Шерлок (телесериал)

**«Шерлок»** () — Hartswood Films компаниясымен түсірілген британдық телесериал, BBC Wales телетарату корпорациясы тапсырысымен жасалынған. Артур Конан Дойльдің Шерлок Холмс туралы детективтік туындысының сюжеті қазіргі заманға сәйкес үйлестіріліп, сериал хикаятына негіз болған. 

2009 жылы көрсетілмеген пилотты эпизодқа тапсырыс берілді, ал 2010 жылдың шілде мен тамыз айында BBC One және BBC HD телеарналарында бірінші маусымның тоқсан минуттық үш эпизоды көрсетілді. 2012 жылдың қаңтар айында үш сериалы екінші маусымы көрсетілді, ал үшінші маусымы 2013 жылға жоспарланған. Қазақстанда сериал Бірінші арна арқылы көрермендерге жол тартты.

Сериал авторлары: Стивен Моффат пен Марк Гэтисс «Дәрігер Кім» және «Джекилл» телесериалдарымен танымал болған. Басты кейіпкер Шерлок Холмс рөлін Бенедикт Камбербэтч, доктор Джон Ватсон рөлін Мартин Фримен сомдаған. Түсірілім Лондон мен Кардиффте жүрген.

Жобаның екі маусымына да киносыншылар тарапынан оң пікірлер айтылып, бірнеше жүлделерге ұсынылған. 2011 жылы «Шерлок» телесериалы BAFTA телевизиялық жүлдесінің *«Ең үздік драмалық сериал»* санатын иеленді.

## Түйін
Артур Конан Дойльдің туындысы — жеке детектив Шерлок Холмс пен оның серіктесі доктор Джон Ватсон туралы хикаят желісімен түсірілген сериал үлкен серпіліс әкелді. XIX ғасырдағы жағдай XXI ғасырға көшірілген: жеке детектив Шерлок Холмс, өзіне пәтер іздеп жүріп, доктор Джон Ватсонмен — Ауғанстаннан оралған әскери дәрігермен танысады. Олар қарт кісі миссис Хадсонның Бейкер-стрит көшесіндегі 221 Б пәтеріне көшіп барады. Шерлок пен Джон Скотланд-Ярдтағы күрделі қылмыстық істерді қадағалау әдісін, анализді, дедукцияны және заманауи технологияларды, соның ішінде интернет пен ұялы телефонды қолдана отырып әшкерелейді.

## Жасалуы
### Идея

Телесериал — викториандық әдебиетті телевизияға бейімдеуде мол тәжірибелері бар Стивен Моффат пен Марк Гэтисстің бірлесе істеген еңбектерінің жемісі,. 2007 жылы Моффат «доктор Джекил мен мистер Хайданың әдеттен тыс таңғажайып оқиғалары»''(орыс.)'' повесіне сүйене отырып түсірілген «Джекилл» телесериалының сценарийшісі болған, ал Гэтисс Чарльз Диккенстің туындыларының арқауымен түсірілген «Мазасыз құрбан» атауымен белгілі «Доктор Кім» телесериалы сценарийінің авторы болған. Идея Моффат пен Гэтисс Кардифф қаласында «Доктор Кім» телесериалымен айналысып жүрген кезде, Дойльдің туындысына қызығып жүргенде, Лондонға бара жатқан пойыздың ішінде туды. Идеяның басты тірегі Шерлок Холмсты өз заманындағы индустриялды кезеңнен арашалау болды. Оның аңшылар бас киімі мен твидті костюмдерін смартфон мен никотинді пластыр ауыстырды. 
Шерлок Холмсқа қатысты оқиғалар туралы Марк Гэтисс: «Мен бұл туындыны оқымаған адамдарды кездестіргенде, болашақта бұларды не күтіп тұр екен деген ойға қаламын» — деген пікірін білдіреді. Монте-Карлодағы жүлде ұсыну салтанатында Стивен Соффаттың жұбайы, продюсер Сью Вертью екі авторға да экранизациялау сценарийін дайындауды жүктеді.

Шерлок Холмсты телевизияға бейімдеу ісіне Гэтисстің көңілі толмайды, оны «тым әсірелеу әрі іш пыстырады» деп бағалайды. Моффат мен Гэтисс «Шерлоктың» DVD-не берген аудиосұхбатында «Конан» деп тек Конан Дойльді ғана емес, Шерлок Холмс туралы түсірілген фильмдерді де, соның ішінде Granada Television компаниясы түсірген туындаларды да танитындықтарын айтады..

Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч қылмысты әшкерлеу кезінде SMS, интернет, GPS секілді заманауи технологияларды қолданады. «Шерлоктың» екі эпизодының режиссері болған Пол Макгиган: «Бұл образ Конан Дойльдің детектив туралы жазған туындыларындағы тұлғамен ұқсас болғанмен, ол, шын мәнінде, дәл сол образбен қазіргі заманға көшірілген, шығармадағы Шерлок та дәл сериалдағыдай өз заманының соңғы технологияларын қолданады әрі қолынан келгенше зертхана тәжірибелерін өткізген» — деп өз пікірін білдіреді:. Бенедикт Камбербэтч өз сөзінде: «Мен Холмс Уикипедияны қолданады дегенге күмән келтіремін, бірақ ол заманауи технологияларды дереккөздер ретінде пайдаланады — деп атап өтеді.. Кейіпкерлердің өз аттарына қатысты сәттерінде модернизациялаған «Шерлокте» басты рөлдегі екі кейіпкер де бір-бірін фамилиясымен емес, есімдерімен атайды, өзара болған әңгімеде кездесетін тиянақсыз, французша амандасу да алынып тасталған, ал Шерлок пен Джонды гомосексуальды жұп деп шатастырады.

Кейбір жерлері заманға сай өңделмей, сол қалпымен қалған. Мысалы, Бейкер-стриттегі Холмстың пәтері, оның айналасындағы атажауы Мориарти. Джон Ватсон рөлін сомдаған Мартин Фримен — әскери дәрігер, Ауғанстанда қызметін өтеп келген. Туындыда ол екінші ағылшын-ауған соғысынан кейін демобилизацияланған жаңа Ватсонның кейпін жасаған кезде, Гэтисс былай деді: «Бұл дәл сол аяқталмаған соғыс деп ойладым. Дәл сол жеңілмейтін соғыс.

«Шерлоктың» алпыс минуттық эпизоды 2008 жылы тамызда Эдинбург халықаралық телевизиялық фестивалінде сыншыларға көсетілді және 2009 жылдың екінші жартысына көрсетілімге дайындалды. Алғашқы сериал сәтті шығып жатса, онда оны толық түсіруді қолға алу ойластырылды. 800 000 фунт стерлингке түскен пилотты эпизод БАҚ арасында сәтсіз шыққан туынды ретінде аталынды. BBC алғашқы сериалды көрсетуден бас тартып, және оның форматын өзгертіп, тоқсан минуттық үш сериалға ауыстырды. Көрсетілмеген алғашқы сериал кейінірек DVD форматындағы бірінші маусыммен бірге шығарылды. Сериал авторлары DVD-ге берген аудиосұхбаттарында «BBC алғашғы сериалды мақұлдады, бірақ оның форматын өзгертті» деп айтт. *The Guardian* тілшісі Марк Лоусонның сөзінше, эпизод толығымен өзгертіліп қайта жазылған, декорация жоспары бойынша ішкі жағы және дыбысы мен даму оқиғасы толығымен жаңаланған.

### Актёрлік құрам және кейіпкерлер
[thumb|150px|left|Шерлок Холмс рөліндегі [Бенедикт Камбербэтч]]
[thumb|right|150px|Джон Ватсон рөліндегі [Мартин Фримен]]
[thumb|left|150px|[Марк Гатисс]]
[thumb|150px|[Эндрю Скотт]][thumb|150px|[Руперт Грейвс]]
[thumb|left|150px|[Мэтт Смит (*суреттегі*) Ватсон рөліне үміткерлердің бірі, бірақ кастингтен өтпей қалды.]][thumb|right|150px|[Уна Стаббс]]

* Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч.
Моффат пен Вертью Камбербэтчті 2007 жылғы «Күнәні жуу» фильміндегі тамаша актерлігіне қарап, Холмсты сомдауға ұсыныс жасайды. «Камбербэтч, — деп жазады*[[The Guardian]]* газеті — эксцентрлі, данышпан еркек ретінде әрі Холмстың техникаға жетіктігі мен Аспергераның жеңіл түрін ескере отырып өзін көрсете білді». Камбербэтч өз сұхбатында: «Холмсты сөздерінің көптігінен және ойлау қабілетінің жүйріктігінен сомдау қиындық тудырады. Ол көрермендер мен оның айналасындағы адамдардан бір қадам алда тұрады. Олар Шерлоктың ойлары түбі қайда апаратынын түсіне бермейді» — деді.. Телепродюсер Пирс Венгер сериалдағы Шерлокқа: «Қазіргі заманғы қуатты суперкейіпкер, ойлау қабілеті жоғары ізкесер, өзінің қылмыскерден бетер қу екенін, полицейлерден, тіпті бәрінен де ақылды екенін дәлелдегісі келеді» — деп баға берді.. 2007 жылдан бастап Лондонда темекі шегуге тыйым салғандықтан, трансляция регламенті бойынша Холмс рөліндегі Камбербэтчке дәстүрлі трубканы никотинді пластырмен алмастыру ұсынылды. Моффат: «Шерлокты бірден «заманауи тұлға» деп айтудың қажеті жоқ, алғашында авторлар оны бұрынғы заманғы адамға да ұқсастырмай жасауды ойластырды» — дейді. Моффат екінші маусымда кейіпкерді Камбербэтчтің «керемет даусын» пайдалану арқылы «айқын викториандық» етті.

