open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miles Sparrowhawk

**Miles M.5 Sparrowhawk** — 1930-жылдары британдық Miles Aircraft Limited компаниясы жасап шығарған бір орынды жарыс және туристік моноплан ұшақ.

## Нұсқалары
**M.5** — бір орынды прототип, 147 а.к. бар de Havilland Gipsy Major қозғалтқышымен жабдықталған, бір дана өндірілген.

**M.5A** — 130 а.к. бар de Havilland Gipsy Major I қозғалтқышымен жабдықталған өндірістік нұсқа, 5 дана өндірілген.

**[[Miles Sparrowjet|M.77 Sparrowjet]]** — M.5 прототипі реактивті жарыс ұшағы болып өзгертілді, екі реактивті Turbomeca Palas қозғалтқыштарымен жабдықталды.

## Дереккөздер


Санат:Спорттық ұшақтар
Санат:Miles ұшақтары
Питкэрн аралдары

** Питкэрн аралдары** () — Тынық мұхитындағы Ұлыбританияның жалғыз тәуелді аймағы. Тынық мұхитының оңтүстігінде орналасқан  Питкэрн аралдары батысында Француз Полинезиясымен шекараласады. 2014 жылғы халық санағы бойынша аралдарда 56 жергілікті  тұрғын бар.

Питкэрн аралдарын 1767 жылы Филипп Картерет алғашқы рет ашқан.

## Географиясы
thumb|250px|left|Карта островов
Аймақ 5 жанартаулы аралдан және 1 атоллдан құралған: Хендерсон (арал), Дюси (Дьюси), Сэнди, Оэно және Питкэрн. Аралдардың жалпы аумағы - 47 км², ең ірісі -  Хендерсонның аумағы - 37,3 км².

Аралдардың климаты - субтропикалық-теңіз климаты. Тамыз айында (қыс) ауаның орта  температурасы  +18&nbsp;°C , ал ақпан айында (жаз) - +24&nbsp;°C.

}
|-
|2||Хендерсон||Маржан аралы||37,3||37,3||—||
|-
|3||Оэно ( Сэнди)||Атолл||0,65||16,65||—||
|-
|4||Питкэрн||Жанартау аралы||4,6||4,6||45||
|-
|- style="background: #CCC;"
|    ||Барлығы ||    ||43,25||62,45||45||
|}
thumb|250px|left|Хендерсон

## Дереккөздер

Санат:Питкэрн аралдары
Санат:Тынық мұхит аралдары
Санат:Ұлыбританияға тәуелді аумақтар
Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Санат:Аустралия және Океания топаралдары
Оңтүстік Георгия және Оңтүстік Сэндвич аралдары

thumb|left|200px|
**Оңтүстік Георгия және Оңтүстік Сэндвич аралдары** () — Атлант мұхитының оңтүстігіндегі аралдар тобы. 1775 жылдан бастап Оңтүстік Георгия, 1908 жылдан - Оңтүстік Сендвич аралдары - Британияның тәуелді аймағы. 

## Географиясы
Аймаққа Оңтүстік Георгия аралы және оны қоршаған кішкентай аралдар, Оңтүстік Сэндвич аралдары архипелагы және Шаг, Блэк, Клерк жартастары құрайды. 
Аймақтың жалпы аумағы - 4066 км², тұрғын саны - 30.

### Оңтүстік Георгия
thumb|left|180px|Оңтүстік Георгия
Оңтүстік Георгия - Оңтүстік Атлант мұхитындағы архипелаг. Құрамына 1 үлкен арал мен көп майда аралдар кіреді. Құрғақ жердің аумағы - 3756 км². Әкімшілік орталығы -   Грютвикен елді мекені. Бұрын  Грютвикен кит аулау кәсібінің базасы болған. 1982 -- 2001 ж. кішігірім әскери ганизон орналасқан. Қазір  аралда  Кинг Эдуард Пойнт және Бэрд Айланд  британдық ғылыми станциялары жұмыс істейді. Туристтар үшін аралда кит аулау кәсібіне арналған  мұражай бар. Маусымға байланысты аралда 20-дан 50 адаға дейін тұрады.

### Оңтүстік Сэндвич аралдары
thumb|left|180px|Оңтүстік Сэндвич аралдары
Оңтүстік Сэндвич аралдары -  Оңтүстік Георгияның оңтүстігінде орналасқан бірнеше майда аралдардан тұратын  субантарктикалық архипелаг. Атлант мұхитының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Архипелагтың құрғақ жерінің аумағы - 310 км².

Архипелаг Оңтүстік Антилья жотасының бөлігі болып табылады. Көбіне жанартаулардан құралған. Ең биік жері Монтегю аралында (архипелагтың ең ірі аралы)  орналасқан  Белинда тауы , биіктігі - 1372 м. 

Климат субантарктикалық. Жылы бойы желді, жауын-шашынды ауа райы  болады. Елсіз мекен, жазда ғана  аралдарға ғылыми экспедициялар барады.

### Жартастар
Архипелагтың оңтүстігінде бірнеше судан шығып тұрған жартастар бар. Ірілері: Шаг, Блэк, Клерк жартастары. Жалпы аумағы - 0,02 км²-дей.

## Флора мен фаунасы







## Дереккөздер

Санат:Оңтүстік Георгия және Оңтүстік Сэндвич аралдары
Санат:Ұлыбританияға тәуелді аумақтар
Санат:Атлант мұхиты аралдары
Британдық Вирджин аралдары

*Жалпы архипелаг үшін [[Виргин аралдары]] мақаласына барыңыз және [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ-тың]] тәуелді аймағы үшін [[Америкалық Вирджин аралдары]] мақаласын көріңіз.*

**Британдық Вирджин аралдары** (БВA) ( (BVI)) — 36 аралдар мен шағын аралдар тобы (жалпы ауданы 153 шаршы шақырым), Америкалық Вирджин аралдарынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан . Тек 16 аралдары мен шағын аралдары елді мекен.

Ең ірі аралы — Тортола (55 км²), Анегада (38 км²), Верджин-Горда (21 км²) және Йост-ван-Дейк (8 км²).

Астанасы — Род-Таун, Тортола аралында орналасқан. Барлық аралдарының халқының саны 25 мың адам, дегенмен 90 % Тортола аралында шоғырланған.

Британдық Вирджин аралдары — Британдық теңіз ар жағы аумағы. БВА ресми тілі — ағылшын.

Негізгі валютасы — АҚШ доллары (1959 жылдан).

*
Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Гернси

**Гернси** (, , ) — аралдық территория және Ұлыбританияның үш тәждік жерлерінің бірі.

1204 жылы Нормандия герцогтігінен ажыратылған Гернси бейливигі (тәждік жер) Ла-Манштағы бірнеше аралдардан құрылған.

## Дереккөздер

*
Тұмандық

[thumb|290px|Орион тұмандығы. [Еуропалық оңтүстік обсерваториясы|ESO-ның суреті]]
**Галактикалық тұмандықтар** — ғарыш құрамына енетін сиретілген газдар мен тозаңдардан тұратын әр түрлі аспан объектілері. Галактикалық тұмандықтар, басқа да галактикаларда кездеседі. Тұмандық деп алғашқы кезде жұлдызды аспандағы қылаң дақтарды атаған. Бірте келе телескоптардың жетілдірілуіне байланысты, әлгі тұмандықтардың әр түрлі екені байқалды. Олардың басым көпшілігі жырақтағы ғаламат зор жұлдыз шоғырлары - галактикалар. Бұлар галактикадан тысқары тұмандықтар делінді. Ал, біздің галактика құрамына жұлдыздардан басқа да көлемді газ және тозаң бұлттар кіреді. Құрамына, формасына және физикалық табиғатына қарай, галатикалық тұмандықтарды диффузиялық( қылаң және қоңыр), планеталық және глобулалар деп бірнеше топқа бөледі. Диффузиялық қылаң тұмандылық шүйкеленген жүндей шет-шеті жүмаланып, бозғылттанып көрінеді. Олардың бұрыштық диаметрі доғаның бірнеше минутынан, бірнеше секундына барады. Қазіргі кезде 100-ден аса диффузиялық қылан тұмандықтар бар екені мәлім.

