АҚШ Капитолийіне шабуыл (2021)

**АҚШ-та әділ сайлау үшін митинг** () — 2021 жылғы 6 қаңтарда АҚШ Капитолийінде өткен наразылық қозғалысы, бұл 2020 АҚШ президент сайлауының нәтижелерімен келіспеген наразы адамдармен байланысты, онда АҚШ-тың 45-президенті Дональд Трамп жеңіліске ұшырады. Митинг Конгресстің өтіп жатқан бірлескен сессиясын тоқтату мақсатында өткізілді, бұл сессия сайлаушылардың дауыстарын санау және сайлауда Джо Байденнің жеңісін ресми түрде бекіту үшін жиналған болатын. Қауіпсіздік қызметін бұзып өткен наразылық білдірушілер ғимараттың кейбір бөліктерін бірнеше сағатқа иемденді. Митинг Капитолий ғимаратының эвакуациясына және жабылуына, сондай-ақ сайлаушылардың дауыстарын санау және Байденнің жеңісін бекіту бойынша Конгрестің бірлескен сессиясының тоқтауына алып келді.

Бассыздықтар, жетекші БАҚ пен саясаткерлердің мәлімдемелеріне сәйкес, осы оқиғаға тікелей дейін өткен митинг кезінде Трамп айтқан пікірлермен арандатылды. Осы оқиғалардан кейін АҚШ Өкілдер палатасы Дональд Трампқа қарсы «көтеріліске арандату» бабы бойынша екінші импичмент рәсімін бастады, алайда бұл Сенатта 58 «қолдаушы» және 42 «қарсы» дауыспен сәтсіз аяқталды.

## 6 қаңтардағы оқиғалар
2021 жылдың 5 және 6 қаңтарында Дональд Трамптың бірнеше апта бойы сайлау нәтижелерінің бұрмаланғаны жөніндегі мәлімдемелерінен кейін, мыңдаған жақтастары Вашингтон қаласында жиналып, сайлау нәтижесіне қарсылық білдіріп, вице-президент Майк Пенс пен Конгресті Джо Байденнің жеңісін мойындамауға шақырды. 6 қаңтар күні таңертең наразылық білдірушілер Эллипс алаңында өткен «Американы құтқару» митингісіне жиналды. Мұнда президент Дональд Трамп, оның ұлы Дональд Трамп-кіші, Руди Джулиани және Конгресс мүшелерінің бірқатары халық алдында сөз сөйледі. Трамп өз жақтастарын «елімізді қайтару үшін бар күштерімен күресуге» шақырып, оларды АҚШ Капитолийіне маршпен баруға үндеді.

Демонстрация Трамп жақтастарының Капитолийді шабуылдауымен аяқталды. Сол уақытта Конгресс Дауыс берушілер алқасының дауыстарын санау отырысын өткізіп жатқан еді. Наразылық білдірушілер терезелер мен есіктерді сындырып Капитолий ғимаратына кірген кезде, Капитолийдің қауіпсіздік қызметі Сенат пен Өкілдер палатасын эвакуациялады. Капитолий кешеніндегі бірнеше ғимарат эвакуацияланып, кейіннен түгелдей қоршауға алынды. Наразылар қауіпсіздік тосқауылдарын бұзып өтіп, эвакуацияланған Сенат залына кірді, ал қауіпсіздік қызметкерлері одан әрі енуге жол бермеу үшін тапаншаларын шығарды. Протест кезінде Капитолий аумағынан қолдан жасалған жарылғыш құрылғылар табылды; жарылғыш заттар сондай-ақ Демократиялық ұлттық комитет пен Республикалық ұлттық комитет кеңселерінен және бір көліктен анықталды.

Оқиғалар нәтижесінде төрт адам қаза тапты. Бастапқыда қаза тапқандардың арасында бір Капитолий полицейі бар деп хабарланғанымен, кейін оның табиғи себептерден қайтыс болғаны анықталды. Полицей Брайан Сикник екі рет инсульт алып, көз жұмған. Ондаған адам ауыр жарақат алды. Федералды билік кісі өлтіру фактісі бойынша тергеу бастады. Өкілдер палатасының залына баррикада қойылған есік арқылы кіруге әрекет жасаған әйел полиция қызметкерлері тарапынан ауыр жараланып, кейін қайтыс болды. Тағы үш наразылық білдіруші денсаулық жағдайына байланысты көз жұмды.

