Мегри

**Мегри** () — Армения Республикасының Сюник облысының оңтүстігіндегі қала.
2026 жылғы жағдай бойынша Мегри халқының саны 5 034 адамды құрады. Мегри - Армениядағы 59 қаланың бірі және халық саны бойынша 51-ші орында.

## Географиялық сипаттамасы
Қала Арменияның ең оңтүстік аймақтық орталығы және Аракс өзені бойымен өтетін Иранмен шекарадан 3 км қашықтықта орналасқан. Шекараны ресейлік және армян шекарашылары күзетеді. Қала 600 метр биіктікте орналасқан және Армениядағы ең ыстық жер.

Субтропикалық климаты бар Мегри Армениядағы ең жылы қоныс болып саналады. Орташа жылдық температура 13,4°C, шілде мен тамыз айларында көбінесе 42°C-қа жетеді, ал желтоқсан мен қаңтарда -18°C-қа дейін төмендеуі мүмкін. Қысы жұмсақ және қарсыз, ал жазы құрғақ және ыстық, 250-ден астам аязсыз күн бар. Туристік маусым мамыр, маусым және қыркүйек айларында температура 20°C-тан 24°C-қа дейін өзгереді.

## Тарихы
Мегри «бал» дегенді білдіреді. Бұл атау Мегри қаласы Армениядағы ең көп бал өндіретін аймақтардың бірі болғандықтан шыққан.
Орыс-парсы соғысы (1804-1813) кезінде қала маңындағы аймақта әскери қимылдар болғаны белгілі. 1810 жылдың басында Шах Аббас Мирзаның 30 000 адамнан тұратын әскері Қарабақты (Шығыс Закавказье) және Грузияны басып алу үшін Әзербайжанның Нахичеван қаласына жақындады. 1810 жылдың мамыр айында парсылар Аракс өзенінен өтіп, Мегриді басып алды. Орыс әскерлерінің отрядының командирі Петр Небольсин Мегриді азат ету үшін Петр Котляревскийдің басшылығымен жасақтар жіберді. Орыс шабуылы кенеттен болды, бұл орыс отрядының парсы орталық бекіністерін бұзып өтіп, шиеленісті шайқастан кейін Мегриді басып алуына мүмкіндік берді. Кейіннен парсылардың қаланы басып алу әрекеттері сәтсіз аяқталды.

1918 жылы Бірінші Армения Республикасы құрылғаннан кейін Мегри жаңадан құрылған республиканың Зангезур аймағына кірді. 1921 жылы 27 сәуірде Таулы Армения Республикасы жарияланды. Дегенмен, ол ұзаққа созылмады.
1921 жылдың 31 тамызынан 1930 жылға дейін Мегри сол кезеңде болған Армения КСР Мегри ауданының әкімшілік орталығы болды. 1958 жылы 21 тамызда Мегри қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін, ал 1984 жылы қала мәртебесін алды.
Армения тәуелсіздік алғаннан кейін, Мегри 1995 жылғы әкімшілік реформаға сәйкес жаңадан құрылған Сюник облысына қосылды.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Армения мен Иран арасындағы Арак өзенінің шекарасында 2015 жылы ирандық компаниялармен бірлесіп, қуаты 130 МВт болатын Мегри су электр станциясының (ГЭС) құрылысын аяқтау жоспарлануда. Келісімге сәйкес, ГЭС өндіретін электр энергиясы Иранға 15 жыл бойы жеткізіледі, содан кейін станция Арменияға біржола беріледі.
Мегриде Иран-Армения газ құбырына арналған газ тарату станциясы орналасқан.

Қалада тамақ өнеркәсібі, соның ішінде наубайхана және шарап зауыты дамыған. Консерві зауыты және басқа да зауыттар жұмыс істейді. Қалада құрылыс материалдары өнеркәсібі де дамыған. Мегриден батысқа қарай 3,5 шақырым жерде әуежай бар, бірақ ол қазіргі уақытта пайдаланылмайды.

## Көрнекі орындары
Мегридің ең жақсы көрікті жерлері:
* **Зорац Карер** — бұл тарихқа дейінгі мегалитикалық ескерткіш. Ол шамамен 7000 жаста деп есептеледі және астрономиялық және діни маңызы бар деп есептеледі. Туристер бұл жерді аралап, оның жұмбақ тарихы туралы біле алады.
* **Шеки сарқырамасы** — бұл сарқырама Шеки өзенінің шатқалында орналасқан және оған жаяу жүргіншілер жолы арқылы жетуге болады.
* **Мегри бекінісі** — XVII ғасырда салынған бұл ортағасырлық бекініс. Туристер қирандыларды аралап, айналадағы ландшафттың таңғажайып көріністерін тамашалай алады.
* **Мегри өлкетану мұражайы** — бұл шағын мұражай Мегри аймағының тарихы мен мәдениетіне арналған. Онда жергілікті флора мен фауна, дәстүрлі қолөнер және археологиялық олжалар туралы экспонаттар бар.
* **Горис-Степанакерт тас жолы** — бұл жол өзінің әдемі көріністерімен және иірім тау соқпақтарымен танымал.
* **Татев монастырі**: Мегриге жақын жерде орналасқан ежелгі монастырь және Арменияның ең әйгілі және таңғажайып көрікті жерлерінің бірі. 9 ғасырда салынған монастырь айналадағы ландшафттың таңғажайып көріністерін ұсынады.

## Галерея

Панорама части Мегри.jpg|Қаланың Мегри бекінісінен көрінісі
2025 Панорама Мегри 78.jpg|Қаланың қала кіреберісіндегі жазу белгісінен көрініс.


## Дереккөздер

Санат:Армения қалалары
Санат:Сюник облысы қалалары