Мехико

**Мехико** (, ) — федералды округі мен Мексиканың саяси астанасы, экономикалық, өндірістік және мәдени орталығы. Әлемдегі  Токио мен Сеулден кейінгі үшінші ірі қалалық англомерация; БҰҰ WUP2003 есебі бойынша оның аумағында 19,72 млн жұрт тұрады.

Ацтек соғыс құдайы Мехитли құрметіне аталған.

## Географиясы және климаты
thumb|left|200px
Мехико қаласы Мекиканың дәл орталығында орналасқан. Қала Мексика таулы өлкесінде орналасып, барлық жағынан таулармен қоршалған. Теңіз деңгейінен 2240&nbsp;м биіктікте орналасқан.

Қала аспанында жыл бойы смог болады. Жиі болып тұратын жер сілкіністеріне қала тұрғындары үйреніп қалған. Ең ірі жер сілкінісі 1985 жылы 19 қыркүйекте 7сағат 19 минутта тіркелген. Бұл табиғи опаттың арқасында 100 метрлік теледидар мұнарасы құлап, 10 мыңнан астам қала тұрғындары қайтыс болған.

Климаты - субропикалық, қаңтардағы орта температура +12&nbsp;°C, шілдеде&nbsp;— +17&nbsp;°C. Жылғы орта жауын-шашын мөлшері &nbsp;— 750&nbsp;мм.

## Қаланың мәдени маңызы
[left|thumb|250px|[Көркем өнерлер сарайы]]
Мекико қаласының ішкі жалпы өнімі 2008 жылы $390&nbsp;млрд АҚШ $ құрап, әлемдегі сегізінші бай қала болып табылады. Мексико қаласы Мексиконың ІЖӨ 21% өндірсе, ал мегаполис ретінде 34% өндіреді.

Мехиконы жиі сәулет ескерткіштері мен мұражайлар қаласы деп атайды. Шыныменде, ескерткіштері мен өзіндік ерекше ғимараттар саны (Мехикода олардың саны 1400) бойынша  Мексика астанасымен еш басқа қаланы салыстыруға болмайды. Мехико аумағында сонымен қатар 10 археологияллық бақ бар.
Бұл қала барлық әлем өркениеттеріне әсер еткен көне мәдениетімен ерекшеленеді. Мехиконың негізгі туристік нысанасы — ацтектер үшкілдері (XIV&nbsp;ғ.), Ұлттық кафедралды щіркеуі (1563—1667&nbsp;жж.),Хесус Насарено госпиталі ғимараты (XVI&nbsp;ғ.), муниципальды сарай (1720&nbsp;ж.), қазіргі кезде президент резиденциясы мен елдің парламенті орналасқан Ұлттық сарай (1792&nbsp;ж.), Саграрио Метрополитано шіркеуі (XVIII&nbsp;ғ.). XVII—XVIII&nbsp;ғасырларда салынған бірқатар ғибадатханалардың қала үшін үлкен зор маңызы бар.

## Халқы, тілі, діні
Мехико халық саны 19,7 млн адам. Астана тұрғындарының жартысынан көбі  — испан-үндіс метистер, шамамен 20 %  — көне Мехико тұрғындары  — үндістер, қалғандары — еуропалықтар. Мемлекеттік тілі — испан тілі. Мехико үнді тұрғындары ойынша тағы бірнеше тілдер де пайдаланылады, соның ішінде ацтек тілі (науатль), майя тілі, отоми. Сенушілер арасында католиктер (90 %)  басым, аздаған протестантизм  ұстанушылар да бар.

## Туыс қалалар
*  Лос-Анджелес, АҚШ (1969, 11 желтоқсан)
*  Нагоя, Жапония (1978, 15 ақпан)
* Сан-Сальвадор, Сальвадор (1979, 14 қыркүйек)
*  Мадрид, Испания (1983, 17 қараша)
*  Куско, Перу (1987, 7 шілде)
*  Берлин (), Германия (1993, 1 қыркүйек)
*  Сеул, Оңтүстік Корея (1993, 30 тамыз)
*  Гвадалахара, Мексика (1996)
* Гавана, Куба (1997, 25 қыркүйек)
*  Гватемала (қала), Гватемала (1998)
*  Монтеррей, Мексика (2003)
*  Буэнос-Айрес, Аргентина (2006)
*  Мальмё, Швеция (2007, 1 қазан)
*  Долорес-Идальго, Мексика (2008, 1 қыркүйек)
*  Кадис, Испания (2009)
*  Росарио, Аргентина (2010)
*  Муром, Ресей (2010)
* Самарқан, Өзбекстан (2010)

## Дереккөздер

Санат:Мексика қалалары
Санат:Миллионер қалалар
Санат:Солтүстік Америка елордалары