open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Якуб а Борг

**Якуб а Борг** (дат. *Jákup á Borg*; 26 қазан 1979 жыл, Торсхавн, Фарер аралдары) — фарерлік футболшы, жартылай қорғаушы. Фарерлер Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Карьерасы
Бір кездері Фарер аралдарының ең үлкен таланты болып саналған, ол 1996 жылы 28 сәуірде қорғаушы ретінде "B36 Торсхван" командасы сапында футболда дебют жасады және көп ұзамай нәтижелі шабуылшыға айналды. Оның голдары оған "Ливерпуль" мен "Уотфордта"қаралуға мүмкіндік берді және, сайып келгенде, Данияның "Оденсе" клубына жалға беру құқығы бойынша ауысты, бірақ ол бір сәтсіз маусымнан кейін еліне оралды. Борг 1998 және 1999 жылдардағы Фарер лигасының үздік бомбардирі атанды. 

2006 жылы Борг Фарер премьер-лигасында жылдың үздік футболшысы атанды. 2015 жылы ол өзінің 20-шы маусымын Фарер лигасында бастады.

Борг 2015 жылдың 12 сәуірінде Фарер премьер-лигасының үздік бомбардирі болды, ол өзінің 20-шы маусымында Фарер лигасындағы 148-ші голын соқты.

2016 жылы карьерасын аяқтады.
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Profile at Odense BK
* Profile at HB Torshavn

Санат:Фарер аралдары футболшылары
Санат:Фарерлер Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Б-36 ФК ойыншылары
Санат:Оденсе ФК ойыншылары
Санат:ХБ Торсхавн ФК ойыншылары
УЕФА Суперкубогы 1999

**УЕФА Суперкубогы 1999** (ағыл. *1999 UEFA Super Cup*) — 1998/99 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы "Манчестер Юнайтед" пен 1998/99 жылғы Кубок иелері кубогының жеңімпазы "Лацио" өзара ойнаған матч. 1999 жылы 27 тамызда Монакодағы "Луи II" стадионында өтіп, "Лацио" 1:0 есебімен жеңіске жетті.

"Лацио" — УЕФА Кубок иелері кубогының соңғы жеңімпазы болатын (сол жылы ол турнир УЕФА кубогымен біріктірілді). Сондықтан, 2000 жылдан бастап суперкубокқа УЕФА кубогында озған клуб қатыса бастады.

Аргентиналық Хуан Себастьян Верон матчтыың үздік ойыншысы боп танылды.
## Матч
### Детальдар

## Тағы қараңыз

* УЕФА Чемпиондар Лигасы 1998/99
* УЕФА Кубок иелері кубогы 1998/99

## Сілтемелер
УЕФА Суперкубогы 1999

Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:Лацио ФК ойындары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойындары
Санат:1999 жылғы футбол
Марк-Вивьен Фоэ

**Марк-Вивьен Фоэ** (; 1 мамыр 1975, Нколо, Камерун —  26 маусым 2003, Лион, Франция) — камерундық футболшы, жартылай қорғаушы. 2003 жылғы Конфедерациялар кубогының жартылай финалындағы Камерун-Колумбия матчы барысында жүрек талмасынан құлап, көп ұзамай қайтыс болды. Қайтыс болған соң сол турнирдің күміс жүлдесімен марапатталды. "Манчестер Сити" клубы Фоэның құрметіне 23-нөмірлі жейдені ешкімге кигізбеуге  шешім қабылдады. 

## Өмірбаяны
Карьерасын "Канон Яунде" клубында бастап, 1994 жылы "Лансқа" ауысты. 1998 жылғы әлем чемпионатында Фоэ Камерун құрамасының негізгі ойыншысы боп үлгерді де, "Манчестер Юнайтедке" ауысуға мүмкіндігі болғанымен, жарақаты кедергі болды да, ол трансфер жүзеге аспады.

Кейін "Лион", "Манчестер Сити" секілді топ-клубтарда доп тепті. 

2003 жылғы Конфедерациялар кубогында да Фоэ жетекші ойыншылардың бірі болды, Камерун Бразилияның өзін ұтып кетті — 1:0. 

Жартылай финалда Камерун Колумбиямен кездесті. 71-минутта күтпеген жерде есінен танып құлады да, дәрігерлердің арпалысқаны шипа бермей, 45 минуттан соң өмірден өтті. Финалдағы Камерун - Франция (0:1) кездесуінде футболшылар алаңға "Фоэ" деген жазуы бар жейдені киіп шықты. 

## Жетістіктері

* Франция чемпионы (2): 1997/98, 2001/02
* Франция лига кубогы (2): 1998/99, 2000/01
* Камерун кубогы (1): 1993
* Африка Ұлттар кубогының жеңімпазы (2): 2000, 2002
* Конфедерациялар кубогының финалисі (1): 2003 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі
Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ланс ФК ойыншылары
Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Йон Петерсен

**Йон Петерсен** (дат. *John Petersen*; 22 сәуір 1972 жыл) — фарерлік футболшы, шабуылшы. Кейін бапкерлікпен айналысты. Мальта Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

"Б-68 Тофтир", "Б-36 Торсхавн"  және Дания мен Норвегияның төменгі деңгейдегі клубтарында өнер көрсетті.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Profile at B68 

Санат:Фарер аралдары футболшылары
Санат:Фарерлер Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Б-36 ФК ойыншылары
Павловка

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**

* Павловка – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы ауыл. 
* Павловка – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
* Павловка – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы ауыл.

**Ресей:**

* Павловка – Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл.
* Павловка – Башқұртстанның Гафурий ауданындағы ауыл.
* Павловка – Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл.
* Павловка – Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл.
Қоржынкөл

**Елді мекендер:**
* Қоржынкөл – Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы ауыл.
* Қоржынкөл – Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы ауыл.
* Қоржынкөл – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
* Қоржынкөл – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл.

**Көл:**
* Қоржынкөл – Өлеңті алабындағы көл.
Биксент Лизаразю

**Бишенте Лизаразю (Лисарасу)** ( , ; 9 желтоқсан 1969) — франциялық футболшы, қорғаушы. 1998 жылғы әлем, 2000 жылғы Еуропа чемпионы. Әлем футболы тарихындағы ең үздік қорғаушылардың бірі.

## Өмірбаяны
Франциядағы Баскон аймағында дүниеге келген. Ата-анасы Бишенте деп ат қойғанымен, жергілікті шенеуніктердің бірі баск есімін туу туралы куәлікке тіркеуге қарсы болды да, Биксент деп жазылып кетті. 

"Бордо" клубының түлегі. 1996 жылы "Атлетик Бильбаода" бір маусым ғана ойнап, Германияға жол тартты. Содан кейінгі жарқыраған жылдарының бәрі "Баварияда" өтті. "Бавария" сапында мүмкін болған жүлделердің бәріне қол жеткізді.

Футболдан бөлек бразил джиу-дитсуымен де айналысқан, тіпті 2009 жылы өз жасындағылар арасында әлем чемпионы атанды да.

Қазір Баскондағы Сибуре қаласында тұрады.

