open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альфред Норт Уайтхед

**Альфред Норт Уайтхед** (1861-1947) — логик, математик және философ, Лондон және Гарвард университеттерінің профессоры. Расселмен бірге математикалық логикаға негіз болған еңбектің авторы ("***Principia Mathematica***", 1910-13). Табиғаттың өзгергіштігі мен тұрақтылығы арқылы физикадағы дағдарысты шешуге тырысу әрекетін Уайтхед "процесс" ретінде түсінді. Табиғатты "тәжірибе" деп анықтау Уайтхедті реализм мен идеализм элементтерін бойына сіңірген неореализмге әкелді. Кейіннен Уайтхед объективтік идеализмге ауысты. Әлемдік процестер, Уайтхед бойынша "Құдайдың тәжірибесі", бұнда объектілер (универсалдар) идеалды әлемнен ("Құдайдың жасампаздық табиғаты") әлемге ауыса отырып, "оқиғаны" сапалық жағынан айқындады. Уайтхед социологияда жеке адамның ("Ғылым адамдарының") ролін асыра дәріптеу арқылы тарихты тізгіндейтін күшке айналдыруға болады дейтін идеяларды біріктіре отырып, "түптің-түбінде ел әлемді басқаратын болады" деп тұжырымдады.

## Негізгі шығармашылықтары:
* "Процесс және шындық" (1929);
* "Идеялардың басынан кешкендері" (1933).

Санат:Профессорлар
Бақыт Ахметжанқызы Тойымбаева

**Бақыт Тоймбаева Ахметжанқызы** – артист, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері. Ол 1959 жылы 20-қарашада дүниеге келген. 1982 жылғы 1-ші қыркүйектен бастап Семей қаласындағы Абай атындағы қазақ музыкалы-драма театрында қызмет етіп келеді.
Бақыт Ахметжанқызы жоғарғы дауыстағы опералық әндерді оркестрмен орындайды.

ейінгі жылдары сомдаған рольдері:

* У.Ғаджибеков «Аршын - Малалан» -  Гүлчахра
* Т.Ибрагимов, Т.Базарбаев «Жас Абай» - Тоғжан
* М.Әуезов «Қаракөз» - Ақбала
* М.Сәрсеке «Заңды неке» - Қарлығаш
* О.Бөкей «Өз отыңды өшірме» - Айна
* С.Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Луфти
* Ө.Боранбаев «Сотанайдың соңғы үйленуі» - Айкенай
* Иран-Ғайып «Адасқан бақ құсы» - Ғажап әйел
* Ысмайылов «Алдар-Көсе» - Бақа
* «Кішкентай Мукар» - Агвация сиқыршы.

## Дереккөздер

Санат:1959 жылы туғандар
Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Әсел Талғатқызы Нұрланова

**Әсел Нұрланова Талғатқызы** - қазақ әртісі, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері. Ол 2006-2009 жылдар аралығында Семейдің Мұқан Төлебаев атындағы музыка колледжінің «Бұқаралық театрландырылған қойылымдардың режиссері» мамандығын үздік дипломға бітіріп, Семейдің Абай атындағы қазақ музыкалы драма театрында 2011 жылдың 20-шы қаңтарынан бастап, бүгінгі күнге дейін қызмет етіп келеді. Әсел Нұрланова Қазақстан ұлттық арнасының төл туындысы «Туған елдің түтіні» телесериялында Әсия бейнесін сомдаған.

Асел Нұрланова сомдаған рольдері:
* Ғ.Мүсірепов «Қозы Көрпеш - Баян сұлу» - Баян
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Тана
* Р. Мұқанова «Мәңгілік бала бейне» -Ләйлә
* Т. Ахтанов «Күшік күйеу» - Алма
* А. Вампилов «Метранпаж» - Виктория
* А. Сапышев «Ақберен» - Даша
* Ш. Айтматов «Қош бол, Гүлсары» - Бүбіжан
* Е. Жуасбек «Үйлену» - Зерек
* Ө. Боранбаев «Сотанайдың соңғы үйленуі» - Әйкенай
* «Жан азасы» - Махаббат
* А. Сапышев «Бәйшешек іздеген қыз» Айғаным

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан әртістері
Уинстенли Джерард

**Уинстенли Джерард** (1609-1652) - XVII ғасырдағы ағылшын утописі, ағылшын бурж. революциясындағы солшыл ағым идеологі, күйзеліске ұшыраған халық бұқарасының мүдделерін қорғағандардың бірі. Өзінің саяси-әлеуметтік идеалында теологиядан алыс кете алмаса да, көбінде рационализм позициясына көшті және жекеменшікті әшкерелеу ниетіндегі табиғи хұқ теориясын уағыздады. Этика мен мораль мәселелерін материалистік тұрғыда түсіндірді. "Азаттық заңдары" атты негізгі шығармасы "теңгермелі коммунизм" идеясына толы. Мұнда ол оны бейбіт түрде іске асыруға қарекет жасайды. Сол тұстағы Англиядағы өндіріс әдістерінің шынайы белгілерін Уинстенли коммунистік принцип бойынша қарастырып, өнімдерді тікелей айырбастау жолымен бөлісу керек деп есептеді. Дәйекті демократиялық республика - Уинстенлидің ең жоғарғы саяси идеалы болды. 
Санат:Ғалымдар Санат:1609 жылы туғандар Санат:1652 жылы қайтыс болғандар 
### Дереккөздер
Ерік Тоқтаубаев Серікұлы

**Ерік Тоқтаубаев Серікұлы** - Қазақстан Республкасының мадени қайраткері. Ол 1984 жылы ақпанның алтысы күні, ШҚО Зайсан ауданының, Қуаныш ауылында өмірге келген. Ерік Серікұлы 2003-2006 жылдары аралығында Т. Жүргенов атындағы актерлік студиясын бітірген болатын. 2010 жылы ШҚО Семей қаласының Абай атындағы музыкалы драма театрына актер болып қабылданған.
Ерік Тоқтаубаев сомдаған рольдері:

* «Күшік-күйеуде»-Тюранчик
* « Мұстафа Шоқайда»-Нұртаза
* «Үйленуде»-Асаба
* «Қош бол Гүлсарыда»-Бектай
* «Қайран кемпір шалдар-ай»-Шегей
* «Қозы Көрпеш –Баян сұлу»-Таңқы
* «Отыз ұлың болғаншада»-Бухти
* «Махаббат қызық мол жылдарда»- Тұмахан
Ұсқынсыздық

**Ұсқынсыздық** - мәнісі әсемдікке қарама-қайшы ақиқат құбылыстарын сипаттайтын эстетикалық категория.Ұсқынсыздық адамның осы құбылыстарға теріс көзқарасынан көрініс табады. Әсемдікпен салыстырғанда қоғамдық қатынастарда Ұ. мәс., әлеуметтік жағдайлардың адамның өмірлік күштерінің емін-еркін пайдалануы мен гүлденуіне бөгет болуынан, олардың шектеулі, сорақы - сынаржақты дамуынан, эстетикалық мұраттың жойылуынан байқалады. Ұ. адам болмысына өзінен-өзі қайшы келіп, бұрмаланған, адамға жат түрінде көрінеді. Нағыз өнерде Ұ-ты бейнелеу дегеніміз сұлулық мұратын орнықтырудың өзгеше бір формасы.
Санат:Эстетика Санат:Әлеуметтану
### Дереккөздер
Фабиандық социализм

**Фабиандық социализм** - ғыл. социализмнің антиподы ретінде пайда болған Англиядағы реформистік ағым. "Фабиастық социализм" деген ат римдік қолбасшы *Фабий Кунктатордың* (Медлительдің) есіміне байланысты берілген. 1884 жылы Англияда Фабиан қоғамы ұйымдастырылып, ол 1900 жылы әдеби-публицистикалық топ хұқымен лейбористік партияның құрамына енді. Ф. с. өкілдері: ерлі-зайыпты С. және Б. Вебб, М. Филлипс, Г. Уэллс, Б. Шоу және басқалар. Ф. с. ресми түрде қандай да болсын философиядан бас тартты, алайда оны жақтаушылардың көпшілігі дінді қолдап, тарихқа деген көзқараста идеялардың қоғам өміріндегі шешуші ролі туралы ілімді ұстанды, таптық күресті мойындамады.
Санат:Ғылым Санат:Социализм Санат:Тарих
### Дереккөздер
Философия қайыршылығы

