Балалар мен жасөспірімдер "Үміт" сарайы

**Балалар мен жасөспірімдердің «Үміт» сарайы** — Жамбыл облысының Меркі ауданында орналасқан оқушылар мен жасөспіоімдерге арналған мектептен тыс қосымша білім беру орталығы.

## Тарихы
Ғимараттың іргетасы 1949 жылы қаланып, 1958 жылы Жданов колхозына Мәдениет үйі ретінде пайдалануға берілді.

1977 жылы аудандық атқару комитетінің шешімі бойынша осы ғимаратты балаларға тарту етті. Сол жылдан бастап «Пионерлер үйі» деп аталынды.

Мекемеге тәрбие жұмысындағы жетістіктері үшін 1978 жылы Совет Одағының батыры, ұшқыш  И.П.Кузнецов оқушыларға «ИЛ-18» ұшағын сыйға тартты.

Пионерлер үйін сол жылдардан бері білікті басшылар басқарып келді:
* Славкова Надежда Федоровна  - 1977-1990 жылы
* Көлбаева Сәуле Көлбайқызы  - 1990-1998 жылы
* Сұлтанқұлова Гүлшат -  1998-1999 жылы
* Түлекбаев Нұржан Бейсенбайұлы -  1999-2003 жылы

1977 жылдан 2002 жылға дейін осы мекемеде оқу ісінің меңгерушісі қызметін атқарған Надежда Дмитриевна Хейроева туралы көп айтуға болады. Бір мекемеде 25 жыл қызмет етіп, өзінің күш-жігерін тек жас  жеткіншектердің болашағына арнаған, ұжымына аса қадірлі ұстаз. Тәрбие жұмысын жүйелеуде аудандық «Ұлағат» қауымдастығының қызмет бағдарламасын жасауда, әдістемелік нұсқаулар әзірлеуде Надежда Дмитриевнаның еңбегі ерекше.
thumb|ұшқыш  И.П.Кузнецов сыйға тартқан «ИЛ-18» ұшағы

## Балалар мен жасөспірімдер "Үміт" сарайы туралы
Балалар мен жасөспірімдердің «Үміт» сарайы балалардың танымдық дамуын, шығармашылық белсенділігін арттыру, саналы еңбекке бейімдеу және  ғылым мен мәдениет саласында белсенді қызмет етуге тәрбиелейтін бағытты көздейді. Осы мақсатта орталықта шығармашыл, қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыруда 3 бағытта жұмыс жүргізіледі.	
 
Бүгінде БмЖ  «Үміт» сарайында 18 үйірмеде 49 топ бар, жалпы саны – 649 оқушы қамтылған. Оқыту қазақ және орыс тілінде жүргізіледі. Үйірмелер 3 бағытқа топтастырылған: 
# Көркем-шығармашылық бағытта-«Әсем» көркемсурет, «Жібек жолы» би үйірмесі, «Балдәурен» вокал, «Қазына» айтыс, «Перизат» сән театры, «Сымбат» тігін т.б үйірмелер.
# Оқыту-дамыту бағытында – «Балбөбек» мектепалды даярлық топтары, «Зерде» қазақ тілі, «Пифагор» математика, «Достық» ағылшын тілін үйрету, «Шежіре» қазақстан  тарихы, компьютерлік оқыту үйірмелері.
# Спорттық сауықтыру бағытында – еркін күрес және теннис үйірмелері.

Үйірмелерде ана тілінде 420 оқушы, басқа тілде 229 оқушы дәріс алады.

Оқушылардың таланттарын ұштап, қанаттарын қатайтатын да, өнер мен білім өлкесіне бағыт беретін де- шығармашыл ұстаз.
«Үміт» сарайы осындай шығармашыл, ұйымшыл ұстаздардың шоғырланған орталығы. Мекемеде 35 педагог, соның ішінде жоғары  білімді 27 ұстаз дәріс береді.
Орталықтың өнер биігінде көрінген тұстары, жемісті жеңістері көп. Жеңіске бастайтын жақсы істің басында, әрине, білікті маман тұрады.
thumb|Ұжымды басқарып отырған Шойбекова Гүлнұр Бейсенқызы

## Үйретері көп үйірмелер

## Көркем шығармашылық бағыты
Шығармашыл тұлғаны шығармашыл ұстаз ғана тәрбиелей алады. Шығармашыл ұстаздар: Б. Төлендиева, Д. Алпысбаевалар жетекшілік ететін «Әсем» көркемсурет студиясы бейнелеу өнерінің қыр-сырын тереңірек үйретіп, өнер теориясы  бойынша сауатты сурет салуға машықтандырады. Осы үйірменің тамаша, талғамды жұмыстары мекеменің ішкі сұлулығына, көркемделуіне өзіндік рең береді. Үйірме оқушыларының жұмыстары облыстық, республикалық көрмелердің, байқаулардың жүлделі орындарына ие болды. 

Кемпіреков Ғабит Юнеско жобасының шеңберінде экологиялық бағдарламасы бойынша өткізілген ІІ-ші Республикалық көркем сурет сайысына қатысып, «Құстар әуен» көркем шығармашылық жұмысы «Chevron Texaco» компаниясының «Жер - біздін ортақ үйіміз» атты байқауда шығармалар жинағына кітап бетіне шықты 
«Ата  – бабамыздың мұрасын сақтаймыз және дамытамыз»  атты балалар шығармашылығының Республикалық көрмесінде Әлімбекова Айғаным ІІ – орынды иеленді.
* «Азияда айшықтары»  Республикалық байқауда Нурланова А, Аманбек Д.
* «Балалар әлемді бейнелейді» ЮНЕСКО шеңберінде өткен Республикалық байқауда Ысқақова А.
* «Наша Казахстанская мама» облыстық байқауда Әлімбекова А, Казихан Д, Гоздиева Э, Тұрғынбекова К. Жұмыстары жүлделі орындарға ие болды.
* «У природы нет плохой погоды» тақырыбыныда  өткізіліген облыстық көрмеде киізден жасалған жұмыс бас жүлдені жеңіп алды.

Осындай нәтижелі еңбектің басында тұрған тұлға-ұстаз. Сурет үйірмесінің жетекшілері Бекзат Байтөреқызы мен Дина Айтжанқызы жоғары білімді білікті мамандар. Төлендиева Бекзат облыс көлемінде іс-тәжірибесі бойынша «Қосымша білім мен тәрбие беру жүйесінде баланы шығармашылық тұрғыда дамыту» атты ғылыми конференцияда  баяндама жасады. Облыстық қосымша білім беру педагогтар арасында өткізілген семинарда «Декаративное панно с использованием стразы» тақырыбындағы Алпысбаева Д. А. ашық сабағы жоғары дәрежеде бағаланды.

Өнердің талғамды бір салалары – вокал және хареография. Орталықтағы «Балдәурен»  вокал үйірмесі аудандық, облыстық дәстүрлі «Балдәурен», «Тараз жұлдыздары» ән байқауларына, жыл сайынғы жеңімпаздары. Биылғы жылдың өзінде аймақтық «Тараз жұлдыздары» ән байқауында әр жас ерекшеліктері бойынша  1 оқушы бас жүлде, І орын-2 оқушы, ІІорын- 1 оқушы иеленіп қайтты. Жетекшілері – Жақсылықов Болат, Ташенов Нұрмат.

Мың бұралған балғын бишілердің «Жібек жолы» би үйірмесі де облыстық хареографиялық топтардың «Таланттар нәтижесі», «Бәйшешек» байқауларында үлкен және кіші топтар бойынша бас жүлде мен І орындарды иеленді. 
Жетекшілері – Өміралиева Ж. және Дауа Жайнар.

Қазақ халқаның дәстүрлі өнерін насихаттауда «Қазына» айтыс үйірмесі ақынжанды жас таланттардың өнерін шыңдауғағ шығармашылық қабілетін дамытуға, сөз құдіретінің мәнісін мәнерлі, мазмұнды жеткізуге баулып келеді. Ауданға танымал тіл маманы , ақын Батыйма Бейсебайқызы жетекшілік ететін айтыс үйірмесі Талдықорған қаласында өткен жас айтыскерлердің республикалық байқауына, облыстық «Жыр алыбы-Жамбылым» атты байқауға қатысып қайтты.  Бүгінде облыс атынан шығып жүрген Муса Күзембаев, жас айтыскерлер Жайдархан А, Шәріпбаева Ж, Сәдірменова А аудан намысын қорғап жүр.

Сахна өнері, сахна мәдениеті өзінше бір әлем. Өнерпаздың эстетикалық талғаммен тігілген киімі орындаушыға да, тыңдарман қауымға да әсер етері белгілі. Осы тұста орталықтағы «Сымбат» тігін үйірмесінің жұмысын ерекше атап өтуге болады. Ұлттық киімдер мен сәнді киім үлгілерін тігуде үйірме оқушылары жақсы машықтанған. Білгер, он саусағынан өнер тамған тігінші- педагог Надира Оспанбекова мен тігінші Айнұр Өтебаевалар барлық мәдени іс-шаралардың, байқаулардың киім үлгілерін оқушыларының көмегімен өздері дайындайды.  Аудандық іс-шараларда тігілген киім үлгілерінен көрмелер, сән көрсетілімін көрсетеді.   2009 жылы үйірме қағаз кенептен әзірленген ұлттық киім үлгілерінің көрсетілімін облыстық өнер фестивалінде көрсетіп, жоғарғы бағаға ие болды. 

Мекеменің оқу-дамыту бағытындағы үйірмелерге 298 оқушы қамтылған. Жас бүлдіршіндерге замана талаптарына сай жан-жақты білім беруде «Балбөбек» мектепалды даярлық топтары ҚР-сының мемелекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың негізгі ережелерін сақтай отырып, қосымша алғашқы ағылшын  тілі мен хореографиялық оқу сағаттарын енгізген. 5 жастағы бүлдіршіндер ағылшын тілінде сөздерді айтуға, өлең айтуға машықтанған. Мекеменің көпшілік іс-шараларында жас бишілер өз өнерлерін ортаға салды. 

«Балбөбек» топтарының жетекшілері білікті мамандар Э.Рустамова мен А. Айтбаевалар оқушылары орта мектептердің гимназиялық сыныптарына қабылдауда сүрінбей өтеді.

Мекемеде мектеп бітірушілері үшін ҰБТ-ға дайындауда қазақ тілімен қатар Қазақстан тарихын оқытуда тарихшы ұстаз Ғ. Қасымовтың оқушылары аудандық, облыстық танымдық және білім бәсекесінде жоғарғы нәтижелер көрсетті.

Елбасының «Үш тұғырлы тіл саясаты» жүзеге асыруда БмЖ «Үміт» сарайы қазақ тілін тереңдетіп оқытумен қатар ағылшын тілін де үйретуде. Ағылшын тілі қазақ және орыс сыныптары үшін екі тілде жүргізіледі. Жетекшілері білімді ұстаздар – А. Уалиева және Т. Им. Үйірме оқушыларының білім сапасының көрсеткіштері жарты жылдықтар бойынша алынған тестік жұмыстар мен бақылау жұмыстарынан көрініп отырады. Оқушылардың басым көпшілігі ағылшын тілінде еркін сөйлей алады. Үйірме жетекшілері аудан, облыс көлемінде танымал ұстаздар, облыстық семинарларда үлгілі сабақтар көрсеткен. 

Мекеменің жұмыс бағытының бірі, оқушылар көптеп тартылған үйірмелер спорттық үйірмелер. Олар еркін күрес және теннис үйірмесі. Еркін күрес үйірмесінің оқушылары үйірме ашылған уақыттардан бірі облыстық, республикалық турнирлер мен  біріншіліктердің жеңімпаздары. Бішкек қаласында өткен еларалық турнир ІІ орын –Үшкемпіров Қ, ІІІ орын - Олжабаев Ж, ІІІ орын - Шадеттегі Н. иеленсе, Тараз қаласында өткен Қонаев атындағы турнирде Үшкемпіров Қ ІІІ орынды жеңіп алды.

Соңғы жылдың өзінде Өскемен қаласында өткен Қазақстан біріншлігінде Ш. Әшірбеков ІІІорынды, тараз қаласында өткен Қазақстан біріншілігінде Ж.Олжабаев ІІ орынды иеленсе, облыс біріншілігінің чемпиондары Қалманбетов К, Артықбаев А, Олжабаев Ж, Т амангелдиев, Ш Әшірбеков, Қ Үшкемпіровтер болды. Жанашыр ұстаз, білікті жетекші Жандос Дүйсебеков мектепті бітірген оқушыларын ары қараай қанаттандырып, қаладағы спорт мектептеріне орналастырды. Олар: Алматы қаласындағы дарынды балалар спорт мектебіне Е. Амановты; тараз қаласындағы спорт мектеп-интернатына А.Алпысбаевты,А. Сұлтанқұловты, Н.Қанатбаевтарды орналастырды. Ал теннис үйірмесінің оқушысы Сүгіров Шерхан аудандық, облыстық  турнир жеңімпазы. 

Мекеменің әдістемелік жұмысының бір бағыты «Мирас» қоғамдық балалар ұйымының жұмысы. Аудан мектептері бойынша жас өркен оқушылар саны: 2008 – 2009 оқу жылына 1408 оқушы болса, 2009 – 2010 оқу жылына  2010 оқушы яғни 602 балаға көбейді. Аудан мектептері бойынша 30 тәлімгер жұмыс істейді. Балалар бірлестігінің жұмысы мектептегі тәрбие жетекшілерінің, тәлімгерлердің іс – Қызметімен сабақтасып жатады. Тәлімгерлер үшін аудандық БмЖ «Үміт» сарайында аптасына 1 рет оқу семинарлары өткзілп тұрды. Семинарларды өткізу барысында балалар мен ұжымның іс қызметін ұйымдастыру, жоспарлау және қызықты іс-шараларды өткізеді. Облыстық «Мирас» одағының іс-қызметінде көрсетілген «Біз біргеміз» бағдарламасының 7 жобасы және «Балғын шақ» балалар депозиті бойынша жұмыстар атқарады. «Жас өркен» балалардың қоғамдық бірлестіктерінің қатысуымен өткізетін дәстүрлі «Менің денсаулығым-менің болашағым» атты денсаулық фестивальдері мен акциялары, «Білікті жас өркенші», «Туға қарап сап түзе», «Жыл тәлімгері» секілді іс-шаралар облыста да озық нәтиже көрсетті. Атап айтсақ, облыстық «Ту ұстаушы»  топтардың байқауында ІІ орынды, облыстық «Менің ұйымым» тақырыбындағы компьютерлік тұсау кесер байқауында І орынды, графикалық жұмыстардың сырттай байқауында аудандық балалар ұйымы ІІ орын иеленді. Балалар ұйымының жұмысын үйлестіруші – Мамедова Ирада Рустамқызы.

БмЖ «Үміт» сарайы аудан мектептерінің оқушылары үшін көпшілік іс-шаралар орталығы болғандықтан, жасөспірімдердің өнерін, талантын ашып, танытуда көптеген нәтижеге қол жеткізді. Мекеменің іс-қызмет бағдарламасына сәйкес көпшілік іс-шаралар аудандық және үйірмелер арасындағы шаралар бойынша жоспарлы жұмыс жүргізді. 

Ұлттық салт-дәстүрлерді жасөспірімдер арасында насихаттауда «Айтыс-сөз барымтасы», «Қыздарға әсемдік жарасады» қыз сыны, «Жігіт сұлтаны», «Атадан қалған мұра» жас термешілер байқауын өткізу дәстүрге айналған. Аталған байқаулар бойынша облыстық кезеңдерде де жүлделі орындарды иеленді. Өнердің түрлі саласындағы «Балдәурен» ән байқауы, «Бәйшешек» хореография; тілдерді дамытуда «Қазақшаң қалай, балақай», танымдық патриоттық тәрбие беруде «Жүзден жүйрік», «Жас талап» танымдық байқаулары, патриоттық әндер байқауы, КТК ойындары; «Үш бақытым» жыр мүшәйрасын өткізу арқылы орталық аудан оқушылары арасынан жан-жақты тұлғаны анықтап, талай өнерпаздарға қанат бітірді, бағыт берді.	Көпшілік іс-шараларды өткізетін бөлімнің облыс, республика көлемінде жекткен жетістіктері де мол.
Осындай игі істерімен танылған БмЖ «Үміт» сарайының ұжымы 2007 жылы сырттай өткізілген «Балалық шақ досы» атты Бірінші ұлттық жобалар байқауында «Қазақстан Республикасында ең үздік мектептен тыс мекеме» деп танылып, «Бөбек» балалар қорының президенті Сара Назарбаеваның арнайы дипломымен марапатталды. Өнерлі, ұйымшыл ұжым облыстық «тәуелсіз елдің ұлағатты ұстаздары» атты ұстаздар ұжымдарының фестивалінде 2 жыл қатарынан бас жүлдені иеленді.  

Жақсы істер жалғасын тауып, білім мен өнерге тең өріс ашқан ұстаздар облыстық мектептен тыс мекеме педагогтарының қатысуымен өткен «Тәлімге талғам, өнерге өріс ашқандар» атты байқауда бас жүлдені қанжығаға байлап қайтты. Облыста, республикада танылған ұжымға Дариға Нұсұлтанқызы ұлттық рух пен мемлекттік мұраттарды паш ететін «Елім менің» атты сыйлығын тарту етті. 

Аудан оқушылары көптеп тартылған БмЖ «Үміт» сарайында жыл сайын оқушылар саны артуда. Ерекше сұранысқа ие болған даярлық топтары мен ағылшын, компьютерлік білім, сурет, вокал би үйірмесіне оқушылар оқу жылының ІІ – жартысынан бастап алдын ала жазылып отырады. Келесі оқу жылына 200 - ден аса оқушы кезекте тұр.  Осындай оқушылар қауымының аудан жұртшылығының мол сұранысына ие болған көне, ескірген ғимаратты  күрделі жөндеуден өткізу үшін «AVANGARD ПРОЕКТ»  (Жезқазған қаласы) Жауапкершілігі шектеулі серіктесітігі жөндеу сметасын жасаған болатын. (Серіктестікте Қарағанды облысы архитектуралық – құрылыстық бақылау мемлекеттік басқармасынан берілген лицензия 11ГСЛ- КР № 00812, 09.07.2010 ж Жобаның бас инженері Болатбеков Р. Б.)

Ғимаратты күрделі жөндеуден өткізу жобасын «Жамбылмемсарапаттама» ЕМК (2010 жыл 28 маусым №08-0250/10) сараптамадан өткізіп бекіткен болатын.
Бүгінде оқу бөлмелерінің төбесі, жарылып, түсіп ескірген жылу жүйелері істен шығып отыр. Мекеменің қазіргі күйінде оқушылардың сұранысын қанағаттандырылуда, білім мен өнерге баулуда күрделі жөндеуден өткізу кезек күттірмес мәселе болып отыр.

## Дереккөздер