* Джон Ватсон рөліндегі Мартин Фримен.
Марк Гэтисс *[[The Observer]]* басылымына берген сұхбатында, доктор Джон Ватсонның рөліне актер таңдауда ұжым үлкен қиыншылыққа душар болды деп айты. Сью Вертьюдің сөзіне сенсек, Камбербэтч Шерлоктың рөліне лайықты болды, ал Джон Ватсонға келгенде ондай оңайшылық болмаған. Екінші басты кейіпкердің рөліне Мартин Фримен ұсынылмай тұрып, бірнеше актер бағын сынап көрді. Мартин Фримен бұрын «Галактика бойынша автостоп» фильмімен танылмал болған. Алғашқы айтулы үміткерлердің бірі — Мэтт Смит болды, Моффот оны Ватсон рөлі үшін тым «қағып кеткен» деді, кейінірек оны «Доктор Кім» сериалындағы «он бірінші дәрігер» рөліне қабылдады. Журналист Виктория Торптың пікірі бойынша: «Фримен сомдаған сенімді әрі қабілетті Ватсонның арқасында Холмс өзін жоғары белсенді социопат ретінде санайды» деді. Гэтисс кейіпкердің мінезі дұрыс болғаны жақсырақ дейді: «Шынына келгенде Ватсон есерсоқ емес, Конан Дойль оны әрдайым аңқаулығы арқылы пайдаланды. Тек есерсоқтар ғана айналасын есерсоқтар мен есалаңдар толтырады». Шерлок Джонның өзі сияқты заттарға анализ жасауға басы жетпегенменде, оны өзінің досы ретінде санайды. Моффаттың айтуы бойынша: «Фримен — талантымен қарағанда Бенедиктке қарама-қайшы. Мартин айналасына қарапайым емес адамдарды жинайды, оның ішінде ұшқыр ойлыларда кездеседі. Маған оның реализмі, жасап жатқан істері де ұнайды. Мен оның барлық істеріне сенемін. Әр дубль таңқаларлықтай, әрі қайталанбас сәттер».

* Инспектор Грег Лестрейдтың рөлінде Руперт Грейвс.
Конан Дойль туындыларында жай ғана «инспектор Лестрейд» деп атайды, және оның бірінші есімі еш айтылмайды, бірақта екінші маусымда Ватсон оны Грег деп атайды, және бұл Холмсты таңғалдырды. Моффат пен Гэтисс айтуы бойынша Лестрейд Конан Дойльдың әңгімелерінде онша көп кездеспейді. Олар оны негізгі нұсқасын «Алты наполеон» әңгімесінен алады: «Холмс оны еш пайдасыз дейді, бірақ ол Скотланд-Ярдтағы ер ақылдысы болатын, ал Лестрейдтің өзі Холмспен мақтанады». Инспектордың рөліне үміткерлердің кейбіреулері кастингтегі қойылымға комедия тұстарды да қолданды, бірақ сериал авторлары Руперт Грейвсті осы рөлге лайық деп таныды.

* Джим Мориартидың рөлінде Эндрю Скотт.
Скотт бірінші рет бірінші маусымның үшінші «Үлкен ойын» эпизодында Джим Мориарти рөлін сомдады. Сериалда ол өзін Джим деп таныстырады, ал Холмс оны «үйретуші қылмыскер» деп атайды. Моффат былай дейді: «Біз алғашында Мориартиге не қылатынымызды білгенбіз. Мориарти биік мақсатты қылмыскер болмайтын, бірақ өз айтқанынан қайтпайтын адам, және де біз оны адам шошыр кейіпте болғанды қаладық. Кім болса да біреу есалаң болу керек емес пе!». Алдын-ала Моффат пен Гэтисс екі кейіпкердің — Шерлок пен Мориарти — қарсыласуын үш эпизодқа бөлеміз деп ойламаған, «Шерлок Холмстың соңғы ісі»''(орыс.)'' көрінісінде екі қарсыласқан жау бетпе-бет кездеседі, сондықтан бұл міндетті түрде керек екенін кейін барып түсінеді.

* Майкрофт Холмстың рөлінде Марк Гэтисс.
Шерлоктың үлкен ағасының рөлін Гэтисстің өзі сомдады. Моффаттың сөзі бойынша, сериалдағы Майкрофт Конан Дойльдың жазған кейіпкер образына емес, Билли Уайлдердің «Шерлок Холмстың жеке өмірі (фильм)»''(орыс.)'' шығармасындағы Кристофер Лиге көбірек ұқсайды. Бірақ Конан енгізген біршама жерлер сақталған: Майкрофт үкіметтің жоғарғы мүшесі, көп қарым-қатынас жасаспайды, *«Диоген»* ерлер клубына барады және інісімен айтарлықтай араздастығы жоқ.

* Миссис Хадсонның рөлінде Уна Стаббс.
Миссис Хадсон — Ватсон мен Холмс тұрып жатқан пәтердің иесі, екеуімен де жақсы қарым-қатынаста. Уна Стаббс өз сөзінде: «Шерлок миссис Хадсонды сыйлайды, жақсы көреді, ал ол Шерлоктың қамын ойлап жүреді, және Джонменде қарым-қатынасы дәл сондай» деп айтады.

*Сериалдағы басқа да кейіпкерлер* — полиция сержанты Салли Донован және патологоанатом Молли Хупер рөлдерін Винетт Робинсон және Луиза Брили сомдады. Шақырылған актерлер тізіміне кірді: Фил Дэвис таксист пен Джефф Хоупты өлтірген қылмыскерді, Дэвид Неллист Ватсонның курстасы Майк Стамфордты, Джонатан Арис судмедэксперт Андерсонды, Пол Чекер инспектор Диммокты, Зои Телфорд Сараның рөлін, Джемма Чан Су Линь Яоның рөлін, Джон Сешнс Кенни Принстың, Хайдн Гвайнн галерея қараушысы мисс Винчеслас және Дебора Мур Мориартидың тұтқынындағы адамды сомдады. «Белгравиядағы бассыздық» Лара Пюльве Ирэн Адлердің рөлін сомдады. «Бұл әйелдің» шығуы маусымның ең анықтаушы кезеңі деп болжады: «Міне сіздердің айғақтарыңыз: Адлер, ит, Рейхенбах». «Баскервил иті» Рассел Тови Шерлоктың клиенті Генри Найттың рөлін ойнады, ал «Рейхенбах сарқырамасында» Кэтрин Паркинсон журналист Китти Райлидың рөлін ойнады.

### Түсірілім периоды және кезеңдері
thumb|left|250px|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл) 
thumb|right|250px|221 Б пәтерінің рөліндегі Норт-Гоуэр-стриттегі 185 үй
Сериалды Hartswood Films компаниясы BBC Wales және бірлескен BBC Worldwide пен Masterpiece үшін түсірген, ал PBS компаниясы қаржы мен түсірілімге жағынан көмек көрсеткен. Пилотты эпизодтың түсірілімі Моффаттың сценарийі мен Коки Гедройцтың режиссёрлігі арқылы 2009 жылдың қаңтар айында Лондон мен Кардиффте өтті. Қаңтардың 20-сының 21-не қараған түні Суонси қаласында Винд-стрит көшесіндегі Холмс пен Ватсон кешкі ас ішкен No Sign атты кафе-барында бірнеше қойылымдар түсірілген. 21 қаңтар күні түсірілімдер Кардиффтегі Ньюпорт-роадта, дәл сол аптада тағы Мертир-Тидвилде болды, ал 23 қаңтарда бірнеше сценалар Лондондағы Бейкер-стрит көшесінде түсірілді, бірақ бұл сериалдағы 221 Б пәтер болғанмен, Норт-Гоуэр-стрит көшесіндегі 185 үй болатын. Түсірілімдер Бейкер-стрит 221 Б үйінде адамдардың және жардағы «Шерлок Холмс» жазуы бар тақташалардың көп болуы да қиыншылық тудырды, бұларды оқшаулау мен жасыру арқылы көрсетпеді.

Интерьермен жасалған 221 Б пәтерін әрлеумен қоюшы-суретші Арвел Вин Джонс айналысты. Гэтисс пен Моффат айтқандай заманауи күйге енгізуді ойлады. Джонс пәтерді детектив-консультаттық күйден заманауи Лондон пәтерлерінің біріне айналдыруды ойлады — жапсырмалар мен интерьер заттармен, 30-40 жыл бұрынғы заттармен, және де Конан Дойльдың әңгімелеріндегі суреттегендеріне ұқсастырып көркемдеді. Пәтердегі заттардың көбісі антикварлар мен ұсталған заттар болатын, кейбіреулері, мысалы, бірнеше кітаптар сериал авторының өзінікі еді.

2009 жылдың шілдесінде 2010 жылдың жаз айларында көрсетілетін тоқсан минуттық үш эпизодына түсірілімдері басталғаны туралы хабарлады. «Шерлок» сериалы түсіріле бастағанда, Моффат өзінің продюсерлік орнын Гэтисс алмастыратынын айтқан, ал өзі «Доктор Кім» жобасымен айналысып кетеді. Түсірілімнің бірінші маусымы 2010 жылдың қаңтар айынан басталды. Пол Макгиган бірінші және үшінші — «Қоңыр қызыл түстегі этюд» пен «Үлкен ойын» эпизодтарының режиссері болды, ал Эйрос Лин — екінші, «Соқыр банкир» эпизодының режиссері болды. Эпизодтар телевизиялық трансляция тәртібімен түсірілді. Декорация Кардифф қаласындағы Hartswood Films компаниясына тиесілі Hartswood Films West компаниясынан алынды. Ол 2009 жылы ашылған және BBC бұны өзінің жобасының бір бөлігі ретінде алуға жоспарлаған. Cценалардың кейбір бөліктері «Доктор Кім» түсіріліп жатқан Upper Boat Studios''(ағыл.)'' түсірілім алаңында түсірілді. Оксфорд университетіндегі океанграфия мектебіндегі зертхана Шерлоктың жеке зертханасы ретінде таңдалды; мәйітханадағы көріністер Лондондағы Вест-Смитсфилд көшесіндегі Қасиетті Варфоломея госпиталында түсірілді; «Үлкен ойын» эпизодындағы бірнеше көріністер канализацияларда, ал қорытынды көрінісі Бристолдегі бассейнде түсірілді.