## Жетістіктері
**Бавария**

* Германия чемпионы: 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006
* Германия кубогы: 1998, 2000, 2003, 2005, 2006
* Чемпиондар Лигасы: 2001 
* Құрлықаралық кубок: 2001 
* Германия Лига кубогы: 1999, 2001 

**Франция**

* Әлем чемпионы: 1998 
* Еуропа чемпионы: 2000 
* Конфедерациялар кубогы: 2001, 2003 .
## Дереккөздер

## Әдебиет
*Жан Филипп, Патрик Форт. Зинедин Зидан. Биография. — Эксмо, 2019. — 432 б. — ISBN 978-5-04-095923-5.
## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Юри Джоркаефф

**Юри Джоркаефф** (; 9 наурыз 1968, Лион, Франция) — француз футболшысы, жартылай қорғаушы. 1998 жылғы әлем, 2000 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Карьерасы

### Клубтық
Юридің тегі қалмақ, әкесі Жан Джоркаефф Франция ұлттық футбол құрамасы сапында 1966 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.

Карьерасын 1984 жылы "Гренобль" клубында бастады. 1986 жылы клуб бапкері Пламен Марковтың шешімімен клуб капитаны боп тағайындалды. 

1989 жылы болашақ жұбайы Софимен танысты да, сонымен бірге Страсбург қаласына қоныс аударды әрі қала аттас клубқа ауысты. Бірақ онда ұзақ ойнай алмады, 1990 жылы "Монакоға" ауысып кетті.

Кейін ПСЖ, "Кайзерслаутерн", "Интер", "Болтон", "Блэкберн" секілді клубтарда ойнады. 2006 жылы "Нью-Йорк МетроСтарз" клубында ойнап жүріп карьерасын аяқтады.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1993 жылы 13 қазанда Израильге қарсы ӘЧ-1994 іріктеуінде алаңға шықты. Джоркаефф 1996 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. 1998 жылғы әлем чемппионатында да құраманың жетекші ойыншыларының бірі болды. 

2002 жылғы әлем чемпионатындағы құраманың сәтсіз қатысуынан соң Джоркаефф құрамадағы карьерасына нүкте қойды.

## Жетістіктері

### Ұлттық құрама

* Әлем чемпионы: 1998
* Еуропа чемпионы: 2000
* Конфедерациялар кубогының жеңімпазы: 2001

### Клубтық

* Кубок  иелері кубогы: 1996
* УЕФА кубогы: 1998
* Франция кубогы: 1991

### Жеке

* Франция чемпионатының үздік мергені: 1993/94
* "Интердің" үздік ойыншысы: 1997

## Сілтемелер

* http://www.rsssf.com/miscellaneous/djorkaeff-intl.html
* https://web.archive.org/web/20050220195655/http://www.world-soccer.org/p-00197.htm

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гренобль ФК ойыншылары
Санат:Страсбур ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Санат:Болтон Уондерерс ФК ойыншылары
Санат:Нью-Йорк Ред Буллз ФК ойыншылары
Кристиан Карамбё

**Кристиан Лали Карамбё** (; , Лифу, Жаңа Каледония) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, 1998 жылғы әлем, 2000 жылғы Еуропа чемпионы. Океания аумағынан шыққан үздік футболшылардың бірі.

## Биография
Кристиан Карамбе-канак, 1970 жылы 3 желтоқсанда Лифуда дүниеге келген. Ол өзінің мансабын жергілікті Гайтча командасында бастады, содан кейін жас жігітті Нант командасының скауттары байқады, онда ол жастар командасында ойнады және 1990 жылы бірінші командада дебют жасады. 1995 жылы ол Сампдорияға ауысып, маусымның ең жақсы жартылай қорғаушыларының бірі болды, содан кейін келесі жылы ойын деңгейін сәл төмендетті. 1997 жылы ол Реал Мадрид командасына ауысады, онда 1998 және 2000 Чемпиондар Лигасын жеңіп алады, 1998 жылы Франция құрамасымен бірге әлем чемпионатын, ал 2000 жылы Еуропа чемпионатын жеңіп алады. Осы жетістіктерден кейін ол Миддлсбро командасына ауысады, бұл командада Кристиан бір жылға ғана қалады,сосын ол Олимпиакосқа 5,2 миллион еуроға, содан кейін Серветт командасына ауысып, Бастияда өз карьерасын аяқтайды. Франция құрамасында ол 53 матч өткізіп, бір гол соқты (дебют 1992 жылы 14 қарашада Финляндиямен ойында). Бірақ Карамбе оның үлкен атасы мен әжесі 1931 жылы Париж мұражайындағы адам отаршылдық көрмесінде қойылғандықтан ешқашан Француз әнұраны— Марсельезу айтқан емес. Бұл ұстаным көпшіліктің сынына да, құрметіне де ие болды. 

Карамбе ұшақ бортында кездескен словакиялық модель Адриана Скленариковаға үйленді. 2011 жылдың 11 наурызында олар 2012 жылдың желтоқсанында ажырасып, қарым-қатынастың бұзылғанын ашық айтты. 2017 жылдың мамыр айында ол Грецияда ливандық шаңғышы Жаки Шамунмен екінші некеге тұрып, Ливанда үйлену тойын ұйымдастырды. Сол жылы 27 қыркүйекте Кристиан мен Жаки қызының дүниеге келгені туралы хабарлады. 

Карамбе Лейпцигтегі футбол жиналысында Океания футболының атынан қатысты. Қазір Карамбе-Француз теледидарында комментатор-кеңесші.

## Жетістіктері

### Командалық
**Нант**

* Франция чемпионы: 1995
* Франция кубогының финалисі: 1993

**Реал Мадрид**

* Чемпиондар Лигасы: 1998, 2000
* УЕФА Суперкубогының финалисі: 1998

**Олимпиакос**

* Грекия чемпионы: 2002, 2003

**Франция құрамасы**

* Әлем чемпионы: 1998
* Еуропа чемпионы: 2000
* Конфедерациялар кубогы: 2001

### Жеке

* Океанияның үздік футболшысы: 1995, 1998
* Құрмет легионы ордені: 1998
* Грекияның үздік футболшысы: 2002

## Кино
2013 жылы Францияда Карамбенің өмірбаянына негізделген "Канак, ұмытылған тарих" көркем фильмі түсірілді. Басты рөлдерде: Эль-Майя. Фильм 2 Luchon International Film Festival 2013 сыйлығы (ең перспективалы жас актер — Эль Майя, қазылар алқасының арнайы сыйлығы) марапаттарына ие болды.

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гайтча ФК ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Мидлсбро ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Серветт ФК ойыншылары
Санат:Бастия ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Стефан Гиварш

**Стефан Пьер Ив Гиварш** (; 6 қыркүйек 1970, Конкарно, Франция) — франциялық футболшы, шабуылшы. 1998 жылғы әлем чемпионы. Кейін бапкерлікпен де айналысты.

## Карьерасы
Карьерасында Франция, Англия, Шотландия клубтарында ойнады. Ал шындығында Англияда ("Ньюкасл Юнайтедте") төрт ай ғана, Шотландияда ("Глазго Рейнджерсте") бір маусым ғана доп теуіп, қалған уақытта Франция клубтарында өнер көрсетті.

Гиварш жолы ауыр футболшылардың қатарына жатады, сол себепті де клубты көп ауыстырған. Оның бақытына орай, 1997/98 жылғы маусым сәтті аяқталып, ("Осер" сапында Франция чемпионатында 21 гол соғып, қатарынан екі маусым үздік мерген атанды) ұлттық құрамаға шақырту алды да, өз елінде өткен әлем чемпионатына қатысты. Әлем чемпионатында шабуылшы бір гол да соға алмады, тек финалда оның бұрыштан берген добын Зидан баспен соғып, есепті 2:0-ге жеткізді. 

Бұдан соң ұлттық құрамадан шақырту алмады.