Диффузиялық қылаң тұмандықтар қатарына *Таразы* шоқжұлдызындағы тұмандылық жатады. Халық аңызында бұл тұман мерген мылтығының түтінін бейнелейді. Дүрбімен жақсы көрінеді. Ол бізден 40*парсек* қашықтықта орналасқан. Спектрі бойынша қалың диффузиялық тұмандықтардың құрамына көбінесе сутек, оттек, азот, гелий кіреді. Бұлардың көлденеңі ондаған, кейде тіпті жүздеген *жарық жылымен* өлшенеді. Тұмандықтағы газдар көршілес ыстық жұлдыздардың жарығын бойына сіңіреді де, өзі *люминисценция жарығын* шығарады. Сондықтан олар қылаңдап көрінеді. Диффузиялық тұмандықтар өте ұсақ қатты түйіршіктерден тұрады. Әлемдегі ғажап түзілістердің бірі - қоңыр тұмандықтар. Құс жолының ашық реңінде ойдым-ойдым, қап қара көмірдей қалың тозаң шөгіндісі жай көзбен де байқалады. Қоңыр тұмандықтардың тозаң массасы төңірегіндегі жұлдыздардан шыққан жарықты жұтып алып, алыстағы жұлдыздарды перделеп, мүлдем көрсетпейді. Содан аспан реңінде жұлдыссыз қарауытқан дақ түрінде байқалады.

Санат:Астрофизика
Санат:Астрономиялық нысандар
Мэн аралы

**Мэн аралы** ( , мэн. *Ellan Vannin*; ) — Ұлыбританияның тәуелді аймағы. Англиядан, Ирландиядан, Шотландиядан және Уэльстен шамамен бірдей қашықтықта орналасқан Ирланд теңізіндегі арал. 979 жылдан бері Мэн аралында әлемдегі ең көне парламенттердің бірі (Тинвальд) бар.

Адам аралының символы — трискелион — бір нүктеден шыққан үш жүгіру аяқтары. Трискелион тұрақтылықты білдіреді, бұл аралдың ұранында көрінеді. Трискелион аралдың туы мен елтаңбасында бейнеленген.

## Дереккөздер

*
Санат:Ұлыбританияға тәуелді аумақтар
Санат:Алфавит бойынша аралдар
Солтүстік Мариана аралдары

**Солтүстік Мариана аралдары** (ағылш. *Northern Mariana Islands*), ресми атауы **Солтүстік Мариана аралдар достастығы** (ағылш. *Commonwealth of the Northern Mariana Islands*; чаморро: *Sankattan Siha Na Islas Mariånas*; каролин: *Commonwealth Téél Falúw kka Efáng llól Marianas*) – енгізілмеген А.Қ.Ш. территориясы және оның ішкі достастығы. Тынық мұхитында орналасқан және 14 аралдан құралған. Ішіне Мариана архипелагының ең солтүстік аралдары бар, Гуам санамағанда (жері өзінің жеке А.Қ.Ш. территориясы қылып саналады).

Халқының көбісі Сайпан, Тиниан және Рота аралдарында тұрады. Қалғандарындағы халық тығыздығы өте төмен, соның ішінде Паганды ерекшелетуге болады. Кезінде мыңдаған адамдар тұрса да, көптеген себептерге байланысты, халық саны күрт түсті.

Административті орталығы – Капитол төбесі, Сайпанның солтүстік-батысындағы ауыл. Алайда, адамдардың көбі астананы Сайпан деп санайды, өйткені аралдың барлығы да өзінің біріккен административті бірлігі қылып жұмыс істейді.

## Тарихы
Арғы Океанияның ішінен санағанда Солтүстік Мариана аралдарында адамдар ең бірінші қоныстанды. Сол жерге жету үшін жасалған жолдары австронезиялық тайпалардың тарихындағы ең ұзын сапары деп саналады. Археологиялық зерттеулерге сүйенсек, Тиниан Тынық мұхитының ең бірінші қонысталынған аралы болуы мүмкін.

## Дереккөздер

Санат:Солтүстік Мариана аралдары
Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Бейкер аралы

thumb|left|250px|Бейкер аралы
**Бейкер аралы** () - Тынық мұхитындағы елсіз атолл, АҚШ-тың тәуелсіз аймағы. Атол экватордың солтүстік жағында Гонолулудан оңтүстік-батысқа қарай 3100&nbsp;км қашықтықта орналасқан.

## Географиясы
Аумағы - 1,24&nbsp;км², жағалық сызығының ұзындығы - 4800&nbsp;м. Климаты экваториалды. Тұщы судың табиғи қайнары жоқ. Өсімдіктері - шөптер мен бұталар, талдар жоқ.

Аралдың маңында «Эль-Ниньо» атты жылы ағыс бастауын алады.

Жылдық ауа температурасы +30 °C, ылғалдығы 90 %-дан төмен түспейді.

Санат:Тынық мұхит аралдары
Санат:Елсіз аралдар
Санат:АҚШ аралдық аумақтары
Санат:Атоллдар
Санат:Аустралия және Океания аралдары
Джарвис аралы

**Джарвис аралы** - Тынық мұхитындағы кішкентай арал, АҚШ-тың теңіздегі аймағына кіреді. Түрақты тұрғыны жоқ. Оңтүстік Тынық мұхитында, АҚШ-тың кішігірім сыртқы аралдарының бөлігі.

Ауданы шамамен 4,5 шаршы километр.

## Тарихы
1821 жылы американдық кит аулаушы капитан Браун аралды алғаш рет көрген және оған “Джарвис аралы” деп атаған. Ол бұл атауды өзінің кемесінің иесінің атымен берген.

1857 жылы америкалық кит аулаушы Джон Н. Кларк аралды Америка Құрама Штаттарына қосу туралы ұсыныс жасаған, бірақ бұл ұсыныс бастапқыда қабылданбаған.

1858 жылы АҚШ Джарвис аралын өз ішкі теңіз аумағына қосу туралы ресми түрде жариялаған.

19-шы ғасырдың соңында америкалық гуано кәсіпкерлері аралда гуано жинай бастаған.

1900 жылы АҚШ гуано қазуды тоқтатқан, бірақ аралды бақылауда ұстаған.

20-шы ғасырда арал негізінен құстардың мекендеу орны ретінде пайдаланылған.

1972 жылы АҚШ Джарвис аралын құстардың қорғау орны ретінде жариялаған.

1980 жылдары америкалық зерттеушілер аралда биологиялық зерттеулер жүргізген.

Қазіргі уақытта Джарвис аралы тұрақты тұрғынсыз және туристерге жабық.

## Климаты
Джарвис аралы тропикалық климатпен сипатталады.

Жыл бойы температура шамамен 25°C - 30°C аралығында болады. Ең жылы айлары - желтоқсаннан наурызға дейін.

Жауын-шашын жыл бойы мол келеді, әсіресе қарашадан сәуірге дейін жауын-шашын көп болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 1000 мм-ден 1500 мм-ге дейін.

Аралда салыстырмалы түрде тұрақты сауда желдері соғады, әсіресе шығыстан.

Джарвис аралы Тынық мұхитының циклондарға бейім аймағында орналасқан, циклондар әдетте қарашадан сәуірге дейін болады.

## Флорасы
Джарвис аралының флорасы шектеулі және төменгі деңгейде. Аралдың кішкентай мөлшері және құрғақ климаты оның өсімдік түрлерінің шектеулі болуына әсер еткен.

Джарвис аралында өсімдік түрлерінің саны шектеулі.

Аралдың өсімдіктері құрғақ климатқа бейімделген.

Джарвис аралында көптеген құстар мекендейді, олар тұқым таратуда маңызды рөл атқарады.

Санат:АҚШ аралдық аумақтары
Санат:Тынық мұхит аралдары
Санат:Лайн аралдары
Санат:Аустралия және Океания аралдары
Кристмас аралы

**Крисмас аралы** - Аустралияның сыртқы территорияларына қарасты 135 шаршы шақырымдық аумағы бар арал. Крисмас аралы Жава мен Суматра аралдарының оңтүстігінен 350 шақырымда, ал құрлықтық Аустралияның ең жақын нүктесінен 1550 шақырым қашықтықта, Үнді мұхитында орналасқан. Аралда 1,843&nbsp; адам тұрады (2016 жылға сәйкес), көпшілігі аралдың солтүстік бұрышында шоғырланған. Тарихи, қытайлар, малэйлер, және үнділерден тұратын Азиялық аустралиялықтар тұрғындардың көпшілігін құрайды. Бүгінде, халықтын үштен екісін шыққан тегі малайзиялық қытайлар не сингапурлық қытайлардан шыққандар (әйтсе де 2016 жылы халықтың 21.2% қытаймыз деген), әжептәуірі малэй мен аустралиылық еуропалықтар және аздаған малайзиялық үнділер мен әптүрлі еуращиялықтар құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Кристмас аралы
Санат:Үнді мұхиты аралдары
Санат:Аустралия аралдары
Кокос (Килинг) аралдары

**Кокос аралдары (Килинг)** () — Үнді мұхитта орналасқан 27 майда маржан аралдардан құралған аралдар тобы. Аустралияның тәуелді аймағы. Аумағы - 14 км², халқы - 550 адам (2011 жыл). Оның ішінде  80 % малайзиялықтар. Әкімшілік орталығы - Уэст-Айленд. Ресми тілі - ағылшын. Халығының 80 %  мұсылман.

Климаты — ылғал тропиктік, циклондар қазан айынан сәуір айына дейін болады.

## Аралдары
thumb|right|250px

## Дереккөздер

*
Санат:Алфавит бойынша топаралдар
Кингмен рифі

**Кингмен рифі** - Тынық мұхитында орналасқан, АҚШ-тың сыртқы кішігірім аралдарына жататын корал рифі.

## Негізгі ақпарат

* **Орналасқан жері:** Солтүстік Тынық мұхитында, Гавай аралдарының оңтүстік-батысында орналасқан.
* **Аудан:** Шамамен 1 шаршы километр.
* **Халық саны:** Тұрақты тұрғыны жоқ.
* **Билік:** АҚШ-тың Ішкі істер министрлігі басқарады.

## Табиғи ерекшеліктер

* Кингмен рифі бай корал рифтерімен танымал.
* Рифтің айналасында бай теңіз фаунасы, соның ішінде балықтар, теңіз тасбақалары және басқа теңіз жануарлары бар.

## Тарих

* 1853 жылы америкалық кеме капитан Кингмен бұл рифті көрген және оған өз атымен атаған.
* 1922 жылы АҚШ Кингмен рифін өз ішкі теңіз аумағына қосу туралы жариялаған.
* 1980 жылдары АҚШ Кингмен рифін құстардың қорғау орны ретінде жариялаған.

## Сілтемелер

Санат:АҚШ аралдық аумақтары
Санат:Лайн аралдары
Санат:Аустралия және Океания аралдары
Каңвондо (Корея)

**Канвондо́** (, [kaŋwʌn-do]) — Чосон әулеті кезіндегі сегіз провинцияның бірі. 1395 жылы құрылған. Атауы өзінің басты қалалары болып есептелетін Каннын () және Вонджу () деген атаулардың бірінші әріптерінен аталған.

1895 жылы Канвондо батысында Чхунчхон (*Чхунчхон-бу;* ) және шығысында Каннын (*Каннын-бу;* ) атты аудандармен алмастырылады. Ал Вонджу Чхунджу ауданының құрамына кіреді.

1896 жылы Корея он үш провинцияға бөлініп кетеді, сондақтан екі аудан қайтадан бірігіп, Канвондо провинциясын құрады. Алайда Вонджу провинцияға енгенмен, провинция астанасы — Чхунчхон болды.

Корея бөлінгеннен кейін, яғни 1945 жылы провиницияның Солтүстік Кореялық және Оңтүстік Кореялық бөліктерінде өз алды үкіметтер орнады, ал Корей соғысы аяқталғаннан кейін, яғни 1953 жылы Канвондо толығымен екі бөлікке — солтүстік корейлік Канвондоға және оңтүстік корейлік Канвондоға бөлінеді. 

## Тағы қараңыз
* Корея тарихы

## Дереккөздер

Санат:Корея географиясы
Санат:Чосон әулеті
Дресс-код

thumb|500px|Қазақша дресс-код атаулары
**Дресс-код** ( — киім кодексі) — белгілі бір іс-шараларға қатысқанда, ұйымдарға немесе мекемелерге барғанда талап етілетін киім-киіс формасы. Жиі жазылмаған ереже ретінде қабылданады.

Көбінесе, офис қызметкерлеріне деген киім стилі реттеледі. Әсіресе корпоративтік дресс-кодты банк және ресторандарда байқауға болады.

## Кодтар

* *Formal (Full formal, Full dress, Formal attire)* — әйелдерге бал көйлегі, ерлерге күндіз *Morning dress* — ашық фрак немесе ашық кеудешелі және галстукты костюм, кешке *White tie*— ақ көбелекті қара фрак.

* *Semi-formal (Smoking, Le Smoking)* — әйелдерге коктейльдік көйлек (көбінесе күндіз) және кешкі көйлек (көбінесе кешкі), ерлерге алабарқын көбелекті смокинг.
* *Informal (Cocktail (old-style) or Business attire)* — іскерлік костюм.
* *Smart casual (Business casual (old-style), Cocktail (new style), Executive Casual, Corporate Casual)* — әйелдерге слакс, джинс немесе нымшалы белдемше немесе водолазка. Сонымен қатар, жалпы стильге байланысты сәнді белбеу, пиджак, күртеше немесе свитерге жол беріледі, бәтеңке мен туфли. Сырғаға жол беріледі. Басқа әшекейлер костюммен үйлесуі керек. Ерлерге шалбар, (кейде джинс) және ұзын жеңді жейде (галстуксыз да болады), мокасин секілді бос туфли, белбеу міндетті. Спорттық күртеше күюге де болады.
* *Business casual (Dressy, Resort Casual, Country Club, Casual chic, Semi-casual, Neat casual)* — әйелдерге капри, ұзындау шолақ шалбар немесе поломен маталы шалбар; ерлерге жейде немесе поло және белбеулі шалбар және туфли.

Санат:адам ажары
Санат:Киім
Темір Масин ауылдық округі

**Темір Масин ауылдық округі** — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданының құрамындағы әкімшілік бірлік. Кеңестер Одағының Батыры Темір Масиннің құрметімен аталады.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бөрлі, Тереңқұдық ауылдары кіреді. Орталығы – Бөрлі ауылы. Округ құрамында болған ''Куйбышев'' ауылы 2013 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1134 адамды (583 ер адам және 551 әйел адам) құрады.

## Географиялық орны
Ауылдық округ батыс жағынан Бисен ауылдық округімен, оңтүстікте Атырау облысының Құрманғазы ауданымен, солтүстік - шығысынан - Ұялы ауылдық округімен шекараласады. 
1995 жылға дейін Көктөбе ауылдық советі деп аталып, Темір Масин атындағы жылқы кеңшары ретінде 1977 жылы құрылған. Кеңшардың алғашқы директоры Ұлы Отан соғысының ардагері Әбухан Сисенғалиев.
«Батыс Қазақстан облысының кейбір ауылдық елді мекендерінің атауларын өзгерту туралы» Батыс Қазақстан облыстық мәслихаттың 2007 жылғы 23 қарашадағы N 3-4 шешімі және Батыс Қазақстан облыс әкімдігінің 2007 жылғы 6 қарашадағы N 258 қаулысымен «Көктөбе» ауылдық округі Темір Масин атындағы ауылдық округ болып өзгертілді.
Ауылдық округтің негізгі бөлігі Нарын құмының жерінде орналасқандықтан мал шаруашылығымен айналысуға өте қолайлы. Сондықтан округ тұрғындардың негізгі кәсібі - мал шаруашылығы. 01.07.2015 жылғы жағдай бойынша ауылдық округте мал басы: ірі қара-11633 бас, қой мен ешкі -27717 бас, түйе - 256,  жылқы 4025 бас болған. Шаруа қожалықтары саны - 48, жеке кәсіпкерлер - 16. 
Ауылдық округте Мәдина Бегалиева атындағы орта жалпы білім беретін мектеп, учаскелік типтік аурухана, кітапхана және мәдениет үйі жұмыс істейді.

