғылар» (1937) мен «Күннен туғандар» (1937, Н.П. Хмелевпен бірге), У. Шекспирдің «Қалай, бұл сізге ұнай ма?» (1940) пьесаларын қойды. 1950 жылға дейін Мәскеудің академиялық көркем театрында, ал 1950-1960 ж. Орталық балалар театрының режиссері болды. Мәскеудің А.С.Пушкин атындағы драма театрында А.П.Чеховтың «Ивановын» (1955), В.В.Маякосвкий атындағы драма театрында А.Н. Островскийдің  «Таланттар мен табынушыларын» (1969) және Ф.М. Достоевкийдің шығармасы бойынша «Ағайдың түсін» (1972, сценарийін П.А.Марковпен бірлесіп жазды) қойды.

1932 жылдан педагогикалық қызметпен шұғылданды. 1948 жылдан ГИТИС-тің режиссерлік факультетінде (1960 жылдан профессор) сабақ берді. 2 рет Еңбек Қызыл Ту ордені және медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:КСРО актрисалары
Санат:КСРО режиссёрлері
Женни Лонге

**Женни Лонге (Маркс)** (, 1 мамыр 1844, Париж — 11 қаңтар 1883, Аржантёй) — француз және британдық саясаткер және журналист. Карл Маркс және Женни фон Вестфаленнің ұлкен қызы, Шарль Лонгенің әйелі, Жана және Эдгар Лонгенің анасы.

Женни Лонге - халықаралық социалистік қозғалыстың қайраткері. 1872 ж. Ш.Лонгеге тұрмысқа шықты. К.Маркстің ғылыми еңбектерімен 1-Интернационалды  басқару жұмысына байланысты тапсырмаларын орындап отырды. 1890-70 ж. ирланд халқының ұлт-азаттық қозғалысын қолдаған кампанияға белсене қатысты. 872 ж. «Капиталдың» 1-томының француз тіліндегі аудармасын дайындауға К.Маркске көмектесті. 

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Jenny Marx Longuet
* Nachruf von Friedrich Engels

Санат:Франция революционерлері
Санат:Франция журналистері
Санат:Франция социалистері
Санат:Ұлыбритания журналисттері
Санат:Ұлыбритания социалистері
Джонни Пакар

**Джонни Пакар** (; туған кезде *Джон Эдвард Пакурару* ();  6 маусым 1981 ж., Дирборн, Мичиган, АҚШ) — америкалық актер және музыкант.

## Өмірбаяны
Джонни Джудит және Джон Пакар отбасысында 1981 жылдың 6-шы маусымында Мичиган штатындағы Дирборн қаласында дүниеге келеді. Балалық шағында хоккеймен айналысқан. Мектебінде өтетін көптеген көріністерге үнемі қатысатын. Сонымен қатар панк-рок ойнайтын бірнеше топты ұйымдастырған. 1999 жылы Wayne Memorial High School мектебін бітіреді, ал 2001 жылы Лос Анжелеске көшіп келеді.

Басты танымалдылықты оған «Flight 29 Down» сериалындағы Коди Джексонның рөлі әкеледі. 2004 жылы Purgatory House киносында басты рөлді сомдайды. "Америкалық армандар" сериалында Джимми Фрэнсис рөлін, ал "Make It or Break It" хикаясында Деймон Янгтің рөлін орындайды.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:АҚШ музыканттары
Уоррен Битти

**Уоррен Битти** (, туған кезінде , 30 наурыз, 1937, Ричмонд, Вирджиния, АҚШ) — америкалық актер, продюсер, режиссер. Актриса  Ширли Маклейннің туған ағасы. Көптеген фильмдерде түсіп, «Оскар» (1982), «Алтын глобус» (1962, 1979, 1982, 2007), BAFTA (2002) жүлделернің номинанты атанған.

## Карьерасы
Стелла Адлердің мектебінде актерлық шеберлікке үйренеді. Элиа Казанның «Splendor in the Grass» фильмінде түседі. «Миссис Стоунның Рим көктемі» драмасында  Вивьен Лимен басты рөлге ие болады. Роберт Олтменнің «Маккейб және миссис Миллер» жобасында, «Heaven Can Wait», «Дик Трейси» комедияларында түседі.

## Жеке өмірі
1992 жылдың 10 наурызында Аннетт Бенинг атты актрисамен некеге отырады. Олардың төрт балалары бар: Кэтлин Элизабет Битти (8 қаңтар 1992), Бенджамин Маклин Битти (23 тамыз 1994), Изабель Ира Эшли Битти (11 қаңтар, 1997) және Элла Коринн Битти (8 сәуір 2000).

## Фильмографиясы
*1961-Splendor in the Grass-Бад Стампер
*1961-The Roman Spring of Mrs. Stone-Паоло ди Лео
*1962-All Fall Down-Берри-Берри Уилларт
*1964-Lilith-Винсент Брюс
*1965-Mickey One-Микки Уан
*1965-Promise Her Anything-Харли Раммель
*1966-Kaleidoscope-Барни Линкольн
*1967-Bonnie and Clyde-Клайд Бэрроу
*1970-The Only Game in Town	-Джо Грэйди
*1971-McCabe & Mrs. Miller-Джон Маккейб
*1971-$-Джо Коллинз
*1974-The Parallax View-Джозеф Фрейди
*1975-Shampoo-Джордж Раунди
*1975-The Fortune-Никки Уилсон
*1978-Heaven Can Wait-Джо Пендлтон; режиссёр
*1981-Reds-Джон Рид; режиссёр
*1987-The Ishtar-Лайл Роджерс
*1990-Dick Tracy-Дик Трейси;  режиссёр
*1991-Bugsy-Багси Сигел
*1994-Love Affair-Майк Гэмбрил
*2001-Town & Country-Портер Стоддард<

## Дереккөздер

Санат:Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері
Лаура Лафарг

**Лаура Лафарг (Маркс)** (; 26 қыркүйек 1845 жыл, Брюссель, Бельгия - 25 қараша 1911 жыл, Париж, Франция) — француз социалистік және жұмысшы қозғалысының қайраткері. Карл Маркстың екінші қызы. 

1868 ж. Поль Лафаргке тұрмысқа шықты. Сол жылы Парижге көшіп келіп, Францияда 1-Интернационал идеясын таратуға үлкен көмек көрсетті. 1871 ж. Париж Коммунасы жеңілгеннен кейін Испанияға, 1872 ж. Англияға көшіп барды. Маркс жұмысшы партиясының белсенді қайраткері, марксизімнің насихатшысы. 2-интернационалдың 1-конгресін дайындауға белсене қатысты. Лафаргтер өмірінің соңғы кезеңінде В.И.Ленин және Н.К. Крупскаямен танысты.

## Дереккөздер