open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сәуле Сыздыққызы Бапанова

**Сәуле Сыздыққызы Бапанова** (12.03.1956 жыл, Қызылорда облысы Шиелі ауданы «Үлгілі» кеңшарында туған) - суретші. Қазақ. Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры. ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі. Көптеген гобелендік полотнолардың авторы.

## Білімі
* Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін (1976);
* С.Г. Строганов атындағы Мәскеу жоғары көркемөнер өнеркәсібі училищесінің көркем тоқыма бөлімін (1981) бітірген.

## Шығармалары
*Соңғы еңбектері:*
* «Сарыарқа» (2004)
* «Жер жаннаты» (2006, жүн, қолмен тоқу)
* «Көшпелі бақ» (2006)
* киіз киімдерінің топтамасы (2008)
* «Көкке таңырқау» (2007)
* «Түнгі мерген» (2007)
* «Тағдыр тоқуы» (2007)
* «Салт атты әйел» (2007)
* «Ғасырлар биі» (2009)
* «Көк бөрі (Қасқыр ана)» (2010). 

## Көрмелерге қатысуы
* Польшада (Азия және Тынық мұхит мұражайы, Варшава қаласы, 1993);
* I Халықаралық симпозиумда (Түркия, 1996);
* Мемлекеттік шығыс халықтары бейнелеу өнері мұражайында (Ресей, 1996); 
* Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында (1996); 
* Германияда (ҚР суретшілөр тобының Германиядағы көрмесі, Майндағы-Франкфурт қаласы, Бонн қаласы, 1997); 
* ҚР Орталық өнер мұражайында (Алматы қаласы, 1997); 
* «Шартарапты шарлау» («Тәңірі-Ұмай» галереясы, Алматы қаласы, 1999) жеке көрмелерін өткізген. 

Жұмыстары көптеген республикалық, халықаралық симпозиумдар мен көрмелерде ұсынылған: 
* Бүкілодақтық «Сенеж» шығармашылық тобы (Ресей, 1986); 
* Халықаралық көрме (Канн қ., Франция, 1989); 
* «Көркем тоқыма-1989» халықаралық байқауы (Рига қ., Латвия); 
* Этнография мұражайындағы көрме (Польша, 1994); 
* Халықаралық кілем өнімдері байқауы (Түркия, 1995); 
* Халықаралық ислам өлдері өнерінің фестивалі (Тегеран қ., 1995)
* Халықаралық «Киіз-98» симпозиумы (Вильнюс қ., Литва, 1998); 
* Халықаралық симпозиум (Дания, 1998) және басқалар. 

Жүмыстары Қазақстан, Ресей, Украина, Польша, Дания, Испания мұражайларында, сондай-ақ Қазақстан, Франция, Америка, Лихтенштейн, Түркия, Германия, Швеция, Швейцариядағы жекеменшік коллекцияларында сақталуда. 

## Қоғамдық қызметі
* 1981 жылдан бері - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының оқытушысы.
* ҚР Суретшілер одағының мүшесі (1981 жылдан).
* ЮНЕСКО жанындағы Халықаралық суретшілер қауымдастығының мүшесі (2002 жылдан).

## Марапаттары
* «Платина Тарлан» сыйлығының лауреаты.
* ҚР Мәдениет министрлігі құрмет грамотасымен марапатталған.
* Халықаралық, республикалық конкурстар және фестивальдер дипломдарының иегері.
* Мәдениет қайраткері.

## Отбасы
* Әкесі - Нұркеев Сыздық. Анасы - Башарова Айдан.
* Тұрмыста. Жұбайы - Бапанов Әлібай Қалтайұлы - суретші.
* Ұлы - Бапанов Агин, маркетолог;
* қызы - Бапанова Ая,студент.

## Дереккөздер


Санат:12 наурызда туғандар
Санат:1956 жылы туғандар
Санат:Шиелі ауданында туғандар
Санат:Қазақстан суретшілері
Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері
Санат:Мәскеу жоғары көркемөнер өнеркәсібі училищесі түлектері
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясының профессорлары
Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары
Санат:Тарлан сыйлығының иегерлері
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Александр Федорович Вербняк

**Александр Федорович Вербняк** 
1953 жылы 27 сәуірде Краснодар өлкесі Белореченск ауданы Чернигов стансасында туған. Орыс.
Әкесі - Вербняк Федор Игнатьевич (1927-2002), газэлектрдәнекерлеуші болған. Анасы - Вербняк Валентина Пантелеевна, зейнеткер, бастауыш сыныптар мұғалімі болған.

В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының
машина құрылысы, металл кесуші аспаптар мен саймандардың технологиясы факультетін (1981) инженермеханик мамандығы бойынша; Павлодар университетінің
магистратурасын (2004) менеджмент магистрі болып
бітірген.

Экономика ғылымдарының кандидаты (2007).
*«Павлодар университетінің хабаршысы»* журналында
жарияланған *«Павлодар облысының индустриялық-инновациялық дамуы», «Павлодар облысы өнеркәсібінің
жағдайы және оны индустриялық-инновациялық дамыту
жолдары»* жарияланымдарының авторы.

Орыс және неміс (сөздікпен) тілдөрін біледі.
*«[[Нұр Отан]]»* ХДП мүшесі (2001 жылдан).
1972 жылдың сәуірінен - Земетчинск бас май зауыты
инженер-механигі (Пенза облысы). 1972 жылдың мамырынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1974 жылдың
маусымынан тамызына дейін - Орынбор сүт өнеркәсібі
өндірістік бірлестігінің инженері. 1974 жылдың тамызынан - Орынбор май зауытының шебері. 1974 жылдың
қазанынан - *«Радиатор»* зауытының шебер (Орынбор қ.).
1975 жылдан - *«Орынборэнергоқұрылыс»* тресі 3 ҚБ
слесарі. 1976 жылдан - әскери-құрлыс отрядында қызметте. 1984 жылдан - Қазақстан Компартиясы Екібастұз
қалалық комитетінің нұсқаушысы. 1986 жылдан - Екібастұз
сүт зауытының директоры. 1990 жылдан - Павлодар сүт
комбинатының директоры. 1992 жылдан - *«Сүт»* АҚ төрағасы (Павлодар қ.). 1995 жылдан - Павлодар қаласы
әкімінің бірінші орынбасары. 1998 жылдан - Солтүстік
Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары. 2001 жылдан -Павлодар облысы әкімінің бірінші орынбасары.
2010 жылдың қарашасынан бері - Екібастұз қаласының
әкімі.

*«Құрмет»* (2004) орденімен; *«Ұлы Октябрь Социалистік революциясына 60 жыл»* (1977), *«КСРО Қарулы Күштеріне 60
жыл» (1978), «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасы-
ныңтәуелсіздігіне Южыл» (2001), «Қазақстан Конституция-
сына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл»
(2006), «Астананың 10 жылдығы»* (2008) медальдарымен
марапатталған.

Әскери атағы - полковник.
Діни көзқарасы - православиелік.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Тәуелсіздік,
тұрақтылық, ұлтаралық келісім және өркендеу»*.
Хоббиі - спорт, балық аулау.

Сүйіп оқитын әдебиеті -ғылыми әдебиет, детективтікжәне
тарихи жанрлар.

Үйленген. Жұбайы - Вербняк Людмила Ивановна, «Веер»
ЖШС директорының орынбасары (Павлодар қ.). Ұлдары -
Вербняк Александр (1975 ж. т.); Вербняк Артем (1988 ж. т.);
қызы - Вербняк Наталья (1985 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Екібастұз әкімдері
Доскей

**Доскей** (2001 жылға дейін — *Зелёная Балка*) — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл, Доскей ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде.

