open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сельсин (машина)

**Сельсин** (ағыл. Silsyn, celf – өзі және грек. Synchronos – бірі мезгілді) – бір біліктің бұрыштық ығысуына сәйкес өзара мех. түрде байланыспаған басқа бір біліктің бұрыштық ығысуын тудыратын электр машинасы. Жұмыс істеу принципіне қарай ол ротордың айналуы кезінде бір фазалы бірінші реттік орам (қозу орамы) мен үш фазалы екінші реттік орам (синхрондау орамы) арасындағы өзара индуктивтігі жайлап өзгертетін бұрылмалы трансформатор түрінде болады. Қолданылуына сәйкес ол датчикті сельсин, қабылдағыш сельсин және диференциалды сельсин, ал жасалу ерекшелігіне сәйкес жанаспалы (контактілі) және жанаспайтын түрлерге бөлінеді. Жанаспалы сельсиннің орамдары статорда орналасады. Мұнда қозу орманының осі синхрондау орманының осіне перпендикуляр болады. сельсин қадағалау жүйесінің бақылау әрі басқару тетігі тағы  басқа мақсаттар үшін пайдаланылады.
Жан Казимир-Перье

**Жан Поль Пьер Казими́р-Перье́** () (8 қараша 1847 жылы, Париж, — 11 наурыз 1907 жылы, Париж) — мемлекеттік қайраткер, Франция президенті.

## Өмір баяны
Банкирлер отбасына. Әкесі, Огюст Казимир-Перье — атақты дипломат, атасы, Казимир Пьер Перье— Франция премьер-министры  Луи-Филипп кезіндегі.
## Дереккөздер

Орысша уикипедия

Санат:Франция президенттері
Билли Миллиган

*Уильям Стэнли Миллиган* (ағылш.*William Stanley Milligan*) - кейініректе *Билли Миллиган* деген атпен танымал болған. Психиатрия саласындағы өте ерекше диагноз бірнеше тұлғалықпен ауырған. 1970 жылдардың соңында Билли Миллиганды АҚШ, Огайо штатында үлкен назарға ие болған соттық процестерде кінәлі деп танылды. Миллиганды бірнеше тонау істерімен және үш зорлау ісінде кінәлі деп танылды. Алайда, Миллиганның адвокаттары оның кінәлі еместігіне сотты сендірді. Оған дәлел ретінде олар Миллиганның ішінде бірнеше басқада тұлғалардың барын және барлық қылмысты солар істегененің айтады. Осының арқасында Миллиган ақталып шығып, сот шешімі бойынша оны психиатриялық емханаға "диагнозы толығымен емделмейінше ұстауын талап етеді". Билли Миллиган сот ісінде " бірнеше тұлғалық" диагнозімен ақталып шыққан алғашқы адам. 1988 жылы  он жылдық емдеу істерінен кейін Миллиган толығымен сау деген шешім қабылданып, ол бостандыққа оралды. Билли Миллиган оқиғасы Дэниел Кизаның " Билли Миллиганның көптеген саналары" және " Миллиган Соғыстары" атты документалды романдарында айтылады. Билли Миллиган бір өзінің ішінде 24 толық жетілген тұлғаға ие болған. Олардың ішінде 10 негізгісі:Билли Миллиган(негізгі тұлға), Артур, Рейджен Вадасковинич, Аллен, Томми, Дэвид, Кристин, Кристофер, Адалана, Дени.

## Тұлғалық бөлінуі.
Миллиганның анасы Дороти, Огайодағы ауылды жерде өзінің жолдасы Дик Джонсонмен бірге тұрған. Кейініректе некесің бұзып, Майамиге қоныс аударады. Ол жерде Дороти әншілік қызметіне ауысады. Солайша, ол Джон Морис есімді әзілсықақшымен танысып, онымен тұрмыс құрады. 1953 жылы Олардың тұңғыштары Джимбо дүниеге келеді. 1955 жылдың 14 ақпаныңда Майами-Бичте екінші ұлдары- Уильям Стэнли дүниеге келеді. 1956 жылы Кэти Джо дүниеге келеді. Ол кезде Джонни 36 жасқа таяп қалады. Дэниел Киздің естеліктеріне сенетін болсақ " Джонни емханаға жұмсалатын ақша күйзеіске ұшыратты. Ол көп ішімдік ішіп, көп ақша шашатын болды. 1958 жылы оны депрессия және ішімдікке әуестік үшін емхана жатқызады". Онымен қоса өзіне өзі қол жұмсайды, алайда ол сәтсіз болады. Одан бірнеше айдан кейін, 1959 жылдың 15 қаңтарында Джоони өз-өзіне қол жұмсап, жан тапсырады. Дороти  балаларымен бірге Майамиге қайта оралып, ондай ДИк Джонсонмен қайта тұрмыс құрады. 1962 жылы Чалмер Миллиганды(1927-1988) кездестіреді. Чалмердің алғашқы жұбайы Чалмермен оның "дөрекі елемеушілігі" кесірінен некесің бұзған. 1963 жылдың 23 қазаныңда Дороти мен Чалмер тұрмыс құрады. Кейініректе Чалмер Биллиге зорлық көрсеткен деген айып тағылады. Биллидің берген көрсеткіштері бойынша, Биллидің ішінде алғашқы тұлғалық бөлінушілік дәл сол 8 жасында басталғаны жайлы айтылады.

## Тұтқындалуы

## Дереккөздер


Санат:1955 жылы туғандар
Санат:2014 жылы қайтыс болғандар
Қошқарата (құмды алқап)

**Қошқарата** – Доңызтау кемерінің шығысындағы құмды алқап.

## Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Қосқақ ауылының оңтүстік-шығысында 48 км жерде ораналсқан. Батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 28 км-ге созылған, енді жері 7 км.

## Геологиялық құырылымы
Негізінен палеоген кезеңінің тау жыныстарының үгілуінен қалптасқан.

## Жер бедері
Жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. Құм шетінде Сұлтанқазған, және т.б. артезиан құдықтары 1-25 м тереңдіктен шығады. Солтүстігінде Сарытақыр, оңтүстігінде Мыңжылқы сексеуіл қоныстары, батысында Қарашоқы төбесі, шығысында Қыздаршыққан құмы орналасқан.

## Өсімдігі
Құмды, сұр топырақ жамылғысында жусан, жүзгін, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысы құмдары
Сексенбаев Ерназар

**Сексенбаев Ерназар** (1917 жылы туған, Қызылорда облысы, Қармақшы ауаны, Чапаев атынд. к-з) – Ұлы Отан соғысының партизаны. 1941 жылдан КОКП мүшесі. 1931–1934 жылдары балалар үйінде тәрбиеленді. Ташкент қаласындағы Орта Азия мемлекеттік университетінің жұмысшы факультетін бітіріп (1937), оқу-ағарту саласында қызмет атқарды. 1939 жылы Совет Армиясы қатарына шақырылды. Фин соғысына қатысты. Саяси жетекші Секксенбаев Ұлы Отан соғысының алғашқы күнінен-ақ неміс-фашистеріне қарсы шайқасты. Сексенбаев Совет Одағының Батыры атағын 2 рет алған ген.-м. А. Ф. Федоровтың партизан құрамасында атқыштар взводының командирі болды. 1961 жылдан Қызылорда обл. Чапаев атынд. к-здың председателі. Қазақстан КП 14-съезінің делегаты. Сексенбаев 1-дәрежелі Отан соғысы, 2 Еңбек Қызыл Ту ордендермен және медальдармен марапатталған.
Семевский Василий Иванович

**Семевский Василий Иванович** [25. 12. 1848 (6. 1. 1849), Витебск губерниясы, Полоцк қаласы,–21. 9. (4. 10). 1916, Санкт-Петербург] – орыс тарихшысы. Санкт-Петербург университетін (1872) бітірді. Осы университеттің приват-доценті (1882–86). «Теріс бағыты» үшін оқытушылықтан шығарылды. Қоғамдық жұмыстарға белсене араласты. 1905 жылы азат етілген Шлиссельбург тұтқындарына көмектесу комитетінің председателі және саяси жер аударылғандарға көмек комитетіне мүше болды. 1906 жылдан халықтық социалистер партиясына мүше. 1913 ж. «Голос минувшего» журналын шығаруға қатысты және оның редакторларының бірі болды. Семевский – либерал-халықшылдық бағыт ұстаған тарихшы.
Николай Пантелеймонович Семененко

**Семененко Николай Пантелеймонович** (3 (16). 11. 1905 жылы туған, Мариуполь, қазіргі Жданов қаласы)– совет геологы, УССР ғылым академиясының академигі (1948). 1932 жылдан КОКП мүшесі. Днепропетровск тау-кен институтын бітіргеннен кейін (1927) сонда жұмысқа қалдырылды. 1937 жылдан сол институттың профессоры. УССР ғылым академиясының Геология Ғылымдар институтында бөлім меңгерушісі (1944 жылдан), Киев университетінің профессоры (1944-52), УССР ҒА-нда акад.-секретарь (1948–50) және осы акаддемияның Метеориттер жөніндегі комитеттінің председателі, Геохимия және минералдар физикасы институтының директоры (1969). Семененконың негізгі еңбектері докембрий кристалдық массивтерін геол.-петрогр. жағынан, Кривой Рог темір рудалы бассейнінің геологиясын, Украинаның темірлі-кренийлі формацияларын зерттеуге арналған. Семененко петрография мен геохронология мәселелеріне арналған еңбектердің авторы. 2 рет Ленин орденімен және басқа 2 орденмен марапатталған.

Санат:Ленин орденінің иегерлері
Хоффенхайм

**Хоффенхайм** (нем. Hoffenheim) — Зинсхейм қаласына бағынышты Рейн-Неккар(Баден-Вюртемберг жері) аумағына жақын орналасқан ауылы аймақ). Тұрғындар саны 3272 адам(2011 жыл, наурыз)

нобай|Елтаңба

### Тарихы
733 жылдан бері неміс ақпарат көздерінен Ховахайм деген атпен кездеседі(нем. Hovaheim). Зинсхаймға бағыныштылығы және ауыл статусы 1972 жылдың 1 тамызында берілді

Зинсхайм стадионында ойын көрсететін, бірінші дивизионда ойын көрсететін «Хоффенхайм» футбол клубы арқылы Хоффейхайм ауылы атақты болды.

Санат:Германия елді мекендері
Томми Ли

Томми Ли (ағыл. Tommy Lee; шың аты Томас Ли Басс, ағыл. Thomas Lee Bass; 3 қазан1962 жылы, Афины, Грекияда туған) — американдық Mötley Crüe рок-группасының дабылшысы, диджей.
Сонымен қатар, Methods Of Mayhem және Rock Star Supernova жобаларының қатысушысы ретінде танымал.Диджей болып жұмыс істеген. Хизер Локлир есімді актрисамен отауда болған,модель және актрисе Памела Андерсонмен де шаңырақ көтерген.

## Өмірбаяны
Томми Ли Афинада 1962 жылдың 3-інші қазанында дүнгеге келген.Оның әкесі АҚШШ-ының әскер құрамында қызмет еткен,ал анасы Грекия аруы жүлдесінің иегері болған.Томми туғаннан кейін 1 жыл өткен соң отбасы Колифорнияға қоныс аударды.Ол өзінің алғашқы дауылпазын 4 жасында алған,ал жасөспірім шағында соқпалы дауылпазын алған.Афина Ли атты Томмидің кіші қарындасы бар.Ол  Scorpions тобының даулыпазшысы Джеймс Коттакка тұрмысқа шыққан.Сонымен қатар Томмиің қарындасы Афина Ли Krunk тобының дауылпазшысы болған.Жасөспірім шағында Томас  Queen, Kiss, Led Zeppelin, Deep Purple, және Judas Priest-ті тыңдаған.Томас мектепті тастап кеткен,себеб ол өзін музыка өнеріне арнаған.
## Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D0%B8_%D0%9B%D0%B8
Әбдікәрім Аббасов

**Әбдікәрім Аббасов** (1920, Қырғызстан, Қаракөл – 27 тамыз 1949) — қоғам қайраткері, Үш аймақ төңкерісі басшыларының бірі. Ұлты — ұйғыр.

Әке-шешесі 1927 жылы Шыңжаңға қоныс аударады. 1938 жылы Шыңжаң интернатында оқып жүрген кезінде Аббасов Сауандағы лагерьге айдалды (1941). 1942 жылы Құлжадағы қыздар орта мектебінде мұғалім, аймақтық әкімшілікге аудармашы болып жұмыс істеді. 1944 жылы Құлжадағы Үш аймақ төңкерісіне катысты. Үш аймақ Уақытша үкіметінің мүшесі, Ішкі істер жөне үгіт-насихат министрі, 1945 жылғы сәуірде Үш аймақ ұлттық армиясының саяси комиссары, 1946 жылы Шыңжаң аймағындағы бірлескен үкіметінің мүшесі, бас хатшысының орынбасары болды. Сол жылы желтоқсанда Нанкиндегі жалпыхалықтық кұрылтайға қатысты. 1948 жылы Шыңжан Бейбітшілікті қорғау демократиялық одағының мүшесі. Ақпарат басқармасының бастығы болып тағайындалды. 1949 жылы ұшақ апатынан қаза тапты.

## Дереккөздер

Санат:Ұйғырлар
Джалил Мамедкулизаде

**Джалил Мамедкулизаде** *(22.02.1866, [[Нахичевань]], - 04.01.1932, [[Баку]])* - азербайжан совет жазушысы, қоғам қайраткері. Гори мұғалімдер семинариясын бітірді. 

1898 ж. Ереванда, 1903 ж. Тбилисиде азербайжанның  "Шакири рус"  газетінің редакциясында жұмыс істеді. Жасырын "Кавказский рабочий листок" газетінің редакциясында фельетоншы болды. 1905 ж. баспа ашып, "Молла Насреддин" атты сатиралық журнал шығарды. Азербайжанның  жаңа алвавитін жасауға белсене қатысты. Джалил 1894 ж. тұңғыш  повесі - "Есектің жоғалуында" феодалдық қанауды шенейді. Джалил "Почта жәшігі", "Ирландағы конститутция", "Құрбан-Әлибек" т.б. шығармалары арқылы қысқа әңгіме жазуға шеберлігін танытты.  "Өліктер", "Жындылардың жиналысы",  комедияларында дінді әшкерелейді,  "Кеманча" пьесасында халықтар достығын дәріптеді. Джалил  өнері әзербайжан әдеюиетін өркендетуде  елеулі роль атқарды. Оның "Почта жәшігі"  атты шығармалар жинағы 1959 ж. қазақ тілінде жеке кітап болып шықты. 

## Дереккөздер

Санат:КСРО тұлғалары
Санат:1866 жылы қайтыс болғандар
Санат:1932 жылы туғандар
Абд әр-Рахман Жәми

**Нұр әд-дін Абд әр-Рахман Жәми** (; 7 қараша 1414, Жәм, Хорасан – 9 қараша 1492, Герат, Хорасан) — парсы ақыны, филолог, философ, музыка зерттеушісі. Әуелі Гераттағы Дилкаш медресесінде, кейін Самарқандағы Ұлықбек медресесінде білім алған. Самарқанда ғалымдармен тікелей араласып, олардын арасында білімділігімен даңқы шыққан. Ғиратқа оралған соң, сарай қызметінен бас тартып, сопылық жолға түскен. Ақын шығармаларында сопылықты насихаттау, халықтың азапты өміріне жаны ашып, қанаушыларды әшкерелеу кабаттаса жырланды. 1456 жылдан Ғиратқа X. Байқараның сарайында қызмет атқаррды. 

Осы кезде Әлішер Науаимен танысты. Абд өр-Рахман Жәмидің алғашқы шығармасы - өз дәуірінің энцилопедиясы іспеттес “Алтын шынжыр” дастаны. 1468 жылы Науаидің X. Байқара сүлтанның уәзірі болуы ақын жағдайын жақсартты. Ақын діни-философия кағидаларында сопылықтың тәңірмен бірігу, сүйіспеншілік туралы категорияларындағы мистикалық мәннің жігін ажыратьп, оған филос. адамгершілік мағына берді. Адамға деген сүйіспеншілікті, гуманизмді, әдептілікті жырлады. Ол, негізінен, дінді жақтағанмен, табиғат шындығын жоққа шығармады. 

Абд әр-Рахман Жәмидің даңқын шығарған туындылары лирикалық үш жинақ (1479–1491) пен жетідастаннан тұратын “һәфт авранг” Атты кітабы. Ал “Жүсіп - Зылиқа”(1483), “Ләйлі - Мәжнүн” (1484), “Сүлеймен мен Ибсол” (1479–1480) дастандары парсы әдебиетіндегі нағыз шыншыл, гуманистік рухта жазылған туынды болады. “Бәһористан” (1487) атты прозалық шығармасында мұсылмандық шығыс әдебиетінің ірі тұлғалары, оның ішінде өзінің досы Науаи туралы құнды мәліметтер қалдырды. 

Соңдай-ақ Әбу Наср әл-Фараби, Сафи әд-Дин, Абд ул-Қадыр сияқты ғалымдардың музыкаға байланысты еңбектерін жете зерттеді. Соның нәтижесінде музыканттардың теориялық қағидалары мен муз. тәжірибелерін өз трактатында ғыл. тұрғыдан жан-жақты қорытты. Музыканың шығуы, интервалдардың арақатынасы, ладтардың мәнерлік мазмұны сияқтьі муз. теориясына қатысты мәселелердің барлығын түгел қамтыды. Абд әр-Рахиан Жәми шығармалары қазақ халқына ертеден таныс. Оның “Жүсіп-Зылиқасы” мен “Ләйлі-Мәжнүні” халық арасында кең тараған. Шығармалары көптеген тілдерге аударылып, мол тиражбен тарады. Казақ тілінде “ Өлеңдер мен дастандар” атты жинағы жарияланды (1968).

## Дереккөздер

Санат:Парсы ақындары
Санат:Ислам философтары
Уппалапу Шринивас

*Уппалапу Шринивас*' (ағыл. Uppalapu Srinivas, телугше ఉప్పలపు శ్రీనివాస్; 2ақпан 1969 жыл — 19 қыркүйек 2014 жыл) — үнділік музыкант, мандолинаде ойнау шебері. Ол мандолинаны «карнатаки» музыкасы үшін пайдаланған ең алғашқы адам болып саналады, сол себепті оны кейбір кезде «Мандолина» деп атады. 1998 жылы Индияның Падма Шри болып мараптталған төртінші адам болды, ал 2010 жылы ол үнділік жоғарғы лауазым Sangeet Natak Akademi Award мәртебесімен марапатталды.

## Өмірбаяны
Уппалапу Шринивас 28 ақпан 1969 жылы Палаколлу қаласында, Шығыс Годовари округінде, Андхра-Прадеш штатында дүниеге келген. Оның отбасында Мандолинде ойнауға қабілеті бар тағы екі қыз бен Раджеш есімді баласы болды. Оның әкесі Уппалапу Сатьянараяна фильмға жазылған музыкада кларнетист болған. Ол алты жасында әкесінің музыка аспаптарының арасынан мандолинді тауып алып, сол кезден бастап мандолинде ойнай бастады. Шринвас басында музыканы әкесінің көмегімен үйренді, одан кейін Рудрарадж Суббарадж есімді адамнан білім алды. Негізінде оның ұстазы Суббарадж мандолин аспабында ойнауды білмеген. Дегенмен, Суббарадж оған сабақ өткен кездерде Шринивас мандолинада ойнаған, ал ұстазы ән айтқан.

## Дереккөздер
Сади Карно

**Сади Карно**, тоолық есімі **Мари Франсуа Сади Карно** (; 11 тамыз 1837 жыл, Лимож, — 24 маусым 1894 жыл, Лион) — француз инженері және мемлекеттік қайраткер, Франция президенті (1887—1894).

Генерал Лазара Карноның немересі және атақты физик Сади Карноның інісі. Әкесі, Ипполит Лазар Карно, саяткер болатын.

## Дереккөздер

Санат:Франция президенттері
Жюль Греви

**Жюль Греви́** () (15 тамыз 1807 жылы, Мон-су-Водре,  Юра қаласы, — 9 қыркүйек 1891 жылы, Мон-су-Водре, Юра қаласы) — француз саяси қайраткері, Франция президенті 1879—1887. Францияның бірінші президенті, биылғы Республикалық партия мүшесі.

## Қызықты мәліметтер

* Жюля Греви үшін зебра — Греви зебрасы деп аталған.
* Греви билікте отырған Франция президенттерінің арасында ең үлкені болған (80 лет).
* Греви екінші рет қайта сайланған бірінші президент болатын. Следующий такой случайОдан кейін  Альбер Лебрен болған,  1939 жылы ғана билікте отырған.
## Дереккөздер

Орысша уикипедия

Санат:Франция президенттері
Томми Ли Джонс

**Томми Ли Джонс** (ағыл. Tommy Lee Jones; 15 қыркүйек 1946 жылы, Сан-Саба, Техас, АҚШ-та туған) — американдық танымал актёр және кинорежиссёр.Оскар жүлдесіне 4 рет ұсынылған.1994 жылы "Екінші рөлдегі үздік актер" номинациясымен Оскарды "Қашқын" фильмімен алған.Көбіне арнайы агент,із кезуші («Беглец», «Служители закона», «Люди в чёрном», «Старикам тут не место») рөлдерімен танымал.Сонымен қатар,қатігездің рөлін де тамаша сомдайды («В осаде», «Бэтмен навсегда»).

## Өмірбаяны
Техас штатында Сан-Саба қаласында Люсиль Мари (қыз жағынан Скотт) мен Клайд С. Джонстың жанұясында дүниеге келді. Джонстың әжесі чероки тұқымынан. Техастағы Әулие Марк атындағы мектепті бітірісімен Томит Гарвард университетіне түсті. 1969 жылы Джонс университетті үздік бітіріп, ағылшын тілі саласында өнер баккалавры дәрежесін алған.

## Өнер жолы
1969 жылы Джонс Нью-Йорк қаласына көшеді.Сонда ол Джон Осборнның «Мен үшін патриот» пьессасында алғашқы рөлін сомдайды.1970 жылы кинодағы алғашқы рөлін «Махаббат хикаясы» киносында сомдайды.

1971 жылдың басында ол Бродвейге қайтып,«Бақшадағы төртеуі» пьессасында Кэрол Ченнинг пен Сидо Кейзермен бір сахнада өнер көрсетеді.Бірнеше жылдан кейін ол «Раскаты грома» (1977) фильімінде ардагердің және «Бетси» драммасында Лоуренс Оливьемен бірге көлік шонжарының рөлін сомдайды.

## Дереккөздер

Санат:Үздік қолдаушы актер үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Калифорния университеті, Лос-Анжелес

**Лос-Анджелес Калифорния университеті** () - Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласында орналасқан көпшілік оқу орны, **UCLA** — калифорниялық 10 қоғамдық университеттердің бірі. Мемлекеттік университетттер жүйесіне 1919 жылы кірді, екінші көп мақсаттағы Калифорния университетінің кампусына айналды.

Университеттің ағылшын тіліндегі атауы көбіне *UCLA* (читается «ЮСиЭлЭй»), қазақшасы — КУЛА — Калифорния университеті, ке дейін қысқарады.

Лос-Анджелестегі Калифорния университеті U.S. News & World Report басылымның ұлттық университеттерінің рейтингінде 25-ші орынға ие. Әлемдегі университеттердің  академиялық рейтингісінде 12-ші орынды иеленеді.. U.S. News & World Report басылымның халықаралық жоғары оқу орындарының рейтингінде университет 8-ші орынды иеленді.

## Сәулет
Алғашқы ғимараттары Allison & Allison жергілікті фирмасымен әзірленді.Неороман стилі, ал сәулетші Уэлтон Беккет келесі екі онжылдықта кампустың кеңеюін қадағалау үшін жалдаған кезге дейін  1950 жылға дейін ғимараттың басым стилі болып қалды. Беккет университет кампусының оңтүстік жағындағы плита түрінде бірнеше минималистикалық кірпіштен салынған ғимараттарды қосу арқылы университеттің жалпы көрінісін айтарлықтай оңайлатты, олардың ішінде ең үлкені - UCLA Медициналық орталығы.

## Танымал түлектер
* Расселл Уэстбрук
* Роден Холланд
* Кевин Лав
* Лонзо Болл

## Танымал оқытушылары
* Дин Ворт
* Грег Граффин
* Питер Селларс
* Владимир Марков

## Галерея

Сурет:Royce Hall post rain.jpg|Алғашқы ғимараттардың бірі Ройс Холл, ЛАКУ символы іспеттес
Сурет:UCLA hoodie.jpg|Университет символикасымен спорт формасы
Сурет:Inverted Fountain, UCLA.jpg|Төңкерілген фонтан, кампус аумағында


## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Калифорния университетінің жүйесі
Санат:1919 жылы құрылған оқу орындары
Хениль

**Хениль** () — Испанияның оңтүстігіндегі өзен, Гвадалквивир өзенінің маңызды саласы. Ұзындығы - 250 км. Алабының ауданы - 8700 км². Кордильера-Бетика тау жүйесінде ағады. Су шығыны - 40 м³/с. Өзенде су қоймалары салынған. Бұл өзен көгалдандыруға пайдаланылады.

Санат:Испания өзендері
Кит Урбан

Кит Урбан (Ки́т Ла́йонел У́рбан) (ағыл. Keith Lionel Urban,26 қазан 1967жылы,Жаңа Зеландия, Фангареиде туды) — австралиялық кантр-әнші,композитор және гитарист.Коммерциялық табысы АҚШ-тары мен Австралиядан тапқан.Урбан өзінің өнер жолын ерте жасында Австралияның жағасында орналасқан Caboolture қаласына көшу арқылы Брисбенде бастады.1961 жылы Австралияның хит-парадында 4-інші орынды алған дебюттік фильмге түсті.Кейін 1962 жылы ол АҚШ-ына қоныс аударды.Алғашқыда Урбан гитара ойнап ақша тапса,кейін «The Ranch» есімді топты жинайды. Capitol Records фирмасының студиясында «The Ranch»атты 2 әннен тұратын альбом жазып,кейін ол әндер Billboard хиттар жинынына түседі.
Capitol-мен келісім жасасып,1999 жылы ол өзінің жеке орындауымен «Keith Urban» альбомын жазады.Альбом АҚШ-да Плтинді статусын «But for the Grace of God» әнімен бірінші орын алғаны үшін алады.
Кит қиындық жағынан әр түрлі 8 альбом шығарады және оның тек біреуі Англияда бостаылады.Кит акустикалық гитарада,электрогитарада,кішкене банджода,мандолинда,фортепиаонда,бузуки мен дауылпазда ойнайды.

## Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD,_%D0%9A%D0%B8%D1%82
Пунги

**Пунги** — үнділік музыкалық инструмент, кларнет аспабына туысқан аспап. 

Пунгидің бір жағы әуе мундштук камерасынан және екі түтіктен, ал екінші жағы мелодиялық бурдоннадан тұрады. Мундуштукпен бірге әуе камерасы асқабақтан, ағаштан тұруы мүмкін. Мелодиялық бурдонно тек бір ұзын нота үшін пайдаланылады.

Пунгиде ойналылатын мелодия паузасыз болады, сол себепті, тыныс алмай ойнау техникасы пайдаланылады: ауа мұрыннан кіреді және ауыз арқылы бір уақытта шығады.

## Қызықты мәліметтер
«Пунги» сөзі  «түтік» деген мағынаны білдіреді.

Пунги аспабы Үндістанда жыландарды бағындыру үшін пайдаланылады.

Бұл аспапты сонымен қатар «тумба», «махуди», «бин» деп те атайды.

## Сыртқы сілтемелер
* Cobra Dance at Negombo Beach

## Дереккөздер
Виктория Бекхэм

**Викто́рия Кэ́ролайн Бе́кхэм** (ағыл. Victoria Caroline Beckham), анасы жағынан — Адамс (ағыл. Adams; 17 сәуір 1974, Харлоу, Эссекс Англияда дүиеге келді)— ағылшындық әнші,әндер авторы,биші,модель,актриса,сән і және жеке бизнес иегері.1990 жылдардың соңында ол  Spice Girls поп-тобында Posh Spic ретінде жарық жұлдыз ретінде танылды. осылайша 1996 жылы Top of the Pops танымал музыкалық жураналының  тамыздағы басылымында басылып шықты.2000 жылы  Spice Girls тобының әншілері жеке өнерге шығуды ұйғарғанда, Виктория жеке поп-әнші ретінде танылып,10 әні Ұлыбританияның үздіктерінің қатарына қосылды.«Out of Your Mind» атты алғашқы әні британдық  UK Singles Chart чартында 2 орынға ие болды.Бұл оның өнер жолыендағы ең үлкен жетістіктері еді.Өнер жолында ол  Virgin Records жзне Telstar Records-пен келісім шартққа отырған.

## Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%85%D1%8D%D0%BC,_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F

Санат:1974 жылы туғандар
Санат:Ұлыбритания әншілері
Санат:Ұлыбритания актрисалары
Санат:Ұлыбритания фотомодельдері
Фазал Илахи Чоудхури

**Фазал Илахи Чоудхури** (урду فضل الہی چوہدری) ( қаңтар 1904 жыл, Гуджрат — 2 маусым 1982, Лахор) — пәкістандық мемлекеттік қайраткер,Пәкістан президенті (1973—1978).

## Өмірбаяны
Алғашқы білімін өзінің туған қаласында алған,мектепті бітірген соң Алигарх университетіне тапсырған.1925 жылы магистр политологы,ал 1927 жылы Пенджаб университетінде оқу құқық дәрежесін алған болатын.Университетін тәмәмдаған соң Гуджрат қаласына оралған.
1942 жылы Мұсылмандық лигагға қосылған.Ал 1945 жылы Мұсылман Лигасының президенті болды.Ол өзінің қаласында маңызды рөлдерді ойнаған.
Пәкістан өз тәуелсіздігін алғаннан кейін, Фазал Парламент кеңесшісі болып сайланды.Кейін білім министірі және денсаулық министірі болып сайланған.1951 жылы ол Пенджабтағы Ұлттық ассамблеяның мүшесі болды.1956 жылы сайлауда ол мемлекеттік елші болып сайланды және 1958 жылға дейін осы жұмысты атқарып келді.

## Дереккөздер
Орысша уикипедия

## Тағы қараңыз
Фазал Илахи Чоудхури  

Санат:Пәкістан президенттері
Санат:1904 жылы туғандар
Санат:1982 жылы қайтыс болғандар
Прометей

thumb|Прометей адамдарға от әкелуде
**Прометей** – ежелгі грек мифологиясында алып, сақтар патшасы, құдайлардың зомбылығынан адамдардың қорғаушысы. Иапета мен Клименнің баласы. Әйелі Гесиона.

Алыптың есімі «Прометей», «алдын-ала ойлайтын» дегенді білдіреді.

## Адамдардың жасалуы
Гесиодия бойынша, Прометей адамдарды жерден жасады, ал Афина оларға дем берді; Проперция бойынша, тәптіштелген нұсқасында -  жер мен су араластырып, саздан жасады немесе ол Девкалион мен Пирро жасған тас адамдарды тірілтті. Ежелде Панопея маңында Прометейдің ескерткішінің жанында саздан қалғян адамдар жасаған екі үлкен тас болған. Сол аңғарда Фрэзер болған. Олосы жердің түбінде қызыл жерді көрген.

Құдайлар мен адамдар Меконда соқтығысып қалғанда, Прометей Зевсті адап оған таңдау берді. Зевс үлкен бірақ жаман құрбанды таңдады. Осылай Прометей құрбандықтың тәртібін өзгертті. Бұрын жануарларды түгелдей өртеген, ал енді тек сүйектерді ғана. Прометей бірінші болып бұқаны өлтірді. Адамдар құдайлардың Прометейдің бауырын жеп рахат алғанынша, жануарлардың бауырын жеп рахат алсын деп, жануарлардың бауырын өртейтін болды. 

## Оттың ұрлануы
Мифтің ең ежелгі нұсқасы бойынша, Прометей отты Гефесииан ұрлап, Олимптан алып қашып адамдарға берді. Ол аспаға Афина арқылы көтеріліп, күннің алдына қойды. 

Байымдауда, ол күнді жарқырататын «отты таяқтар» ойлап шығарды. Ал басқа Байымдауда ол астрономияны зерттеп, найзағайдың кесірін тапты.

Прометей туралы миф екіге бөлінеді: жарық әкелген, бипаз кеіпкер, білімді және адамдар үшін құайларға қарсы тұрған, бипаз кеіпкер – дейді Лариса Вольперт

## Дереккөздер
* *Обнорский Н. П.,* Прометей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
Сегура (өзен)

**Сегура** () — Испанияның оңтүстік-шығысындағы өзен. Бастауын Хаэн провинциясында алады. Өзен Каласпарра, Сьеса, Мурсия, Ориуэла, Рохалес қалаларынан өтіп Жерорта теңізіне құяды. Негізгі салалары: Мундо, Альхарабе, Мула, Сангонера, Бенамор және Гуадалентин.

Санат:Испания өзендері
Писуэрга

**Писуэрга** () — Испанияның солтүстігіндегі өзен, Дуэро өзенінің саласы. Бастауын Кантарби тауларынан алады. Вальядолид қаласынан өтіп Дуэроға құяды. Месета жерін суландыру мақсатында, 1950 жылдан бастап Агилар-де-Кампо маңында су қойма жұмыс істейді.

Санат:Испания өзендері
Беркли

**Беркли** () — Сан-Франциско бұғазының шығыс жағалауындағы қала, Аламида округі, Калифорния штаты; Сан-Франциско бұғаз аймағына кіреді.

## Дереккөздер

Санат:Калифорния қалалары
Эсла

**Эсла** () — Испанияның солтүстік-батысындағы өзен, Дуэроның оң саласы. Бастауын Кантарби тауларының оңтүстік бөктерінде алады. Сағасына жақын маңда суқойма құрылған, оны электр энергия өндіру үшін және көгалдандыру үшін пайдаланады.

Санат:Испания өзендері
Первез Мұшарраф

**Первез Мұшарраф** (11 тамыз 1943, Дели, Британдық Үндістан — 5 ақпан 2023, Дубай, БАӘ) — Пәкістанның әскери, саяси және мемлекеттік қайраткері. Генерал, Пәкістан президенті болды (2001-2008), билікке 1999 жылы қансыз төңкеріс нәтижесінде келді. Пәкістанның іс жүзінде басшысы ретінде 1999-2001 жылдары Мұшарраф президенттік лауазымды атқармай-ақ ресми түрде «Пәкістанның бас атқарушы директоры» деп аталды.

## Өмірбаяны
Мұшарраф Дели қаласында туған, отбасыдағы екінші ұл. 1947 жылы отбасымен бірге Карачи қаласына көшіп келген, кішкентай кезінде Түркияда тұрған, әкесі осында дипломат болып жұмыс атқарған. Мұшарраф Пәкістанда христиан мектебінде тәлім-тәрбие алған, содан әскери білімді Әскери Академияда оқыған. Негізінен Мұшарраф түрлі спорттарға қызыққан. Бос уақытында гольф ойнаған. Оның сүйікті фильмі – «Гладиатор» болған.

## Дереккөздер

Санат:Пәкістан президенттері
Киау Кауануи

Киау Кауануи (ағыл. Keahu Kahuanui; туған 7 сәуір 1986 ж Гонолулу, Гавайи, АҚШ) — американдық актер. Әлемге көбінесе "Волчонок" атты американдық драматикалық сериалында ойнаған Дэнни рөлімен әйгілі.

## Өмірбаяны
Киау Кауануи 1986 жылы 7 сәуір күні Гавайи, Гонолулуда дүниеге келген. Жастайынан Лос-Анджелесте тұрақты үйді тапқанша дейін отбасымен бірге көп көшіп жүрген. Орта мектепті оқып шыққан соң, Киау Бостондық университетті бакалавр халықаралық қатынастары дәрежесімен аяқтады. Біраз уақыт бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істеген.

2011 жылы "Волчонок" сериалында Кауанидің дебюты болды. 2014 жылы «Afterglow» журналына түсті.

## Дереккөздер
# Киау Кауануи Internet Movie Database сайтында
# Киау Кауануи
Седан

**Седан:**

* Седан — жеңіл автокөліктердің қорабының түрі
* Седан —  Францияның солтүстік-шығысындағы, Бельгия шекарасының қасындағы Маас өзенінң жағалауында орналасқан Арденна департаментіндегі қала. 
* Седан — Франциядағы коммуна, Арденны департаментінде орналасқан.
* Седан —  Миннесота штатының Pope округіне жататын АҚШ қаласы
* «Седан» — АҚШтағы Невада штатында 1962 жылы 6 шілдеде өткізілген жерастынғы ядролық қару сынауы.
Лепта

**Ле́пта** (, ) — Ежелгі Грекиядағы монета, қазіргі Грекия ақша бірлігі (2002 жылға дейін). Атауы  деген сөзден шығып, «кішкентай», «титтей» мағынасын береді.

* Ежелгі Грекияда лепта —1/7 халкунт, жарты кодрант немесе  оболдың 1/56 бөлігіне тең мыс (қола) грек монетасы, . Бұл монета немесе сол кездердегі қола ақшалардың бәрі де Ескендір Зұлқарнайыннан кейінгі римдіктер мен этрусктер ықпалдарының әсерінен шықты.
* XIX ғасырда лепта — Грек фениксі (1827—1832), одан соң грек драхмасының (1832—2000)  бөлігі.

1 қаңтар 2002 жылдан Грекия валютасы еуроға ауысты және драхманы алмастырды, ал лепта еуроцентке ауысты.

Жазуда лептаны гректің «лямбда» әріпімен— Λ белгілейді.
Тетрадрахма

**Тетрадрахма** () —4 драхмаға келетін Ежелгі Грекия күміс теңгесі . Сонымен бірге Ежелгі Рим мен Иудея жерлерінде де ақша айналымында болған және үш рим денарийіне тең болған. Салмағы 15,5 граммнан (родосс, немесе финикия-родосс монеталық жүйеде) 17 граммға (аттикалық монета жүйесі) дейін. Тетрадрахмы ең алғаш Афинада шамамен б.з.д. 510 жылы соққан.
Джей Ар Борн

Джей Ар Борн (ағыл. J. R. Bourne, туған. 8 сәуір 1970) — канадалық актёр, 80 -ге жуық фильмдар мен сериалдарда ойнаған.

Борн әлемге көбінесе "Волчонок" (2011) сериалындағы басты әйел кейіпкердің әкесінің рөлімен әйгілі. Тағыда Борнда «Звёздные врата: SG-1» (1998—2006), «Тайный круг» сериалдарында екінші пландық рөлдері болған. Джей Борн «C.S.I.: Место преступления», «Морская полиция: Спецотдел», «24 часа», «Грань» және т.б. сериалдарда көрінген. 2012 жылы "Месть" сериалының екінші сезонында Борн өзіне екінші пландық рөлді алды. Қоса кетсек, Борн тағыда "Нереально" сериалында екінші пландық рөлге ие болған. Әлемге көбінесе келесі фильмдердегі рөлдер арқасында әйгілі: «Тринадцать привидений», «Рождение оборотня», «Шесть демонов Эмили Роуз» және «Эффект бабочки 2».

## Дереккөздер
Джей Ар Борн
Иэн Боэн

Иэн Боэн (ағыл. Ian Bohen, туған. 24 қыркүйек 1976) — американдық теледидар актері. Әлемге көбінесе (2011)"Волчонок" сериалындағы Питер Хейл рөлімен әйгілі.

Боэн Калифорния штатындағы Кармель қаласында туып өскен. 1994 жылы "Уайетт Эрп" фильмі Боэнның дебюты болған. Кейін «Чудеса науки», «Крутой Уокер: правосудие по-техасски», «Доктор Куин, женщина-врач» сериалдарында ойнаған. 1997-98 жылдар аралығында «Удивительные странствия Геракла» сериалында Гераклдың жасөспірім шағын ойнаған. 1998-2001 жылдар аралығында " Теперь в любой день" сериалында екінші пландық рөлге ие болған. 2000 жылдардан бастап Иэн Боэн шақырылған қонақ ретінде келесі сериалдарда көрінген: «Детектив Раш», «Безумцы», «Побег», «До смерти красива», «Следствие по телу» және «Менталист». 2012 жылы актер «Короли побега» мен «Особо тяжкие преступления» проекттерінде екінші пландық рөлге ие болған.

## Дереккөздер
Иэн Боэн
Мелисса Понцио

**Мелисса Понцио** (ағыл. *Melissa Ponzio*, туған. 3 тамыз 1972) — американдық теледидар актрисасы. Понцио Нью-Йоркта туып Джорджия штаты университетінде білім алған. 1990 жылдарының соңынан бастап санағанда актриса 30 ға жуық теледидардық шоуларда көрінген: «C.S.I.: Место преступления», «Бухта Доусона» , «Морская полиция: Спецотдел» және кейбір кіші фильмдерде ойнаған.

Понцио әлемге көбінесе «Армейские жёны» (Lifetime, 2007—2009), «Волчонок» (MTV, 2011--қазіргі уақыт) сериалдарында өзінің екінші пландық рөлдерімен әйгілі. 2013 жылы "Ходячие мертвецы" сериалында Карен рөлін 3-4 сезондарда ойнаған. 2014 жылы "Пожарные Чикаго" сериалында Донна Роббинстің рөлін ойнап жатыр.

## Дереккөздер
# Мелисса Понцио
# Мелисса Понцио nternet Movie Database сайтында
Сэм Джонстон

**Сэ́мюэл Люк Джо́нстон** (ағылш. Samuel Luke Johnstone; 1993 жылдың 25 наурызында Престонда дүниеге келген), Сэм Джонстон деген атпен атақты — ағылшын футбол ойыншысы, "Донкастер Роверс" клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» клубының қақпашысы. «Манчестер Юнайтед» футбол академиясының түлегі.
нобай|Сэм Джонстон

### Халықаралық мансабы
Англияның 16, 17 және 19 жасқа дейінгі құрамаларында ойын көрсеткен. 2010 жылдың қыркүйегінде 19 жасқа дейінгі құрамада Словакия құрамасына қарсы ойын көрсеткен.

### Мансабы
 2010/11 маусымында жас команда құрамында ойын көрсеткен. 2011 жылдың 26 тамызында «Олдем Атлетик» клубына жалға берілді. «Олдем» клубында екі маусым алдындаға екі жолдастық кездесу өткізіп, «Олд Траффорд» аренасына қайтып келді. 2011 жылдың 9 қыркүйегінде «Сканторп Юнайтед» клубына жалға берілді.

### Дереккөздер
Додранс

** Додранс ** — Рим республикасы кезіндегі  қола монета. 3/4 ассқа немесе 9 унцияға тең. Тек 2 кезеңде соғылды:
* б.з.д 126. Кассииде бесспен бірге  2/3 ассқа тең болып ерекше соғылып шықты;
* б.з.д II Марк Цецилий Метелл (115 жылғы консул)  денариймен және семис, триенс, квадранс монеталарымен бірге шықты.

Аверсінде Вулканның алқагүл таққан бейнесі, реверсінде — кеме тұмсығы, жоғарғы жағында соғушының аты, астында *Roma* сөзі, бүйірінде монетаның бағасы бейнеленген.

## Әдебиетте
* Rainer Albert: Die Münzen der römischen Republik. Verlag Gietl, Regenstauf 2003, ISBN 978-3924861766.
Макс Карвер

**Макс Карвер** (1988 жылы 1 тамызда дүниеге келген) — америкалық актёр,модель.

## Өмірбаяны
Макс 1988 жылдың 1 тамызында дүниеге келген.Туған жері АҚШ,Калифорния штаты,Сан-Франциско.Макстың Чарли Карвер атты егіз-бауыры бар.Қазіргі таңда Максте және Чарлиде актер болып табылады.Ең қызығы екеунің туған күндері әр түрлі,яғни Чарли 31 шілдеде дүниеге келсе,Макс одан 7 минут кейін,1 тамыз күні дүние есігін ашқан.2012 жылы Макс бакалавр дәрежессі бойынша,Оңтүстік Калифорния университетін тәмамдады.

## Жеке өмірі
Қазіргі таңда ол «Teen Wolf» телесериалындағы өзінің әріптесі Холлэнд Роуденмен қарым қатынаста.

## Фильмдер тізімі

## Өмірбаяны
Макс Карвер 1988 жылы 1 тамыз күні Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласында өмірге келген. Макста егіз бауыры Чарли Карвер бар. Ол да актер. Екеуі егіз болғанымен туған күндері әр түрлі: Чарли 31 шілдеде туды, ал Макс 7 минутқа кеш, 1 тамызда дүниеге келді.

## Сыртқы сілтемелер
# Макс Карвер instagram-да
# Макс Карвер твиттерде
# Макс Карвер Internet Movie Database сайтында
Декуссис

**Декуссис** ( — он асс) — ежелгіримдік мыс монета. Декуссис б.з.д III ғасырда соғылып, 10 ассқа тең болды. Аверсінде әйел-құдай Романың немесе Минерваның  басының бейнесі, реверсінде — кеме тұмсығы мен  10 ассқа тең екенін көрсететін *X* белгісі болған. Декуссис Римнен басқа да италян қалаларынды айналымда болса керек. Деккусисстің үш үлгісі белгілі. Олардың ең үлкенінің массасы — 1106,6 грамм. Кейін  денаримен алмастырылды.

## Әдебиетте
* Konrad Klütz. Münznamen und ihre Herkunft (in tedesco). Vienna. moneytrend Verlag. 2004. ISBN 3-9501620-3-8.
Гильермо Варела

**Гилье́рмо Варе́ла Оливе́ра** (исп. Guillermo Varela Olivera; 24-наурыз 1993, Монтевидео) — уругвайлық футбол ойыншысы, «Реал Мадрид Кастилья» клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» командасының оң шеттегі қорғаушысы.

### Мансабы
Уругвайлық «Пеньяроль» клубының түлегі. «Ауринегрос» құрамында 2011 жылы 5 маусымда «Расинг» клубына қарсы ең бірінші ойының көрсетті.

7 маусым, 2013 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына көшуі ресми жарияланды. 11 маусым клубпен бесжылдық келісімге отырды.

Уругвай елінің жас құрамасында 2013 жылы Оңтүстік Америка біріншілігінде 3-орынға ие болды және әлемнің вице-чемпионы атанды. 

### Дереккөздер
Ли-Энфилд

**Ли-Энфилд** - Британ империясының тарихындағы ең мықты мылтықтардың бірі. Ли-Энфилд жүйесіндегі .303 Mk VII SAA оғымен 7,7 мм калибрлі мылтық миллиондаған данамен әлемдік сатылымда жүр. 1902 жылы жасалған SMLE мылтығын әлемнің әр түкпірінен табуға болады. Бұл қару XX ғасырдағы екі бірдей дүниежүзілік соғыста және Корей соғысында жауынгерлердің бірегей мылтығына айналған.

## Дереккөздер

Санат:Қарулар
РПГ-7

**РПГ – 7** - ГСКБ-47-нің ( Жүйелі Құрастырудың Бас Кеңсесі ) құрастыруымен шығарылған реактивті гранаталармен атуға арналған гранатаатқыш. Сонымен қоса, ол танктерді, өзі жүретін артиллерия құрылғыларын, басқа да қорғаныс техникаларын, қауіпсіз жерде жасырынған қарулы күшті, төмен ұшатын (жерге жақын) құрылғыларды жоя алатын қасиетке ие. РПГ – 7 қарулар қатарына 1961 жылдан бастап енді..

## Жұмыс жасау реті
Гранатаатқыштан ату кезінде капсюль-тұтандырғыш бойктың соққысынан іске қосылады және оқ-дәрі зарядын тұтатады. Ұнтақ зарядының жануы кезінде пайда болған газдар трассерді тұтатады, турбинаның көмегімен Анарға айналмалы қозғалыс береді және оны бастапқы жылдамдығы 120-140 м/с болатын бөшке каналынан шығарады.

Граната оқпан арнасынан ұшып шыққаннан кейін тұрақтандырғыштың қауырсындары ашылады, жарғыш шайқалады және жебенің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қашықтықта реактивті қозғалтқыштың ұнтақ заряды тұтанады. Гранатаның жылдамдығы 300 м/с-қа дейін артады.гранатаны кедергімен (мақсатпен) кездестіргенде, жарғыш іске қосылады, содан кейін жарылыс заряды. 4-6 С. ұшудан кейін, егер граната нысанаға сәйкес келмесе немесе жарғыш істен шықса, өздігінен жойғыш іске қосылады.

Гранатометтен атудың қайтарымы жоқ. Бұған ұнтақ газдарының шүмек пен баррель розеткасы арқылы кері ағуы арқылы қол жеткізіледі. Бұл жағдайда пайда болатын реактивті тарту граната осі бойымен алға бағытталған, осылайша қайтару Күшін теңестіреді.

## Галерея

сурет:RPG-latrun-exhibition-1.jpg
сурет:Afghan National Army1.jpg
сурет:RPG7.jpg|
сурет:ISF member armed with RPG-7.jpg
сурет:Afghan National Police officer ready to fire an RPG round at a training site.jpg
сурет:Afghan National Police officer fires an RPG round at a special mission conducted by US Army.jpg
сурет:US soliders train on RPGs.JPG
сурет:Rpg-7.jpg


## Дереккөздер

## Сілтемелер
* РПГ-7: тарихы, сипаттамасы, модификациясы
* РПГ-7 жайлы орыс тілінде мақала
Санат:Қарулар
Remington 870

**Remington 870** -  1950 жылы Remington Arms компаниясы шығарған. Remington 870 қуаттаудағы ыңғайлылығының арқасында әлемдегі таралымы көп қарулар қатарына жатады. Remington 870 түрлі нұсқада өзгеріп шығып отырады. Әскерилерге, полиция қызметкерлеріне, аңшыларға, мергендерге, сонымен қатар өзін-өзі қорғауға арналған түрлері бар. Оның полиция қызметкерлеріне арналған нұсқасы өзге үлгілерінен 355 не 457 миллиметрлік ұңғысымен ерекше.
|number= более 10 000 000 
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* М.Р. Попенкер. [ Американың Remington 870 атты қаруы"
* http://www.imfdb.org/wiki/Remington_Model_870 Remington Model 870 / Internet Movie Firearms Database
Санат:Қарулар
Бесс (ақша бірлігі)

**Бесс** — Ежелгі Римнің қола монетасы. Сирек соғылған,  Асстың 2/3, 2 триенс немесе 8 унцияға тең.

Өлшем бірлігі ретінде бесс Ежелгі Римде  2/3 Либраға (рим фунты),  яғни 213,3 г тең болған.

Римде  б.з.д. 126 жылға дейін соғылған. Италияда бесс салмақ өлшемі ретінде 1953 жылға дейін қолданылған. Алайда бұл тек аймақтық деңгейде ғана болды. Бұл килограммды  Метрикалық өлшемдер жүйесінен ығыстыруға деген талпыныс болды.
* 1 бесс = 1 килограмм

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі Рим
Glock

right|thumb|Glock 23
right|thumb|Glock 22
thumb| Glock 78

**Glock** - Гастон Глок атты құрастырушысының есіміне берілген. Австралиялық өндірістен шыққан бұл алтыатарды зерттеушілер нысанаға дәл тигізу үшін өте ыңғайлы қару деп есептейді. Бұл тапаншаның көп бөлшектері пластикадан жасалғандықтан, металл тексеру аппаратына өту кезінде кейбір құрылымдық қателіктері көрінбейді. GLOCK тапаншасы өте берік: биік жерден құлатып немесе суға түсіріп алсаңыз да, тіпті, балшыққа түсірсеңіз де, сыр бермейді.
## Сипаттама

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*www.glock.com: Тапаншаның сайты
Санат:Қарулар
Ле Ма (револьвер)

**Ле Ма револвері** - ранцуз Жан Александр Франсуа Ле Ма (Jean Alexandre François Le Mat). Ол 1821 жылы дүниеге келіп, 1843 жылы Жаңа Орлеанға көшеді. Бұнда оңтүстік штаттың ерлеріне полковник шені берілетін болған. Бірақ, Ле Маның әскери шені жоқ. Ол бастапқыда дәрігер, кейін әлемге әйгілі өнертапқыш болды. Оның туындыларының бірі – Америкадағы азамат соғысына дейін жасалған капсюльді тапаншасы. Бұл тапанша өз заманындағы алтыатарлардан өзіндік ерекшелігімен асып түсті. Қазір де  өз құндылығын жоғалтқан жоқ.
## Тарихы
1856 жылы 21 қазанда Ле Ма өзінің алтыатары үшін №15925 патентін алады. 1859 жылы Азамат соғысы кезінде Конфедерат армиясының генералы Пьер Гюстав Тутан де Борегармен (Pierre Gustave Toutant Beauregard) бірлесіп жұмыс істейді. Әскерилер тапаншаны қаруландыруға пайдалану үшін ыңғайлы деп тапқанымен, оларға әскери тапсырыс ала алмады. Оған себеп, тапаншаны жасау жұмысын жеңілдету үшін өзгерістер енгізу керек еді.
1860 жылы 10 сәуірде Борегар өз еншісін Ле Маға қайтып сатып, әскери мансабын жалғастыру үшін серіктестіктен кетеді. Осыдан соң, Ле Ма Америкадан тысқары жақта өз тапаншасын өндірудің мүмкіндіктерін іздей бастайды. Ол серіктестігінің төрттен үш бөлігін француз дәрігері Чарльз Фредерик Жирарға сатады. Сөйтіп, алтыатарды Франция елінде шығара бастайды.
1861 жылы 12 тамызда Конфедерация үкіметінен 5000 тапаншаға тапсырыс алады. Сонымен қатар, Федералды флотпен келісімшартқа отырады.
## Жалпы анықтама
Ле Ма револьверінің калибрі Кольт, Ремингтон және тағы басқа тапаншалардың калибріне қарағанда кішірек. Қарудың салмағы 3,1 кг. Ұзындығы 356 мм. Оқтың ұшу жылдамдығы 190 м/с. 
Қарудың тұтқасы жаңғақ ағашынан жасалған. Тұтқада қиық тәріздес ою бедерленген. Алтыатардың сабының төменгі тұсында ілмегі бар. Ол  -  қарудың сый ретінде де беріліп жүргенінің дәлелі. Кейін уақыт өте келе Ле Ма тапаншасын асқан шеберлікпен әдемілеп жасайтын болды.
Тапаншаны таңбалауда тапаншаның оқталатын бөлігінің оң жақ бетінде «LM» таңбасы мен сериялық номері жазылады. Үстіңгі қырында «Syst Le Mat Bte s-g-d-g Paris» деген қолмен бедерленген маркалық мәтін бар. 
## Кемшілігі
Кемшін тұсы – қару барабанының оқтау тетігінің әлсіздігі. Филадельфиядан Джон Крайдердің кәсіпкерлігімен шыққан Ле Ма револьверінің жүз шақтысы әскери сынақтан өткен. Қарудың негізгі бөлшектері 1856-1865 жылдар аралығында Париж және Бирмингем қалаларындағы зауыттардан шықты. Өндіріліп шыққан 2900 алтыатардың 900-і Конфедерация әскеріне, 600-і флотқа жіберілген. 
## Қызықты дерек
Қазіргі таңда, Ле Ма револьвері өте қымбат тұрады. Кейбір коллекция жинаушылар бұл қаруды 30-40 мың АҚШ долларына бағалайды екен.
## Дереккөздер

Санат:Қарулар
NASA X-43

**NASA X-43** - әлемдегі ең жылдам ұшатын әуе көлігі. Бұл ұшақты 10 жыл көлемінде NASA, Orbital Sciences Corporation, MicroCraft Inc құрастырушылары мен инженерлері жасаған. Және оның құрастырылуына 250 миллион АҚШ доллары жұмсалған. Егер дыбыс жылдамдығы 340, 29 м/с деп есептесек, одан X-43A 9,6 есе артық жылдамдықпен ұшқан. 
## Тарихы
X-43A ұшағы әуе кеңістігінде 2001-ші жылдың 2-ші маусымында тексерілген. Алайда, ұшақтан қателіктер табылып, ұшу кезінде апатқа ұшыраған, оның қалдықтары Тынық мұхитының түбіне кеткен. 2004-ші жылы 27-ші наурыз күні сынақ алаңынан X-43A сәтті өтті. 2004-ші жылы 16-шы қарашада Николай аралынан Тынық мұхитына дейін 11 230 км/сағ жылдамдықпен ұшып өткен. Нәтижесінде, жаңа рекорд орнатылып, Гиннес рекордтар Кітабы NASA ғарыш агенттігіне Guinness World Records сертификатын табыстаған.
## Жалпы анықтама
Ұшақ қанаттарының құлашы – 1,5 метр болса, ұшақтың жалпы ұзындығы – 3,6 метр. Scramjet (Supersonic Combustion Ramjet) атты тәжірибелік тура нүктелі әуе қозғалтқышы арқылы жұмыс істейді. Оның артықшылығы: қозғалтқышта үйкелетін бөлшектер жоқ,  сутегі мен оттегінің қоспасы қозғалтқышты оталдыратын отын ретінде қолданылады. Өзге ұшақтардың жанармайлары секілді бұл ұшақтың отыны арнайы бактарда сақталмайды, отын ретінде қолданылатын оттегіні атмосферадан алады. Атмосферадан алынған оттегі өзінен улы қалдықтар шығармайды, ол су буына айналып отырады.
X-43A ұшағын жасаудағы мақсат – гипердыбысты, турбореактивті қозғалтқыштың баламасы негізінде жаңа технологиялардың мүмкіндігін анықтау. Ғалымдардың ойынша, бұндай гипердыбысты ұшақтар келешекте Жер шарының кез келген нүктесіне 3-4 сағатта жетіп алады екен..
## Сипаттама
X-43A ұшағына қысқаша сипаттама:
Түрі – тәжірибелі ГҰА (гипердыбысты ұшу аппараты)
Қанаттарының құлашы – 150 мм.
Ұшақтың ұзындығы– 366 мм.
Биіктігі – 60 мм.
Салмағы – 1270 кг.
Қозғалтқыш саны – 1.
Ұшу қашықтығының шегі – 30 км.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* X-43 
* NASA: X-43  
Санат:Авиация
Санат:Ұшу аппараттары‎
Санат:Ұшақтар
Barrett M82

**Barrett M82** -  мерген мылтығы әлемнің көптеген елінің, соның ішінде, АҚШ-тың әскери қаруы қатарына жатады. 1982 жылы Ронни Барретт есімді америкалық инженер қарапайым гаражында жасаған екен. Ол барлық қару-жарақтың қыр-сырын меңгерген, себебі, инженерлікке дейін ол полиция қызметкері болып жұмыс істеген екен. Barrett M82 – қорғаныс кезінде және брондалмаған әскери көлік ішінде, тым алыста тұрған қарсыласты жеңу үшін таптырмас қару.
## Қаруды қолданушы мемлекеттер
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (M107).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* :.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* :  *Ag 90*.
* 
* 
* 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* М82 анықтамасы weapon.at.ua сайтында

Санат:Қарулар
Сестерций

**Сестерций** () — ежелгіримдік күміс (Октавиан Августтан кейін — жез) екі ассқа және бір семиске (1/2 асс)тең монета, оны аты да айтып тұр. Сөзбе-сөз  «үш жарым» () мағынысын береді. Монетаның өзқұны Ежелгі Рим ақшаларының таңбаларында **IIS** (**HS** немесе**
IIS
**), яғни **II** — рим цифры, екі асс мағынасын білдіреді, **S** — семис (жарты)» болып белгіленді. 

Доллар белгісінің шығу тегі бойынша тағы бір болжамда, қысқартқан жазудағы  **II** әріптері  **S** әріпімен бірігіп, доллар  белгісін —  құраған делінеді.

## Әдебиет
* *Мэттингли Г.* Монеты Рима. — М.: Collector’s Book, 2005.
Санат:Монеталар
Британ әскері

Британ әскерінің құрамында 120 000 сарбаз бар. 2020 жылы құрлықтағы британ қарулы күші қайта жаңармақ және қызметкерлер саны 82 000-ға жетеді. Британ әскері жеті бригададан құралған. Оның бірі – әуе десанты, үшеуі брондалған механикалық бригада, тағы бір үшеуі жаяу әскер бригадасы болады. Америкалық жасақ секілді британ әскері де жаңа жүйе бойынша қаруланған. «Challenger II» негізгі танкі мен жаяу әскердің «Warrior» көлігі механикалық бөлімдерде қолданылып жүр. Ерекше жағдайдағы және арнайы операцияларды орындауға арналған британ армиясының құрамы да аса үлкен емес, бірақ олар әлемнің ең мықтыларының қатарында. Қарулы күш 16 әуе-десанттық бригадасы бар үш десантты батальоннан тұрады. Және де онда атақты 22-арнайы әуе қызметінің (SAS) полкі бар. Сондай-ақ, патшаның құрлықтағы әскери күшті негізге алған 8000 теңіз десанты әскери-теңіз күші басқармасына қарайды.
## Әскери шені

## Дереккөздер

Санат:Әскери іс
Санат:Қарулы күштер
АҚШ әскері

**АҚШ әскері** немесе **АҚШ әскери құрлық күштері** (ағылш. United States Army) — құрлықтағы әскери операцияларға жауап беретін АҚШ қарулы күштерінің түрі. АҚШ-тың құрлықтағы әскерінің құрамында 535 000 сарбаз бар, ішінде соғыс алаңында болып, тәжірибе жиғандары да жетерлік. Олар жаңа қару-жарақтармен жабдықталған. 

АҚШ-тың қорғаныс күшінің 10 әскери дивизиясын сансыз әскери бригадалар қолдап отырады. Әр дивизияда 3 бронетанкті бригада, механикаландырылған жаяу әскер, жеңіл қаруланған жаяу әскер, брондалған әскери «Stryker» көлігінің бригадасы, әуе-десанттық бригада мен әуе-шабуылдау бригадасы, сонымен қатар, бір авиация және артиллерия бригадасы бар. Әр бөлімшеде 14000-нан 18000-ға дейін әскери қызметкер бар. 

Бұл қарулы әскер АҚШ президенттері Картер мен Рейганның кезінде жасалған «Үлкен бестік» (Big 5) атты қаруландыру жүйесін қолданады. Аталған жүйенің құрамында әскери «M1 Abrams» танкі, әскери «M2 Bradley» көлігі, «AH-64 Apache» тікұшағы, реактивті ракеталарды ұшыратын «M270» қондырғысы мен зинит-ракетаға арналған «Patriot» қондырғылары 30 жыл бойы жұмыс істеп келе жатыр. АҚШ-тың арнайы жасағына үш диверсиялы-барлаушылар батальоны, арнайы қаруланған жеті топ пен «Дельта» (Delta Force) арнайы жасағы кіреді. АҚШ әскерінің арнайы операцияларға бұйрық берушілерінің (Army Special Operations Command) саны - 28 500.  .

## Тарихы
АҚШ-тың әскери базаларының өткен тарихына үңілетін болсақ, ол сонау ХІХ ғасырдан бастау алады. 1898 жылы АҚШ Испаниямен соғыса отырып Филиппин, Мариан аралын, Куба және Пуэрто-Риконы тартып алды һәм сол елдерде алғашқы әскери базаларын құрды.
## Дереккөздер

Санат:Әскери іс
Санат:Қарулы күштер
Шуақты күндер

**Шуақты күндер** — Зейнеп Ахметованың кітабы. Кітап Ұлы Отан соғысының сұрапыл жылдарында қан майданда әйгілі командирлердің бірі болған, гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының соғыстан кейінгі жылдарындағы өміріне арналған естелік. Автор — Бауыржан Момышұлының келіні.

Санат:2008 жылы шыққан кітаптар