open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева

**Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева** (6 қыркүйек 1988, Тереңөзек, Қызылорда облысы) — Қоғам қайраткері, Ел жанашыры, логопед-дефектолог, практик, логопедиялық және дефектологиялық оқулықтардың, лого әндердің авторы.

## Өмірбаяны
1995-2004 ж. аралығында №35 Иса Тоқтыбаев атындағы орта мектепте білім алған.

2004-2007 ж. аралығында М.Мәметова атындағы гуманитарлық колледжде «3 жастан 10 жасқа дейінгі балаларға білім беру» мамандығы бойынша білім алған.

2007-2010 ж. аралығында Қазақ Мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінде «Дефектология» мамандығы бойынша «бакалавр» академиялық дәрежесін алды.

2010-2012 ж. аралығында осы университетте, осы мамандық бойынша «магистр» академиялық дәрежесін иемденді.

Ең алғаш Қызылорда қаласындағы «Болашақ» университетінде, бір жылдан кейін Қазақ мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінде дефектолог қызметін атқарған. Кейін бұл саланы тереңірек зерттеу үшін әртүрлі күрделі диагнозы бар балаларға арналған «Кеңес» орталығында қызмет атқарған. 

Қазіргі таңда, өзінің «Сөйлеу және мінез-құлықты түзету және дамыту» орталығында балаларды қабылдап, ата-аналарға кеңес береді. Және де логопед-дефектолог мамандарға және мүмкіндігі шектеулі балалардың ата-аналарына практикалық курстар өткізеді

## Марапаттары
* «Алтын адам - 2022» номинациясының иегері.
* «Ел жанашыры» энциклопедиясына еніп, төс белгісін иеленді.
* «300 Қайраткер» энциклопедиясына енді.
* «Алтын жүрек» номинациясының иегері.
* «Намыс» төс белгісінің иегері.
*Құрмет орденінің иегері. 
*ҚР Президентінің алғыс хаты иегері.

## Жеке өмірі
Тұрмыста. Жолдасы - Рүстем. Ұлдары - Даниэль, Азиз
## Сілтемелер
*https://baq.kz/sau-balany-da-tua-almadyn-sen-bir-kemis-ayelsin-331102/
Санат:Қоғам қайраткерлері
Асылзат Ералықызы Қамбарбекова

**Асылзат Ералықызы Қамбарбекова** (2 қараша 1987, Маяқұм, Отырар ауданы) — Ел Жанашыры, меценат, қоғам қайраткері. Қазақстандағы Тұңғыш “Бағдаршам” Әйелдер автомектебінің негізін қалаушысы.

## Өмірбаяны
Түркістан облысы, Маяқұм ауылында дүниеге келген.

Түркістан қаласындағы Абай атындағы мектепті аяқтап, кейін қаржы несие мамандығын алған.

Тұрмыста.

## Марапаттары
2023 ж. «Намыс» төс белгісі

2024 ж. «300 Қайраткер» кітабына енді,Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Алғыс хаты

2024 ж. Аманат партиясының Алғыс хаты, «Алтын Жүрек» статуэткасы, «Ел Жанашыры» медалі, «Ел таңдауы №1» статуэткасы

2025 ж. «Алтын Жүрек» статуэткасы,Дүниежүзілік Мықты Әйелдер форумының Алғыс хаты

2026 ж. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Алғыс хаты 

Санат:Қоғам қайраткерлері
Либертадорес суперкубогы 1996

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1996** — турнирдің тоғызыншы жарысы.
## 1 раунд

|}
### 2 раунд

## Ширек финал

|}
## Жартылай финал

|}
## Финал

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1996 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1995

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1995** (*Supercopa Sudamericana 1995*) — турнирдің сегізінші жарысы.

## 1 раунд

|}
## 2 раунд

## 1/4 финал

|}
## Жартылай финал

|}
## Финал

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1995 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1994

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1994** — турнирдің жетінші жарысы. 
## 1 раунд

|}
## Ширек финал

|}
## Жартылай финал

|}

## Финал

----

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1994 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1993

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1993** — турнирдің алтыншы жарысы.
## 1 раунд

|}
## 1/4 финал

|}

## Жартылай финал

|}
## Финал

----

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1993 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1990

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1990** — турнирдің үшінші маусымы.
## 1 раунд

|}
## Ширек финал

|}

## Жартылай финал

|}
## Финал

|}

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1990 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1989

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1989** (*1989 Supercopa Libertadores*) — турнирдің екінші маусымы. 

## 1 раунд

|}
## 1/4 финал

|}
## 1/2 финал

|}
## Финал

|}

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1989 жылғы футбол
Либертадорес суперкубогы 1988

**[[Либертадорес суперкубогы]] 1988** (*1988 Supercopa Libertadores*)  — турнирдің бірінші маусымы. 
## 1 раунд

|}
## Ширек финал

|}
## 1/2 финал

|}
## Финал

|}

Санат:Либертадорес суперкубогы
Санат:1988 жылғы футбол
Суруга банкі кубогы

**Суруга банкі кубогы** — 2008-2019 жылдары өткізілген футбол турнирі. Оған Жапония чемпионы мен Оңтүстік Америка кубогының жеңімпазы қатысты.

2024 жылы қайта жалғасты.
## Матчтар
} ЛДУ Кито
|Олимпиада, Токио
|-
|2011
| **[[Джубило Ивата]]**
|**2:2** (пен. 4:2)
| Индепендьенте
|Экопа, Фукурои
|-
|2012
| **[[Касима Антлерс]]**
|**2:2** (пен. 7:6)
| Универсидад де Чили
|Касима, Касима
|-
|2013
| **[[Касима Антлерс]]**
|**3:2**
| Сан-Паулу
|Касима, Касима
|-
|2014
| **[[Касива Рейсол]]**
|**2:1**
| Ланус
|Хитати, Касива
|-
|2015
| **[[Ривер Плейт]]**
|**3:0**
| Гамба Осака
|Экспо '70, Осака
|-
|2016
| **[[Индепендьенте Санта-Фе|Санта-Фе]]**
|**1:0**
| Касима Антлерс
|Касима, Касима
|-
|2017
| **[[Урава Ред Даймондс]]**
|**1:0**
| Шапекоэнсе
|Сайтама 2002, Сайтама
|-
|2018
| **[[Индепендьенте]]**
|**1:0**
| Сересо Осака
|Нагаи, Осака
|-
|2019
| **[[Атлетико Паранаэнсе]]**
|**4:0**
| Сёнан Бельмаре
|Хирацука, Хирацука
|}

Санат:Суруга банкі кубогы
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Мерконорте кубогы

**Мерконорте кубогы** — 1998-2001 жылдары Оңтүстік Американың солтүстігіндегі елдер клубтары арасындағы турнир. Турнирге Боливия, Эквадор, Колумбия, Венесуэла, Перу клубтары қатысты.

## Финалдар

Санат:КОНМЕБОЛ турнирлері
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Әлемдік саясаттың жаһандануы

**Әлемдік саясаттың жаһандануы: халықаралық қатынастарға кіріспе** () — халықаралық қатынастарға (ХҚ) кіріспе болып табылады және негізгі теориялар мен жаһандық мәселелерді жан-жақты қамтуды ұсынады. Джон Бейлис, Патрисия Оуэнс және Стив Смит өңдеген. Оның 1997 жылы алғаш рет жарияланған сегіз басылымы бар, осы кітапта осы саланың жетекші ғалымдары оқырмандарды ХҚ тарихымен, теориясымен, құрылымдарымен және негізгі мәселелерімен таныстырады, студенттерді оқу барысында тамаша кіріспе және тұрақты нұсқаулықпен қамтамасыз етеді.

## Авторлар туралы
**Патрисия Оуэнс** — автор және профессор. Ол Оксфордтағы Сомервилл колледжінің оқытушысы және Оксфорд университетінің халықаралық қатынастар профессоры.

**Джон Бейлис** — саясат және халықаралық қатынастардың құрметті профессоры және Суонси университетінің бұрынғы проректоры.

**Стив Смит** — Эксетер университетінің бұрынғы вице-канцлері және халықаралық зерттеулер профессоры.

## Мазмұны

### Бірінші бөлім: Жаһандық дәуірдегі халықаралық қатынастар
«Кіріспе» — Джон Бейлис, Стив Смит және Патрисия Оуэнс

1. «Жаһандану және жаһандық саясат» — Энтони МакГрю

### Екінші бөлім: Тарихи контекст
2. «Халықаралық қоғамның эволюциясы» — Дэвид Армстронг

3. «Халықаралық тарих, 1900-1999» — Лен Скотт

4. «Қырғи-қабақ соғыстың аяқталуынан жаңа жаһандық дәуірге дейін» — Майкл Кокс

5. «Өсіп келе жатқан державалар және қалыптасып келе жатқан жаһандық тәртіп» — Эндрю Хуррел

### Үшінші бөлім: Әлемдік саясат теориялары
6. «Реализм» — Тим Данн және Брайан Шмидт

7. «Либерализм» — Тим Данн

8. «Қазіргі негізгі ағымдар: неореализм және неолиберализм» — Стивен Л.Лэми

9. «Халықаралық қатынастардың марксистік теориялары» — Стивен Хобден және Ричард Вин Джонс

10. «Әлеуметтік конструктивизм» — Майкл Барнетт

11. «Постструктурализм» — Лене Хансен

12. «Постколониализм» — Кристин Сильвестр

13. «Халықаралық этика» — Ричард Шапкотт

## Дереккөздер

Санат:Халықаралық қатынастар
Санат:Жаһандық саясат
Санат:Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық
Меркосур кубогы

**Меркосур кубогы** — 1998-2001 жылдары Оңтүстік Американың оңтүстігіндегі елдердің (Аргентина, Бразилия, Уругвай, Парагвай, Чили) клубтары қатысқан халықаралық футбол турниррі.

## Финалдар

Санат:КОНМЕБОЛ турнирлері
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Алтын кубок

**Алтын кубок** — 1993-1996 жылдары Оңтүстік Америкада ойнатылған футбол турнирі. Оған Либертадорес кубогы, КОНМЕБОЛ кубогы, Либертадорес суперкубогы, Либертадорес суперкубогы иелерінің кубогы турнирлерінде жеңімпаз атанған клубтар қатысты.

## Финалдар

## 1993
### Қатысушылар

### Жартылай финал

|}

### Финал

## 1995
### Қатысушылар

### Финал

----

## 1996

### Қатысушылар

### Жартылай финал

----

### Финал

## Сілтемелер
*http://www.flamengo.com.br/site/conteudo/conteudo.php?id=107
*https://web.archive.org/web/20160304064022/http://www.cruzeiro.com.br/index2.php?section=historia_titulospro&idm=3

Санат:КОНМЕБОЛ турнирлері
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Либертадорес суперкубогы иелерінің кубогы

**[[Либертадорес суперкубогы]] иелерінің кубогы** — 1992, 1994 жылдары екі рет өткізілген Оңтүстік Америкадағы клубтық футбол турнирі.

1997 жылы Либертадорс суперкубогы тоқтаған соң турнир де өткізілуін тоқтатты.

## Финалдар

## 1992

### Жартылай финал

----

### 3 орын

### Финал

## 1994
Қатысушылардың біразы бас тартты да, екі команда ғана кубокты сарапқа салды.
### Финал

----

## 1998
Турнир белгіленген уақытта өткізілмей, 1998 жылғы әлем чемпионатынан кейінге қалдырылды. Бірақ демеуші табылмай, сол күйі өткізілмеді.
### Қатысушылар
*  Крузейро
*  Сан-Паулу
*  Бока Хуниорс
*  Ривер Плейт
*  Велес Сарсфилд
*  Расинг
*  Индепендьенте
*  Олимпия

## Сілтемелер

* RSSSF

Санат:КОНМЕБОЛ турнирлері
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Самат Исламұлы Ордабаев

**Самат Исламұлы Ордабаев** (13 қаңтар 1958, Гвардия ауданы, Талдықорған облысы, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, дипломат. Украина (2016—2020) мен Молдовадағы (2017—2020) елші. I дәрежелі кеңесші және ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты.

## Өмірбаяны
1980 жылы Қазақ ауыл шаруашылық институтын тәмамдады.

1981—1983 жылдары Ленин атындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясын оқыды.

1989 жылы Ленинградта ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады.

1983—1990 жылдары ғылыми жұмыстармен айналысты.

1990—1992 жылдары ҚазКСР Мемлекеттік экономикалық комитетінде Қазақ ғылыми-техникалық және нарықтық-коммерциялық ақпарат ҒЗИ бөлімінің меңгерушісі болып жұмыс істеді.

1992—1993 — Қазақстан Қазақ ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының ғылыми хатшысы.

1993—1995 — Қазақстан Ғылым және жаңа технологиялар министрлігі департаменті басшысының орынбасары.

1995—1998 — Қазақстан ТМД елдерімен ынтымақтастық жөніндегі мемлекеттік комитетінің бөлім басшысы.

1998—2000 — Қазақстан сыртқы істер министрлігінің екінші және бірінші хатшысы, бөлім бастығы, басқарма бастығы.

2000—2003 — Қазақстанның Беларусьтегі елшілігінің кеңесшісі.

2003—2004 — ТМД істері комитеті төрағасының орынбасары және Қазақстан сыртқы істер министрлігі ТМД істері департаментінің директоры.

2004—2006 — атқару комитеті төрағасының орынбасары – ТМД атқарушы хатшысы.

2006—2013 — Қазақстанның Ресей елшілігіндегі кеңесші-елшісі.

2013—2016 — Қазақстан сыртқы істер министрінің орынбасары.

2016—2020 — Қазақстанның Украинадағы елшісі.

2017—2020 — Қазақстанның Молдовадағы елшісі. 

## Марапаттары

* Ерен еңбегі үшін медалі (2013).
* 1-дәрежелі Еуразиялық экономикалық одақты құруға қосқан үлесі үшін медалі
* Қазақстан президентінің алғысы.
* Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы мадақтамасы.

## Дереккөздер
Загреб жупаниясы

**Загреб жупаниясы** () — Хорватияның солтүстігінде орналасқан жупания.

Бұл жупания Хорватияның астанасы Загреб қаласының айналасындағы аумақты қамтиды, ал Загреб өзі Загреб жупаниясының әкімшілік орталығы болғанымен, оның құрамына кірмейді.

Загреб қаласымен, солтүстікте Крапина-Загорье және Вараждин жупанияларымен, шығысында Беловар-Билогора жупаниясымен, оңтүстігінде Сисак-Мославина жупаниясымен және оңтүстік-батысында Карловац жупаниясымен шектеседі.

## Әкімшілік бөлінісі
Загреб жупаниясы 9 қалаға және 25 қауымдастыққа бөлінеді:

## Дереккөздер

Санат:Хорватия жупаниялары
Беловар-Билогора жупаниясы

**Беловар-Билогора жупаниясы** () — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның атауы оның ең ірі қаласы Беловар мен жупанияның солтүстігінде орналасқан Било-Гора қыратына байланысты қойылған.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 2640 км². Солтүстігінде Копривница-Крижевци жупаниясымен, солтүстік-шығысында Вировитица-Подравина жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Пожега-Славония жупаниясымен, оңтүстік-батысында Сисак-Мославина жупаниясымен және батысында Загреб жупаниясымен шектеседі. Беловар-Билогора — басқа мемлекеттермен шекаралас емес үш хорват жупаниясының бірі.

## Халқы және әкімшілік бөлінісі
2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 133 084 адам тұрған. Ұлттар бойынша олар келесідей бөлінген:

* хорваттар — 82,56 %
* сербтер — 7,08 %
* чехтер — 5,33 %
* басқалар — 5,03 %

Чехтердің едәуір қауымы Дарувар қаласы мен оның айналасында тұрады.

Әкімшілік тұрғыдан жупания 5 қалаға және 23 қауымдастыққа бөлінеді:

**Қалалар**
* Беловар қаласы, жупанияның астанасы, 27 783 адам
* Дарувар қаласы, 9815 адам
* Гарешница қаласы, 4252 адам
* Грубишно-Поле қаласы, 3171 адам
* Чазма қаласы, 2878 адам

**Қауымдастықтар:**

* Берек
* Дежановац
* Джуловац
* Херцеговац
* Иванска
* Капела
* Кончаница
* Нова-Рача
* Ровище
* Северин
* Сирач
* Шандровац
* Штефанье
* Велика-Писаница
* Велика-Трновитица
* Велики-Грджевац
* Велико-Тройство
* Зрински-Тополовац

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты
* Жупанияның туристік қоғамдастығы

Санат:Хорватия жупаниялары
Брод-Посавина жупаниясы

**Брод-Посавина жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-шығысында орналасқан жупания. Жупания аумағы Сава өзенінің сол жағалауымен бойлай созылып жатқан, Посавина деп аталатын тарихи аймақта орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Славонски Брод қаласы.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 2030 км². Батысында Сисак-Мославина жупаниясымен, шығысында Вуковар-Срем жупаниясымен, солтүстігінде Пожега-Славония жупаниясымен және солтүстік-шығысында Осиек-Баранья жупаниясымен шектеседі. Жупанияның оңтүстігі Босния және Герцеговинамен шекараласады (шекара Сава өзені бойымен өтеді). Оңтүстікте, Саваға жақын орналасқан аумақтар тегіс, ал солтүстігінде таулар бар, олардың ең биігі — Псунь. Жерлері өте құнарлы.

## Халқы
2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 172 993 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 94 % — хорваттар, 3 % — сербтер, 0,3 % — ромалар, 0,21 % — босниялықтар, 0,18 % — украиндар, 0,16 % — албандар.

## Әкімшілік бөлінісі
Жупания 28 әкімшілік бірлікке (2 қала, 26 қауымдастық) бөлінеді:

**Қалалар:**
* Славонски Брод, жупанияның астанасы, 64 000 адам
* Нова Градишка, 35 400 адам

**Қауымдастықтар:**
* Бебрина
* Бродски Ступник
* Буковле
* Черник
* Давор
* Доньи Андриевцы
* Драгалич
* Гарчин
* Горнья Врба
* Горньи Богичевцы
* Грудинцы
* Клакар
* Нова Капела
* Окучани
* Оприсавцы
* Ориовац
* Подцркавлье
* Решетари
* Сибинь
* Сикиревцы
* Славонски Шамац
* Стара Градишка
* Старо Петрово Село
* Велика Копаница
* Врбье
* Врполье

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Вараждин жупаниясы

**Вараждин жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік бөлігінде, Словениямен шекаралас орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Вараждин қаласы.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 1262 км². Солтүстігінде Меджимурье жупаниясымен, оңтүстік-шығысында Копривница-Крижевци жупаниясымен, оңтүстігінде Загреб жупаниясымен, оңтүстік-батысында Крапина-Загорье жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-батысында жупания Словениямен шекаралас. Жупания арқылы Будапешт — Вараждин — Загреб және Марибор — Вараждин — Осиек бағытында маңызды автокөлік және теміржол магистральдары өтеді.

Жупанияның солтүстік бөлігі Драва өзенінің төменгі аңғарында орналасса, оңтүстік бөлігі көбірек төбелі. Крапина-Загорье жупаниясымен шекара Иваншчица таулары бойымен, Копривница-Крижевци жупаниясымен шекара Калник таулары бойынша өтеді.

## Халқы және әкімшілік бөлінісі
2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 184 769 адам тұрған, олардың 97,7 % — хорваттар, 0,4 % — сербтер, 0,3 % — словендер.

Әкімшілік тұрғыдан жупания 6 қала мен 22 қауымдастыққа бөлінеді (2001 жылғы мәліметтер бойынша).

**Қалалар:**
* Вараждин
* Лудбрег
* Лепоглава
* Иванец
* Нови Мароф
* Вараждинске Топлице

**Қауымдастықтар:**
* Бедня
* Беретинец
* Брезница
* Брезнички Хум
* Цестица
* Донья Воча
* Доньи Мартиянец
* Горни Кнегинец
* Ялжабет
* Кленовник
* Льюбешчица
* Мали-Буковец
* Марушевец
* Петриянец
* Срачинец
* Свети-Джурдж
* Свети Илия
* Трновец Бартоловечки
* Велики Буковец
* Видовец
* Виница
* Високо

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Вировитица-Подравина жупаниясы

**Вировитица-Подравина жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-шығысында орналасқан жупания. Жупанияның атауы әкімшілік орталығы — Вировитица қаласы мен Драва өзені бойында, Мажарстанмен шекаралас Подравина тарихи аймақта орналасқан.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 2024 км². Шығысында жупания Осиек-Баранья жупаниясымен, оңтүстігінде Пожега-Славония жупаниясымен, оңтүстік-батысында Беловар-Билогора жупаниясымен, солтүстік-батысында Копривница-Крижевци жупаниясымен шектеседі. Солтүстігінде Вировитица-Подравина жупаниясы Мажарстанмен шекараласады, шекара Драва өзені бойымен өтеді. Жупания аумағында Будапешт — Баня Лука және Вараждин — Осиек бағытындағы маңызды теміржол және автокөлік магистральдары орналасқан.

## Халқы және әкімшілік бөлінісі
2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 93 389 адам тұрған, олардың 89,5 % — хорваттар, 7,1 % — сербтер, 0,3 % — мажарлар.

Жупания үш қала мен 13 қауымдастыққа бөлінеді (2001 жылғы мәліметтер бойынша).

**Қалалар:**
* Вировитица, жупанияның әкімшілік орталығы, халық саны 15 589 адам
* Слатина, халық саны 10 920 адам
* Ораховица, халық саны 4262 адам

**Қауымдастықтар:**
* Црнац
* Чачинци
* Чаджавица
* Градина
* Лукач
* Миклеуш
* Нова Буковица
* Питомача
* Сопье
* Сухополе
* Шпишич Буковица
* Вочин
* Зденци

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Вуковар-Срем жупаниясы

**Вуковар-Срем жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-шығыс шетінде орналасқан жупания. Жупания Славония, Срем және Подравина тарихи аймақтарының тоғысқан жерінде орналасқан. Жупанияның әкімшілік орталығы — Вуковар қаласы, бірақ халық саны бойынша ең үлкен қала — Винковци.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 2454 км². Батысында Брод-Посавина жупаниясымен, солтүстік-батысы мен солтүстігінде Осиек-Баранья жупаниясымен шектеседі. Оңтүстігінде жупания Босния және Герцеговинамен, солтүстік-шығысыта, шығыста мен оңтүстік-шығыста Сербиямен шекаралас. Солтүстік-шығыстағы шекара Дунай бойымен өтеді.

Жупанияның аумағы негізінен тегіс, тек шығысында Фрушка Гора орманды қырат орналасқан. Топырағы құнарлы. Вуковар-Срем жупаниясының аумағында неолит дәуірінің археологиялық ескерткіштері бар. Жупанияның қалалары Хорватиядағы соғыс кезінде қатты зардап шекті.

## Халқы
2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша жупания аумағында 204 768 адам тұрған. Жупанияның ұлттық құрамы: 78,3 % — хорваттар, 15,5 % — сербтер, 1 % — мажарлар, 0,9 % — русиндер.

## Әкімшілік бөлінісі
Әкімшілік жағынан жупания 31 қауымдастыққа (5 қала, 26 қауымдастық) бөлінеді:
* Вуковар — жупанияның астанасы, халқы 30 126 адам
* Винковци — халқы 33 239 адам
* Жупаня — халқы 13 775 адам
* Отук — халқы 5858 адам
* Илок — халқы 5897 адам
* Трпинья 
* Борово 
* Тординцы 
* Маркушица 
* Ярмина 
* Иванково 
* Воджинцы 
* Стари Микановцы 
* Бабина Греда 
* Церна 
* Градиште 
* Андрияшевцы 
* Привлака 
* Бошняцы 
* Дреновцы 
* Гунья 
* Врбанья 
* Нийемцы 
* Товарник 
* Ловас 
* Томпоевцы 
* Стари Янковцы 
* Негославцы 
* Богдановцы (Богдановцы, Петровцы және Свиняревцы)
* Нуштар 
* Штитар  — 2006 жылы Жупанья қаласынан бөлініп шыққан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Задар жупаниясы

**Задар жупаниясы** () — Адрия теңізінің солтүстік жағалауында орналасқан Хорватиядағы жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Задар қаласы, ол тарихи мұрасы, сәулеттік ескерткіштері мен көркем жағажайларымен танымал.

## Географиясы және климаты
Жупания Дуги Оток, Углян, Пашман аралдарын және Паг аралының үлкен бөлігін, сондай-ақ басқа да кішігірім аралдарды (Вир, Олиб, Иж және басқалары) қамтиды. Мұнда Пакленица ұлттық паркі орналасқан.

Жупанияның аумағы 7854 км², оның 3646 км² — құрлық, бұл Хорватияның жалпы аумағының 6,4%-ын құрайды. Су аймақтары 3,632 км²-ді (шамамен 12% аумақтық сулар), ал 580 км²-ді 300-ден астам аралдар (Задар топаралы) алып жатыр. Аралдармен қоса жағалау сызығының ұзындығы — 1300 км².

Биоград-на-Мору қаласының маңында Хорватиядағы ең үлкен табиғи көл — Врана көлі орналасқан.

## Халқы
2001 жылғы деректер бойынша жупания халқтың ұлттық құрамы - хорваттар (93,30%), сербтер, албандар, босниялықтар, италиялықтар. Халық саны жалпы халық санының 4,5%-ын құрайды. 129 000 тұрғын теңіз жағасында, 21 000 — аралдарда және 50 000 — жупанияның ішкі аумағында тұрады.

**Қалалар**
* Задар
* Бенковац
* Биоград-на-Мору
* Нин
* Обровац
* Паг

**Қауымдастықтар**
* Бибинье
* Галовац
* Грачац
* Ясенице
* Кали
* Колан — 2003 жылы құрылған, Пагтан бөлінген
* Куклица
* Лишане Островичке
* Новиград
* Пакоштане
* Пашман
* Полача
* Поличник
* Поседарье
* Повляне
* Преко
* Привлака
* Ражанац
* Сали
* Станковци
* Стариград
* Сукошан
* Свети Филип и Яков
* Шкабрня
* Ткон
* Вир
* Врси
* Земуник Доньи

## Экономикасы
Жупанияның экономикасы негізінен туризмге сүйенеді, себебі бұл өңірдің қолайлы географиялық орналасуы, жұмсақ климаты, таза теңізі мен ұзын жағажайлары туристерді тартады. Жупанияның жағалау сызығы 1300 км-ден асады, бұл демалыс және су спорттары үшін көптеген мүмкіндіктер ұсынады.

Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы да экономикада маңызды рөл атқарады. Жергілікті шаруалар зәйтүн, жүзім, цитрус жемістері, көкөністер және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіреді. Задар жупанияның табиғи ресурстары мен экологиялық таза өнімдері нарықта сұранысқа ие.

Өнеркәсіп саласында жеңіл өнеркәсіп, азық-түлік өндіру, құрылыс және сервистік қызметтер даму үстінде. Задар қаласында түрлі кәсіпорындар мен өндірістер орналасқан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты
* Туристік ақпарат

Санат:Хорватия жупаниялары
Шибеник-Книн жупаниясы

**Шибеник-Книн жупаниясы** () — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — тарихи және мәдени мұрасымен танымал Шибеник қаласы.

## География
Шибеник-Книн жупаниясының аумағы — 2984 км². Шығысында және оңтүстік-шығысында Сплит-Далмация жупаниясымен, солтүстік-батысы мен батысында Задар жупаниясымен шектеседі. Шығысында Босния және Герцеговинаның Мұсылман-хорват федерациясымен, ал батысында Адрия теңізімен шекаралас. Жер бедері өте таулы. Жупания Шибеник және Корнат топаралының 242 аралын қамтиды, ең үлкен аралдары — Муртер, Корнат және Жирье. Жупания аумағында Корнаты және Крка ұлттық парктері орналасқан.

## Халқы
2001 жылғы халық санағының деректері бойынша, жупания аумағында 112 891 адам тұрған. Жупания халқының ұлттық құрамы: 88,44% хорваттар, 9,06% сербтер және 2,5% басқа халықтар. Югославияның ыдырауына дейін, 1991 жылы хорваттар 61,7%-ды, ал сербтер 34,2%-ды құраған. 

## Әкімшілік бөлінісі
Шибеник-Книн жупаниясы 19 әкімшілік бірлікке (5 қала және 14 қауымдастық) бөлінеді:
* Шибеник (жупания орталығы), халқы 37 060 адам
* Книн, халқы 11 128 адам
* Водице, халқы 6116 адам
* Дрниш, халқы 3332 адам
* Скрадин, халқы 619 адам
* Бискупийя
* Билице
* Цивляне
* Ервеник
* Кийево
* Кистанье
* Муртер-Корнаты — Муртер, қауымдастық орталығы
* Пировац
* Примоштен
* Промина — Оклай, қауымдастық орталығы
* Рогозница
* Ружич — Градац, қауымдастық орталығы
* Тисно
* Трибунь — 2006 жылы құрылды, Водице қауымдастығынан бөлінді
* Унешич

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Ис­а­тай ба­тыр ке­сенесі

**Ис­а­тай ба­тыр ке­сенесі** – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші.

## Орналасқан жері
Қобда ауданы, Жар­сай ауы­лы­нан оң­тү­стік-шы­ғы­сқа қа­рай 8,4 км жерде орналасқан.

## Кезеңі, авторы
2014 жыл, жоба жетекшісі Нұрсұлтан Имашев. 

## Тарихи деректер
Кесене Исатай Таймановтың жерленген орнында орнатылған және оның 225-жылдық мерейтойына арналып салтанатты түрде ашылды. Кесене Шейтсай жерлеу кешені-қорымында орналасқан.
Исатай Тайманов – даңқты қазақ батыры, Кіші жүздің басшысы, ірі саяси көшбасшы және Батыс Қазақстандағы 1836-1838 жылдардағы ұлт-азаттық көтерілістің батыры. Өзінің серіктесі және жақын досы Махамбет Өтемісұлымен бірге халқының азаттығы үшін күресіп, жанын берген.
1991 жылы Исатай батырдың 200 жылдығы аталып өткенде қарапайым ескерткіш белгі орнатылды, бірақ аз уақыт өте батыр ұрпақтары мұнда мемориалды кешен орнатуды ұйғарды. Кесене тұрғызу ұсынысы Атырау және Ақтөбе облысының азаматтары мен Исатай Тайманұлы қоғамдық қорынан қолдау тапты. Құрылыс кезінде елеулі қаржылық көмекті аймақтың мұнай компаниялары мен жеке бизнес өкілдері көрсетті.

## Кесене сипаты
Кесененің биіктігі 11,5 м, ені 6 м. Көпқырлы негізгі бөлігінің үстінде дулыға тәріздес күмбез салынған, ал құрылыстың өзі пішіндерінің көркемдігімен және кескінінің бекзаттығымен ерекшеленеді. Кесене ішінде Исатай Тайманов пен оның ұлы Оспанның өмір сүрген жылдары, батырдың портреті және жолдасы Махамбеттің «Арыстан туған Исатай, Дегеніне жете алмай, Арманда өтіп кетті деп, Қиналсаңыз біздерге, Мың сан рахмет сіздерге!» деген өлең жолдары қашалып жазылған.

Қазір Исатай батыр есімі ғасырлар бұрынғыдай құрметтеліп қастерленеді. Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлының тұлғалары тек халық тарихының маңызды бөлігі ғана емес, сонымен қатар ұлттық азаматтық тәрбиенің де ажырамас бөлігі. Батыр кесенесіне көптеген адамдар зиярат етіп, бейбітшілік пен береке тілеп, ерлер - ерлік, әйелдер - мықты ұрпақ сұрап келеді.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысы сәулеті
Санат:Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан кесенелері
Батырлар алаңы (Ақтөбе)

**Батырлар алаңы** – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген монументтік өнер ескерткіші.

## Орналасқан жері
Ақтөбе қаласы, Ә. Мол­да­ғұ­ло­ва даң­ғы­лы, 32.

## Кезеңі, авторы
2010 жыл, авторлары – Ж. Кенбай, М. Ғабдрахманов, А. Қубай, Қ. Қобьшанов, Ж. Есенғұлов.

## Тарихи деректер
Батырлар алаңының салтанатты ашылуы Ұлы Жеңістің 65-жылдық мерейтойына орай өтті.

Мемориалды кешен Ақтөбе облысынан шыққан Кеңес Одағы батырларының аты жазылған 46 гранит стеладан тұрады. Алаң кіреберісінде екі үлкен есімдер жазылмаған стела бар, олар алаңның басталуын көрсетеді. 46 ақтөбелік батырлардың ішінде майдангерлерден басқа тұлғалар да, бейбіт уақытта атаққа ие болған, мысалы ғарышкерлер мен әскери қызметкерлер бар.
Әр гранит стелада барельеф пен есім ойып жазылған. Батырлардың мүсіндік портреті – барельефтердің авторлары танымал шеберлер – Жәдігер Кенбай, Марат Ғабдрахманов, Ахмет Қубай, Қонысбек Қобыланов, Жәнібек Есенғұлов.
Стелалардан басқа алаң шамдар, газондар мен жарқын гүлзарлармен безендірілген.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысы сәулеті
Санат:Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Ақтөбе
Қобыланды батыр мемориалды кешені және мазары

**Қобыланды батыр мемориалды кешені** – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші. Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесі қатарындағы киелі нысан.

## Орналасқан жері
Қобда ауданы, Жиренқопа ауылы, Қобыланды батыр көшесі, 1А.

## Кезеңі, авторы
2007 жыл, сәулетші Б. Ыбыраев.

## Тарихи деректер
 
Қобыланды батыр (XV ғ.) – шынайы тарихи тұлға және халық мақтанышы. Қобыланды батырдың ерліктері бүкіл аймақтың тарихи тағдырында маңызды рөл атқарды және «Қобыланды батыр» халық эпосында мәңгіленген. Қазірде бұл эпостық жырдың 29 нұсқасы бар. Ұзақ уақыт бойы Қобыланды батыр ойдан шығарылған фольклорлық кейіпкер ретінде қабылданды, алайда бірнеше рет жүргізілген ғылыми зерттеулер негізінде батырдың Алтын Орданың құлдырауы заманында өмір сүргені дәлелденді.

Қолбасшы болған батыр өзінің өмірін халқын қорғауға арнады. Шәкәрім Құдайбердіұлының мәліметтеріне сай, Қобыланды батыр – қазақ мемлекеттігінің негізінде тұрған тұлғалардың бірі.
XX ғасырдың басында оның қабірі үстіндегі мазар қираған үйінді күйінде болды. XX ғасырдың ортасында көрнекті қазақ зерттеушісі Әлкей Марғұлан Қобыланды батырдың жерленген жерін зерттеді. 1995 жылы ол жерде ескерткіш құлпытас қойылды, ал бір жылдан кейін жер қоршалып, батырдың мүрдесі қайта жерленді.

2007 жылы осы типтес ғимараттардан архитектуралық шешімі мен дизайнымен ерекшеленген мазар мен мемориалды кешен тұрғызылды. Мазардың биіктігі 17,5 м, ені 12 м. Оның сырт көрінісі қалқаны мен қылышы бар жауынгер дулығасына ұқсайды. Мазар жанында батыр өзінің үш метрлік қылышын қайраған аңызға айналған тас бар. Қылыш біздің уақытымызға дейін сақталған және кешеннің құнды мұрағаты болып табылады. Қабір жанында кішігірім шұңқыр қазылған, ол жерде терезе астында сақтаулы қызыл кірпіштен жасалған бұрынғы мазардың кішкентай бөлігі қойылған.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысы сәулеті
Санат:Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан кесенелері
Истрия жупаниясы

**Истрия жупаниясы** (, ) — Хорватияның батысындағы ең шеткі жупания. Ол Адрия теңізіндегі Истрия түбегінің басым бөлігін қамтиды.

Солтүстігінде Словениямен, солтүстік-шығысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен шектеседі.

Жупанияның әкімшілік орталығы және заң шығарушы жиналысының орналасқан жері — Пазин қаласы. Жупания үкіметі Пула қаласында орналасқан. Заң шығарушы жиналыстың салтанатты отырыстары, әдетте, Пореч қаласының бұрынғы Истрия ландтагы орналасқан ғимаратта өткізіледі.

## Географиясы
Жупания Истрия түбегінде, Триест шығанағы мен Кварнер шығанағының арасында орналасқан. Бұл Хорватияның ең батыс бөлігі.

Жупанияның жағалау сызығы 445 км, ал аралдармен бірге аумағы 539,9 км². Жағалаулар тасты емен және құлпынай ағаштарымен жабылған. Жупания аумағының үштен бірін негізінен емен мен қарағайдан тұратын ормандар алып жатыр. Олар, теңіз ауасымен бірігіп, түбектің ерекше шипалы климатын қалыптастырады.

Истриядағы ең биік нүкте — Учка тауы (1396 м).

Табиғи көрікті жерлері:

Екі үлкен және он екі кіші аралдан тұратын Бриони ұлттық паркі, мұнда өсімдіктердің 680-нен астам түрі өседі
* Учка табиғи паркі
* Лим шығанағы
* Мотовун маңындағы ормандар
* Пула маңындағы Златный Рт және Шияна орман парктері
* Қорғалатын аумақ Каменяк мүйісі
* Палуд құс қорығы
* Пазин және Баредин карст үңгірлері.

## Халқы
Жупания аумағында 250 000-нан астам тұрғын бар, бұл ел халқының 4,65 %-ын құрайды. 2001 жылғы халық санағы бойынша, тұрғындардың 71,88 %-ы хорваттар, 6,92 %-ы италиялықтар, 3,2 %-ы сербтер. Жупания халқының 4,3 %-ы өздерінің ұлтын «истриялық» деп көрсеткен.

Ең ірі қалалық агломерация — Пула, оның тұрғын саны 82 000 адам. Басқа ірі қалалар — Пореч, Ровинь, Пазин, Лабин, Новиград, Умаг, Бузет, Буе, Воднян. Тұрғындардың шамамен 70,7 %-ы қалаларда тұрады.

Сонымен қатар, мұнда әлемдегі ең кіші қала — Хум орналасқан, оның халқы 22 адам (үш отбасы).

Ресми тіл — хорват тілі, ал кейбір елді мекендерде (негізінен жағалауда) италиян тілі де ресми мәртебеге ие. Екі сирек кездесетін тіл — истрия-роман тілі мен истрия-румын тілі жойылу қаупінде тұр.

## Әкімшілік бөлінісі
Жупания 10 қала мен 31 қауымдастыққа бөлінген.

**Қалалар:**
* Буе
* Бузет
* Лабин 
* Новиград
* Пазин
* Пореч
* Пула
* Ровинь
* Умаг
* Воднян

**Қауымдастықтар:**
* Бале
* Барбан
* Бртонигла
* Церовлье
* Фажана
* Фунтана
* Грачище
* Грожнян
* Канфанар
* Каройба
* Каштелир-Лабинци
* Кршан
* Ланище
* Лижньян
* Лупоглав
* Марчана
* Медулин
* Мотовун
* Опрталь
* Пичан
* Раша
* Света Неделья
* Свети Ловреч
* Свети Петар у Шуми
* Светвинченат
* Тар-Вабрига
* Тиньян
* Вишньян
* Вижинада
* Врсар
* Жминь

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Есет ба­тыр Кө­кі­ұлы ме­мо­ри­ал­ды ке­ше­ні

**Есет ба­тыр Кө­кі­ұлы ме­мо­ри­ал­ды ке­ше­ні** – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші, Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесі қатарындағы киелі нысан.

## Орналасқан жері
Алға ауданы, Бес­та­мақ ауы­лы­нан шы­ғы­сқа қа­рай 3 км жерде.

## Кезеңі, авторы
1992 жыл.

## Тарихи деректер
Мемориалды кешен Кіші жүздің атақты тумасы Есет батыр Көкіұлының (1667-1749 жж.) құрметіне арналған. Есет батыр тархан (жоғарғы әскери шен) және Әбілхайыр ханның жақын серіктесі болғандықтан өмірінің көп бөлігін жоңғарлар мен Еділ қалмақтарына қарсы соғыста өткізді.

XX ғасырдың екінші жартысында қолбасшының саманнан тұрғызылған моласы толықтай дерлік қирады, 1992 жылы батырдың туғанына 325 жыл толуына орай оның орнында кубтық пішіндегі дулыға тәріздес күмбезі бар кішігірім нақышты мазар тұрғызылды. Кейінірек жергілікті кәсіпкерлердің күшімен бұл жерде зиярат етушілерге кіру тегін білдей бір мемориалды кешен құрылды. Кешен ғимаратында ас беретін асхана және шырақшы тұратын үй бар.

Аңыз бойынша, Есет батыр өзінен кейін ұрпақ қалдырмағаны үшін қатты уайымдаған (жалғыз ұлы шайқаста қайтыс болған), соған қарамастан ол өз тама руының атасы және далалық ақсүйек жауынгерлердің пірі болып саналады.

«Есет» парсы тілінен аударғанда «сыйлауға тұрарлық», «беделді» деген мағына береді. Батырдың қайраттылығы, ержүректілігі және еліне деген сүйіспеншілігі ғасырлар бойы оның даңқын шығарып келеді. Бүгін де хас батырдың есімі жүздеген жылдар бұрынғыдай құрметке және маңызға ие.
Шырақшылардың айтуынша, Есет батырдың мазарына зиярат етіп келушілер легі ешқашан тоқтаған емес. Тіпті Кеңес кезінде діни заттарға тыйым салынғанына қарамастан, бүкіл елден келген халық батырдың әруағына тағзым етуге және одан көмек пен қорған сұрауға келіп тұрған.

Бүгінде зиярат етушілер үшін жазылмаған тәртіптер бар, олардың ең бастысы – тыныштық сақтау. Тыныштық – опат болған батырлар үшін ғана емес, тірілер мен болашақ ұрпақтар үшін де бейбітшілік пен тыныштықтың кепілі.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысы сәулеті
Санат:Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Алға ауданы
Копривница-Крижевци жупаниясы

**Копривница-Крижевци** () — Хорватияның солтүстігіндегі жупания. Жупания Копривница және Крижевци екі ірі қалаларының атымен аталған.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 1748 км². Солтүстігінде Меджимурье жупаниясымен, солтүстік-батысында Вараждин жупаниясымен, оңтүстік-батысында Загреб жупаниясымен, оңтүстігінде Беловар-Билогора жупаниясымен және оңтүстік-шығысында Вировитица-Подравина жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-шығысында жупания Мажарстанмен шекаралас.

Жупания аумағы арқылы Будапешт — Загреб және Вараждин — Осиек бағытындағы бірнеше маңызды теміржол және автомобиль магистральдары өтеді.

Жупанияның шығыс бөлігі Драва өзенінің төмен жатқан, құнарлы алқабында орналасқан, бұл аймақ Подравина деп те аталады; ал батыс бөлігі — көбірек адырлы.

## Халқы және әкімшілік бөлінісі
2011 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 124 467 адам тұрды, олардың 96 %-ы хорваттар.

Жупания 25 әкімшілік бірлікке (3 қала, 22 қауымдастық) бөлінеді: 

**Қалалар**:
* Копривница, жупания астанасы, 24 809 адам
* Крижевци, 11 541 адам
* Джюрджевац, 6616 адам

**Қауымдастықтар**:
* Дрне
* Джелековец
* Фердинандовац
* Гола
* Горня-Риека
* Хлебине
* Калиновац
* Калник
* Клоштар-Подравски
* Копривнички Бреги
* Копривнички Иванец
* Леград
* Молве
* Новиград Подравски
* Ново-Вирье
* Петеранец
* Подравске-Сесвете
* Расинья
* Соколовац
* Свети Иван-Жабно
* Свети Петар-Ореховец
* Вирье

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Крапина-Загорье жупаниясы

**Крапина-Загорье жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупания атауы жупанияның ең ірі қаласы Крапина және Загорье тарихи аймақтың атауларынан шыққан.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 1229 км². Солтүстігінде және шығысында Вараждин жупаниясымен, оңтүстігінде Загреб жупаниясымен және Загреб қаласымен, батысында Словениямен шекаралас. Жупания аумағы арқылы Вараждин — Осиек теміржол және автомобиль магистралі өтеді.

Жупанияның бедері өте адырлы, оңтүстік бөлігінде Загребтен жупанияны бөліп тұрған Медведница таулары орналасқан. Жупанияда ауыл шаруашылығы, әсіресе жүзім шаруашылығы, жақсы дамыған.

## Халқы және әкімшілік бөлінісі
2001 жылғы халық санағының деректеріне сәйкес, жупания аумағында 142 432 адам тұрды. Жупания негізінен моноұлтты, тұрғындардың 98,4 %-ы хорваттар, 0,3 %-ы словендер, 0,2 %-ы сербтер.

Крапин-Загорье жупаниясы 25 әкімшілік бірлікке (7 қала, 25 қауымдастық) бөлінеді:

**Қалалар**:
* Крапина, жупанияның астанасы, халқы — 4 471 адам
* Орославье, халқы — 3 368 адам
* Златар, халқы — 2 906 адам
* Забок, халқы — 2 714 адам
* Доня Стубица, халқы — 2 200 адам
* Преграда, халқы — 1 828 адам
* Кланец, халқы — 567 адам

**Қауымдастықтар:**
* Бедековчина
* Будиншчина
* Десинич
* Джурманец
* Горня Стубица
* Храшчина
* Хум на Сутли
* Есене
* Кральевец на Сутли
* Крапинске Топлице
* Коньшчина
* Кумровец
* Мария Бистрица
* Лобор
* Маче
* Миховлян
* Нови Голубовец
* Петровско
* Радобой
* Свети Криж-Зачретье
* Стубичке Топлице
* Тухель
* Велико Трговишче
* Загорска Села
* Златар Бистрица

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Лика-Сень жупаниясы

**Лика-Сень жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Госпич қаласы.

## Географиясы
Жупания шығыста Адрия теңізінің солтүстік жағалауымен және батыста Босния мен Герцеговинамен шекаралас. Ол Сень қаласының айналасындағы Хорватия теңіз жағалауының оңтүстік бөлігін, Паг аралының солтүстік бөлігін және елдің ішіндегі тарихи Лика аймағын қамтиды.

Жупанияның аумағы — 5353 км². Оңтүстігінде Задар жупаниясымен, солтүстік-батысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен, солтүстігінде Карловац жупаниясымен шектеседі.

Жупанияның аумағы өте таулы, жағалау бойымен Велебит тау тізбегі өтеді, ал жупанияның шығыс бөлігі Динар таулы үстіртінде орналасқан. Лика-Сень жупаниясында екі ұлттық парк — Северни Велебит және Плитвиц көледрі бар.

## Халқы
Жупания халқы — 53 677 адам, халық тығыздығы елдегі ең төмен көрсеткіштердің бірі — 1 км²-ге 7 адам. Жупанияда хорваттар (86,15 %), сербтер (11,54 %), албандар (0,20 %), босниялықтар (0,16 %) тұрады (2001 жылғы деректер бойынша). 

**Қалалар:**

 Паг аралында орналасқан.

**Қауымдастықтар:**
* Бринье
* Доньи Лапац
* Карлобаг
* Ловинац
* Перушич
* Плитвичка Езера
* Удбина
* Врховине

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Карловац жупаниясы

**Карловац жупаниясы** () — Хорватияның орталық бөлігінде орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Карловац қаласы.

## Географисыя
Жупанияның аумағы — 3626 км².

Карловац жупаниясы батысында Приморье-Горски Котар жупаниясымен, солтүстігінде Загреб жупаниясымен, оңтүстігінде Лика-Сень жупаниясымен және шығысында Сисак-Мославина жупаниясымен шектеседі. Жупания аумағы солтүстік-батысында Словениямен, оңтүстік-шығысында Босния және Герцеговинамен шекаралас.

Жупанияның Хорватиядағы географиялық орны стратегиялық маңызға ие, себебі Далмация мен елдің жағалаулық бөлігін Загребпен және құрлықтық Хорватиямен байланыстыратын барлық көлік жолдары осы жупания арқылы өтеді.

Жупанияның аумағы солтүстік бөлігінде жазықтау, мұнда Купа өзені ағып жатыр. Батысқа және оңтүстікке қарай жер бедері таулы болып келеді, батыста тарихи Горски Котар аймағына және оңтүстікте Лика тауларына ұласады. Корана, Добра және Мрежница өзендері таулардан бастау алып, Карловац жупаниясының аумағынан солтүстікке қарай Купа өзеніне бағытталады.

Жупания аумағында Плитвиц көлдері ұлттық паркінің солтүстік бөлігі орналасқан.

## Халқы
2001 жылғы халық санағы бойынша жупанияның халқы — 141 787 адам. Халық тығыздығы — 39 адам/км². Ұлттық құрамы: 84,27 % — хорваттар, 11,04 % — сербтер.

## Әкімшілік бөлінісі
Жупания 5 қала мен 17 қауымдастыққа бөлінген.

**Қалалар:**
* Карловац, жупанияның астанасы, халқы — 49 082 адам;
* Огулин, халқы — 8 712 адам;
* Дуга Реса, халқы — 6 601 адам;
* Слунь, халқы — 1 776 адам;
* Озаль, халқы — 1 164 адам.

**Қауымдастықтар:**
* Войнич
* Йосипдол
* Нетретич
* Генералски Стол
* Жаканье
* Барилович
* Драганич
* Плашки
* Цетинград
* Раковица
* Крняк
* Ласинья
* Тоунь
* Босильево
* Каманье
* Саборско
* Рибник

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Приморье-Горски Котар жупаниясы

**Приморье-Горски Котар жупаниясы** () — Хорватияның солтүстік-батысында орналасқан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Риека қаласы.

## Географиясы
Приморье-Горски Котар жупаниясы Кварнер шығанағы мен оның аралдарын, сондай-ақ тарихи Горски Котар аймағын қамтиды.

Жупанияның батысында Истрия жупаниясымен, солтүстігінде Словениямен, шығысында Карловац жупаниясымен, ал оңтүстігінде Лика-Сень жупаниясымен шектеседі. Кварнер шығанағындағы аралдар жупания аумағына кіреді, олардың ең ірілері — Црес, Крк, Раб және Лошинь.

## Тарихы
Қазіргі жупания аумағы бастапқыда иллирийлерге тиесілі болған, кейіннен оларды Рим империясы бағындырды. VI ғасырда бұл аймаққа славян тайпалары қоныстана бастады. XV ғасырда Осман империясының шабуылдарына байланысты жупанияның аумағы шекаралық аймаққа айналды. XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында жупания аумағы Аустрия империясының құрамына енді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сербтер, хорваттар және словендер патшалығының, кейін Югославия патшалығының құрамында болды. 1991 жылы Югославия ыдырағаннан кейін тәуелсіз Хорватияның бір бөлігіне айналды.

## Халқы
2001 жылғы санаққа сәйкес, жупания аумағында 305 505 адам тұрған. 2005 жылы халық саны 323 214 адамға жетті. 2001 жылғы деректер бойынша, жупания халқының басым көпшілігін хорваттар құраған — 84,59 %.

## Әкімшілік бөлінісі
Жупания әкімшілік тұрғыдан 41 әкімшілік бірлікке бөлінеді: 14 қала, 22 қауымдастық және 5 арал.

**Қалалар:**
* Риека, жупанияның астанасы
* Бакар
* Црес
* Цриквеница
* Чабар
* Делнице
* Кастав
* Кралевица
* Крк
* Мали Лошинь
* Нови Винодолски
* Опатия
* Раб
* Врбовско

**Қауымдастықтар:**
* Башка
* Брод-Моравице
* Чавле
* Добринь
* Фужине
* Еленье
* Клана
* Кострена
* Локве
* Лопар
* Ловран
* Малинска Дубашница — Малинска, қауымдастық орталығы
* Матульи
* Мощеничка Драга
* Мркопаль
* Омишаль
* Пунат
* Равна Гора
* Скрад
* Винодол қауымдастығы — Брибир, қауымдастық орталығы
* Вишково
* Врбник

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Меджимурье жупаниясы

**Меджимурье жупаниясы** () — Хорватияның солтүстігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік (жупания), Драва мен Мура өзендерінің аралығында жатыр. Аймақтың тарихи және бейресми атауы — Меджимурье, бұл атау «арасында» () және Мура өзенінің атауынан шыққан. Меджимурьеде белгілі өнімдер өндіріліп келеді, соның ішінде атақты ірімшік түрі — турош және Хорватияның материалдық емес мәдени мұрасына жататын Светомар шілтері.

## Географиясы
Жупанияның аумағы — 729 км². Ол Хорватиядағы ең кіші жупания (Загреб қаласынан кейін), бірақ сонымен бірге халық тығыздығы ең жоғары — 156,11 адам/км². Ол Хорватияның ең солтүстік жупаниясы болып табылады: оңтүстікте тек Вараждин жупаниясымен шектеседі. Солтүстік-шығысында Мажарстанмен, солтүстік және солтүстік-батысында Словениямен шекаралас.

Меджимурье негізінен төмен орналасқан, биіктігі 120-344 метр аралығында. Топырағы құнарлы, жалпы аумақтың 729 км²-ден 360 км² бөлігі ауыл шаруашылығына қолданылады. Ормандар мен жайылымдар 105 км² аумақты алып жатыр.

## Тарихы
Тарихи тұрғыдан Меджимурье ұзақ уақыт бойы Мажарстан патшалығының құрамында болды (1918 жылға дейін және 1941—1945 жылдар аралығында). Дегенмен, жергілікті халық арасында мажарлардың үлесі өте аз болды: ХХ ғасырдың басында шамамен 1/20 бөлігін құраса, қазіргі уақытта 1 пайыздан да аз.

## Халқы
2001 жылғы санақ мәліметтері бойынша, Меджимурье жупаниясының аумағында 118 426 адам тұрды, олардың 96%-ын хорваттар құрады. Меджимурьедегі ұлттық азшылықтар арасында мажарлар, словендер, албандар және сығандар бар.

Жергілікті тұрғындар арасында хорват тілінің кайкав диалектісі басым (хорват әдеби тілінің нормасы — штокав диалектісі). Өңірдің халықтық дәстүрлері мен асханасы мажар мәдениетінің айтарлықтай ықпалын сезінген.

## Әкімшілік бөлінісі
Меджимурье жупаниясы 25 әкімшілік бірлікке (3 қала және 22 қауымдастық) бөлінеді:

**Қалалар:**
* Чаковец, әкімшілік орталығы (15 790 адам)
* Прелог (4 288 адам)
* Мурско Средишче (3 322 адам)

**Қауымдастықтар:**
* Белица
* Вратишинец
* Горичан
* Горни Михальевец
* Декановец
* Домашинец
* Доньи Видовец
* Доньи Кральевец
* Донья Дубрава
* Коториба
* Мала Суботица
* Неделишче
* Ореховица
* Подтурен
* Прибиславец
* Света Мария
* Свети Мартин на Мури
* Свети Юрай на Брегу
* Селница
* Страхонинец
* Шенковец
* Штригова

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Сисак-Мославина жупаниясы

**Сисак-Мославина жупаниясы** () — Орталық Хорватияның шығысында орналақан жупания. Жупанияның әкімшілік орталығы — Сисак қаласы.

## Географиясы
Сисак-Мославина жупания Карловац жупаниясымен батыста, Загреб жупаниясымен солтүстікте, Беловар-Билогора және Пожега-Славония жупанияларымен солтүстік-батыста, ал шығысында Брод-Посавина жупаниясымен шектеседі. Оңтүстігінде жупания Босния және Герцеговинамен шекаралас.

Жупанияның ең көрікті бөлігі — Лоньско Поле табиғи паркі орналасқан Мославина аймағы.

## Тарихы

Сисак-Мославина жупаниясының астанасы Сисак қаласы ежелгі Паннония-Савия рим провинциясының астанасы болған және Купа мен Сава өзендерінің тоғысында орналасқан аймақтың ең үлкен қаласы болып саналатын.

Сисак қаласының қамқоршысы — Әулие Квириний, христиандық дәуірдегі алғашқы епископтардың бірі, Рим императоры Диоклетианның христиандарды қудалау кезеңінде азапталған. Аңыз бойынша, оны диірменнің тасына байлап, өзенге тастаған, бірақ ғажайып түрде аман қалып, Құдайға қызмет етуді жалғастырған.

1593 жылы Сисак қаласы жанында өткен шайқас Сисактың атағын асқақтатты, мұнда Қасиетті Рим империясының әскері Осман империясының түрік әскерін жеңген.

Қазіргі таңда Сисакта Хорватиядағы ең ірі металлургиялық зауыт орналасқан, ол Загреб университетінің Сисактағы металлургия факультетінің қолдауымен жұмыс істейді. Сонымен қатар, Сисакта елдегі ең ірі мұнай өңдеу зауыты бар, ол көрші Кутина қаласындағы мұнай-химия өндірісімен тығыз байланысты.

## Халқы
2011 жылғы халық санағының деректері бойынша, Сисак-Мославина жупаниясында жалпы халық саны 172 439 адамды құрайды. Ірі қалалары — Сисак, Петрина және Кутина.

Жупания халқының ішінде 142 077 хорваттар (82,39 %), 21 002 сербтер (12,18 %), 2464 босниялықтар (1,43 %) бар. Басқа ұлт өкілдерінің саны 1%-дан аспайды.

Басым діни сенім — католицизм (79,27 %), православиелік христиандар 12,23 %, ал мұсылмандар 2,4 % құрайды. Сонымен қатар, халықтың 4,96 %-ы діндар емес немесе сұраққа жауап беруден бас тартқан.

## Әкімшілік бөлінісі
Сисак-Мославина жупаниясы 7 қалаға, 12 қауымдастыққа және 456 елді мекенге бөлінеді.

**Қалалар:**
* Сисак — жупанияның астанасы, халқы 33 322 адам
* Петрина — 15 683 адам
* Кутина — 13 735 адам
* Новска — 7028 адам
* Глина — 4680 адам
* Поповача — 4207 адам
* Хрватска Костайница — 2127 адам

**Қауымдастықтар:**
* Доньи Кукурузари
* Двор
* Гвозд
* Хрватска Дубица
* Ясеновац
* Лекеник
* Липовляни
* Маюр
* Мартинска Вес
* Суня
* Топуско
* Велика Людина

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Жупанияның ресми сайты

Санат:Хорватия жупаниялары
Оңтүстік Америка Суперкубогы 2019

**[[Оңтүстік Америка Суперкубогы]] 2019** () — турнирдің 27-ші жарысы. Бразилияның "Атлетико Паранаэнсе" және Аргентинаның "Ривер Плейт" клубтары кездесті.

## Қатысушылар

## Матчтар

### Бірінші ойын

### Екінші ойын

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*CONMEBOL Recopa, CONMEBOL.com 
Санат:Оңтүстік Америка Суперкубогы
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:Ривер Плейт ФК ойындары
Санат:Атлетико Паранаэнсе ФК ойындары