## Халқы

## Тарихы мен шаруашылығы
Іргесін 1911 жылы Қызылқұдық қонысында украин қоныс аударушылары қалаған. Бастапқы атауы — "Зеленая Балка". 2001 жылы Доскей аулы болып езгертіледі. Округ аумағыңда 1929 жылы «Трудовик» ауыл шаруашылығы артелі ұйымдасқан. 1945 жылы В.И.Чапаев және Доскей атындағы ұжымшарларды біріктіру нәтижесінде Победа ұжымшары болып қайта құрылған. 1960 жылы «Победа» кеңшары аталды. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары — егін шаруашылығы мен сүтті ірі қара өсіру болды. 2004 жылы «Жеңіс-2004» ЖШС болып қайтадан іске қосылды. Жерінің жалпы ауданы 24,5 мың га. Округте кұс есіру және жұмыртқа ендірумен айнапысатын «Майқұдық кұс фабрикасы» ЖШС, шошқа өсірумен айналысатын «Медеу» жауапкершілігі шектеулі өндірісгік коммерциялық фирма және 15 шаруа қожалығы бар.

## Инфрақұрылымы
Кітапхана, орта мектеп, саз мектебі, пошта, телефон стансасы, басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Белгілі айтыскер ақын Доскей Әлімбаевтың ескерткіш құлпытасы орнатылған.  Орталық кеше Доскей Әлімбаев есімімен аталады. Доскей ауылы Социал Еңбек Ері Дәкия Асылбекованың туған жері, көшелердің біріне осы кісінің есімі берілген. Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Сұрыптау темір жол стансасы 18 км жерде.

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Салт

**Салт** — тұрақтылық қасиетіне ие болған мәдени іс-әрекеттер жинағы. Олар адамдардың іс-әрекет стереотиптеріне айналады, жалпылық қасиетке ие болады. Салт ғасырлар бойы тарихи негізде калыптасып, үрпақтан-ұрпакка беріліп отыратын әдет-ғұрып, жалпыға бірдей тәртіп. Салттың шектеушілік қызметі (мысалы, жыныстык бейберекеттілікті), жақындастыру қызметі (ауыз бірлікті қалыптастыру), ақпараттық қызметі бар. Салт әлеуметтік ақпараттың жиналуының, сақталуының және келер үрпаққа жеткізілуінің өзіндік құралы. Салт - халық даналығының, жалпыға ортақ игіліктердің квинтэссенциясы.

## Әдебиет
* Қалиев С., Оразаев М., Смайылова М., Қазақ халқының салт-дәстүрлері. А„ 1994; Оразбекова К., "Иман және инабат", 1993.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мәдениеті
Әшімтай Қарымсақұлы

**Әшімтай Қарымсақұлы** *([[1820]]-[[1918]]*), белгілі күйші. 

Тоқырауын, Ақтоғай өңірінде өмір сүрген. Халық күйлерін орындап қана қоймай, өзі де күй шығарған. Күйлерінің көпшілігі кейінгі ұрпаққа жетпей қалған. *«Қоңыр қаз»* күйі ғана сақталған. 

Әшімтайдың баласы Хамза да домбыра тартып, күй шерткен. Хамзадан туған Мағауия баба дәстүрін жалғастырып, дарабоз домбырашы, шертпе күйдің шебері атанды. Әшімтайдің өмір жолы, күйдің шығу тарихы жайлы ақын Ж.Қашкынов «Қоңыр қаз» атты дастан жазды.

## Дереккөздер


Санат:1820 жылы туғандар
Санат:1918 жылы қайтыс болғандар
Санат:Күйшілер
Карбюратор (Көлік)

thumb|карбюратора
**Карбюратор** - бензин мен ауадан 
тұратын жанушы қоспа дайындайтын 
құрылғы.

## Қалтқысыз карбюратор

Жанармайдың керекті деңгейін автоматты 
түрде ұстайтын (Қалтқылы
камера сияқты) және оны араластыру 
камерасына берілуін қамсыздандыратын 
құрылғыға ие болатын карбюратор.

## Екікамералы карбюратор

Бір корпуста екі араластыру
камераға ие болатын карбюратор.

## Золотникті карбюратор

Дроссельдік жапқыштың
қызметін золотник атқаратын карбюратор.

## Бір камералық карбюратор

Корпуста бір араластыру
камерасы бар карбюратор.

## Қалтқылы карбюратор

Жанармайды араластыру камерасына 
жіберу және сақтау үшін
қалтқылы камерасы бар карбюратор.

## Тұрақты ажырату карбюраторы

Диафрагма астындағы кеңістікте тұрақты 
ажыратуды автоматтық түрде ұстайтын 
және қалтқылы камераның
қызметін атқаратын дифрагмалық
құрылғысы бар карбюратор.

## Ағыны түсетін карбюратор

Ауаның ағыны үстінен астына 
жүретін карбюратор.

## Дереккөздер


Санат:Транспорт
Баян Кәрібайқызы Барманқұлова

**Баян Кәрібайқызы Барманқұлова** (22.03.1942 жыл, Алматы қаласында туған) - өнертанушы, өнер тарихшысы. Қазақ.

## ӨӨмірбаяны
* М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің өнер тарихы бөлімшесін бітірген (1965), өнертанушы, өнер тарихшысы.
* 1965 жылдан - Т. Шевченко атындағы ҚМКГ аға ғылыми қызметкері.
* 1967-1969 жылдары - УКСР Донецк облысының Горловка қаласындағы көркем галереяның аға ғылыми қызметкөрі.
* 1969 жылдан - В.И. Ленин атындағы ҚазПТИ этика және эстетика оқытушысы.
* 1976-1980 жылдары - Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайының «Өнер кеңесі» бөлімінің меңгерушісі.
* 1982-1997 жылдары - Алматы құрылыс-сәулет институтының өнер, сәулет өнері, қала құрылысы мен мәдениет тарихы оқытушысы.
* 1999-2005 жылдары - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының шығармашылық психологиясы және өнер тарихы пәндерінің оқытушысы.
* 2009 жылдан бері - Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайының жетекші ғылыми қызметкері.

## Шығармалары
Кітап-альбомдары:
* «Үкі Әжиев» (1984)
* «Қазақстан акварелі» (1989)
* «Қазақстанның бейнелеу өнері» (1990)
* «Қазақстан портретіне жүз жыл» (2002)
* «Есімдер достастығы» (2005) 
Кітаптары:
* «Қазақстанның өнер тарихы» оқулығындағы тараудың (2006)
* «Марат Бекеев» (2007)
* «Абрашид Сыдыханов» (2007) атты кітаптардың; 
көптеген мақала мен жарияланымның авторы.

## Отбасы
* Әкесі - Барманқұлов Кәрібай Барманқұлұлы (1902-1990), қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі болып жұмыс істеген. Анасы - Жүсіпова Ғалия Ахметжанқызы (1919-1967), «Алматы» кинотеатрының тексерушісі болып жұмыс істеген.
* Ұлдары - Вербовский Андрей (1966 жылы туған), Вербовский Иннокентий (1968 жылы туған), Вербовский Виктор (1973 жылы түған).

## Дереккөздер


Санат:1942 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:22 наурызда туғандар
Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Қазақстан өнертанушылары
Санат:Қазақстан өнер тарихшылары
Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті оқытушылары
Санат:Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясы оқытушылары
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары
Санат:Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы қызметкерлері
Қанат Мырзағалиұлы Ғабдулин

**Қанат Мырзағалиұлы Ғабдулин** 
1966 жылы 28 наурызда Қостанай облысы Семиозерный
ауданының Москалевка кентінде туған. Қазақ.
Әкесі - Ғабдулин Мырзағали Ғабдулинұлы, зейнеткер,
кеңшар, ЖШС директоры болған. Анасы - Ғабдулина
Майнүр Қасенғазықызы, зейнеткер.