thumb|right|250px|Пол Макгиган сериалдағы хабарлама мен блогтағы мәтіндердің экранда көрінуін ойлап тапқан. Суретте: «Белгравиядағы бассыздық» эпизодындағы кадр
2010 жылдың 10 тамызында BBC телеарнасы сериалдың екінші маусымына түсірілім басталғаны туралы мәлімдеді, ал Марк Гэтисс өзінің Твиттер-аккаунттында түсірілімдер 24 мамырдан басталып, 2011 жылдың 24 тамызында аяқталады деп жазды. Түсірілім үшін бұйрабас Камбербэтч өз шашын қара түске бояу керек болды, және де Эос Чатердің жетекшілігімен скрипкада ойнауды үйренуге тура келді. Чатер скрипкамен Бенедикт үшін түсірілім алаңынан тыс жерде бір-екі үзінді ойнайды, ал Бенедикт композиция ырғағына еріп саусағын қозғалтады. Авторлар басты рөлдердердегі кейіпкерлердің басқа да жобалармен айналысып жатқасын бос болмауына және Стивен Моффатта «Доктора Кім» сериалымен айналасып жүруіне байланысты түсірілімдерге арнайы график құруға тура келді. «Баскервил иттері» эпизоды табиғи жағдайда Уэльстегі Лвиндкоед елді мекенінің жанында түсірілді; түсірілім периоды аяқталғаннан кейін ұжым 500 фунт стерлингті жұмсауына тура келді.

Пилотты эпизодта BAFTA Cymru жүлдесінің иегері дизайнер Рэй Холман костюм жағынан суретші қызметін атқарды. Сериалда Камбербэтч Belstaff''(ағыл.)'' маркасының 1000 фунт стерлингке бағаланатын пальтоны киген. Бірінші маусымның түсірілімі кезінде Холманды Сара Артур алмастырды, және кейіпкер образын жасау туралы өз пікірінде: «Холмс ешқашан сәнге көп мән бермеген, сондықтан мен классикалық костюмнен заманауи киімдерге ауыстым: аяқ сұлбасына сай шалбар және түймесі салынған пиджак киілді. Лондондық фонда жақсы көріну үшін — барлық көрініске сай ұзын пальто мен соған сәйкес көйлек таңдадым».

Авторларға біршама ойландыратын сұрақтарды шешуге тура келді, соның бірі, үйдің айналасына «221 Б» жазуы жазылған тақтайшаларды ілу. Қазіргі уақытта сол үйдің қабырғасында пәтердің номері емес, тек үй номері жазалып тұр, бірақ 221Б — Шерлок Холмс тарихында үлкен рөл атқаратындықтан, авторлар номерлеу әдісінен аулақ болуды шешті. Авторлардың тағы бір идеяларының бірі — басты рөлдегі кейіпкерлер бір-бірін фамилиясымен емес, өз есімдерімен атауы. Көрермендерге хабарламадағы, блог пен сайттағы мәтіндерді оқу үшін, пост-продакшн кезінде Пол Макгиганға хабарламадағы сөздерді бөлек кадр қылып көрсеткенше, бірден экран бетіне шығару туралы ой келді.

## Эпизодтар тізімі
### Бірінші маусым (2010)

### Екінші маусым (2012)

### Үшінші маусым (2014)

## Трансляциялар және рейтингтер
Бірінші эпизод 2010 жылы 25 шілдеде BBC One және BBC HD телеарналары арқылы эфирге шықты, ал қалған эпизодтары бір апта аралығында көрсетіліп тұрды. BBC компаниясы 180 астам елдерге трансляциялауға арналған рұқсаттарды сатты, олар дубляж немесе субтитрлармен көрсетіледі. Америка Құрама Штаттарында 2010 жылдың 24 қазаны мен 7 қараша аралығында көрсетілді. Ресейде сериал «Шерлок Холмс» деп өзгертілді және бірінші эпизоды Бірінші арна арқылы 2010 жылдың 18 қыркүйегінде көрсетілді, ал қалғандары — апта сайын көрсетіліп тұрды. Ұлыбританияда «Шерлок» сериалының бірінші маусымының әрбір эпизодын көрермендердің ауқымды көлемі көре бастады. BBC One мен BBC HD телеарнасындағы премьерасында телеарна аудиториясының 28,5 % көрермені, екінші эпизодын — 25,6 % көрермен, ал үшінші эпизодын көрерменнің 31,3 % тамашалады.

2010 жылы 28 тамызда BBC екінші маусымның тоқсан минуттық эпизодтары 2011 жылдың тамызына дейін шығады деп хабарлады, бірақ 2011 жылдың тамызында шығу керек сериалдың екінші маусымы 2012 жылға қалатыны туралы хабарлады. Ұлыбританиядағы бірінші маусымның премьерасы 2012 жылдың 1 қаңтарында BBC One мен BBC HD телеарналарында бір мезетте көрсетілді. Екінші маусымды трансляциялаған тұңғыш шетелдік арна — ресейлік Бірінші арна болды. Маусымның үш сериясы қатарынан британдық премьерадан бір күн кеш 2 қаңтар, 9 қаңтар және 16 қаңтарда көрсетілді. Ал АҚШ-тағы көрсетілімді 2012 жылдың мамырына жоспарланды. Ұлыбританияда екінші маусымның үш сериясы, соның ішінде бірінші сериясы телеарналар аудиториясының 30% көрермендерін, екіншісі — 29 % көрермендерін, ал үшінші — 30 % көрермендерін қызықтырды.

