Майкл Джексон

**Майкл Джозеф Джексон** (; 29 тамыз 1958, Гэри&nbsp;— 25 маусым 2009, Лос Анджелес) — АҚШ америкалық әнші, биші, музыкант, актер , филантроп, кәсіпкер, продюсер, композитор, хореограф.

Оның ән жанрлары: поп-музыка, ритм-энд-блюз, соул, поп-рок, фанк, диско, пост-диско. Джексон 5 тобында жетекші вокалист болып өнер көрсеткен ол 11 жасында халықаралық танымал әнші бола бастады, артынша барша әлемге танымал атақты «Поп-музыка патшасы» атанады. Ең кеңінен мойындалған Куинси Джонс продюсердің жетекшілігімен жазылған келесі үш альбомы болды: «***Off the Wall***» (1979), «***Thriller***» (1982) және «***Bad***» (1987), соның ішіндегі «Триллер» Гиннесстің рекордтар кітабына тарихтағы ең жақсы сатылған диск ретінде енген. Джексон қоржынында 15 Грэмми марапаты бар, соншама рет оның әндері АҚШ сатылым чарты көшбасшысы болды. Ол туралы жүрген өсек аяңдарға бас ұрмай өзінің кінәсіз екенін дәлелдеп шыққан. Майкл балаларды жақсы көрген. Жағдайы мен денсаулығы нашар балаларға миллиондап ақша аударып отырған. Атақты жұлдыз 25 маусым күні 2009 жылы 50 жасында қайтыс болған.

## Өмірбаян және мансап
### 1958-1975: Балалық шағы және The Jackson 5
Майкл 1958 жылы тамыздың 29 жұлдызында  Джозеф (1928-2018) пен Кэтрин (1930 жылы туған) Джексонның отбасында Гэри, Индиана штатында дүниеге келген. Ол он баланың сегізіншісі болды. Джексон әкесінің оны бірнеше рет психикалық және физикалық түрде қорлады деп мәлімдеген болатын. Алайда, Джексон жетістігінде әкесінің үлкен рөл атқарған қатаң тәртібін құрметтеді. Майклдың үлкен ағасы Марлон сипаттаған әкесімен болған бір қақтығыста әкесі оны төңкеріп ұстап, арқасы мен бөкселерінен ұрып жатқанын айта кеткен. Бір күні түнде, Майкл ұйықтап жатқанда, әкесі терезесінен бөлмесіне кіріп кетті. Ол қорқынышты маска киіп, айқайлап, гүрілдеп жүрді. Джозеф өз әрекетін балаларына жатар алдында терезені жабуды үйреткісі келетіндігімен түсіндірді. Төрт жылдан кейін Майкл оны бөлмесінен ұрлап әкетіп бара жатқандай  қорқынышты түстермен күрескенін мойындады. 2003 жылы Джозеф ВВС арнасында Майклды кішкентай кезінде ұрғанын мойындады. 

Джексон бала кезінде көрген қорлығы туралы алғаш рет 1993 жылы Опра Уинфриге берген сұхбатында ашық айтты. Оның айтуынша, бала кезінде ол жалғыздық сезімінен жиі жылап, әкесімен сөйлескеннен кейін құсып ауратынын хабарлаған . “Майкл Джексонмен бірге өмір сүру” (2003 ағылшынша “ Living with Michael Jackson “) атты тағы бір жоғары деңгейлі сұхбатында балалық шақтағы зорлық-зомбылық туралы сөйлескен кезде әнші бетін қолымен жауып, жылай бастады. Джексон інілерімен жаттығу кезінде қолында белбеуі бар Джозеф орындықта отыратынын және «егер сіз бірдеңе дұрыс емес жасасаңыз, ол сізді жылатады, ол сізді шынымен жайыңызға қалдырмайды» деп еске алды.

Джексон бес жасынан бастап Рождество концерттерінде сыныптастарының алдында өнер көрсетті. 1964 жылы Майкл мен Марлон өздерінің Джекси, Тито және Джермейн ағалары құрған «Джексондар» тобына қосылды, сәйкесінше Конго мен Тамбуринада ойнады. Кейінірек Джексон бэк-вокалист және биші ретінде өнер көрсете бастады; сегіз жасында Джексон мен Джермейн негізгі вокалистерге айналды, ал топтың аты “Джексон 5” (ағылшынша “The Jackson 5”) деп өзгертілді. Топ 1966-1968 жылдар аралығында Орта батыста көптеген гастрольдермен болды. Олар көбінесе қара клубтар мен «Читлиндер тізбегі» деп аталатын орындарда өнер көрсетіп, көп жағдайда стриптиз бағытында көрермендерді қыздырды. 1966 жылы олар жергілікті таланттар байқауында Motown Records және Джеймс Браунның «I Got You»  (I Feel Good)фильмімен  хиттерімен өнер көрсетіп, Майкл басты вокалисті ретінде жеңіске жетті.

Көп ұзамай Джексондар ұлттық деңгейге көтерілді, ал 1970 жылы олардың алғашқы төрт синглы американдық Billboard Hot 100-дің бірінші қатарынан орын алған.

### 1975-1981: Epic және Off the Wall-мен келісім-шарт
1973 жылы отбасылық жобаның жетістігі төмендей бастады, рекордтар компаниясы өздерінің қаржылық ресурстарын шектеді және 1976 жылы олар басқа компаниямен келісімге келді, нәтижесінде олар өз аттарын қайтадан "the Jacksons"-қа ауыстырды, өйткені Мотоун «Jackson 5» атауын өзіне алды. 1976-1984 жылдар аралығында олар тағы 6 альбом шығарып, ел аралап шықты. Сонымен қатар, 1972-1975 жылдар аралығында Джексон төрт жеке альбомын шығарды: Got to Be There https://ru.wikipedia.org/wiki/Got_to_Be_There (1972), Ben https://ru.wikipedia.org/wiki/Ben_(%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%8F) (1972), Music & Me https://ru.wikipedia.org/wiki/Music_%26_Me (1973) және Forever, Michael https://ru.wikipedia.org/wiki/Forever,_Michael(1975). Сонымен қатар бірқатар табысты жеке әндер: «Got to Be There» https://ru.wikipedia.org/wiki/Got_to_Be_There, «Rockin 'Robin» https://ru.wikipedia.org/wiki/Rockin%E2%80%99_Robin және 1972 жылы «Ben» https://ru.wikipedia.org/wiki/Ben_(%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%8F) чарттарында бірінші орынға көтерілді.

1978 жылы Майкл Диана Росспен бірге "Оздан шыққан сиқыршы" негізінде Бродвейдегі Wiz мюзиклінің бейімделуінде басты рөлді ойнады. Түсірілім алаңында ол өзінің ең танымал альбомдарын шығаратын музыкалық режиссер Куинси Джонспен кездесті. Оның біріншісі, Off the Wall, 1979 жылы 10 тамызда шығарылды. «Don't Stop 'till You 'Get Enough» және баяуырақ «Rock With You» әні чарттардың жоғарғы сатысына көтерілді, ал альбомның өзі 20 миллионнан астам сатылды. Көптеген музыкалық шолушылар Off the Wall-ды музыка дәуірінің соңғы шыңы деп санайды.

### 1982-1983: Thriller және «Motown 25: Yesterday, Today, Forever»
*Thriller* әлемдегі ең көп сатылған альбом ретінде тарихта қалды. Бұл альбомда продюсер Куинси Джонс Time журналына берген сұхбатында:
«Қара музыка ежелден бері екінші скрипканы ойнады, бірақ оның рухы - Майкл әлемдегі барлық жанмен байланыстырған поп музыканың қозғаушы күші».
1982 жылдың қарашасында жарыққа шыққан Триллер Америкаға тоғыз сингл сыйлады: «The Girl Is Mine» (№2, Пол Маккартнимен дуэт), «Billie Jean» (№1,Грэмми сыйлығы, Джексонның бүкіл мансабындағы ең ірі хит және ең танымал ән. іріктелген фанк-тректер), "Beat It" (№1, тағы бір Грэмми), "Wanna Be Startin 'Somethin'" (№5), "Human Nature" (№7), "PYT (Pretty Young Thing)" (No10), "Thriller"(№4), "Baby Be Mine", "The Lady In My Life".
Триллер Billboard 200 тізімінде тоғыз ай (37 апта) көш бастап, Billboard 200 тізімінде екі жылдан астам (122 апта) қалды. Бұл альбом үшін Джексон жеті Грэмми сыйлығын алды (оның ішінде «Жылдың үздік альбомы» номинациясы, ал сегізінші Грэмми - дәл осы аттас фильм негізінде түсірілген «Alien» әңгімесінің аудиожазбасы үшін) және жеті American Music Awards (American music awards). 1985 жылы Гиннестің рекордтар кітабы альбомды «барлық уақытта ең көп сатылған альбом» деп жариялады. 2001 жылдың шілдесінен бастап альбом Америка Құрама Штаттарында 26 миллион дана сатылды, бұл The Eagles 'Greatest Hits (27 миллион) фильмінен кейін Америка тарихындағы ең көп сатылған екінші альбомға айналды. Thriller әлем бойынша рекордтық 109 миллион дана сатылды.

Джексон және оның продюсерлері қарқынды дамып келе жатқан музыкалық теледидар индустриясының артықшылықтарын пайдаланды: оның жаңашыл бейнелері MTV-де үнемі айналып тұратын алғашқы қара суретші болды, ол альбом шыққан кезде бір жаста болатын.

1980 жылдарды Майкл Джексонның «алтын» дәуірі деп сипаттауға болады. Триллер 1982 жылы 30 қарашада жарыққа шықты және әлемдегі ең көп сатылған альбом болып қала береді. 1983 жылы 25 наурызда Солтүстік Америкада таратылған "Motown 25: Kecha, Today, Forever'" мерейтойлық шоуында «Billie Jean» әні кезінде Майкл Джексон өзінің әйгілі «ай серуенін» алғаш рет көрсетті. Бұл қойылым американдық теледидардағы ең маңызды сәттердің тізіміне енді.

### 1984-1985: Pepsi, "We Are The World" және іскерлік мансабы
* 1984 жылы ақпанда Майкл Джексонның режиссері және Джон Лэндис режиссерлік еткен Майкл Джексонның 14 минуттық триллері клиптің жаңа стандарттарын белгілейді және Джексонның басқа бейнелерімен бірге жаңадан ашылған MTV арнасы арқылы бейне музыка индустриясын қалыптастыруға көмектеседі.
* 1984 жылы 14 мамырда Ақ үйде Джексон адамдарға алкоголь мен нашақорлықтан арылуға көмектесетін қайырымдылық ұйымдарын қолдағаны үшін президент Рональд Рейганнан сыйлық алады.
* 1984 жылы 6 шілде мен 9 желтоқсан аралығында Америкада және Канадада ағайынды Джексондар сол кездегі топ үшін ең үлкен Жеңіс Турын өткізеді: 55 концерт, 2 миллионнан астам көрермен, 75 миллион доллардан астам пайда. Ол кезде бұл әлемдік рекордтық жетістіктер болатын. Майкл осы турдан түскен 5 миллион доллар кірісінің барлығын қайырымдылыққа жұмсады.
* 1984 жылы Джексон тағы да американдық чарттардың көшін бастады, бұл жолы Say Say Say әнімен Пол Маккартнимен дуэтке жазылған. Келесі жылы Джексон The Beatles әндерінің көпшілігінің құқығына ие болған ATV Music Publishing акцияларының көпшілігін сатып алды, соның салдарынан бұл акцияларды сатып алуды армандаған Маккартнимен араздық туды. Майкл Джексон сонымен бірге Фредди Меркуримен бірге жұмыс істеді, онымен бірнеше сынақ жазбаларын жасады , бірақ екі музыканттың да жұмысына байланысты ынтымақтастық ешқашан болмады.
* 1985 жылы 7 наурызда «Біз - әлем» синглы (ағылшынша «We are the world») жарық көрді. Әнді Майкл Джексон мен Лионель Ричи жазған және оны белгілі АҚШ музыканттары орындаған. Сатудан түскен түсім 61,8 миллион долларды Эфиопиядағы ашаршылыққа жұмсады.
* 1984 жылы 27 қаңтарда Джексон және оның ағалары Pepsi жарнамасына түсті. Директордың өтініші бойынша ол пиротехникалық құрылғыларға жақын жерде қауіпті болып тұрды. Оның шашы өртеніп, Джексон үшінші дәрежелі бас терісін күйдірді. 
Ауруханада жатқан кезде Джексон балалардың күйік бөліміне барды, содан кейін Pepsi-ден миллиондаған компенсация алудың орнына Pepsi көмегімен оның атына балалар күйік орталығын ашуға шешім қабылдады. Бұл Джексонның өмірінің соңына дейін тоқтамаған қайырымдылық жұмысының басы болды. Орталықтың ашылуында Джексоннан денесі қатты күйіп қалған науқастар үшін оттегі қысымы камерасында суретке түсу сұралды. Ол шалқасынан жатып суретке түсті, содан кейін жағына бұрылып, ұйықтап жатқан кейіп танытты. Осылайша, шоу-бизнестегі ең әйгілі аңыз дүниеге келді, Майкл Джексон 150 жыл өмір сүргісі келеді және бұл үшін ол әр түн сайын қысым камерасында ұйықтайды. Шындығында, бұл Джексонның қысым бөлмесінде «ұйықтаған» жалғыз уақыты болатын.

Күйіктің тағы бір салдары денеде болған стресс витилиго дамуын қоздырды, бұл Джексонға аналық жол арқылы жұғатын және терінің пигментациясын бұзатын ауру. Бұл ауыр макияжды қолдану және күн сәулесінен аулақ болу қажеттілігіне әкелді. Тағы бір нәтиже: Джексон бұл жарақатынан ешқашан қалпына келмеді, ауырсыну оны өмірінің соңына дейін қалдырмады және оған жүйелі түрде ауырсыну дәрі-дәрмектерін қабылдау қажет болды.
Сонымен қатар, күйіктен кейін Джексон зақымдалған теріні және бас терісін қалпына келтіре бастады. Осыдан кейін ол мұрын мен иекке операция жасатуды шешті. Мұның бәрі вегетариандық диетаға көшу және салмақ жоғалту, әншінің сыртқы түріндегі маңызды өзгерістерге әкелді, бұл баспасөзде үнемі талқылауға тамақ болды.

### 1986-1990: Bad, фильмдер, автобиография және Неверлэнд
* 1986 жылдың қыркүйегінде Майкл Джексон 8 жылдан кейін алғаш рет («Виз» картинасынан бастап) қайтадан кинода ойнады.
Бұл Диснейленд саябақтарына арналған Джордж Лукас пен Фрэнсис Форд Коппола түсірген 17 минуттық 3D "Капитан Ио" фильмі.
* "Bad" альбомы 1987 жылы 31 тамызда шыққан. Таралымы 45 миллионнан асады. Бұл Billboard №1 синглы бар алғашқы альбом.
* 1987 жылғы 12 қыркүйектен 1989 жылғы 14 қаңтарға дейін «Нашар тур» салтанаты жалғасты. 15 елде 123 концерт, оған 4,4 миллион көрермен қатысты. Тур 125 миллион доллардан астам пайда жинап, әлемдегі ең ауқымды турға айналды.
Лондонда жаңа рекорд орнатылды - 504 мың көрермен.
* 1988 жылы 29 қазанда «Ай серуен» музыкалық фильмі шықты, ол кассада сәттілікке жетіп, 67 миллион доллар тапты, содан кейін 800 мың дана көлемінде (1989 жылға) видеоға түсірілді.
* 1989 жылы Soul Train Music сыйлығын табыстау рәсімінде актриса Элизабет Тейлордің өз сөзіндегі Майкл Джексонды «эстраданың, рок пен жанның нағыз патшасы» және «поптың королі» деген ресми емес атақ Майкл Джексонға мәңгілікке берілді.

### 1991-1997: Dangerous, HIStory I & II
Жеке тұлғаға деген назардың артуына байланысты Джексон көп уақытты өзінің Неверленд ранчасында оңашада өткізді, оны бөгде адамдар қатаң сақтады. Ол жерде оған аз достар, оның ішінде Элизабет Тейлор барған. Оққағарлардың айтуынша, Майкл өз ағалары мен әкесін арнайы рұқсатсыз ол жаққа жібермеген, бірақ Джексонның анасы Кэтринге фермаға рұқсатсыз кіруге рұқсат етілген. Әнші әрқашан ішінара болатын балалар фермада өмір сүрді. 1991 жылы ол жанкүйер болған «Симпсондар» анимациялық сериясына екі сингл жазды. Алайда келісімшарттағы шектеулерге байланысты оның есімі жазылмады.

1991 жылы 26 қарашада «Dangerous» альбомы жарық көрді, оның шығарылымы алдында «Black or White»  сингліне арналған ауқымды бейнеклиптің премьерасы болды. Бес апта ішінде «Black or White» чарттардың басында тұрды және Джексонның «Billie Jean» кейінгі ең үлкен хиті болды. Бұрынғыдай, бұл альбомнан жеті сингл шықты. «Black or White» (№1) -тан басқа, олар «Remember the Time» (№3), «In the Closet» (№6) және «Will You Be There» (№7) қатарларын қамтыды. «Rememeber the Time» фильмі үшін компьютерлік арнайы эффекттермен миллиондаған долларлық клип түсірілді, онда Египет перғауынын және оның әйелін Эдди Мерфи мен топ модель Иман бейнелеген.
  
* 1995 жылы 16 маусымда HIStory альбомы жарық көрді:Past, Present and Future, Book I: бірінші дискіде — ең үлкен хиттер жинағы, екіншісінде — 15 жаңа ән. Бұл трилогияның бірінші бөлімі болуы керек еді. Алғашқы сингль «Scream» болды — әншінің әпкесі Джанет Джексонмен дуэті. Ән футуристік бейнеклиппен бірге түсірілді, оны түсіру үшін 7 миллион доллардан астам қаражат жұмсалды.
Альбом Billboard 200-де бірінші орынға шықты және 20 миллионнан астам данамен сатылды (АҚШ-та 7 миллион дана). Одан көптеген жаңа әндер сингл ретінде шығарылды, оның ішінде Мәскеу туралы баллада («Мәскеуде бейтаныс адам»; Джексон 1993 жылы Ресей астанасы туралы ән жаздыруға уәде берді), «Earth Song» экологиялық тақырыбына арналған шығарма (бірінші бес апта) Р.Келлидің өзі үшін жазған және шығарған «You Are Not Alone» (оның Billboard Hot 100-дегі он үшінші нөмірі) және қазіргі заманғы ритм мен блюз композициясы. «You Are Not Alone» бейнебаянында Майкл бірінші әйелі — Элвис Преслидің қызы Лиза Мари Преслимен бірге жартылай жалаңаш көрінді.
* 1997 жылы Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix: «Елестер» фильміне саундтрек және HIStory тректеріндегі би ремикстерінің жинағы шықты. Бұл дискіге арналған пікірлер көбінесе оң болды, титулдық трек көптеген елдерде, соның ішінде Ұлыбританияда чарттарда алдыңғы қатарда болды. Америка Құрама Штаттарында альбом елеусіз қалды және чарттарда №1-ге жете алмады.

### 2001—2003: Invincible
Джексонның келесі студиялық альбомы тек алты жылдан кейін жазылды, оны шығару бірнеше рет кейінге қалдырылды. Sony этикеткасы ұзақ жазба процесіне және альбомның кейінгі жарнамасына миллиондаған доллар салуға құлықсыз болды, бұл сайып келгенде әнші мен дыбыс алыбы арасында жанжал туғызды. 2001 жылдың қазан айында жарыққа шыққан «Invincible» фильмде 16 трек, оның ішінде «You Rock My World» синглы бар, онда бейнеге танымал актерлар Марлон Брандо мен Крис Такер түскен. Альбом сыншылардың әртүрлі қабылдауына ие болды және оның сатылымы HIStory-дің жартысына тең болды.
«Invincible» әні Осло қаласында бір топ неонацистер өлтірген Бенджамин Германсен есімді 15 жасар афро-норвегиялық балаға арналған (Норвегия, 26.01.2001). Джексонның жақын досы Омер Бхатти Бенджамин Германсеннің жақсы досы болған. Майкл Джексон хабарламада:
*«Бұл альбом Бенджамин 'Бенни' Германсенге арналған. Есте сақтау керек - біз адамды терісінің түсіне емес, оның жеке қасиеттеріне қарай бағалауымыз керек. Бенджамин ... Біз сені жақсы көреміз ... Жаның жәннатта болсын».*
Альбомды насихаттау үшін 2001 жылдың қыркүйегінде Madison Square Garden-де Майкл Джексонның жеке мансабының 30 жылдығы ұйымдастырылды. Майкл Джексон сахнаға 1984 жылдан бастап алғаш рет ағаларымен бірге шықты. Бритни Спирс, Майя, Ушер, Уитни Хьюстон, Тамиа, 'N Sync, Slash, Аарон Картер сияқты спектакльдерді де қосқан. Альбомды қолдауға арналған әлемдік турне де жоспарланған болатын, бірақ 11 қыркүйектегі шабуылдарға байланысты тур тоқтатылды. Альбомда «You Rock My World», «Cry» және «Butterflies» атты үш сингл пайда болды, олардың соңғысында музыкалық бейне көрсетілмеген. «Unbreakable» синглы шығарылуы керек еді, бірақ қаржылық мәселелерге байланысты Sony оны шығарудан бас тартты.
2003 жылдың қарашасында Джексон хитке айналған Number Ones жинағын шығарды. Компиляцияның 18 трегінде бұрын жарыққа шыққан 16 хит, «Бен» жанды дауыста орындалған ән және «One More Chance» жаңа синглы бар. 2004 жылдың аяғында Number Ones бүкіл әлем бойынша 6 миллионнан астам дананы сатты.

### 2003-2009: Соңғы жылдар және «This Is It Tour»
* 2003 жылы Джексон "балаларды азғындады" деген айыппен сот отырысына келді. Ұзақ соттан кейін музыкант ақталды. Соттан кейін Майкл Джексон Бахрейндегі журналистерден зейнетке шығып, «Катрина» дауылының құрбандарын еске алуға арналған қайырымдылық синглі "I Have This Dream" жазбасын дайындауға кірісті. Көп ұзамай шақырылған музыканттардың барлығы Джексон бастаған жобаға қатысқысы келмейтіні белгілі болды. «I Have This Dream» әні жазылса да, түсініксіз жағдайларға байланысты ешқашан сингл ретінде шықпаған.
* 2004 жылдың  16 қарашада Майкл Джексон "Michael Jackson: The Ultimate Collection"-5 дискіден, 1969-2004 жылдар арасында жарық көрмей қалған 13 жазабадан және 1992-жылғы DVD-дағы концерттен тұратын жинақты шығарды. 
* 2008 жылдың жазында Sony BMG жаһандық науқанды бастады, онда әлемнің 20-дан астам елінің тұрғындары өздерінің сүйікті Майкл Джексон әндеріне дауыс берді және осылайша өз елдеріндегі «поп королінің» хиттер жинағын жасауға қатысты. 122 трек жанкүйерлер назарына ұсынылды. Әр елде ерекше болған альбомда әр дискіде шамамен 17-18 трек болды.
Сонымен қатар, Майкл Джексон 2009 жылы шығарылуы керек болатын өзінің жеке альбомын жазды. Альбомда Will.I.Am рэперлері, Kanye West және R&B әншісі Акон бар.
* 2008 жылдың қараша айында Бахрейн Королінің ұлы Шейх Абдуллаһ бин Хамад әл-Халифа, оның шақыруымен әнші осы елде болды, Майкл Джексонға келісімшарттық міндеттемелерді орындамағаны үшін сот ісін бастады. Шейх одан жеті миллион доллар төленуін талап етті. 
* 2009 жылы наурызда Майкл Лондондағы «This Is It Tour» атты соңғы концерттер сериясын ойнайтынын мәлімдеді. Концерттер 2009 жылдың 13 шілдесінде басталып, 2010 жылдың 6 наурызында аяқталады деп жоспарланған болатын. Джексон 2009 жылдың 5 наурызында арнайы баспасөз конференциясында сахнаға оралатынын жариялаған кезде, бұл 20 000 адамға арналған The O2 аренасындағы 10-ға жуық концерт болды. Алайда билеттерге сұраныстың көп болғаны соншалық, тағы 40 шоуды жоспарлау керек болды. Концерт туры әншінің қайтыс болуына байланысты болмады.

## Альбомдары
* Got to Be There (1972)
* Ben (1972)
* Music & Me (1973)
* Forever, Michael (1975)
* Off the Wall (1979)
* Thriller (1982)
* Bad (1987)
* Dangerous (1991)
*  (1995)
* Invincible (2001)

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 

Санат:Лос Анжелесте қайтыс болғандар
Санат:Форест-Лаун зиратында жерленгендер
Санат:АҚШ сазгерлері
Санат:АҚШ бишілері
Санат:АҚШ хореографтары
Санат:АҚШ музыка продюсерлері
Санат:АҚШ кәсіпкерлері
Санат:АҚШ сценарийшілері
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері
Санат:Майкл Джексон
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Epic Records орындаушылары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Гиннесстің рекордтар кітабының рекордсмендері
Санат:MTV Video Music Awards жеңімпаздары
Санат:Жас актер сыйлығының иегерлері
Санат:Джексондар отбасы
Санат:Дәрі дозасын көбейтуден қайтыс болғандар
Санат:Motown орындаушылары
Санат:АҚШ бала-әншілері
Санат:АҚШ поп-вокалшылары
Санат:Диско жанрындағы музыканттар
Санат:АҚШ рок-вокалшылары