Еңбек Қызыл Ту орденді Қазақ ауылшаруашылық институтының агрономия факультетін бітірген (1991), мамандығы - *«[[Агрономия]]»*.

Биология ғылымдарының кандидаты (2001). Кандидаттық
диссертациясының тақырыбы: *«Күздік бидайдың суыққа
төзімділігінің генетикалық аспектілері».
«Алмалы»* күздік бидай сұрыбының тең авторы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
*«[[Нұр Отан]]»* ХДП мүшесі.

1983 жылдың маусымынан - Қостанай облысы Семиозерный ауданының «Қазанбас» кеңшарының жұмыскері, малшысы. 1983 жылдың қарашасынан - Қазақ ауыл
шаруашылығы институтының дайындық бөлімінің тыңдаушысы. 1984 жылдан - Кеңес Әскері қатарында қызметте. 1986 жылдан - Еңбек Қызыл Ту орденді Қазақ
ауылшаруашылық институтының студенті. 1991 жыл-
дан - ҚазҒЗИ агрономы, аспиранты, ғылыми қызметкері.
1997 жылдан - *«Мырза»* ЖШС директорының орынбаса-
ры (Қостанай облысының Әулиекөл ауданы). 2001 жыл-
дан - А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік
университетінің аға оқытушысы. 2002 жылдан - Қостанай
облысындағы Әулиекөл ауданы әкімінің орынбасары. 2005
жылдан - *«Қостанай облысының Ауыл шаруашылығы
департаменті»* МБ директоры.
2006 жылдың маусымынан бері - Қостанай облысы Сарыкөл ауданының әкімі.

*«Құрмет»* (2007) орденімен, *«Қазақстан Конституциясына
10 жыл»* (2005) медалімен марапатталған.
Әскери атағы - аға лейтенант.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н. Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Әлемнің 10
жетекші елдері қатарында»*.
Хоббиі - сканвордтар, бильярд.
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және классикалық әдебиет.

Үйленген. Жұбайы - Ғабдулина Дина Жұмажанқызы
(1967 ж. т.), «Республика» ЗҚ жұмыс істейді. Қызы - Ғабдулина Гаухар Қанатқызы (1991 ж. т.); ұлы - Мырзағалиев
Ерсұлтан Қанатұлы (1998 г. p.).

## Дереккөздер


Санат:Арқалық әкімдері
Еламан Байғазиев

**Байғазиев Еламан** (1927-1989 )- болат балқытушы, Социалистік Еңбек Ері (1958), ҚазКСР-інің еңбек сіңірген металлургы (1965), ФЗО мектебін  бітірді. 

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1945 жылы Ресейдің Ревда металлургия зауытында (Свердловск облысы) тәжірибеден өткен соң  Қарағанды металлургия зауытының 2 мартен цехында шахташы болады.  
* 1953 жылдан бастап болат балқытушы болып істеді. Болатты тез балқытудың шебері атанды.  
* ҚазКСР-інің еңбек сіңірген металлургы (1965)

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1958)

## Дереккөздер

* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2009. — Т. 3. — 181 с.
* В Таразе именем Героя названа улица 
* К 50-летию Казахстанской Магнитки посвящается
 
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан металлургтері
Абд

thumb|300px|Құлды сату көрінісі **Абд** (көпшесі: *ибад*) - «құл» деген мағынаны білдіреді, ауыспалы мағынада да қолданылады, кейбір кісі аттарының құрамына енеді. Құранда адам мен Аллаһтың бір-біріне көзқарасы мен қарым-қатынасы, құл мен қожайын қарым-қатынасы секілді-Аллаһ өзіне құлшылық еткен адамдарға қалай қамқорлық жасаса, адамдар да өздерінің кұлдарын солай қорғауы керек делінген. Құлдар барлық жерде Абд деп аталады, тек бір жағдайда ғана Абд мамлюк деген сөз кездеседі, бұл кейбір басқа нұсқаларға қарағанда, шамасы туғаннан құл емес, сатып алуға болатын әскери тұтқын құл деген ұғымды білдіретін болса керек. Құлға ерікті түрде бостандық беру – Құдай қолдайтын іс, ол жетімге немесе кедей-кепшікке аштық кезінде тамақ бергенмен тең сауап. Ал қоғамда құдды босатыл жіберу - қожасы үшін өзінің антын бұзған немесе байқаусыз кісі өлтірген адаммен бірдей айыпталатын жазаның түрі болып есептелді. Құнды босату жазбаша қолхатпен куәландырылады. Мұсылмандарды құлға айналдыруға мүлде болмайтыны туралы заңгерлер мектептерінің бірнеше ұрпақтары мойындаған шешім іс жүзінде жиі бұрмаланып отырды, өйткені көтеріліске шығып, қарсылық көрсеткен адам мұсылман саналмады. Сондай-ақ көтеріліс кезінде қолға түскен тұтқындар, көбінесе, құл ретінде сатылып жіберілді. Заңды бұзып, қарызын төлемегендерді де құлға айналдыру ісі де ұшырасты.
Құлдар үйлі-баранды болуға ерікті болғанымен оған қожасының рұқсаты қажет еді. Үйленген құл мен күннің ажырасуы үшін қожасынан рұқсат қажет етілмеді және қожасының өз еркімен құлы мен күнін айыруға құқығы болмады.
Дін жолындағы мұсылман құл бостандықтағы мұсылманмен тең деп қаралды, алайда оған жұма намазына қатысу, зекет, садақа беру міндет деп табылмады. Егер намазға имам болатын басы бос мұсылман болмаған жағдайда, оның орнына құл жүре беретінді, алайда өзін тәуелсіз сезінетін діни мансаптың бірде-бірі құнға берілмеді. Құлдардың нақты жағдайы мұсылман заңгерлерінің теориялық суреттеуінен төмен деңгейде тұрды, алайда
көптеген кұлдар, өз қожайындарының орнына сай, қоғамда біршама жоғары дәрежеге ие болды. Бірқатар құлдар үй шаруасымен де айналысты. Мұсылман дүниесінде құлдық XX ғасырдың ортасына дейін сақталып келді. 
Алжирде 1848 жылы, Орта Азияда Ресейге қосылғаннан кейін, Хиуа, Бұхара хандықтарында 1873 жылы, Ауғанстан, Иран, Иракта 1923 - 29 жылы, Сауд Арабиясында XX ғасырдың 70 жылыдарында жойылды.

## Дереккөздер


Санат:Араб дін терминдері
Дүйсенғазы Мағауияұлы Мусин

**Дүйсенғазы Мағауияұлы Мусин** (15 шілде 1957 жыл, Семей облысы, Жарма ауданы, Ильинка ауылы) - қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының депутаты (2017 жылдан бері).

## Өмірбаяны

Еңбек Қызыл Ту Орденді Қазақ ауыл шаруашылығы институтын (1974) агроном мамандығы бойынша; Қазақ гуманитарлық заң университетін (2004) заңгер мамандығы бойынша бітірген.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

1979 жылдан - В. И. Ленин атындағы ұжымшардың тұқым өсіруші-агрономы, бас агрономы (Семей облысы, Жарма ауданы, Игоревка ауылы).

1985-1988 жылдары - ШҚО Жарма ауданы ауыл шаруашылық бөлімінің меңгерушісі.

Шығыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты (1992-1998; 1998-2001).

