open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Осиек-Баранья жупаниясы

**Осиек-Баранья жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-шығысында, Славонияның солтүстік-шығыс аймағында және Драва өзенінің солтүстігіндегі Хорватияға тиесілі Баранья өңірінде орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Осиек қаласы.

## Географиясы
Жупанияның ауданы — 4155 км². Оңтүстігінде Брод-Посавина жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Вуковар-Срем жупаниясымен, батысында Пожега-Славония жупаниясымен, солтүстік-батысында Вировитица-Подравина жупаниясымен шектеседі. Солтүстігінде Мажарстанмен, шығысында Сербиямен (шекара Дунай арқылы өтеді) шектеседі.

Жупания аумағы негізінен ойпатты және топырағы құнарлы. Жупанияның орталық бөлігінен Драва өзені ағып өтіп, шығыста Осиектен әрі Дунайға құяды. Солтүстік-шығыста Копачки Рит табиғи паркі орналасқан.

## Халқы
2001 жылғы санақ деректеріне сәйкес, жупанияда 330 506 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 83,89 % хорваттар, 8,73 % сербтер, 2,96 % мажарлар, 0,65 % словактар, 0,30 % сығандар, 0,29 % немістер, 0,26 % албандар, 0,15 % словендер, 0,12 % босниялықтар, 0,11 % черногорлықтар, 0,10 % еврейлер.

## Әкімшілік бөлінісі
Әкімшілік жағынан жупания 25 әкімшілік бірлікке бөлінеді (7 қала, 35 қауымдастық):

**Қалалар:**
* Осиек, жупанияның астанасы, 90 411 адам
* Джяково, 20 912 адам
* Бели Манастир, 8671 адам
* Нашице, 8173 адам
* Валпово, 7904 адам
* Белишче, 7197 адам
* Дони Михоляц, 6680 адам

** Қауымдастықтар:**
* Антуновац
* Бизовац
* Билье
* Вильево
* Вишковцы
* Владиславци
* Вука
* Горьяни
* Дарда
* Джурдженовац
* Донья Мотичина
* Драж
* Дренье
* Кнежеви Виногради
* Кошка
* Леваньска Варош
* Магаденовац
* Мариянчи
* Петловац
* Петриевичи
* Подгорац
*Подравска Мославина
* Поповац
* Пунитовци
* Сатница Джяковачка
* Семельчи
* Стриживойна
* Трнава
* Феричанци
* Чеминац
* Чепин
* Шодоловци
* Эрдут
* Эрнестиново
* Ягодняк

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Пожега-Славония жупаниясы

**Пожега-Славония жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-шығысында, батыс Славония аймағында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Пожега қаласы.

## Географиясы
Пожега-Славония жупаниясының аумағы — 1823 км². Солтүстік-батысында Беловар-Билогора жупаниясымен, солтүстігінде Вировитица-Подравинамен, солтүстік-шығысында Осиек-Бараньямен, оңтүстігінде Брод-Посавинамен және оңтүстік-батысында Сисак-Мославинамен шектеседі. Пожега-Славония жупаниясы — елдің шекарасына шығу мүмкіндігі жоқ үш жупанияның бірі.

Жупанияның орталық бөлігі негізінен жазық, оның басым бөлігін құнарлы Пожега қазаншұңқыры алып жатыр. Жупанияның солтүстік және оңтүстік бөлігінде таулар орналасқан: солтүстігінде Пожега қазаншұңқырын Папук, Крндия және Диль Гора таулары Подравинадан бөліп тұрса, оңтүстігінде Псунь тауы Пожега қазаншұңқыры мен Посавина арасындағы шекараны қалыптастырады.

## Халық саны
2001 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 85 831 адам тұрады. Жупанияның ұлттық құрамы: 88,7 % хорваттар, 6,5 % сербтер, 1 % италиялықтар, 0,9 % мажарлар.

Әкімшілік бөлінісі
Жупания әкімшілік тұрғыдан 10 әкімшілік бірлікке бөлінеді (5 қала, 5 қауымдастық):

**Қалалар:**
* Пожега, жупанияның астанасы, тұрғын саны 20 943 адам
* Пакрац, тұрғын саны 4 772 адам
* Кутьево, тұрғын саны 4 007 адам
* Плетерница, тұрғын саны 3 779 адам
* Липик, тұрғын саны 2 300 адам

**Қауымдастықтар:**
* Брестовац
* Чаглин
* Якшич
* Каптол
* Велика

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2020

**[[Оңтүстік Америка Суперкубогы]] 2020** () — турнирдің 28-ші жарысы. Эквадордың "Индепендьенте дель Валье" және Бразилияның "Фламенго" клубтары өзара кездесті. Алғашқы Бразилиядағы ойын 2:2 есебімен тең аяқталса, қарымта ойында эквадорлық клуб 3:0 есебімен жеңіске жетті. 
## Командалар

## Mатчтар

### 1 ойын

### 2 ойын

## Сілтемелер
*CONMEBOL Recopa 2020, CONMEBOL.com
Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:2020 жылғы футбол
Санат:Фламенго ФК ойындары
Санат:Индепендьенте дель Валье ФК ойындары
Сплит-Далмация жупаниясы

**Сплит-Далмация жупаниясы** () — Хорватияның Далмация аймағында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Сплит қаласы.

Жупания Орта Далмацияда, Адрия теңізінің жағалауынан Босния және Герцеговина шекарасына дейін созылған ұзын жолағында орналасқан. Сонымен қатар, оған жақын аралдар да кіреді, олардың ең ірілері — Брач, Хвар, Вис және Шолта. Солтүстік-батыста Шибеник-Книн жупаниясымен, оңтүстік-шығыста Дубровник-Неретва жупаниясымен шектеседі.

## Халқы
Жупания тұрғындарының саны — 463 676 адам. Жупанияда хорваттар (96,30%), сербтер (1,19%), албандар (0,19%), босниялықтар (0,19%), словендер (0,19%), черногорлықтар (0,13%) тұрады (2001 жылғы деректер бойынша).

## Географиясы және климаты
Сплит-Далмация — Хорватияның жер аумағы бойынша екінші жупания (4540 км²).
* Ең биік тау — Свети Юре тауы (Биоково таулары) (1762 м).
* Ең ұзын өзен — Цетина (101 км).
* Ең үлкен арал — Брач (395 км²).

Жупанияның жағалауында және аралдарында жерортатеңіздік климаты басым. Құрлықтық бөлігінде субжерортатеңіздік климаты, ал таулы аймақтарда таулы климаты басым. Жаздары — құрғақ және жылы (жазда орташа ауа температурасы 26 °C). Қысы жұмсақ, жауын-шашын аз мөлшерде түседі. Құрлықта температура айырмашылығы жоғары. Желдердің ішінде салқын ауа-райын әкелетін құрлықтан теңізге қарай бора желі соғады, ал оңтүстіктен теңізден құрлыққа қарай соғатын сирокко желі жылы және бұлтты ауа-райын әкеледі.

## Қалалары

## Қауымдастықтары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Вест Бромвич Альбион

**«Вест Бромвич Альбион»** — Уэст-Бромидж қаласында, Уэст-Мидлендс графтығында орналасқан кәсіби ағылшын футбол клубы. 1878 жылы құрылған.

Клубтың үй стадионы 1900 жылдан бері «Хоторнс» болып табылады. Клуб өз тарихының көп бөлігінде көк-ақ жолақтары бар формада ойнап келеді, бірақ «Вест Бромвичтің» тарихында басқа да жолақты формалар (сары-жасыл және қызыл-ақ) болған. Қазіргі уақытта команда Англия футбол лигалары жүйесінің екінші дивизионы болып табылатын Чемпионшипте өнер көрсетеді.