**"Философия қайыршылығы"**. Пьер Жозеф Прудон мырзаның "Қайыршылық философиясына" жауап - Маркстің ертеректегі шығармасы, онда ғыл. социализмнің негіздері баяндалған. 1847 жылы француз тілінде жазылды және француздың ұсақ бурж. философы әрі экономисті, анархист Прудонның көзқарастарына қарсы бағытталды. Маркс Прудонның "диалектикалық" сөзуарлығына қарсы шығып, оның бурж. ой өрісінен жоғары көтеріле алмағанын көрсетті. Маркс Гегель диалектикасын сынау мен материалистік диалектиканы талдап жасауға көңіл бөлген. "Ф. қ." еңбегінде капит. өндіріс әдісіне ғыл. талдау жасалып, жаңа саяси экономияның негізі салынды. Еңбекте Маркс пролетариаттың экон. жағдайын, тарихи ролін және тап күресінің міндеттерін зерттейді.
Санат:Философия Санат:Ғылым 
### Дереккөздер
Гаитидағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Гаитидің 1 нысан бар (2012 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Гаити аймағындағы  Әлемдік мұра тізіміне 1 нысан үміткер ретінде тіркелген.

## Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

## Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Әлемдік мұра
* Солтүстік Америкадағы Әлемдік мұра нысандары
* ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері
* ЮНЕСКО

## Сыртқы сілтемелер

* Haiti — UNESCO World Heritage Centre 

Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі
Санат:Гаити
Black Star Inc.

**Black Star Inc.** (толық аты **Black Star Incorporated**) — ресейлік тәуелсіз дыбыс жазатын лейбл және продюсерлік орталық. Құрамында әр түрлі музыкалық бағытта жұмыс жасайтын артисттер бар. Лейблдың құрушысы және иегері хип-хоп-орындаушы және музыкалық продюсер Тимур Юнусов (Тимати) болып табылады. Black Star Inc. командасы түрлі бағыттағы музыканы,жұлдыздармен жұмысты,континент аралық жобаларды және басқаларын қамтиды. 2010 жылдан бастап Black Star Wear жүйесінің киімін шығарады.

## Тарихы
2006 жылы Тимати «Black Star Inc.» продюсерлік орталығын құрды. 2007 жылы «АРС» және «IlyaKireev Company» компанияларымен бірлесіп  «Black Star Inc.» продюсерлік орталығы «Vерсия 0.1» атты R&B/Soul фестивальін ұйымдастардыref>.

2010 жылы Black Star Inc. «Сливки» музыкалдық тобының әншісі Карина Коксты 1.5 млн. АҚШ долларына сатып алды. Осы уақытқа дейін әншінің екі бейне синглы жарыққа шықты: «Летать высоко» және «Всё решено».

2012 жылы лейбл хип-хоп әншілер L'One, KReeD, Артем Шел және суретші Павел Галанинмен келісім-шартқа отырады.

## Басшылары
* Бас директоры - Павел Курьянов (Пашу)
* Директор орынбасары - Кямран Алиев.

## Әртістері

## Топтары
* «Tom'n'Jerry»
* «Black Star Mafia»

## Продюсерлері
* Елена
* Константин "Kostorch" Матафонов
* Михаил "Michael Yousher" Юшков
* Zechariah "Zak" Sulliv
* Павел Мурашов

## Сыртқы сілтемелер
* http://black-star.ru/ - Black Star Inc. ресми сайты

## Дереккөздер

Санат:Ресей музыкасы
Жалпы пайда

Жалпы пайда - жалпы табыс пен жалпы шығын арасындағы айырма; кәсіпорының шаруашылық саласындағы жалпы қаржылық әрекетінің құндық көрсеткіші. Жалпы пайданы жасаудың басты көзі - кәсіпорын еңбеккелерін  өнім өндіруге. Жалпы пайданың мөлшері кәсіпорының көтерме бағамен өткізген өнімімен түскен кіріс пен оны өндіруге және өткізуге кеткен шығынның арасындағы айырмасы. Жалпы пайданың кәсіпорында жасалған қосымша құнды және қажетті өнімді құн түрінде көрсетеді. Жалпы пайда таза пайданы анықтау үшін негіз болып, нарық жағдайында өнімнің арзанға түсуін, өзара бәсекелестікте банкротқа ұшырамауында көмегін тигізеді. 

## Дереккөздер
Амирова Т.А., Ольховиков Б.А., РОждественский Ю.В., Очерки по историй лингвистики, М., 1975; Солнцев В.М., Язык как системно-структурные образования, М., 1978; Общее языкознание, М., 1970, 1972, 1973.
Гравитациялық коллапс

**Гравитациялық коллапc** — (*[[гравитация]]* және лат. collapsus - әлсіреген, құлаған) - массасы денелердің гравитациялық күштердің әсерінен апаттық түрде шашпың сығылуы. Массасы Күн массасынан 2 еседен артық жұлдыздардың эволюциясы. Гравитациялық коллапспен аяқталуы мүмкін. Мұндай жұлдыздар, ішкі ядр. отыны таусылған соң, өздерінің мех. орнықтылығын жоғалтады да, үлкен жымдамдықпен центрге қарай шапшаң қысыла бастайды. Егер жұлдыздардың ішкі қысымы гравитациялық коллапсты тоқтаста, онда мұндай жұлдыздардың орталық бөлігінде *[[нейтрондық жұлдыздар]]* түзіледі. Ал сыртқы қыбаған айырылған нейтрондық жұлдыздар *[[жаңа жұлдыздардың]]* туындауы түрінде байқалады. Алайда, егер жұлдыздардың радиусы гравитациялық радиустың мәніне дейін кешірейсе, онда ешқандай күш жұлдыздардың одан әрі сығылуына кедергі жасай алмайды. Сөйтіп, жұлдыздар *[[қара құрдымға]]* айналады.

Санат:Астрономия
Санат:Жұлдыздар
Тілекжан Ғалымжанұлы Тұрайсов

**Тілекжан Тұраисов Ғалымжанұлы** -  Қазақстан Республикасының мадени қайраткері. Тілекжан 1976 жылы Жаңасемей ауданының Көкентау (Знаменка) ауылында туған. Ол 1994 -1999 жылдар аралығында Семейдің Мұқан Төлебаев атындағы музыка училищесінде білім алып, кейіннен Шәкәрім атындағы университетін тәмамдады. 2007 жылдан Абай атындағы музыкалы драма театрында актер ретінде жұмыс атқарып келеді. 
*Тілекжан Ғалымжанұлының сомдаған рольдері:*

* М. Ибраев «Шәкәрім» алғашқы эпизодтық ролі
* Мұхтар Әуезов «Айман-Шолпан» - Балпық
* С. Тұрғынбеков «Абай – Біржан» - Сері
* Т. Ахтанов «Күшік күйеу» - Кубик
* Ғабит Мүсірепов «Қозы Көрпеш» - Таңқы
* Шыңғыс Айтматов «Қош бол, Гүлсары» - Алданов
* Ж. Әльмешов «Мұңмен алысқан адам» - Тақиялы жігіт
* О. Иосиляни «Отыз ұлың болғанша...» - Карпэ
Ольга Александровна Муравьева

**Ольга Муравьева Александровна** - Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы драма театрында бас суретші. Ол 1978 жылы 14 шілдеде Семей қаласында дүниеге келген. 1999 жылы «Семей» университетінің сурет-гарфикалық факультетін бітірді.
2005 жылдан Абай музыкалық драма театрында бас суретші қызметін атқарады. 
*Төмендегі спектакльдердің қоюшы-суретшісі:*

* Б. Әлімжанов «Қайран, кемпір шалдар-ай»
* М. Сәрсеке «Заңды неке»
* У. Ғаджибеков «Аршын-Мал-Алан»
* Ә. Оразбеков «Бір түп алма ағашы»
* Уно Лейес «Айға ұшқан Түкбілмес»
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар»
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» спектакльдердің қоюшы-суретшісі.
Мырзахан Демесінұлы Сыдықов

