Queen

**Queen** - («Куин» - )— 70-80 жылдары аса танымал және күні бүгінге шейін миллиондаған жанкүйерлері бар британ рок-тобы. Queen тобының ең белгілі әндеріне «Bohemian Rhapsody», «We Will Rock You», «We Are the Champions», «A Kind of Magic», «Show Must Go On» сияқты классикалық рок-хиттар жатады. Үлкен атаққа Queen музыканттарының түсірген бейнеклиптері ие, тіпті бейнеклиптердің бірі музыка тарихындағы алғашқы клип болды («Bohemian Rhapsody» әнінің клибі). Одан басқа, «Queen» тобы бүкіл рок тарихындағы ең ұлы концерттік топтардың бірі деген атаққа ие.

## Топ құрамы

* Фредди Меркьюри (Freddie Mercury, 1946-1991)&nbsp;— фортепиано және вокал. «Killer Queen», «Bohemian Rhapsody», «Somebody to Love», «We Are the Champions», «Crazy Little Thing Called Love».
* Брайан Мэй (Brian May, 1947)&nbsp;— гитаралар. «We Will Rock You», «Tie Your Mother Down», «Who Wants to Live Forever», «Hammer To Fall», «I Want It All» және басқа да әндердің авторы.
* Джон Дикон (John Deacon, 1951)&nbsp;— бас-гитара, ритм-гитара. «You're My Best Friend», «Another One Bites the Dust», «I Want to Break Free» және басқа да әндердің авторы.
* Роджер Тэйлор (Roger Taylor, 1949)&nbsp;— соқпалы аспаптар. «Radio Ga Ga», «Heaven for Everyone», «A Kind of Magic» және басқа да әндердің авторы.

## Пайда болуы
Топ тарихы 1968 жылы, Брайан Мэй және Тим Стаффел атты екі студенттің «Smile» тобын жасаудан басталады. Брайан өзі оқитын «Империал колледж» қабырғасына хабарландыру іліп қояды. Онда топқа соқпалы аспапта Митч Митчелл және Джинджер Бейкердей ойнайтын адам керектігі жазылған болатын. Сол хабарландыру бойынша студент-дантист Роджер Тэйлор хабарласты. Ол Мэй мен Стаффелді соқпалы аспапты сазына дәл келтіруімен таң қалдырып, ең дұрыс нұсқа болып көрінді. «Smile» тобының ең биік жетістігі «Pink Floyd» тобының шығарының алдында халықты жылытуы болды. Бірақ күрделі оқу мен қандай да бір менеджменттің болмағандығынан, 1970 жылы трио тарап кетті: Тим Стаффел топтан кетіп қалды.

Бірақ Мэй және Тейлор музыкалық өнерлерін қалдырғылары келмеген, кейін өздерінің шығармашылық ойларын досы және сыныптасы Фредди (Фарух) Булсарамен бөлісті. Ол «Smile» тобының орындауларына жиі баратын, бірақ Мэй және Стаффел оның ән айта алатынын тіптен білмеген. Фреддидің ойында анық орындау жоспарлары мен топтың сахналық жұмыстары болды. Ол топқа жаңа «Queen» атын ойлап тапты, өзіне Фредди Меркьюри лақап атын алды. Ендігі жерде топ вокалшы-клавишник, гитарист және соқпалы аспапшыдан тұрды.

Алғашқыда бас-гитарист роліне Роджер Тейлордың «The Reaction» Корнуоль тобындағы танысы Майк Гроуз шақырылды, ол алғашқы екі концертте ойнады (27 маусымда Труро қаласының Қалалық залында және 12 шілдеде «Империал колледжде»). Кейініректе оны Барри Митчелл ауыстырды. Бірақ музыкалық бизнестен шаршаған Барри, топты 1971 жылы тастады. Топтың келесі басисті Даг Боги небәрі екі орындаудан соң кетіп қалған. Бірақ 1971 жылдың ақпанында Брайан Мэй мен Роджер Тейлор лондонның дискотекасында сол жылдары тәжірибелі басист Джон Диконмен танысты. Ол туған қаласы Лестерден оқу үшін Лондонға келген болатын. Оны тыңдағаннан кейін, ол топқа басист болып кіріп, 21 жыл бойы өзгермеген құрам тарихы осылайша басталды.

## Шығармашылық кезеңдері
### 1970-ші жылдар
1971 жылдан бастап 1979 жылға дейін өзге коллективтердің ықпалын сезуге болады. Жылдан жылға ол азырақ сезіледі, бірақ жетпісінші жылдарда білінеді. Фреддидің өзі айтқандай, олардың тобы «Led Zeppelin» және Джими Хендрикс сияқтыларға қарап өсті.

**1973**&nbsp;— «Queen» тобының алғашқы альбомына «Smile» триосының «Doing All Right» әні енгізілген. Диск негізі&nbsp;— «Queen» тобының алғашқы синглы «Keep Yourself Alive» болды. Альбом атаққа ие бола қойған жоқ, бірақ ол жабырқауға себеп болмады. Бұл альбом екі жыл бойы студияның бос кезінде жазылған болатын. Альбомның проблемасын Брайанның гепатиті тереңдетті. Дегенмен де, бұл альбомды топтың құлдырауы деп қарамау керек&nbsp;— ол парадтарда көтерілмегенмен, шетке ысырылып тасталған жоқ. «Queen» Ұлыбританияда, Германияда және Люксембургте алғаш дербес концерттер қоя бастайды. Оған дейін олар басқа топтардың алдында көрермендерді жылытушы ретінде қатынасқан.

**1974**&nbsp;— **«[[Queen II]]»** критиктердің жағымсыз пікірлеріне қарамастан британ хит-парадын жарып өтіп 5 орынға көтерілді. Альбом шикілік пен жалтақтаушылық үшін айыпталды, бірақ соған қарамастан, тек осы кемшіліктері үшін Брайан Мэй бұл альбомды топтың үздік альбомы деп атайды. **«[[Sheer Heart Attack]]»** Британияда екінші орынға жетті. Альбомның үздік әндері («Killer Queen», «Flick Of The Wrist») топтың ең үздік әндеріне жатады, ал «Stone Cold Crazy» әні хэви-металдың классикасы болып саналады (кейін ол «Metallica» тобының репертуарына кірді). Топ австралиялық Sunbury Music Festival-ға қатысады да Швеция және Финляндияда алғашқы концерттер қоя бастайды.

**1975**&nbsp;— **«[[A Night at the Opera (альбом Queen)|A Night At The Opera»]]** альбомын «Queen» тобының ұлы шығармасы деп аталады. Көпшілік оны рок-музыка тарихындағы ең үздік альбомдардың бірі деп атайды.едением «Queen». Многие считают его одним из лучших альбомов в истории рок-музыки вообще. Бұл күйтабақ тіпті ерекше болды&nbsp;— ашық, әуенді, рояльдың көп пайдаланылуы,&nbsp;— ол рок-музыканың танылмаған жаңа парағын ашып берді. Біздің заманда жетпісінші жылдардың стилін кейіптейді. Әндердің бір бөлігі клавишалық аспаптар үшін жазылған, бірақ, «Love Of My Life» бұдан әрмен альбомдық версияда ешқашан орындалған емес, концерттерде Брайан Мэйдің 12 пернелі жартылай акустикасының сүйемелдеуімен орындалып жүрді. Бұл әннің концерттік нұсқасы альбомдағыдан тәуірірек шықты, бірақ бұл олқылық ол заманда актуалды емес еді.

Ал альбомның ең белгілі әні «Bohemian Rhapsody» болды. Бұл ұзақ, бесминуттық, рок-поп-опера, кей жерлерде фольклор қосылған композицияның белгілі болуы, онымен қоймай хит-парадтардың алғашқы орындарына көтерілуі мүмкін еместей көрінетін. Ол кезде үш минуттық ән стандарт болатын, бірақ Queen бұл ұзақтығы бесминуттық, ширек ғасырдан соң Британияда мыңжылдық әні болып танылатын біртуманы шығаруға қорыққан жоқ. «Bohemian Rhapsody» видеосының алғашқы бейнеклип екенін де айта кеткен жөн. Әнге видеоны бұған дейін де шығарған, бірақ бұл жағдай&nbsp;— арнайы біріктірілген бейнелеудің, эффекттің және әуеннің мысалы. Клипте қазіргі заманда қарапайым көрінетін оптикалық арнайы эффекттер пайдаланылған: алтыбұрышты призма арқылы түсіру және музыканттардың жүздерін дубляждау. Бірақ, айта кету керек, бүгінгі таңда да клиптердің барлығы осындай талғаммен түсірілген. Осы альбомға байланысты тағы да «You’re My Best Friend» және «Love Of My Life» әндеріне бейнеклиптер түсірілген, соңғысы гитараның сүйемелдеуімен орындалған концерттік нұсқа түрінде. Альбомды қолдау мақсатымен Queen АҚШ-та, Канадада, Жапонияда және өз елінде концерттер қояды.

**1976**&nbsp;— **«[[A Day at the Races]]»** тағы да критиктердің ашу-ызасына тап болды. «Queen»-ді «A Night At The Opera» альбомын жеміссіз қайталау әрекеті үшін айыптады, және де алдыңғы альбомның ықпалы анық көрініп тұр. Брайан Мэйдің айтуы бойынша барлық әндер бір уақытта дайындалған, тек бір бөлігі 1975 жылы, бір бөлігі 1976 шықты. Қалай болғанда да, екі альбомның ұқсастығыны күмән тудырмайды, оның үстіне «A Day At The Races» британ чартында алғашқы орынға шықты, ол «Somebody To Love» Меркьюридің сүйікті әні болды. Одан бері «Tie Your Mother Down» концерттердің көпшілігінде орындалды. Және де «Somebody To Love» және «Good Old Fashioned Lover Boy» әндеріне бейнеклиптер түсірілді. Бұның бәрі бір жылдан кейін ауысқалы тұрған бағыттағы «жетпісінші». Одан басқа топ Гайд Паркта өте үлкен (170000 адам жиналған), тегін концерт қояды, Шотландия, АҚШ, Жапония, тіпті Аустралия елдеріне турнемен шығады.

**1977**&nbsp;— **«[[News of the World (альбом)|News of the World»]]**, шамасы, Queen тобының шығармашылығындағы «сексенінші» стильдің жаңа көріне бастаған күйтабағы, жаңа ән жалпы алғанда агрессивті, хард-рокқа жақын. Дегенмен кейбір келіссіздіктер орын алды&nbsp;— альбомның үшінші әнінің орны анық «Sheer Heart Attack» альбомында, ал «Sleeping On The Side Walk» әнін топтың біртумасына жатқызуға әсте болмайды. Бұл күйтабақ топқа «We Will Rock You» және «We Are The Champions» суперхиттарын әкелді, бірақ басқа жағынан альбом сәтті бола қойған жоқ: Британия үшінші, АҚШ-та төртінші. Топ концерттерімен Швецияға қайтады, Солтүстік Америка мен Еуропаға турлар жасайды.

**1978**&nbsp;— **«[[Jazz (альбом Queen)|Jazz»]]**&nbsp;— топтың ең жанжалды альбомы. Ол кей түрде «попса» үшін айыпталса, ең әжептәуір сын «Bicycle Race» клибіне айтылды. Порнографиялық делініп, АҚШ-та клипті қоюға тиым салынды. Топ рухтан ада болып жарияланып, ол тыңдармандарының бір бөлігінен айырылып қалды. Бұған «Fat Bottomed Girls» клибі де «көмектесті».

Күйтабақта алғашқы тұрған «Mustafa» да түсініксіз қалды. Негізінде мәтіні араб тілінде жазылған, және back-vocal болып жүреді. Бұл туынды біріне бірі қарама-қайшы пікірлер тудыруда: бірі оны попсалы, билеу фонограммасы деп санаса, енді біреулері одан жасырынған терең сыр табады. Қай жақтың да бұл дауға деген қатысының артық екені көрініп тұр. «Let Me Entertain You» әні хэви-металға жақын, бірақ альбомға өте жақсы енгізіліп тұр. «Dreamers Ball» орынсыз көрінгенімен, өте әдемі. Күйтабақтың ең жақсы әні «Don’t Stop Me Now»&nbsp;— әннің авторы Фредди Меркьюри. Альбомның стильді мұқабасын шабыттаған суретті музыканттар Берлин қабырғасынан қалаға жасаған сапарында көрген. Сынға қарамастан, «Jazz» Британия да екінші орынға, АҚШ-та алтыншы орынға шықты.

**1979**&nbsp;— **«Live Killers»** Queen тобының ең белгілі әндері кірген концерттік топтамасы жарық көрді. Музыканттар өздерін концертке арнағандықтан жаңа альбом шықпайды. Сол кезде Фредди, «The Game» альбомына кіретін «Crazy Little Thing Called Love» әнін алғаш рет сахнаға гитарамен шығып орындайды. Бірақ бір жылдан кейін тыңдармандар тіптен басқа, 80-ші жылдардың рок-музыкасының бетке ұстары болып әлі күнге шейін әлемдегі ең атышулы коллектив болып табылатын «Queen» тобын көреді.

### 1980-ші жылдар

1980 жылдан бастап «Queen» шығармашылығында жаңа мерзім басталады. Алдағы 6 жыл ішінде топ өзінің өткен онжылдығынан тіпті өзгеше өзіндік стилін дамыта бастайды. Топ глэм-роктан жайлап шегінді, ал Меркьюри болса өзінің сол кезге дейінгі сахналық бейнесімен қоштасты: шашын қиды, мұрт қойды, трикода шығуын қойып, көпшілікке танымал кейпіне келді.

**1980**&nbsp;— **«[[The Game]]»** альбомы шықты. Ол топтың шығармашылығында ғана емес, тіпті бүкіл рок-музыкада жаңа эра ашты. Фредди оны топтың ең үздік альбомы деп санады. Топ альбомға жаңадан синтезатор қосып, жаңа әуен қосты. Бұған дейін синтезаторлар стильге және дыбысқа келіспейтін аспап ретінде саналып келген, оны Брайанның «Red Special» гитарасы ерекше полифониялық дыбытарымен ауыстырып жүрген болатын. Бұл күйтабақтағы әндер барлық концерттерде ойналып жүрді, ал кейбірі топтың біртуарлар қатарына енді.

Күйтабақтың алғашқы&nbsp;— «Play The Game» әні сәл ерекше клиппен жалғасты. Артқы көріністе ішінен музыканттар шыққан от жанып жатыр&nbsp;— бұл графиканың алған пайдаланылуы. «Play The Game»-нің концерттік нұсқасын Меркьюри рояльда ойнады. Диконның «Another One Bites the Dust» әні ерекше құрметке ие болды. Бұл біртуар шығарма топқа тән емес стильге жатқызылады. Оны диско-фанк деп атауға болады. «Another One Bites the Dust»&nbsp;— топтың ең үздік әндерінің бірі екені анық, ерекше бас ойналымы мен вокалмен жатталынып қалады. Фредди бұл әнді қатты сүйетін, әрі қарай альбом осы әннің есебімен жасалды. Ой өзін ақтады&nbsp;— «The Game» жай әндер топтамасы болмай, белгілі бір тақырыпта дамыды. Сол кездері топ Флэш Гордон фантастикалық фильміне әндер жазады.

**1981**&nbsp;— «Greatest Hits» топтамасы жарық көреді. Дэвид Боуимен бірге «Under Pressure» әні жазылады, әзірге ол сингл түрінде шыққанымен Англия және тағы да бірқатар елдерде бірінші орындарға ие.

**1982** жыл топ үшін ірі концерттік турнемен өтті: Queen Ұлыбританияда, Батыс Еуропада, АҚШ-та және Жапонияда 70-тен астам концерттер қойды. Басты хиті «Under Pressure» болған «Hot Space» альбомы шықты. Британия телевидениесі 2004 жылы жарық көретін «Queen On Fire: Live At The Bowl» концерті жайлы фильм түсіреді.

**1983**&nbsp;— топ азғантай уақытқа өзінің жұмысын тоқтатып, музыканттар жеке жобаларына кірісіп кетеді.

**1984**&nbsp;— **«[[The Works]]»** альбомы Ұлыбритания чарттарында екінші орынды иемденді. «Radio Ga Ga» әні 19 (!) мемлекеттің хит-парадында алғашқы орынды алды. Сол кезде «I Want To Break Free» әніне түсірілген клипте музыканттар әйел киімін киіп түскені үшін аса ірі сынға тап болды, бірақ Ұлттық Африка Конгресінің ресми әнұраны болуына кедергі болған жоқ. Топ «Golden Rose» фестиваліне қатысады, оны «Greatest Video Hits II» топтамасынан көруге болады.

**1985**&nbsp;— «Queen» «Rock In Rio» фестиваліне қатысады. Кейініректе бұл қатысуы DVD-ге Токиода 11 мамырда ойналған концерттей шығады. 1985 жылдың 11 мамырында топ ірі масштабты, қайырымдылық «Live Aid» концертіне үлкен салтанатпен шығады. 20 жыл өткен соң бұл орындауды орындаушылардың ең үздік орындауы деп таниды. Бұл концерттен кейін Брайан Мэй сол кезде өзінің жұмысын үлкен мақтанышпен қарайтынын айтты. «„Queen“&nbsp;— бүгінгі таңдағы әлемдегі ең үздік топ!»&nbsp;— деп гитарист мәлімдеді.

**1986**&nbsp;— «Queen» Таушы фантастикалық фильміне саундтрек жазады да әндері келесі, жаңа **«[[A Kind Of Magic]]»** альбомына негіз болады. Альбом үлкен марапатқа ие болады, Queen әлемдегі ең танымал рок-топтардың біріне айналады. Музыканттар «Magic Tour»&nbsp;— Еуропада бірқатар концерттер ұйымдастырды. Ең ірі үш концерті (Лондон,Небуорт және Будапешт) 400000 адам жинаса, Мажарстанда қойған концерті батыс топтарының Шығыс Еуропа тарихындағы алғаш рет қоюы болды. Турдың өзі Еуропа бойынша миллион шамасында адам жинады. Ондай марапатты бірде-бір рок-топ немесе рок-әнші 60-жылдардағы битломания заманынан бері көрмеген еді. «Magic Tour» топтың ең соңғы туры болды.
Осы жылдан бастап Фреддидің ауруы туралы қауесет жүре бастайды. Фредди өзінің сау келбетіне сілтеп, оны жоққа шығарады.

**1989**&nbsp;— бұл жылды топтың «тоқсаныншы» жылдар шығармасына қою дұрыс болар еді. **«[[The Miracle]]»** альбомы өткен жұмыстардан өте өзгеше көрінеді. Фреддидің дауысы сәл өзгерген, ол мұртын алып, строго киіне бастайды. Альбоммен қатар бес сингл жарық көреді. Клиптердің жарық көруі Фреддің ауруы хақындағы қауесетті күшейтеді, бірақ топ мүшелері қауесеттің барлығын жоққа шығарады. «The Miracle» альбомының түсініксіз мұқабасы пікірталасқа Фреддидің аурунан түседі. Альбомның алғашқы әне болып бес минуттық «The Miracle» әні тұрады, бірақ, Queen тобының болашағы туралы «Scandal» әні ойландырады.

### 1990-шы жылдар
Тоқсаныншы жылдар топ үшін 1989 жылы **«[[The Miracle]]»** альбомынан басталды. Тіпті музыкадан алыс адам да Меркьюридің даусы соңғы екі альбомда өзгергенін байқай алады. Бәлкім, бұл аурудың болуы шығар, бірақ 1990 жылдың басында Фредди темекі тартуды өкпе ауруы басталып келе жатқандықтан тастап еді.

**1990**&nbsp;— Топ туралы ешқандай мәлімет болмайды. Мүшелердің айтуы бойынша, «бәрі жақсы», бірақ топтың өмір салты мен сәнін бір мезгілде түбегейлі өзгертуі жанкүйерлердің таңданысы мен уайымын тудырады. «Queen» «Brit Awards» музыкалық сыйлығын алады да, бұл шығуы Фреддидің жұрт алдында соңғы шығуы болады. Ол тек: «Thank you, goodnight»&nbsp;— деді де, басқа ештеңе айтқан жоқ.

**1991**&nbsp;— «Queen» тобының соңғы жылы. Меркьюридің өлерінің алдында **«[[Innuendo]]»** альбомы шықты. Көпшілік бұл альбомды топ ең ұлы шығармаларының бірі дейді. Альбом «Innuendo» әнімен басталады. Оның «Bohemian Rhapsody» әніне ұқсастығы бар: алты минуттық, әр түрлі музыка жанрларының бірегейлігі… Екінші тұрған «I’m Going Slightly Mad» әніне ақ-қара түсті өте зұлмат көрінетін, Фреддидің алдағы өлімін көрсететіндей клип түсірілді. Бірақ альбомдағы ең белгілі ән&nbsp;— «The Show Must Go On», онда лирикалық кейіпкер пенделіктің сырын іздейді де өлімнен кейінгі тән және рухани бостандыққа үміттенеді. Әнде былай делінген:

:*Шоу жалғаса беруі керек.*
:*Менің жүрегім қарс айырылуда,*
:*Менің гримім тамып жатса да,*
:*Менің күлкім қалады.*

Әлбетте, «The Show Must Go On»&nbsp;— «Queen» тобының ең үздік әндерінің бірі. Бірақ топтың тарихын білмей, Фреддиге бұл әнді жазу қандай күш-жігер қалағанын білу мүмкін емес. Меркьюридің дауысы ауруын байқатпайды. Жақындап келе жатқан өлімді біле тұра, осындай әнді айтудың өзін елестету қиын. Бұл Брайан Мэй жазған ән арнайы Фредди үшін арналғандай.

Ажалының алдында Меркьюри қайтадан шығарылатын «Bohemian Rhapsody» әнінен түскен табысты түгелдей Теренс Хиггинс атындағы СПИД-пен күресу қайырымдылық қорына аударуды өсиет етті. Ол 1991 жылдың 24 қарашасында қайтыс болды.

**1992**&nbsp;— 20 сәуірде лондонның Уэмбли стадионында, қалған топ мүшелерінің ұйымдастыруымен өткен Фредди Меркьюриді еске алу концерті өтті. Сол күні сахнаға Фреддидің дос санаған адамдары шықты: Джо Эллиот, Джордж Майкл, Аксель Роуз, Элтон Джон, Роберт Плант, Дэвид Боуи, Сил Сэмуэл, Роджер Дартлей, Эни Леннокс, Лайза Стэнсфилд және Меркьюридің сүйікті киножұлдызы Лайза Минелли. Бұл Фредди Меркьюриді еске алу концерті болса, анығында «Queen» тобымен қоштасу болды.

**1995**&nbsp;— **«[[Made in Heaven]]»** («Сделано на небесах») атты топтың ең соңғы студиялық альбомы шықты. Альбом 1991 жылдың көктемінде Mountain студиясында сессиялық жазбалардан, Фреддидің жеке альбомында екі жаңартылған әндерден, Роджер Тейлор тобының бір әнінен және бұрындары жарық көрмеген әндерден жасақталды. Айта кететіні, «A Winter’s Tale»&nbsp;— Фреддидің шығарған соңғы әні болса, «Mother Love» әні оның ең соңғы жазбасы болды.

### Бүгінгі күні
Бүгінгі күн туралы Джон Дикон: «Жалғастырудың маңызы жоқ. Фреддиді ауыстыру мүмкін емес». 1995 жылдан кейін ол өзінің музыкалық мансабын тоқтатып, тек 1997 жылы ғана сахнада бір рет пайда болды. Дегенмен де, Брайан мен Роджер басқа орындаушылармен бірге орындауды жалғастырып жатыр.

Меркьюридің өлімінен кейін концерттер мен жазбаларда Джордж Майкл, Робби Уильямс және Five тобы орындады. Бірақ, Пол Роджерс атты британ блюз-рогының өкілімен жасаған жұмыс өте жемісті болды. Жоба «Queen + Paul Rogers. Return of the Champions» деп аталады. Музыканттар гастрольды турнелермен шығып, «Queen» тобының дәстүрлі әндерін орындап, қалың көпшілікті күні бүгін де жинауда.

## Жетістіктері

* 2000 жылы 190 мың адамның қатысуымен жүргізілген сауалнама бойынша «Bohemian Rhapsody» мыңжылдықтың үздік әні болып таңдалды, ол тіпті Джон Леннонның атышулы «Imagine» әнінен ілгері шықты. Бұл хит-парадтың оныншын орнын «Under Pressure» алды.
* 2005 жылы 3500 музыка тыңдармандары Фредди Меркьюриді бүкіл заман және халықтардың үздік вокалист ретінде таңдады, Брайан Мэй ең үздік жетінші гитарист болды, Роджер Тейлор үздік соқпалы аспапшылардың сегізіншісі болды.
* 2006 жылы «Greatest Hits» топтамасы Ұлыбританиядағы ең сатылмалы күйтабақ болып танылды. Барлығы 5,4 млн копиясы сатылған.
* 2006 жылы «Greates Hits» топтамасы Itunes Store-да ең жиі жүктелген альбом болып танылды. Барлығы 2,27 млн рет жүктелген.
* 2007 жылы BBC-дің 20.000-нан астам тыңдармандары Queen-ді британияның ең үздік рок-группасы ретінде таныды.

## Queen рекордтары
* Ұлыбританияның үздік 20 альбомдар қатарында бір мезгілде төрт альбомы тұрған топ: «Queen», «Queen II», «Sheer Heart Attack», «A Night At The Opera»&nbsp;— бұл 1975 жылы болды.
* Қайта шығарылғаннан кейін британ чартының бірінші орнына қайта көтерілген әні бар алғашқы топ: Bohemian Rhapsody&nbsp;— 1975 және 1991 жылдары болған.
* Ұлыбритания әнұранын алғашқы жазып оны өз концерттерінде орындаға алғашқы топ.
* Фан-клуб мүшелерін бейнеклип түсіру үшін шақырған алғашқы топ («We Are The Champions»).
* Бразилияда концерт қойған алғашқы топ (1981 жылдың наурыз айы).
* Бірнеше күннің ішінде бір стадионда үш концерт қойған алғашқы топ: Valez Sarfield (Буэнос Айрес)&nbsp;— 1981 жылдың 28 ақпаны, 1 және 8 наурызы.
* Бейнеклиптерінің топтамасын («Greatest Flix») алғашқы шығарған топ.
* «Rock In Rio» фестивалінде орындауын алғаш видеоға шығарған топ (1985). Queen видео шығаруға құқық алған жалғаз топ болды.
* Жарық қондырғысынсыз концерт қойған алғашқы топ. Мельбурнда бүкіл жарықтандыру жүйесі істен шыққан болатын.
* Бір мезгілде Ұлыбританияның «Channel Four» және «Independent Radio Network» каналдарында концерті қатар жүрген алғашқы топ.
* Шығыс Еуропа елінің стадионында алғашқы концерт қойған топ (Венгрия, Непсштадион).
* Бейнесингл шығарған алғашқы топ.
* Өз студиясын сатып алған алғашқы топ (Mountain Studios).
* Жетекшісі әлемдік опера жұлдызымен қосылып альбом жазған алғашқы топ (Монтсеррат Кабалье, «Barcelona»).
* Уолт Дисней компаниясы бейнеклибіне анимация жасаған алғашқы топ («These Are The Days Of Our Lives»).
* Queen алғашқы болып нағыз хиттерін топтастырып жинап шығарған топ болды («Greatest Hits»): топтамадағы әндер қашанда болсын британ чарттарының он үздігіне кірген.
* Топтың барлық альбомдары алғаш рет компакт-дискке шығарылды.
* «Billboard» атты американ сыйлығын үш түрлі Disco, Rock/Pop және R&B жанрларында «Another One Bites The Dust» әні үшін алған алғашқы британ тобы.
* Аргентина чартында «Love Of My Life» синглы бір жылдан астам тұрды.
* Бір аптаның ішінде аргентин чартын он альбомы жоғарғы он жолды алып тұрған топ.
* Германияда өткен тарихтағы «тірі» орындауда ең көп көрермен жинаған топ (Manheim, 78 мың адам).
* Гайд Парктегі концертіне 160000 адам келді (1976), Сан-Паулуда&nbsp;— 131000 адам (1981), Рио-де-Жанейрода&nbsp;— 250000 адам (1985), Небуорт-Паркта 120000 адам жиналды (1986).
* Queen тобының екі әні АҚШ-тың екі радиостанцияларында бірге ойналатын жалғыз топ («We Will Rock You» және «We Are The Champions»).
* Тек The Beatles тобында ғана Ұлыбританияның Top 10 үздік әндерінде сингл саны көбірек болды.
* Queen&nbsp;— синглдары төрт онжылдық бойына (60-ыншы, 70-інші, 80-інші, 90-ыншы, 2000-ыншы) британ синглдарының чартында бірінші орынды иемденген жалғыз топ.

## Студиялық альбомдар

## Концерттік альбомдар мен топтамалар
* «Merry Christmas»
* «Live In Cologne»
* «Live Killers»
* «Rock In Japan»
* «Live Magic»
* «Live At Wembley’86»
* «At The BBC»
* «Queen In Nuce»
* «Queen Rocks»
* «Queen On Fire: Live At The Bowl»
* «Greatest Hits»
* «Stone Cold Classics»

## Queen DVD-да
* «Greatest Video Hits 1»
* «Greatest Video Hits 2»
* «Live at Rainbow»
* «Live In Hammersmith Odeon»
* «Live In Rio»
* «Rock In Japan»
* «We Will Rock You»
* «Queen On Fire: Live At The Bowl»
* «Live In Budapest»
* «Live at Wembley Stadium»
* «Jewels»

## Сілтемелер

* Queen тобының ресми сайты
* Queen тобының сайты
* QueenRocks.Ru&nbsp;— Queen тобы туралы көптеген маңызды мәліметтер жинақталған ресейлік сайты; ресейлік фан-клубы
* www.queen.org.ua 
* Queen Web Guide
* Ән мәтіндері 

Санат:Queen
Санат:Ұлыбритания рок топтары
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар