Камчаткадағы жер сілкінісі (2025)

Магнитудасы 8,8 болатын '''жер сілкінісі''' 2025 жылғы 30 шілдеде жергілікті уақыт бойынша 11:30 шамасында (Мәскеу уақытымен 2:30) Ресейдің Камчатка өлкесі мен Сахалин облысының аумағында болды. Бұл 1952 жылдан бергі ең ауыр жер сілкінісі (магнитудасы 9,0) Камчатка өлкесі мен Сахалин облысында. Бұл 2011 жылы Жапонияда болған жер сілкінісінен кейін тіркелген ең күшті жер сілкінісі және 1906 жылғы Эквадор мен Колумбиядағы жер сілкіністерімен 2010 жылғы Чили жер сілкінісі бұрын-соңды тіркелген алтыншы ең күшті жер сілкінісі ретінде. Жер сілкінісі Камчатка өлкесі мен Сахалин аймағында жеңіл зақым келтірді және көптеген жарақаттар әкелді, бірақ одан кейінгі цунами Тынық мұхиты Мұхит күтілгеннен салыстырмалы түрде әлсіз болды, көптеген жерлерде шамамен 1 м немесе одан аз толқындар болды. Эвакуация кезінде Жапонияда цунами қаупінен бір әйел қаза тауып, 21 адам жарақат алды.

## Хронологиясы
[нобай|[Жаңа Зеландиядағы цунами туралы ескерту]]
[нобай|Чилидің [Либертадор-Хенераль-Бернардо-О’Хиггинс|О’Хиггинс аймағындағы цунами туралы ескерту]]
(уақыт көрсетілген Мәскеу уақыты)

* **30.07, ср. 2:24**. Алғашқы ауытқуларды Камчатка тұрғындары сезінді. Магнитудасы 7,9 болатын тағы бір жер сілкінісі Солтүстік Курильскіде болды, тұрғындар эвакуациялана бастады.
* **3:45**. Аляскада, Гавайиде және Жапонияда цунами қаупі жарияланды. Биіктігі 3-4 метр болатын цунами толқыны Камчаткадағы Елизов ауданындағы Сарқырама метеостанциясында тіркелді.
* **3:56**. Камчатка жағалауында 5,8 баллдық қайталанулар болды. Аймақтағы жағдайға байланысты жергілікті билік жұмыс күнін қысқартуға шешім қабылдады.
* **4:16**. Бірнеше адам медициналық мекемелерге жүгінді. Зардап шеккендер қалыпты сезінеді, ешкім ауыр жарақат алған жоқ.
* **6:12**. Жер сілкінісі кезінде Петропавл-Камчаткадағы қалалық балалар емханасы қатты зардап шеккені белгілі болды. Медициналық мекеменің жұмысы тоқтатылды.
* **6:47**. Цунамидің алғашқы толқындары Солтүстік Курильскке жетті. Су «Алаид» балық аулау кәсіпорнын толығымен су басқан. Камчатка жағалауындағы жер сілкінісі тоқтаусыз жалғасты-магнитудасы 5-тен 5,9-ға дейін.
* **7:25**. Қауіпсіз аудандарға 2,7 мың адам көшірілді. Негізгі жер сілкінісінен кейін тағы 30 нақты соққы тіркелді. Цунами толқындары Жапония жағалауына жетті.
* **8:41**. Жергілікті онкологиялық хирургтар жер сілкінісі кезінде операция жасағаны белгілі болды. Науқаспен бәрі жақсы.
* **9:02**. Гавайидегі жағалаулар адамдардан жаппай кете бастады, Индонезия билігі тұрғындарды цунами қаупі туралы ескертті, Чили билігі жағалау аймақтарындағы мектептердегі сабақтарды тоқтатты.
* **10:43**. Петропавл-Камчаткада ТЖ режимі енгізілді, мамандар үйлерді тексереді.
* **11:15**. «Камчатка Жанартаулары» табиғи саябақтар желісі бес күн бойы туристік маршруттарды жауып тастады.
* **11:18**. Үйлерінде қалудан қорқатын тұрғындар үшін уақытша орналастыру пункттері орналастырылды. Билік өз үйінде қалу енді қауіпті емес екенін айтады.

## Залалы
Камчаткада 4 адам зардап шеккені туралы хабарланды. Камчатка өлкесінің Денсаулық сақтау министрі Олег Мельников кейбір адамдар көшеге шығып бара жатып жарақат алғанын айтты. Тұрғындардың бірі терезеден секірді. Әуежай ғимаратында тұрған әйел зардап шекті. Ешкім ауыр жарақат алған жоқ. Петропавл-Камчатскийде электр қуатының үзілуі және Интернетке қол жетімділіктің уақытша бұзылуы байқалды, сонымен қатар балабақшаның қасбеті құлап, Елизово әуежайының инфрақұрылымына зиян келтірілді, бірақ басқа ғимараттарға зиян салыстырмалы түрде аз болды.

Северо-Курильск қаласы қатты зардап шекті: оған цунамидің төрт толқыны тиді, нәтижесінде порт пен балық зауыты су астында қалды, кемелердің бір бөлігі жағаға лақтырылды, сонымен қатар қалада электр қуаты өшіп, ТЖ режимі жарияланды, тұрғындардың көп бөлігі эвакуацияланды.

Шумшу аралында (Курил аралдары) Орыс географиялық қоғамының ғалымдарының шатырларын шайып кетті.

Жапонияда 40 °C-қа жететін эвакуация кезінде 21 адам жарақат алды немесе ыстықтан туындаған аурулардан зардап шекті, оның ішінде 14-і Хоккайдода және 1-і Миязаки префектурасында. Куманода (Миэ префектурасы) 58 жастағы әйел цунамиден эвакуация кезінде көлігімен бірге жартастан құлағаннан кейін қайтыс болды.

## Жер сілкінісі мен вулканизмнің салдары
2025 жылғы 30 шілдедегі Камчатка жер сілкінісі субдукция аймақтарындағы мегажер сілкіністерін білдіреді, нәтижесінде тектоникалық тақталар конвергентті шекараға қараймещысады. Жер сілкінісінен кейін Камчатка түбегінің бір бөлігі екі жүз шақырымдық ошақ бойымен оңтүстік-шығыс бағытқа, түбектің Оңтүстік бөлігіндемещысу 2 м-ге жетті. Мұхиттағы жер асты дүмпулері салыстырмалы түрде аз цунами толқынының пайда болуына әкелді, оның биіктігі Елиза ауданының теңіз жағалауындағы эпицентрге жақын жерде 4 м-ге жетті. Жанартаулық белсенді аймақтардағы жер сілкіністерінің жанама әсері вулканизмнің күшеюі болып табылады. Сейсмикалық оқиғаға байланысты түбекте барлығы жеті жанартау іске қосылды: Ключевская, Безымянный, Камбальный, Карымский, Мутновский, Крашенинникова және Авачинский.

Жер сілкінісінен кейін Ключевская Шоқысы атқылай бастады, оның үстінде биіктігі 6 шақырымға дейін күл бағанасы пайда болды, лава көлбеу бойымен ағып жатты. Крашенинников жанартауының атқылауы басталды, оның соңғы атқылауы XV ғасырда болған. Авача жанартауы іске қосылды, оның кратерінің үстінде күл аз мөлшерде бу-газ шығарындылары 300 метр биіктікке көтерілді. Камбал жанартауы да атқылау кезеңіне енген болуы мүмкін: Озерновский ауылының тұрғындары Бұл жанартаудың ара-тұра күшті шу мен Домалақ естілетінін айтады.

## Тағы қараңыз
* Камчаткадағы жер сілкінісі

## Дереккөздер

Санат:2025 жылғы Ресейдегі апаттар
Санат:2025 жылғы жер сілкінісі
Санат:Камчаткадағы жер сілкінісі
Санат:Камчатка өлкесіндегі 2020 жылдар
Санат:Сахалин облысындағы Апаттар
Санат:2025 жылғы шілде Ресейде
Санат:30 шілдедегі оқиғалар