**Мырзахан Сыдықов Демесінұлы** — артист, Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері. Ол 1951 жылы 21-ші желтоқсанда дүниеге келген. 1973 жылы Семейдің Мұқан Төлебаев атындағы музыкалық училищесін бітірген.  Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы драма театрында 1983 жылдың 28-ші наурызынан бері қызмет етіп келеді.
*Кейінгі жылдары сомдаған рольдері:*

* Мұхтар Әуезов «Айман-Шолпан» - ақын Жарқын, Қортық шал
* Т. Ибрагимов, Т.Базарбаев «Жас Абай» - Абай
* У. Ғаджибеков «Аршын - Малалан» -  Уәли
* С. Тұрғынбекұлы «Абай - Біржан» - Ақын
* Ысмайылов «Алдар-Көсе» - Шығай бай
* Шығыс ертегісінің желісі бойынша «Кішкентай Мукар» - Сұлтан
* «Аладдиннің сиқырлы шамы» - Уәзір
* Мұхтар Әуезов «Еңлік - Кебек» - Жапал
* Р. Отарбай «Ғасыр қасіреті» - Көрші
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - режиссер образы
* М. Ибраев «Шәкәрім» - Қаужақ
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» - Дәрігер
* Шыңғыс Айтматов “Боранды бекет” – Сәбитжан
* Мұқағали Мақатаев “Жан азасы” – Ақын.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан театр актерлері
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Ғалия Қазизқызы Дәрменбаева

**Ғалия Дәрменбаева Қазизқызы** - артист. Ол 1960 жылы 6-шы ақпанда дүниеге келген. Ғалия 1979 – 1984 жылдары аралығында Алматы Мемлекеттік театр және сурет өнері институтының музыкалы комедия театрының актеры бөлімінде оқып, тәмәмдап шығады.2008 жылдан бастап қазіргі уақытқа шейін Қырғызстан өнер институтында кинорежиссерлық бөлімінде сырттай оқиды.

Ғалия Дәрменбаева әнші. Сонымен қатар домбырада ойнай алады. Ең жоғарғы дауыстағы опералық әндерді оркестрмен орындайды.

*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*

* Т. Ибрагимов, Т.Базарбаев «Жас Абай» - Қамқа
* У. Ғаджибеков «Аршын - Малалан» - Әсия
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Тана
* С. Тұрғынбекұлы «Абай - Біржан» - Әйгерім
* З. Исмағилов “Құдаша” – Наза
* М. Ибраев “Қалқаман-Мамыр” – Мамыр
* Қ. Мырзалиев “Мың бір мұң” – Ұлжан
* Т. Жұртбаев “Құнанбай” – Қамқа
* М. Әуезов “Аласапыран”  - Еркек шора
* М. Әуезов “Қарақыпшақ Қобыланды” – Күнекей
* И. Ғайып “Адасқан бақ құсы” – Ғажап әйел
* Е. Төлеубай “Біздің ауыл осындай” – Күлғайша
* Н. В.Гоголь “Ревизор” – Орыс әйелі
* А. Сапышев “Көкбөрінің ұлы” - Әлпеш ана
* С. Ахмад “Келіндер көтерілісі” – Мухое
* Ө. Боранбаев “Сотанайдың соңғы үйленуі” – Кәмиләй
* М. Сұлтанбеков “Жұлдызды аспан” – Тотықұс Кеша
* Қ. Рахметов «Ержүрек ағайындылар» - Түлкі.

## Дереккөздер

Санат:1960 жылы туғандар
Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Сәндібала Өртқалиқызы Бекбаева

**Сәндібала Бекбаева Өртқалиқызы** -  артист.  Ол 1974 жылы 2-ші қаңтарда дүниеге келген. Білімі арнаулы орта- студияға мамандалған. Қазіргі уақытта Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалық драма театрында басты актрисалардын бірі болып жұмыс істейді. 
*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*

* Ғабит Мүсірепов “Ақан сері - Ақтоқты” – Ақтоқты
* Мұхтар Әуезов “Қара Қыпшақ Қобыланды” – Қарлыға
* М. Ибраев “Қалқаман - Мамыр” – Сәнай
* У. Ғаджибеков “Аршын - Малалан” - Әсия
* Е. Төлеубай “Таланған тағдыр” – Гүлжан
* Ә. Тарази “Муза” – Салтанат
* М. Әуезов «Еңлік - Кебек» - Еңлік
* М. Әуезов «Қозы Көрпеш – Баян-сұлу» - Баян
* М. Әуезов «Қаракөз» - Қаракөз
* Р. Отарбаев «Ғасыр қасіреті» - Камила
* С. Тұрғынбекұлы «Абай - Біржан» - Ділдә
* Иран-Ғайып «Адасқан бақ құсы» - Қос үрей
* Ә. Оразбеков «Бір түп алма ағашы» - Әлия
* «Кішкентай Мукар» - Тышқан
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Нигора
* М. Әуезов «Айман - Шолпан» - Айман
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Зайкүл
* Оралхан Бөкей «Өз отыңды өшірме» - Бекзат
Азамат Махмұтұлы Нұрғамысов

**Азамат Нұрғамысов Махмұтұлы** - театр артисті. Ол 1968 жылдың 8-ші наурызында Семей облысы Шұбартау ауданы Көксала ауылында дүниеге келген. 1994 жылы Т.Жүргенов атындағы Алматы қаласындағы театр-көркем сурет институтын бітіріп жоғары білімді алады. Кейін Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалық драма театрына артист ретінде қызметке орналасады. Азамат Маххмұтұлы домбырада жақсы ойнайды. 
*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*

* Мұхтар Әуезов “Еңлік-Кебек” – Көбей, Кебек, Жәуетай
* Ғабит Мүсірепов “Ақан сері - Ақтоқты” - Ақан
* С. Тұрғынбеков «Абай - Біржан» - Біржан
* Мұхтар Әуезов «Қаракөз» - Нарша
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Ербол
* «Кішкентай Мукар» - Сұлтан
* Ө. Боранбаев «Сотанайдың соңғы үйленуі» - Сәлімбай
* М. Ибраев «Шәкәрім» - Ерназаров
* У. Ғаджибеков «Аршын - Малалан» - Әскер
* Мұхтар Әуезов «Айман - Шолпан» - ақын Жантық
* Р. Отарбаев «Ғасыр қасіреті» - Майор
* Иран-Ғайып «Адасқан бақ құсы»- Қос үрей
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Мамыр
* Ә. Оразбеков «Бір түп алма ағашы» - Тұрсын
* С. Лобозеров “Жындыханадан келген мейман” – Темір

Санат:1968 жылы туғандар

## Дереккөздер
Сұлушаш Нүкенқызы Түлекова

**Сұлушаш Түлекова Нүкенқызы** - театр артисті. Сұлушаш 1974 жылы 16-шы желтоқсанда дүниге кеген. 1992 жылы  Абай театрының студиясына түсіп, 1994 жылы бітіріп артист ретінде қызметке орналасады. 2001-2005 жылдары Мұхтар Әуезов атындағы Семей университетін тәмамдады.
*Сомдаған рольдері:*

* У. Ғаджибеков «Аршын-Малалан» - Телли
* Иран-Ғайып «Адасқан бақ құсы» - Бал қатын
* Мұхтар Әуезов «Қаракөз» - Каракөз
* Мұхтар Әуезов «Айман - Шолпан» - Шолпан
* Ә. Оразбеков «Бір түп алма ағашы» - Мәншүк
* Б. Әлімжанов «Қайран кемпір, шалдар-ай» - Ақсәуле
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Ментай
* «Кішкентай Мукар» - Жасмин
* «Аладдиннің сиқырлы шамы» - Будур
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» - Маржан
* Р. Отарбай «Ғасыр қасіреті» - Тоғжан
* Ш. Мұртаза “Домалақ-ана” – Домалақ-ана
* Мұхтар Әуезов “Қара Қыпшақ Қобыланды” – Қарлығаш
* Т. Ахтанов “Күшік күйеу” – Ботка
* Т. Ахтанов “Махаббат мұңы” – Бәғила
* О. Бөкей “Желтоқсан желі” – Қымбат
* С. Балғабаев “Қыз жиырмаға толғанда” – Жібек
* О. Бодықов “Ғашықтарға сот жоқ” – Қоңырша
* М. Ибраев “Қалқаман - Мамыр” – Лағыл
* О. Бодықов “Ит өлім” – Сағым
* С. Жүнісов “Жаралы гүлдер” – Балшекер
* Л. Симонова “Қасиетті сөздер” – Қыз
Сұлушаш Нүкенқызы ертегілерде Ақшақар, Принцесса, Түлкі, Лақ, Қоян, Тышқан, Тауық, Маймыл рольдерін сомдады.
Хилиазм