Клубтың жанкүйерлері арасында ең көп тараған лақап ат - Baggies (сөмкелер), бұл атау 20 ғасырдың басында команданы қолдаған жұмысшылардың кең шалбарларына байланысты шыққан. Сонымен қатар, клубтың тағы бір лақап аты - Throstles (сайрақ), өйткені клубтың эмблемасында бастапқыда қақпаның тірегінде, кейінірек долана бұтағында отырған сайрақ бейнеленген.

Команданың дәстүрлі қарсыластары Мидлендс аймағындағы клубтар болып табылады: Астон Вилла мен Вулверхэмптон Уондерерс. Вулверхэмптонмен өтетін матчтар «Қара ел дербилері» деп аталады.

## Тарихы

## Стадион
thumb|left|Хоторнс, Вест Бромвич Альбион футбол клубының алаңы
Вест Бромвич 100 жылдан астам уақыт бойы Хоторнс стадионында ойнайды. Құрылыс жұмыстары небәрі төрт айға созылғаннан кейін 1900 жылы 3 қыркүйекте ашылды. Клубтың Хоторнсқа көшуі ескі Стоун-Лейн алаңында жалға алу мерзімі аяқталған кезде келді. Бастапқы сыйымдылығы 35 500 болды. Жылдар өте стадионда инновациялар еңгізу жалғасты. Мысалы Ұлыбританиядағы алғашқы электронды турникет 1949 жылы осы стадионда орнатылды. Қауіпсіздік шараларына байланысты стадион сыйымдылығы азайтылды. 2014 жылғы реновациядан кейін стадионның сыйымдылығы 28 850 орын болды.

## Жетістіктері
* **Бірінші дивизион**
** **Чемпион:** 1919/20
** *Екінші орын (2):* 1924/25, 1953/54
* **[[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]]:**
** **Жеңімпаз (5):** 1887/88, 1891/92, 1930/31, 1953/54, 1967/68
** *Финалист (5):* 1885/86, 1886/87, 1894/95, 1911/12, 1934/35
* **Футбол лигасының кубогы:**
** **Жеңімпаз:** 1965/66
** *Финалист (2):* 1966/67, 1969/70
* **[[Футболдан Англия суперкубогы|Англия суперкубогы]]:**
** **Жеңімпаз (2):** 1920, 1954 (бөлінген)

## Дереккөздер

Санат:Англия футбол клубтары
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2022

**[[Оңтүстік Америка Суперкубогы]] 2022** () — турнирдің 30-шы жарысы.

## Қатысушылар

## Матчтар
### 1 ойын

### 2 ойын

## Сілтемелер
*https://www.conmebol.com/wp-content/uploads/2022/01/Reglamento-RECOPA-2022_31-01-2022.pdf
Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:2022 жылғы футбол
Санат:Атлетико Паранаэнсе ФК ойындары
Санат:Палмейрас ФК ойындары
Славония

thumb|right|300px|Славонияның Хорватия аумағында орналасуы
**Славония** () — Хорватияның шығысындағы тарихи аймақ. Сава, Драва және Дунай өзендерінің арасында орналасып, Хорватияның астық қоймасы ретінде танылған.

## Географиясы
Бұл аймақтың солтүстік шекарасы Мажарстанмен, оңтүстігі Босния және Герцеговинамен, ал шығысы Сербиямен шектеседі. Батыс шекарасы географиялық тұрғыдан нақты анықталмаған. Славонияның солтүстік, оңтүстік және шығыс бөліктері негізінен Орта Дунай ойпатымен сипатталады. Ал батысында Папук (953 м), Диль (461 м) және Псунь (984 м) тауларымен бірге кішігірім таулы массивтер орналасқан.

### Этникалық құрамы
Хорваттар Славония тұрғындарының басым бөлігін құрайды, ал ең ірі ұлттық азшылық - сербтер. Одан басқа, Славонияда көптеген аз санды этникалық топтар тұрады.

2001 жылғы халық санағы бойынша, Славониядағы халықтың саны мынадай үлеспен бөлінеді:

* Вировитица-Подравина жупаниясы: 89,47 % хорваттар, 7,08 % сербтер, 0,27 % мажарлар, 0,25 % албандар, 0,10 % чехтар
* Осиек-Баранья жупаниясы: 83,89 % хорваттар, 8,73 % сербтер, 2,96 % мажарлар, 0,65 % словактар, 0,30 % сығандар, 0,29 % немістер, 0,26 % албандар, 0,15 % словендер, 0,12 % босниялықтар, 0,11 % черногориялықтар, 0,10 % еврейлер
* Пожега-Славония жупаниясы: 88,68 % хорваттар, 6,54 % сербтер, 0,92 % италиялықтар, 0,90 % чехтер, 0,26 % мажарлар, 0,17 % албандар, 0,14 % словактар
* Брод-Посавина жупаниясы: 93,98 % хорваттар, 3,02 % сербтер, 0,33 % сығандар, 0,21 % босниялықтар, 0,18 % украиндар, 0,16 % албандар
* Вуковар-Срем жупаниясы: 78,27 % хорваттар, 15,45 % сербтер, 1,00 % мажарлар, 0,88 % русиндер, 0,65 % словактар, 0,56 % босниялықтар, 0,24 % албандар, 0,23 % украиндар

### Ең ірі қалалары
2001 жылғы халық санағына сәйкес, Славонияның ең ірі қалалары:

* Осиек — 114 616
* Славонски Брод — 64 612
* Винковцы — 35 912
* Вуковар — 31 670
* Джяково — 30 092
* Пожега — 28 201
* Вировитица — 22 618
* Нашице — 17 320
* Жупания — 16 383
* Нова Градишка — 15 833

## Әкімшілік бөлінісі
Славония аумағы әкімшілік жағынан бес жупанияға бөлінген:

## Дереккөздер

Санат:Балқан тарихи облыстары
Санат:Славония
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2021

**[[Оңтүстік Америка Суперкубогы]] 2021** — турнирдің 29-шы маусымы. Аргентинаның "Дефенса және Хустисия" клубы мен Бразилияның "Палмейрас" клубы өзара ойнады.
## Қатысушылар

## Протокол
**Дефенса және Хустисия (Аргентина) – Палмейрас (Бразилия) — 1:2 (0:1, 1:1). [[8 сәуір]] [[2021 жыл|2021]], 03:30, «Estadio Norberto Tito Tomaghello»**

**Голдар**: 0:1 – 16 Рони, 1:1 – 58 Ромеро, 1:2 – 75 Скарпа.

**Дефенса және Хустисия** – Унсайн, Бенитес, Меса, Фриас, Родригес, Ротонди (Иснальдо, 76), Фернандес, Лоаиса (Эскаланте, 76), Пиццини (Мартинес, 68), Боу, Ромеро.

**[http://Палмейрас Палмейрас]** – Уэвертон, Винья, Гомес, Луан, Маркос Роша, Мело (Патрик де Паула, 63), Зе Рафаэл (Данило, 63), Рафаэл Вейга (Скарпа, 59), Виллиан (Лукас Эстевес, 59), Брено (Майке, 80), Рони.

Ескертулер:
Луан (32), Лукас Лима (35), Бенитес (36), Меса (54), Патрик де Паула (79), Винья (84), Скарпа (88), Фриас (90+6), Родригес (90+6).

--------------
**Палмейрас (Бразилия) – Дефенса және Хустисия (Аргентина) 1:2 (1:1, 0:1, 0:0), пенальти - 3:4. 15 сәуір 2021, 03:30, «Ұлттық стадион»**

**Голдар:**
1:0 – 23, пенальти Рафаэл Вейга, 1:1 – 30 Ромеро, 1:2 – 90+3 Бенитес.

**Палмейрас** – Уэвертон, Винья, Гомес, Луан, Маркос Роша (Луис Адриано, 105), Данило, Патрик де Паула (Мело, 83), Рафаэл Вейга (Габриэл Менино, 77), Брено (Майке, 63), Весли (Габриэл Верон, 63), Рони.

**Дефенса және Хустисия** – Унсайн, Бенитес (Брайтенбрух, 112), Меса, Фриас, Родригес (Бритес, 105), Фернандес, Лоаиса (Ачен, 77), Ротонди (Иснальдо, 80), Пиццини (Мерентиель, 85), Боу (Эскаланте, 105), Ромеро.

**Пенальти сериясы**
1:0, 1:1, 1:2, 2:2, 2:3, 3:3, 3:4.

**Ескертулер:**
Весли (59), Лоаиса (63), Патрик де Паула (82), Бенитес (84), Маркос Роша (90+1), Рони (110), Фриас (110).

**Қызыл қағаз:**
Винья (68), Ромеро (98).
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* https://www.conmebol.com/es/recopa-2021

Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:Палмейрас ФК ойындары
Санат:2021 жылғы футбол
Санат:Алфавит бойынша футбол ойындары
Жупан (лауазым)

**Жупан** (праслав. *županъ*) — славян халықтары қолданатын әкімшілік және әскери басшы атағы. Жупандар, негізінен, оңтүстік славяндар арасында, соның ішінде Сербия, Хорватия, Черногория және басқа да аймақтарда маңызды рөл атқарды. Бұл атақ «округ басшысы» немесе «облыс басшысы» деген мағынаны білдіріп, жупан басқаратын аймақ жупания деп аталды.

## Тарихы
Жупандардың билігі ерте орта ғасырларда басталды және олар жергілікті деңгейдегі саяси, әскери және сот билігін жүзеге асырды. Алғашқы жупандардың пайда болуы ертедегі славяндардың жергілікті өзін-өзі басқару жүйесіне негізделген деп есептеледі. Олар жергілікті қауымдастықтардың басшысы ретінде өз аймағындағы тұрғындарды қорғайтын және басқару қызметтерін атқаратын.

Сербия мен Хорватияда жупандар маңызды саяси және әскери тұлғалар болды. Сербияда олар кінәздармен тең дәрежеде, ал кейбір жағдайларда тіпті одан жоғары тұрды. Мысалы, Сербияда «Ұлы жупан» атағы қолданылып, бұл лауазым мемлекеттің ең жоғарғы билеушісі ретінде саналды. Хорватияда жупандар патшаға бағынатын жергілікті билеушілер болды және аймақтық істерді реттеді.

## Жупан лауазымының құлдырауы
Уақыт өте келе, әсіресе Орталық Еуропаға батыстың ықпалы келгеннен кейін, жупан атағы өзінің бастапқы мағынасын жоғалтып, біртіндеп феодалдық атақтарға ауысты. Сербияда бұл атақ XIV ғасырда патшалық биліктің нығаюымен жойылды. Хорватияда жупандардың рөлі Мажарстан билігінің күшеюіне байланысты өзгеріп, әкімшілік билік комитаттар арқылы жүргізіле бастады.

## Қазіргі қолданысы
Қазіргі кезде жупан атағы тарихта қалғанымен, Хорватия мен кейбір басқа елдерде жупан термині әкімшілік басшыны білдіреді. Хорватияда жупан қазіргі уақытта аймақ (жупания) басшысы ретінде қолданылады. Хорватияда 20 жупания бар және әр жупанияның басшысы жупан деп аталады.

Қазіргі Словенияда жупан () — муниципалдық қауымдастықтың басшысы.

## Дереккөздер

Санат:Лауазымдар
Шымкенттегі мәслихат сайлауы (2023)

2023 жылғы 19 наурызда Қазақстанда кезектен тыс парламент сайлауы орын алды. Сайлау барысында Мәжіліс депутаттарымен қатар елдегі барлық мәслихаттардың, соның ішінде Шымкент қаласы мәслихатының депутаттары сайланды. Сайлау нәтижесінде қала мәслихатының VIII сайланымы құрылды да, өз жұмысын бастады.

Шымкент қаласының 639 663 сайлаушысы бар, бұл сайлауда олардың 287 754 (44,98 %) ғана дауыс берді. Дауыс бергендердің көпшілігі (64,84 %) Аманат партиясына дауыс берді, нәтижесінде партия 11 мандатқа ие болды. Мәслихатта өкілеттікке қол жеткізген басқа тағы екі партия болды: 3 мандаты бар Ақ жол ДП мен екі мандат алған Ауыл ХДПП.

## Алғышарттары
2023 жылғы сайлауға дейін депутаттың бәрі де пропорционалды сайлау жүйесі арқылы сайланатын. Бұл жолмен 2021 жылғы мәслихат сайлауы өткен еді.

2023 жылғы наурызда Қазақстанда кезектен тыс парламент сайлауы орын алды, онымен қатар әр мәслихаттың сайлануы да жүрді. Осы жолы Шымкент қаласы мәслихатының сайлауы барысында, басқа мәслихаттардағыдай, депутаттың бір жартысы партиялық тізім бойынша, басқа жартысы бірмандатты округ бойынша сайланды.

## Сайлау жүйесі
Бұл сайлау — депутаттың бір жартысы партиялық тізім бойынша, қалған жартысы бірмандатты округ бойынша сайлайтын жүйе арқылы өткен тұңғыш мәслихаттық сайлау. Бұл жаңа жүйе арқылы енді сайлауға саяси партиялар да, өзін-өзі ұсынғандар да қатыса алады.

## Сын
Сайлаудың әділ өткеніне біраз дереккөздер күмән келтіреді. 7-сайлау округінде өткен жарыстың нәтижесінің әділ өткен-өтпегеніне аса көп назар аударылды; ресми түрде жеңіліс көрген Сәбит Байбосынов округтан сайланған бірмандатты Бөкейхан Нұрғалиұлы Әбішев дауыс санын бұрмалады деп айыптады. Сайлаудың демократиялық түрде өтпегенін учаскелік және округтік сайлау комиссияларының мүшелері де растады. Сот Байбосыновтың талабын қанағаттандырмады, Әбішев депутаттығын жалғастыра берді.

## Нәтижелері

## Депутаттар тізімі
### Партия тізімі бойынша сайланғандары

### Бірмандатты округтен сайланғандары

## Қосымша ақпарат

## Дереккөздер

Санат:Шымкенттегі сайлаулар
Санат:2023 жылғы Қазақстандағы сайлаулар
Торсволлур (стадион)

**Торсволлур** — Фарер аралдарының астанасы Торшгавндағы Гундандалур спорт кешенінде орналасқан футбол стадионы. Стадион 6500 адамды сыйдырады және 1999 жылы елдің ұлттық стадионы ретінде салынған, онда халықаралық футбол матчтарын өткізу үшін жасанды көгал төселген. Бұған дейін Фарер аралдарының ұлттық құрамасы өз үй матчтарын Тофтир қаласындағы Свангаскар стадионында өткізген. 2011 жылдың тамыз айында стадионда жарықтандыру жүйесі орнатылды; бұл жарықтар алғаш рет ресми түрде 2011 жылдың 2 қыркүйегінде Фарер аралдары мен Италия арасындағы футбол матчы үшін пайдаланылды.

## Дереккөздер

Санат:Стадиондар
Санат:Фарер аралдары стадиондары
Вагар (әуежай)

**Вагар** (фар. Vága Floghavn) — Фарер аралдарындағы жалғыз әуежай.

Ол Воар аралында, Сёрвоавур елді мекенінен 1,9 км қашықтықта орналасқан. Әуежай британдық мамандар тарапынан Фарерді басып алу кезінде әскери мақсатта салынған. 1943 жылы алғаш рет ұшақты қабылдады. Соғыстан кейін шамамен жиырма жылға жуық уақытқа қараусыз қалды, ал тек 1963 жылдан бастап әуежай азаматтық рейстерді қабылдай бастады.