Трамп наразылық білдірушілерді «ұлы патриоттар» деп атап, оларға «үйге тыныш қайтыңдар» деп үндеу жасады және оқиғаны сайлау нәтижелерінің бұрмалануымен түсіндірді. Сол күннің кешінде көпшілік таратылды. Дауыс берушілер алқасының нәтижелерін растау процесі қайта басталып, келесі күні таңертең аяқталды. Өз әкімшілігінің қысымымен Трамп «билікті бейбіт түрде тапсыруға» келісті. Үш күннен кейін, 9 қаңтарда, *[[The New York Times]]* басылымы Трамптың Ақ үйдегі көмекшілеріне бұл мәлімдемесіне өкінетінін және отставкаға кетпейтінін айтқанын хабарлады.

Оқиғалар ел бойынша саяси жетекшілер мен ұйымдардың кең көлемді айыптауына себеп болды. Сенаттағы көпшілік жетекшісі Митч Макконнелл Капитолийге жасалған шабуылды «сәтсіз бүлік» деп атады. Өкілдер палатасының спикері Нэнси Пелоси мен Сенаттағы азшылық көшбасшысы Чак Шумер вице-президент Майк Пенсті 25-өзгертуді ресми түрде қолдануға шақырып, Трампқа екінші рет импичмент жариялаймыз деп ескертті. Twitter мен Facebook Трамптың аккаунттарын бұғаттап, осы оқиғаларға қатысты жазбаларын өшірді. Капитолийге жасалған шабуыл мемлекеттік опасыздық, бүлік, бүлікшіл әрекет, ішкі терроризм және мемлекеттік төңкеріс әрекеті ретінде сипатталды. АҚШ Сенаты мен Өкілдер палатасының жоғары лауазымды мүшелері президентті биліктен шеттету (импичмент) процесін бастады. Федералдық тергеу бюросы (ФТБ) 170-тен астам іс қозғады.

## Алғы тарихы

2020 жылғы 3 қарашада демократиялық партия атынан түскен кандидат Джо Байден 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауында қазіргі республикашыл президент Дональд Трампты жеңді. Дауыс беру алдында, барысында және одан кейін Трамп пен кейбір республикашылдар сайлау нәтижелерін жоюға тырысып, кең ауқымды заңбұзушылықтар орын алды деп мәлімдеді.

Конгресс 2021 жылғы 6 қаңтарда Дауыс берушілер алқасының дауыс нәтижелерін санау үшін жиналуы тиіс болғандықтан, Трамп бұл шараның алдында митинг өткізілетінін жариялап, бірнеше штаттағы сайлау нәтижелерін мойындамауға қатысты наразылығын жалғастырмақ болды. 18 желтоқсанда Трамп: «6 қаңтарда Вашингтонда ауқымды наразылық болады. Келіңіздер, бұл ерекше болмақ!» — деп жазды. 2020 жылғы 31 желтоқсанда Вашингтон мэрі Мюриэл Баузер Колумбия округінің Ұлттық гвардиясын жергілікті полицияға қолдау көрсету үшін жұмылдыруды талап етті. Өз өтінішінде әскери қызметшілер қарумен жабдықталмайтынын және олардың негізгі міндеті — «көпшілікті бақылау» мен қозғалысты реттеу болатынын атап өтті. Бұл полицияның қауіпсіздік мәселелеріне көбірек көңіл бөлуіне мүмкіндік береді деп көрсетілді. Қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер бұл сұранысты 2021 жылғы 4 қаңтарда мақұлдады. 340 әскери қызметші бөлінді, олардың ішінен кез келген уақытта 114-тен аспайтын адам ғана жұмылдырылуы тиіс болды.

Трамп алдыңғы күндері вице-президент Майк Пенсті Байденнің жеңісін қабылдамауға шақырып, оған қысым көрсетті, алайда бұл Пенстің конституциялық өкілеттіктеріне кірмейтін. 6 қаңтар таңертеңгі сөзінде Трамп бұл талабын тағы да қайталады. Сол күні Пенс Конгреске хат жолдап, Байденнің жеңісіне қарсылық білдірмейтінін мәлімдеді.

### Шабуыл жоспары және оған дейінгі зорлық-зомбылыққа қатысты алаңдаушылықтар
Трамп 6 қаңтарда дауыс беру алдында бірнеше штаттағы сайлау нәтижелерінің заңдылығын даулауды жалғастыру мақсатында митинг өткізуді жоспарлағанын хабарлады. 18 желтоқсанда Трамп: «6 қаңтарда Вашингтонда үлкен наразылық өтеді. Сол жерде болыңыздар, ессіз болады!» деді.

Али Александр — митингті ұйымдастыруға қатысқан әрі шабуылға қолдау білдірген оңшыл саяси белсенді — оны «толығымен бейбіт» деп атап, желтоқсан айында Пол Госар (Р, Аризона-4), Энди Биггс (Р, Аризона-5) және Мо Брукс (Р, Алабама-5) сияқты өкілдер «бірдеңе үлкен нәрсені» жоспарлауға қатысқанын мәлімдеді. Александрдың айтуынша, «бұл Конгрестегі әлі шешім қабылдамаған немесе сырттағы адамдарды көріп, “Мен көпшілікке қарсы бола алмаймын” дейтіндердің жүрегі мен ойын өзгерту үшін серпін мен қысым жасау мақсатында жасалды». 6 қаңтардағы оқиғалардан кейін оның бұл сөздері ерекше назарға ілікті, соның нәтижесінде Биггс Александрмен қандай да бір байланысы барын жоққа шығаратын мәлімдеме жасады.

Шабуылға бірнеше апта қалғанда-ақ наразылық білдірушілер сайлаушылар алқасының бюллетеньдерін санауға кедергі келтіруді ашық түрде жоспарлап, Конгреске, Майк Пенске және құқық қорғау органдарына қарсы зорлық-зомбылық жасауға шақырды. Бұл жоспарлар балама әлеуметтік желілерде келісілді, себебі Reddit пен Twitter сияқты ірі платформалар агрессивті сөздер мен бейнелерге тыйым салған болатын. Reddit-тегі r/The_Donald бұғатталғаннан кейін құрылған TheDonald.win сайты, Parler әлеуметтік желісі, Telegram мессенджері, Gab және басқа да платформалар Трамптың алдыңғы митингілерін талқылау және Капитолийді басып кіруді жоспарлау үшін қолданылды. Пайдаланушылар көшелердегі полициядан қалай жалтару, есіктерді бұзу үшін қандай құралдар әкелу және қаруды Вашингтонға қалай алып кіруге болатынын талқылады. 2020 жылдың желтоқсанында Proud Boys және басқа ультраоңшыл топтар наразылықтар кезінде полициямен қақтығыстардан кейін құқық қорғау органдарына қарсы шықты. Кем дегенде бір топ — Stop the Steal — 2020 жылғы 23 желтоқсанда Капитолийге шабуыл жоспарын жариялап, егер құқық қорғау органдары қарсы шықса, жағдайды «шиеленістіру» уәдесін берді.

## Вашингтондағы оқиғалар
2021 жылғы 5 қаңтар, сейсенбі күні, жоспарланған наразылық акцияларының қарсаңында мыңдаған адам Freedom Plaza алаңына жиналды. 5 қаңтардан 6 қаңтарға қараған түні кемінде он адам тұтқындалып, олардың кейбіріне қару туралы заңдарды бұзды деген айып тағылды.

### Американы құтқару маршы
Наразылық білдірушілер 6 қаңтар таңертең митинг өткізу үшін Вашингтон Монументін қоршап алды. Трамп, оның адвокаты Руди Джулиани және басқа да тұлғалар Эллипс алаңында сөз сөйледі. Джулиани жұртшылыққа жүгініп, сайлауда қолданылған дауыс беру машиналары «бұзылған» деген қастандық теорияларды қайталап, «сот жекпе-жегіне» шақырды. Өкіл Мо Брукстың сөзінше: «Бүгін — американдық патриоттар есімдерді жазып алып, жазасын бере бастайтын күн». Өкіл Мэдисон Коуторн (Республикалық партия, Солтүстік Каролина) болса: «Бұл топта күрес бар», — деді.

