open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ким ТэХён

**Ким Тэхён** (кор. 김태형, 30 желтоқсан 1995 жылы Тэгу қаласында дүниеге келген), сахналық аты *V* ретінде танымал, — Оңтүстік кореялық әнші, актер, және BTS бойз-бендінің мүшесі.

## Өмірбаяны
Ким ТэХён 30 желтоқсан күні 1995 жылы, Корея Республикасында, Тэгу қаласында дүниеге келген. Орта мектепте саксофонда ойнай бастаған, бірақ үш жылдан кейін үйренуді тоқтатқан, осылай оның ойнау дағдылары жақсармаған болатын.

## Карьера
2013 жылы 13 маусымда Ким ТэХён BTS тобының мүшесі ретінде «2 Cool 4 Skool» альбомындағы «No More Dream» трекімен алғаш рет сахнаға шыққан болатын.
Тэхён өздерінің екінші толықформатты «Wings» альбомындағы «Stigma» синглін 2016 жылдың 10 қарашасында жазып шығарды. Ол Чон Хосокпен бірге,яғни Джей-Хоуппен бірлесе «Hug Me» атты коллаборациясын да шығарған болатын.

### Актерлік мансабы
2016 жылдың 28 ақпанында ТэХённың актер ретінде **«Hwarang»** дорамасында дебют жасайтыны белгілі болды. 26 қараша күні ТэХён Ким Сок Джинмен және де BTS бойз-бендінің басқа да мүшелерімен сериалдың басты саундтректерін айтатыны туралы жарияланды.

### Жеке дискографиясы

## Дереккөздер
Алабұталы

**Алабұталы** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Камышин ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 185 адам (85 ер адам және 100 әйел адам) болса, 2009 жылы 167 адамды (76 ер адам және 91 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Таза Шаңдақ

**Таза Шаңдақ** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Камышин ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 838 адам (397 ер адам және 441 әйел адам) болса, 2009 жылы 509 адамды (247 ер адам және 262 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Северное (Қостанай облысы)

**Северное** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Камышин ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 181 адам (96 ер адам және 85 әйел адам) болса, 2009 жылы 92 адамды (49 ер адам және 43 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданының таратылған елді мекендері
Александрополь (Қостанай облысы)

**Александрополь** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Фёдоров ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 6 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 485 адам (230 ер адам және 255 әйел адам) болса, 2009 жылы 271 адамды (137 ер адам және 134 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстандағы немістердің елді мекендері
Дәуіт (тау)

**Дәуіт** – Қаратүп түбегі мен Берг бұғазы аралығындағы тау.

## Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданы Кіші Арал теңізінің оңтүстігінде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 161 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге, енді жері 2 км-ге созылып жатыр. Беткейі жайпақ, шығыс, оңтүстік-батыс бөліктері 36 м-лік тік жартасты қабаттармен көмкерілген. 

## Геологиялық құрылымы
Аллювийлі-пролювийлі шөгінділермен жабылған палеоген жыныстарынан түзілген. 

## Өсімдігі
Шөлдің сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында сұр жусан, бұйырғын, тасбұйырғын өседі.

## Дереккөздер

Санат:Арал ауданы таулары
Дарико Сопыжанқызы Хасанғалиева

**Дарико Сопыжанқызы Хасанғалиева** (1943 жылы 25 мамырда Қарағандыда туған) — қазақстандық дәрігер - фтизиатр. Алматы қаласындағы ҚР Ұлттық "Қызыл жарты ай" қоғамының төрайымы. ҚР Денсаулық сақтау ісінің үздігі. Құрмет, Шапағат ордендерінің иегері. Ескендір Хасанғалиевтың жұбайы.

## Толығырақ
* Дарико Сопыжанқызы 1943 жылы 25 мамырда Қарағандыда дүниеге келген.
* Қарағанды мемлекеттік медицина университетін бітірген.
* Мәскеудегі Денсаулық сақтау министрлігінің өкпе аурулары орталық ғылыми зерттеу институтының клиникалық ординатурасын бітірген. мамандығы дәрігер - фтизиатр. 
* 1973 - 1980 жылдары Алматыдағы өкпе аурулары ғылыми зерттеу институтында анестезиология және жан сақтау бөлімінде жұмыс істеген. 
* 1980 - 1983 жылдары Алматыдағы өкпе аурулары ғылыми зерттеу институтынның кәсіподақ төрайымы қызметінде, 
* 1983 - 1987 жылдары Алматы қаласындағы Ленин аудандық денсаулық сақтау комитетін басқарған.
* Алматы қаласындағы ҚР Ұлттық "Қызыл жарты ай" қоғамының төрайымы.

## Марапаттары
* 2001 жылы ҚР тұңғыш президенті - елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жеке алғыс хатымен марапатталған.
* Қазақстанның Қызыл жарты айының Құрмет грамотасымен марапатталған.
* Елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат "Құрмет" орденімен марапатталған.
* 2004 жылы Қазақстанның мемлекеттік марапаты "Шапағат медалі" мен марапатталған.

## Отбасы
* Тұрмыс құрған. Жары: Қазақ ССР халық артисі, композитор Ескендір Хасанғалиев.
* Баласы: композитор, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Біржан Хасанғалиев
* Қыздары бар.

Санат:Қазақстан дәрігерлері
Есім Жүкеұлы Сегізбаев

**Есім Жүкеұлы Сегізбаев** (1937 жылы 14 сәуірде Көкшетау облысы, Рузай ауданында туған) — актер, педагог. Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры. Қазақстан Республикасының Мәдениет Қайраткері. Қазақстан Білім беру ісінің Үздігі.

## Толығырақ
* Есім Жүкеұлы 1937 жылы 14 сәуірде Көкшетау облысы, Рузай ауданы, Сарыадыр ауылында дүниеге келген. 
* 1958 жылы Щучинск қаласындағы алтын-платина тау-кен техникумын бітірген.
* 1958 - 1961 жылдары-әскер қатарында болды, аға лейтенант.
* 1961 - 1965 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының кино және драма актеры мамандығын бойынша бітірген.
* 1965 - 1978 жылдары Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының актерлік құрамында жемісті еңбек етті.
* 1978 жылдан негізгі кәсіби мамандғы «Актер шеберлігі» пәнінен Қазақ ұлттық өнер академиясында оқытушы, аға оқытушы, доцент, профессор лауазымдарын атқарды.
* Қазіргі таңда Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры.

## Шығармашылығы
* 1978 жылдан бүгінге  дейін Есім Сегізбаев негізгі кәсіби мамандық «Актер шеберлігі» пәнінен дәріс беріп,  өз шеберханасынан драма және кино, музыкалық театр актерларының 13 тобын (200-ден астам шәкірттерді)  оқытып шығарды. 15 дипломдық спектакль қойды. Одан білім, тәрбие алған талантты шәкірттері Астана мен Алматыда және Қазақстанның барлық қазақ театрларында, радио- телестудияларында, өнер мекемелерінде қызмет етеді.
* Шәкірттерінің ішінде: 12 (Қазақстанның халық әртісін), 1 (Қытайдың халық артисін), 1 (ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегерін), 14 (Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлерін), 30ға жуық (Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері мен мәдениет қайраткерілерін) бар. 
* «Қысқаша орысша-қазақша театр терминдерінің түсініктеме сөздігі», «Украинша-қазақша сөздіктерінің» авторы. «Қоюшы – педагогтың дипломдық спектакілмен жұмыс істеуі» ғылыми –метдикалық еңбек жазды, жоғары және орта өнер оқу орындарына арналған «Актер шеберлігі пәнінің  типтік бағдарламаларының авторлар  ұжымының бірі және аударылған оперетталар «Оқулық –көрнекті құрал» еңбектері  бар.
* Жалпы еңбек стажы 58 жыл. Өнер саласындағы стажы 47 жыл.

## Марапаттары
* 1970 жылы "Қажырлы еңбегі үшін Лениннің туғанына 100 жыл" медалі
* 1983 жылы "Еңбек ардагері" медалі
* 1996 жылы ҚР Білім беру ісінің Үздігі
* 1997 жылы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіның Құрмет грамотасымен марапатталған.
* 2000 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет Қайраткері (құрметті атағы)
* 2001 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл" медалі
* президент жарлығымен Құрмет ордені мен марапатталған.
* ҚР Мәдениет саласының Үздігі (құрметті медалі)
* 2015 жылы "ҰЛы отан соғысына 70 жыл" медалі
* Бауыржан Момышұлы атындағы "Батыр шапағаты" медалі
* Ыбырай Алтынсарин атындағы құрметті пеадгогикалық төсбелгісі және т.б медалдармен марапатталғ

Санат:Қазақстан театр педагогтары
Санат:Қазақстан мәдениет саласының үздіктері
Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясының профессорлары
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Біржан Ескендірұлы Хасанғалиев

**Біржан Ескендірұлы Хасанғалиев** (1978 жылы 1 ақпанда Алматыда туған) — әнші, музыкант, камералық композитор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2016). Қазақстан тұңғыш президенті қоры сыйлығының лауреаты (2012). Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің директоры (2015 жылдан). ҚР Білім Беру ісінің құрметті қызметкері (2017).

## Толығырақ
* Байұлы тайпасының Қызылқұрт руынан шыққан.
* Біржан Ескендірұлы 1978 жылы 1 ақпанда Алматыда музыканттар отбасында дүниеге келген.
* 1993 - 1997 жылдары П.Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің "музыкалық теория" бөлімін бітірген.
* Колледжді бітірген соң Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Музыка және теориялық пәндер оқытушысы, композитор» мамандығы бойынша бітірген.
* 2004 жылы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің құқықтану мамандығы бойынша бітірген. 
* Экономика және статистика академиясының магистратурасын бітірген.

## Еңбек жолы
* 2002 - 2004 жылдары Алматы консерваториясыннда болашақ мұғалім ретінде еңбек жолын бастаған.
* 2004 - 2015 жылдары Қазақ Мемлекеттік Қыздар Педогогикалық  университетінің музыкалық аспаптарының кафедрасында оқытушы, аға оқытушы.
* 2010 - 2013 жылдары осы оқу орнында доцент міндетін атқарған.
* 2013 - 2015 жылдары Ескендір Хасанғалиев студиясының директоры.
* 2015 жылы Астана опера мемлекеттік опера және балет театрының директорының орынбасары қызыметін атқарған.
* 2015 жылдан Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің директоры лауазымын атқарады.

## Марапаттары
* 2012 жылы ҚР тұңғыш президентінің жеке алғыс хатымен марапатталған.
* 2012 жылы Қазақстан Республикасы тұңғыш президенті - елбасы қоры сыйлығының лауреаты
* 2012 жылы "Ильхом" тәуелсіз сыйлығының лауреаты
* 2011 жылы елбасының жарлығымен "Ерен еңбегі үшін медалі" мен марапатталған.
* 2015 жылы "Қазақстан халқы ассаблиясына 20 жыл" медалі
* 2016 жылы елбасының жарлығымен ҚР Мәдениет министрінің қолынан "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды.
* 2017 - ТМД Ассамблиясының құрмет грамотасы
* 2017 - Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің құрметті қызметкері (ғылыми атағы)

## Отбасы
* Әкесі: композитор, Қазақ ССР халық артисі, Мемлекеттік сыйлық иегері Ескендір Хасанғалиев
* Анасы: дәрігер, Құрмет орденінің иегері Дарико Хасанғалиева
* Үйленген. 1 қызы бар.

Санат:Қазақстан сазгерлері
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Санат:Қазақстан тұңғыш президенті қоры сыйлығының иегерлері
Санат:1 ақпанда туғандар
Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Приозёрное (Фёдоров ауданы)

**Приозёрное** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Фёдоров ауылдық округі құрамында.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылының оңтүстік-шығыс іргесінде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 458 адам (219 ер адам және 239 әйел адам) болса, 2009 жылы 403 адамды (198 ер адам және 205 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Ағаштыкөл (көл)

**Ағаштыкөл**, *Боталыкөл* – Торғай өзені алабындағы тұщы көл.

## Географиялық орны
Қостанай облысы Амангелді ауданы аумағында, Үрпек ауылынан шығысқа қарай 3,5 км-дей жерде, Торғай өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан.

## Сипаты
Ұзындығы мен ені шамалас, жыл бойы суы ортаймайды. Жағалауларының ұзындығы 10-12 км, ауданы 25-30 км2. Торғай өзенімен қолдан қазылған арық арқылы жалғастырылған. Көктем сайын су тасығанда айдыны өзен суымен және жауын-шашынмен толысып тұрады. Оңтүстік жағалаулары сыңсыған қалың жыңғыл, тал, қамыс, қоға, шағыр, алабота, ши. Солтүстік беткейі Торғай өзеніне дейін шабындық. Көктемде қоға арасына құстар ұя салып, суында табан, алабұға, шортан, ақшабақ тіршілік етеді. Жаз бойы ел жайлап, мал жайылады. Солтүстік-батыс жағалауындағы төбенің басына 19 ғасыр ескерткіші – күйдірілген кірпіштен қаланған Маңғал тамы, бұрын Иманов атындағы кеңшардың бір фермасы болған Ағаштыкөл ауылы орналасқан. Бұл жерлерде 1916 жылы Амангелді Иманов бастаған көтерілісші сарбаздар полковник Тургеневтің жазалаушы отрядына қарсы соғысты (қ. Доғал-Үрпек шайқасы).

## Дереккөздер

Санат:Амангелді ауданы көлдері
Қарабас батыр

**Қарабас Көшейұлы** – халық батыры, би, күйші. XVIII ғасырда Торғай өзенінің бойында ғұмыр кешкен. Арғы тегі кіші арғыннның шақшақ руынан бастау алады. Шақшақ Жәнібек тарханның ұлы атасы, Есім ханның тұсында ерлігімен көзге түсіп, жасақты қол бастаған кісі. Шақшақтан туған Бақай, Көшей, Дүзей, Есназар, Ақназар есімді алты ұл жаугершілік заманда «Шақшақтың алты бөрісі» атанған. Көшейден Аю, Қарабас, Қошқар, Тіней есімді төрт ұл тарайды. Қарабас батыр батыр болып өскен. Болашақ қайын жұрты Сарымырзаның ауылын Тұрсын шапқанда, соңынан жалғыз қуып барып, қалыңдығы Қиялсұлуға қоса бүкіл малын алып қайтқан.

## Ел аузындағы деректер
### Көріпкелдігі
Батыр туралы ел аузында сақталған аңыз көп. Қазіргі Шақшақ Жәнібек ауылының батыс жағындағы Қарсақбасы тауы Қарабас батырдың қарауыл төбесі болған көрінеді. Қарт батыр тоқсаннан асқан шағында әулетінің ат жалын тартып мінер азаматтары жорықта жүргенде өзінен-өзі назаланып: «Иә, Алла, мені оттың басында, ошақтың қасында аласың ба? деп налыған екен дейді. Айтқандай түс ауа ауылға жау шауып, төсекте жатқан қарт батыр жайдақ атқа міне салып, қалың қолға қарсы ұмтылып, осы шайқаста қаза атпқан. Батыр көріпкелдігі бар әулие болған. Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы Сарыбұлақ ауылының батыс жағындағы ұзын төбенің басында орналасқан үлкен қорым «Қарабас әулие қорымы» деп аталады. Қорым көлемі бұл төңіректі үлкен ел қоныс екенін дәлелдейді. 18-19 ғасырларда осы тұстан керуен жолы өткен, пошта қатынасы орнаған. Әулие қорымы қасиетті орын саналып, басына түнеп, тәу етушілер әлі күнге үзілмей келеді. 

### Күйшілігі
Қарабас батыр әулиелігіне қоса дәулескер күйші болған. 96 жасында жауға шапқан қарт батырдың «Қарабас» күйі қазақ жұртының ең көп тараған музыкалық шығармаларының бірі. Бұл күйді кезінде белгілі этнограф А.В. Затаевич күйші Махамбет Бөкейхановтың тартуында нотаға түсіріп, «Қазақтың 500 әні мен күйі» (1931) кітабына енгізген. Күйдің 1934-1939 жылдары академик А. Жұбанов нотаға түсірген нұсқасы Қазақстан Ғылым Академиясының орталық ғылыми кітапханасында сақтаулы. Халық ақыны А. Әбіқаев «Қаражорға» күйін де Қарабастікі дейтін. Ақын С. Тұрғынбеков «Қрабас күйі» атты баллада жазып, 1965 жылы Жангелдин ауданының «Жаңа өмір» газетінде жариялады. Батыр, күйші, әулие өміріне байланысты филология ғлымының докторы, музыка зерттеуші А. Сейдімбеков, жазушы Ә. Кекілбаев, журналист С. Мыпқалиев шығармалары мен зерттеулерінде құнды деректер береді. Қарабас батырдан тараған Құдайберген, Есберлі, Қожамқұл, Қойбағар ұрпақтары бүгінде үлкен рулы жұртқа айналды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ батырлары
Санат:Қазақ би-шешендері
Санат:Күйшілер
Бакингем (округ, Виргиния)

**Бакингем округі** () АҚШ-та Виргиния штатында орналасқан. 2010 жылғы дерек бойынша, мұндағы халық саны -  17 146 адам. Округ герцог Бекингемнің құрметіне аталған.

## Географиясы
АҚШ-тың санақ бюросының есебінше, округтің жалпы ауданы - 1 513 км², оның 1 502 км² - құрлық және 10 км² немесе 0,7 %-ы сулы жер.

### Көршілес округтер
* Флуванна (Виргиния) — солтүстік-шығыс
* Камберленд (Виргиния) — шығыс
* Принс-Эдвард— оңтүстік
* Аппоматтокс (Виргиния) — оңтүстік-батыс
* Нельсон (Виргиния) — батыс
* Албемарл (Виргиния) — солтүстік-батыс

## Демографиясы
2010  жылдың санақ қорытындысы бойынша, округте 17 146 тұрғын,  5 695 үй шаруашылығы бар. Тұрғындардың орналасу тығыздығы шаршы шақырымына 10,0 адамды құрайды. Округтің территориясында 7 294 құрылыс нысаны салынған. Округтің нәсілдік құрамы: ақ нәсілділер — 62,5 %, афроамерикалықтар — 35,1 %, байырғы америкалықтар (үндістер) — 0,3 %, азиаттар — 0,4 %, екі не одан көп нәсіл өкілдері — 1,6 %. Испантілділер халықтың 1,7 %-ын құрады.

Үй шаруашылығындағылардың 26,30 %-ы 18 жасқа толмағандар, 48,1 %-ы бірге өмір сүретін ерлі-зайыптылар,15,3 %-ы жалғызбасты әйелдер, 5,6 %-ы жалғызбасты ерлер, 31,1 %-ының отбасыға еш қатысы жоқ,  26,1 %-ы жалғыз тұрады. Үй шаруашылығындағы адамдардың орташа көрсеткіші 2,48, ал отбасындағы адамдардың орташа көрсеткіші  2,95-ті құрайды.

Округтің жастық құрамы: 19,2 %-ы 18-ге жетпегендер, 6 %-ы 20 жас пен 24 жас аралығындағылар, 13 %-ы 25 пен 34 жас аралығындағылар, 22,8 %-ы 35 пен 49 жас аралығындағылар, 22 %-ы 50 мен 64 жас аралығындағылар, 14,30 %-ы 65 жастан жоғарылар Округ тұрғындарының орташа жасы - 41,7. 

Үй шаруашылығындағылардың орташа табысы 36 378 USD құрайды. Ерлердің орташа табысы 36 240 USD, ал әйелдердің орташа табысы 32 327 USD құрады.  Жан басына шаққандағы табыс көлемі -  16 938 USD. Тұрғындардың 21,1 %-ы кедейліктің шегінде өмір сүреді.

Санат:Виргиния округтері
Жұмабай Ахметұлы Орманбаев

**Жұмабай Ахметұлы Орманбаев** (1906 –1985) – журналист, жазушы. Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданының түлегі. 1927 жылы Орта Азия коммунистік университетін бітірген. 

## Қызмет жолы
* Ташкентте студенттердің "Кедей айнасы" журналының редакторы, әрі университет комсомол ұйымының хатшысы.
* 1927−1935 жылдары "Лениншіл жас" (Қызылорда), "Еңбек майданы" (Қарқаралы), "Сыр бойы" (Қызылорда), "Колхоз жолы" (Көкшетау), "Ленин туы" (Петропавл), "Қарағанды пролетариаты" (Қарағанды) газеттерінде редактор болды.
* 1941−1966 жылдары Ақмола облысы "Коммунизм таңы" газеттерінде, "Жаңа өмір" журналында істеді. 
                    
## Еңбектері
1928 жылы − "Жылқышылар", 1967 жылы  − "Қос басшы", 1968 жылы − "Шопан Дадеш", 1972 жылы − "Тұзақталған шортан" атты кітаптары жарық көрді.

## Дереккөздер
 

Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қарағанды тұлғалары
Сақал керей

**Сақал Керей** — Орта жүз *Ашамайлы Керейден* тараған ру. Шежіре деректері бойынша Асан, Үсен, Сапар деген үш атаға бөлінеді. Окт. соц. революциясына дейін Петропавл у-н, Көлденең Есіл бойындағы жолдыөзек өңірін, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Булаев ауданындағы Қарақоға станциясын, "Қызылқорған" к-зын, Керей аулын, Омбы облысының Есілкөл ауданын мекендеген Сақал Керей егіншілікпен, аңшылықпен, қолөнермен, мал шаруашылығымен айналысқан.

## Дереккөздер
Мэри Карпентер

нобай|Кенсал Грин зиратындағы реформаторлар монументіндегі Мэри Карпентер есімі
**Мэри Карпентер** (3 сәуір 1807&#x20;– 14 маусым 1877) - ағылшын білім беру және әлеуметтік реформаторы. Бристольдағы жас құқық бұзушылар мен кедей балаларға білім жолындағы мүмкіндіктер ашатын түзеу мекемелері мен мектептерінің негізін қалаған.

## Ерте өмірі
Мэри 1807 жылы Эксетерде Лант Карпентер мен Анна Пенн отбасысының тұңғышы болып туды. 1817 жылы оның жанұясы Бристольға көшіп, Мэри әкесі құрған шіркеуде ғылым мен математика, грек, латын тілдерін үйренді. Ал 1827 жылы ол кейін Миссис Карпентер атындағы жас қыздарға арналған мектеп-пансионы атанған мектептің бас мұғалімі болып жұмыс атқарды. 

## Үндістан
1833 жылы Мэри Раджа Рам Мохан Роймен кездескеннен кейін талпынысы мен мақсатына айналған Үндістанға 1866 жылы саяхаттайды. Ол Калькутта, Мадрас пен Бомбейге барын, онда 12-жастан асқан қыз-келіншектердің білім алуы қатты қиынға соғатыны мен олардың арасында білім деңгейінің төмендігін байқайды, ол білімді, білгір әйел ұстаздарының аздығынан да болуы мүмкін еді. Бұл саяхатында Мэри Брахмо Самадж көшбасшысы Кешаб Чандра Сенмен кездесіп, оның Ұлыбританияда Үндістан мен Ұлыбритания реформаторларының байланысын арттыру мақсатында ұйым құру өтінішін 1870 жылы Ұлттық Үнді қауымдастығын құру арқылы орындайды. 

## Сыртқы сілтемелер
* Мэри Карпентер шығармалары - Google кітаптар
* Мэри Карпентерға қатысты мұрағат материалдары

Санат:1807 жылы туғандар
Санат:1877 жылы қайтыс болғандар
Санат:3 сәуірде туғандар
Санат:14 маусымда қайтыс болғандар
Сайтас

**Сайтас**, *Сайтас-Қотан, Ұзын Шыңғырлау* – Түркістан облысы Келес ауданындағы өзен.

## Гидрологиясы
Ұзындығы 58 км, су жинау алқабы 520 км2. Қыратты жазықтан басталып, Сырдарияға жетпей тартылып қалады. Арнаса жарлы. Жер асты, жауын-шашын суымен қоректенеді. Өзен суын Келес ауданының шаруашылықтары толығынан пайдаланады.

## Дереккөздер

Санат:Келес ауданы өзендері
Санат:Сырдария су алабы
Сайма

**Сайма**, *Үлкен Сайма* – Финляндияның оңтүстік − шығысындағы көлдер жүйесі.

## Физикалық-географиялық сипаты
Ауданы 4400 км2. Мұздық-тектоникалық жолдармен пайда болған көл қазан шұңқырлары өзара тармақтар арқылы жалғасқан. Жағалауы қырқалы, құзды, қатты тілімделген. Аралдары көп. Тереңдігі 82 м. Шілде-тамыз аралығында деңгейі жоғарылап, сәуірде төмен түседі. Қараша-желтоқсанда қатып, сәуір-мамырда мұздан босайды. Вуокса өзені арқылы Ладога көлімен, Саймен каналы арқылы Фин шығанағымен жалғасқан. Кеме жүзеді. Жағалауында Миккели, Лаппеэнранта порттары орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Финляндия көлдері
Әлімғазы Сұмағұлұлы Райымбеков

**Әлімғазы Сұмағұлұлы Райымбеков** (1936 жылы 1 желтоқсанда Алматы облысы — 19 қаңтар 2021) — қазақ киносының алтын қорынан ойып тұрып орын алған "Тақиялы періште" кинофильміндегі Тайлақтың рөлін сомдаған актер. Қазақстан Республикасының Мәдениет Қайраткері. Алматы облысының Құрметті азаматы.

## Толығырақ
* Әлімғазы Сұмағұлұлы 1936 жылы 1 желтоқсанда Алматы облысында дүниеге келген.
* Совхохда жүргізуші болып жұмыс жасаған.
* 1965 жылы алғашқы "Ән қанатында" фильіміне спорттық іс-шараларына шақырту алады.
* 1966 жылы "Қилы кезең" фильміне түседі.
* 1968 жылы қазақ киносының алтын қорынан ойып тұрып орын алған "Тақиялы періште" (реж: Шәкен Айманов) кинофильміндегі Тайлақтың рөлін сомдайды. Осы кезден бастап жұртшылыққа кеңінен таныла бастайды.
* 1968 жылы "Көгілдір такси" фильімне түсті.
* 1978 жылы "Қан мен тер" фильмінде эпизоттағы рөлді сомдаған.
* 1979 жылы "Егер сіз он екі жасқа болғанда" фильміндегі Қатештің әкесі рөлінде және т.б бас аяғы 12 кинофильмге түскен.

## Марапаттары
* ҚР Мәдениет министрлігінің "Мәдениет қайраткер" құрметті атағымен марапатталған.
* 2005 жылы "Ұлы отан соғысына 60 жыл" медалі
* 2010 жылы "Ұлы отан соғысына 65 жыл" медалі
* 2015 жылы "Ұлы отан соғысына 70 жыл" медалі
* 2015 жылы "Қазақ хандығына 550 жыл" мерекелік медалі
* 2016 жылы "Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі
* Алматы облысының Құрметті азаматы
* Көксу ауданының құрметті азаматы
* ҚР президентінің және облыс әкімдерінің құрмет грамоталарымен марапатталған.
* 2016 жылы ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің құрмет грамотасы.

## Отбасы
* 10 баласынан 20 немере, 7 шөбере сүйген.

## Дереккөздер

Санат:1 желтоқсанда туғандар
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары
Санат:Қазақфильм тұлғалары
Андреевка (Қостанай облысы)

**Андреевка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Фёдоров ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 226 адам (108 ер адам және 118 әйел адам) болса, 2009 жылы 117 адамды (59 ер адам және 58 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданының таратылған елді мекендері
Ленин (Фёдоров ауданы)

**Ленин** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Ленин ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 53 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 864 адам (403 ер адам және 461 әйел адам) болса, 2009 жылы 751 адамды (362 ер адам және 389 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Першинг экспедициясы

**Першинг экспедициясы** – 1910−1919 жылдары Мексикадағы революция кезінде Мексика-Америка шекарасында болған әскери қимылдар.   

#### Оқиға сипаты
АҚШ−ты Мексикада 1910 жылы басталған революциясын басып-жаншу және елде американ монополиясының позициясын нығайту мақсатын көздеді. Бұл басқыншылық әскери қимылдарға генерал Дж.Дж.Першинг (J.J.Pershing) басшылық етті. АҚШ әскерінің басып кіруі (1916 ж. 15 наурыз) Мексикада антиимпериалистік халық қозғалысының өрлеуіне қозғау салды. Олардың интервенттерге қарулы тойтарыс беруі, Мексикадағы, Латын Америкасының басқа да елдеріндегі антиамерикандық бас көтеру, АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа (1914-1918) дайындалуы АҚШ үкіметін басқыншылық әрекеттен бас тартуға мәжбүр етті. 

## Дереккөздер

Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыс
Санат:Мексика революциялары
Патария

**Патария** (*итал.Pataria*) – 11 ғ-дың 2-жартысында Солтүстік Италия қалаларында болған халық қозғалысы. Қозғалыс дін иелері мен феодалдарға қарсы бағытталды. Негізгі орталығы Милан болды. Миланда, Брешиде, Пармда, Пьянченцте көтерілісшілердің феодалдарға, дін басшыларына қарсы қарулы қақтығыстары болып өтті. Көтерілісшілерді ұсақ феодалдар - вальвассорлар қолдады. 11 ғ-дың 80 жылдары көтеріліс жеңіліске ұшырады. II 11 ғ. аяғы - 12 ғ. басында Солтүстік Италия қалаларында коммуналардың құрылуына ықпал жасады.

## Дереккөздер

Санат:Италия тарихы
Санат:Катаризм
Чехов (Қостанай облысы)

**Чехов** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Баннов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 763 адам (353 ер адам және 410 әйел адам) болса, 2009 жылы 676 адамды (324 ер адам және 352 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Пак Чи Мин

**Пак Чимин** (кор. 박지민;) 1995 жылдың 13 қазан күні Пусан қаласында дүниеге келген, *Чимин* есімімен көбірек танымал — оңтүстік кореялық әнші және биші. Танымал BTS бойз-бэндінің вокалисі және бишісі болып табылады.

## Биография
Пак Чимин 1995 жылдың 13 қазан күні Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында дүниеге келген. Ол өз дебютына дейін заманауи би бойынша топ арасында жоғарғы балл жинап **Пусандық жоғарғы өнер мектебіне** түсті, кейіннен *Korea Art High School* мектебіне ауыстырылды.

## Мансабы
2012 жылы BTS бойз-бендінің мүшесі болды. Алғашында ол өзінің сахналық есімі ретінде *Baby G* есімін қойғысы келген болатын, бірақ кейіннен өзінің негізгі есімін қоюды дұрыс деп шешті.

## Дискография

### Bangtan Boys
### Синглдары

### Шағын-альбомдары

### Толықформатты альбомдары
Пиелография

нобай|180px|
**Пиелография** ( - бүйрек қуысы және *графия*) — бүйректі рентген арқылы тексерудің бір әдісі. Мұнда бүйрек қуысына және оның үлкен, кіші тостағаншаларына контрасты сұйық зат жіберіп рентгенография жасайды. Несеп органдарының ішкі жағы (тостағаншалар, бүйрек қуысы, несеп жолы, қуық) әдетте рентген суретінде көлеңке қалдырмайды. Сондықтан 19 ғ-дың бас кезінде неміс ғалымдары Фелькер мен Лихтенберг бүйрек пен несеп жолына катетер арқылы 5 пайыздық колларгол ерітіндісін құйып, содан кейін рентгенге түсірген.  Сол жылдары бүйрек қуысына оттек толтырып, пневмопиелография жасау әдісі ұсынылды. Контрасты заттарды вена қан тамырына жіберіп, оның бүйрек арқылы бөлінуін анықтау әдісін "урография" деп атайды. Бұл әдіс клиника жағдайында жиі қолданылады. Контрасты заттар ретінде көбіне организмге зиянсыз және рентген суретінде жақсы көрінетін иод препараттары қолданылады. 
## Дереккөздер

Санат:Рентгенология
Эверест (фильм, 2015)

**«Эверест»** () — исландық режиссер Балтазар Кормакурдың шытырман оқиғалы фильмі. Басты рөлдерді Джейсон Кларк, Джош Бролин, Джейк Джилленхол, Сэм Уортингтон және Джон Хоукс сомдайды. Тұсаукесері АҚШ-та 2015 жылы 18 қыркүйекте өтті.

## Сюжет
Фильм 1996 жылы Гималайдағы болған шынайы оқиға бойынша түсірілген. Сол кезде бірден тәжірибелі альпинестер мен кәдімгі туристерден тұратын екі коммерциялық экспедициялар әлемнің ең биік тауына шыға бастайды. Алайда түсер кезде бірнеше адам қатты боранға тап болып, бес адам қайтыс болды.

## Рөлдерде

## Марапаттар мен номинациялар
* 2015 —  „Camerimage“ операторлық шеберлік фестивалінің сыйына 3D форматындағы ең керемет фильм номинациясы. 
* 2015 — "Спутник" жүлдесіне ең керемет эффекттер үшін номинация. 
* 2016 — каскадерлердың ең керемет жұмысы үшін АҚШ-тың киноактерлер Гильдиясының сыйына номинация. 

## Сілтемелер
* «Эверест» 
* //www.imdb.com/title/tt2719848/technical?ref_=tt_dt_spec
Саңырық Сексенұлы

**Саңырық Сексенұлы** (1727 – өлген жылы белгісіз) — өте қасиетті, әулие, әруақты, көріпкел, батагөй, көкірегі - көркем сөзбен көмкерілген, ел ақсақалы атанған адам болған. 

Ол «Асмас қылыш» атанған атақты Көтібардың атын қойған, батырға берген батасы туралы аңызға бергісіз қызықты әңгімесін елдегілердің екінің бірі біледі және жазылып та жүр. Енді, Көтібардың өзі кейін Есетке ат қоярда осы Саңырықтың ризалығын алған. Ел-жұртының әрі ағасы, әрі жағасы ретінде оған халық жүгініп оның шешімін бұлжытпай қабылдап отырған. Атамыз әжеміз Ұлтуғанмен бірге қартайып көп жасап қайтыс болған. Саңырық туралы біздің заманымызда шыққан кітаптарда,ақпарат құралдарында жазылып жатыр. Соның ішінде ағамыз Тауман Төрехановтың «Дала Геркулесі» атты кітабының баста кейіпкерлерінің бірі екендігін айта кетуді орынды санаймыз.  Саңырықта жеті ұл, олар: Жаманша, Байғұлақ, Есбол, Жанбол, Бибол, Досболай, Қосмамбет.
## Дереккөздер

Санат:1727 жылы туғандар
Санат:Қазақ би-шешендері
Берёзовка (Қостанай облысы)

**Берёзовка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Қоржынкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстікке қарай 44 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 266 адам (119 ер адам және 147 әйел адам) болса, 2009 жылы 219 адамды (99 ер адам және 120 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Лесное (Фёдоров ауданы)

**Лесное** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Қоржынкөл ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстікке қарай 40 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 753 адам (375 ер адам және 378 әйел адам) болса, 2009 жылы 676 адамды (326 ер адам және 350 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Марк Ксавьер

**Ксавьер Марк** () (16 қаңтар 1948, Гвадалахара, Халиско, Мексика) — көрнекті мексикалық актер, доцент, оператор және режиссер. Бұл көрнекті актер, доцент, оператор және режиссердің есімі қазіргі кезде театр және кино саласында алтын жалатылған.

## Өмірбаяны
1948 жылы 16 қаңтарда Гвадалахарада Хесс Ривер және Мария Марктың отбасысында дүниеге келген. 9 аға және әпкесі бар, олар: Гуадалупе, Сару, Елоису, Бланку Эстелу, Хосе, Родольфо, Хосе Луиса, Хорхе и Хуго. Ол университеттің көркем өнер студиясының Димитрио Саррас академиясының Ута Хаген Мексикада Бергбофф академиясында оқыған. 1962 жылғы танымалдылығынан кейін 2008 жылға дейін кино және сериалдарда 41 жұмысын көрсеткен. Байларда мұңайады атты телесериалы актерлік мамандығында табыстылардың бірі және сол телесериал көп елдерге сатылған болатын. U. C. L. A. университетінің доценті болған, ол сонда Трехта және Станиславскийдің әдістерін сатуға қойған. 2008 жылы киноматографпен байланысын белгісіз себептермен үзген болатын. 

## Жеке өмірі
Актер Ксавьер Марк актриса Клауди Оберегонмен некесін қиған. Жұбайы жалғыз бала Хулио Сесараны туған, алайда баласы жастайынан қайтыс болып кеткен. Соған қарамастан, әйелі екеуі шаңырағын берік ұстап қалған. 

## Фильмография

### [[Мексика]]

#### Телесериалдар

##### 2 маусымнан(сезон) жоғары
* 1985-2007 — Әйел, шың өмірден оқиға(17 маусым)

##### [[Televisa]]
* 1964 — найзағайлы асу
* 1971 —
** Балалар құқығы
** Махаббатта қыз келбеті - Фернандо Угальде
* 1973 —Жақынынды жақсы көр
* 1974 — Ойыншықтар әлемі — Падре Бенито.
* 1975 — таласқа— Энрике.
* 1977 — Кек
* 1978 — 
** Вивиана — Гордо.
** Доменико Монтеро — Хенаро Пенья.
* 1979 — Байлар да жылайды — адвокат Гонсалес.
* 1980 — Сандра және Паулина
* 1981 — Біз, әйелдер — Максимилиано.
* 1982 — Төбедегілер кешірмейді — Херардо.
* 1983 — Жыртқыш — Гриего.
* 1984 — Иә, менің махаббатым — Эриберто.
* 1987 — Жоғалған жылдар
* 1994 — Көпірден ары — филология ғылымдарының Докторы, Молинеро.
* 1997 — Жанда түс жоқ — Роман.

#### Фильмдер
* 1963 — зодиак Белгілері — Андрес.
* 1968 — Sanctuary — Мигель Хуарес лақап аты *Чичо*.
* 1969 — Сараның әпкесі үшін екі қашыр (АҚШ бірлесіп түсірілген) — Якуи Чейф.
* 1974 — Жалғыз еркектерге арналған арал — Пресо.
* 1978 — Аралар (АҚШ бірлесіп түсірілген) — Үндістан.
* 1983 — Құдаймен бұралған тағдыр — техника ғылымдарының докторы.

### [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]

#### Фильмдер
* 2005 — Аңыз Зорро — Дон Робау.

### [[Франция]]

#### Фильмдер
* 1991 — Алтын қаптағы адам — Мальком Тейлор.

## Ескертпелер

Санат:Алфавит бойынша актерлер
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:16 қаңтарда туғандар
Санат:1948 жылы туғандар
Большое (Қостанай облысы)

**Большое** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Пешков ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 159 адам (83 ер адам және 76 әйел адам) болса, 2009 жылы 116 адамды (62 ер адам және 54 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Джонстар (фильм)

**«Джонстар»** () – 2009 жылғы американдық комедиялық драма. Басты рөлдерді Дэвид Духовны және Деми Мур сомдайды. Фильмнің тұсаукесері 2009 жылы 13 қыркүйекте Торонтодағы кинофестивальде өтті. 

## Сюжет
Төрт адамнан тұратын сырттан кәдімгі отбасы элиталы американдық қалашыққа көшеді. Алайда бұл әлеулет сәндік заттардың жасырын жарнамасын іске асыратын топ болып шықты. «Отбасы басшысы» орайы келмеген гольфист Стив бұндай кампаниға бірінші рет қатысып жатыр. Басында оның жұмысының көрсеткіштері «туыстарының» көрсеткіштерінен аз болды. Бірақ жұмысқа құмар «әйелі» Кейтке ғашық болып, Стив өз көрсеткіштерін асырады. Кейін олардың «балалары» ерсек Дженн мен дәстүрлі емес жыныстық көзқарастағы Микте мәселелер туындайды. Стив «отбасының» мәселелерін шешуге бел буған кезде, жарнамаға еріп, көршісі Ларри бүкіл ақшаны құртқан соң өз-өзіне қол жұмсайды. Қатты таңданған Стив қала тұрғындарына «отбасысы» туралы бәрін айтып берген соң, Кейт, Дженн және Мик жаңа «әкесіне» басқа қалаға кетеді. Стив олардың артынан сүйіктісі үшін аттанады.

## Рөлдерде
* Дэвид Духовны — *Стив Джонс*
* Деми Мур — *Кейт Джонс*
* Эмбер Хёрд — *Дженн Джонс*
* Бен Холлингсворт — *Мик Джонс*
* Гэри Коул — *Ларри Симондс*
* Гленн Хедли — *Саммер Симондс*
* Лорен Хаттон — *Кей Си, Джонстардың бастығы*
* Крис Уильямс — *Билли, владелец салона*
* Кристин Евангелиста — *Наоми Мэдсен*
* Роберт Пралго — *Алекс Байер*
* Тиффани Морган — *Мелани Байер*

## Реакция
Фильм әртүрлі бағаларға ие болды, бірақ жағымды пікір басым болды. «Rotten Tomatoes»  108 рецензияның қорытындысы бойынша 10 балдан 6,2 бал берде. Internet Movie Database қолданушылары фильмді 6,6 балға бағалайды.

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Джонстар 
* Джонстар 

Санат:АҚШ кинокомедиялары
Санат:АҚШ драма-фильмдері
Риф Республикасы

**Риф Республикасы** (1921 ж. қыркүйек-1926 ж. мамыр) - испан және француз отаршыларына қарсы ұлт-азаттық күрес барысында құрылған Риф таулы аймағы (Солт.Марокко) тайпаларының әскери-саяси бірлестігі. Заң шығаратын және әкімшілік жүргізетін жоғары өкімет билігі президент *Абду-л-Карим* басқарған сайланбалы Ұлттық жиналысқа қарады. Каид пен қауымдық кеңес (джамаа) бастаған тайпалар жергілікті әкімшілік бөлік болды. Отаршылдарды талай рет жеңгенімен, Риф Республикасы испан және француз әскерлерінің қысымымен 1926 жылы 27 мамырда құлады.

## Тарихы

## Дереккөздер

Санат:Африканың тарихи мемлекеттері
Санат:Марокко тарихы
Риони

**Риони** () – Грузиядағы өзен.

#### Гидрологиясы
Ұзындығы 327 км, алабы 13400 км2.  Аралас қоректенеді. Орташа су шығыны 405м3/сек. Жер суаруға пайдаланылады. Атырауынан жоғары 95 км-де кеме жүзеді.

#### Бастауы
Үлкен Кавказдың бас немесе су айырық жоталарындағы мұздықтардан басталып, Кутаиси қаласына дейін бастапқыда тар шатқалмен ағады, содан кейін аңғары кеңіп, жазыққа шығар жерде қайтадан тарылады (осы тұста Гумат және Риони СЭС-тері салынған). Кутаисиден төмен қарай Риони батпақты  *[[Колхида ойпаты]]* үстімен ирелеңдеп, бірнеше тармақтарға бөлініп, аралдар жасап ағады. Поти қаласы түбінде ірі 2 тармақпен Қара теңізге құяды. Риони аңғарымен Әскери-Осетин жолы өтеді. Жағалауында Они, Кутаиси, Поти қалалары орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Грузия өзендері
Үй (ауыл)

**Үй** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Вишнёвый ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 85 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 232 адам (110 ер адам және 122 әйел адам) болса, 2009 жылы 119 адамды (64 ер адам және 55 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданының таратылған елді мекендері
Вишнёвое (Қостанай облысы)

**Вишнёвое** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Вишнёвый ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 73 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 778 адам (360 ер адам және 418 әйел адам) болса, 2009 жылы 581 адамды (278 ер адам және 303 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Усаковка

**Усаковка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Вишнёвый ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 75 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 232 адам (109 ер адам және 123 әйел адам) болса, 2009 жылы 135 адамды (66 ер адам және 69 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Волковка (Қостанай облысы)

**Волковка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Костряков ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстікке қарай 23 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 254 адам (121 ер адам және 133 әйел адам) болса, 2009 жылы 187 адамды (93 ер адам және 94 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Костряковка

**Костряковка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Костряков ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстікке қарай 21 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 1252 адам (576 ер адам және 676 әйел адам) болса, 2009 жылы 1108 адамды (514 ер адам және 594 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Мирное (Фёдоров ауданы)

**Мирное** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Камышин ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019 жылға дейін қысқартылған "Шаңдақ ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 47 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 947 адам (472 ер адам және 475 әйел адам) болса, 2009 жылы 706 адамды (338 ер адам және 368 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Юлия Викторовна Снигирь

**Юлия Викторовна Снигирь** (туғ. 2 маусым 1983 жылы, Донской, Тула облысы) — Ресей актрисасы.

## Өмірбаяны
Юлия Донскойдың № 20 гимназиясын және Мәскеу педагогикалық мемлекеттік университетінің шетел тілдері (ағылшын бөлімі, ағылшын филология мамандығы) факультетін бітірді. Бітіргеннен кейін Юлия ағылшын тілінің мұғалімі болып істеді. Киім кастингіне түскеннен кейін, актер ассистенті Валерий Тодоровский Юлияға «Стиляги» фильміне түсуге ұсыныс берді. Снигирь актер құрамына енбеді, алайда театр вузын оқуды шешті, сөйтіп ол Щукин атындағы театр училищінде Р.Ю. Овчинников курсында оқиды. Кейін  «Звери» группасының «До скорой встречи» өлеңінің бейнебаянына түскеннен кейін Юлия танымал болды.

Юлияның дебюты 2003 жылы түсірілген «Последний забой» фильмі болды, сонымен қатар «Вакцина»,«Глянец» фильмдеріне түсті. Кейін Федор Бондарчуктің «Обитаемый остров» жобасы басталды және сол фильмде актриса Рада Гаал рөлін ойнады.

2015 жылы «Великая» көпсериалдық фильмде Юлия басты рөлді ойнады.

## Жеке өмірі
Юлия Максим Осадчим «Обитаемый остров» фильміндегі кинооператормен кездесіп жүрген.

2013 жылдың ақпанында Юлия Снигирь актер Данил Козловскиймен түсуге бастады, олар бірге «Распутин» фильмінде түсті. 2014 жылы осы жұп ажырасты.

2016 жылдан  бастап Юлия Евгений Цыгановпен ресми некелескен. 9 мамырда оларда Федор атты баласы туды.

## Фильмдер тізімі

### Бейнеклипте

* «День рождения» («Чай вдвоём»)
* «До скорой встречи» («Звери»)
* «Белые птицы» (Валерий Меладзе)
* «Мой брат» (Валерий Меладзе и Константин Меладзе)

Санат:Ресей актрисалары
Елизавета Михайловна Боярская

thumb|Елизавета Боярская (2017)
## Боярская,Елизавета Михайловна

**Елизаве́та Миха́йловна Боя́рская** (туғ. 20 желтоқсанда 1985 жылы, Ленинград, КСРО) — Ресей театр мен киноның актрисасы. Михаил Боярский мен Лариса Луппианның қызы, Сергей Боярскийның апасы.

## Биография

Елизавета Боярская Ленинградте 20 желтоқсанда 1985 жылы халықаралық Ресей әртістердің Михаил Боярский мен Лариса Луппиан арасында туды. Кішкентай кезінде ешқандай актер шеберлігін көрсеткен жоқ. 13 жасында өзі биге (классика мен джазға) араластырды. Жеткіншек жасында модель мектебін бітірді. Ол екінші Александр атындағы Санкт-Петербург гимназиясында оқыды, бірақ соңғы бірнеше жыл ол репетитормен оқыды.Осы арқылы Елизавета екі шетел тілімен кернеді — ағылшын мен неміс. Бітіруші жылы ол  «пиар» бөліміне  Санкт-Петербург мемлекеттік университеттің журналистика факультетіне түсті.

Кейбір уақыт дайндық курсына барып жүрді,себебі осы мамандыққа қызығушылық бітті. Ленсовет атындағы театрдың спектакльларына жәнеде "Моховой" оқу театрына барғаннан кейін Елизавет таетр институтына түсуге шешті. Елизавета Санкт-Петербург мемлекеттік академиясын театр өнеріне түсуге бірнеше ай дайындалды. Кейін Лев Абрамович Додин курсына түсті жәнеде президенттік шәкіртақысын жеңді. Ол 2007 жылы осы вузды бітірді.

2006 жылдан бастап ол Санкт-Петербургтегі кіші драма театрының әртісі болды. Елизавета 2006 жылдың 9 наурызында алғашқы рет сахнаға шықты жәнеде «Король Лир» спектакльде Гонерилья рөлін ойнады. 2001 жылы ол «Агент национальной безопасности 3» көпсериалдық фильмінде 2001 жылы түсті, ал 2006 жылы «Бункер» батыс киносында 2004 жылы түсті. 

## Театрдегі рөлдері

2006 — «Король Лир» по пьесе Уильяма Шекспира — Гонерилья
2006 — «Блажь» — Гурьевна
2007 — «Жизнь и судьба» по роману Василия Гроссмана — Женя
2008 — «Бесплодные усилия любви» по пьесе Уильяма Шекспира — Розалина
2009 — «Прекрасное воскресенье для разбитого сердца» — Доротея
2010 — «Три сестры» по пьесе Антона Чехова — Ирина
2012 — «Коварство и любовь» по трагедии Фридриха Шиллера — Луиза
2014 — «Вишнёвый сад» по пьесе Антона Чехова — Варя
2015 — «Братья и сёстры» по пьесе Фёдора Абрамова — Варвара Иняхина

## Сілтемелер
* Боярская 
* Елизавета 
* рөл

Санат:Ресей актрисалары
Лысановка

**Лысановка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Воронеж ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 28 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 312 адам (151 ер адам және 161 әйел адам) болса, 2009 жылы 227 адамды (110 ер адам және 117 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Придорожное (Қостанай облысы)

**Придорожное** — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Воронеж ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 737 адам (350 ер адам және 387 әйел адам) болса, 2009 жылы 709 адамды (352 ер адам және 357 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Табантал

* Табантал (ауыл) — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл. 
* Табантал (өзен) — Жайық алабындағы өзен. Ақтөбе облысының Алға, Хромтау аудандары жерімен ағады.
  

Санат:Айрық беттер
Малороссийка

**Малороссийка** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Қоржынкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2011 жылға дейін қысқараған "Украина ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстікке қарай 53 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 918 адам (439 ер адам және 479 әйел адам) болса, 2009 жылы 388 адамды (189 ер адам және 199 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Трактовое (Қостанай облысы)

**Трактовое** — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 333 адам (169 ер адам және 164 әйел адам) болса, 2009 жылы 244 адамды (109 ер адам және 135 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Адай ауылдық округі

**Адай ауылдық округі** — Қостанай облысы Қамысты ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Адай, Жайылма, Пушкино ауылдары кіреді. Орталығы – Адай ауылы.

## Тарихы
Округ құрамында болған *Целинное* ауылы 2014 жылы таратылған соң, Горький ауылдық округі Адай ауылдық әкімдігі болып қайта құрылды. 2019 жылы Жайылма ауылдық округімен біріктіріліп, ауылдық округ болып қайта құрылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1313 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қамысты ауданы ауылдық округтері
Каталитикалық конвертер

нобай|Каталитикалық конвертер
**Каталитикалық конвертер-нейтрализатор** () — газдардың уыттылығын төмендететін газ шығару жүйесінде орналасқан құрылғы. Катализатордың негізгі жұмысы отын және оттегінің стехиометриялық қатынасы болып табылады. Химияда катализатор — бұл химиялық реакцияның жылдамдығын арттыратын зат. Мұндай заттарға мыс, никель, алтын, платина, палладий, родий, хром жатады. Автомобиль катализаторының жұмыс істеу принципі катализатор бола алатын заттардың жеделдету реакцияына қабілеттілігіне негізделген.

## Катализатордың негізгі қызметтері
* Көліктен шығатын қалдық газдардағы көміртегі тотығының санын азайту;
* Пайдаланылған газдардағы көмірсутектер деңгейін азайту;
* Пайдаланылған газдардағы азот оксидінің құрамын азайту немесе толық жою.

## Дереккөздер

Санат:Механизмдер
Санат:Іштен жану қозғалтқышы
Санат:Автомобиль құрылғылары
Қылмыскер (фильм, 2008)

**«Қылмыскер»** () – кинофильм, режиссер Рик Роман Воның драмалық триллері. Фильмнің ұраны «No Rules. No Hope. No Way Out» («Ереже жок, Үміт жоқ, Шығу жолы жоқ»). Әлемдік тұсаукесер 2008 жылы 13 шілдеде өтті. 

## Сюжет
Уайд Портер үйіне басып кірген ұрлықшыны абайсызда өлтіргеннен кейін сот оны үш жылға түрмеге жібереді. Жергілікті абақтыға бара жатқан кезде автобуста Уайд еріксіз скинхедтердің ұрысына қатысады, сондықтан оны қатал тәртіп бөліміне орналастырады. Күн сайын серуендеу кезінде күзетшілер қамаудағы адамдар арасында шайқастар ұйымдастырады, оларды бір-бірімен төбелесуге мәжбүр етеді. Кез келген бағынбаушылық үшін олар қамалғандарды ұрып жығатын және тіпті оларға оқ ататын. 

Сол кезде 17 адамды өлтіргені үшін өмір бойы бас бостандығынан айырылған Джон Смитті түрмеге аударады. Зорланған жас әйелі үшін және жеті жасар қызы үшін кек алып, Джон сол адамдарды өлтірген. Уайд ешқайда араласпай және ешкіммен байланыспай, тып-тыныш өз мерзімін отырып шыққысы келген. Бірақ түрмеде басқалардан бөлек тұру мүмкін емес еді, скинхедтер оның аузын аштырмайда, ал күзетшілер оны төбелесуге мәжбүрлейді. Уайд пен Джонның арасында қиын қарым-қатынас орналады. Уайд шайқастан бастартқан кезде, күзетшілер оның үстіне тағы бір істі ашып, оның мерзіміне тағы 6 жыл қосады. Лаура, Уайдтың әйелі көп күткісі келмейді, сондықтан Уайд күзеттің бастығына жала жапақшы болады. Алайда бәрі жоспар бойынша жүрмейді.

## Рөлдерде

## Сілтемелер
* «Қылмыскер»  — фильмнің ресми сайты.
* «Қылмыскер » Internet Movie Database сайтында. 
* http://www.sonypictures.com/homevideo/felon/ Қылмыскер allmovie сайтында.

Санат:АҚШ драма-фильмдері
Санат:АҚШ триллер фильмдері