## Жетістіктері

### Халықаралық

* Әлем чемпионы: 1998

### Жеке

* Франция чемпионатының үздік мергені: 1996/97, 1997/98

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Брест ФК ойыншылары
Санат:Генгам ФК ойыншылары
Санат:Осер ФК ойыншылары
Санат:Ренн ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Ален Богоссян

**Ален Богоссян** (; 27 қазан 1970, Динь-ле-Бен, Франция) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Өмірбаяны
Аленнің әкесі армян, анасы аргентиналық. Карьерасын 1992 жылы "Олимпик Марсель" клубында бастады. Бірақ сол жылы-ақ ойын практикасын жетілдіру үшін екінші лигадағы "Истр" клубына ауысты. Бір маусымнан соң "Олимпикке" оралды да, 1994 жылы "Наполиге" ауысты.

Қалған уақытта "Сампдория", "Парма", "Эспаньол" клубтарында доп тепті.

Ұлттық құрама сапында 1997-2002 жылдары ойнап, екі рет әлем чемпионатына (1998, 2002) қатысты.

## Жетістіктері

* Әлем чемпионы: 1998
* УЕФА кубогы: 1999
* Италия кубогы: 1999
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Истра ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Парма ФК ойыншылары
Санат:Эспаньол ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Клаудио Таффарел

**Клаудио Андре Мерген Таффарел** (; , Санта-Роза, Бразилия) — бразилиялық футболшы, қақпашы. 1994 жылғы әлем чемпионы.

Үш бірдей әлем чемпионатына қатысқан (1990, 1994, 1998). 

## Карьерасы
Карьерасын 1985 жылы "Интернасьонал" клубында бастады. 1990 жылғы әлем чемпионатынан соң Еуропаға жол алып, "Парма" сапына қосылды. 1990/91 жылғы маусымда Таффарел 34 кездесуде алаңға шықты. Келесі маусымда Италия кубогының иегері болды да, еурокубоктерге қатысу мүмкіндігіне ие болды. 

1993 жылы УЕФА кубогының иегері атанды. Осы жетісстіктен соң "Реджана" клубына ауысты.

1994 жылғы әлем чемпионатынан соң отанына оралып, "Атлетико Минейро" сапында төрт маусым ойнады. 1998 жылы "Галатасарайға" ауысты. 

2003 жылы карьерасын аяқтап, біраз жылдар бойы "Галатасарайдың" бапкерлер штабында жұмыс жасады.

## Жетістіктері

### Командалық
**Парма**

* Италия кубогы: 1992, 2002
* УЕФА Кубогы: 1993

**Атлетико Минейро**

* Минас-Жерайс штатының чемпионы: 1995
* КОНМЕБОЛ кубогы: 1997

**Галатасарай**

* Түркия чемпионы: 1998/99, 1999/00
* Түркия кубогы: 1999, 2000
* УЕФА кубогы: 2000
* УЕФА Суперкубогы: 2000

**Бразилия құрамасы**

* Әлем чемпионы (20): 1985
* Панамерикан ойындарының жеңімпазы: 1987
* Америка кубогының жеңімпазы: 1989, 1997
* Әлем чемпионы: 1994

### Жеке

* Бразилияның үздік футболшысы: 1988
* 1994, 1998 жылғы әлем чемпионаттарының символикалық құрамына енген

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы (rsssf.com)

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары
Санат:Парма ФК ойыншылары
Санат:Реджана ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Абдулай Диакате

**Абдуллай Диакате** (; 16 қаңтар 1988, Гведивайе, Сенегал) — сенегалдық футболшы, жартылай қорғаушы. 
## Карьерасы
Карьерасын түркиялық клубтарда бастады. 2011 жылға дейін "Карталспор", "Сакарьяспор", "Ризеспор" сынды клубтарда доп тепті. 2011 жылдан бері Қазақстан командаларында ойнап келеді. 

2011 жылы "Тараз" командасына келді. Үш маусымнан соң "Ордабасыға" ауысты. 

2015 жылы бір маусым "Атырауда" ойнады да, "Ордабасыға қайта оралды. 2017 жылы "Ордабасы" сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды да, келесі маусымда еурокубоктерде ойнауға мүмкіндік алды. 

## Жетістіктері

; «Тараз»

* Қазақстан кубогының финалисі: 2013

; «Ордабасы»

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері (1): 2017
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Карталспор ФК ойыншылары
Санат:Сакарьяспор ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Каспий ФК ойыншылары
Санат:Тұран Түркістан ФК ойыншылары
Мирзад Механович

**Мирзад Механович** (; 5 қаңтар 1993, Сребреница, Босния және Герцеговина) — босниялық футболшы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
Чехия және Қазақстан клубтарында ойнап келеді. 2018 жылы жазда "Фастав" клубынан "Ордабасыға" бір жылға жалға берілді. Футболшының нәтижелі ойынынан соң клуб аренда мерзімін тағы бір жылға созды. 

2020 жылы "Ордабасы" футболшыны түпкілікті сатып алды.

## Қызықты фактілер
2019/20 жылғы Еуропа Лигасының екінші іріктеу кезеңінде "Ордабасы" мен "Млада-Болеслав" кездесті. Чехияда өткен бірінші ойында Механович айып добын керемет ойнап, бұрынғы клубының қақпасына осы раундтағы ең әдемі голды соқты. 2014/15 жылғы маусымда Механович осы клубта ойнаған болатын. Матч 1:1 есебімен тең аяқталды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Босния және Герцеговина футболшылары
Санат:Млада-Болеслав ФК ойыншылары
Санат:Яблонец ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Шпорт ФК ойыншылары
Санат:Фастав ФК ойыншылары
Партизан (футбол клубы, Белград)

**«Партизан» Белград футбол клубы** () — сербиялық кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Белградтағы "Партизан" стадионында өткізеді.

Сербия чемпионатындағы басты қарсыласы — "Црвена Звезда". Бұл екі клубтың арасындағы матч "Мәңгілік дерби" деп аталады.

## Тарихы
1945 жылы 4 қазанда "Партизандар спорт қоғамы" футбол үйірмесі боп құрылды. Атауы екінші дүниежүзілік соғыстағы югослав партизандарының құрметіне аталды. 5 қазан күні-ақ алғашқы кездесуін Сербия құрамасына қарсы өткізіп, 4:2 есебімен жеңіске жетті. 1946/47 жылғы маусымда тұңғыш рет Югославия чемпионы атанды.

1955/56 жылғы маусымда Еуропа Чемпиондар кубогының алғашқы турниріне қатысып, үшінші кезеңде болашақ жеңімпаз "Реал Мадридтен" ұтылды (сыртта 0:4, өз алаңында 3:0).

Сербия 2006 жылы өз алдына мемлекет болып, жеке чемпионатын өткізе бастағалы "Партизан" сегіз рет чемпион атанды.

## Жетістіктері

### Ұлттық
**Ұлттық чемпионаттар — 27**

* **Юголсавия чемпионаты**
** **Чемпион (11):** 1946/47, 1948/49, 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1964/65, 1975/76, 1977/78, 1982/83, 1985/86, 1986/87
** **2-орын (9):** 1953/54, 1955/56, 1957/58, 1958/59, 1967/68, 1969/70, 1983/84, 1987/1988, 1991/92
** **3-орын (8):** 1947/48, 1950, 1952/53, 1959/60, 1966/67, 1968/69, 1984/85, 1990/91
* **Югославия Одақтық Республикасы чемпионаты**
** **Жеңімпаз (8):** 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 2001/02, 2002/03, 2004/05
** **2-орын (5):** 1994/95, 1999/00, 2000/01, 2003/04, 2005/06
** **3-орын (1):** 1997/98
* **Сербия чемпионаты**
** **Жеңімпаз (8):** 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2016/17
** **2-орын (2):** 2006/07, 2017/18

**Ұлттық кубоктер — 16**

* **Югославия кубогы**
** **Жеңімпаз (5)**: 1946-47, 1951-52, 1953-54, 1956-57, 1988-89
** **Финалист (4)**: 1947-48, 1958-59, 1959-60, 1978-79
* **Югославия Одақтық Республикасы кубогы**
** **Жеңімпаз (4)**: 1991-92, 1993-94, 1997-98, 2000-01
** **Финалист (3)**: 1992-93, 1995-96, 1998-99
* **Сербия кубогы**
** **Жеңімпаз (7)**: 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19
** **2-орын (1)**: 2014/15

**Югославия суперкубогы — 1**


* **Жеңімпаз (1)**: 1988-89,

### Еурокубоктер

* **Еуропа чемпиондар кубогы**
** **Финалист (1)**: 1966
** **Ширекфиналист (2)**: 1955/56, 1963/64

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* УЕФА сайтында
* Жанкүйерлер сайты 

Санат:Сербия футбол клубтары
Санат:Сербия және Черногория футбол клубтары
Санат:Югославия футбол клубтары
Футболдан Италия чемпионаты 2017/18

**Футболдан Италия Чемпионаты 2017/201** (итал. *Serie A TIM 2017/18*) — Италия футбол біріншілігінің 86-шы маусымы. 34-ші рет және қатарынан алтыншы рет "Ювентус" чемпион атанды.

Чемпионатқа жылдағыша 20 клуб қатысты. Маусым қорытындысында "Кротоне", "Эллас Верона", "Беневенто" клубтары соңғы орындарда қалып, келесі жылы В сериясында өнер көрсететін болды.

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.legaseriea.it/

Санат:Футболдан Италия чемпионаты
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:2018 жылғы футбол
Футболдан Италия чемпионаты 2018/19

**Футболдан Италия чемпионаты 2018/2019** — Италия футбол біріншілігінің 87-ші маусымы. "Ювентус" клубы қатарынан жетінші рет чемпион атанды.

Маусым қорытындысында "Эмполи", "Фрозиноне", "Кьево" клубтары В сериясына түсіп кетті.



## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.legaseriea.it/

Санат:Футболдан Италия чемпионаты
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2019 жылғы футбол
Футболдан Италия чемпионаты 2019/20

**Футболдан Италия чемпионатының** 88-ші маусымы. 2019 жылғы 24 тамызда басталып, 2020 жылғы 2 тамызда мәресіне жетеді. "Ювентус" Италия чемпионы ретінде сынға түсті.

Жылдағыша 20 клуб қатысты.

## Қатысушылар

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.legaseriea.it/

Санат:Футболдан Италия чемпионаты
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
Аталанта (футбол клубы)

**«Аталанта»** () — италиялық кәсіпқой футбол клубы, 1907 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындары "Атлети Адзурри д'Италия" стадионында өткізеді. Қазіргі таңда Италия А сериясында өнер көрсетеді. Италия В сериясының бес дүркін жеңімпазы. 

Бүгінге дейінгі ең ірі табысы — 1962/63 жылғы маусымдағы Италия кубогы 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Италия чемпионаты:
** **3-орын**: 2018/19

* **Кубок**
** **Жеңімпаз**: 1962/63
** **Финалист** (**3**): 1986/87, 1995/96, 2018/19

* **В серия**:
** **Чемпион** (**5**): 1939/40, 1958/59, 1983/84, 2005/06, 2010/11
** **Вице-чемпион** (**4**): 1936/37, 1970/71, 1976/77, 1999/00

* **Серия С1**
** **Чемпион**: 1981/82

### Халықаралық

* **Митропа кубогы**
** **Финалист**: 1984/85

* **Вияреджо турнирі**
** **Чемпион** (**2**): 1969, 1993

## Атақты футболшылары

* Деметрио Альбертини
* Кристиан Вьери
* Симоне Индзаги
* Филиппо Индзаги
* Чезаре Пранделли

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Орыс тіліндегі сайт

Санат:Италия футбол клубтары
Болонья (футбол клубы)

**«Болонья»** () — Италия чемпионатында өнер көрсететін кәсіпқой футбол клубы. 1909 жылы құрылған. Италияның жеті дүркін чемпионы.

1998 жылғы Интертото кубогының жеңімпазы. 

## Тарихы

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Чемпионат** 
** **Чемпион (7):** 1924/25, 1928/29, 1935/36, 1936/37,1938/39, 1940/41, 1963/64
** **Вице-чемпион (4):** 1926/27, 1931/32, 1939/40, 1965/66
** **3-орын (3):** 1930/31, 1932/33, 1966/67
* **В серия**
** **Чемпион** (**2**): 1987/88, 1995/96
* **Кубок**
** **Жеңімпаз (3):** 1969/70, 1973/74, 2024/25

### Халықаралық

* **[[Митропа кубогы]]**
** **Жеңімпаз (3):** 1931/32, 1933/34, 1960/61
** **Финалист (2):** 1961/62, 1988/89
* **Интертото кубогы**
** **Жеңімпаз** **(1):** 1998
* **T[[ournoi International de l'Expo Universelle de Paris]]**
** **Жеңімпаз (1):** 1937

## Атақты футболшылары

* Теодорос Загоракис
* Роберто Баджо
* Роберто Манчини
* Хелмут Халлер
* Джанлука Пальюка

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Клуб фанаттарының форумы
* Фанаттар сайты
* https://instagram.com/officialbolognafc

Санат:Италия футбол клубтары
Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары
Сассуоло (футбол клубы)

**«Сассуоло»** () — италиялық кәсіпқой футбол клубы. 1920 жылы құрылған. Ұзақ жылдар бойы Италияның төменгі лигаларында ойнап, 2013/14 жылғы маусымда ғана А сериясында тұңғыш рет бақ сынады. 

2007/08 жылғы маусымда белгілі бапкер Массмильяно Аллегридің жаттықтыруымен С сериясының жеңімпазы атанып, тұңғыш рет В сериясына жолдама алды. 

Өз алаңындағы ойындарын "Мапей" стадионында өткізеді.

## Жетістіктері

* В сериясының жеңімпазы: 2012/13
* С Сериясының жеңімпазы: 2007/08

## Атақты футболшылары

* Шиме Врсалько
* Энди Сельва
* Паоло Каннаваро

## Сілтемелер
* Ресми сайт

Санат:Италия футбол клубтары
Стяуа (футбол клубы)

**ФКСБ** (; 1961 — 2017 жылдары **Стяуа** ( — қаз. *Жұлдыз*) — румыниялық кәсіпқой футбол клубы. Базасы Бухарест қаласында орналасқан. 1947 жылы құрылған. Румыниядағы ең титулды және атақты клуб. Өз алаңындағы ойындарын "Лия Манолиу" стадионында өткізеді.

Румынияның 26 дүркін чемпионы.

1986 жылы финалда "Барселонаны" пенальтилер сариясы арқылы ұтып, Еуропа чемпиондар кубогының жеңімпазы атанды. 1989 жылы осы турнирдің финалына шығып, "Миланнан" ұтылды. УЕФА Суперкубогын ұтқан румыниялық жалғыз клуб (1986).

## Жетістіктері

### Ұлттық
**Чемпионат** 

* **Чемпион (28):** 1951, 1952, 1953, 1956, 1959/60, 1960/61, 1967/68, 1975/76, 1977/78, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1992/93, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2000/01, 2004/05, 2005/06, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2023/24, 2024/25
* **2-орын (17):** 1954, 1957/58, 1962/63, 1976/77, 1979/80, 1983/84, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 2002/03, 2003/04, 2006/07, 2007/08, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19
* **3-орын (9):** 1958/59, 1963/64, 1964/65, 1969/70, 1970/71, 1978/79, 1998/99, 1999/00, 2011/12

**Кубок**

* **Жеңімпаз (22):** 1949, 1950, 1951, 1952, 1955, 1962, 1966, 1967, 1969, 1970, 1971, 1976, 1979, 1985, 1987, 1989, 1992, 1996, 1997, 1999, 2011, 2015
* **Финалист (8):** 1953, 1964, 1977, 1980, 1984, 1986, 1990, 2014

**Суперкубок** 

* **Жеңімпаз (6):** 1994, 1995, 1998, 2001, 2006, 2013
* **Финалист (3):** 1999, 2005, 2011

**Лига кубогы**

* Жеңімпаз **(2):** 2015, 2016

### Халықаралық

* **Еуропа чемпиондар кубогы**
** **Жеңімпаз:** 1986
** **Финалист:** 1989
* **УЕФА Суперкубогы**
** Жеңімпаз**:** 1986

### Басқа да

* **УЕФА Чемпиондар кубогы**

## Сілтемелер
* Ресми сайт  
* Жанкүйерлер сайты
* Жанкүйерлердің ағылшын тіліндегі сайты

Санат:Румыния футбол клубтары
Санат:Стяуа ФК
Астон Вилла

**«Астон Вилла»** () — Англияның Бирмингем қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1874 жылы құрылған.

## Тарихы
1888 жылғы Англияның тұңғыш чемпионатына қатысқан 12 клубтың бірі. 1897 жылдан бері "Вилла Парк" стадионында өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

Англияның жеті дүркін чемпионы. Ең ірі табысы ретінде 1981/82 жылғы маусымдағы Еуропа Чемпиондар кубогында топ жарғанын айтуға болады. Сол жылы  Еуропа суперкубогын да ұтып алды.

1992-2016 жылдары үздіксіз премьер-лигада ойнады. 2015/16 жылғы маусымда Чемпионшипке түсіп кетті де, 2019 жылы жазда плей-офф арқылы элитаға оралды.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Премьер-Лига**:
** **Чемпион (7):** 1893/94, 1895/96, 1896/97, 1898/99, 1899/00, 1909/10, 1980/81
* **2 дивизион**:
** **Чемпион (2):** 1937/38, 1959/60
* **3 дивизион**:
** **Чемпион:** 1971/72
* **Кубок**:
** **Жеңімпаз (7):** 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920, 1957
* **Лига кубогы**:
****Жеңімпаз (5):** 1961, 1975, 1977, 1994, 1996
* **Суперкубок**:
** **Жеңімпаз:** 1981

### Халықаралық

* **Еуропа чемпиондар кубогы**:
** **Жеңімпаз:** 1982
* **УЕФА Суперкубогы**:
** **Жеңімпаз:** 1982
* **Интертото**:
** **Жеңімпаз (2):** 2001, 2008

## Сілтемелер
* Ресми сайт» 
* Барлық ойыншылары  
* Фейсбуктегі Ресми парақшасы 
* Статистикасы

Санат:Астон Вилла ФК
Санат:Англия футбол клубтары
Удинезе

**«Удинезе»** () — Италияның Удине қаласында орналасқан кәсіпқой футбол клубы, 1896 жылы құрылған. "Веронадан" кейінгі ең байырғы клуб саналады. Ө алаңындағы ойындарын "Фриули" стадионында өткізеді.

Әуелде гимнастикамен айналысатын ұжым ретінде құрылғанымен, кейін тек футболмен айналысты.

1955 жылғы Италия вице-чемпионы.

Команда сапында әр жылдары Дино Дзофф, Оливер Бирхофф, Стефано Фьоре, Зико, Алексис Санчес, Марек Янкуловски, Салли Мунтари, Асамоа Гьян, Меди Бенатиа, Антонио ди Натале секілді атақты футболшылар ойнады.

## Тарихы

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **А сериясы**
** **Вице-чемпион:** 1954/55
** **3-орын** (2)**:** 1997/98, 2011/12
* **В сериясы**
** **Жеңімпаз (3):** 1924/25, 1955/56, 1978/79
* **С сериясы**
** **Жеңімпаз (3):** 1929/30, 1948/49, 1977/78
* Италия кубогы
** **Финалист:** 1921/22
* **С сериясының кубогы**
** **Жеңімпаз:** 1977/78

### Халықаралық

* **Интертото**
** **Жеңімпаз:** 2000

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Жанкүйерлер сайты 
* https://vk.com/udinese_calcio

Санат:Италия футбол клубтары
Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары
Футболдан Франция чемпионаты 2017/18

**[[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионатының]]** 80-ші маусымы. "Пари Сен-Жермен" клубы жетінші рет ел чемпионы атанды. Чемпионат қорытындысында "Труа" мен "Мец" төменгі лигаға түсті.

## Турнир кестесі

## Плей-офф

* Бірінші ойын. Аяччо — Тулуза — 0:3
* Екінші ойын. '''Тулуза''' — Аяччо — 1:0

## Мергендер

*  Эдинсон Кавани ("Пари Сен-Жермен") — 28 гол

## Чемпионаттың ресми сайты

* http://www.lfp.fr/ligue1/ 

Санат:Футболдан Франция чемпионаты
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:2018 жылғы футбол
СПАЛ

**СПАЛ** ( — *Società Polisportiva Ars et Labor*) — Италияның Феррара қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1907 жылдан бері 20 маусымды А сериясында өткізді. А сериясындағы ең ірі табысы — 1959/60 жылғы маусымдағы 5-орын.

1962 жылы Италия кубогының финалына шығып, 1:2 есебімен ""Наполиден" ұтылып қалды.

2012 жылы жазда банкротқа ұшырап жабылды да, *Società Sportiva Dilettantistica Real S.P.A.L.* деген атаумен қайта құрылып, Д сериясында ойнай бастады. 2006 жылы В сериясына, 2017 жылы жазда А сериясына оралды.

## Атақты ойыншылары
*   Тиагу Ционек
*  Альберто Бигон
*  Рубен Буриани
* Элио Густинетти
* Фабио Капелло
* Сауль Малатраси
* Фульвио Нести
* Альберто Орландо
* Эджисто Пандольфини
* Серджио Пеллиссьер
* Армандо Пикки
* Эдоардо Рея
* Маурицио Тромбетта
* Серджо Червато
* Энди Сельва

## Атақты бапкерлері

*  Йожеф Виола (1945—1946)
*  Луис Суарес (1977)
* Джанни Де Бьязи (1997—1999)
* Массимилиано Аллегри (2004—2005)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 

Санат:Италия футбол клубтары
Парма (футбол клубы)

**«Парма»** (, ресми атауы **«Парма Кальчо 1913»** ()) — Италияның Парма қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Клуб 1907 жылы 27 шілдеде құрылған.

## Тарихы
Әзірше Италия чемпионы атанбаған, есесіне Италия кубогы, Италия суперкубогы, УЕФА кубогы, Кубок иелері кубогы, УЕФА Суперкубогы секілді жарыстарда топ жарған.

Өз алаңындағы ойындарын 1923 жылдан бері "Эннио Тардини" стадионында өткізеді.

Команда сапында әр жылдары Алессандро Лукарелли, Фабио Каннаваро, Христо Стоичков, Филиппо Индзаги, Дино Баджо, Фернанду Коуту, Джанфранко Дзола, Клаудио Таффарел секілді атақты футболшылар ойнады.

Клуб 2015 жылы банкротқа ұшырап, Д лигасына түсіп кетті. Жыл сайын бір лига жоғарылап отырды да, 2018/19 жылғы маусымда А сериясына оралып үлгерді. Қандай қиындықтарға қарамастан он жылдан астам уақыт бойы клубта ойнаған Алессандро Лукареллиге 6-нөмір мәңгілік бекітілді.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **А сериясы**
** **Вице-чемпион:** 1996/97
** **3-орын** (**2**): 1992/93, 1994/95
* **Кубок** 
** **Жеңімпаз** (**3**): 1991/92, 1998/99, 2001/02
** **Финалист** (**2**): 1994/95, 2000/01
* **Суперкубок** 
** **Жеңімпаз**: 1999
** **Финалист** (**3**): 1992, 1995, 2002
* **В сериясы**
** **Вице-чемпион:** (**2**): 2008/09, 2017/18
* **С Сериясы**
** **Жеңімпаз** (**4**): 1953/54, 1972/73, 1983/84, 1985/86
* **Д сериясы**
** **Жеңімпаз** (**2**): 1969/70, 2015/16

### Халықаралық

* **УЕФА кубогы**
** **Жеңімпаз** (**2**): 1995, 1999
* **Кубок иелері кубогы**
** **Жеңімпаз:** 1993
** **Финалист:** 1994
* **УЕФА суперкубогы**
** **Жеңімпаз:** 1993

## Сілтемелер
* https://instagram.com/parmacalcio1913
* https://vk.com/parma_calcio

Санат:Парма ФК
Санат:Италия футбол клубтары
Футболдан Франция чемпионаты 2018/19

**Футболдан Франция чемпионаты 2018/19** — Франция бірінші лигасының 81-ші маусымы. "Пари Сен-Жермен" клубы өз тарихында сегізінші рет топ жарды. 

Маусым қорытындысында "Кан", "Генгам" клубтары төменгі лигаға түсіп кетті.

## Турнир кестесі

## Лигада қалу үшін плей-офф


### Бірінші ойын

### Қарымта матч

## Сілтемелер
*Лиганың ресми сайты 
Санат:Футболдан Франция чемпионаты
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2019 жылғы футбол
Футболдан Франция чемпионаты 2019/20

**[[Футболдан Франция чемпионаты|Франция бірінші лигасының]]** 82-ші маусымы. Жылдағыдай 20 клуб қатысады. "Пари Сен-Жермен" клубы чемпион ретінде сынға түсті.

Маусым әлемді жайлаған КОВИД-2019 пандемиясына байланысты, 8 наурызда тоқтатылды

## Турнир кестесі

## Мергендер
1-2.  Виссам Бен-Йеддер (Монако) — 18

1-2.   Килиан Мбаппе (ПСЖ) — 18

## Турнирдің ресми сайты

* https://www.lfp.fr/ligue1/

Санат:Футболдан Франция чемпионаты
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
Георгиевка

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**

* Георгиевка – Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
* Георгиевка – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.

**Ресей:**

* Георгиевка – Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл.
* Георгиевка – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл.
Кальяри (футбол клубы)

**«Кальяри»** () — Италиядағы кәсіпқой футбол клубы. 1920 жылы құрылған. 1969/70 жылғы маусымдағы Италия чемпионы.

## Атақты футболшылары

* Патрик Мбома (Камерун)
* Джанфранко Дзола (Италия)
* Давид Суасо (Гондурас)
* Давиде Астори (Италия)
* Марко Борьелло (Италия)

## Атақты бапкерлері

* Сильвио Пиола (1954—1956, 1957)
* Манлио Скопиньо (1966—1967, 1968—1972)
* Луиджи Радиче (1975, 1993)
* Ренцо Уливьери (1984—1986, 1999—2000)
* Клаудио Раньери (1988—1991)
* Карло Маццоне (1991—1993, 1996—1997)
* Оскар Табарес (1994—1995, 1999)
* Джованни Трапаттони (1995—1996)
* Недо Сонетти (2001—2002, 2005—2006, 2007)
* Эдоардо Рея (2003—2004)
* Давиде Баллардини (2005, 2011—2012)
* Массимилиано Аллегри (2008—2010)
* Пьерпаоло Бизоли (2010)
* Роберто Донадони (2010—2011)
* Зденек Земан (2014, 2015)
* Джанфранко Дзола (2014—2015)

## Жетістіктері

* Италия чемпионы: 1969/70
* Италия вице-чемпионы: 1968/69
* Б сериясының чемпионы: 2015/16

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* https://instagram.com/cagliaricalcio

Санат:Италия футбол клубтары
Кьево (футбол клубы)

**«Кьево»** () — Италияның Верона қаласындағы кәсіби футбол клубы. 1929 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Маркантонио Бентегоди" стадионында өткізеді. "Эллас Верона" клубы бітіспес қарсыластары саналады. Бұл екі клубтың арасындағы матчтар "Верона дербиі" деген сипатқа ие. 

## Тарихы
Клуб ә дегенде әуесқой турнирлерге қатысып жүрді де, ресми турнирлерде 1931 жылы көріне бастады. 1936 таратылып, тек 1948 жылы қайта құрылды.  

1994 жылы тұңғыш рет В сериясында ойнады. 2001 жылы Луиджи Дель Неридің бапкерлігімен тұңғыш рет А сериясына жолдама алды. 2001/02 жылғы маусымды А сериясында бесінші орынмен аяқтап, көпшіліктің таңданысын тудырды.  

2018/19 жылғы маусымды сәтсіз аяқтап,  В сериясына түсіп қалды. 

## Жетістіктері

### В сериясы

* Жеңімпаз: 2007/08

### С сериясы

* Жеңімпаз: 1993/94

## Атақты футболшылары

*  Андреа Барцальи
*  Оливер Бирхофф
*  Симоне Перротта
*  Бернардо Корради
*  Никола Легроталье
*  Флавио Рома

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Кьево Instagram
* Кьево VK

Санат:Италия футбол клубтары
Вулверхэмптон Уондерерс

**«Вулверхэмптон Уондерерс»** () — Англияның Вулверхэмптон қаласындағы кәсіби футбол клубы. 1877 жылы құрылған. 1888 жылы Англия чемпионатының негізін қалаушы клубтардың бірі болды. Құрылған кездегі атауы — "Сент-Люкс". 1879 жылы қазіргі атауына ие болды.

## Тарихы

## Жетістіктері

* Англия чемпионы (**3**): 1953/54, 1957/58, 1958/59
* *Англия вице-чемпионы* (**5**): *1937/38, 1938/39, 1949/50, 1954/55, 1959/60*
* Англия кубогы (**4**): 1893, 1908, 1949, 1960
* Англия Лига кубогы: 1974, 1980
* Англия суперкубогы: 1949, 1954, 1959, 1960
* Екінші дивизион жеңімпазы: 1931/32, 1976/77, 2008/09, 2017/18
* Үшінші дивизион жеңімпазы: 2013/14

## Еурокубоктер

* Еуропа чемпиондарының кубогы: 1/4 финал ,1959/60
* Кубок иелері кубогы: 1/2 финал ,1960/61
* УЕФА кубогы: финалист, 1972

## Атақты футболшылары

## Сілтемелер
* Ресми сайт 

Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК
Санат:Англия футбол клубтары
Қараоба (көне құрылыс орны)

**Қараоба** – Сай-Өтес темір жол бекеті мен Сейсем ата арасындағы жер атауы. Сәл дөңестеу қырат басында заманында пирамида кескінді болғаны анық көрініп тұрған көне құрылыс орны. Қабырға тастары қасында шашылып жатыр. Оның кейбірінен пирамида сыртында төбесіне шығатын айналма баспалдақ болғаны білінеді. Қараоба бекінісі 1852 жылы топограф П.В. Алексеев *Солтүстік Үстірттің Маңсуалмас ([[Мыңсуалмас]])* маңынан көріп суретін салған. Үй оба ескерткішінің осы жердегі сыңары. Топографқа жергілікті қазақтар Қараоба бекінісі жау келе жатқанын хабарлап, ұран отын жағып белгі беретін тұғыр, Арал теңізінен беріде көрнекті тұстардың көбінде осындай Қараобалар бар деп түсінік берген. Топограф бұл айтылғандардың ақиқат екендігін Тоқсанбай мен Шағырлы-Шөлқұм осындай құрылыс орындарының барлығын жазып дәлелдейді. Қараоба көне әскери-құрылыс қарауыл мұнарасы болған. Қазір тамтығы ғана қалған. Мұнара түбінде тастан қашалған тоғыз-құмалақ таңбасының болуы ескерткіштің қазақ халқына қатысты екендігін айғақтайды. Ал жанындағы моланы ел жады шапқыншылықта қаза болған жауынгерлердікі деп баяндайды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан көне қалалары
Қараобa (тау, Шұнақ тауларының оңтүстігі)

**Қараоба** – Шұнақ тауларының оңтүстігіндегі шоқылы тау.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданындағы Мойынты темір жол бекетінің оңтүстік-батысында 60 км-дей жерде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 660 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 2,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1,5 км-ге жуық. Беткейлері жайпақталып жазыққа ұласады. Солтүстігінде Шауыпкелді, шығысында Қызылтас, Қарауылшоқы таулары, оңтүстігінде Кемер төбелері орналасқан.

## Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге аралас бұта өсімдіктері өседі.

## Дереккөздер

Санат:Шет ауданы таулары
Қараоба (тау, Шұнақ тауларының оңтүстік-шығысы)

**Қараоба** – Шұнақ тауларының оңтүстік-шығысындағы шоқылы тау.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданындағы Мойынты темір жол бекетінің оңтүстік-батысында 18 км-дей жерде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 674 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта шамамен 7 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 км-ге жуық. Беткейлері көлбеу, бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Солтүстігінде Тақырбұлақ, Қараүңгір бұлақтары мен Арқарлы тауы, оңтүстігінде Кеңаңғар қонысы, оңтүстік-батысында Бұлаққұдық құдығы мен Айыртау таулары орналасқан.

## Өсімдігі
Қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, қау, бұталар өседі.

## Дереккөздер

Санат:Шет ауданы таулары
Фрозиноне (футбол клубы)

**«Фрозиноне»** () — италиялық футбол клубы. 1920 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Бенито Стирпе" стадионында өткізеді. 2015/16 жылғы маусымда тұңғыш рет А сериясында өнер көрсетті. 2018/19 жылғы маусымнан соң қайтадан А сериясынан түсіп қалды.  

## Жетістіктері
**C1 сериясы: (1)**

* **2-орын**: 2005/06

**B сериясы: (1)**

* **Жеңімпаз**: 2014/15

## Атақты ойыншылары

* Сальваторе Боккетти
* Антонио Боккетти
* Чиро Де Чезаре
* Златко Дедич
* Франческо Карбоне
* Франческо Лоди

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* https://instagram.com/frosinonecalcio

Санат:Италия футбол клубтары
Эмполи (футбол клубы)

**«Эмполи»** () — италиялық кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Карло Кастеллаци" стадионында өткізеді.

## Тарихы
1920 жылы құрылғанымен, тек 1986/87 жылғы маусымда ғана тұңғыш рет А сериясында өнер көрсетті. Бірақ сол жылы-ақ қайтадан төменгі лигаға түсіп кетті де, 2001 жылы ғана қайта оралды.
2005/6 жылғы маусым қорытындысында А сериясында жетінші орынға табан тіреп, УЕФА кубогына жолдама алды, бірақ сол жылғы жемқорлық жанжалы оларға да әсер етіп, сот қорытындысында сегізші орынға сырғып, еурокубокке тұңғыш рет қатысу құқынан айрылды. 

Бәрібір, 2006/07 жылғы маусым қорытындысында УЕФА кубогына қатысуға мүмкіндік алды. Бірақ іріктеу кезеңінде "Цюрихтен" екі матч қорытындысында (2:4) ұтылып қалды.

## Атақты футболшылары
*Бәрі де италиялық*

* Никола Асколи
* Давиде Басси
* Марко Боррьелло
* Себастьян Джовинко
* Антонио Ди Натале
* Массимо Маккароне
* Клаудио Маркизио
* Винченцо Монтелла
* Давиде Моро
* Никола Поцци
* Томмазо Рокки
* Лучано Спаллетти
* Франческо Тавано
* Эусебио Ди Франческо
* Лука Тони

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* https://vk.com/empoli

Санат:Италия футбол клубтары
Вест Хэм Юнайтед

**«Вест Хэм Юнайтед»** () — Англияның Лондон қаласындағы кәсіби футбол клубы. Қазіргі таңда Англия Премьер лигасында өнер көрсетеді.

1895 жылы "Темз Айонуоркс" деген атаумен құрылды. 1900 жылы қазіргі атауына ие болды. 1919 жылдан бері Англия чемпионаттарында ойнап келеді. 1923 жылы тұңғыш рет жоғары дивизионда өнер көрсетті.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Кубок** 
** **Жеңімпаз (3):** 1963/64, 1974/75, 1979/80
** **Финалист (2):** 1922/23, 2005/06
* **Суперкубок** 
** **Жеңімпаз:** 1964 
** **Финалист (2):** 1975, 1980
* **Лига кубогы**
** **Финалист (2):** 1965/66, 1980/81
* **Лиганың әскери кубогы**
** **Жеңімпаз:** 1939/40

### Халықаралық

* **[[УЕФА Кубок иелері кубогы|Кубок иелері кубогы]]**
** **Жеңімпаз**: 1965
** **Финалист**: 1976
* **[[Интертото Кубогы|Интертото]]**
* **Жеңімпаз:** 1999

## Атақты футболшылары

* Фрэнк Лэмпард
* Джо Коул
* Майкл Кэррик
* Гарри Рэднапп
* Глен Джонсон
* Пол Инс
* Хавьер Эрнандес
* Карлос Тевес
* Уинстон Рид

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт

Санат:Англия футбол клубтары
Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК
Уотфорд (футбол клубы)

**«Уотфорд» футбол клубы** (; — Англиядағы кәсіби футбол клубы. Қазіргі таңда Чемпионшипта өнер көрсетеді.

1881 жылы «Уотфорд Роверс» (*Watford Rovers*) деген атаумен құрылды. 1898 жылы "Уотфорд Сэнт Мэримен" бірігіп, қазіргі атауына ие болды.

1922 жылдан бері "Викаридж Роуд" стадионында өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

Англия жоғары дивизионындаға ең жоғары көрсеткіші 2-орын (1982/83). 1983/84 жылғы маусымда УЕФА кубогына қатысып, 1/8 финалға дейін жетті.

## Тарихы

## Жетістіктері

* **1 дивизион**
** **Вице-чемпион:** 1982/83
* **Лига чемпионаты**
** **Вице-чемпион:** 2014/15
* **Англия Кубогы**
** **Финалист:** 1983/84, 2018/19
* **УЕФА кубогы**
** **1/8 финал:** 1983/1984

## Атақты футболшылары

* Дэнни Уэлбек
* Исмаила Сарр

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Англия футбол клубтары
Санат:Уотфорд ФК
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20, топтық турнир

2019/20 жылғы Чемпиондар Лигасының топтық турниріне 32 клуб қатысады. Әр топтан 1-2 орын алғандар 1/8 финалға жолдама алады. Үшінші орын алғандар жарысты УЕФА Еуропа лигасының 1/16 финалында жалғастырады.
## Турнир
### А тобы

----

----

----

----

----

### В тобы

----

----

----

----

----

### С тобы

----

----

----

----

----

### Д тобы

----

----

----

----

----

### Е тобы

----

----

----

----

### Ғ тобы

----

----

----

----

----

----------------

### G тобы

----

----

----

----

----

### Н тобы

----

----

----

----

----

## Дереккөздер

Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20
Санат:2019 жылғы футбол
Футболдан Англия чемпионаты 2019/20

**Футболдан [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-лигасының]]** 28-ші маусымы. Жылдағыдай 20 клуб қатысады. "Манчестер Сити" командасы чемпиондығын қорғау үшін сынға түседі.

Бұл маусымнан бастап төрешілер VAR жүйесін пайдалана алады.
## Клубтар, стадиондар

## Бапкерлер, капитандар

: *2019 жылдың 11 тамызындағы*

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Чемпионаттың ресми сайты

Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
Санат:Футболдан Англия чемпионаты
Футболдан Испания Чемпионаты 2019/20

'''Футболдан Испания чемпионатының''' 89-шы маусымы, 20 клуб Испания чемпиондығы үшін сынға түсті. "Барселона" клубы чемпиондығын сақтап қалу үшін қатысты.

## Клубтар мен стадиондар

## Турнир кестесі

## Мергендер
#  Лионель Месси ("Барселона") — 25 (5)
#  Кәрім Бензема ("Реал Мадрид") — 21
## Сілтемелер
*Испания чемпионатының ресми сайты

Санат:Футболдан Испания чемпионаты
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
Футболдан Германия чемпионаты 2018/19

**[[Футболдан Германия чемпионаты|Германия Бундеслигасының]]** 56-шы маусымы. "Бавария" 29-шы рет (қатарынан жетінші рет) топ жарды. Чемпион соңғы турда ғана анықталды.

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Бундеслиганың ресми сайты

Санат:Футболдан Германия чемпионаты
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2019 жылғы футбол
Футболдан Өзбекстан чемпионаты 2018

**[[Футболдан Өзбекстан чемпионаты|Өзбекстан чемпионатының]]** 27-ші маусымы. Ташкенттің Локомотив" клубы үшінші рет чемпионы атанды.

## Бірінші кезең

## Екінші кезең
### Финалдық топ

### Лигада қалу үшін

## Мергендер

*  Тиагу Безерра ("Пахтакор") — 17 гол

Санат:Футболдан Өзбекстан чемпионаты
Санат:2018 жылғы футбол
Владимир Васильевич Волков

**Владимир Васильевич Волков** (1955 жылы 12 маусымда Қостанай қаласында туған) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
1974-1982 жж. - Қазақ КСР Мемспорт комитетінің нұсқаушысы, «Буревестник», «Динамо», «Трудовые резервы»  жаттықтурышысы.

1982-1990 жж. - стажер-зерттеуші, ассистент, Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультеті деканының күндізгі және кешкі оқыту жөніндегі орынбасары.

1990-1993 жж. - аға референт, сектор меңгеруші, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңес Төрағасы орынбасарының көмекшісі.

1993-1994 жж. - Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының мүшесі.

1994-1996 жж. - Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің ұйымдастыру және бақылау басқармасының, аппарат бөлімінің мемлекеттік инспекторы, консультанты.

1996 – 20.01.2016 ж. - ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, ұйымдастыру және кадр бөлімінің меңгерушісі, әкімшілік бөлімнің меңгерушісі, ақпараттық - талдау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, сараптама бөлімі меңгерушісінің орынбасары.

01.2016 - 07.2017 ж. - Қазақстан Республикасы Сенат Аппараты басшысының орынбасары.

2017 жылдан бері - Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Футболдан Америка кубогы 1995

**Футболдан Америка кубогы 1995** — Футболдан Оңтүстік Америка чемпионатының 38-ші турнирі, Уругвайда өткізіліп, Уругвай Ұлттық футбол құрамасы чемпион атанды.

## Топтық турнир

### А тобы

----
----
----
----
----

### В тобы

----
----
----
----
----

### С тобы

----
----
----
----
----

## Плей-офф

### 1/4 финал

----
----
----

### Жартылай финал

----

### Үшінші орын үшін

## Финал
*Толық мақаласы: [[Футболдан Америка кубогы 1995 (финал)]]*

Санат:Футболдан Америка кубогы
Санат:Уругвайдағы футбол
Санат:1995 жылғы футбол
Сахан Досова

**Сахан Досова** (1879 — 2009) — Қазақстанның ең ұзақ жасаған тұрғыны.

## Өмірбаяны
Сахан Досова 1879 жылы Семей өңірінде дүниеге келген. 6 жасқа толғанда әке шешесі оба ауруынан қайтыс болып кетеді.

17 -18 жасында тұрмыс құрып, бірінші күйеуінен 8 бала көтерген. Алайда 1930-шы жылдары күйеуінің көзі кеткесін, ашаршылық жайлаған кезде балаларының барлығынан айырылған. Кейіннен ол қазақтың әмеңгерлік салты бойынша қайнысының етегінен ұстап, Қарқаралы өңіріндегі сол кездегі Қасым Аманжолов атындағы совхозға келіп тұрақтаған. 

Соғыстан кейін Досова екінші мәрте күйеуге шыққан. Екінші күйеуінен үш баласы бар. Сол үш баладан 37 немересі бар.

Досова 2009 жылы қайтыс болған.

## Дереккөздер
Қазақстанның бірінші ханымы

**Қазақстанның бірінші ханымы** — Қазақстан президенті жұбайының бейресми, де-факто титулы. Президент Тоқаевтың 2020 жылы ажырасуы себебінен дәл қазір Қазақстан Бірінші ханымының лауазымы бос.

## Тарихы және рөлі
Қазақстанның бірінші ханымының ресми қызметі немесе міндеттері жоқ, ол еш мемлекеттік құжатта бекітілмеген. Бірінші ханымдар әдетте гуманитарлық және қайырымдылық жұмыстарға қатысады.

1991 жылғы тәуелсіздіктен бері 2019 жылға дейін елдің бір ғана бірінші ханымы болды, ол Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың жұбайы Сара Назарбаева. Осы уақытқа дейін Қазақстанның бірінші мырзалары болған жоқ.

## Бірінші ханымдар тізімі

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан саясаты бойынша тізімдер
Санат:Қазақстан тұлғалары тізімдері