Трамп сөз сөйлеп, сайлауда «ешқашан мойындамайтынын» мәлімдеді, бұқаралық ақпарат құралдарын сынға алып, Майк Пенсті сайлау нәтижелерін жоюға шақырды, алайда Пенстің ондай әрекетке баруға конституциялық құқығы жоқ еді.

Трамп өз жақтастарын Конгресс жиналып жатқан Капитолийге қарай шеруге шығуға шақырды:

Сайлаушылардың Байденге берген дауыстарын санау туралы айта отырып, Трамп: «Бұған жол бере алмаймыз», — деді. Жақтастарына: «Күресіңдер. Біз бар күшімізбен күресіп жатырмыз. Егер сіздер де бар күшпен күреспесеңіздер, елдеріңізден айырыласыздар», — деп үн қатты. Сондай-ақ ол наразылық білдірушілердің «Капитолийге баратынын» айтып, «республикашыларға елді қайтару үшін қажет мақтаныш пен батылдықты беруге тырысамыз» деді. Трамптың бұл сөзі халықты жігерлендіріп, дүрліктіріп жіберді.

Трамптың ұлдары — Дональд Трамп (кіші) және Эрик — сөз сөйлеу барысында сайлаушылар алқасының дауыстарын даулауға қолдау көрсетпеген республикашыл конгрессмендер мен сенаторлардың аттарын атап, болашақ партияішілік сайлауларда оларға қарсы науқан жүргізетіндерін уәде етті. Сенатор Джош Хоули (Р-Миссури) түскі уақытта Конгрестің бірлескен отырысына бара жатып, наразылық білдірушілердің алдынан өтіп, жұдырығын жоғары көтеріп, оларды сәлемдеді.

### Капитолий ғимаратында сөз сөйлеулер

#### Пенсильвания даңғылы бойымен шеру
Митингтен кейін Трамптың сайлау нәтижелерін жоюға көмектесу туралы үндеулерінен шабыттанған топ Пенсильвания даңғылы бойымен жүріп өтіп, Капитолийге қарай бет алды. Ол жерде тағы бір бөлек топ жиналып тұрған болатын. Қауіпсіздік себептеріне байланысты Вашингтонда әуеден түсірілім жасауға тыйым салынғандықтан, жалпы адамдар санын нақты бағалау қиын.

Шамамен жергілікті уақыт бойынша 13:00-де әртүрлі бағалауларға сәйкес, бірнеше жүзден бірнеше мыңға дейінгі радикалды көзқарастағы Трамп жақтастары полиция офицерлерімен қақтығысқа түсіп, Капитолийдің айналасындағы кедергілерді бұзып өтті. Наразылық білдірушілердің кейбірі полицияға химиялық заттар шашып, кейбірі оларды қорғасын құбырлармен ұрған. Наразылыққа қатысқандардың көпшілігі Капитолий қабырғаларына дейін ғана жеткенімен, кейбірі шабуыл кезінде арқан мен қолдан жасалған сатыларды пайдаланған. Өкіл Зои Лофгрен бүлікшілер Капитолийдің баспалдағына жеткенін білген соң, Капитолий полициясының бастығы Стивен Сандқа қоңырау шалуға тырысқанымен, байланыса алмады; Өкілдер палатасының приставы Пол Д. Ирвинг Лофгренге Капитолий есіктері құлыптаулы екенін және «ешкім кіре алмайтынын» айтты.

Осы кезде сағат 13:09-да Стивен Санд Пол Ирвинг пен Майкл Стенджерге қоңырау шалып, Ұлттық гвардияны шақыру үшін қажет төтенше жағдай режимін жариялауды сұрады; олар Сандқа «мәселені жоғары жаққа жеткіземіз» деп жауап берді. Бір сағаттан кейін Ирвинг қайта хабарласып, ресми мақұлдау берілгенін айтты.

#### Капитолий ішіне басып кіру
Шамамен сағат 14:00-де терезелер сындырылып, топ ғимаратқа басып кіріп, Ұлттық мүсіндер залына енді. Шабуылға қатысушылар Капитолий мен оған жақын орналасқан басқа да ғимараттарға басып кіре бастағанда, кешендегі кейбір ғимараттар эвакуацияланды. Ғимараттың сыртында наразылық білдірушілер дар ағашын орнатып, полиция көлігінің дөңгелектерін тесіп, алдыңғы әйнегіне «ПЕЛОСИ — ШАЙТАН» деген жазуы бар жазба қалдырды. *[[Politico]]* басылымының хабарлауынша, кейбір наразылық білдірушілер құқық қорғау органдарына полиция төсбелгілерін немесе әскери куәліктерін көрсетіп, оларды Капитолийге кіргізеді деп үміттенген. Капитолий полициясының бір офицері BuzzFeed News сайтына берген сұхбатында наразылық білдірушілердің бірі оған төсбелгісін көрсетіп тұрып: «Біз мұны сендер үшін жасап жатырмыз», — дегенін айтты.

Жақындап қалған топқа алаңдаған өкіл Максин Уотерс (Демократ, Калифорния) Капитолий полициясының бастығы Стивен Сандқа қоңырау шалды. Сол сәтте Санд Капитолий аумағында емес, полиция басқармасының штаб-пәтерінде болған. Уотерс Капитолий полициясы бүлікшілерді тоқтату үшін не істеп жатқанын сұрағанда, Санд: «Біз қолымыздан келгеннің бәрін жасап жатырмыз», — деп жауап берді, сол кезде байланыс үзіліп кетті.

#### Сенатты эвакуациялау
Ғимараттағы адамдардан кабинеттеріне өтіп, есік пен терезелерін жабу сұралды. Сыртта қалғандарға «пана іздеуге» кеңес берілді. Капитолийдегі полицейлер қолдарына қару алып, наразыларды ғимараттан кетуге шақырды. Құқық қорғау органдары көз жасауратқыш газ қолдана бастағаннан кейін Конгресс мүшелеріне газтұмылдырық киюге бұйрық берілді. *ABC News* Капитолий ғимаратында оқ атылғаны естілгенін және Өкілдер палатасының кіреберіс есігінде қарулы қарсы тұру болғанын хабарлады. Бұған дейін *[[The Washington Post]]* Пентагонның Капитолийге Ұлттық гвардияның қосымша күштерін жіберуден бас тартқанын хабарлаған. Бұған жауап ретінде Вирджиния мен Мэриленд штаттары Вашингтонға наразылық акцияларын басу үшін өз бөлімшелерін жіберді.

6 қаңтар күні күндіз АҚШ президенті Дональд Трамп Twitter-дегі өзінің аккаунтында Вашингтондағы наразыларға бейнеүндеу жариялап, бейбітшілік пен тәртіпке шақырды. Саясаткер Капитолий ғимаратына басып кірген наразыларды үйлеріне қайтуға шақырды.

Трамптың өз жақтастарына арналған бейнеүндеуін Twitter, Facebook және YouTube бұғаттады. Бұғаттаудың себебі — «ұрланған сайлау» туралы мәлімдемелер, олар наразылықтардың жалғасуына әкелуі мүмкін. Twitter АҚШ президентінің аккаунтын Трамптың сайлаудағы жеңісі туралы твиттер өшірілгенге дейін 12 сағатқа бұғаттады.

Елу екі адам қамауға алынды.

Трампты қолдайтын наразылар физикалық зиян келтірді. Капитолийдің бүкіл аумағында көптеген тонау және вандализм әрекеттері болды. Наразылар Өкілдер палатасының спикері Нэнси Пелосидің кеңсесін басып алып, үстелдерді аударып, қабырғалардағы суреттерді жұлып тастады; Сенат депутатының кеңсесі мен өнер туындылары тоналды, ал Капитолий полицейлері ғимараттың «талқандалғанын» хабарлады. Ғимараттың барлық жерінде әйнек терезелер сындырылып, еденге әйнек пен қоқыс үйілген. Наразылар Associated Press-тің жазу және хабар тарату жабдықтарын репортёрларды қудалап жібергеннен кейін жойды. Капитолий маңындағы зорлық-зомбылық салдарынан 14 офицер жарақат алды.

### Қатысушылар
«Бугалу» қозғалысының жақтастары, Three Percenters, Proud Boys, Oath Keepers, Groypers, ұлтшыл-анархистер, неоконфедераттар және қара еврейлер шабуыл кезінде немесе оның барысында эмблемалары бар белгілер мен жабдықтарды киіп жүрді; кейбір қатысушылар Освенцим-Биркенау концлагеріне және оның *«Arbeit macht frei»* («еңбек сені еркін етеді») деген ұранына сілтеме жасайтын жейделерді қоса, неонацистік киім киді. Ұлттық социалистік клубтың — неонацистік көше бандасының — мүшелері шабуылға қатысуы туралы егжей-тегжейлі айтып, бұл әрекеттер «АҚШ-тағы Ақ нәсіл революциясының басталуы» деп мәлімдеді.

Шабуылдан кейін Associated Press агенттігі 120-дан астам қатысушылардың жария және онлайн жазбаларын зерттеп, олардың көпшілігі әлеуметтік желілерде 2020 жылғы президенттік сайлау туралы астыртын ой-пікірлер теорияларын қолдағанын, сондай-ақ QAnon астыртын ой-пікірлер теориясы жақтастары таратқан көзқарастарды бөліскенін анықтады. Бұдан бөлек, шабуылға дейін кейбірі демократ және республикалық саясаткерлерге қоқан-лоқы көрсеткен. Оқиға интернетте аса танымал деп сипатталды; оның барысында «Трампты қолдайтын интернет белсенділері» мен жанкүйерлер тікелей эфирлер жүргізіп, селфи жасады. Акция қатысушыларының арасында белгілі музыкант, Iced Earth рок тобының жетекшісі Джон Шаффер болды.

Оқиға кезінде кемінде он үш қазіргі және бұрынғы республикашыл депутат болды. Барлығы да зорлық-зомбылық әрекеттеріне қатысқанын жоққа шығарды.

### Құқық қорғау органдарының әрекеттері
2021 жылғы 6 қаңтар шамамен сағат 14:31-де Вашингтон мэрі Мюриэл Баузер сол түні күшіне енетін коменданттық сағат енгізетінін жариялады. Вирджиния штатының губернаторы Ральф Нортам көршілес Александрия қаласы мен Солтүстік Вирджиниядағы Арлингтон округінде де коменданттық сағат енгізді.

Нортам Вирджиния Ұлттық гвардиясының мүшелері мен штаттың 200 сарбазын Вашингтон құқық қорғау органдарына қолдау көрсету үшін жіберді.

Полиция наразыларды Капитолийден алыстатуға тырысуды жалғастырды, наразылықтар жалғасты, олардың кейбірі Капитолий төбесінен тыс жерлерге ауысты. Репортёрларға ауызша және физикалық шабуылдар жасалғаны хабарланды, бұл ретте наразылар БАҚ-ты «жалған жаңалықтар» таратты деп айыптады.

Жергілікті уақыт бойынша шамамен 18:00-де полиция Капитолий ғимаратын наразылардан «толық тазарту» туралы жариялады, олардың соңғылары кешеннің шығыс бөлігінде қалды. Операция көзден жасауратқыш газ және жарық-шу гранаталарын қолдану арқылы жүргізілді.

6 қаңтар кешінде АҚШ Конгресі президент сайлауында сайлаушылар алқасының дауыс беру нәтижелерін бекітті, оған сәйкес демократ Джо Байден жеңіске жетті. Конгрессмендер АҚШ президенті сайлауының қорытындыларын растады, оған сәйкес Байден қазіргі президент Дональд Трамптан озып шықты (Байден — 306 дауыс, Трамп — 232 дауыс; жеңіске жету үшін 270 дауыс қажет еді).

6 қаңтарға қараған түні Вашингтон Ұлттық гвардиясының 2700 әскери қызметшісі және Вирджиния Ұлттық гвардиясының 650 әскери қызметшісі Вашингтонға жіберілетіні хабарланды. Нью-Йорк штатының губернаторы Эндрю Куомо басқа штаттар уәде еткен ресурстарға қосымша ретінде Колумбия округіне Нью-Йорк Ұлттық гвардиясының мың әскери қызметшісін жіберуге уәде берді. 6 қаңтарға қараған түні мэр Баузер Вашингтондағы төтенше жағдай режимін 15 күнге ұзарту туралы бұйрық шығарды, өйткені кейбір адамдардың «инаугурацияға дейін өздерінің қатыгез наразылықтарын жалғастыратынын» болжады.

Келесі күні армия министрі Райан Д. Маккарти Капитолий ғимаратының айналасына кемінде 30 күнге қоршау орнатылатынын жариялады; сол күні оның құрылысы басталды. Сондай-ақ Маккарти Нью-Джерси Ұлттық гвардиясының әскерлері, сондай-ақ Делавэр, Нью-Йорк және Пенсильвания Ұлттық гвардиясының әскерлері мобилизацияланатынын мәлімдеді.

### Сайлаушылар дауыстарын санаудың аяқталуы
Конгресс Капитолий наразылардан тазартылғаннан кейін қайта жиналды, ал Сенат 6 қаңтарда шамамен 20:00-де өз отырысын жалғастырып, Аризона сайлаушыларына қатысты қарсылықты талқылауды аяқтау үшін қайта жұмысын бастады. 21:58-де Сенат қарсылықты 93–6 есебімен қабылдамады, тек алты республикашыл ғана қолдады: Тед Круз, Джош Хоули, Синди Хайд-Смит, Джон Нили Кеннеди, Роджер Маршалл және Томми Табервилл. 23:08-де Өкілдер палатасы да ұсынысты 303—121 есебімен қабылдамады. «Қолдағандардың» барлығы республикашылдардан болды, ал «қарсы» дауыс бергендер — 83 республикашыл және 220 демократ.

Тағы бір қарсылықты Пенсильваниядан республикашыл өкіл Скотт Перри және Миссуриден сенатор Джош Хоули Пенсильвания сайлаушыларына қатысты білдірді, бұл қарсылықты талқылау үшін бірлескен отырыста тағы екі сағаттық үзіліс жасалды. 7 қаңтарда сағат 00:30-да Сенат бұл қарсылықты да 92–7 есебімен қабылдамады, дауыс беру нәтижесінде алдыңғыдай адамдар қолдады, тек сенаторлар Синтия Ламмис пен Рик Скотт қолдап, ал Джон Кеннеди қарсы дауыс берді. 03:08-де Өкілдер палатасы да қарсылықты қолдау туралы ұсынысты 282—138 есебімен қабылдамады. Бұл жолы да «қолдағандардың» барлығы республикашылдар болды, ал «қарсы» дауыс бергендер — тек 64 республикашыл және 218 демократ.

Сағат 3:41-де Конгресс сайлаушылар алқасының дауыс беру нәтижелерін растады — Байден 306 дауыс, Трамп 232 дауыс жинады. Пенс Байден мен Харрис 20 қаңтарда қызметіне кірісетінін мәлімдеді.

### Қауіпсіздік шаралары
Капитолийге шабуылдан кейін және қудалау жағдайлары жиілеген соң Конгресс мүшелеріне әуежайларда қосымша күзет берілді. Байденнің инаугурациясы күні Рональд Рейган атындағы Вашингтон ұлттық әуежайы, Балтимор–Вашингтон халықаралық әуежайы және Даллес атындағы Вашингтон әуежайы Капитолий полициясы тарапынан қорғалатын болады.

Шабуылдан кейін Капитолийдегі қауіпсіздік шаралары күшейтілді. Капитолийдің айналасына күзет қоршауы орнатылды, ал Ұлттық гвардияның 6200 әскери қызметшісі ел астанасы маңына орналастырылды. 20 қаңтарға дейін астанаға бекітілген Ұлттық гвардия бөлімшелеріне өлімге әкелетін қару қолдану құралдарына қол жеткізуге рұқсат беріледі.

## Колумбия округінен тыс жерлердегі оқиғалар

### Штаттар капитолийлері
АҚШ Капитолийіне шабуылдан кейін қауіпсіздік себептеріне байланысты АҚШ-тың бірнеше штат капитолийлері жабылды.

Сакраменто (Калифорния) қаласында он бір адам бұрыш бүріккішін заңсыз сақтағаны үшін қамауға алынды. Жарақаттар туралы хабарланбағанымен, кем дегенде бір шабуыл жасалғаны айтылды. Сакраменто орталығында бірнеше көше жабылып, бірнеше автобус бағыты тоқтатылды, ал демонстрацияға 200-ден астам полиция қызметкері жіберілді. Кейбір топ мүшелері ультраоңшыл Proud Boys қозғалысын қолдайтын жазуы бар жейделер киді. Джорджиядағы жасақтар да Джорджия штатының Капитолийіне шабуыл жасауға тырысты, бұл Джорджияның мемлекеттік хатшысы Брэд Раффенспергер мен басқа да ресми тұлғалардың эвакуациялануына себеп болды. 2021 жылғы 6 қаңтарда шамамен 15:15-те Джорджия Капитолийі маңындағы демонстрацияның басым бөлігі таратылғаны хабарланды. Канзас штатының Капитолийінде де наразылықтар өтті. Капитолий күзетшісінің айтуынша, наразыларға ротондада болуға рұқсат берілді, өйткені олардың сол жерде акция өткізуге рұқсаты болған.

Миннесота штатының Сент-Пол қаласында өткен «Капитолийді шабуылдау» атты бейбіт митингіні Миннесота штаттық патрулінің шамамен 30 әскери қызметшісі қарсы алды және ол штат Капитолийіне зиян келтірген жоқ. Кейін демонстранттар губернатор резиденциясына қарай бет алды. Вашингтонда адамдар АҚШ Капитолийіне кіріп кеткенін білгенде, наразылар қуанды. Небраска штатының Линкольн қаласында наразылар Небраска заң шығару жиналысының жаңа сессиясының ашылуы кезінде штат астанасы маңына жиналды. Огайо штатының Колумбус қаласында наразылар мен қарсылар Огайо штатының Үйі алдында акция өткізді. Бір зорлық-зомбылық оқиғасы туралы хабарланды. Оклахома-Сити қаласындағы Оклахома штатының Капитолийі кезекті наразылық орнына айналды. Бір адам өрт қоюға әрекет жасағаны, сондай-ақ шабуыл және өзгенің жалауын өрттеуге тырысқаны үшін қамауға алынды. Наразылық жүздеген адамды қамтыды және жалпы бейбіт өтті. Невада штатының Карсон-Сити қаласында да халық жиналды.

Теннесси штатындағы екі депутат Нэшвилл қаласындағы *Legislative Plaza* алаңында дұға митингін өткізді. Жиналғандар саны шамамен 150 адам болды. Вашингтон штатының Олимпия қаласында наразылар Вашингтон губернаторы резиденциясының алдындағы көгалға шықты.

### АҚШ-тың басқа қалалары
Лас-Вегастағы (Невада штаты) Ahern қонақүйінің маңына бірнеше жүздеген адам жиналып, наразылық акциясын өткізді. Шерушілер Лас-Вегас бульварына шығып, Ллойд Д. Джордж атындағы федералдық сот ғимаратына дейін маршпен барды. Наразылықтар Лос-Анжелес аймағында да өтті, соның ішінде Лос-Анжелес полиция департаментінің штаб-пәтері, Беверли-Хиллз және Ньюпорт-Бич қалаларында. Сондай-ақ бір оқиға тіркелді: наразылардың бірі қарсы наразылыққа шыққан адамды химиялық тітіркендіргішпен бүркіген.

### Басқа елдер
Канадада ондаған адам Торонто, Ванкувер және Калгари қалаларында Трампты қолдау үшін жиналды. Ванкувердегі митинг кезінде Канадалық телерадиохабар тарату корпорациясының фототілшісі Бен Нелмске наразылардың бірі шабуыл жасаған.

Жапонияда Трампты қолдау мақсатында бірнеше жүздеген адам Токиода жиналды. Наразылардың кейбірі АҚШ туы мен Күншығыс туын ұстап шықты. Токиодағы митинг «Happy Science» діни қозғалысының қолдауымен өтіп, Вашингтондағы митингіден бірнеше сағат бұрын ұйымдастырылды.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ Капитолийіне шабуыл (2021)
Санат:6 қаңтар оқиғалары
Санат:2021 жыл қаңтардағы АҚШ
Санат:2021 жылдағы наразылықтар
Санат:Вашингтондағы наразылықтар
Санат:АҚШ-тағы жаппай наразылықтар