open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фредерик Чапмен Роббинс

**Фредерик Чапмен Роббинс** — америкалық вирусолог, медицинадан Нобель сыйлығының лауреаты (1954), 1972 жылдан АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.

## Өмірбаян
Миссури университетін (1936), Гарвард медициналық мектебін (1940) бітірген. 1940—1942 және 1948—1950 жылдары Бостон балалар ауруханасы қызметкері. 1952—1966 жылдары Кливленд Басты қалалық ауруханада педиатрия және жұқпалы аурулардың бөлімінің бастығы; 1952 Кливленд университеті Медициналық мектебінің педиатрия профессоры (Огайо), 1966 жылдан декан.

## Негізгі еңбектері
Бостонда Дж.Эндерспен және Т.Уэллермен бірге мәдениеттердегі полиомиелит вирусының шынықтыру әдістемесін әзірледі, полиомиелитке қарсы вакцинасын құруға, және басқа да бірнеше вирустың оқшаулау әдістерін дамыту мен айқындауға қатысты. Ол жұқпалы гепатиттің, сүзек, Ку безгегі эпидемиологиясын зерттеді.

## Нобель жүлдесі
Нобель жүлдесі, 1954 (Дж.Эндерсмен және Т.Уэллермен бірге).

## Әдебиет
MAHMOUD A. (2006) FREDERICK C ROBBINS. 1916 – 2003. *Biographical Memoirs* **88**, WASHINGTON, D.C.

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Гарвард университеті түлектері
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Санат:АҚШ вирусологтары
Санат:АҚШ медиктері
Жамбыл ауылдық округі (Атырау облысы)

**Жамбыл ауылдық округі** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы әкімшілік бірлік. Ауданның батысында орналасқан.

## Құрамы
Құрамына Қаракөл, Айдын ауылдары кіреді. Орталығы – Қаракөл ауылы. Округ құрамында болған ''Мәдениет'' ауылы 2013 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1514 адамды (807 ер адам және 707 әйел адам) құрады.

## Шаруа қожалықтары
Ауылдың аумақтағы 16 шаруа қожалығы ауылшаруашылық өнімдерін өндірумен айналысады. 
“Дүйсеәлі” шаруа қожалығы (төрағасы О.Дүйсалиев), “Үмбетқали” шаруа қожалығы (төрағасы А.Үмбетқалиев) “Мәнет” шаруа қожалығы т.б.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелер
Округте Қаракөл орта мектебі, Жамбыл отбасылық емханасы, “Жауқазын” балабақшасы,  Қаракөл мәдениет үйі жұмыс істейді.

## Дереккөздер

Санат:Қызылқоға ауданы ауылдық округтері
Канна

**Канна** сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:

* Канна – антилопа;
* Канна – өсімдік;
* Канна – Италиядағы коммуна.
Миялы ауылдық округі (Атырау облысы)

**Миялы ауылдық округі** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Әкімшілік орталығы әрі құрамындағы жалғыз елді мекен – Миялы ауылы.

## Сипаттамасы
Округ солтүстігінде Жангелдин ауылдық округімен және Ақтөбе облысының Ойыл ауданымен, оңтүстік шығысында мемлекеттік жер қорымен, батысында Ойыл ауылдық округінің жерлерімен шектеседі. Округ көлемі - 24215 га, шабындық жер -2240 га, жайылымдық жер - 2143 га, егістік жер -120 га.
Табиғаты - жазы ыстық, қысы қатты, жартылай шөлді - шөлейт аймақ.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 7569 адамды (3839 ер адам және 3730 әйел адам) құрады.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелер
Округте - 2 балабақша, 2 орта, 1 орталау, 1 өнер, 1 спорт мектептері, 1 мәдениет үйі, 1 кинотеатр, 1 орталық аурухана, 1 емхана бар.

## Шағын кәсіпорындар
Округ бойынша 7 ЖШС, 131 жеке кәсіпкер, 11 шаруа қожалығы, 2 АЗС, 19 жеке дүкен, 1 шайхана, 1 орталық монша, 2 жеке дәріхана, 1 кафе-бар, 1 кафе, 2 базар бар.

## Дереккөздер

Санат:Қызылқоға ауданы ауылдық округтері
Миялы

Миялы — елді мекен атаулары:
* Миялы — Ақтөбе облысы, Байғанин ауданындағы ауыл.
* Миялы — Алматы облысы, Балқаш ауданындағы ауыл.
* Миялы — Атырау облысы, Қызылқоға ауданындағы ауыл.
Жаңабірлік (Ақмола облысы)

**Жаңабірлік** — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Астрахан ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Тайсойған ауылдық округі

**Тайсойған ауылдық округі** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылы Қызылқоға ауылдық округінің бір бөлігінен құрылған.

## Әкімшілік құрамы
Әкімшілік орталығы әрі құрамындағы жалғыз елді мекен – Тайсойған ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 889 адамды (469 ер адам және 420 әйел адам) құрады.

## Тарихы
Округ 2006 жылы облыстық мәслихаттың шешімімен Қызылқоға ауылдық округінен бөліп алу арқылы түзілді. Жер аумағы - 75711 га. Округ жерінде Тайсойған полигоны орналасқан. Округ территориясы радиоактивті қалдықтармен ластанған.http://chasnikovs.com/wp-content/uploads/2012/12/part29.pdf

## Дереккөздер

Санат:Қызылқоға ауданы ауылдық округтері
Жангелдин ауылдық округі (Атырау облысы)

**Жангелдин ауылдық округі** — Атырау облысы, Қызылқоға ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Әкімшілік орталығы әрі құрамындағы жалғыз елді мекен – Жангелдин ауылы. Ауылдық округ құрамында болған *Жырақұдық* ауылы 2008 жылдан бастап Жангелдин ауылының құрамына енгізілген.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1575 адамды (808 ер адам және 767 әйел адам) құрады.

## Тарихы
Жангелдин ауылдық округі - аудан 1944 жылы құрылғанда Ақтөбе облысының Ойыл ауданынан 7 ұсақ ұжымдық шаруашылықтар (колхоздар) бөлініп, Миялы ауылдық кеңесінің (қазіргі Жангелдин) қарамағына кірген. 
Атап айтқанда: “Кіндіксай” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Қази Өтемұратов), “Амангелді” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Сәрсен Тұрышев), “Калинин” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Мұханбетияр Баекеев), “Жасқайрат” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Есалиев Кара), “Чапаев” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Құсайын Есалиев) және “Қамыскөл” ұжымдық шаруашылығы (төрағасы Қ. Сапауов).

Кейіннен ұсақ шаруашылықтар ірілендіріліп, Миялы ауылдық кеңесінен “Миялы”, “Амангелді”, “Кіндіксай” ұжымдық шаруашылықтары және Тайсойған ауылдық кеңесіне қарасты “Коммуна” ұжымдық шаруашылығы біріктіріліп, Андреев атындағы ірілендірілген ұжымдық шаруашылық болып құрылды. Кейіннен бұл шаруашылық Жангелдин атындағы ұжымдық шаруашылық болып аталды. Бұрынғы Миялы ауылдық кеңесіне қараған екі ұсақ ұжымдық шаруашылықтар “Жасқайрат” пен “Калинин” Ойыл ауылдық кеңесінің құрамына кіреді. Қалған “Чапаев”, “Қамыскөл” ұжымдық шаруашылықтары іріленген Ворошилов атындағы ұжымдық шаруашылықтың құрамына кіріп, Тайсойған ауылдық кеңесіне қарап кетеді, артынан бұл шаруашылықтың аты “XX партсъезд” атындағы шаруашылық болып өзгертілді.

## Шаруа қожалықтары
Ауылдық округте 19 шаруа қожалығы бар.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелер
Жангелдин ауылында - 624 балалық 2 қабатты орта мектеп, 25 балалық “Балбөбек” балабақшасы, отбасылық дәрігерлік емхана, 200 орындық селолық мәдениет үйі, орталық монша, пошта, байланыс бөлімшесі және Миялы спорт мектебінің филиалы жұмыс жасайды.
2 жеке меншік дүкен, 2 кафе бар.

### “Балбөбек” балабақшасы
1965 жылы құрылды. 2001 жылдан бастап “Балбобек" балабақшасы мемлекеттік қазыналық кәсіпорны болып өзгертілді. Балабақшадағы 25 бүлдіршінге 10 тәрбиеші тәлім-тәрбие беріп, өнерге баулуда.

### Жангелдин дәрігерлік отбасылық емханасы
1961 жылдан бастап Жангелдин селолық медпункті болып ашылды. 1987 жылдан бастап дөрігерлік емхана болып қайта құрылды. Отбасылық дәрігерлік емханада 9 адам жұмыс жасайды.

### Жангелдин ауылдық мәдениет үйі
Мемлекеттік қазыналық кәсіпорны -1961 жылы селолық клуб болып құрылып, 2001 жылы қазыналық кәсіпорны болып тіркелді. Қазыналық кәсіпорында тұрақты 7 адам жұмыс жасайды.
Округ бойынша автоклуб, селолық кітапхана жұмыс жасайды. 

## Дереккөздер

Санат:Қызылқоға ауданы ауылдық округтері
Әжімжапырақ

**Әжімжапырақ** () – айлауыктар тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. 

## Дереккөздер

Санат:Айлауықтар
Зелёное (Ақмола облысы)

**Зелёное** — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы ауыл, Есіл ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка ауылынан оңтүстікке қарай 8 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Кенбай (Сағыз ауылдық округі)

**Кенбай** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Сағыз ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстікке қарай 128 км-дей жерде. Округтен ара қашықтығы 110 км. Ауылдың жалпы жер көлемі 74 860 га.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 294 адам (148 ер адам және 146 әйел адам) болса, 2009 жылы 167 адамды (80 ер адам және 87 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 85 адамды (45 ер адам және 40 әйел адам) құрады.
онын ішінде (адам):
* еңбекке жарамдысы -76
* жұмыс жасайтыны -56
* жұмыссыздар - 5
* зейнеткерлер - 8
* мүгедектер - 4
* аз қамтылғандар - 3
* балалар саны - 122
* мектепке дейінгі - 17
* мектеп жасындағы - 105
* оқу орнында оқитындар - 4
* көп балалы отбасылар -4

## Шаруа қожалықтары
* «Бекет»

## Негізгі экономикалық көрсеткіштер
### Мал басы
Барлық мал басы	-484 бас. оның ішінде:
* ірі қара		177
* қой-ешкі	214
* жылқы		    63
* түйе		    30

### Ауыл шаруашылығы
* Ет өндіру, барлығы: (ауыл шаруашылығы құрылымдары, шаруа қожалықтары, жеке қожалықтар) -1 500 тонна		
* Сүт өндіру, барлығы: (ауыл шаруашылығы құрылымдары, шаруа қожалықтары, жеке қожалықтар) -360 тонна
* Жүн өндіру, барлығы: (ауыл шаруашылығы құрылымдары, шаруа қожалықтары, жеке қожалықтар) -1,2 тонна

### Мәдени-әлеуметтік мекемелер
* селолық клуб   1
* мектеп         1
* ФАП            1

### Көліктер
* Жеке меншік көліктер -11
* Жеңіл көліктер -2
* Жүк машиналары -2
* Тракторлар -5
* Мотоциклдер -2

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Қоңыраулы

**Қоңыраулы** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Сағыз ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 115 км-дей жерде. Округтен ара қашықтығы 25 км. Елді мекеннің жалпы жер көлемі 74 860 га.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 200 адам (118 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 142 адамды (80 ер адам және 62 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 65 адамды (38 ер адам және 27 әйел адам) құрады.
оның ішінде:
* еңбекке жарамдысы -51
* зейнеткерлер - 23
* мүгедектер - 3
* аз қамтылғандар - 4
* балалар саны - 119
* мектепке дейінгі - 61
* мектеп жасындағы - 58
* оқу орнында оқитындар - 3

## Шаруа қожалықтары
* «Буракөл» шаруа қожалығы

## Негізгі экономикалық көрсеткіштер
### Мал басы
Барлық мал басы -1 253 бас. оның ішінде:
* ірі қара 450
* қой-ешкі 682
* жылқы 91
* түйе 30

### Ауыл шаруашылығы
* Ет өндіру, барлығы:  -1 706 тонна
* Сүт өндіру, барлығы: -2 275 тонна
* Жүн өндіру, барлығы: -62,5 тонна

## Көліктер
* Жеке меншік көліктер		-11
* Жеңіл көліктер		    -2
* Жүк машиналары		    -3
* Тракторлар                -4
* Мотоциклдер               -2

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Қосқұлақ (ауыл)

**Қосқұлақ** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Көздіқара ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Миялы ауылынан батысқа қарай 41 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 274 адам (137 ер адам және 137 әйел адам) болса, 2009 жылы 233 адамды (126 ер адам және 107 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 114 адамды (68 ер адам және 46 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Мәдениет (Атырау облысы)

**Мәдениет** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Миялы ауылына оңтүстік-батысқа қарай 84 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 354 адам (181 ер адам және 173 әйел адам) болса, 2009 жылы 89 адамды (46 ер адам және 43 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 
Санат:Қызылқоға ауданының таратылған елді мекендері
Мұқыр

**Мұқыр:**

**Елді мекендер:**

* Мұқыр – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл.
* Мұқыр – Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы ауыл.
* Мұқыр – Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданындағы ауыл.
* Мұқыр – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**
* Мұқыр – Ертіс алабындағы өзен.
* Мұқыр – Қаратал алабындағы өзен. 
* Мұқыр – Сағыз алабындағы өзен. 
* Мұқыр – Қараөзен алабындағы өзен. 
* Мұқыр – Абай заманындағы Семей облысының әкімшілік бөлігі.
Мұқыр (Атырау облысы)

