Маңғыстау атом энергетикалық комбинаты

thumb|Маңғыстау Атом Энергетикалық Комбинаты
**Маңғыстау атом энергетикалық комбинаты** – *«[[Қазатомөнеркәсіп]]»* Ұлттық компаниясына қарайтын энергетикалық кәсіпорын. 

*Кәсіпорынның негізгі міндеті* – тұтынушыларды электр энергиясымен, отынмен, дистиллят және сумен жабдықтау. Маңғыстау түбегі энергетикасы п/ж-7 электр және жылу беру (ЭЖБ) кәсіпорнына тіркелген қуаттылығы* 800 кВт* энергетикалық пойыздың келуінен бастау алады. Маңғышлақ энергия зауыты, Каспий аймақтық кен комбинатынан бөлінді. 

## Тарихы
*1962 жылы *5 400 кВт,* кернеуі* 6 кВ* желілер мен қосалқы станциялық цехының дизельдік станциялары іске қосылды. 
*1962 жылдың желтоқсанынан 1963 жылдың желтоқсанына дейін қуаттылығы* 12 МВт,* кернеуі *6 және 35 кВт 12* қондырғысы іске қосылды. 
*1962 жылы энергетика мен өндірісті сумен қамтамасыз ету үшін, тәулігіне *30 мың м<sup>3</sup>,* су өндіретін *«Құйылыс»* минералды жер асты суы кен орны ашылды. 
*1964 – 1967 жылдары қала мен өндіріс аймағын жылумен қамтамасыз ету үшін *қуаттылығы 75 МВт, кернеуі 6 – 35 – 110 кВ және жылу қуаттылығы 200 Гкал/сағ ЖЭО-М қондырғысы* іске қосылды. Кейіннен ЖЭО-12 мен ЖЭО-М қосылып, қондырғының қуаттылығы 87 МВт болатын ЖЭО-1 ашылды. 
*1969 жылы станцияның өндіретін қуаттылығы шамадан аспайтын энергия шығынды жұмсай отырып сағатына *102 МВт* энергия алынды. Осы уақытта энергетика, өндіріс және қала үшін тәулігіне *3600 м<sup>3</sup>* дистиллят өндіретін *ТӨБІ (ОПИУ) ПГВМ-100* қазанымен және тәулігіне *8400 м<sup>3</sup> өндіретін ӨБІ (ПИУ)* іске қосылды. 
*1968 жылы қуаттылығы *180 МВт, кернеуі 6 – 110 кВ ЖЭО-2* қондырғысының кезегі және тәулігіне *16800 м<sup>3</sup> дистиллят өндіретін ДСТІ-1, 2 дистилляциялық қондырғылары* іске қосылды. 
*1973 жылы БН-350 реакторының энергетикасының іске қосылуы жүзеге асырылды. Реактор іске қосылғаннан кейін ЖЭО-2-нің қуаттылығы *430 МВт-қа* дейін өсті. АТЗ мен Пластмасса зауытының 2-кезегін іске қосу үшін ЖЭО-2-ге қуаттылығы 220 МВт, 110 кВт кернеу, *450 кал/сағ-қа* жетті. Жылу энергиясы енгізілді. ЖЭО-2-нің электрэнергия өндірісінің жиынтық қуаттылығы 650 МВт құрады және оларды сумен қамту үшін теңізден су соратын сорғы станциясы іске қосылды. 
*1968 – 1998 жылдары жеке өнімділігі *500 – 600 т/сағ*. 9 ДСТІ (ДОУ) іске қосылды. Су тұщыту кешенінің жиынтық қуаттылығы тәулігіне 120 мың м3 дистиллятқа дейін жетіп, одан тәулігіне* 45 мың м<sup>3</sup>* ауыз суы өндірілді. Мұнай өндірісінің дамуына және Теңіз (Құлсары  қаласы маңында) мұнай өңдеу зауытының салынуына байланысты әр біреуі 210 МВт беретін жиынтық қуаттылығы *630 МВт,* кернеуі *10 – 110 – 220 кВ* 3 блокты ЖЭС салынып, іске қосылды және Теңізге дейін қуаттылығы 160 МВГ/сағ. жететін кернеуі 220 кВ электрмен қамтамасыз ететін 2 желі іске қосылды. 
*1999 жылы жобалық ресурсы өндіріліп болғаннан кейін, БН-350 реакторын технологиядан шығару процедурасы басталды. 
*2003 жылдың 1 мамырынан МАЭК энергетикалық кешенінің қожасы *«МАЭК-Қазатомөнеркәсібі»* ЖШС болып табылады. 

## Сипаттамасы
МАЭК Ұлттық *«Қазатомөнеркәсібі»* атом компаниясының *100%* еншілес кәсіпорны. Осы уақыттан бастап комбинат тарихының *«Жаңа беті»* ашылды. Жаңа технологиялар, өндіріс процесіне адамның аз араласуын қамтамасыз ететін АСУТП жүйелері енгізілуде, өндіріс өнімінің жаңа тиімді тәсілдері қарастырылуда, жабдықтар қалпына келтіріліп және жетілдірілуде. Комбинаттың және жалпы аймақтың дамуының негізгі кілті – жаңа жоғары технологиялық су тұщыту қондырғыларын салу, ал болашақта БН-350 реакторының орнына ядролық реакторлы жаңа энергетикалық қондырғысын салу болып табылады. Қазір *«Қазатомөнеркәсібі»* АҚ құрамындағы кәсіпорынды С.Өтебаев басқарады.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан энергетикасы
Санат:Маңғыстау облысы кәсіпорындары
Санат:Қазақстан жылу электр станциялары