Бастапқыда әуежайда ұзындығы 1250 м, ені 30 м болатын бір асфальтталған ұшу-қону жолағы болды, бұл қысқартылған ұшу және қону ұшақтарын, мысалы, BAe 146 ұшақтарын ғана пайдалануға мүмкіндік берді. 2011 жылдың желтоқсанында ұшу-қону жолағы 1800 м-ге дейін ұзартылды.

2012 жылдың наурыз айынан бастап әуежай Airbus A319 ұшақтарын қабылдай бастады.

2014 жылдың маусым айында әуежайдың өткізу қабілеті жаңа терминал ғимаратының ашылуымен артты.

Вагар әуежайы фарерлік Atlantic Airways әуе компаниясының негізгі базасы болып табылады. Сонымен қатар, бұл әуежай исландиялық Icelandair әуе компаниясының аралық торабы болып саналады. Бұдан бөлек, әуежай архипелагтың басқа аралдарына тікұшақпен қатынас жасау үшін де пайдаланылады (Atlantic Airways компаниясы жүзеге асырады).

Әуежай әлі күнге дейін Данияның азаматтық авиация басқармасының бақылауында болғанымен, ол 2007 жылы Фарер үкіметіне берілді.

Әуежай Дания, Исландия, Ұлыбритания, Гренландия, Норвегия, сондай-ақ Милан (Италия) және Барселона (Испания) қалаларымен тұрақты және чартерлік халықаралық әуе қатынасын қамтамасыз етеді.

2002 жылы Вестманск каналының астында 5 км ұзындықтағы суасты туннелі іске қосылды, бұл аралды Фарер астанасы Торшгавн орналасқан көршілес Стреймой аралымен байланыстырды. Бұған дейін басқа аралдармен автокөлік байланысы паромдар арқылы жүзеге асырылатын.

## Дереккөздер

Санат:Әуежайлар
Санат:Дания әуежайлары
Орталық Хорватия

thumb|right|300px|Ел картасындағы орталық Хорватияның орналасуы
**Орталық Хорватия** () — Хорватияның ішкі бөлігінде орналасқан тарихи-географиялық аймақ. Бұл аймақ елдің ең маңызды саяси, экономикалық және мәдени орталығы ретінде саналады.

## Географиялық орналасуы
Орталық Хорватия елдің солтүстік және орталық бөлігінде орналасқан. Оның аумағы әртүрлі табиғи ландшафттарға бай, соның ішінде жазықтар, таулар және өзендер бар. Аймақ солтүстігінде Словениямен шектесіп, оңтүстігінде Славониямен, батысында Далмациямен және шығысында Мажарстанмен шекаралас. Орталық Хорватияның негізгі өзендері — Сава, Купа және Драва.

### Негізгі әкімшілік бөлінісі
Орталық Хорватия бірнеше жупанияларға бөлінеді. Оның құрамына Загреб қаласы және оның айналасындағы жупаниялар кіреді:

* Загреб қаласы — Хорватияның астанасы және ең ірі қаласы. Бұл қала елдің басты экономикалық, мәдени және саяси орталығы болып табылады. Загребте мемлекеттік басқару органдары, көптеген тарихи орындар және білім беру, мәдени мекемелер орналасқан.
* Загреб жупаниясы — Загреб қаласынан батысқа қарай орналасқан және қала айналасындағы аумақтарды қамтиды. Әкімшілік орталығы — Загреб.
* Карловац жупаниясы — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Карловац қаласы, ол маңызды көлік торабы болып саналады.
* Крапина-Загорье жупаниясы — бұл аймақ Словениямен шекаралас орналасқан және негізінен ауыл шаруашылығымен және шарап өндірумен айналысатын аймақ. Әкімшілік орталығы — Крапина қаласы.
* Сисак-Мославина жупаниясы — Хорватияның оңтүстігінде орналасқан. Сисак қаласы — әкімшілік орталығы. Бұл жупания да ауыл шаруашылығы, энергетика және өнеркәсіп салалары бойынша дамыған аймақ.

## Табиғи ландшафт
Орталық Хорватия өзінің әртүрлі табиғи ландшафттарымен ерекшеленеді. Мұнда Медведница және Жумберак сияқты таулар орналасқан.

Плитвиц көлдері — Орталық Хорватиядағы ең танымал табиғи орындардың бірі, ол ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген. Бұл ұлттық саябақ түрлі-түсті көлдері, сарқырамалары және бай флорасы мен фаунасымен танымал. Сонымен қатар, аймақта Самобор және Врбовец сияқты шағын қалалар мен ауылдар да табиғи сұлулығымен ерекшеленеді.

## Экономикасы
Орталық Хорватия Хорватияның экономикалық тұрғыдан ең дамыған аймақтарының бірі болып табылады. Астаналық Загреб — елдің ірі экономикалық және өнеркәсіптік орталығы. Мұнда банк секторы, ақпараттық технологиялар, қызмет көрсету және сауда салалары өте жақсы дамыған. Халықаралық компаниялар мен кәсіпорындар осы аймақта орналасқандықтан, ол ел экономикасына үлкен үлес қосады.

Сонымен қатар, Орталық Хорватияда ауыл шаруашылығы, әсіресе шарап жасау, сүт және ет өнімдері салалары да кең тараған. Жупанияларда өндірілген ауыл шаруашылық өнімдері елдің ішкі нарығын ғана емес, экспорттық нарықты да қамтамасыз етеді.

Санат:Хорватия
Словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті

thumb|right|200px|СХСМ туы
**Словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті (СХСМ)** () — Аустрия-Мажарстан ыдырағаннан кейін Балқан түбегінде пайда болған мемлекеттік құрылым. Ол 1918 жылдың 29 қазанында Хорватия және Славония патшалығы, Далмация патшалығы, Босния және Герцеговина кондоминиумы және Крайна Герцогтігінің біртұтас мемлекетке бірігуі нәтижесінде құрылды. Бұл мемлекет халықаралық деңгейде мойындалмаған күйде қалды. Сол жылдың 1 желтоқсанында мемлекет Сербия патшалығымен бірігіп, Сербтер, хорваттар және словендер патшалығыны құрды (1929 жылдан бастап Югославия патшалығы деп аталды). Мемлекет басшысы ретінде Сербия патшасы І Петр Карагеоргиевич болып жарияланды.

## Атауы
Серб-хорват тілінде мемлекет «Држава Словенаца, Хрвата и Срба» / "Država Slovenaca, Hrvata i Srba" деп аталған. Серб тілінде де «Држава Словенаца, Хрвата и Срба» деп аталды. Хорват тілінде мемлекет «Država Slovenaca, Hrvata i Srba» деп аталды. Ал словен тілінде елдің атауы «Država Slovencev, Hrvatov in Srbov» болды.

Мемлекеттің атауы оның халқын құраған үш оңтүстік славян халқының (словендер, хорваттар және сербтер) құрметіне қойылды. Сонымен бірге, босниялықтар жеке ұлт ретінде есепке алынбады.

## Тарихы
Мемлекет ресми түрде 1918 жылдың 29 қазанында құрылды. СХСМ-ды Словендер, хорваттар және сербтер ұлттық кеңесі (хорв. Narodno vijeće Slovenaca, Hrvata i Srba, серб. Народно вијеће Словенаца, Хрвата и Срба, словен. Narodni svet Slovencev, Hrvatov in Srbov) басқарды, оның құрамына сол кезеңнің беделді саясаткерлері кірді. Ел президенті словен Антон Корошец болды. Вице-президенттері серб Светозар Прибичевич және хорват Анте Павелич (Хорватия Тәуелсіз мемлекетінің жетекшісі болған Анте Павеличпен шатастырмау керек) еді.