### Қазақстандағы трансляция
2014 ж. Қазақстан Ұлттық Телеарнасы сериалдың қазақ тіліндегі трансляциясын тарата бастады.

## Басылымдар және байланысты өнімдер
Алғашқы маусымы DVD-ге жазылып 2010 жылы 30 тамызда Ұлыбританияда 2 Entertain компаниясынан, 4 қарашада Аустралиядан және де 9 қарашада АҚШ-та шығарылды. Үш эпизодтан басқа сериалға қатысы бар материалдарда салынған. «Қоңыр қызыл түстегі этюд» сериясына Стивен Моффаттан, Марк Гэтисс пен Сью Вертьюден аудиосұхбаттар алынды, ал «Үлкен ойын» эпизодына — Гэтисстен, Бенедикт Камбербэтч пен Мартин Фрименнен аудиосұхбаттар алынды. Бұлардан басқа DVD-ге 32 минуттты *Unlocking Sherlock* деген деректі фильмде қосылған, сонымен бірге Коки Гедройц режиссерлік жасаған осы атаулы пилотты эпизодта кіргізілді; журналист Марк Лоусон: «эпизодтар тізіміне пилотты эпизодты да кіргізгені мақтанарлықтай» деді. *Британ фильмдер мен бейне-ойындарға баға беру жүйесіне* сенсек, пилотты эпизод 12 certificate рейтингін алды. Ресей мен ТМД елдерінде сериал DVD-де «Флагман Трейд» компаниясы арқылы таралады. Бірінші маусымы 2011 жылдың 1 ақпанынан бастап сатылымға шықты, бірақ бұл эпизодтар орыс тіліне немесе ТМД көлеміндегі басқа тілдерге аударылмаған болатын.

Екінші маусым дискіде Ұлыбританияда 2012 жылы 23 қаңтарда шығарыла бастайды, және осы эпизодтарға арналған аудиосұхбаттарда дискіге бірге жазылуыда мүмкін.

BBC Books басылымы мұқабасында Камбербэтч пен Фримен суреті бейнеленген Конан Дойльдың бірнеше әңгімелері жазылған кітаптарды сатылымға шығарды. 2011 жылының күзінде екі эпизод — «Қоңыр қызыл түстегі этюд» пен «Шерлок Холмстың бастан кешкендері» әңгімелері шықты; Баскервеля иттері» әңгімесі 2012 жылы шығарылады деп күтілуде.

### Саундтрек
Сериалдың саундтрегі Хэмпстедтегі Air студиясында Майк Прайс''(ағыл.)'' «Грэмми» лауреаты Дэвид Арнольдпен бірге жазды. Саундтрек жазуға Шерлоктың скрипкадағы бірнеше үзіндісін орындаған Эос Чатерде қатысты. Бірінші маусымына арналған саундтрек Silva Screen компаниясынан 2012 жылдың 30 қаңтарында, ал екіншісі — сол жылдың 27 ақпанында шықты. Екі дискетте 19 композициядан тұрады.

## Реакция
### Сын-пікірлер
thumb|right|200px|<center>Шерлок Холмстың сериалдағы образы көрермендер мен дизайнерлер арасында танылмал болды
Сериал бірінші эпизодтарынан бастап сыншылардан жақсы пікірлер ала бастайды. *The Observer* газеті теле-шоуды былай деп атады «мысалға алғанда „Доктора Кім“ сериалына арналған „Уитнейл и Я“ мен „Ультиматумом Борна“ арасындағы түрткі; таң қалудың қажеті шамалы, сериалды „Доктора Кім“ жобасының сценаристері Марк Гэтисс пен Стивен Моффат жазған». *The Guardian* тілшісі Дэн Мартин өз сөзінде былай деді: «Сынауға әлі ерте, бірақ алғашқы тоқсан минутты үш сериясы өте сәтті шыққан. Шерлок Холмс «шпиондық» мінезді жақсы меңгерген, ол бірақ шпион емес, ойланып табушы емес пе». *The Guardian-ның* тағы бір журналисті, Сэм Волластон, сюжеттің кейбір тұстары әлі де түсіндірілмей қалды депті. *The Independent-тен* келген Том Сатклифф: «Шерлок ондай қатты «тапқырлау» болған жоқ, оның образы сериалдағыдан алшақтау болды» деді. Сатклифф жазады: «„Шерлок“ өте ақылды, данышпан, астарлы ойлайды. Ол кез-келген істі өзіне қатты алмайтыны, оны байыппен шешетіні түсінікті… Оның бастапқы әңгімелердегі „Шерлокқа“ ұқсай бермейді, ол өзі басқан әр қадамына сенімді». «Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодының жоғары рейтингінен кейін BBC компаниясы сериалды әрі қарай түсіруге құлшынысы арта түсті, ал 2010 жылы 10 тамызда «Шерлок» сериалы екінші маусымға ұзартылды.

Сериал американдық көрермендердің де ықыласына бөленді. *[[San Francisco Chronicle]]* сөздеріне сенсек «Шерлок» — онжылдықтағы ең үздік детективтік сериал деп аталды: «Конан Дойльдың үлкен еңбегі, актерлердің жақсы ойнауы, үздік режиссерліктің арқасында түпнұсқасынанда асып түсті». Көптеген көрермендер бұл сериалды әр түрлі сериалдарға ұқсас екенін, соның ішінде «Доктор Кімді» жасап жатқан Марк пен Гэтисстің қолы сезіліп тұрғанын айтады.

### Танымалдылық
Жаңа Холмстың кейпі көрермендерге ұнай бастаған кезде, Debenhams киім дүкені сериалдағы пальтоны сатылымға шығара бастады, ал сериалдағы Камбербэтч киген пальтоны шығарған *Belstaff* маркасы сауданы жаңартты. Дизайнер Пол Костелло британдық детективтің киім үлгісінен әсер алып, жүнді пальтолер мен шарфтар коллекциясын шығарды, ал Джон Пирс көптеген тұтынушылар телесериалдағы пальтоны тігуге өтініш білдірді деп айтады. Журналист Алексис Петридистың пікірі бойынша: «Еркектерге неге осылай киінгенді қалайтынын түсінуге болады. Камбербэтч шын мәнісінде әдемі болмағанмен, сериалдағы кейпі көптеген әйелдер қауымын жинайды. Сондықтан британдық еркектер стильінің бетке ұстары — ойдан шығарылған сексуальды психопат. Әрине, ұлы ізкесер кейпі осылай танымал болатыны ешкімге де мәлім болған емес». Британдық сериалдан және режиссер Гаи Ричидің фильмдерінен әсер алған *[[Vogue]]* журналы мен Dolce & Gabbana сән үйі өзінің жаңа коллекцияларын ұсынды.

Басылым мен таратушылар сериалдың бірінші маусымын трансляциялау кезінде Шерлок Холмс туралы кітаптардың сатылымы 180 %-ға өскені туралы хабарлады. Penguin Classics басылымы 2010 жылдың жаз мезгілінде Шерлок Холмс туралы кітаптардың сатылымы 83 %-ға өскенін айтты. Норт-Гоуэр-стриттегі 185 үйдің бірінші қабатында орналасқан, түсірілім кезінде 221 Б пәтері ретінде қолданылған *Speedy’s* шағын кафесі сериалдың эфирге шыққанынан бастап кафенің тұтынушылар тез көбейе бастағаны туралы хабарлады. Бұдан басқа, BBC Online сериалдағы басты рөлдердегі кейіпкерлердің сайттарын ашты — Джон Ватсонның блогы, «Дедукция теориясы» атымен аталатын Шерлоктың сайты, Молли Хупердің блогы және де бірінші маусымның үшінші эпизодының құрбаны Конни Принстің сайты. Сайттардың жаңару жағынмен бұның алдында "Доктор Кім" жобасымен жұмыс жасаған Джозеф Лидстер''(ағыл.)'' айналысады.

## Фотогалерея

Сурет:Sherlock TV series screenshot.png|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч және Доктор Ватсон рөліндегі Мартин Фримен Бейкер-стрит көшесіндегі 221 Б пәтерінің қасында
Сурет:Sherlock TV series screenshot (2).png|Шерлок пен Ватсон ("Белгравиядағы бассыздық" эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (3).png|Шерлок, Ватсон және Инспектор Грег Лестрейд ("Рейхенбах сарқырамасы" эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (4).png|Шерлок пен Ватсон
Сурет:Sherlock TV series screenshot (5).png|Шерлок пен Ватсон қылмыскерді іздеуде
Сурет:Sherlock TV series screenshot (6).png|«Соқыр банкир» эпизодындағы кадр
Сурет:Sherlock TV series screenshot (7).png|Шерлок пен Ватсон ("Белгравиядағы бассыздық" эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (8).png|Басты рөлдегі кейіпкерлер бейнеленген сурет
Сурет:Sherlock TV series screenshot.jpg|Шерлок пен Ватсонның диалогы
Сурет:Sherlock TV series screenshot (2).jpg|«Үлкен ойын» эпизодындағы кадр
Сурет:Sherlock TV series screenshot (3).jpg|«Баскервиля иттері» эпизодындағы кадр
Сурет:Sherlock TV series screenshot (4).jpg|Жұмбақ жарылысты шешуде («Үлкен ойын» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (5).jpg|"Баскервиля" әскери базасында елес иттің қалай, қайдан әрі не себептен екенін шешуде («Баскервиля иттері» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (6).jpg|Түсірілім кезі
Сурет:Sherlock TV series screenshot (7).jpg|Шерлоктың ғимараттан құлағаннан кейін, ауруханаға апара жатқан кезі («Рейхенбах сарқырмасы» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (8).jpg|Шерлок таң қалуда («Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (9).jpg|Шерлок жоғалған беймәлім жоғалған қызды іздеуде («Соқыр банкир» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (10).jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Sherlock TV series screenshot (11).jpg|Журналист Китти Райли Мориартидің сот ісі кезінде Шерлоктың сыртқа шығуын пайдаланып, одан бір-екі сұраққа жауап алу мақсатында ерлер әжетханасына кіріп, одан қарсы сөз есту кезі («Рейхенбах сарқырмасы» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV series screenshot (12).jpg|Джим Мориартидің Шерлокпен кездесуі, Бейкер-стрит көшесі 221 Б пәтері («Рейхенбах сарқырмасы» эпизодындағы кадр)
Сурет:Sherlock TV 3.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Sherlock TV.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч (сериалдағы басылымдардың кейіпкерді суретке түсіру кезі)
Сурет:Sherlock TV4.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Sherlock TV5.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч және Доктор Ватсон рөліндегі Мартин Фримен
Сурет:Sherlock TV6.jpg|Шерлок Холмс өзінің жеке зертханасына кіруі
Сурет:Sherlock TV7.jpg|Джим Мориартидың рөлінде Эндрю Скотт, "Рейхенбах сарқырамасы" эпизодынан көрініс
Сурет:Sherlock TV 2.jpg|Ирэн Адлердің рөліндегі Лара Пюльве Шерлок Холмспен бірге
Сурет:SherlockBBC2-thumb-680x510-192091.jpg|Телесериалдың басты кейіпкерлермен бірге бейнеленген завтавкасы
Сурет:BigReichenbach.JPG|"Рейхенбах сарқырамасы" эпизодындағы ұрланған туынды
Сурет:Benedict Cumberbatch filming Sherlock.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Filming the second series of Sherlock (2).jpg|"Рейхенбах сарқырамасы" эпизодындағы кульминация, ғимараттан секіруі
Сурет:Filming the second series of Sherlock.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч және Доктор Ватсон рөліндегі Мартин Фримен
Сурет:Martin Freeman filming Sherlock.jpg|Доктор Ватсон рөліндегі Мартин Фримен
Сурет:The Reichenbach Fall filming (2).JPG|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл)
Сурет:The Reichenbach Fall filming (3).JPG|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл)
Сурет:The Reichenbach Fall filming (6).JPG|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл)
Сурет:The Reichenbach Fall filming (7).JPG|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл)
Сурет:The Reichenbach Fall filming.JPG|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл)
Сурет:Serial-sherlok-holms.jpg|Телесериал саундтрегіне арнап жасалған фотосурет
Сурет:Sherlock (TV series) (2).jpg|«Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодынан үзінді
Сурет:Sherlock (TV series) (3).jpg|«Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодынан үзінді
Сурет:Sherlock (TV series) Benedict.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Sherlock (TV series) sherlock holmes pic (2).jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч және Доктор Ватсон рөліндегі Мартин Фримен
Сурет:Sherlock (TV series) sherlock holmes pic (3).jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч және Марк Гатисс
Сурет:Sherlock (TV series) sherlock holmes pic.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч түсірілу алаңында
Сурет:Sherlock (TV series)4.png|Шерлок Холмстың Доктор Ватсонмен танысу сәті
Сурет:Sherlock (TV series)5.jpg|Шерлок Холмс ашу үстінде *(Бірінші арна - Еуразия арнасынан алынған)*
Сурет:Sherlock (TV series)6.png|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодындағы Шерлокты марапаттау сәтіне жиналған БАҚ өкілдері
Сурет:Sherlock (TV series)7.jpg|«Үлкен ойын» эпизодындағы көрініс. Жарылысты Шерлокты ашық ұрысқа шақыру мақсатында Мориарти ұйымдастырған
Сурет:Sherlock (TV series)8.jpg|Шерлок Холмс рөліндегі Бенедикт Камбербэтч
Сурет:Sherlock (TV series)9.jpg|Шерлок Холмс скрипка тарту үстінде
Сурет:Sherlock (TV series)10.jpg|Шерлок Холмс Джим Мориартиге тапанша кезуде
Сурет:Sherlock (TV series)11.jpg|"Үлкен ойын" эпизоды, Шерлок пен Ватсон күрделі әрі тез шешу керекті істермен айналысу кезі
Сурет:Sherlock-1415368.jpg|Шерлок Холмс ойлану үстінде ("Рейхенбах сарқырамасы" эпизоды)
Сурет:Sherlock-1759680.jpg|Шерлок Холмс скрипка тарту үстінде
Сурет:Sherlocks fall.jpg|Шерлоктың өз-өзіне қол жұмсауы (Қара-ала түсте берілген, "Рейхенбах сарқырамасы" эпизодынан көрініс)


## Жүлделер мен номинациялар

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* «Шерлок» *BBC One* сайтында
* «Шерлок»  Sherlock BBC is a British television series 
* 
* «Шерлок» (1 маусым)  *Hartswood Films* сайтында
* «Шерлок» (2 маусым)  *Hartswood Films* сайтында
* «Шерлок» Бірінші арна сайтында

;Сериал кейіпкерлерінің сайттары
* Шерлока Холмстың сайты «Дедукция теориясы» 
* Джона Ватсонның болгы
* Молли Хупердің блогы
* Конни Принстің сайты

Санат:Детективтік телесериалдар
Санат:Драмалық телесериалдар
Санат:Ұлыбритания телесериалдары
Санат:BBC телеарнасының телесериалдары
Санат:Шерлок Холмс туралы фильмдер
Санат:Шерлок Холмс