Қазақстан бауырымен жорғалаушылары тізімі

**Қазақстан бауырымен жорғалаушылары тізімі** — Қазақстан Республикасының аймағында табылған бауырымен жорғалаушылар класының жануарларының тізімі.

Қазақстанда бауырымен жорғалаушылар класына жататын 2 тасбақа түрі, 26 түр кесіртке және 21-ден астам жыландар мекендейді.

## [[Тасбақалар]] отряды (''Testudines'')
* *[[Emydidae]]* тұқымдасы
**  *[[Emys]]* тегі
*** Батпақ тасбақасы (*Emys orbicularis*)

* *[[Testudinidae]]* тұқымдасы
**  *Agrionemys* тегі 
*** Дала тасбақасы (*Agrionemys horsefieldii*)

File:Emys.jpg|Батпақ тасбақасы
File:Testudo_horsfieldii;_Baikonur_001.jpg|Дала тасбақасы


## [[Кесірткелер]] отряды (''Sauria'')
* Жармасқылар тұқымдасы (*Gekkonidae*) 
** *[[Alsophylax]]* тегі
*** Шиқылдауық жармасқы (*Alsophylax pipiens*)
** *[[Crossobamon]]* тегі 
*** Тарақсаусақты жармасқы (*Crossobamon eversmanni*)
** *[[Cyrtopodion]]* тегі
*** Каспий жармасқысы (*Cyrtopodion caspium*)
** *[[Mediodactylus]]* тегі
*** Сұр жармасқы (*Mediodactylus russowii*)
** *[[Tenuidactylus]]* тегі
*** Каспий жармасқысы (*Tenuidactylus caspius*)
*** Түркістан жармасқысы (*Tenuidactylus fedtschenkoi*)
** *[[Teratoscincus]]* тегі
*** Жалтырауық жармасқы (*Teratoscincus scincus*)

File:Teratoscincus_scincus_scincus;_Qyzylorda_province;_052007.jpg|Жалтырауық жармасқы

* Scincidae тұқымдасы
** Жалаңкөз тегі (*Ablepharus*)
*** Шөл жалаңқөзі (*Ablepharus deserti*)
** *[[Asymblepharus]]* тегі
*** Алай жалаңкөзі (*Asymblepharus alaicus*)
* Нағыз кесірткелер  тұқымдасы (*Lacertidae*)
** Кесірттер тегі (*Eremias*)
*** Түрлі түсті кесіртке (*Eremias arguta*)
*** *[[Eremias grammica]]* 
*** *[[Eremias intermedia]]*
*** *[[Eremias lineolata]]*
*** Үлкен көз кесіртке (*Eremias multiocellata*)
*** *[[Eremias nikolskii]]*
*** *[[Eremias scripta]]*
*** *[[Eremias velox]]*
*** Шұбар кесіртке (*Eremias vermiculata*)
*** *[[Eremias przewalskii]]*

File:PICT0981.JPG|Eremias arguta
Сурет:Eremias_lineolata_Линейчатая_ящурка_(01).JPG|Eremias lineolata

** *[[Lacerta]]* тегі
*** Секіргіш кесіртке (*Lacerta agilis*)
** Орман кесірткесі
*** Тірі туатын кесіртке (*Zootoca vivipara*)

File:Lacerta agilis male 2011 G1.jpg|Lacerta agilis
File:WaldeidechseB064.jpg|Тірі туатын кесіртке

* Кеселтәрізділер туысы (*Varanoidea*)
** Кеселдер тегі (*Varanus*)
*** Сұр кесел түрі (*Varanus griseus*)
**** *Varanus griseus caspius* түршесі

File:Varanus_griseus.JPG|Varanus griseus

* Агамалылар тұқымдасы (*Agamidae*)
** Trapelus тегі
*** *[[Trapelus sanguinolentus]]*
** Батбат кесірткелер тегі (*Phrynocephalus*)
*** *[[Phrynocephalus guttatus]]*
*** *[[Phrynocephalus helioscopus]]*
*** *[[Phrynocephalus interscapularis]]*
*** *[[Зайсан батбат кесірткесі]]* (*Phrynocephalus melanurus*)
*** Батбат кесіртке (*Phrynocephalus mystaceus*)
*** Шұбар батбат кесіртке (*Phrynocephalus versicolor*)
*** *[[Phrynocephalus moltschanowi]]*
*** *[[Phrynocephalus reticulatus]]*
*** *[[Phrynocephalus salenskyi]]*

File:Trapelus_sanguinolentus_003.jpg|Trapelus sanguinolentus
File:Phrynocephalus versicolor.jpg|Шұбар батбат кесіртке
File:Phrynocephalus_mystaceus.jpg|Батбат кесіртке

* Ұршықсап кесірткелер тұқымдасы (*Anguidae*)
** *[[ Anguis]]* тегі
*** *[[Anguis Fragilis]]*
** *[[Pseudopus]]* тегі
*** Сарыжылан (*Pseudopus apodus*)

File:Sheltopusik_057.jpg|Сарыжылан
File:Blindschleiche.jpg|*Anguis Fragilis*


## [[Жыландар]] (''Serpentes'')
* Жалғанаяқтылар тұқымдасы (*Boidae*)
** Айдаһарша тегі  (*Eryx*)
*** Құм айдаһаршасы  (*Eryx miliaris*)
*** Шығыс айдаһаршасы  (*Eryx tataricus*)
* Сарыбас жыландартәрізділер тұқымдасы (*Colubridae*)
** *[[Coluber]]* тегі
*** *[[Coluber karelinii]]*
*** *Coluber nummifer*
*** *Coluber ravergieri*
*** Қызылжолақ қарашұбар жылан (*Coluber rhodorhachis*)
*** Жолақ қарашұбар жылан (*Coluber spinalis*)
** *Coronella* тегі
*** *[[Coronella austriaca]]*
** *[[Elaphe]]* тегі
*** *[[Elaphe dione]]*
*** *[[Elaphe sauromates]]*
*** Төртжолақты қарашұбар жылан (*Elaphe quatuorlineata*)
** *Hierophis* тегі
*** Сарыбауыр қарашұбар жылан (*Hierophis caspius*);
** *Natrix* тегі
*** Кәдімгі сарыбас жылан (*Natrix natrix*);
*** Су жылан (*Natrix tesellata*);
** *[[Psammophis]]* тегі 
*** Оқжылан (*Psammophis lineolatus*);
** *[[Spalerosophis]]* тегі
*** *[[Spalerosophis diadema]]* тегі

File:CoronellaAustriaca2.jpg|Coronella austriaca
File:Coluber_caspius.jpg|Сарыбауыр қарашұбар жылан
File:Natrix_Natrix_head_2009_G2.jpg|Кәдімгі сарыбас жылан
File:Natrix_tessellata.jpg|Су жылан
File:Psammophis lineolatus; Qyzylorda province; 052007.jpg|Psammophis lineolatus

* Сұр жыландар тұқымдасы
** *[[Gloydius]]* тегі
*** Кәдімгі қалқантұмсық жылан (*Gloydius halys*)
** Сұр жыландар (*Vipera*)
*** Кәдімгі сұржылан (*Vipera berus*)
*** Дала сұржыланы (*Vipera renardi*)
*** *[[Vipera altaica]]*
** *[[Macrovipera]]* тегі
*** Гюрза (*Macrovipera lebetina*)

File:Gloydius halys 1.JPG|Кәдімгі қалқантұмсық жылан
File:Kreuzotter_(Skagen,_Denmark).jpg|Vipera berus
File:Viper2.jpg|Vipera ursinii
File:Macrovipera_lebetina_obtusa01.jpg|Гюрза


## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Reptiles Database: Kazakhstan

## Тағы қараңыз
* Қазақстан құстары тізімі
* Қазақстан сүтқоректілері тізімі

Санат:Қазақстан фаунасы
Санат:Бауырымен жорғалаушылар
Санат:Тізімдер