Жаңа құрылған мемлекеттің басты мақсаты бұрынғы Аустрия-Мажарстан империясындағы барлық словендер, хорваттар және сербтерді біріктіру болды. Алайда Банат, Бачка және Баранья аймақтарының тұрғындары орталығы Нови Сад қаласында орналасқан жеке басқару органын құрды. Бұл Воеводина аймақтары 1918 жылдың 25 қарашасында Сербия патшалығының құрамына кірді. Оған дейін бір күн бұрын, 24 қарашада, бастапқыда СХСМ құрамында болған Срем аймағы одан бөлініп, Сербия құрамына кірді.

Өзінің бір айлық өмірінде мемлекет халықаралық-құқықтық тұрғыда мойындалған жоқ. 1918 жылдың 1 желтоқсанында СХСМ Сербия патшалығымен бірігіп, Балқан түбегінде жаңа мемлекет — Сербтер, хорваттар және словендер патшалығын құрды.

## Дереккөздер

## Әдебиет
*  Владимир Ћоровић, Илустрована историја Срба, књига шеста, Београд, 2006.
*  Драго Његован, Присаједињење Војводине Србији, Нови Сад, 2004.

Санат:Словениядағы тарихи мемлекеттер
Санат:Хорватиядағы тарихи мемлекеттер
Санат:Босния және Герцеговинадағы тарихи мемлекеттер
Дунай-Драва (ұлттық саябақ)

**Дунай-Драва** () — Мажарстанның оңтүстігінде, Оңтүстік Дунай аймағында, Шомодь, Баранья және Тольна округтеріндегі ұлттық саябақ. Саябақ үлкен аумақтан, негізінен Дунай мен Драваның бойында, сондай-ақ осы өзендердің аралықтарында шашыраңқы 21 аумақтан тұрады. Саябақтың жалпы ауданы 494,79 км². Драва мен Дунай өзендерінің арасындағы ең құнды табиғи аймақтар 1962 жылдан бастап экологиялық бақылауға алынды, ал ұлттық саябақ 1996 жылы құрылды.

нобай|250x250 нүкте| Шомодь округіндегі Драва|солға
## Көрнекті аймақтар
### Геменц
Дунай өзенінің оң жағалауында, Сексардан оңтүстік-шығысқа қарай, Мохачтың солтүстік-шығысында, Бахия қаласына қарама-қарсы орналасқан орман алқабы жатыр. Ұлттық саябаққа кіретін Геменец аумағында зоологиялық қорық ұйымдастырылған.

Геменц бүйірлік арналарымен және Дунай мен оның тармағы Шио өзенінің көлдерімен кесілген. Олардың көпшілігі өте қиғаш пішінге ие және көптеген аралдарды құрайды.

Қорықта Шио мен Дунай бұғаздарының бірі арасындағы мүйістегі Таплош-Гога демонстрациялық аймағы ұйымдастырылған. Көрме экспозициясы осы аймақтағы мажар шаруаларының дәстүрлі өмір салтын көрсетеді. Мұнда үй жануарларының дәстүрлі мажар тұқымдарын да көруге болады.

Геменц фаунасы бай — мұнда көптеген жабайы аңдар, әсіресе құстар – бүркіттер, құтандар, ләйлектер және т.б. бар.
### Драва аңғары
Драва Оңтүстік Дунай аймағының аумағы арқылы 150 шақырымнан астам ағып өтеді. Көптеген жерлерде ол Хорватиямен шекараны құрайды, кейде толығымен Мажарстан немесе Хорватия аумағына кіреді. 

Жағаларында қандыағаш, шаған, шамшат, тал өседі. Қарлығаштар, зымырандар мен ара жегіштер жағалаудағы жартастарға ұя салады. Өзен ерте көктемде қоныс аударатын су құстары үшін маңызды рөл атқарады, олардың мыңдағанын Дравада көруге болады.

### Ланкоци орманы
Ланкоци орманы Визвардан солтүстік-батысқа қарай, Драваға параллель созылып жатыр. Орманда өсетін ағаштар арасында емен, шегіршін, шағандар мен лиана бұталары бар. Су тасқыны кезінде орманды үнемі су басып тұрады.

### Барч орманы
Барч арша орманы Дравадан Барч қаласының солтүстік-шығысына қарай өтеді. Орманның флора мен фаунасы бай.

## Сілтемелер
* 
* 

Санат:Мажарстан ұлттық парктері
Шымкент қаласы мәслихаты

**Шымкент қаласы мәслихаты** — Қазақстан қаласы Шымкенттің жергілікті бірпалаталы заң шығарушы органы, мәслихат. Мәслихат депутаттары Мәжіліс депутаттарымен қатар сайланады. Қалалық мәслихат депутаттары өз міндеттерін қаланы дамытудың жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын бекіту арқылы орындайды.

Қазіргі төрағасы — Бахадыр Нарымбетов. Ол, оған қоса, — Аманат партиясы шымкенттік филиалының басшысы.

## Тарихы
1993 жылғы 10 желтоқсанда Қазақстанда «Қазақстан Республикасының жергілікті өкілді және атқарушы органдары туралы» Заңы қабылданды. 1994 жылғы 10 наурызда Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің қаулысымен бүкілхалықтық сайлау өтіп, Мәслихат деп аталатын бірінші шақырылған өкілді органдар сайланды. 2018 жылғы 23 мамырда ендігі мәслихаттардың пропорциялық сайлау жүйесі арқылы сайланатыны жарияланды. Заң 2018 жылғы маусымда күшке енді.

## Сайлау жүйесі
Мәслихат пен Мәжіліс депутаттарының сайлануы қатар өтетіндігінен сайлау барысында республикалық маңызы бар қалалардың, яғни Астана, Алматы және Шымкенттің сайлаушыларына төрт бюллетень беріледі. Бюллетеньнің екеуі Мәжіліс депутаттарын; біреуі партиялық тізіммен, басқасы мажоритарлық жүйемен және қалған екеуі дәл сол жүйе арқылы Мәслихат депутатын сайлайды.

Мәслихат депутаттарының бір жартысы партиялық тізім бойынша, қалған жартысы бірмандатты округ бойынша сайланады. Сайлауға саяси партиялар да, өзін-өзі ұсынғандар да қатыса алады.

Партиялар үміткерлерін ұсынуы үшін аймақтарда тіркелген филиалы болуы керек. Қазақстанның 20 жастан асқан кез келген азаматы мәслихат депутаттығына үміткер бола алады.

2023 жылғы сайлауларға дейін депутаттың бәрі да пропорционалды сайлау жүйесі арқылы сайланатын.

## Құрылымы
Шымкент қаласы мәслихатының 6 тұрақты комиссиясы бар:
* Бюджет және экономикалық даму жөніндегі тұрақты комиссия;
* Әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі тұрақты комиссия;
* Құрылыс және инфрақұрылымды дамыту жөніндегі тұрақты комиссия;
* Кәсіпкерлікті дамыту және цифрландыру жөніндегі тұрақты комиссия;
* Жергілікті өзін-өзі басқару және қоғамдық қауіпсіздік жөніндегі тұрақты комиссия;
* Инвестиция және қалалық жайлы ортаны дамыту жөніндегі тұрақты комиссия.

## Соңғы сайлануы

## Дереккөздер

Санат:Шымкент
Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары
Прага трамвайы

**Прага трамвайы** (чех. Tramvajová doprava v Praze) — Чехияның астанасы Прага қаласындағы қоғамдық көлік жүйесінің маңызды бөлігі. Трамвайлар Прагада алғаш рет 1875 жылы пайда болды, ал қазіргі таңда қаладағы ең кең таралған көлік түрлерінің бірі болып табылады. Қазіргі трамвай желісі шамамен 142,4 шақырымды қамтиды және 20-дан астам негізгі маршруттан тұрады. Трамвайлар қала ішінде көлік қозғалысын жеңілдетіп, туристер мен жергілікті тұрғындар үшін ыңғайлы көлік қызметін ұсынады.

## Трамвай тарихы
### Ат трамвайы
* Ат-рельс жолдарының қозғалысы 1875 жылғы 23 қыркүйекте «Карлин — Ұлттық театр» (чех. Karlín — Národní divadlo) бағыты бойынша басталды. Жолдың иесі және басқарушысы бельгиялық кәсіпкер Эдуард Оттлет болды. Бұл бағытпен театрға Ұлттық даңғыл арқылы жетуге болатын еді.
* 1876 жылы жол театрдан көп секциялы көпір арқылы Смихов вокзалына дейін ұзартылды.
* 1882 жылы ат трамвайының желісі Жижков және Патша Виноградылары қаласына дейін тартылды.
* 1883 жылы трассаның жалпы ұзындығы 19,43 шақырымға жетті. Желі Прага трамвайының Бас дирекциясының ресми ассоциациясымен басқарылды.

### Электрлік трамвай
Прагадағы электрлік трамвайдың бастамасы инженер Франтишек Кршижикке тиесілі.

* 1891 жылы Летнаде электрлік трамвайдың алғашқы трассасы ашылды, ол Летнадағы фуникулердің жоғарғы терминалынан, жергілікті мерейтойлық көрме павильонының орналасқан жерінен, қазіргі Овенецк көшесіне дейін созылды.
* 1893 жылы желі Губернаторлық виллаға дейін, шамамен 1,4 шақырымға ұзартылды.
* 1896 жылғы 19 наурызда Франтишек Кршижик тағы бір трамвай желісін ашты, ол қазіргі Флоренс ауданынан Либень және Высочаны аудандарына дейін созылды. Бірінші, көрмелік, трамвайдан айырмашылығы, бұл трасса өте қарқынды болды. Ол Прагадағы еңбек аудандарын қала ортасындағы тұрғын үйлермен байланыстырды.
* 1897 жылы жаңа Главачкова электрлік жолы ашылды. Трамвайлар Анделден Смихов — Коширже бағыттары бойынша жүрді.
* 1898 жылы Прага — Патша Виноградылары маршруты бойынша Виноградска электрлік жолы ашылды. Оның ұзындығы 5,8 км, бағытта 17 станция болды.
Андел мен Смихов арасындағы трассалардың арқасында Коширже (ол кезде қала маңы) қызмет көрсету мүмкіндігі пайда болды. Нәтижесінде Прага көлік кәсіпорны құрылды.

* 1898 жылы Прага атпен жүретін вагондар электрлік кәсіпорындар тарапынан сатып алынды. Осыдан кейін жаңа жолдарды салу және атпен жүретін вагондарды электр қозғалтқышына қосу жұмыстары басталды. 1905 жылы құрылыс жұмыстары аяқталды. Сондай-ақ, Карл көпірі арқылы соңғы конка маршруты электрлендірілді. Онда төменгі ток қабылдау (инженер Кршижиктің жобасы) қолданылды. Карлов көпірі арқылы трамвай маршруты 1908 жылға дейін жұмыс істеді.

## Дереккөздер

Санат:Прага транспорты
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2017

**Оңтүстік Америка Суперкубогы 2017**&nbsp;— турнирдің 25-ші жарысы.
## Қатысушылар

## Матчтар
### 1 матч

### 2 матч

## Дереккөздер

Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:Атлетико Насьональ ФК ойындары
Дунай-Ипой (ұлттық саябақ)

[нобай|250x250 нүкте| [Эстергом|Эстергомдағы саябақ дирекциясы ғимараты|солға]]
нобай|250x250 нүкте| Дунай иілісі|солға
**Дунай-Ипой** () — Мажарстанның солтүстігінде, Будапешттің солтүстігіне қарай, Комаром-Эстергом, Пешт және Ноград округтеріндегі ұлттық саябақ. Саябақтың ауданы 603,14 км² және Мажарстандағы Хортобадьтан кейінгі екінші үлкен ұлттық саябақ. Саябақ 1997 жылы құрылған.

Саябақ аумағы Пилис тауларының, Вишеград тауларының және Бёрцен тауларының көп бөлігін, сондай-ақ Дунай аңғарының бір бөлігін және оның саласы Ипой өзенін () алып жатыр. Саябақ Дунайдың екі жағалауында Словакия шекарасына жақын орналасқан. Будапешт пен Эстергом арасындағы Дунайдағы аралдар да ұлттық саябақтың бөлігі болып табылады.

Саябақтың ландшафттары алуан түрлі, соның ішінде өзен аңғарлары, тау жоталары және кең алқаптар бар. Тау жоталарының шығу тегі жанартаулы болып табылады, олар магмалық жыныстардан тұрады.

Саябақта өсімдіктердің 170 түрі, оның ішінде ерекше қорғалатын 10 түрі бар. Саябақта бірнеше арнайы бақылау жолдары бар.

## Көрнекті жерлер

### Дунай иілісі
Вишеградтың жанында орналасқан. Мұнда Дунай Бёржень таулары мен Вишеград жотасының арасын кесіп өтіп, аралдар мен жағалаудағы жайылма ормандармен өткір иілуді құрайды.

### Семпёхедьи үңгірі
Аймақтың көптеген үңгірлері сияқты, ол карст тектес, әктастың ыстық термалды бұлақтармен ыдырауы нәтижесінде пайда болған. Үңгір ауасы тыныс алу жолдарының ауруларын емдеу үшін қолданылады.

## Сілтемелер
* 

Санат:Мажарстан ұлттық парктері
Боралдай сақ қорғандары кешені

thumb|right|300px|Боралдай сақ қорғандары кешені.
**Боралдай сақ қорғандары кешені** – Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне, Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесіне енген археология ескерткіші.

## Орналасқан жері
Алматы қаласының солтүстік батысындағы Боралдай кентінің оңтүстік шығыс жағы, Үлкен Алматы өзенінің сол жағалауының жоғарғы жағы.

## Кезеңі
Б.з.б. VI-ІІІғғ.

## Тарихи деректер, сипаты
Боралдай сақ қорғандары археологиялық кешені ерекше тарихи-археологиялық жәдігер бола тұра, мегаполистің аймағында орналасқан деп айтуға да болады. Оның ежелдігінен басқа ерекшелігі – темір дәуірінен қалған, адам баласы тиіспеген, қалаға жақын орналасқан жалғыз обалар екендігінде.

Жалпы ауданы 430 га болатын аумақта сақ және үйсін тайпаларының ақсүйек әулеттеріне тиесілі 52 жерлеу орындары орналасқан. Қорғандардың биіктігі 10 және 14 м аралығында, кейбіреулерінің диаметрі 100 м-ге жетеді. Қорғандар солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған топты құрайды. Солтүстік жағында кішігірім обалар болса, оңтүстігінде ірілері бар. Өлшемі бойынша ең ірі қорған айналасында тас құрбандық шалатын орын және сақ дәуіріне тән аң стилінде тасқа қашалып салынған азаптау көріністері бар обелиск сақталып қалған.
 
Археологтардың айтуынша, шетте орналасқан қорғандар кейінірек – түркілер кезінде тұрғызылған болуы мүмкін. Олар сақ қорғандарға қарағанда әлде қайда кеш және қатардағы қоғам мүшелеріне тиесілі болуы мүмкін. Археологиялық кешен жанында сақ дәуірінің тұрғын үйлері мен жерлеу қорғандарының тарихи қалпына келтірілген модельдері орналасқан. Ол жерде келушілер Қазақстанның оңтүстік өңірін мекендеген ежелгі адамдардың өмір салтымен және тұрмысымен таныса алады.

Бұл ашық аспан астындағы мұражай ғылым, мәдениет және білім беру тұрғысынан аса маңызды табиғи, мәдени ландшафт болып табылады.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері
Санат:Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан обалары
Мариехамн

**Мариехамн** (швед. Mariehamn немесе Маарианхамина, фин. Maarianhamina) — Финляндия құрамындағы автономды аймақ, Аланд аралдарының басты қаласы. Архипелаг теңізінің негізгі порттарының бірі.

Қалада архипелаг тұрғындарының шамамен үштен бірі — 11 875 адам (2024) тұрады. Қала, автономия аумағы секілді, толықтай шведтілді: халықтың шамамен 91%-ы үшін швед тілі ана тілі болып табылады.

## Этимология
1861 жылы қаланың негізін орыстар, сондықтан Ресей императоры Александр II-нің жары, императрица Мария Александровнаның құрметіне аталған. XIX және XX ғасырдың басында орыс тіліндегі дереккөздерде қаланың шведше атауы — Мариехамн қолданылған; XX ғасырдың екінші жартысында орысша ресми жазылым ретінде финше нұсқасы — Маарианхамина бекітілді, бұл атау швед және фин тілдерінен «Марияның айлағы» деп аударылады.

## Тарихы
Жергілікті аңызға сәйкес, Аланд аралдарының тұрғындары жаңа портты ашуды көздеп, қонысқа қала мәртебесін беру үшін Ресей императоры Александр II-ге өз жұбайының есімін ұсынған, сол арқылы олар мәртебе беруге тезірек келісім алуды көздеген. Ал ресми тарихта керісінше, порт Александр II-нің тікелей бұйрығымен салынғаны айтылады, ал құрылыс жұмыстары 1859 жылы архитектор Георг Теодор Шевитцтің басшылығымен Эвернес (швед. Övernäs) және Йомала атты екі шағын ауылдың жанында басталған. 1861 жылы (21 ақпанда) жаңа қоныс қала мәртебесіне ие болып, Мариехамн деген атау берілген. Уақыт өте келе қала аумағы кеңейіп, Йомала қауымдастығының бір бөлігін қамтыды.

## Халқы
Қала халқының өсу динамикасы:

Дереккөз = ÅSUB's statistical databases

## Бауырлас қалалары
{| cellpadding="10"
|- valign="top"
|
*  Висбю, Швеция
*  Коупавогюр, Исландия
*  Крагерё, Норвегия
*  Слагельсе, Дания
*  Торшгавн, Фарер аралдары
*  Курессааре, Эстония
*  Валкеакоски, Финляндия
*  Ломоносов, Ресей

## Галерея

File:View of Mariehamn, 2022.jpg|Мариехамнның әуе көрінісі
File:Mariehamn.jpg|Мариехамнның ағаш үйлері
File:MariehamnSödragatan.JPG|*Södragatan*, Мариехамнның ең көне көшелерінің бірі
File:Mariehamn Church.jpg|Шіркеу
File:Mariehamn-1961.jpg|Қаланың 100 жылдығына Финляндияның маркасы (1961)
File:Storagatan (Mariehamn), 2019 (01).jpg|Қала көрінісі
File:Nordea, Mariehamn, 2019 (01).jpg|Мариехамн қаласындағы Nordea банкінің офисы
File:Åland Museum 2022.jpg|Аланд аралдарының мұражайы
File:MariehamnStadsbibliotek.JPG|Кітапхана


## Дереккөздер

Санат:Финляндия қалалары
Санат:Балтық теңізі айлақтары
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2016

**Оңтүстік Америка Суперкубогы 2016** () — турнирдің 24-ші жарысы.
## Қатысушылар

## Матчтар
### 1 матч

### 2 матч

## Дереккөздер

Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:2016 жылғы футбол
Санат:Ривер Плейт ФК ойындары
Санат:Индепендьенте Санта-Фе ФК ойындары
Индепендьенте Санта-Фе

**«Индепендьенте Санта-Фе»** () — Колумбияның Богота қаласындағы футбол клубы.

## Жүлделері

### Ұлттық
* Колумбия чемпионы (9): 1948, 1958, 1960, 1966, 1971, 1975, 2012-I, 2014-II, 2016-II
* Колумбия Вице-чемпионы (5): 1961, 1979, 2005-I, 2013-I , 2017-II
* Колумбия кубогы (2): 1989, 2009
* Колумбия кубогының финалисі (1): 1950/51

### Құрлықтық
* Оңтүстік Америка кубогы (1): 2015
* КОНМЕБОЛ куогының финалисі (1): 1996
* Мерконорте кубогының финалисі (1): 1999

## Сілтемелер

Санат:Колумбия футбол клубтары
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2025

**УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2025**  () — турнирдің 70-ші маусымының финалы. 2025 жылы 31 мамырда Мюнхенде өтті.

Францияның «Пари Сен-Жермен» клубы италиялық «Интернационалені» 5:0 есебімен ұтты, солайша 2025 жылғы УЕФА Суперкубогында УЕФА Еуропа лигасының жеңімпазы «Тоттенхэм Хотспур» командасымен ойнайды. Сондай-ақ париждік клуб 2025 жылғы Құрлықаралық кубокқа және 2029 жылғы футболдан клубтар арасындағы әлем чемпионатына жолдама алды.

## Қатысушылар

## Финалға дейінгі жол

## Матч

### Детальдар



## Дереккөздер

## Cілтемелер
*
Санат:УЕФА Чемпиондар лигасы 2024/25
Санат:УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары
Санат:2025 жылғы футбол
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойындары
Санат:Интернационале ФК ойындары
Ораньестад (Аруба)

**Ораньестад** (,  тікелей аудармасы *Қызғылт қала*) — Аруба мемлекетінің астанасы және ең ірі қаласы. Ол Кариб теңізінің оңтүстік-батысында, Арубаның солтүстік-батысында орналасқан.

## Фактілер

Голландияның ықпалы: Нидерландтық колонизаторлардың атауымен аталған. Оның архитектурасы, мәдениеті мен тағамында нидерладтық әсер айқын байқалады.
Түрлі түсті үйлер: Ораньестад - ертегідей, түрлі-түсті үйлермен және жан-жақты боялған ғимараттармен атақты.

Ораньестад - Арубадағы ең маңызды сауда орталығы. Мұнда әлемнің әр түрлі бұрышынан келген туристер сауда-саттықпен айналысады.

**Халық саны**: Ораньестадта шамамен 35,000 адам тұрады.

**Тіл**: Арубаның ресми тілі - нидерланд тілі, бірақ ағылшын, испан және папиаменто тілдері де кеңінен қолданылады.

Климаты: Ораньестадта тропикалық климат басым, ылғалды маусымы аз және күн көп.

## Спорт
Қалада Аруба чемпионатына қатысатын «Эстрелла», «Расинг», «Депортиво», «Ла-Фама» секілді клубтардың базасы бар.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Картасы 

Санат:Солтүстік Америка елордалары
Санат:Аруба қалалары
Сент-Джонс

**Сент-Джонс** () — Антигуа және Барбуданың астанасы, елдегі ең үлкен қала. Елдің ең үлкен сауда орталығы және портты қала.  

## Фактілер
1632 жылы аралдар алғаш рет отарланғаннан бері Антигуа мен Барбуданың әкімшілік орталығы болды және 1981 жылы ел тәуелсіздікке қол жеткізген кезде астанасы болды. 

Сент-Джонс — Кіші Антиль аралындағы ең дамыған және космополиттік муниципалитеттердің бірі. Қала өзінің сауда орталықтарымен, сонымен қатар бүкіл қала бойынша дизайнерлік зергерлік бұйымдар мен сәнді киімдерді сататын бутиктерімен танымал. 

## Климаты

## Дереккөздер

## Сілтемелер

*
* Street map of St John's Antigua From Paradise Islands (non-commercial site)
* Map of St. John's  at Caribbean-On-Line.com

Санат:Антигуа және Барбуда
Санат:Солтүстік Америка елордалары
Нассау (Багам аралдары)

**Нассау** (; ) — Багам аралдарының ең ірі қаласы және оның әдемі жағажайлары, тарихы бай ескі қала бөлігі және әртүрлі мәдениеттерімен танымал.
## Бауырлас қалалар
*  Детройт, Мичиган, АҚШ
*  Уинстон-Сейлем, Солт Каролина, АҚШ
*  Акапулько, Мексика
*  Шанхай, Қытай
*  Парана, Аргентина
*  Киш, Иран
## Аттракциондар

Королеваның баспалдақтары
Парламент алаңы
Королеваның баспалдақтары
Жұмақ аралы
Бей сауда көшесі
Корольдік бақтар
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Веб сайт

Санат:Багам аралдары
Санат:Солтүстік Америка елордалары
Бриджтаун

**Бриджтаун** () — Барбадос аралындағы қала, Барбадостың астанасы. Кариб теңізіндегі маңызды порт боп есептеледі. Қаланың тарихы бай және әдемі архитектурасымен, сондай-ақ көптеген мұражайлар мен тарихи орындармен ерекшеленеді.
## Сипаттамасы
Қала 1628 жылы Үнді көпірі деген атпен ағылшын отары құрылған. Қала көп уақытқа құл саудасының орталығы болды. 1781 жылы Франция Англиядан тартып алмақ болды, онысы сәтсіз аяқталды.

1966 жылы тәуелсіз Барбадостың астанасы атанды.
## Географиясы
Қала Барбадос аралының оңтүстік-батысында Конститюшен өзенінің сағасында орналасқан. Қала аймағының рельефі жазықтау, теңіз деңгейінен орта есеппен 30 метр жоғарыда. Жыл бойғы орташа температура бір қалыпты, 26-30 градус жылы. Анда-санда күшті дауылдар тұрады.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* World Heritage Sites in Barbados, UNESCO

Санат:Барбадос
Санат:Солтүстік Америка елордалары
Бельмопан

**Бельмопан** — Орталық Америкадағы Белиз мемлекетінің астанасы (1970 жылдан бастап). Халқы: 26 906 адам (2021).

## Негізгі фактілер

* Халқы: шамамен 17 000 адам (2010 жылғы деректер бойынша)
* Орналасуы: Белиздің орталық бөлігінде, Белиз өзенінің аңғарында, Кариб теңізінің жағалауынан шамамен 80 км қашықтықта орналасқан.
* Тарихы: Бельмопан 1970 жылы Белиз қаласы (ол кездегі астана) 1961 жылы Хэтти дауылынан кейін қирағаннан кейін құрылды.
* Жоспарлау: Бельмопан кең көшелермен, саябақтармен және қоғамдық ғимараттармен жабдықталған заманауи қала ретінде жоспарланған.
* Экономика: Бельмопанның экономикасы негізінен мемлекеттік секторға, туризмге және ауыл шаруашылығына байланысты.
* Мәдениет: Бельмопан Белиздің әртүрлі мәдениеттер мен этникалық топтардың өкілдерінен тұратын халықтың мекені.
* Көрікті жерлер: Негізгі көрікті жерлерге үкімет ғимараттары, Ұлттық көркемөнер галереясы, Белиз мұражайы және ботаникалық бақ кіреді.

## Қызықты фактілер

* Бельмопан өз атын “Belize” және “camp” сөздерінен алған, яғни “Белиз лагері” дегенді білдіреді.
* Қала әлемдегі ең жас ұлттық астаналардың бірі болып табылады.
* Бельмопан ылғалды маусымы мамырдан қарашаға дейін, құрғақ маусымы желтоқсаннан сәуірге дейін болатын тропикалық климатта орналасқан.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Геокарталар

Санат:Солтүстік Америка елордалары
Санат:Белиз
Гамильтон (Бермуд)

**Гамильтон** () — Бермуд аралдарының астанасы және ең үлкен қаласы.

## Негізгі фактілер

* Халқы: шамамен 10 000 адам (2020 жылғы деректер бойынша)
* Орналасуы: Бермуд аралдарының орталық бөлігінде, солтүстік-батыс жағалауында, Атлант мұхитында орналасқан.
* Тарихы: Гамильтон 1790 жылы негізі қаланған және ағылшын колониялық архитектурасының үлгісі болып табылады.
* Экономика: Гамильтонды негізінен туризм, қаржы қызметтері және сауда қамтамасыз етеді.
* Мәдениет: Гамильтонда Бермуд аралдарының бай тарихы мен мәдениетін бейнелейтін көптеген мұражайлар, галереялар және тарихи орындар бар.
* Көрікті жерлер: Негізгі көрікті жерлерге Форт Гамильтон, Бермуд мұражайы, Фронт Стрит (негізгі сауда орталығы) және Роял Гавана тағамдарының ерекше дәмі бар ресторандар кіреді.

## Мәдениет
Гамильтонда Бермуд ұлттық кітапханасы орналасқан.

## Қызықты фактілер

* Гамильтонды ағылшын адмиралы сэр Джордж Гамильтонның есімімен атаған.
* Қала әлемдегі ең кіші астаналардың бірі болып саналады.
* Гамильтонда дәстүрлі розова қызғылт сары түсті ғимараттар басым.
* Қаланың теңіз жағалауында әлемдегі ең үлкен коралл рифтерінің бірі орналасқан.
## Сілтемелер

* Гамильтон  

Санат:Солтүстік Америка елордалары
Санат:Бермуд аралдары
Кралендейк

**Кралендейк** (нидерл. *Kralendijk*) - Бонэйр аралының астанасы, Нидерланд Антиль аралдарында орналасқан. Халқының саны 3061 (2006). Қаланың іргесі 1837 жылы қаланған.

## Фактілер

* Жағажайлар: Кралендейк "180 Жағажайы" және "Кариб теңізі Жағажайы" сияқты таза суы және ақ құмы бар керемет жағажайларымен танымал.
* Кралендейкке жақын жерде түрлі түсті балықтарды, маржандарды және теңіз тасбақаларын көруге болатын көптеген  орындары бар.
* Вашингтон-Слагбай ұлттық паркі: Бонэйр аралының көп бөлігін алып жатқан қорық. Мұнда әр түрлі құстарды, кесірткелерді және басқа жануарларды көруге болады.
* Нарықтар: Кралендейктегі нарықтардан сіз жаңа жемістерді, көкөністерді, балықтарды және басқа өнімдерді таба аласыз.

**Кралендейкке қалай жетуге болады?**

* Ұшақпен: Кралендейкке Фламинго халықаралық әуежайына (BON) ұшақпен жетуге болады.
* Кемемен: Сонымен қатар Кралендейк пен Нидерланд Антиль аралдарының басқа аралдары арасында жүретін кемелер бар.
## Галерея

File:Kralendijk en Klein Bonaire.jpg|
File:WILHELMINA PLEIN.jpg|
File:BONAIRE-kralendijk-kaya-grandi-1.jpg|
File:Kralendijk.jpg|

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Bonaire Reporter - local newspaper
*A guide to over 75 restaurants in Bonaire

Санат:Солтүстік Америка елордалары