**Хилиазм** (гр. *Chilias* - мың) - ақырзаман алдында жаратқанның жер бетіндегі мыңжылдық "патшалығы" туралы діни ілім. Хилиазм иудаизмге және алғашқы христиандыққа тән болып, жебеуші мессияның келу идеяларымен байланыстырылды. Хилиазм идеялары құлдар мен кедейлерді өзіне тартуға тырысты. Рим империясының ресми дініне айналған христиандық жер бетіндегі тәртіпті өзгерту әрекеттерінен бас тартты, о дүниеде сый-құрмет көрсету идеясынан баса назар аударып, Хилиазмды жалған әлем ретінде теріске шығарды. Орта ғасырда хилиазм шаруалар мен қала тұрғындарының феодализм қанауға қарсы әлеуметтік наразылығының діни сипатын білтіретін бірқатар эретикалық ілімдерде қайта жанданды. Қазір хилиазм - кейбір діни секталар идеологиясының құрамдас бөлігі.
Санат:Тарих Санат:Ғылым Санат:Дін
### Дереккөздер
Қайрат Тойғазыұлы Божанов

**Қайрат Божанов Тойғазыұлы** (16.08.1973) - театр артисті.

* 1992 жылы Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры жанындағы студияға түсіп, 1994 жылы бітірГЕН.
* осы күннен бастап Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрында қызмет атқарып келеді.

## ''Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері''

* М. Әуезов «Еңлік - Кебек» - Есен
* М. Әуезов «Қаракөз» - Нарқоспақ, Нақұрыс
* Т. Ибрагимов, Т. Базарбаев «Жас Абай» - Ізғұтты
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Камил
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» - Кенже
* Ысмайылов «Алдар-Көсе» - Шығайбай
* Иран-Ғайып «Адасқан бақ құсы » - Дауыс
* Ш.Айтматов “Боранды бекет” – Жуан-Жуан
* М.Әуезов “Қараш-Қараш” – Қоқыш
* М.Әуезов “Айман-Шолпан” – Арыстан, Көтібар
* Ғ.Мүсірепов “Ақан сері - Ақтоқты” - Жалмұқан
* «Аладдиннің сиқырлы шамы» - Магрибинец
* Уно Лейес «Айға ұшқан Түкбілмес» - Шошқа

## Дереккөздер

Санат:16 тамызда туғандар
Санат:1973 жылы туғандар
Санат:Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры жанындағы студия түлектері
Санат:Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры әртістері
Хриссип

**Хриссип** (Б. з. д. 280 -208/ (05 ж. ш.) - стоиктік мектептің аса көрнекті өкілі. Көне заманда оны Стояның негізін қалаушы екінші адам деп атаған, тіпті " Егер Хриссип болмағанда, Стоя да болмас еді" - деп те айтылған. Лаэрттік Диоген ол туралы: "Егер Құдайлар диалектикамен айналысқан болса, олар Хриссип диалектикасын пайдаланған болар еді" деп жазды. Стоиктіктерде логика, риторика және диалектика болып екіге бөлінген. Хриссип логика үшін сөйлемнің, барлық сөйлемдердің қарапайым және күрделі сөйлемдер болып жүйелі түрде бөліну ережелерінің, дұрыс және шынайы дәлелдің (тұжырымның) және пропозициялық логика бойынша дәлелдеудің дәл анықтамасын жасап берді.

## Дереккөздер


Санат:Тарих 
Санат:Тұлғалар
Бекзат Қайыркешұлы Омашев

**Бекзат Омашев Кайркешұлы** - артист. Ол 1976 жылы 9-шы ақпанда дүниеге  келген. Бекзат Омашев 1993 жылы Семейдің Мұқан Төлебаев атындағы музыкалық колледжіне түсіп, 1996 жылы бітірді. 2002 жылдан бастап Абай театрында актер болып істейді. Өзі әнші, дауысы өте жағымды. 2005 жылы Шымкент қаласында өткен Қазақстанның халық артисі Құрманбек Жандарбеков атындағы театрлар арасындағы Республикалық әншілер байқауына қатысып, лауреат атанған. 
*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*

* С. Тұрғынбеков «Абай - Біржан» - Абай
* М. Әуезов “Еңлік-Кебек” – Матақ, Жәуетей, Кеңгірбай
* М. Әуезов «Қаракөз» - Дулат
* Т. Ибрагимов «Жас Абай» - Қодар
* М. Әуезов «Айман - Шолпан» - Әлібек
* О. Бөкеев «Өз отыңды өшірме» - Шолақ
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Жомартбек
* Ш.Айтматов “Боранды бекет” – Лейтенант, Солдат
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» - Мерген
* “Алдар Көсе” ертегісінде – Алдар Көсе
* У. Ғаджибеков «Аршын - Малалан» - Әскер
* Е. Төлеубай “Таланған тағдыр” - Мекен
* С. Ахмад “Келіндер көтерілісі” - Асқар

Санат:1976 жылы туғандар
Санат:9 ақпанда туғандар
Христиандық социализм

**Христиандық социализм** - социализм идеялары інжіл кітаптарында сөз болған-мыс дегенді тілге тиек етіп, христиандық пен социализм идеяларын ұштастыру мүмкіндігін негіздеуге ұмтылатын ілім. Х. с. таптық дүниені, христиандық сүйіспеншілікті, қоғам мүшелерін адамгершілікке тәрбиелеуді жетілдіру ақылы өзгерту идеяларын уағыздап, 19 ғассырдың бірінші жартысында пайда болды. Х. с. бұл қа,ғидалары үстемдік етіп отырған қоғам жағындағы шіркеудің әлеум. доктриналарында, христиандық партиялардың, христиандық кәсіподақтардың және басқа да ұйымдардың бағдарламадарында орын алды.
Санат:Социализм Санат:Тарих
Санат:Христиан философиясы
### Дереккөздер
Жүктілік кезіндегі анемия

### Жүктілік кезіндегі анемия
**Жүктілік кезіндегі [[анемия]]**  - жүктілік кезінде айналымдағы қан көлемі жоғарылап, оның ішіндегі плазманың мөлшері эритроциттерге қарағанда жоғары болуын айтамыз. Бұл жағдай гидремия деп аталады. Қанның қызыл түйіршіктері азайса да, бірақ бұл жағдай анемия болып саналмайды.Бұған қарамастан жүктілерде жиі нағыз анемия дамиды. ТМД мемлекеттерінде оны 40% жүктілерден жүктілер анемиясы анықтайды. Бұл ауру бүкіл әлем бойынша жүктілер арасында кең тараған. Оның кездесу жиілігі 21-89% ға дейін. Басым көпшілік жағдайында теміржетіспеушілік анемия дамиды.
### Жүктілердегі анемия клиникалық көрінісі:
Жүкті әйелдер анемиясы бар болғанда айтарлықтай шағым айтпайды. Бірақ кез кездерде әлсіздік, бас айналу, талма (обморок) байқалуы мүмкін. Трофикалық өзгерістер байқалуы мүмкін, ол ағзаға арнайы ферменттердің жетіспеуі салдарынан болады. Мұның көрінісі болып: шаш түсуі, тырнақтың сынғыш болуы, ауыздың шеткі жақтарында тыртық іздердің (трещина) болуы жатады.
Жүктілердің анемиясында қанда гемоглобин деңгейінің төмендеуін (115 г/л және одан төмен), эритроциттер (3,7 *10*12 л), түсті көрсеткіш (0,85 төмен) болуын байқайқалады. Жүктілердегі нақты анемия деген диагноз қан жағындысында өзгерген эритроциттер анықталғанда қойылады. Оларға: пойкилоциттер және анизоциттер жатады. Анемияның жеңіл, орташа, ауыр түрлерін ажыратады. Жеңіл түрінде гемоглобин деңгейі 90-115 г/л, орташада -80-90 г/л, ауыр түрінде -80 г/л төмен болады.
### Жүктілердегі анемия емі:
Жүкті әйелдердегі көрініс берген анемияны емдеуде маңызды орынды диета алады. Жүктіге күніне 120 г аз емес белок қабылдау керек. Жеген еттен тек 6% темір, ал өсімдік текті тағамдардан 0,2% ғана ағзаға сіңеді. Анемияны темір препараттарымен емдейді. Олар ішке таблетка немесе капсула түрінде ішіледі. Темір препараттарын бұлшықетке немесе вена ішіне салу тиімсіз, себебі бұл кезде ауыр асқынулар пайда болуы мүмкін.
## Дереккөздер
http://kazmedic.kz/archives/728 
http://anamenbala.kz/2548
Су транспорты

Барлық тасымалдаушы транспорттар ішінен су транспорты ең тиімді және белсенді транспорт болып саналады. Оның өзі *теңіздік* және *өзендік* болып бөлінелі.

**Теңіздік транспорт** халықаралық  сауда – саттығының 80% құрайды, оған әлемнің 60% тасымалдануы кіреді. Сауда флоты ретінде, бүгінгі күнде, 160 – қа жуық мемлекеттер кіруде. Бірақ, ішіндегі ең маңыздыларына: Панама, Либерия, Багамские Острова, Мальта және Греция мемлекеттерінің флоттары кіреді. Бұл мемлекеттердің флоттарының күштілігі, өте жақсы бәсекелестіктің бар болуынан, салық тұрғысынан экономикасын көтеру әсерінен әлі тұрақталып тұруда. Ең ірі флоттар қатарына Норвегия, Жапония, КНР, АҚШ және Ресей флоттары кіреді.

Көптеген мұхиттық трассаларының қиылысуы болып бұғаздар мен теңіздік каналдар болып табылады. Ла – Манштан тәулігіне 300 кемелер өтсе, Зундтан – 175, Гибралтарь бұғазынан 200 кемелер өтеді. Әлемдік ірі каналдардан Суэцкий, Панамский, және Кильский болып табылады, бірақ оған қарамастан, Ормузский, Малаккский, Босфор бұғаздары да өзіндік ерекше орындарын алады.

Теңіздік транспорттың ең маңызды елементі ретінде – теңіз порттары болып табылады. Жыл сайын 50 млн.тонна жүк таситын әлемдік порттардың қазірде 40 – қа жуығы бар. Ал, оның ішінде 16 – сы жылына 100 млн. тонна жүк тасып, ең ірісі Сингапур порты, ол жылына 325 млн. тонна жүк тасиды. Дамыған елдердегі порттар әмбебап (универсал) болады, дамушы елдерде аз специализацияланған болады.

**Өзендік транспорт** ,ауа транспортын санамасақ, жүк тасушы ретінде ең соңғы орында болып табылады. Мемлекеттің ішкі сулары арқылы жүкті транспорттау, елдің экономикалы даму деңгейіне байланысты болады. Сондықтан, АҚШ, Еуропа елдерінің ішіаралық жүк тасымалдануы, Азия, Африка және Латын Америкадағы өзендік жүк тасымалдауымен салыстырғанда әлдеқайда жоғары.

## Дереккөздер
http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_colier/6709/%D0%92%D0%9E%D0%94%D0%9D%D0%AB%D0%99
http://enc-dic.com/colier/Vodn-transport-1853.html 
http://www.transday.ru/
http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/511/
http://www.marinetraffic.com/ais/home
Қараңғы энергия

**Қараңғы энергия** (ағылш. *Dark energy*) — космогогияда энергияның бір түрі, ол әлемнің математикалық модельінде жасалып, біздің әлеміміздің кеңеюін бақылауы үшін жасалған. Қараңғы энергияны түсіндірудің 2 нұсқасы бар: Космологиялық константа және Квинтессентия

*Космологиялық константа* - бүкіл ғалам өзгермейтін тұрақты тығыздықпен толтырылған *Квинтессентия* - динамикалық аудан , ол жерде энергиялық тығыздық уақыт пен кеңістік арасында өзгеріп отырады.

***Қараңғы энергия*** - ғарышты ендіретін және көрінетін заттарға гравитациялық әсердің теориялық және байқаушы нәтижелерінің арасындағы айырмашылықтарды ескеретін гравитациялық әсер ететін теріс қысым жасайтын энергияның гипотетикалық түрі. Қараңғы энергия тікелей бақыланбайды, сондай-ақ астрономиялық объектілер арасындағы гравитациялық өзара әрекеттесулерді байқаудан туындайды.

«Қараңғы энергия» термині теориялық космолог Майкл Тернермен жасалған.

### Қараңғы Энергияның Предусоры
Физиктер қараңғы энергия туралы, космологический тұрақты туралы білмей тұрып, Эйнштейннің түпнұсқалық салыстырмалық теңдеулерінің ерекшелігі болды, ол ғаламды статикалық күйге келтірді. Әлем жүзеге асырылғаннан кейін, ғарыштық тұрақты константасы нөлге тең болатын ... болжамдар көп жылдар бойы физиктер мен космологтар арасында үстем болған.

### Қараңғы Энергияны ашу
1998 жылы екі түрлі командалар - Supernova Cosmology Project және High-z Supernova Search Team - олардың екеуі де ғаламның кеңеюінің баяулауын өлшеу мақсаттарына жете алмады. Шын мәнінде, олар тек баяулау ғана емес, сонымен бірге күтпеген *үдеткіш* . (Жақсы күтпеген дерлік: Стивен Уайнберг осындай болжамды бір рет жасады)

1998 жылдан бері қосымша дәлелдер осы анықтаманы қолдауға жалғастырды, бұл ғаламның алыстағы өңірлері шын мәнінде бір-біріне қатысты жылдамдатады. Тұрақты кеңеюдің немесе баяу кеңеюдің орнына, кеңею жылдамдығы тез артады, яғни Эйнштейннің түпнұсқалық ғарыштық тұрақты болжамын қараңғы энергия түрінде бүгінгі теорияларда көрінеді.

Соңғы зерттеулер көрсеткендей, Әлемнің 70% астам қараңғы энергиясын құрайды. Шын мәнінде, шамамен 4% ғана қарапайым, көрінетін заттардан тұрады деп есептеледі. Қараңғы энергияның физикалық табиғаты туралы қосымша мәліметтерді суреттеп, қазіргі заманғы космологтардың негізгі теориялық және байқаушы мақсаттарының бірі болып табылады.
Санат:Физикалық космология
Санат:Космология
Санат:Энергия
Күләш Қалымқызы Әбділденова

**Күләш Әбділденова Қалымқызы** — Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері, театр артисті. Ол 1974 жылдан бастап Абай атындағы қазақ музыкалы-драма театрында қызмет істеп келеді. Тұңғыш рет Ғабит Мүсіреповтың  “Қозы Көрпеш – Баян-сұлуында” – Баян, “Ақан сері - Ақтоқтыда” Ақтоқты, Т.Ахтановтың “Күшік күйеу” комедиясында басты бейне Ботаны ойнады.  Семейлік жазушы М.Сәрсекеевтің “Заңды неке” комедиясындағы басты рольді ойнаған болатын. Т.Жұртбаевтың “Құнанабай” трагедиясында Ұлжан образын жасап, Жезқазған қаласында өткен Республикалық театр байқауында ерекше аталып өтілген.

Қарағанды қаласында болған театр байқауында Шыңғыс Айтматовтың “Боранды бекет” драмасында Найман-ана бейнесін жасап,  ең үздік Ана бейнесін жасаған артис ретінде аталып өтілген.

Кейінгі жылдары сахнада қойылған өзбек драматургі С.Ахмадтың “Келіндер көтерілісі” комедиясындағы Күләш ойнаған Сатты бейнесі болатын.
Сонымен қатар Ә.Оразбековтың “Бір түп алма ағашында” Ана, Ө.Боранбаевтың “Сотанайдың соңғы үйленуі” қойылымында Гүлшатай, Ж.Қамбаровтың “Жүрек жылуы” драмасындағы Балалар үйінің аспазы, қарапайым ана Марфуға бейнесін ойнаған.

Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы-драма театры Түркменстан, Тәжікстан, Қытай әсіресе дүниежүзілік Египет мемлекетінің астанасы  Каир қаласында өткен 14-ші Дүниежүзілік тәжірибелі театр фестивалінде Күләш Әбділденова сомдаған Шыңғыс Айтматовтың “Боранды бекет” драмасындағы Найман-ана бейнесі ерекше аталып, Каир фестивалінің каталогіне енді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Думан Есембайұлы Бәкімбаев

**Думан Бәкімбаев Есембайұлы** - театр артисті. Ол 1984 жылы 10-шы қарашада дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Алған білімі - арнаулы орта (студия). 2005 жылы Абай театры жанындағы студияны бітірді. Ең алғашқы рет оркестрмен орындаған образы Мұхтар Әуезовтың «Айман -Шолпанындағы» Әлібек.
Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:

* Ысмайыловтың «Алдар-Көсе» ертегісінде – Торсықбай
* Уно Лейес «Айға ұшқан Түкбілмес» - Түкбілмес,
* Е. Елубаев «Асар» - Әтеш
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Әділхан, жауынгер 
* М. Әуезовтың «Айман -Шолпан» Әлібек
* А. Сапышев “Көкбөрінің ұлы” – Таян
* Шыңғыс Айтматов “Боранды бекет” – Маскүнем күйеу
Думан Бәкімбаев концерттік бағдарламаларды жүргізіп, эстрадалық әндерді де орындап жүреді.
Назым Мұратханова Мұратханқызы

**Назым Мұратханова Мұратханқызы** - биші, театр артисті. Ол 1977 жылы 5-ші ақпанда дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Назым Мұратханова 1998 жылы Мемлекеттік қыздар педагогика институтын хореография мамандығы бойынша бітірді. Ол Семейдің Абай атындағы қазақ музыкалы-драма театрында 2004 жылдан бастап жұмыс істейді.
Биші ретінде қатысқан спектакльдері:

* Т. Ибрагимовтың, Т.Базарбаевтың “Жас Абай”
* Н. В. Гогогльдің “Ревизор”
* М. Сәрсеке “Заңды неке”
* “Жан азасы” 
* Қ. Рахметовтың “Ержүрек ағайындылар”
* Мұхтар Әуезов “Қарагөз”
* Иран-Ғайыптың “Адасқан бақ құсы” спектакльдерінде массовкаға қатысты
* Қ. Рахметовтың “Ержүрек ағайындылар” спектаклінде – Қоян образын сомдады. 
* А. Сапышевтің “Күн астындағы Күнікей” ертегісінде – Күнікей образын сомдады.
* Н.Мұратханованың биге қабілеті бар.
Рашмор

**Рашмор** тауы () — Америка Құрама Штатындағы төрт президенттің бейнесінің биіктігі 60 фут (18,6 метр) Рашмор тауында граниттен қашалған Блек-Хилзде таулы аймақта Оңтүстік Батыста Дакотада және Вайоменгтің Солтүстік Шығысында. Өзінің 70-жылдық тарихына орай Америка Құрама Штатының символы болды және атақты да мақтанышы сол. 

Тау өткен ғасырдан бері президенттердің құрылысы жасалғанда, Нью-Йорктағы юрист Шарльз Рашмордың құрметіне аталған 19-ғасырда осы таулы аймақты зерттеген. Монумент жасауды ойлап тапқан Доан Робинсон, және де ол ең басында атақты тұлғаларды: Генерал Джордж Армстронг Кастер, Баффало Билл Коди, Льюис пен Кларкты бейнелеуді ойлаған. Робинсон өзіне ақшалай көмекшіні, жабушыны өзінің жобасын жүзеге асыруға іздей бастады. Ол Оңтүстік Дакотаның сенаторы Питер Норбекпен танысты. Норбек Робинсонның жобасына қызығып, көмек көрсете бастады. Енді Робинсонға мүсіншіні табу ғана қалды. Көп іздеуден кейін ол Гатсон Борглемді табады.

Санат:АҚШ ескерткіштері
Санат:Оңтүстік Дакота таулары
Карлос Кинтана

**Карлос Кинтана** (, 6 қараша 1976, Мока, Пуэрто-Рико) — пуэрторикалық кәсіпқой боксшы. Жартылай орта салмақта өнер көрсетеді. Жартылай орта салмақтағы (WBO нұсқасы, 2008) әлем чемпионы.

## 26 тамыз 2005. Карлос Кинтана —Диллон Карью
*.Өткен орны: Уэстчестер Каунтри Центр, Уайт Плейнс, Нью-Йорк, АҚШ
*.Нәтижесі: Кинтана 10 раундтық кездесудің 1-ші раундында нокаутпен жеңіске жетті.
*.Маңызы: Рейтингтік айқас 
*.Уақыт: 1:47
*.Салмақ: Кинтана 67,00 кг; Карью 67,60 кг
*.Трансляция: Azteca America
2005 жылы Кинтана гайандық Диллон Карьюге қарсы рингке шықты. 1-ші раундтың ортасында Кинтана қарсыласының иегіне қарымта хук өткізді. Карью болса соққының әсерінен сұлап түсті. Ол тұруға әрекеттенгенімен, 10 есебіне дейін үлгере алмады. Осылайша рефери нокаут есепке алды.
## 2006
2006 жылы мамырда жеңіліс көрмеген қос боксшылар — Карлоса Кинтаны мен Хоэль  Хулио арасында айқас өтті. Кинтана қазылардың бірауыздан шешімімен жеңіске жетті.
## 2 желтоқсан 2006. Мигель Анхель Котто —Карлос Кинтана
*.Өткен орны: Боардуолк Холл, Атлантик-Сити, Нью-Джерси, АҚШ
*.Нәтижесі: Котто техникалық нокаутпен 12 раундтық кездесудің 5-ші раундында жеңіске жетті.
*.Маңызы: Жартылай орта салмақтағы бос WBA атағы үшін чемпиондық айқас
*.Рефери: Стив Смогер
*.Қазылар есебі: Мельвина Латан (48—45), Гленн Фелдман (48—45), Джордж Хилл (48—45) — барлығы Коттоның пайдасына
*.Уақыт:3:00
*.Салмақ:Котто 66,20 кг; Кинтана 66,70 кг
*.Трансляция: Showtime
*.Бейресми қазылардың есебі: Бернард Фернандес (47—46), Тим Грэхем (49—44), Хосе Санчес (49—45) — барлығы Коттоның пайдасына

Санат:Пуэрто-Рико боксшылары
Демаркус Корли

**Демаркус Корли** (, 3 маусым 1974, Вашингтон, Округ Колумбия, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы. 1-ші жартылай орта салмақта өнер көрсеткен. Бірінші жартылай орта салмақтағы (WBO нұсқасы, 2001—2003) әлем чемпионы.

## 1996—2003
1996 жылы мамырда дебютті кездесуін өткізді.
2001 жылы маусымда Корли 1-ші жартылай орта салмақтағы бос WBO атағы үшін айқаста Феликс  Флоресты нокаутқа түсірді. 2002 жылы қаңтарда Корли Энер Хулионы ұпай санымен тізе бүктірді. 2003 жылы қаңтарда ол Рэнделл Бейлиды жеңді. 2003 жылы шілде де Корли қазылардың әртекті шешімімен Заб Джудадан жеңіліп қалды.
## 2003-11-01. Флойд Мейуезер —Демаркус Корли
*.Өткен орны: Боардуолк Холл, Атлантик-Сити, Нью-Джерси, АҚШ
*.Нәтижесі: Мейуезер 12 раундтық кездесуде қазылардың бірауыздан шешімен жеңіске жетті.
*.Маңызы: WBC атағы үшін айқас
*.Рефери: Бенхи Эстевес кіші
*.Қазылардың есебі: Мельвиниа Латан (119—107), Гейл Ван Хой (118—108), Уильям Будху (119—108) — барлығы Мейуезердың пайдасына
*.Салмақ: Мейуезер 63,50 кг; Корли 63,50 кг
*.Трансляция: HBO
*.Бейресми қазының есебі: Харольд Ледерман (120—106 Мейуезер)
Санат:АҚШ боксшылары
Қызылсиыр

**Қызылсиыр** – Қойтас тауларының солтүстік-шығысындағы шоқы.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Теміртау қалалық әкімдігіне қарасты аумақта орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 651 м. Солтүстіктен-оңтүстікке қарай бойлық бағытта 2 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Беткейлері көлбеу келген. Етегіндегі бұлақтан Өзексұңқар өзенінің саласы бастау алады.

## Өсімдігі
Делювийлі-пролювийлі беткейінің бозғылт, қоңыр сортаңды топырағында қараған аралас қызғылт селеу, сұлыбас, бұталар өседі.

## Атауы
*Қызыл*, *сиыр* сөздерінің бірігуінен жасалған тау аты. Атаудың екінші сыңары түркі тілдерінде түрлі фонетикалық тұрғыда айтылады. Алтай тілінде *сурури* - "істік, үшкір, конус тәріздес", тува тілінде *суур* - "шоқы, төбе, үшкір. конус тәріздес", орыс тіліндегі *сугор* - "шоқы" сөздерінің мағынасы да, тұлғасы да ұқсас. Бұған қарағанда топоним құрамындағы *сиыр* осы көрсетілген сөздермен мағыналыс деп қараймыз. Атаудың мағынасы Қызылұш, қызыл шоқы, қызыл төбе болар деп жобалаймыз.

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы таулары
Эдмодо

**<big>Эдмодо</big>**—білім беретін технологиялық компания. Өз бағдарламасында комуникациямен, бірлестікпен және де оқушыны дайындарлық құралдармен мұғалім мен оқушы арасындағы байланысты нығайтады жәнеде ата-ана мен мұғалім арасындағы келіспеушіліктерді болдырмауға арналған білім көзі. 

## Тарихы

2008 жылы Ник Борг пен Джефф О-Хара осы сайттың ірге тасын қалады. Бұл сайт тек бой түзегенінен ақ оны Index Ventures ,Greylock Partners , SingTel Innov8 , New Enterprise Associates,  KDDI, Union Square Ventures және Glynn Capital Management атты әлемге әйгілі компаниялар қолдай бастады. 
## Артықшылығы
* Тіркелу кезінде көп ақпарат сұралмайды
* Мұндағы қолданушылар үшке бөлінген. Олар: оқушы, мұғалім және ата-ана
* Эдмодо-тегін сайт
* Тіркелу кезінде ұялы телефонның нөмері қажет қажет етілмейді 
## Кемшілігі
* Сайтта орыс тілінде жазуға да болады, бірақ интерфейсы ағылшын тілінде
* Бұл сайт әлі де толықтай өз алдына қойган мақсатына жеткен жоқ
## Жетістіктері
2013 жылы Вибху Миттал Эдмодо сайтының бас директоры болып тағайындалды және осы жылы РС Журналының  "Мұғалімдерге ең қажетті қосымшалар " атты тізімінде Эдмодо сайты үздік қосымшалар қатарында болды. Эдмодо сайтының айтуы бойынша, оның 50 000 000 миллионға жуық қолданушысы бар. 
Сонымен қатар, 2015 жылдың наурызында Эдмодо сайты "32 ең үздік білім беретін онлайн құрал" атты тізімдегі көшті бастап келе жатыр.
## Дереккөздер

↑http://gorod1277.org/?q=content/obrazovatelnyi-sait-edmodo
↑http://en.wikipedia.org/wiki/Edmodo
↑http://www.slideshare.net/nagora/lyulkun-chikhradze
↑https://www.youtube.com/watch?v=TQTf6rcOdfM&feature=youtu.be
Фанни Эльслер

**Фа́нни Эльслер** (шын аты **Франциска Эльслер**; , 1810 ж. 23 маусым, Вена — 1884 ж. 27 қараша, Вена) — австриялық балет бишісі. Фанни Эльслер ХІХ ғасырдың Мария Тальони секілді атақты балеринасы болды.

## Өмірі жəне шығармашылығы
Би өнерін Фанни Эльслер өз əпкесі Терезамен бірге Венадағы Бургтеатр жанындағы балет мектебінде үйренеді. Алғашқы рет сахнаға 1824 жылы, Неапольдағы Сан Карло театрында шықты. Мұнда балерина неаполитандық патша Фердинанд IV ұлы, ханзада Салерн Леопольдпен кездеседі. Олардың байланысынан ұлы Францты дүниеге əкеледі. 1829 жылы министр Клеменс фон Маттернихтың хатшысы, өзінен 46 жасқа үлкен Фридрих фон Генцпен танысып, 1832 жылы ол қайтыс болғанға дейін онымен бірге болады. Генц жас қыздың тəрбиесі мен білім алуына басты назар аударды. Шет тілдерді үйренуге көмектесіп, жан-жақты қолдау көрсетіп отырды.

Үлкен жетістікке Фанни Эльслер 1830 жылы, Берлинде, одан кейін Парижде қол жеткізді. Бұдан кейін оның жетістіктері Еуропа, Солтүстік Америка, Куба (1840—1841) мен Ресейдегі (1848—1850) гастрольдік сапарларымен жалғасты.

Казимир Жидтың «Ақсақ шайтан» (), Луи Герольдтың  «Түкке тұрғысыз сақтық» (), Цезарь Пуньяның «Эсмеральда» жəне тағы басқа балеттерде  басты партияларда ойнайды. 

Эльслер билейтін краковяк, полька, качуча жəне тағы да басқа халық билері үлкен танымалдылыққа ие болды. Өз əпкесі, биші Тереза Эльслермен бірге 1850 жылға дейін жиі өнер көрсетіп жүрді. 1850 жылы Тереза ханзада Адальберт Прусскийға тұрмысқа шыққан еді. 1851 жылы, шығармашылығының шыңына жеткен Ф. Эльслер күтпеген жерде сахнаны тастап, жеке өміріндегі мəселелерді шешуге кірісті. Оның соңғы қойылымы туған қаласы Венада қойылды, содан кейін ол 1854 жылға дейін Гамбургте өмір сүрді. 1854 жылы балерина біржолата Венаға қайта оралды.

1894 жылы оның атымен Венадағы көше аталды. Оның атымен аталған көшелер Гамбургте жəне Айзенштадта да бар.

## Дереккөздер
* Lieselotte Denk: Fanny Elßler. Tänzerin eines Jahrhunderts. Amalthea-Verlag, Wien 1984, ISBN 3-85002-196-3
* Ivor Guest: Fanny Elßler. Black Books, London 1970
* Riki Raab: Fanny Elßler. Eine Weltfaszination. Bergland-Verlag, Wien 1962
* Jarmila Weißenböck: Fanny Elßler. Materlialien. Böhlau, Wien 1984, ISBN 3-205-06301-5

Санат:Балет әртістері
Герта (футбол клубы, Берлин)

**Герта** (нем. Hertha Berliner Sport-Club von 1892 e.V.) — Берлин қаласынан шыққан футбол клубы. 1892 жылы құрылды.2007-2008 маусымда,фиништағы 10 орнына қарамастан, «Fair Play» рейтингісінде жеңді және УЕФА 2008-09 Кубогына қатысты.2010/11 маусымда екінші Бундеслигке қатысқан клуб, 3 тур ішінде неміс дивизщионына жолдама ұтып алды.2011-2012 жылдардағы маусымда «Фортуна» Дюссельдорфпен екі матчтан ұтылды және  Бундеслигке қайта оралды.
## Маусымдары

### Соңғы маусымдары

## Жеңістері
* Германия жеңімпазы(1930, 1931)
* Германия  Чемпионатының күміс жүлдегері(1926, 1927, 1928, 1929, 1975)
* Екінші бундеслиганың жеңімпазы (1990, 2011, 2013)
* Неміс лигасының кубогының жүлдегері (2001, 2002)
* Неміс лигасының футболдан кубогы финалисты(2000)
* Кубка Германии финалисті (1977, 1979, 1993)
* Интертото кубогының жеңімпазы (2006).

## Дереккөздер

Санат:Германия футбол клубтары
Санат:1892 жылы пайда болғандар
Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары
Атлетико Мадрид

**«Атлетико Мадрид» футбол клубы** () — Мадрид қаласындағы испан фубол клубы. 1903 жылдың 26 сәуірінде құрылды. Үйдегі ойындарын өткізетін стадионы — 2018 жылы салынған «Ванда Метроплоитано». Оған дейін Висенте Кальдерон стадионында ойнап келді.

УЕФА Еуропа лигасының 2009/10, 2011/12, 2017/18 жылдарғы жеңімпазы.

Дәл қазіргі күнде «Реал Мадрид» және «Барселонамен» бірге Испаниядағы үздік үш клубтың бірі саналады.

УЕФА Чемпиондар Лигасының финалына үш рет (1974, 2014, 2016) шығып, үшеуінде де негізгі уақытты тең аяқтады, бірақ соңында ұтылып қалды.

## Жетістіктері
### Ұлттық
* **Испания чемпионаты**
****Чемпион** (**10**): 1939/40, 1940/41, 1949/50, 1950/51, 1965/66, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1995/96, 2013/14, 2020/21
** **Вице-чемпион** (**9**): 1943/44, 1957/58, 1960/61, 1962/63, 1964/65, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 2017/18, 2018/19
* **Испания кубогы**
** **Жеңімпаз** (**10**): 1959/60, 1960/61, 1964/65, 1971/72, 1975/76, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1995/96, 2012/13
** **Финалист** (**9**): 1921, 1926, 1956, 1963/64, 1974/75, 1986/87, 1998/99, 1999/00, 2009/10
* **Лига кубогы**
** **Финалист** (**2**): 1983/84, 1984/85
* **Суперкубок**
** **Жеңімпаз** (**2**): 1985, 2014
** **Финалист** (**4**): 1991, 1992, 1996, 2013
* **Екінші дивизион**
** **Чемпион**: 2001/02

### Халықаралық
* **Чемпиондар кубогы / Лигасы**
** **Финалист** (**3**): 1973/74, 2013/14, 2015/16
* **Еуропа Лигасы**
** **Жеңімпаз** (**3**): 2009/10, 2011/12, 2017/18
* **Кубок иелері кубогы**
** **Жеңімпаз**: 1961/62
** **Финалист** (**2**): 1962/63, 1985/86
* **Интертото кубогы**
** **Жеңімпаз**: 2007
** **Финалист**: 2004
* **УЕФА Суперкубогы**
** **Жеңімпаз** (**3**): 2010, 2012, 2018
* **Құрлықаралық  кубок**
** **Жеңімпаз**: 1974

## Құрамы

## Рекордшылары
### Көп ойын өткізгендер

### Көп гол соққандар

## Әртүрлі турнирларда қатысуы
* **76** маусым *[[Футболдан Испания чемпионаты|Испания Чемпионатының жоғарғы лигасында (Примереасында)]]*
* **6** маусым *[[Испанияның футболдан екінші лигасы|екінші дивизионында]]*
* **[[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Жеңімпаздар лигасында]] **9** рет қатысты
*  ''[[УЕФА Еуропа Лигасы|УЕФА кубогында]]'' **18** рет қатысты
*  ''УЕФА Еуропа Лигасы' **3** рет қатысты**
*  *[[Интертото Кубогы|Интертото кубогы]]* **2** рет қатысты
*  *[[УЕФА Кубок иелері кубогы|УЕФА Кубок иегерлерінің кубогына]]* *'8* рет қатысты

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Атлетико Мадрид ФК
Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары
Санат:Испания футбол клубтары
Санат:1903 жылы құрылған футбол клубтары
Жанна Абдұлхамитқызы Джунусова

**Жанна Абдұлхамитқызы Джунусова** - суретші. 1990 жылы 9-маусымда Шығыс Қазақстан Облысының Аягөз ауданында дүниеге келді.  Қазақ.

1997-2008 жылдар аралығында Шығыс Қазақстан Облысындағы Аягөз ауданы, Тарбағатай ауылындағы «Тарбағатай орта мектебінде» білім алды.

2008 жылы Семей Мемлекеттік Педагогикалық Институтының психология-педагогика факултетіне «Бейнелеу өнері және сызу» мамандығы бойынша оқуға түсіп,

2012 жылы «Бейнелеу өнері және сызу» бакалавры академиялық дәрежесін алды.

2013 жылдын 16-маусымынан бастап Шығыс Қазақстан Облыстық Семейдің Мемлекеттік Абай Атындағы Қазақ Музыкалы Драма Театрында бас суретші болып қызмет атқарады.

Еркін Жуасбектің «Үйлену» атты комедиясынын коюшы суретшісі сонымен қатар Болат Ұзақовтын «Қайсар мінезді қошақан» атты ертегісінің қоюшы суретшісі болып табылады. 

Санат:1990 жылы туғандар
Санат:Суретшілер
Сальто

**Сальто** - солтүстік батыс Уругвайдағы қала, Уругвай өңіріндегі порт. Халқы 58 мың (1963). Ет-консерв және ұн тарту кәсіпорындары бар. 

## Дереккөздер
Ерен Сәменұлы Ахметов

**Ерен Сәменұлы Ахметов** - театр артисті. Ол 1983 жылы 12-ші тамызда дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Білімі арнаулы орта- студияға мамандалған. Ерен Сәменұлы 2005 жылы Абай театры жанындағы студияны бітірді. Қазіргі кезде Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы-драма театрында жұмыс істеп келеді.
*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*

* Мұхтар Әуезов «Еңлік - Кебек» - Жәуетай
* Ә. Нұршайықов «Махаббат, қызық мол жылдар» - Тәкен
* С. Кенжеахметұлы «Жарысқазан» - Мерген
* Е. Елубаев «Асар» - Әтеш
* Ысмайыловтың «Алдар-Көсе» ертегісінде – Торсықбай

Санат:1983 жылы туғандар
Рыспубе Ахметқалиқызы Төлеуханова

**Рыспубе Ахметқалиқызы Толеуханова** — 1949 жылы 25-ші қаңтарда бұрынғы Семей облысының Бақты ауылында дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Білімі арнаулы орта - студияға мамандалған. 1970 жылы Қазақ Академиялық драма театрының жанындағы студияны бітіріп, Семей театрына келді. Бірінші ролі М.Сәрсекеевтің «Шығыс хиқаяларында» - Рәпіш. Рыспубе көптеген актерлардың қолынан келе бермейтін «Мыстан кемпірдің» бірнеше ролін ойнады. «Жағымсыз» образ галереясын жасады.

*Кейінгі жылдары сомдаған рольдері:*

* Б. Алимжанов «Қайран кемпір, шалдар-ай» - Сәлсәбиля
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Башорот
* У. Ғаджибеков «Аршын - Малалан» - Жахан
* Оралхан Бөкей «Өз отыңды өшірме» - Нұрке – жас кезі
* Қ. Рахметов «Ержүрек ағайындылар» - Мыстан
* Л. Симонова «Қасиетті сөздер» - Жезтырнақ
* «Қаңбақ шал» ертегісінде – Мыстан

Рыспубе Толеуханова Балалар үйіне барып, жетім балаларға мерекелік шаралар ұйымдастырып жүреді. Рыспубе қара сөздерді және өлең сөзін келістіре оқиды.

## Дереккөздер

Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері
Дәметкен Идрисова

**Дәметкен Идрисова** — артист, Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері. Ол 1960 жылдың 21-ші қыркүйегінде дүниеге келген. Ұлты қазақ болып келеді. Алған білімі арнаулы орта - студияға мамандалған. Дәметкен Идрисова театрдың балет тобының негізін қалаушысы. Ол 22 жыл балет артисті қызметін атқарды. Қазіргі кезде ол Семей қаласындағы Абай атындағы музыкалы-драма театрында артист ретінде жұмысын жалғастырып жатыр. 

*Кейінгі мерзімде сомдаған рольдері:*
* Ө. Боранбаев «Сотанайдың соңғы үйленуі» - Камилла
* С. Ахмад «Келіндер көтерілісі» - Мехри
* Мұхтар Әуезов «Қаракөз» - Өсекші әйел
* «Кішкентай Мукар» ертегісінде – Агвация
* «Аладдиннің сиқырлы шамы» ертегісінде – Шешесі
* О. Бодықов “Ит өлім” – Ракшана
* Шыңғыс Айтматов “Боранды бекет” – Жуан-жуан
* А. Сапышев “Күн астындағы Күнікей қыз” – Уәзір, т.б
* Жаңа жылдық, Наурыз интермедиясының авторы

Санат:1960 жылы туғандар
Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері