Ономакл

**Ономакл** (грекше: Ὀνομακλῆς; б.з.д. 403 жылдан кейін қайтыс болған) — ежелгі грек қолбасшысы және саяси қайраткер, Афина азаматы, Пелопоннес соғысына қатысқан. Б.з.д. 412/411 жылдары стратег қызметін атқарған, б.з.д. 411 жылы Төртжүздер Кеңесінің құрамында болған, ал б.з.д. 404—403 жылдары Спарта гарнизонына сүйене отырып Афинаны басқарған Отыз тиранның бірі болған. Тирания құлатылғаннан кейінгі оның тағдыры туралы ешқандай мәлімет жоқ.

## Өмірбаяны
Афина азаматы Ономаклдың есімі алғаш рет бізге жеткен дереккөздерде б.з.д. 412 жылдағы оқиғалармен байланысты аталады, ол кезде Элладада Пелопоннес соғысы жүріп жатқан. Ол б.з.д. 412/411 жылдарға стратег ретінде сайланып, Фриних және Скиронидпен бірге 48 кемеден тұратын афина-аргос флотын бастап Ионияға аттанады. Одақтастар Милет түбінде спарталықтар мен парсыларды жеңіп, қаланы қоршауға алмақ болғанымен, батыстан Пелопоннес және Сицилия ірі флоттарының  келе жатқанын естіп, Самосқа шегінеді. Фукидидтің айтуынша, Ономакл мен Скиронид шайқасуға шақырғанымен, Фриних кері шегінуге көндірген. Шамасы, сол жылы Ономакл Афинаға оралды. Сол жылдың соңында Ономакл Стромбихид және Еуктемонмен бірге Самостан Хиос аралына қарай 30 әскери кеме және бірнеше гоплиттер тиелген көлік кемелерінің басында аттанады.

Б.з.д. 411 жылы Афинада олигархиялық төңкеріс орын алған кезде Ономакл қалада болған. Ол биліктің ауысуын қолдап, жаңа жоғарғы орган — Төртжүздер Кеңесінің мүшесі атанды, кейін Спартаға бейбіт келіссөздер жүргізуге аттанды. Алайда сол жылы Афинада демократиялық құрылым қайта қалпына келтірілді. Елшілер опасыздық жасады деп айыпталып, сотқа тартылды; Антифонт пен Архептолем өлім жазасына кесілді, ал Ономакл Аттикадан дер кезінде қашып үлгергендіктен, аман қалған.

Б.з.д. 404 жылға қарай Ономакл өз отанына оралуға мүмкіндік алды. Пелопоннес соғысы аяқталған соң ол Отыздықтар коллегиясының (кейін бұл мүшелерді "Отыз тиран" деп атады) құрамына енді — бұл орган Афинаны Спарта гарнизонының қолдауымен басқарды. Белгілі деректерге сүйенсек, Ономакл кеңестің халық жиналысында (экклесияда) сайланған үштен бір бөлігіне кірген және Кекропида филасына жататын.

Оның кейінгі тағдыры туралы нақты мәліметтер жоқ. Антикалық авторлар айтуынша, азаматтық соғыста жеңіліс тапқаннан кейін «тирандардың» көпшілігі б.з.д. 403 жылы Элефсинге қашқан, кейін олардың бір бөлігі сотқа тартылып, кейбірі өлтіріліп, өзгелері Грекияның басқа аймақтарында бас сауғалаған.

Ономакл есімді афиналық азамат Лисийдің бізге фрагмент түрінде жеткен бір сөзінде де кездеседі. Ғалымдардың жорамалы бойынша, бұл — стратег әрі Отыздықтардың бұрынғы мүшесі Ономакл болуы мүмкін; егер солай болса, онда оның қызы да болған.

## Дереккөздер

## Әдебиеттер
# *Ксенофонт.* Греческая история. — СПб.: Алетейя, 2000. — 448 с. — ISBN 5-89329-202-2.
# *Суриков И.* Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — М.: Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4.
# *Фукидид.* История. — М.: АСТ, Ладомир, 1999. — 736 с. — ISBN 5-86218-359-0. 
# *Reincke G.* Onomakles // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1939. — Bd. XVIII, 1. — Kol. 491.
# *Beck H.* Onomakles // Der Neue Pauly. — 2000. — Bd. 8.

Санат:Ежелгі Афина
Санат:Отыз тиран
Санат:Ежелгі Грекия саясаткерлері
Санат:Ежелгі заман саясаткерлері