1993 жылдан - Қазақстан Ленин комсомолы атындағы асыл тұқымды кеңшар директоры (Абай облысы Жарма ауданы Жарық ауылы).

1996 жылдан - «Қалбатау» асыл тұқым зауыты» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (ШҚО Жарма ауданы Жарық ауылы).

2001 жылдан - ШҚО Жарма ауданының әкімі.

2009 жылдың сәуірінен бері - Шығыс Қазақстан облысы Көкпекті ауданының әкімі.

2014 жылдың желтоқсанынан бері - Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары.

2017 жылдан бастап – Шығыс Қазақстан облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының депутаты

Әскери атағы - запастағы полковник.

## Марапаттары

* «Құрмет» (2007) ордені
* Ауғанстан және ҚР шектеулі соғыстар ардагерлері одағының «Ерекше сіңірген еңбегі үшін»
* «Тыңға 50 жыл» (2005)
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған
* Мәдениет қайраткері
* Шар қаласының құрметті азаматы (2002)
* Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (1999)
* Қазақстанның Құрметті спорт қайраткері (2004).

## Отбасы

Әкесі - Мусин Мағауия. Анасы - Мусина Сақып.

Үйленген. Жұбайы - Мусина Бақытгүл Мұстафақызы (1959 жылы туған), зейнеткер, «Жасар» ҰШ кәсіпкері.

Ұлы - Мусин Ренат (1983 жылы туған); қызы - Мусина Жанна (1987 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:15 шілдеде туғандар
Санат:Жарма ауданында туғандар
Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері
Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері
Санат:Қазақстан селекционерлері
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Санат:Жарма ауданының әкімдері
Санат:Көкпекті ауданының әкімдері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Тыңға 50 жыл медалінің иегерлері
Санат:Ауғанстан және Қазақстан шектеулі соғыстар ардагерлері одағының Ерекше сіңірген еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан шектеулі соғыстар ардагерлері одағының Ерекше сіңірген еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері
Санат:Шар қаласының құрметті азаматтары
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Санат:Қазақстанның құрметті спорт қайраткерлері
Санат:Қазақстан полковниктері
Абдуллаһ ибн Аббас

**Абдаллаһ Ибн Аббас** (; *`Abd Allah ibn `Abbas*, әл-Аббас) (619–686) — Мұхаммед Пайғамбарлық (с.а.у.) немере інісі, Исламға  дейінгі тарихи әңгімелерді, Мұхаммед Пайғамбарлық (с.а.у.) жорықтары туралы аңыздарды таратушылардың бірі. Құран мәтінін түсіндіру ілімінің негізін салушы. Бізге жеткен мағлұматтарға қарағанда А. ибн Абдаллаһ. аса зиялы, ғажап білімдар, «қауым ғылымы» деген құрметті атақты иемденген адам. Мұхаммед пен оның сахабалары (с.а.у.) жөнінде айтылған әңгімелерді, хадистерді алғаш рет *Абдаллаһ ибн Аббас*. жинақтаған. Құранның жекелеген атау сөздеріне этимологиялық тұрғыдан талдау жасаған. Ондағы түсініксіз сөздерді Исламға дейінгі ақындар өлеңдерінен мысал келтіре отырып түсіндірген. Абдаллаһ ибн Аббастың «Құран тәфсірі» деген еңбегі сақталған.

## Дереккөздер
Каретка (Көлік)

**Каретка**- бағыттауыш (мысалы 
біліктің шлицтері) бойымен
қозғалатын механизмнің бөлігі.

## Дереккөздер


Санат:Транспорт
Жанна Кәкібайқызы Шаймұханбетова

**Жанна Кәкібайқызы Шаймұханбетова** (1961 жылы туған), кітапханашы. Қарқаралының түлегі. Мәскеу өнер институтын бітірген (1986). Қарқаралы ауданы Карбышевка ауылдық кітапханасында,
облыстық жасөспірімдер кітапханасында (1986-1993) істейді, 1993 жылдан Н. В. Гоголь атындағы облыстық кітапханада ғылыми-әдістемелік бөлім меңгерушісі, 1996 жылдан кітапхана директоры. ҚР Мәдениет, акпарат және қоғамдық келісім министрлігінің  «Мәдениет қайраткері» белгісімен марапатталған (2000).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Майра Смайылқызы Ғұмарова

**Майра Смайылқызы Ғұмарова** (1961 жылы 27 сәуірде Гурьев облысы Балықшы ауданының Дамба ауылында туған) — журналист, мемлекеттік қайраткер.

## Өмірбаяны
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (1990), журналист. Ұлты - Қазақ. Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1978 жылдан - Маңғышлақ облысы Ерәлиев кенті №7 ОМ аға пионер жетекшісі. 

1980 жылдан - *«[[Маңғыстау]]»* облыстық газетінің корректоры (Форт-Шевченко қ.). 

1982 жылдан - Гурьев облысы Балықшы ауданының *«Каспий арайы»* газетінің корректоры. 

1986 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті; Маңғышлақ облысы Қарақия ауданы *«Түлеген түбек»* газетінің бөлім меңгерушісі. 

1995 жылдан - коммерциялық *«Альбаз»* телеарнасының журналисі (Жаңаөзен қ.). 

1997 жылдан Жаңаөзен қаласы қалалық коммуналдық шаруашылық кәсіпорынының инженері. 

2000 жылдан - коммерциялық *«МИК ТВ»* телеарнасының журналисі (Жаңаөзен қ.). 

2001 жылдың қаңтарынан - Маңғыстау облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының маманы. 

2001 жылдың шілдесінен - Маңғыстау облысы әкімі аппаратының бұқарамен байланыс бөлімінің бас маманы. 

2002 жылдың шілдесінен - Маңғыстау облысы әкімі аппаратының бас маманы - баспасөз хатшысы. 

2002 жылдың желтоқсанынан - Маңғыстау облысы әкімі аппараты ақпараттық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы - баспасөз хатшысы. 

2003 жылдан - Маңғыстау облысы әкімі баспасөз қызметінің бас маманы, 2005 жылдан - жетекшісі. 

2006 жылдан - Маңғыстау облысы Мәдениет басқармасының бастығы.

2012-2013 жылдары - Маңғыстау облысы тілдерді дамыту басқармасының басшысы.

## Марапаттары
Маңғыстау облысы әкімінің алғыс хатымен аталған (2005).

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Әділбек Құлынтайұлы Дауылбаев

**Әділбек Құлынтайұлы Дауылбаев** (1964 жылдың 24 желтоқсанында туған, Таушық ауылы) – бұрынғы Жаңаөзен қаласының əкімі.

## Білімі
*1988 жылы Алматы құрылыс техникумын  және азаматтық құрылыс мамандығын бітірген.
*М. Тынышбаев атындағы Қазақ көлік және коммуникация академиясының *«Газ-мұнай құбырларын және газ-мұнай қоймаларын жобалау, салу және пайдалануға енгізу»* факультетін бітірген (2004), инженер-құрылысшы.

## Өмірбаяны
*1981 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін - Маңғыстау тұрғын үйлерді-пайдалануға бөру учаскесінің 3-ші разрядты жұмысшысы (Шетпе кенті).
*1988 жылдан - *«Маңғыстау Мұнай Құрылыс»* тресі қосалқы өндіріс комбинатының 3-ші санатты балташы ұстасы, ағаш шебері.
*1989 жылдың қаңтарынан - 4-ші разрядты бақылаушысы, темір-бетон бұйымдарының сапасы жөніндегі цехтың 2-ші санатты шебері (Жаңаөзен қ.).
*1989 жылдың қазанынан - Қызылтұран ұлутас ашық кенішінің 3-ші разрядты бақылаушысы, шебері (Шетпе кенті).
*1991 жылдан - Маңғыстау тұрғын үйлерді-пайдалануға беру учаскесінің шебері (Шетпе кенті).
*1993 жылдан - *«Маңғыстаумұнайжолдары»* ЖШС шебері, прорабы (Ақтау қ.).
*2000 жылдан - «Жолсервис» ЖШС құрылыс учаскесінің бастығы (Жаңаөзен қ.).
*2001 жылдан - Маңғыстау облыстық мемлекеттік сәулет-құрылыс инспекциясы дирөкторының орынбасары (Ақтау қ.).
*2002 жылдан -Маңғыстау облысы Сәулет-құрылыс бақылау және лицензиялау аумақтық басқармасының жетекші маманы.
*2003 жылдың сәуірінен - Маңғыстау облысы бойынша Индустрия, сауда және шағын бизнесті қолдау департаменті сәулет-құрылыс бақылау және лицензиялау бөлімінің жетекші маманы.
*2003 жылдың қазанынан - Маңғыстау облысы бойынша Сәулет-құрылыс бақылау, инспекциялау және лицензиялау басқармасының жөтекші маманы.
*2004 жылдан - Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасының жетекші, бас маманы, бөлім бастығы.
*2006 жылдан - Маңғыстау облысы Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы бастығының м.а., бастығы.
*2009 жылдың шілдесі 2017 жылдың желтоқсан айы аралығы - Маңғыстау облысы Қарақия ауданының әкімі.
*2017 жылдың желтоқсанынан - Жаңаөзен қаласының әкімі.

## Жеке өмірі
Ұлты - Қазақ. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Қазақстан Республикасының Тәуелсiздiгiне 20 жыл» медалімен марапатталған.

Үйленген. Ұлдары - Нұржас, Нұрдәулет, Нұрлыбек.

## Дереккөздер


Санат:Жаңаөзен әкімдері
Санат:Түпқараған ауданында туғандар
Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин

**Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин** 
1960 жылы 5 наурызда Батыс Қазақстан облысы Орда
ауданының Саралжын ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Ғұбайдуллин Наурыз, марқұм. Анасы - Тіліпова
Рауза Мәжитқызы, марқұм.
Алматы сәулет-құрылыс институтының жылу-газ жабдықтау және желдету факультетін бітірген (1985), инженер-
құрылысшы.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.
*«[[Нұр Отан]]»* ХДП мүшесі (2007 жылдан).
1977 жылдан - Орал облысы Орда ауданының Құрманғазы
атындағы кеңшарында құрылысшы. 1980 жылдан - Алматы сәулет-құрылыс институтының студенті. 1985 жылдың тамызынан - Орал облысы Орда ауданы Т. Масин
атындағы кеңшарының күрделі құрылыс шебері, 1985
жылдың қарашасынан - құрылыс инженері. 1995 жылдан - *«Т. Масин»* АҚ директорының орынбасары. 1997
жылдың маусымынан - БҚО Орда ауданы *«Парасат»* шаруа қожалығының жетекшісі. 1997 жылдың қарашасынан -
БҚО Орда ауданы Көктөбе ауылдық округының әкімі. 2001
жылдан - БҚО Бөкейордасы ауданы әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігі
Құрылыс істері жөніндегі комитетінің БҚО бойынша Сәулет-
құрылыс бақылауы, инспекциялау және лицензияландыру басқармасының бас маманы (Орал қ.). 2005 жылдан -
БҚО Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы
құрылыс сапасын бақылау бөлімінің бастығы, 2006 жылдан - бас маманы, 2008 жылдың қаңтарынан - Мемлекеттік
сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы бастығының орынбасары.
2008 жылдың қазанынан бері - Батыс Қазақстан облысы
Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасының
бастығы.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«[[Қазақстан]] -
2030» стратегиясын жүзеге асыру»*.
Хоббиі - спорт, кітап жинау.
Сүйіп оқитын әдебиеті - детектив жанры, романдар.
Үйленген. Жұбайы - Ғұбайдуллина Кпара Бақтығалиқызы,
үй шаруасында. Ұлдары - Ғұбайдуллин Азамат Ахметұлы,
Наурыз Ақтілек Ахметұлы; қызы - Ғұбайдуллина Индира
Ахметқызы.

## Дереккөздер
Абд әл-Жаббар

**Абд әл-Жаббар** (*Абд әл-Жаббар бин Ахмед әл-Хамадани*; (1025 жылы өмір сүрген) — Ислам дінінің көрнекті өкілі, шафиит мазһабының факиһы, яғни діни құқықтық төрт мазһабтың ішіндегі мұсылмандар қауымы толық мойындаған Әбу Абдаллаһ аш-Шафии мазһабының түсініктемешісі, фикһ білімпазы, заңгер. Көп жыл Бағдадта тұрды. Оны 971 жылы шамасында уәзір, мутазилашыларға (әл- Мутазила - дараланған, оқшауланған, бөлектенген) қамқоршысы *ас-Сахиб ибн Аббад* (938–995) фикһтан дәріс беруге Рейсге шақырады. Ол Рейде бас қази болып тағайындалады, кейін қади әл-қудат немесе әл-қади деген атаққа ие болды. Абд Әл-Жаббар кәләм, фикһ және табиғаттану бойынша бірнеше шығарма жазды. Оның сақталған шығармалары (1950-жылдың басында табылған) және *Әбу Рашид ан-Найсабури* (1024 ж.ө.) мен* ибн Маттуайх* (1076 ж.ө) сияқты шәкірттерінің туындылары мутазилашылардың ілімі туралы мағлұмат алудың негізгі көзі болып табылады.

## Дереккөздер

Санат:Мұсылман ғалымдар
Санат:935 жылы туғандар
Санат:1025 жылы қайтыс болғандар
Санат:Шафииттер
Санат:Мутазилиттер
Дүйсен Байғулин

**Байғулин Дүйсен** (1895, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы - 1966, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы) - шопан, Социалистік Еңбек Ері (1948). 

## Еңбек жолы
* Қазан төңкерісіне дейін байдың жалшысы болды. 
* 1929 жылы «Жөншілік» (Қарқаралы ауданы, «Бақты» кеңшары) ауыл шаруашылық артеліне мүшелікке енеді.
* 1947 жылы бағымындағы 58 малдың әрқайсысына тәулік сайын орта есеппен 1000 гектар салмақ қосылып, жоғары өндірістік көрсеткішке жеткен.

## Марапаттары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер

 
Санат:Қарқаралы ауданында туғандар
Санат:Қарқаралы ауданында қайтыс болғандар
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:Шопандар
Ерлан Сұлтанұлы Досмағамбетов

**Ерлан Сұлтанұлы Досмағамбетов**(1960 жылы туған), инженер, заңгер, экономика ғылым кандидаты. Мәскеу болат және корытпапар институтын (1982), КарМУ-ді (1996) бітірген. КарПТИ-де ассистент, КСРО ҒА кристаллография институтының стажер зерттеушісі болды. Бизнестік құрылымдарда істейді. 

Арғын тайпасының Атығай руынан шыққан. 

* 1992 жылы «Дос» корпорациясының президенті, 
* 1993 жылдан Орта Азия және Қазақстан биржалары қауымдастығының атқарушы директоры, президенті, 
* 1997-1999 жылдар Теміртау каласының әкімі, облыс әкімінің экономикалық мәселелер бойынша кеңесшісі. 
* 1995 жылдан — «Кең Дала» Орталық Қазақстан тауар биржасының президенті.

## Дереккөздер


Санат:Теміртау әкімдері
Санат:Экономика
Марат Кенжебекұлы Дәдікбай

**Марат Кенжебекұлы Дәдікбай** 
1958 жылы 24 мамырда Қызылорда облысы Сырдария ауданында туған. Қазақ.

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
журналистика факультетін (1980) журналист мамандығы
бойынша; Алматы Жоғары партия мектебін (1992); Алматы
саясаттану және басқару институтының әлеуметтік-саяси
қатынастар теориясы факультетін (1992) саясаттану
мамандығы бойынша; *«Болашақ»* университетінің заң
факультетін (2007) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1980 жылдан - ;;Целиноград* облыстық *«Коммунизм нұры»*
газетінің тілшісі, 1981 жылдан - аға тілшісі, 1986 жылдан - өнеркәсіп және көлік бөлімі меңгерушісі. 1989 жылдан - Алматы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы.
1992 жылдан - Ақмола облыстық «*Арқа ажары»* газетінің
бөлім меңгерушісі. 1994 жылдан - *«Ақмола элеватор»* АҚ
вице-президенті ([[Ақмола]] қ.). 1995-1996 жылдары -Ақмола
облыстық тұтынушылар одағының баспасөз хатшысы.
1997 жылдан - *«Инфо-Цес»* газетінің бөлім меңгерушісі
(Астана қ .). 2000—2001 жылдары — «Шаған агрофирмасы»
ЖШС директорыныңорынбасары (Астана қ.). 2002 жылдың
сәуірінен - *«Альянс-А ЛТД»* ЖШС директорының орынба-
сары ([[Астана]] қ.). 2002 жылдың маусымынан - *«Қазақстан
Күріш одағы»* заңды тұлғалар қоғамының атқарушы директоры. 2008 жылдың қаңтарынан - [[Астана]] қ. *«Рауан»* баспа үйі» ЖШС коммерциялық директоры. 2008 жылдың
қазанынан - [[Қызылорда облысы]] әкімі аппаратының бас
маманы.
2008 жылдың желтоқсанынан бері - [[Қызылорда]] облыстық
Ішкі саясат басқармасының бастығы.

*«Ең үздік журналист»'' белгісімен марапатталған (1999).
Үйленген. Жұбайы - Дәдікбаева Гүлсінай Тоғызбайқызы.
Ұлы - Дәдікбай Нүрлыбек; қызы - Дәдікбаева Нұртолқын.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Қаңқа (Көлік)

## Шанақтың қаңқасы
Шанақтың негізгі тірегі ретінде қызмет 
атқаратын және әртүрлі кескіндердің 
біліктерінен жиналған кеңістікті жабық жүйе.

## Тенттің қаңқасы
Біліктерден жиналған кеңістікті жабық
жүйе, әдетте көлік құралының
ашық жүк платформасында орнатылады 
және оның үстінде тентті
тіркеу үшін қызмет етеді.

## Отырғыштың қаңқасы
Отырғыштың қаңқасы - отырғыштың негізгі бөлігі.

## Трактордың қаңқасы
Трактордың қаңқасы - трактордың қаңқа түріндегі немесе тұрқылық тетіктер мен оның негізгі агрегаттары мен механизмдерін ұстап тұратын бөлігі.

## Шинаның қаңқасы
Кордтың бірнеше қабатынан тұратын
қаптаманың негізгі бөлігі.

## Дереккөздер


Санат:Транспорт
Болат Әнапияұлы Тілепов

**Болат Әнапияұлы Тілепов** (6 ақпан, 1978 жыл, Шымкент облысы Кентау) - Саясаттану ғылымдарының кандидаты (2003).

## Өмірбаяны
Әкесі - Тілепов Әнапия, зейнеткер, шахтер болған. Анасы - Жүсіпбекова Есенкүл, зейнеткер, мейірбике болған.
* Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің философия және саясаттану факультетін бітірген (2000); саясаттанушы, саясаттану пәні оқытушысы.
* 2001 жылдың мамырынан - Қазақстан даму институтының Саяси зерттеулер орталығының ғылыми қызметкері. 
* 2001 жылдың тамызынан - «Стратегия» талдау орталығының сарапшысы, ғылыми хатшысы (Алматы қаласы). 
* 2002 жылдан - Қазақ Гуманитарлық Заң Университетінің Саяси технологиялар орталығының аға ғылыми қызметкері, қоса атқарумен - «Стратегия» талдау орталығы директорының орынбасары. 
* 2005 жылдан - Алматы қаласы әкімі аппараты Қазақстан халқы кіші ассамблеясының атқару хатшылығының меңгерушісі. 
* 2006 жылдан - Алматы қаласы Ішкі саясат департаменті директорының орынбасары, Ішкі саясат басқармасы бастығының орынбасары. 
* 2008 жылдан – Астана қаласы Ішкі саясат басқармасы бастығының орынбасары. 
* 2010 жылдан бері - Астана қаласы Ішкі саясат басқармасының бастығы.

## Ғылыми жұмыстары
* Саясаттану ғылымдарының кандидаты (2003). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: *«Қазақстан Республикасының саяси жүйесін дамытудағы дәстүрліліктің алатын орыны мен рөлі»*.
* Саясаттану ғылымдарының докторы дәрежесінің ізденушісі. Докторлық диссертациясының тақырыбы: *«Мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету саясаты: Қазақстан Республикасы және әлемдік тәжірибе»*.
* «Дәстүр және саясат» (2004) кітабының;
* ішкі саясат және қоғамдық үдерістер мәселелеріне арналған 20-дан астам ғылыми жарияланымның авторы.

## Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Оразалиева Бәтима Асылханқызы (1979 жылы туған), Алматы қаласы Білім беру басқармасының бас маманы.
* Ұлы - Аят (2007 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:6 ақпанда туғандар
Санат:1978 жылы туғандар
Санат:Кентауда туғандар
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Қазақстан саясаттанушылары
Санат:Саясаттану ғылымының кандидаттары
Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері
Әділжан Ақжігітұлы Хамзин

**Әділжан Ақжігітұлы Хамзин** (20.09.1959, Ақмола облысы Бурабай ауданы Бурабай кентінде туған) - Медицина ғылымдарының кандидаты. Қазақ.

## Өмірбаяны
* Алматы мемлекеттік медицина институтының «Емдеу ісі» факультетін бітірген (1982), дәрігер.
* 1982 жылдың тамыз айынан - Маңғышлақ облыстық ауруханасында хиругия бойынша интернатурада.
* 1983 жылдың шілде айынан - Алматы қаласының Орталық қалалық клиникалық ауруханасындағы қан-тамыр хирургиясы бөлімшесінің дәрігер-хирургы.
* 1985 жылдың сәуір айынан - А.Н. Сызғанов атындағы Қазақ клиникалық және тәжірибелік хиругия ҒЗИ кіші ғылыми қызметкері.
* 1991 жылдың қазан айынан 1993 жылдың сәуір айына дейін - Қазақ клиникалық және тәжірибелік хирургия ҒЗИ аға ғылыми қызметкері.
* 1993 жылдың қараша айынан - Алматы қалалық теміржол ауруханасындағы урология бөлімшесінің дәрігер-урологы. 
* 1995 жылдың қаңтар айынан - Қазақ урология ҒЗИ эндоурология бөлімшесінің дәрігер-рентгенологы.
* 1995 жылдың мамыр айынан - Қазақ урология ҒЗИ рентгенэндоурология бөлімшесінің аға ғылыми қызметкері.
* 1997 жылдың қазан айынан - ҰОС мүгедектеріне арналған Республикалық госпиталь бастығының емдеу жұмысы жөніндегі орынбасары.
* 2001 жылдың тамыз айынан - «Б.У. Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығы» РМҚК ақылы урология бөлімшесінің меңгерушісі.
* 2003 жылдың мамыр айынан 2005 жылдың қаңтар айына дейін - литотрипсия және жедел рентгенэндоскопиялық көмөк бөлімшесінің аға ғылыми қызметкері.
* 2006 жылдың қаңтар айынан бері - ҚР Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің «Облыстық аурухана» КМҚК урология бөлімшесінің меңгерушісі, облыстың бас штаттан тыс урологы.

## Ғылыми еңбектері
Медицина ғылымдарының кандидаты (1992). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Жүрөктің туа біткен ақаулары хирургиясындағы жоғары өкпе гипертензиясының айқындалу дәрежесінің диагностикасы».
50-ден астам мақаланың авторы.
Түрлі ауруларды емдеу бойынша ғылыми зерттеулерді жүргізген, атап айтқанда: «Бүйректің коралл тәріздес тастарын емдеудің тәсілі» (1996); «Жарақат бетінің гемостазы мен регенерациясын түзеу тәсілі» (2002); «Ерлердің эректилді дисфункциясын хирургиялық емдеу тәсілі» (2003); «Ерлердің белсіздігін емдеу тәсілі» (2003).

## Қоғамдық жұмыстары
Еуропалық Урологтар қауымдастығының толық мүшесі (1999 жылдан), Ресей андрологтарының кәсіпқой ауымдастығының мүшесі (2007 жылдан).

## Марапаттары
* «Шапағат» медалі
* ҚР Денсаулық сақтау агенттігінің Құрмет грамотасымен арапатталған.

## Шені, атағы
Әскери атағы - аға лейтенант.

## Отбасы
* Әкесі - Хамзин Ақжігіт, марқұм, Бурабай орта мектебінде математика мұғалімі болып еңбек еткен, ҰОС ардагері.
Анасы - Жүсіпова Манат Жүсіпқызы, марқұм, Көкшетау облыстық партия комитетінің хатшысы, Бурабай кентіндегі қазақ мектебінің директоры, оқу ісінің меңгерушісі болып жұмыс істеген.
* Үйленген. Жұбайы - Хамзина Алма Жанарыстанқызы (1959 ж. т.), дәрігер-педиатр.
* Қызы - Ажар (1980 жылы туған);
* ұлдары - Асылбек (1986 ж. т.), Азамат (1989 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті түлектері
Санат:Қазақстан урологтары
Санат:Медицина ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан аға лейтенанттары
Қуаныш Айтқожаұлы Мұқажанов

**Қуаныш Айтқожаұлы Мұқажанов** 1974 жылы 15 қыркүйекте туған. Омбы мемлекеттік аграрлық университетін (1997) экономист; Қарағанды «Фемида» заң институтын (2002) заңгер мамандығы бойынша; Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетін (2008) Құрылысшы мамандығы бойынша бітірген. 2003 жылдың қаңтарынан - Көкшетау аумақтық учаскесі сот атқарушысының м.а., 2003 жылдың наурызынан - сот атқарушысы. 2003 жылдың желтоқсанынан - Көкшетау қалалық сотының бас маманы. 2004 жылдан - «Ақмола облысы соттар әкімдігі» MM Зеренді аумақтық учаскесінің аға сот атқарушысы. 2005 жылдан - Көкшетау қалалық сотының жетекші маманы. 2006 жылдың ақпанынан - №2 Жақсы аумақтық учаскесінің аға сот атқарушысы, 2006 жылдың наурызынан - «Ақмола облысы соттар әкімдігі» MM №2 Көкшетау аумақтық учаскесінің аға сот атқарушысы. 2006 жылдың қыркүйегінен - «Ақмола облысы Мемлекеттік сәулет-құрылыстық бақылау басқармасы» MM әкімшілік бөлімінің бастығы, 2009 жылдан - бастығының орынбасары. 2010 жылдың шілдесінен - «Ақмола облысы Мемлекеттік сәулет-құрылыстық бақылау басқармасы» MM бастығы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Әбдіғали Байжұманов

**Байжұманов Әбдіғали** -  № 1 Қарағанды жылу-электр орталығының аға машинисі, Социалистік Еңбек Ері (1966). 1912 жылы Қарағанды облысында туған.

## Еңбек жолы
* 1931 жылы Спасск мыс балқыту зауытында істейді.
* 1932-1933 жылдары *«Киров көмір»* тресінің шахтасында көмір тасып шығарушы болып еңбек етеді.
* 1933-1937 жылдары бу қазандары цехында кочегар, ауа өткізетін насостар бойынша кезекші болады.
* 1937-1945 жылдары  Кенес Армиясы  қатарында болып, Ұлы Отан соғысына қатысады.  
* 1945-1967 жылдары  № 1 Қарағанды жылу-электр орталығында от жағушы, бу қазанының машинисі болады.
* 1967 жылдан бастап бу қазандары цехының ауысым бастығы қызметін атқарып, өзіне тапсырылған учаскенің үзіліссіз істеуін қамтамасыз етті.

## Марапаттары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
*  Социалистік Еңбек Ері (1966)

## Тағы қараңыз
* Социалистік еңбек ерлері

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қарағанды облысында туғандар
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Бағытұр Әлімбайұлы Дәндібаев

**Бағытұр Әлімбайұлы Дәндібаев** (29 сәуір 1951 жыл Қостанай облысы Сарыкөл ауданы Дубинка кенті) - Қамысты ауданының әкімі (1998-2008).

## Өмірбаяны
* Целиноград ауыл шаруашылығы институты Қостанай филиалының агрономия факультетін бітірген (1974), ғалым-агроном.
* 1967 жылдың қаңтарынан тамызына дейін - Қостанай облысы Урицкий ауданының *«Севастополь»* кеңшарында
түрлі жұмыстарды атқарушы.
* 1969 жылдан - Целиноград ауылшаруашылық институты Қостанай филиалының студенті.
* 1974 жылдың қаңтарынан - *«Севастополь»* көңшарының бөлімше агрономы.
* 1974 жылдың мамырынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
* 1975 жылдан - *«Севастополь»* кеңшарының бөлімше агрономы.
* 1978 жылдан - Қостанай облысы Урицкий ауданы *«Маяк»* кеңшарының бас агрономы.
* 1986 жылдан - Қостанай облысы Жітіқара ауданының Львов ауылшаруашылық тәжірибелік стансасының директоры.
* 1997 жылдың шілдесінен - Қостанай облысы Жітіқара аудандық ауыл шаруашылық басқармасының бастығы.
* 1997 жылдың қыркүйегінен - Қостанай облысы Жітіқара ауданы әкімінің бірінші орынбасары - Жітіқара аудандық ауыл шаруашылық басқармасының бастығы.
* 1998 жылдың тамызынан - *«Львов тәжірибе стансасы»* РҚМК директоры.
* 1998 жылдың қазанынан - Қостанай облысы Қамысты ауданының әкімі.
* 2008 жылдың қаңтарынан -* «Қостанай облысы әкімдігінің Ауыл шаруашылық департаменті»* MM директоры.
* 2009 жылдан бері - Қостанай облыстық Қазақстан халқы ассамблеясының хатшылық меңгерушісі - төрағасының орынбасары.

## Марапаттары
* *«Құрмет»* ордені (2004);
* *«Еңбектегі озаттығы үшін»* (1981) 
* *«[[Астана]]»*
* *«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл»* (2001)
* «Тыңға 50 жыл» (2004)
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005)
* «Қазақстан Парламентіне 10 жыл»'' (2006) медальдарымен марапатталған.

## Отбасы
*  Әкесі - Дәндібаев Әлімбай Дәндібайұлы, марқұм. Анасы - Дәндібаева Ләззат Құсайынқызы, марқұм.
* Үйленген. Жұбайы - Дәндібаева Элина Ыбырайқызы (1956 ж. т.), үй шаруасында.
* Қыздары - Дәндібаева Ләззат Бағытұрқызы (1978 ж. т.), Дәндібаева Гүлнәр Бағытұрқызы (1981 ж. т.).

## Дереккөздер

Санат:29 сәуірде туғандар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Сарыкөл ауданында туғандар
Санат:Ақмола ауыл шаруашылығы институты түлектері
Санат:Қамысты ауданының әкімдері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:Астана медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Тыңға 50 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері
Лензехан Сейілханұлы Досмақов

**Лензехан Сейілханұлы Досмақов** (1928 жылы туған), педагог, әуесқой композитор.

1964 жылы Қарағанды педагогикалық институтын бітірген. Алғашқы әндері тың игеру жылдары шыққан. Отыз жылға жуық ұстаздық жасаған, қенес жүйесінде қызмет атқарған. 'Досмақов «Ақтоты», «Қарқаралы вальсі», «Өтініш», «Жастық», «Жанарлармен тіл қатып», «Бақыт күнін тойлаған», «Қош, қалқам, қош, қалқам», «Қарқаралы-Балқантауда» сияқты әндердің авторы. Досмақовтың халық арасына кең тараған **«Қарқаралы вальсіне»** (сөзін жазған С. Ләмбеков) әйгілі музыка зерттеуші Б. Ерзакович жоғары баға берген.

## Дереккөздер


Санат:1928 жылы туғандар
Санат:Қазақстан сазгерлері
Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Кенжетай Бияшұлы Мұқанов

**Кенжетай Бияшұлы Мұқанов** (5.10.1949 жыл, Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Ойыл кентінде туған) - Алға ауданының әкімі (2002-2004). Қазақ.

## Білімі
* Н.В. Гоголь атындағы Қызылорда мемлекеттік педагогикалық институтының филология факультетін (1971) орыс тілі мен әдебиеті муғалімі мамандығы бойынша;
* Алматы мал дәрігерлік институтының зооинженерлік факультөтін (1983) зооинженер мамандығы бойынша бітірген. 

## Еңбек жолы
* 1971 жылдан - Ақтөбе қаласы «Білім» қоғамы Ақтөбе облыстық ұйымының референті; Ақтөбе аудандық халыққа білім беру бөлімінің инспекторы.
* 1973 жылдан - Ақтөбе аудандық комсомол комитетінің хатшысы.
* 1978 жылдан - Ақтөбе облыстық комсомол комитетінің сектор, бөлім меңгерушісі.
* 1984 жылдан - Ақтөбе ауданы Қарғалы кеңшары бөлімшесінің басқарушысы.
* 1987 жылдан - Ақтөбе бастапқы жүн өңдеу фабрикасының шебері, партком хатшысы, бас директордың коммерциялық мәселелер жөніндегі орынбасары.
* 1997 жылдан - «Ерхат» ЖШС бас директорының өндіріс жөніндегі орынбасары.
* 1999 жылдан - «Ақтөбеэнерго» ААҚ жөндеу-өндірістік базасының бастығы.
* 2001 жылдан - Ақтөбе қаласы әкімдігінің құрылыс және инженерлік коммуникация бөлімінің бастығы.
* 2002 жылдан - Ақтөбе облысы Алға ауданының әкімі.
* 2004 жылдан - Ақтөбе облысы әкімдігінің Сыртқы экономикалық байланыстар және инвестициялар басқармасының бастығы.
* 2005 жылдан - Ақтөбе қаласы Ақтөбе облыстық Жаппай жұмылдыруға дайындық, азаматтық қорғаныс, ескертуді ұйымдастыру және апаттар мен табиғи апаттардың зардаптарын жою басқармасы бастығының орынбасары.
* 2008 жылдан бері - Ақтөбе облыстық Жаппай жұмылдыруға дайындық, азаматтық қорғаныс, ескертуді ұйымдастыру және апаттар мен табиғи апаттардың зардаптарын жою басқармасының бастығы.

## Дереккөздер


Санат:5 қазанда туғандар
Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Ойылда туғандар
Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері
Санат:Алға ауданының әкімдері
Мақсұт Әмірұлы Салықов

**Мақсұт Әмірұлы Салықов** (26.5. 1927, Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданы - 25.8.1977, қазіргі Тараз қаласы)-актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1966). 1952 жылы Алматы театр училищесін бітірді. 1952 - 56 жылдары қазіргі Семей музыкалық драма театрында, 1957 жылы өмірінің соңына дейін Жамбыл облысы драма театрында актер болды. Ол Қодар, фон-Эберсман, Мирошкин (Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сүлу", "Амангелді", және "Қазақ солдатында"), Базаралы, Қазан, Көтібар (М.Әуезовтің "Абай", "Қара қыпшақ Қобыланды" мен "Айман - Шолпанында"), Мәлік (Ә.Тәжібаевтың "Көңілдестерінде"), Тағдыр (Ә.Әбішевтің "Белгісіз батырында"), Таласбай (Ш.Құсайыновтың "Тоты-Тамиласында"), Хасен (Қ.Байсейітов пен Қ.Шаңғытбаевтің "Беу, қыздар-айында"), Забелин (Н.Ф. Погодиннің "Кремль куранттарында"), Дуанбасы, Яичниңа (Н.В. Гоғольдің "Ревизоры" мен "Үйленуінде"), т.б. рольдерді орындаған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Қариполла Орынбекұлы Мұқатов

**Қариполла Орынбекұлы Мұқатов** 1960 жылы 18 шілдеде Қарағанды облысы Егіндібұлақ ауданының Ақтасты ауылында туған.  

* Қарағанды политехникалық институтын (1982) инженер- механик; 
* Қарағанды экономикалық университетін (2000) экономист-менеджер мамандығы бойынша; 
* Қазақстан - Ресей университетін (2006) заңгер мамандығы бойынша бітірген. 1982 жылдан - Қарағанды облысы Егіндібұлақ ауданының «Қоянды» кеңшары мәшине-трактор шеберханасының слесарі, бақылаушы механигі. 
* 1983 жылдан - Қарағанды облысы Егіндібұлақ аудандық ауыл шаруашылығы басқармасының техникалық қауіпсіздік жөніндегі аға инженері. 
* 1985 жылдан - Қарағанды №5 автобус паркінің шебері, №2582 автоколонна автоотрядының бастығы, 
* 1989 жылдан - автоколонна бастығы. бас инженері. 
* 1993 жыллан - Қарағанды облысы Киров аудандық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары, Киров ауданы әкімінің бірінші орынбасары, Қарағанды қаласы Октябрь ауданы әкімінің бірінші орынбасары. 
* 1997 жылдан - «Ай» ЖШС президенті. 
* 1998 жылдан - Қарағанды қаласы Октябрь ауданының әкімі. 
* 1999 жылдан - Қарағанды облысы Саран қаласы әкімі. 
* 2003 жылдан - Балқаш қаласының әкімі. 
* 2006 жылдан - Қарағанды облысы Жолаушылар тасымалы және автокөлік жолдары басқармасының бастығы. 
* 2007 жылдан - Шахтинск қаласы әкімінің орынбасары. 
* 2009 жылдан - Қарағанды облысы бойынша «Сарыарқа» БӨК» ¥К» АҚ өкілдігінің жетекшісі. 
* 2010 жылдың мамырынан бері - Қарағанды облысы әкімінің аппарат жетекшісі. 

Үйленген. 2 ұлы бар. 
## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар