Канзас

**Канзас** () — штат Америка Құрама Штаттарының орталығында орналасқан. Халқы — 2 871 238 адам (2011). Астасы—  Топика қаласы. Ірі қаласы  — Уичито. Штат тағы «Американың астық қоры» деп аталады: ол астық өсіруші штаттар арасында көшбасшылық етеді. *Штат гүлі* — күнбағыс, *штат ағашы* — терек.

Штаттың көп бөлігі Ұлы жазықтықта орналасқан, солтүстігінде Небраскамен, шығысында Миссури, оңтүстігінде Оклахомамен және батысында Колорадо штаттарымен шекараласады. Өңірдің ірі өзендері  Миссури және Арканзас  Солтүстік Американың ең ірі өзені — Миссисипи өзені алабына жатады.

## Тарихы
1541 жылы Канзас территориясы испандық конкистадор Коронадоның қарауына өтті, кейін француз зерттеушісіне қарады. 1803 жылы АҚШ-қа қабылданды. Канзас АҚШ-тың 34-штаты болды. Азаматтық соғыс жылдары Канзас құлдыққа қарсылар және жақтаушылар жалдауында болды. Темір жол құрылысы азаматтық соғыстан кейін салына бастады.

## Географиясы  және климаты
Канзас шығысында Миссури штатымен, батысында — Колорадо, солтүстігінде —  Небраска, оңтүстігінде —  Оклахома штаттарымен шекараласады. Ауданы — 213 096 км2.

Канзастың климаты континентальды, салқын қысты (кейде суық) және ыстық жазды. Штаттың солтүстік және солтүстік-батыс жағы Канаданың суық, ал оңтүтік бөлігі Мексика шығанағының жылы ауа әсерінде болады, соған байланысты температураның ауытқууы анық байқалады.  Осы ауа массаларының соқтығысуынан өте қарама-қарсы атмосфералық фронттар туындайды, соның әсерінен торнадо пайда болады (Канзас "аллее торнадо" атты дауыл аймағында орналасқан).
Штаттың орташа жылдық температурасы +13&nbsp;°C. 1936 жылы 24 шілдеде  Элтонда (Alton) абсолюттық максимум +49&nbsp;°C көрсеткішті анықталған  . 1905 жылы 13 ақпанда абсолютті минимум -40&nbsp;°C  Ливандада байқалған (Lebanon).
Қаңтардың орташа температурасы -2..-4&nbsp;°C (орташа күндізгі максимум +2..+6&nbsp;°C, түңгі минимум -6..-9&nbsp;°C).
Шілдедегі орташа температура +26..+27&nbsp;°C (орташа күндізгі максимум +32..+34&nbsp;°C, түңгі минимум +19..+21&nbsp;°C).
Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері оңтүстік-шығыстан 1000 мм батысқа  400 мм кемиді (Уичита (Wichita) қаласында жылына  772 мм жауады). Кейбір жылдары қуаңшылық болады. Жауын-шашынның жылдық мөлшерінің 3/4-бөлігіне жуығы сәірден қыркүйек айлары аралығында түседі. 
Додж-Сити (Dodge City) АҚШ-тың ең желді орындарының бірінен есептеледіс - орташа желдің жылдамдығы сағатына 14 миль (6,4 м/с).

## Халқы
210px|right|thumb|Канзастың жастық-жыныстық пирамидасы

АҚШ халық санағы бюросының дерегі бойынша 2011 жылдың 1 маусымында Канзас халқы 2 871 238 адам; 2010 жылғы санақпен салыстырғанда 0,64 %-ке өскен. 2010 жылғы санақ бойынша штаттың нәсілдік үлесі келесідей: ақ нәсіл (91,91 %), афроамерикандықтар (6,41 %), байрғы американдықтар (1,78 %), азиаттар (2,1 %), гавайлықтар және мұхиттық аралдардың байырғы халықтары (0,12 %). Ақ нәсілді халықтар негізгі рөлде немістер (33,75 %), ирландықтар (14,4 %), ағылшындар (14,1 %), француздар (4,4 %), шотландтар (4,2 %), голланддықтар (2,5 %) және швед (2,4 %) тектілер.

2004 жылғы дерек бойынша 149 800 жуық адам (Канзас халқының 5,5 %-і ) АҚШ ішінде туылғандар.

**Халық санының динамикасы:** 
*1950:  1 905 299 адам. 		
*1960:  2 178 611 адам.		
*1970:  2 246 578 адам.		
*1980:  2 363 679 адам.		
*1990:  2 477 574 адам.		
*2000:  2 688 418 адам.		
*2010:  2 853 116 адам.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Kansas.gov: the official website for the State of Kansas 
* Kansas History Online 
* Cutler’s History of Kansas

Санат:АҚШ штаттары