**Мұқыр** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы ауыл, Мұқыр ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
thumb|солға|200px|Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 105 км-дей жерде Мұқыр өзенінің жағасына орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 2659 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 3203 адам (1679 ер адам және 1524 әйел адам) болса, 2009 жылы 3423  адамды (1743 ер адам және 1680 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3335 адамды (1733 ер адам және 1602 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
* Мұқыр орта мектебі — 1941 жылы Таңдай орталау мектебі Мұқыр ауылына көшіп келеді. Жаңа мектеп Мұқыр орталау мектебі деген атпен сол жылы өз жұмысын бастады. Алғашқыда мектеп теміржолшылардың шпалдан салынған 4 бөлмелі үйіне орналасты. Кеңшар әкімшілігі 1950 жылы жеті бөлмелі мектеп үйін салып берді. 1951 жылы мектеп жанынан 20 балаға арналған интернат ашылды. 1956-1957 оқу жылында мектеп орта мектепке айналды. Хрущевтің мектептерді политехникаландыру саясатына байланысты 1950 жылдардың соңында мектебіміз 2 жылдай оқушыларға білімді еңбекпен ұштастырып беретін 11 жылдық мектепке айналды. 1969-1970 оқу жылында мектеп ауданда алғашқы болып типтік жобамен салынған 536 орындық 3 қатарлы сәулетті ғимаратқа көшті.
* №2 орта мектеп — 2021 жылы қыркүйекте ашылған. Үшқабатты мектеп 424 оқушыға шақталған.
* «Алтын кілт» бөбекжай-балабақшасы 
* Мұқыр ауылдық клубы

## Діни ұйымдар
* «Аманияз ата» мешіті

## Елді мекендегі көшелер
* №4 ауыл
* №5 ауыл
* №6 ауыл
* Берқайыр Аманшин көшесі
* Боран Айтмағамбетов көшесі
* Ғабдол Сланов көшесі
* Ғиниятолла Есенғалиұлы көшесі
* Жақсы Кенжебаев көшесі
* Мұқанбетжан Зұлқанов көшесі
* Мұқан Сұлтанов көшесі (№3 ауыл)
* Мырзағали Дәулетбаев көшесі
* Сисенбек Есенғалиев көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
АҚШ жоғары оқу орындарының тізімі

Төменде АҚШ жоғары оқу орындарына АҚШ штаттары бойынша тізімдерге сілтемелер көрсетілген, олар аумақтық принцип бойынша топтастырылады,  (АҚШ Халық санағы бюросына сәйкес), сондай-ақ елдің негізгі бөлігіне кірмейтін АҚШ аралдық аумақтарындағы  жоғары оқу орындарының тізімі келтірілген.

## Солтүстік-шығыс
[thumb|300px|[Солтүстік-шығыс АҚШ]]

* Вермонт
* Делавэр
* Коннектикут
* Массачусетс
* Мэн
* Нью-Гэмпшир
* Нью-Джерси
* Нью-Йорк
* Пенсильвания
* Род-Айленд

## Орталық Батыс
[thumb|300px|[Орталық батыс АҚШ]] 

* Айова
* Висконсин
* Иллинойс
* Индиана
* Канзас
* Миннесота
* Миссури
* Мичиган
* Небраска
* Огайо
* Солтүстік Дакота
* Оңтүстік Дакота

## Оңтүстік
[thumb|300px|[Оңтүстік АҚШ]] 

* Алабама
* Арканзас
* Виргиния
* Джорджия
* Батыс Виргиния
* Кентукки
* Луизиана
* Миссисипи
* Мэриленд
* Оклахома
* Солтүстік Каролина
* Теннесси
* Техас
* Флорида
* Оңтүстік Каролина

Федералдық округ - Вашингтон (Колумбия округы)

## Батыс
[thumb|300px|[Батыс АҚШ]]

* Айдахо
* Аляска
* Аризона
* Вайоминг
* Вашингтон
* Гавай
* Калифорния
* Колорадо
* Монтана
* Невада
* Нью-Мексико
* Орегон
* Юта

## Негізгі аумақ
[300px|thumb|right|[АҚШ аралдық аумақтары және 50 штат (қызғылт түспен көрсетіледі)]]

* Американдық Вирджин аралдары
* Американдық Самоа
* Гуам
* Пуэрто-Рико
* Солтүстік Мариан аралдары
* (басқа АҚШ-тың қашықтағы кіші аралдарында ешқандай жоғары оқу орындары жоқ)

## Сілтемелер

*

Санат:Тізімдердің тізімі
Фрэнсис Пейтон Роус

**(Фрэнсис) Пейтон Роус** (**Раус**, , 5 қазан 1879, Балтимор — 16 ақпан 1970, Нью-Йорк) — америкалық патолог, «Онкогендік вирустарды ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1966 жылғы лауреаты. Сыйлықты «простата қатерлі ісігін гормоналдық емдеуге қатысты зерттеулері» үшін марапатталған Чарлз Хаггинпен бөлісті.

## Өмірбаян
## Сілтемелер
* Пейтон Роустың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Пейтон Роустың Нобельдік дәрісі.

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ медиктері
Санат:АҚШ вирусологтары
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар
Рагнар Гранит

**Рагнар Артур Гранит** (, 30 қазан 1900, Рийхимяки — 12 наурыз 1991, Стокгольм) — шведциялық физиолог, тегі финляндиялық,  «Көздегі бастапқы биологиялық және химиялық процестерге қатысты көрнекі жаңалықтары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1967 жылғы лауреаты (Холден Хартлайнмен және Джордж Уолдпен бірге).

## Өмірбаян

## Әдебиет
* . — Электронная версия 

## Сілтемелер
* Рагнар Граниттің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Рагнар Граниттің Нобельдік дәрісі.
* Рагнар Гранит атындағы қор сайтында Рагнар Гранит туралы.

## Дереккөздер

Санат:Хельсинкиде туғандар
Санат:Стокгольмде қайтыс болғандар
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Швеция физиологтары
Санат:Финляндия физиологтары
Санат:1900 жылы туғандар
Санат:30 қазанда туғандар
Джордж Уолд

**Джордж Уолд** (, 18 қараша 1906, Нью-Йорк — 12 сәуір 1997, Кембридж) — америкалық биохимик, «Көздегі бастапқы биологиялық және химиялық процестерге қатысты көрнекі жаңалықтары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1967 жылғы лауреаты (Рагнар Гранитпен және Холден Хартлайнмен бірге) .

## Өмірбаян

## Сілтемелер
* Джордж Уолдтың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Джордж Уолдтың Нобельдік дәрісі.
* Джордж Уолдтың некрологы  АҚШ Ұлттық ғылым академиясының сайты.

Санат:Нью-Йоркте туғандар
Санат:Кембриджде (Массачусетс) қайтыс болғандар
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ биохимиктері
Санат:XX ғасыр биологтары
Чарлз Брентон Хаггинс

**Чарлз Брентон Хаггинс** (, 22 қыркүйек 1901, Галифакс — 12 қаңтар 1997, Чикаго) — америкалық физиолог және онколог, тегі канадалық, «қуық асты безінің қатерлі ісігі гормоналдық емдеуге қатысты ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1966 жылғы лауреаты. Сыйлықты «онкогендік вирусты ашқаны үшін» марапатталған Пейтон Роуспен бөлісті.

## Өмірбаян
## Сілтемелер
* Чарлз Хаггинстың Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Чарлз Хаггинстың Нобельдік дәрісі .
* Чарлз Хаггинстың  Чикаго университеті Медицина орталығы сайтындағы некрологы.
* Чарлз Хаггинспен бейнесұхбат, урологиялық зерттеулер қоры.
* Чарлз Хаггинспен бірге видео  Бен-Мэй қатерлі ісікті зерттеулер лабораториясы.

Санат:АҚШ физиологтары
Санат:АҚШ медиктері
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Канада)
Санат:XX ғасыр биологтары
Холден Кеффер Хартлайн

**Холден Кеффер Хартлайн** (, 22 желтоқсан 1903, Блумсберг — 17 наурыз 1983, Фоллстон) — америкалық физиолог және нейробиолог, «Көздегі бастапқы биологиялық және химиялық процестерге қатысты көрнекі жаңалықтары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1967 жылғы лауреаты (Рагнар Гранитпен және Джордж Уолдпен бірге).

## Сілтемелер
* Холден Хартлайнның Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Холден Хартлайнның Нобельдік дәрісі.

Санат:Пенсильванияда туғандар
Санат:Мэрилендте қайтыс болғандар
Санат:АҚШ нейробиологтары
Санат:АҚШ физиологтары
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Приишимка (Астрахан ауданы)

**Приишимка** — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Новочеркасск ауылдық округінің құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Астраханка ауылының оңтүстік-шығысында 22 км жерде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Степное (Астрахан ауданы)

**Степное** — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Есіл ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 38 км қашықтықта орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Ягодное (Ақмола облысы)

**Ягодное** — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Жалтыр ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2025 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка кентінен солтүстік-батысқа қарай 33 км қашықтықта орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданының таратылған елді мекендері
Алфред Херши

**Алфред Дей Херши** (, 4 желтоқсан 1908, Овоссо — 22 мамыр 1997, Сайоссет) — америкаkық бактериолог және генетик, «вирусдың репликациялық механизмі және генетикалық құрылымы туралы ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1969 жылғы лауреаты (Макс Дельбрюкпен және Сальвадор Луриямен бірге).

## Өмірбаян
## Сілтемелер
* Алфред Хершидің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Алфред Хершидің Нобельдік дәрісі.
* Алфред Херши туралы ақпарат,  Орегон мемлекеттік университеті сайты.

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Бактериологтар
Санат:Молекулярлық биологтар
Санат:АҚШ генетиктері
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:Мичиган штаты университеті түлектері
Макс Дельбрюк

**Макс Людвиг Хеннинг Дельбрюк** (; 4 қыркүйек 1906, Берлин, Германия империясы — 9 наурыз 1981, Пасадина) — америкалық биофизик,  шығу тегі неміс, «вирустардың репликациялық механизмі және генетикалық құрылымы туралы ашылулары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты 1969 жылғы (Алфред Хершимен және Сальвадор Луриямен бірге).

Дельбрюк физик ретінде өз ғылыми мансабын бастаған, атап айтқанда, бірінші сызықтық емес әсерлердің бірін кванттық электродинамикадағы — дельбрюктік шашырауды болжамды.

## Өмірбаян
Белгілі әскери тарихшы Ганс Дельбрюктың ұлы. Атақты ауыл шаруашылығы химигі Макс Дельбрюктің жиені.

1932 жылдан берлиндік Далем ауданындағы кайзер Вильгельм химиялық институтында жұмыс істеді, мұнда, Н.Тимофеев-Ресовскимен бірге генетикалық мутацияны зерттеген.

1937 жылы АҚШ-қа ол қоныс аударды.

## Сілтемелер
* Макс Дельбрюктің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
*  Макс Дельбрюктің Нобельдік дәрісі.
* Макс Дельбрюкпен сұхбат . Калифорния технологиялық институты жазбалары.

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ биофизиктері
Санат:АҚШ вирусологтары
Санат:Молекулярлық биологтар
Санат:XX ғасыр физиктері
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:Геттингенского университеті түлектері
Санат:Вандербильт университеті түлектері
Сальвадор Лурия

**Сальвадор Эдвард Лу́рия** (, ; 13 тамыз 1912, Турин — 6 ақпан 1991, Лексингтон) — шығу тегі италияндық америкаkық микробиолог, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты 1969 жылғы (Макс Дельбрюк және Алфред  Хершимен бірге) «вирустардың репликация механизмы және генетикалық құрылымы жайлы ашылулары үшін».

## Сыртқы ілтемелер
* Сальвадор Луридің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Сальвадора Луридің Нобельдік дәрісі .
* Сальвадор Лурияның жұмыстары мен хат алысуының каталогы  Америкалық философтары қоғамының сайтында.
* Сальвадор Лурия туралы ақпарат АҚШ Ұлттық Медицина кітапханасының веб-сайтында.

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ микробиологтары
Санат:АҚШ вирусологтары
Санат:Молекулярлық биологтар
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар
Роберт Холли

**Роберт Уильям Холли** (; 28 қаңтар 1922, Эрбана, Иллинойс — 11 ақпан 1993, , Калифорния) — америкалық биохимик, «Генетикалық кодты декодтағаны үшін және ақуыз синтезіндегі оның рөлі үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1968 жылғы лауреаты (Харом Корана және Маршалл Ниренбергпен бірге).

## Сілтемелер

* Роберт Холлидің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны.
* Роберт Холлидің Нобельдік дәрісі.

Санат:Корнелль университеті түлектері
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ биохимиктері
Санат:Молекулярлық биологтар
Санат:XX ғасыр биологтары
Ульф фон Эйлер

**Ульф Сванте фон Эйлер** (; 7 ақпан 1905 – 9 наурыз 1983) — шведциялық физиолог және фармаколог, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1970 жылы лауреаты. Эйлер простагландин және норадреналиндтерді ашқан.

## Туыстық байланыстары
Ульф фон Эйлер патшалық швед ғылым академиясының мүшесі, КСРО ҒА  шетелдік мүшесі — Ханс фон Эйлер-Хелпиннің ұлы. Ол сондай-ақ үлкен математик Леонард Эйлердің ұрпағы.

## Сілтемелер
* Нобельдік жүлде сайтындағы өмірбаяны  

Ульф фон
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Швеция физиологтары
Санат:Швеция нейробиологтары
Санат:Швеция фармакологтары
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:Халықаралық Гайрднер сыйлығының иегерлері
Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері
Санат:Жапон ғылым академиясының құрметті мүшелері
Жак Фреско

thumb|right|200px|Жак Фреско
**Жак Фреско** (; 13 наурыз, 1916 жыл, Нью-Йорк, АҚШ - 18 мамыр, 2017 жыл, Флорида, АҚШ) — америкалық инженер, өнеркәсіптік дизайнер және футуролог. "Шолпан" атты проекттің директоры және негізін салушы.  Оның лекцияларының басым көпшілігі: дизайн, пассивті үйлер, тез дамушы қалалар, ресурсті-бағдарлаушы экономика, жалпыхалықтық автоматизация, кибернетикалық жаңа тенологиялар, ғылымның әлемдегі(әлеуметтегі) орны. Фресконың ойларының танымалдылығы 2008 жылы жарыққа шыққан "Заман рухы: Қосымша" атты киноға байланысты.

## Өмірбаяны
Жак Фреско 1916 жылдың 13 наурыз күні дүниеге келген. Балалық шағы өзінің туып өскен жерінде, яғни Нью-йоркта өтті. Фреско мұндағы жалпыға білім беретін орта мектепте білім алған. Өзінің айтуы бойынша ол өзінің балалық кезінен-ақ глобалды ойлай білу керектігін түсінген. Оған аса үлкен септігін тигізген оның атасы еді.  Сабақтардың бірінде Фреско АҚШ жалауына берілетін антты айтпаймын деп бас тартты.

Санат:13 наурызда туғандар
Санат:1916 жылы туғандар
Санат:АҚШ ғалымдары
Тасқұдық (Атырау облысы)

**Тасқұдық** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Мұқыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 131 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 170 адам (76 ер адам және 94 әйел адам) болса, 2009 жылы 206  адамды (98 ер адам және 108 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 82 адамды (37 ер адам және 45 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
* Тасқұдық бастауыш мектебі

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Шолақсай (Атырау облысы)

**Шолақсай** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Сағыз ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 85 км-дей жерде. Округтен ара қашықтығы 25 км. Елді мекеннің жер көлемі 79 060 га.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 223 адам (119 ер адам және 104 әйел адам) болса, 2009 жылы 110 адамды (58 ер адам және 52 әйел адам) құрады.
оның ішінде:
* еңбекке жарамдысы -61
* жұмыс жасайтыны -6
* зейнеткерлер - 14
* аз қамтылғандар - 5
* балалар саны - 100
* мектепке дейінгі - 51
* мектеп жасындағы - 49
* оқу орнында оқитындар - 2

## Негізгі экономикалық көрсеткіштер
### Мал басы
Барлық мал басы -1 155 бас. оның ішінде:
* ірі қара 180
* қой-ешкі 915
* жылқы 60

* Ет өндіру, барлығы:  -1 300 тонна
* Сүт өндіру, барлығы: -250 тонна
* Жүн өндіру, барлығы: -1 тонна

## Көліктер
* Жеке меншік көліктер		-1
* Жеңіл көліктер		    -2
* Жүк машиналары		    -1

## Дереккөздер

 
Санат:Қызылқоға ауданының таратылған елді мекендері
Тайсойған (Атырау облысы)

**Тайсойған** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы ауыл, Тайсойған ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 43 км-дей жерде, Тайсойған құмында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 584 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 794 адам (429 ер адам және 365 әйел адам) болса, 2009 жылы 866 адамды (456 ер адам және 410 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 889 адамды (469 ер адам және 420 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
* Ғ.Сланов атындағы орта мектеп — 1961 жылы Тайсойған бастауыш мектебі Тайсойған жеті жылдық мектебі болып қайта ашылды. 1970 жылы мектепке Ғабдол  Слановтың есімі берілді. 1989 жылы мектепке жаңа үй  салынып, орта мектеп болды. 1992 жылы жаңа интернат  үйі  пайдалануға берілді, бірақ 1997  жылы жабылып қалды. 2010 жылы 28 желтоқсанда 3 қатарлы 220  орындық жаңа мектеп ғимараты  пайдалануға берілді.
* Тайсойған ауылдық клубы

## Елді мекендегі көшелер
* Айман Самарханова көшесі
* Ғабдол Сланов көшесі
* Ғату Асанов көшесі
* Өтеуғали Дәулетқалиев көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Тайсойған

**Тайсойған:**
## Атырау облысы географиясы
* Тайсойған — Атырау облысының солтүстік-шығысындағы құм.
* Тайсойған жер асты су кен орны

## Полигон
* Тайсойған полигоны — Атырау облысында орналасқан бұрынғы КСРО кезінде жұмыс істеген полигон.

## Елді мекен
* Тайсойған — Атырау облысы, Қызылқоға ауданындағы ауыл.
* Тайсойған — Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданындағы ауыл.
## Көше атауы
* Тайсойған көшесі— Астана қаласындағы көше.

## Тағы қараңыз
* Тайсойған ауылдық округі
Панаро (өзен)

left|thumb
**Панаро** (Pànaro) — Италиядағы өзен, По өзенінің оң саласы. По өзенінің ұзындығы бойынша үшінші саласы. Ұзындығы — 148 км, бассейннің аумағы — 2&nbsp;292 км². Су шығыны  — 37 м³/с. Өзеннің қоректенуі таулы, аппениндік. Бастауын бірнеше көздерден, теңіз деңгейінен шамамен 1500 метр биіктіктен алады.

Тарих бойы өзен жиі су тасқындарының себепшісі болатын.
## Сілтемелер
http://mapio.net/o/3214013/ 

Санат:Алфавит бойынша өзендер
Арно (көл, Италия)

**Арно** () — Италияның солтүстігіндегі альпілік көл, Ломбардия облысының Брешиа шет аймағындағы Камоника аңғарында орналасқан.

Көл Пелуго (Pelugo) ауылынан 1 км жерде теңіз деңгейінен 1817 м биіктікте орналасқан. Электр қуатын өндіру үшін пайдаланылады. Көлге Валле-ди-Савиоре аңғарынан CAI n°20 бағдарының нұсқауы бойынша немесе Паспардо (Paspardo) қыстағынан CAI n°22 бағдары нұсқауы бойынша жетуге болады.

## Сілтемелер
* Көл жайлы мәлімет 

Санат:Ломбардия географиясы
Санат:Италия көлдері
Соркөл (ауыл)

**Соркөл** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Мұқыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
thumb|солға|300px|'''Соркөл ауылы'''
## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 65 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 257 адам (130 ер адам және 127 әйел адам) болса, 2009 жылы 151  адамды (75 ер адам және 76 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 32 адамды (22 ер адам және 10 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Сарықұмақ

**Сарықұмақ** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Мұқыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 85 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 179 адам (83 ер адам және 96 әйел адам) болса, 2009 жылы 155  адамды (85 ер адам және 70 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 56 адамды (36 ер адам және 20 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Бейіс хазірет

**Бейіс хазірет** — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Мариновка ауылдық округi құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Атбасар қаласынан шығысқа қарай 48 км-дей қашықтықта.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Атбасар ауданы елді мекендері
Рубен Яньес

**Рубен Яньес**, толық аты **Орландо Рубен Яньез Алабарт**  (; 12 қазан 1993 жыл, Бланес, Испания) — испан футболшысы, Хетафе клубының қақпашысы.

## Жетістіктері

; «Реал Мадрид»

* Испания чемпионы: 2016/17
* Чемпиондар лигасы (2): 2015/16, 2016/17
* УЕФА суперкубогы (2): 2016, 2017
* Клубтар әлем чемпионаты: 2016

## Халықаралық жарыстар

## Сыртқы сілтемелер
* «Реал Мадридтың» ресми сайты 
* BDFutbol profile 

Санат:Испания футболшылары
Санат:12 қазанда туғандар
Санат:1993 жылы туғандар
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Хетафе ФК ойыншылары
Санат:Кадис ФК ойыншылары
Санат:Уэска ФК ойыншылары
Радиолық басқару

[thumb|right|200px|АҚШ әскери-әуе күштері [MQ-1 Predator дронын жердегі алыс қашықтықтан пилот басқаруда]]
[thumb|right|200px|[Квадрокоптер, радиолық басқарылатын танымал ойыншық]]
**Радиолық басқару** (, R/C немесе RC деген аббревиатурамен белгілі) — объектті радио сигналдар көмегімен қашықтықтан басқару. 

Радио басқару кезінде басқарылатын объектке радио қабылдағыш орнатылады. Қабылдағышқа басқарушы қолындағы радио таратқыштан сәйкес жиіліктегі бұйрық сигналдары келеді. Өндірісте, әскери және ғылыми зерттеу ұйымдарда т.б. қолданылады

Санат:Роботтық техника
Санат:Радиотехника
Санат:Ұшқышсыз ұшу аппараттары
Елизавета Стюарт

**Елизавета Стюарт** (ағыл. *Elizabeth Stuart*; 19 тамыз 1596 — 13 ақпан 1662) – Стюарт әулетінен шыққан ағылшын және шотланд ханшайымы, 1714 жылы Стюарттардың орнына ағылшын тағына отырған Георгтың әжесі.

## Өмірі
Елизавета Шотландия патшасы және 1603 жылдан бастап Англия патшасының VI (I) Яковтың және оның әйелі Анна Датскаяның үлкен қызы. Ханшайымның кіші інісі І Карл 1625 жылы ағылшын және шотланд тағының мұрагері атанды.

1605 жылы көтерілісшілер Англиядағы католицизмді жаңғырту үшін І Яковты өлтіріп, оның орнына ағылшын тағына оның тоғыз жасар қызын Елизаветаны отырғызбақшы болды. Бірақ қастандықты ашып, көтерісшілердің бәрін өлтірген.

1613 жылы Елизавета Стюарт курфюст V Пфальц Фридрихке тұрмысқа шығады. Олардың неке тойында Уильям Шекспир өзінің жаңа «Дауыл» пьесасын көрсетті.

Бұл неке XVII—XVIII ғасырдағы Еуропадағы халықаралық қарым-қатынасында маңызды рөл атқаратын Англия мен протестант Германия одағының  негізін қалады.

## Богемия патшайымы
1619 жылы Фридрих Чехия патшасы болып тағайындалды. Бұл отыз жылдық соғысқа әкеліп соқты. Елизавета Стюарт 7 қарашада 1619 жылы тәж кию жорасында Богемия патшайымы атанды. Фридрихтың Чихиядағы басқаруы көпке созылған жоқ. 1620 жылы Ақ таудағы шайқастан кейін Фридрих қуылған болатын.  Бұл аз уақыт ішінде Елизавета Стюартқа «Қыс патшайымы» деген лақап ат берілді.

Көптеген шайқастардан кейін Фридрих пен Елизавета Гаагаға көшеді. Сол жерде бұрынғы Чехия патшасы 1632 жылы қайтыс болады. І Карл Людвиг әкесінің орнына таққа отырса да, анасы, Елизавета Стюарт Голландияда қалады.

Стюарт әулетінің жаңғыртуынан 1660 жылы Елизавета Лондонға оралады, ал 1662 жылы  ол сол жерде қайтыс болады.

## Балалары
* Фридрих V, Пфальц курфюсті (1613)  
* Фридрих Генрих (1614—1629)
* Карл I Людвиг (1617—1680), 1648 жылдан бастап Пфальц курфюсті.
* Елизавета (1618—1680)
* Руперт, герцог Камберленд (1619—1682)
* Мориц (1620—1654)
* Луиза Голландина (1622—1709)
* Людвиг (1624—1625)
* Эдвард Пфальцский (1625—1663)
* Генриетта Мария (1626—1651)
* Иоганн Филипп Фридрих (1627—1650)
* Шарлотта (1628—1631)
* София (1630—1714), 
* Густав Адольф (1632—1651)

Санат:Стюарттар
Санат:Чехия патшайымдары
Санат:Англия ханшайымдары
Санат:Шотландия ханшайымдары
Жан-Пьер Адамс

**Жан-Пьер Адамс** (10 наурыз 1948 жыл, Сенегалда — 6 қыркүйек 2021 жыл, Ним) — орталық қорғаушы болып ойнаған француз экс-футболшысы. 

## Карьерасы
Жан-Пьер Сенегалда дүниеге келген. Балалық шағында отбасымен бірге Францияға көшіп өтті. 

Ницца және ПСЖ футбол командаларында ойнап елге танымал атанған. Франция ұлттық құрама қатарында 1972 жылдан 1976 жылға дейін жиырма екі матчта ойнаған. Футболшыға ота жасау кезінде дәрігер қателігінен Жан-Пьерде қиыншылықтар туды. 1982 жылы 17 наурыздан бері комада жатып,  2021 жылы 6 қыркүйекте өмірден өтті.
## Тоқтап қалған өмір
1981 жылы жиі жарақаттана беріп, футбол ойнауды доғарды. 1982 жылы 17 наурызда тізесіне ота жасату үшін Лиондағы клиникаға барады. Ол кезде қалада хирург деген мүлде тапшы, бір мезетте бірнеше адамды операция жасауға тура келеді. Жан-Пьерді емдейтін дәрігер (жанында тәжірибесіз жас көмекшісі бар) оңбай қателесіп, ота шарттарын дұрыс жасамайды. Нәтижесінде футболшының миының біраз бөлігі қайта қалпына келмей қалады да, Жан-Пьер мәңгі қозғалыссыз жатып қалады. Осылайша ол үшін өмір 1982 жылы тоқтап қалды да.

Содан 40 жылға жуық өз үйінде жатты. Жалғыз күтушісі — әйелі Бернадетт Адамс. 38 жыл бойы күйеуінің жанынан бір елі ұзаған емес, күйеуін фотоға немесе видеоға мүлде түсірткен емес.

Бернадетт медицина саласындағы жаңалықтарды үзбей қарап отырды. Бар арманы — күйеуінің ми талшықтарын қалпына келтіре алатын өркениет заманына тез жету болған.
## Дереккөздер

## Сіллтемелер
*Өмір мен өлім арасындағы 35 жыл

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Ним ФК ойыншылары
Санат:Ницца ФК ойыншылары
Эндика Бордас

**Эндика Бордас Лосада** (; 8 наурыз 1982, Бермео, Испания) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Мансабы
Бордас – 1995-2000 жылдарындағы «АтлетикБильбао» клубының түлегі. 2000 жылы «Баскония» клубына ауысты. Алайда, бір маусым ойнаған соң қайта «Атлетико» жүйесіне оралды. 2003 жылы 3 наурызда  «Депортиво Ла-Корунья» клубына қарсы ойнап, Испания чемпионатында дебют жасады. Бар болғаны 3 маусымда, басктық клубта 14 матчте ойнады. «Атлетикодан» шыққан соң Сегунда және Терсера клубының футболшылары қатарына енді. 2013 жылы Бордас «Локомотив» атты грузин клубына қосылды. Ол клубта 12 матчқа қатысты. Кейін Испанияға оралып, 2015 жылдан бері «Герника» клубында ойынын жалғастыруда.

Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Саламанка ФК ойыншылары
Санат:Локомотив Тбилиси ФК ойыншылары
Санат:Испания футболшылары
Тұрғызба

**Тұрғызба** — елді мекен атауы:
* Тұрғызба — Жылыой ауданы, Жем ауылдық округінің құрамындағы ауыл.
* Тұрғызба — Жылыой ауданы, Қосшағыл ауылдық округінің құрамындағы ауыл.
Қойсары

**Қойсары** сөзі келесі мағыналарды білдіреді:

**Елді мекен:**
* Қойсары – Атырау облысы Жылыой ауданындағы ауыл.

**Таулар:**
* Қойсары – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданында орналасқан тау.
* Қойсары – Шығыс Қазақстан облысы Семей қалалық әкімдігі аумағындағы тау.

**Тұлға:**
* Қойсары Сарғожаұлы
2016 Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол

Бразилияда өтетін **жазғы олимпиада ойындарында футбол** 3-20 тамыз аралығында өтеді. Екі топқа бөлінеді: әйелдер арасында және еркектер арасында.

## Медалдар санағы

### Жеңімпаздар

## Спорт объектілері




## Еркектер
### Жеребе тастау
Командаларды финалдық турнирге топтарға үлестіру үшін жеребе тастау салтанаты 14 cәуірде 2016 жылы Маракана стадионында өткізілді.

### Топтық кезең
#### A тобы

#### B тобы

#### C тобы

#### D тобы

### Плей-офф

## Әйелдер
### Жеребе тастау
Командаларды финалдық турнирге топтарға үлестіру үшін жеребе тастау салтанаты 14 cәуірде 2016 жылы Маракана стадионында өткізілді.

### Топтық кезең
#### E тобы

#### F тобы

#### G тобы

#### 3-орын алғандардың рейтингі

### Плей-офф

## Квалификация

Санат:Олимпиада ойындарындағы футбол
Санат:Жазғы Олимпиада ойындарындағы жарыстар 2016
Поповка (Ақмола облысы)

**Поповка** — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Тельман ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Атбасар қаласының оңтүстік-шығысында 22 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Атбасар ауданы елді мекендері
Реал Мадрид Кастилья

**«Реал Мадрид Кастилья»** — Испанияның Мадрид қаласындағы футбол клубы. «Реал Мадрид» клубының резервтік командасы. Клуб 1930 жылы 16 желтоқсанда құрылды. Стадионы «Альфредо ди Стефано», 6 000 көрермен сияды. Қазіргі кезде B сегундада ойнайды. Клубтың ең басты жетістігі — 1980 жылы Испания Кубогы финалына шыққаны. Бұл жетістік Кубок иелері кубогына қатысуға мүмкіндік берді. Бұл оқиға Еуропа футболы тарихында қалды.

2011/12 маусымында  «Реал Мадрид Кастилья» Сегунда B тобында бірінші орын алып, плей-оффта «Кадисты»  8:1 есебімен жеңді де, Сегундаға шықты.

## Еурокубокта қатысу

## Жетістіктері
*Испания кубогы: Финалисті: 1979/1980
*Сегунда Жеңімпазы(1):1983/84
*Сегунда B Жеңімпазы(4):1990/91, 2001/02, 2004/05, 2011/12
*Терсера Жеңімпазы(6):1948/49, 1954/55, 1956/57, 1963/64, 1965/66, 1967/68.

## Құрамы
### Негізгі құрам
### Жаттықтырушы штаб

### Президенттер

## Танымал ойыншылар
*  Рауль Гонсалес
*  Икер Касильяс
*  Мануэль Санчис
*  Висенте Дель Боске
*  Эмилио Бутрагеньо
*  Диего Лопес
*  Эстебан Камбьяссо
*  Мануэль Веласкес
*  Самюэль Это'о
*  Хуан Мата
*  Гути
*  Кико Касилья
*  Альваро Арбелоа
*  Начо Фернандес
*  Альваро Мората
*  Хесе Родригес
*  Денис Черышев
*  Дани Карвахаль
*  Роберто Сольдадо
*  Хосе Мария Кальехон
*  Хосе Мичель
*  Даниэль Парехо
*  Хави Гарсия
*  Антонио Адан
*  Рафаэль Бенитес
*  Карлос Каземиро
*  Хосе Родригес

## Танымал жаттықтырушылар
*  Мичел
*  Мигель Муньос
*  Зинедин Зидан

Санат:Реал Мадрид ФК
Санат:Испания футбол клубтары
Санат:1930 жылы құрылған футбол клубтары
Анна Даттық

**Анна Датская** (ағыл. *Anne of Denmark*; 14 қазан 1574 — 4 наурыз 1619) – Шотландия, Англия және Ирландияның патшайым-консорты, I (VI) Яковтың әйелі.

## Өмірі
left|thumb|292x292px|Анна Датская
Анна Ольденбург әулетінен шыққан Дания және Норвегияның патшасы ІІ Фредериктің қызы болды. 1589 жылы Дания мен Шотландия арасында ханшайым Анна мен болашақ Шотландия патшасы VI Яковтың некесі туралы келісім шарт жасалды. Сенімхат арқылы неке тойы Копенгагенде жасалып, қалыңдық Шотландияға кетеді. Алайда Солтүстік теңіздегі дауылдың кесірінен кеме қайтадан Норвегияға қайтуға мәжбүр болды. Шыдамсыз күйеу жігіт шотланд флотымен бірге Аннаға Ослоға келіп, сол жерде 23 қарашада олардың неке тойы өтті. Жас жұбайлар дат патшасының жерінде келісі жылдың көктеміне дейін қалды. 1590 жылы 17 мамырда Анна тәж кию жорасында Шотландия патшайымы атанды. VI Яковтың дат патша әлетінің мүшесімен некесі Шотландия патшасының позициясын нығайтты.

Анна өте сүйкімді және жарқын қыз болса да, интеллектуалді жағынан патша-философ VI Яковқа тең бола алмады. Неке тойынан кейін жұбайлардың қарым-қатынасы салқындап, ақыры олар кездеспейтін болды. Әйткенімен 1594 және 1604 жылдары аралығында Анна дүниеге жеті баланы әкелді. Бірақ олардың ішінде үш баласы ғана ересек жасқа жетті: ханзада Генрих, ханзада Карл және ханшайым Елизавета. 
left|thumb|Анна Датская
Аннаның патша сарайына тигізген әсері өте үлкен болды. Оның арқасында шотланд (ал 1603 жылы ағылшын) сарайларында би кештер, театрлық көрсетілімдер көп ұйымдастырылып, ақындар мен музыкантта ынталанып, сарай көркейе бастады. Аннаның сарай суретшісі Исаак Оливер болды. Ол өзінің қамқоршы әйелінің көптеген суреттерін қалдырған. Дұғаларды елемеу  діни адамдардың назарлығына әкелді. Назаралық Аннаның католик болуынан күшейе түсті. Патшайымның нөкерлерінен болашақта Англия мен Шотландияның мемлекеттік орындарында жұмыс істеген көптеген өнерлі Админдер  шықты.

Анна 44 жасында 1619 жылы Хэмптон-Корт сарайында қайтыс болды. 

## Балалары
Тірі қалған балалары:
* Генрих Фредерик
* Карл
* Елизавета Стюарт

## Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.

Санат:Ольденбургтер
Санат:Дания ханшайымдары
Санат:Норвегия ханшайымдары
Сауытты аң

«**Сауытты аң**» ағылшынша «армадилло» деп аталады. Бұл испан тілінің «армадо» деген сөзінен шыққан, «қарулы» деген мағына береді. Сауытты аңның құйрығымен қосқандағы ұзындығы - 75 см. Ірілерінің ұзындығы  100 см-ге, салмағы 30 келіге дейін жетеді. Сауытты аң 12-15 жылға дейін тіршілік етеді. Құмырсқажегіштер және жалқаулар тұқымдасы үшеуі бір отряд құрайтын сауытты аңның тұмсығы - сүйір, күрек тәрізді. Көздері - кішкентай, қысыңқы. Оңтүстік және Орталық Американың қоңыржай және жылы аймақтарын мекен етеді. Тропиктік ормандарда, көкорай шалғынды далада және шөллейттерде де кездеседі. Ас қорыту жүйесі баяу жұмыс істейтіндіктен, май қабаты қалың емес. Көздері өте нашар көреді. Есесіне, иіс сезу қабілеті жақсы дамыған. Мықты аяқтары мен сояудай алдыңғы тырнақтары жер қазуға икемді. Сауытты аң - сүйекті сауыт жабынған бірден-бір сүтқоректі. Сауыты бас, иық және құрсақ бөліктерінен, денесін үстінен және бүйірінен орап тұратын дөңгелек жолақтардан тұрады. Денесін жапқан қатты сауыты армадиллоны дұшпандарынан жақсы қорғайды. Сауытының түсі - қоңыр, кейде қызғылт, ал түгі - ақ, сұрғылт-қоңыр. Бүгінгі таңда сауытты аңның 10 тұқымдасы, 20 түрі бар. Сауытты аң ұсақ аңдармен, түбірлі өсімдіктермен, жидектермен қоректенеді. Ұзын да жабысқақ сілекейлі тілімен 40 мыңға жуық құмырсқаны бірден жей алады.

## Тұқымдастары

* **[[Pampatheriidae]]** тұқымдасы 
* **[[Dasypodidae]]** тұқымдасы 
** Dasypodinae кіші тұқымдасы 
*** *[[Dasypus]]* 
* **[[Chlamyphoridae]]** тұқымдасы 
** Chlamyphorinae кіші тұқымдасы 
*** *[[Calyptophractus]]*
*** *[[Chlamyphorus]]*
** Euphractinae кіші тұқымдасы 
*** *[[Chaetophractus]]*
*** *[[Euphractus]]*
*** *[[Zaedyus]]*
**† ‎Glyptodontinae кіші тұқымдасы 
** Tolypeutinae кіші тұқымдасы 
*** *[[Cabassous]]*
*** *[[Chlamyphorus]]*
*** *[[Priodontes]]*
*** *[[Tolypeutes]]*

## Дереккөздер

Санат:Мүкітістілер
Лили Джеймс

**Ли́ли Джеймс** (ағыл. *Lily James*, 5 сәуір 1989, Ишер) — ағылшын актрисасы.

## Өмірбаяны
Лили Хлоя Нинетт Томсон 1989 жылы 5 сәуірде Эшер, Суррей, Англияда дүниеге келді. Ол Тригтегі өнер мектебінде оқыған. 2012 жылы Лондондағы Гилдхолл музыка мен театр мектебін бітіреді. Мезгіл-мезгіл бірнеше ағылшын театрларында ойнайды. Лили Джеймс лақап атын қолданады.

«Жай ғана Уилльям» сериалының төрт эпизодында 2010 жылы түсіп, Лили танымал болды. 2011 жылы «Қыздың жасырын күнделігі» атты сериалының 8 эпизодында 2011 жылы ойнады. 2012 жылы Корринаның рөлін «Титандардың ашуы» фильмінде сомдады. 2012 жылдан бастап «Даунтон аббатылығы» сериалында түседі. 2015 жылы «Күлше қыз» фильмінде басты рөлді ойнайды. 

## Ресейге баруы
Лили Джеймс және Ричард Мэдден 2015 жылы 17ақпанда «Күлше қыз» фильмінің Мәскеудегі  жабық тұсаукесеріне жобаның режиссері Кеннет Бранамен барады. Ал 27 ақпанда олар «Вечерний Ургант» шоуында қонақ болады. 

## Фильмография

## Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Уиллоу Шилдс

**Уи́ллоу Шилдс** (ағыл. *Willow Shields*, 1 маусым 2000, Альбукерке, Нью-Мексико, АҚШ) – американдық актриса. «Аштық ойындары» фильмінде Примроуз Эвердин рөлімен танымал болды.

## Өмірбаяны
left|thumb|Уиллоу Шилдс|210x210px
Уиллоу Шилдс Кэрри және Роб Шилдстардың әулетінде 2000 жылы 1 маусымда дүниеге келді. Оның әкесі өнер мұғалімі болып жұмыс істейді. Сондай-ақ оның егізі Оутем және үлкен ағасы Ривер да актер болып жұмыс істейді. Оның кинодебюті 2009 жылғы «Жай күйде» мелодрамадағы эпизодта өтті.

## Мансабы

2011 жылы Уиллоуды «Аштық ойындар» фильміне Примроуз Эвердиннің рөліне тандалғаны жайлы мәлім болды. Бұл жобаның тұсаукесері 2012 жылы 21 наурызда өтті. 

2011 жылы Уиллоу Шилдс үйсіз қыз Грейсті CBS арнасының «Мектеп тақтасының артында» жобасында ойнайды. 

## Фильмография

## Дереккөздер
Кристина Лотарингская

**Кристина Лотарингская** (, 16 тамыз 1565 – 19 желтоқсан 1637) — ұлы Тоскан герцогинясы.

## Өмірбаяны
left|thumb|222x222px|Кристинаның әжесі - Екатерина Медичи
Кристина 1565 жылы Нансида дүниеге келді. Оның әкесі герцог ІІІ Карл, ал анасы Клод Валуа – Екатерина Медичидің қызы болды. Атын ол әкесінің әжесінің құрметіне алды.  1575 жылы анасының қазасынан кейін, Кристина әжесінің сарайында, Парижде тұрды.1587 жылы І Франческо артынан мұрагер қалдырмай, қайтыс болады. Осыдан кейін оның ағасы Фердинанд өзін өзі жаңа герцог болып жариялайды. Өзінің политикалық тәуелсіздігін сақтап қалу үшін ол өзіне қалыңдық іздейді. Оның таңдауы Кристинаға түсті. Екатерина Медичи бұл некеге барынша ынтасын жұмсады. Себебі, бұл неке Тоскан жерін Францияға тәуелді етер еді.  Әжесінің өлімі Кристинаның Франциядан кетуін тежейді. Ол жолға тек 1589 жылы 28 ақпанда шығып, Флоренцияға 30 сәуірде жетеді.

Сенімхат бойынша неке 27 ақпанда құрылды, ал ресми неке тойы 3 мамырда өтті.  Жасалған дүркін мейрам XVI ғасырдағы Еуропаға үлкен әсер қалдырды. Кристина өзімен бірге бай жасау әкелді: 600 000 қоллда бар сома және 50 000-ға жететін әшекей бұйымдар. Сондай-ақ Екатерина Медичидің өлімінен кейін Урбино герцог атағын еленді. 
left|thumb|Кристинаның анасы - Клод Валуа
Кристина 1637 жылы 19 желтоқсанда Флоренцияда қайтыс болады.

## Балалары
* Козимо (1590—1621), ұлы Тоскан герцогы.
* Элеонора (1591—1617)
* Екатерина (1593—1629).
* Франческо (1594—1614)
* Карло (1595—1666), кардинал
* Филиппино (1598—1602)
* Лоренцо (1599—1648)
* Мария Маддалене (1600—1633)
* Клаудия (1594—1648).

## Дереккөздер