## Дереккөздер

Санат:Бөкей ордасы ауданы ауылдық округтері
Қызыл таң (фильм, 2012)

**Қызыл таң** ()— 2012 жылдың америкалық атыс-шабыс фильм.1984 жылы осы аттас фильм туралы римейк.
## Сюжет
Жуырдағы болашақ. Қарудың жаңа түрі жаудың күшін ұлғайтып, тіпті ірі державаларды оның алдында қауқарсыз етеді. Соғыс барлығын шарпиды. 8 қыз-жігіттен құралған америкалық топ күш біріктірмек болады. Олар "Құну" деген қарсылық тобын құрады. Олардың миссиясы - хаос орнату. Олардың ептіліктері мен ерік-жігерлерінің арқасында әлемнің Үшінші дүниежүзілік соғыстың қызыл таңынан аман қалу мүмкіндігі шешілмек.

## Рөлдерде

## Түсірілімдер
Түсірілімдер Калифорнияда, Мичиганда және Споканда (Вашингтон) 2009 жылы өтті.

## Сыртқы сілтемелер
* Қызыл таң
Рэкетир (фильм)

**Рэкетир** — 2007 жылғы қазақстандық көркем фильм, режиссёрі — Ақан Сатаев. Рэкетир - Саян атты жас адамның өмірі туралы өмірбаяндық тарих. Тоқсаныншы жылдардың басында ол Алматыда дүниеге келген және өскен жігіт, үлкен үміт беретін боксшы өмірге жол ашпақшы болды. Бірақ жолдың жоқ екенін түсінгенде, барлығын өзі алатынын шешеді. Алайда, сол қылықтары үшін қандай баға төлейтінін кейін ғана білетін болады.

## Сюжет
Фильмде Саян Беккәрімов есімді бас кейіпкердің өмірі мен 1990 жж. Қазақстан жайлы баяндалады

## Сілтемелер
*«Рэкетир»  сайтында
* IMDb сайтында

Санат:2007 жылғы Қазақстан фильмдері
Кергіш

thumb|right|200px|
**Кергіш** - кесте тігуге қолданылатын жабдық. Оны ағаштан, темірден, қамыстан жасайды.  

## Көлемі
Кергіштің көлемі әр түрлі болады. Ол жасайтын жұмыстың көлеміне байланысты. Ең үлкен көлемі 100х60 см-ден көп аспауы қажет, себебі кестелегенде қолдың ортасына жетпей қалады да кішкене кергішке қайта керіп кестелеуге тура келеді. Сондықтан істейтін іске қарай кергіштің көлемі  дұрыс таңдалуы қажет: 30х30 см, 30х40 см, 40х50 см, 50х50 см, 50х60 см, 60х100 см. 

Кергіш 3х3 см кепкен білеу ағаштан жасалады. Көлемі үлкейген сайын білеу ағаштың қалыңдығы да өзгеріп отырады. Дөңгелек түрін талдан, қамыстан иіп жасайды.

Кергіштердің көмегімен материалдың беті тегіс керіліп кестелеу жұмысы жеңілдейді. Кестенің көптеген түрлері дөңгелек немес төртбұрышты кергіштерде орындалады. Бұдан басқа да кергіштердің еденге қойылатын, үстелге орнатып қоятын түрлері де болады. Мұндай кергіштер қарапайым кергіштерге қарағанда адамға екі қолымен бірдей жұмыс істеу мүмкіндігін туғызады.

## Түрлері
* Қарапайым дөңгелек кергіштер.
Дөңгелек түрін талдан, қамыстан иіп немесе екі тұйықталған ағаш, пластмасса шеңберден жасайды. Әдетте мұндай кергіштерді шағын жабдықтарды кестелеген кезде пайдаланады. Кейде материал жылжып кетпес үшін ішкі шеңберді айналдыра мақта таспамен (лента) орап қояды.
* Бұрандалы кергіштер
Қарапайым қос ағаш немесе пластмасса шеңберлі кергіштен гөрі жылжымалы бұрандалы кергіштер материалды жылжытпай жақсы ұстайды. Сыртқы шеңбердегі бұранда матаның қалыңдығына байланысты матаның керіліп тұруын реттейді. Мата ішкі шеңберге жабылып үстінен сыртқы шеңбер кигізіліп қатты керілген кезде бұранданың көмегімен бекітіледі.
* Төртбұрышты кергіштер.
Шаршы кергішті 4 тал ағаштан, қамыстан түйіскен ұштарын шегелеп, темірден қиысқан ұштарын дәнекерлеп ұстатып жасайды.
Материал жоғарғы және төменгі біліктерге оларға қағылған ызба баулардың көмегімен керіледі. Біліктердің көмегімен материалдардың ұзындықтарына байланысты реттеп керуге болады. Материалдың екі қабырғасы кергіштің жанындағы орнатылған жарыспалы екі ағаш біліктің арасына бекітіледі.

Кергіштердің шағын, ықшам түрі де, үлкен түрі де кестешілердің ыңғайына қарай жасалып пайдаланылады.

Материал кергішке барынша шерттіре керілуі керек, әйтпесе кесте бүріліп түседі.

## Тағы қараңыз
* Кестелеу (өрнек салу)
* Кесте өнері
* Инемен тігілетін тігістер

## Дереккөздер


Санат:Үй тұрмысыСанат:Қолөнер
CKD

**CKD** (, «тұтастай бөлшектеу») — автомобиль құрастыру өнеркәсібінде көлік құралдарын шығарудың арнайы технологиясы. Автомобиль құрастырушы жоғары кедендік баж салығын айналып өту мақсатында дайын машинаны емес, оның бөлшектерін импорттап, жергілікті зауытта құрастырады да, сол елде сатылымға енгізеді.

Дара бөлшектерге қоса, алдын-ала құрастырылған жартылай автомобильдер Semi-Knocked-Down (SKD) немесе Medium-Knocked-Down (MKD) ретінде импортталады.

CKD әдісі дамып жатқан елдерде жергілікті өндірісті бастау және ноу-хауға ие болу мақсатында да оңтайлы. Мысалы, Қазақстанда AllurAuto компаниясы Қостанайдағы зауытында алғашқы қазақстандық жолталғамас SsangYong Nomad-ты дәнекерлеу мен шанақты бояуды қамтитын CKD әдісін 2010 жылдан бастап істетіп келеді.

## Дереккөздер


Санат:Автомобиль
Bek Air

**Bek Air**&nbsp;— қазақстандық әуекомпания. Қазақстан бойынша 14 тұрақты рейстер жасап тұрады. Компанияның штаб-пәтері мен басты транзиттік торабы (хаб) Орал әуежайында орналасқан.

## Тарихы
Әуе компания 1999 жылы «іскерлік джет» ұшуларды орындау мақсатында құрылды.

2008 жылы әуе компания «Ақ Жол» Халықаралық әуежайының осы күнге дейін иелік етіп отырған акциялар пакетін сатып алды.

2014 жылы әуе компания Франборо әуесалонында жеті жаңа Сухой Суперджет 100 (SSJ 100) ұшақтарына тапсырыс берді. Ұшақтар үшеуі 2015 жылы, ал қалған төртеуі 2016 жылы тапсырылмақ деп жоспарлануда. Барлық ұшақтар 103 орынды бір классты салонмен жабықталған. 2019 жылғы 27 желтоқсан күні Bek Air әуе компаниясының Алматы-Астана бағыты бойынша Z9 2100 нөмірлі рейсін орындайтын Fokker-100 ұшағы Алматы қаласы маңындағы Қызылту елді-мекеніне апатқа ұшырағаннан кейін компания қызметі тоқтатылды. 

## Дереккөздер

Санат:Әуе компаниялар
Санат:Қазақстан әуе компаниялары
1999 жыл авиацияда

## Оқиғалар
### Мамыр
* 27 мамыр — Bombardier CRJ700 ұшағының прототипінің алғаш ұшуы.

### Уақыты белгісіз
* Оралда «іскерлік джет» ұшуларды орындайтын Бек Эйр әуе компаниясы құрылды.

Санат:Авиация тарихы
Аэрофлот

thumb|
**Аэрофлот** — ресейлік ұлттық әуе тасымалдаушы (51 % — мемлекет меншігінде). Ең ірі ресейлік әуе компания. Штаб-пәтері Мәскеуде орналасқан. Толық атауы — «Аэрофлот — ресейлік әуе желілері» ашық акционерлік қоғамы.

Әуе компанияның негізгі әуежайы — мәскеулік Шереметьево әуежайы (D, E, F терминалдары). 1989 жылдан бастап Халықаралық әуе көлігі ассоциациясының (IATA) мүшесі.

## Тарихы

## Ұшақтар паркі
2014 жылдың тамызына сәйкес Аэрофлоттың әуе паркінде 131 ұшақ бар:

 


## Дереккөздер


Санат:Ресей әуе компаниялары
Санат:Әуе компаниялар
Иминдер

thumb|150 px|Иминдердің құрамы (көкпен боялған)
**Иминдер** — құрамында имин тобы NН бар органикалық қосылыстар. Иминдердің жалпы формуласы: RRC=NR, бұл формулада R, R — H, Alk, Ar және R — азот атомына байланысқан H, Alk, Ar. R орнында H тұрған иминдерді *альдиминдер* деп атайды; олардың құрылымы альдегидтерге ұқсайды. R, R орындарында Alk немесе Ar тобы тұрған иминдер кетондарға ұқсас болып, *кетиминдер* деп аталады.

IUPAC-та *-имин* суффиксі C=NH (көміртек атомысыз) тобын белгілеу үшін қолданылады.

## Алу жолдары
Карбонил тобы бар қосылыстар біріншілік аминдермен əрекеттесіп, иминдер түзеді:
: 400px

Басқа әдістердің бірі — нитрилдің Гриньяр реактивімен реакциясы:  
:C6H5CN  +  C6H5MgBr   →  (C6H5)2C=NMgBr
:(C6H5)2C=NMgBr  +  H2O  →  (C6H5)2C=NH  +  MgBr(OH)

## Дереккөздер

Санат:Азотты органикалық қосылыстар
Жанқиярлар

**Жанқиярлар** () — 2010 жылғы америкалық атыс–шабыс фильм.

## Сюжет
Барни Росс бастаған жалданбалы жауынгерлер жасағы күрделі тапсырма алады - бейбіт халыққа күн көрсетпей, Оңтүстік Америкада орналасқан шағын мемлекетті қанап келген диктатордың көзін құрту керек.

## Рөлдерде
### Жанқиярлар
*Сильвестр Сталлоне — Барни Росс 
*Джейсон Стэтхeм — Ли Кристмас 
*Микки Рурк — Тул 
*Джет Ли — Инь Ян 
*Дольф Лундгрен — Гуннар Йенсен 
*Терри Крюс — Хайль Цезарь 
*Рэнди Кутюр — Толл Роуд

### Басқалары
*Дэвид Зайас — генерал Гарза
*Эрик Робертс — Джеймс Монро 
*Стив Остин — Дэн Пэйн 
*Гэри Дэниелс — Брит 
*Жизель Итие — Сандра 
*Каризма Карпентер — Лэйси 
*Брюс Уиллис — Чёрч
*Арнольд Шварценеггер — Тренч 

## Сыртқы сілтемелер
* http://kinostan.kz/film/view?id=834
Жанқиярлар 2

**Жанқиярлар 2** () — Жанқиярлар фильмнің сиквелі.

## Сюжет
Барни Росс бастаған "Жанқиярлар" жасағына Албанияға құлаған ұшақтың ішінен аса маңызды бір кейсті алып келу жүктеледі. Бұл елден Жан Вилен деген лаңкес бастаған қарулы топтың қарсылығына тап болады.

## Рөлдерде
*Сильвестр Сталлоне — Барни Росс 
*Джейсон Стэтхeм — Ли Кристмас
*Джет Ли — Инь Ян
*Дольф Лундгрен — Гуннар Дженсен
*Терри Крюс — Хэйл Цезарь
*Рэнди Кутюр — Толл Роуд
*Лиам Хемсворт — Билли Тиммонс
*Юй Нань — Мэгги Чен
*Жан-Клод Ван Дамм — Жан Вилен 
*Скотт Эдкинс — Гектор
*Чак Норрис — Букер
*Брюс Уиллис — Чёрч
*Арнольд Шварценеггер — Тренч

## Сыртқы сілтемелер
* http://kinostan.kz/film/view?id=835
Мирослав Клозе

**Мирослав Клозе** (9 маусым 1978 жыл, Ополе, Польша) — германиялық футболшы. 2001 мен 2014 жылдар аралығында Германия Ұлттық футбол құрамасының үздік шабуылшысы. 2014 жылғы Футболдан әлем чемпионатында құрама сапында  16-шы голын соғып, әлем чемпионатының рекордсмен-шабуылшысы атанды. 2016 жылы "Лацио" сапында ойнап жүріп карьерасын аяқтады. Қазір Германия құрамасының бапкері Йоахим Левтің көмекшісі болып қызмет атқарады.

Әлем чемпионаттарының тарихында 4 медальға ие болған жалғыз футболшы (ӘЧ 2002 күміс, 2006 және 2010 қола, 2014 алтын).

## Карьерасы
Клозе Польшаның Ополе қаласында дүниеге келді. Әкесі футболшы, анасы гандболшы болған. Анасы поляк, әкесі неміс. 

1998 жылы карьерасын Германияның бесінші дивизионындағы "Гомбург" клубында бастады. Бір маусымда 11 гол соғып, "Кайзерслаутерн" скауттарының көзіне түсті. 1999 жылы жазда "Кайзерслаутернмен" келісім шарт жасасты. 1999/2000 жылғы маусымда 36 кездесуде 11 гол соқты.

2002/03 жылғы маусым қарсаңында Клозені қатарына қосқысы келетін клубтар көбейгеніне қарамастан, "Кайзерслаутернде" қалды. Бұл шешімі аса сәтті болмады, клуб қаржылай қиындықтарды бастан кешіріп жатты. Интертото кубогының үшінші раундында "Кайзерслаутерн" күтпеген жерде "Теплицеден" ұтылып қалды. 2003/04 жылғы маусымда да команда жарқыраған жоқ, керісінше аутсайдер клубқа айналды да, Клозе клубтан кетудің әрекетін жасай бастады.

2004 жылы жазда Клозе "Вердерге" ауысты. 

2007 жылы жазда "Бавариямен" келісім шарт жасады. 2007/08 жылғы маусымда Клозе 20 гол соқты. Транфер 15 млн. еуроға іске асты. 2009 жылы клубқа Марио Гомес пен Лука Тони келген соң Клозе мүлде алаңға шыға алмай қалды. 

2011 жылы Клозе "Лациоға" ауысты. Бес маусым ойнап, 2016 жылы карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері
### Командалық
 «Вердер»
* Неміс лигасының кубогы: 2006

 «Бавария»
* Германия чемпионы (2): 2007/08, 2009/10
* Германия кубогы (2): 2007/08, 2009/10
* Неміс лигасының кубогы: 2007
* Германия суперкубогы: 2010
* УЕФА Чемпиондар Лигасының финалисі: 2009/2010

 «Лацио»
* Италия кубогы: 2012/13

* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2002
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006, 2010
* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2008
* Еуропа чемионатының қола жүлдегері: 2012
* Әлем чемпионы: 2014

### Жекелей
* Әлем чемпионаттары тарихындағы үздік мерген: 16 гол
* Германия құрамасының үздік мергені: 71 гол
* ӘЧ-2006 "Алтын бутсы" иегері
* Германиядағы жыл футболисі: 2006
* Германия Бундеслигасының үздік мергені: 2005/06

## Дереккөздер

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Лацио ФК ойыншылары
Жанқиярлар 3

**Жанқиярлар 3** () — Жанқиярлар және Жанқиярлар 2 фильмдерінің жалғасы.

## Сюжет
Барни кезінде өзімен әріптес болған Конрад Стоунбэнкспен бетпе-бет келеді. Бұрынғы досы қатігез қару-жарақ саудагеріне айналған. Стоунбэнкс жанқияр жігіттердің көзін құртпақ болады. Бұл турасында Барнидің де өз ойлағаны бар еді.

## Рөлдерде
*Сильвестр Сталлоне — Барни Росс
*Джейсон Стэтхем — Ли Кристмас
*Джет Ли — Инь Ян
*Дольф Лундгрен — Гуннар Дженсен
*Терри Крюс — Хэйл Цезарь
*Рэнди Кутюр — Толл Роуд
*Арнольд Шварценеггер — Тренч
*Мел Гибсон — Конрад Стоунбэнкс
*Харрисон Форд — Макс Драммер
*Антонио Бандерас — Галго
*Уэсли Снайпс — Дог
*Келлан Латс — Смайли
*Глен Пауэлл — Торн / Вайфай
*Ронда Раузи — Луна
*Виктор Ортис — Марс
*Келси Грэммер — Бонапарт
*Роберт Дави — Горан Вата

## Түсірілім
Фильмның түсіруы Болгарияда 19 тамызда Nu Boyana студиясында басталған.

## Сыртқы сілтемелер
*http://kinostan.kz/film/view?id=836 
*Ресми түсім
Left 4 Dead (ойын)

**«Left 4 Dead»** — көпқолданушыларға арналған компьютерлік ойын. Turtle Rock Studios компаниясы құрастырған, ол компания 2008 жылдың 10 қаңтарынан Valve Corporation құрамына кіреді. Ойын Sours 14 нұсқасы мен Windows NTи Xbox 360 платформасына арнап құрастырылған. Ойынды Xbox 360 тасымалдаумен Certain Affinity студиясы айналысты. 2010 жылдың 28 қазанынан ойын Mac OS X-те қолжетімді болды. Left 4 Dead туралы ең алғашқы ақпарат PC Gamer UK журналының 2006 жылғы жаңажылдық номерінде  алты беттік мақала ретінде жарық көрді. 6 қарашада Left 4 Dead ойынының демонұсқасы  Steam сандық жүйесі арқылы тапсырыс бергендердің барлығына қолжетімді болды. 18 қарашада ойын Steam арқылы барлық қолданушыға қолжетімді болды. Ойын толық түрде орыс тіліне аударылған.
Ойын көптеген жақсы пікірлерді туғызды. Құрастырушылар қорқынышты атмосфераны өте жақсы көрсете білген.

Санат:Xbox 360-қа арналған ойындар
Санат:Windows-ке арналған ойындар
Санат:Steam-ойындар
Санат:Valve Corporation ойындары
Қол инесі

thumb|right|200px|Қол инесі
**Қол инесі** - иненің қолмен тігу, кестелеу барысында қолданылатын түрі. 

## Құрылысы
thumb|left|200px|Жіп өткізілген иненің көзі.
Иненің құрылысы бойынша атауы:
* үшкір жағы - ұшы;
* ұшына қарсы жуан жағы - дүмі;
* осы дүмінің доғал басы - шүйде:
* шүйде мен ұштың ортасы, яғни ұзына бойы - тұрқы;
* дүміндегі жіп өткізетін тесігі - көзі немесе жасуы.

## Бітім-тұлғасына қарай түрлері мен атауы
* Көзі сынық (жіңішке) ине - бітік немесе көр.
* Көзі кең ине - көземелі.
* Тұрқы имек ине - созаң.
* Көзі кең, жуандау, ұзын ине - жөндем.
* Әдеттегі инеден әлдеқайда үлкендеу ине - тебен.

## Бұйым түрлеріне қарай қолданылатын түрлері
* Маталарға арналған инелер(ұзындығы 3-8 см).
* Қайыс бұйымдарға арналған инелер (ұзындығы 5,5-7 см).
* Қатты бұйымдарға (кенеп т.б.) арналған дүмі үш қырлы инелер (ұзындығы 6-7 см).
* Қанарларға арналған дүмі төрт қырлы, ұшы 30°-қа иілген инелер (ұзындығы 12,16 см).
* Теріден жасалған тондарға арналған дүм жағы үш қырлы қырлы ине (ұзындығы 4-5 см).
* Матаны торлауға арналған көзі ұзын ине (ұзындығы 3,5-5,8 см).
* Көркем кестелеуге арналған көзі ұзын ине (ұзындығы 3,5-4 см).
* Көзі кең ине (ұзындығы 3-5 см.)

## Тағы қараңыз
* Ине

## Дереккөздер


Санат:Үй тұрмысыСанат:ҚолөнерСанат:Құралдар
Түркиядағы президент сайлауы (2014)

Түркияда президентті сайлауы 10 тамыз 2014 жылы өтті. Көпшілік дауыспен Түркияның қазіргі Премьер-министрі Рәжәп Тайип Эрдоған сайлауда жеңіске жетті.

## Жағдайы
Президенттік сайлау туралы заң 2012 ж. 20 қаңтарда қабылданып, іске аса бастады. Заңға сәйкес кезекті президент сайлауы 2012 жылдың орнына 2014 жылы өтеді деп шешілді. Сайлаудың уақыты Түркия президенті Абдулла Гюльдің 7 жылдық мерзімі бітуіне 60 күн қалған аралықта өтуі тиіс. Ең ыңғайлы кезең тамыздың 10 мен 17 аралығын қамтыды. Абдулла Гюль жанама сайлау арқылы сайланған Түркияның соңғы президенті болды.

Жаңа сайлау туралы заңға премьер-министр өз қызметінде бола тұра сайлауға түсу құқығына ие болатыны еңгізілді. Сонымен қатар бұрынғы Түркияның президенттері Кенан Еврен, Сүлеймен Демирель, Ахмет Недждет Сезер және сол кездегі лауазымдағы Абдулла Гюль екінші рет президент болуына тыйым салынды. Бірақ Түркия конституциялық соты бұл шешімді заңға қайшы деп таныды.

Президентті сайлау науқаны "америкалық үлгіде" өтетіндігі жарияланды. Яғни, сайлау алды кампанияны қолдауға жеке тұлғалар ғана ақша беруге құқылы болды. Әрбір тұлға 8,259 TL (шамамен 695 мың KZT) артық қаржы бере алмайды.

## Үміткерлер
*Рәжәп Тайип Эрдоған, Түркия премьер-министрі.
*Экмеледдин Ихсаноғлы, Ислам ынтымақтастық ұйымы төрағасы. Түркия Республикалық Халықтық Партия мен Ұлтшылдар Қозғалысы Партиясы ұсынған үміткер.)
* Селахаттин Демирташ, Демократиялық Халықтық Партия басшысы.

1 тамыз ақпараты бойынша үміткерлердің сайлау кампаниясына жинаған қаржы көлемі. 

## Алғашқы нәтижелері

## Дереккөздер


Санат:Елдер бойынша президент сайлаулары
Санат:Түркия саясаты
Санат:2014 жыл
Анна (Ұлыбритания патшайымы)

**Анна** ( 6 ақпан 1665 — 1 тамыз 1714) — 8 наурыз 1702 жылы Англия, Шотландия және Ирландия патшайымы ретінде таққа отырады. 1707 жылдың 1 мамырында Бірігу актісіне сәйкес Аннаның екі аймағы, Англия және Шотландия, Ұлыбритания патшалығына біріктіріледі. Өмірінің соңына дейін Ұлыбритания және Ирландия патшайымы болып өтеді. Ағылшын тағындағы Стюарттар әулетінің соңғы өкілі.

Анна өзінің заңды бала-шағасы болмаған ағасы ІІ Карлдің басқару кезеңінде туған. Оның әкесі Яков бірінші мұрагер болған, бірақ  католик болғандықтан халық арасында әйгілі болмады. Анна мен оның сіңлісі Мария мұрагерлікте екінші бола тұра, ІІ Карлдің бұйрығымен протестантизмде тәрбиеленеді. Ағасы өмірден озған соң таққа әкесі отырады, бірақ, үш жылдан соң - 1688 жылы - революция кезеңінде тақтан тайдырылады. Аннаның інісі мен Мария, Яковтың екінші некесінен туған католик - Джеймс Френсис Эдуард және оның ұрпақтары мұрагерліктен алынып тасталынды.Содан таққа Яковтың үлкен қызы — ІІ Мария патшайым, оның күйеуі және  бөлесі, протестант Вильгельм ІІІ Орандық отырып, елді бірге басқарады.

Апалы-сіңлілер қаншалықты жақын болғанымен, Мария таққа отырған соң олардың арасында Аннаның қаражат жағдайына байланысты түсініспеушіліктер пайда бола бастады, сөйтіп олар бір-бірінен алыстап кетті. Вильгельм мен Марияның балалары болмады, сондықтан, 1694 жылы Мария өмірден озған соң Вильгельм елді өзі басқарды. 1702 жылы оның өлімінен кейін Анна таққа келді.

Ол денсаулығына байланысты біраз қиналды. Әсіресе 30 жастан кейін ақсаңдап, толыса бастады. Анна Даниялық Георгпен некесіне және 17 рет екіқабат болғанына қарамастан, артына мұрагер тастамай өмірден өтті және Стюарттар әулетіндегі ең соңғы монарх болып есептеледі. Аннадан кейін таққа І Георг отырады.

## [[ІІ Карл]] кезеңінде

### Алғашқы жылдары
[thumb|left|'' Анна ортасында бейнеленген, сіңлісі Мария сол жағында. Суретті салған [Питер Лели и Кіші Бенедетто Дженнари.1668-85 жылдар шамасы]]
Анна ханшайым Лондонда Сент-Джеймсс сарайында 1665 жылы 6 ақпанда кешкі 11:39-да дүниеге келді. Ол ІІ Яков пен оның бірінші әйелі Анна Хайдтың төртінші баласы, екінші қызы. Аннаның сегіз бауыры болған, бірақ Мария екеуі ғана ересек жасқа дейін өмір сүрген.

#### Генеологиялық ағаш
           

## Дереккөздер


## Тағы қараңыз
## Сыртқы сілтемелер

Санат:Стюарттар
Санат:Британ монархиясы

Санат:Ағылшын монархтары
Мәриәм Мирзәхәни

**Мәриәм Мирзәхәни** ( ; Тегеран) — ирандық математик және Стэнфорд университетінің математика профессоры (1 қыркүйек 2008 жылдан бері). Ғалымның зерттеу қызығушылықтары Тейхмюллер теоремасы, гиперболдық геометрия, ергодикалық геометрия және симплетикалық геометрия салаларын қамтиды. 2014 жылы Мирзахани Филдс сыйлығын иемденіп, аталған сыйлықты алған алғашқы әйел болды.

## Ғылыми жұмысы
Рейман бетіндегі модульдер кеңістігі теориясына бірнеше үлес қосқан.

## Жеке өмірі
Күйеуі Ян Вондрак теоретикалық компьютер ғалымы.

## Дереккөздер

Санат:Филдс марапаты иегерлері
Санат:Гарвард университеті түлектері
Қаныш Сәтбаев (ғаламшар)

Кеңес Одағының еңбек сіңірген астроном ғалымы Николай Черных қазақтың атақты геологы Қаныш Сәтбаевтың құрметіне 1979 жылдың 31 шілде күні ашқан ғаламшарына (астероид, кіші планета) Сәтбаев есімін берген.

Кеңес Одағының еңбек сіңірген астроном ғалымы Николай Черных қазақтың атақты геологы Қаныш Сәтпаевтың құрметіне осыдан тура 35 жыл бұрын, яғни 1979 жылдың 31 шілде күні ашқан ғаламшарына (астероид, кіші планета) Сәтпаев есімін берген.  

Николай Черных Қырым астрофизикалық ғылыми зертханасында 1963 жылдан бастап жұмысын бастаған. Галактиканың кіші көлемді ғаламшарларын (астероид) зерттеу, барлау, анықтау жұмыстарымен айналысып, 537 кіші ғаламшар ашқан. 2014 жылдың қорытындысы бойынша, Черных 1459 астроном ғалымның арасынан кіші ғаламшарларды ашу бойынша 31-ші орынды иеленді. Ал жары Людмила Ивановна әйел астрономдардың ішінен 268 кіші планета ашып 2-ші орыннан көрінген.

Николай Черных 1979 жылы Марс пен Юпитер арасында қозғалып жүрген кіші ғаламшардың атын ұлы ақын Абай Құнанбайұлының есімімен атаған. "Абай ғаламшары" Халықаралық ғаламшарларды зерттеу орталығының каталогына 4466-шы болып тіркелген. "Абай ғаламшары" әр бес жыл, төрт күн сайын Күн жұлдызын бір мәрте айналып шығады. Сонымын қатар, Черных тап осы жылы тағы бір кіші ғаламшарға "Қазақстания" деген атау қойған болатын. "Қазақстания" ғаламшары Күнді 3 жыл 3 ай  10 күнде айналып шығады.

## Сыртқы сілтемелер
*Қаныш Сәтпаев атындағы планета барын білесіз бе?

## Дереккөздер


Санат:Қаныш Сәтбаев
Санат:Ғаламшарлар
Гомункулус (тұмандық)

thumb|right|200px|Гомункул тұманы
**Гомункул/Гомункулус** -  ( «кішкентай адам») ХІХ ғасырда Эта Киля жұлдызының жарылуы нәтижесінде пайда болған биполярлы тұман атауы.  Бұл атауды 1950 жылы Энрико Гавиола берген. 1843 жылы Эта Киля Сүмбіледен кейінгі екінші жарық жұлдыз (-0,8) болған. Қазір  бұл бұлыңғыр жұлдыз көлемі бойынша алтыншы орында.  Тұман тек 1900 жылдан кейін ғана көрінген.

## Дереккөздер

Санат:Астрономия
Санат:Ғарыш
Құлажон қорықшасы

**Құлажон** – мемлекеттік табиғи зоологиялық қорықша. 1967 жылы 29 қарашада Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданында 46 мың га аумақта ұйымдастырылған.

## Географиялық орны
Қорықша Зайсан ойпатының солтүстік-батысында орналасқан, Қызылқұм құмды массивінің көп бөлігін және Зайсан ойпатының солтүстік-батысындағы Құлажон өзенінің төменгі ағысының аңғарын алып жатыр. Шығысында Бұқтырма су қоймасының су желісімен шектелген.

## Жер бедері
Жер бедері желдің әсерінен түзілген жазық және бекімеген құмшағылдардан тұратын -аккумулятты жазық; аллювийлі-эрозиялы террасалардан тұратын Құлажон жайылмасында әр түрлі шөптесін өскен шалғын, құмшағылдардың арасында жағалауында қамыс пен қоға өскен Қазнақ, Қамбар-Қарасу, т.б. кішігірім көлдері орналасқан.

## Флорасы
thumb|left|100px|Қияқ
thumb|left|100px|Жүзгін
Қорықшаның өсімдік жамылғысы алуан түрлі: шөлге тән бұталар мен жартылай бұталар, 19 ғасырдың жартысында жойылып кеткен Катонқарағай қарағайлы орман қалдықтары. Құлажон өзенінің жайылмасында батпақты шалғындар тән. Қорықшада жоғары сатыдағы өсімдіктердің 200-ге жуық түрі өседі. Олардың көпшілігі шөлді өсімдіктердің алуан түрлерінің өкілдері – айғыр қияқ, таспа, жусан, астық тұқымдастар, шеркез. Бұталардан – акация, жүзгін, арша. Құмдар арасында жағасында қамыс, қоға өскен ұсақ көлдер бар. Қазақстанның Қызыл кітабына енген түрлер: таспа, Потанин құмдақшөбі, Федченко жауылшасы, Штейнберг таспасы, тиынтақ, риян, кәріқыз, Зайсан лақсасы, Людвиг құртқашашы, дарагүл қызғалдағы, түпті жуа, қау, сасыр. Аймақта сирек кездесетін өсімдік түрі - кәдімгі қарағай.

## Фаунасы
thumb|right|100px|Жорға дуадақ
thumb|right|100px|Батбат кесірткесі
Сүтқоректілер фаунасы (20 түр) Зайсан ойпатының түр құрамының үштен бір бөлігін құрайды. Шөлді жерге бейім түрлер басым: құлақты кірпі, қарсақ, қосаяқтар тұрлері. Мұнда қыстау үшін саны бірнеше жүзге жететін еліктер келеді. Қосмекенділердің екі түрі, кәдімгі құрбақа және сүйіртұмсық бақа мекен етеді. Бауырымен жорғалаушылардың 6 түрі бар: түрлі түсті кесіртке, секіркіш кесітрке, кәдімгі қалқантұмсық жылан, кәдімгі сарыбас жылан және зайсандық батбат кесіртке, үлкен көз кесіртке. Құстардың 80-ге жуық түрлері бар, олар екі тіршілік ортасына байланысты таралған: құмдар арасында бозторғайлар, сұр шіл, бөдене мекендейді, сирек кездесетіндер – сұр тырна, ақбас тырна, дуадақ, безгелдек, бақалтақ қыран, қарақұс. Батпақты өзен жайылмасында сұқсырлыр – қарамойын сұқсыр, сұржақты сұқсыр, үлкен сұқсыр, үлкен әупілдек, үлкен аққұтан, көкқұтан, сұр қаз, барылдауық үйрек, жалпақтұмсық үйрек, қоңыр үйрек және т.б. Жануарлар дүниесінің кейбір түрлері Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген: зайсандық батбат кесіртке, үлкен көз кесіртке, қызғылт бірқазан, бұйра бірқазан, қара дегелек, кіші аққұтан, шиқылдақ қаз, қутұмсық қаз, дала қыраны, бүркіт, сұр тырна, ақбас тырна, дуадақ, безгелдек, майқұйрықты ергежейлі қосаяқ. Қорықша аумағында сирек кездесетін түр – дала мысығы.

## Дереккөздер

Санат:Шығыс Қазақстан облысы географиясы
Санат:Қазақстан қаумалдары
Құлажон

**Құлажон**, *Қулыжон* – Ертіс алабындағы өзен. 

## Географиялық орны
Абай облысы Көкпекті ауданының жерімен ағады. Ұзындығы 112 км, су жиналатын алабы 704 км2. 

## Бастауы
Бастауын Қалба жотасының шығысындағы абсалюттік биіктігі 1560 м болатын таулардан бастау алып, Үлкен Бөкен өзенінің сол жағынан құяды. 

## Гидрологиясы
Жалпы ұзындығы 155 км болатын 50-ден астам саласы бар. Ірілері Көпірлі, Талды, Оразбай, Еспе, т.б. Аңғары жоғарғы ағысында (Глазуново ауылына дейін) тар шатқалды, Қазнақ ауылынан дейін жағалауы жарлауытты, ал Көкжота ауылынан төменде жазық, батпақты өңірмен өтеді. Жағалауында және батпақты жерлерінде қамыс, құрақ өскен. Жауын-шашын, мұздық сулармен толығады. Көп жылдық орташа ағымы Көкжота ауылының тұсында 3,53 м³/с.

## Шаруашылықтағы маңызы
Құлажоннан балық ауланады, ағаш бөренелер тасымалданады. Суы егістікке, алабы шабындыққа пайдаланылады. 

## Дереккөздер

Санат:Ертіс су алабы
Санат:Көкпекті ауданы өзендері
B.JIGGA

**Берік Керімбек** (;  1986 жылы 25 мамырда туған), көбінесе **B.JIGGA** ( атымен танымал) — Қазақстандық рэп орындаушы. 2003 жылы алғаш рет Johnny Blaze атты рэпермен ресми тректері шыққан болатын, ол кезде тек сахна төрінде ғана шығатын болған. Кейіннен келе RnB стиліндегі әуенге көшкен. 2005 жылы Шымкентте Johnny Blaze атты рэпермен алғаш хип-хоп стиліндегі би тобын ашқан. 2005 жылы Қазақстандық рэпер HAZARD - пен танысып Black Sound лейблын ашқан, ол топтың ішінде HAZARD, Antrax, Emir France, Johnny Blaze. Black Sound лейблы Snickers Urbaniya атты жарыста 1 орынды алған, уақыт келе ол лейбл тоқтап қалды. 2010 - жылы Америкаға Johnny Blaze екеуі кеткен, сол жақта қайтадан өз өнерін қайта бастады.Johnny Blaze бен бірігіп MTR тобында және Johnny Blaze,Jaman T,Dana Blaze,Chizah секілді рэп орындаушылармен бірігіп V-BLOCK SOLDIERZ лэйблында өз өнерін жасады.  

Қазіргі уақытта B.Jigga мен Jaman T екеуі "Be Eazy Edition" лейблында өнер көрсетіп жүр. 
    
Қазіргі Қазақстанның хип-хоп өнеріндегі жарқын орындаушысының бірі болып табылады.

## Синглдар
* *[[Қара 14]]* (2012)
* *[[Like Dat]]* (2013)
* *[[What u know about it]]* (2014)
* "Ary Beri" (2015)
* "Алматинка" (2016)

Санат:Қазақстандағы рэп
Құйған (Күршім ауданы)

**Құйған** — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы ауыл, пристань,  Құйған ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Күршім ауылынан солтүстік-батысқа қарай 18 км жерде, Бұқтырма бөгенінің шығыс жағалауында.

## Халқы

## Тарихы
1931-34 жылдары Күршім ауданының орталығы болған. Құйған кәсіпкерлері аудан шаруашылықтары мен кәсіпорындарына жанар жағармай, құрылыс материалдары, т.б. жүктерді тасымалдайды. 

## Кәсіпорындары, әлеуметтік саласы
Құйғанда “Бұқтырма” балық зауыты, астық қабылдау пункті, мұнай базасы акционерлік қоғамдары, байланыс бөлімшесі, т.б. әлеуметтік, мәдени-ағарту мекемелері бар.

## Дереккөздер

Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Тынық мұхит (телесериал)

Тынық мұхит () — Екінші дүниежүзілік соғыс туралы америкалық телевизиялық минисериал.

## Рөлдерде

## Сериялары
# Гудалканал/Леки
# Бейзилон
# Мельбурн
# Глостер/Павуву/Баника
# Пелелиуге түсу
# Пелелиу әуеайлағы
# Пелелиу белестері
# Иводзима
# Окинава
# Үй
## Дереккөздер

Санат:2010 жылы шыққан АҚШ телесериалдары
Санат:HBO телебағдарламалары
Құйған (Балқаш ауданы)

**Құйған** — Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл, Құйған ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Бақанас ауылынан солтүстік-батысқа қарай 255 км-дей жерде, Іле өзенінің Балқашқа құяр тұсында орналасқан.

## Тарихы
1957-1997 жылдары етті қой өсіретін “Жиделі” кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде Құйғанда ӨК және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.

## Дереккөздер

Санат:Балқаш ауданы елді мекендері
Құйған (Тарбағатай ауданы)

**Құйған** — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл, Құйған ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақжар ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 17 км жерде, Тарбағатай жотасының солтүстік етегінде, Ласты өзенінің жағасында.

## Халқы

## Тарихы
Іргесі 1930 жылы “Жас еңбек” ұжымшарының құрылуына байланысты қаланды. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін көршілес жатқан үш ұжымшар негізінде құрылған “Ворошилов” ұжымшарының, 1957 жылы “Құйған” ұжымшарының, 1962 жылы “Тарбағатай” кеңшарының орталығы болды. Кеңшар негізінде 1997 жылы бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.

## Дереккөздер

Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
I Джордж (Ұлыбритания патшасы)

**I Георг** (, ; 28 мамыр 1660, Ганновер — 11 маусым 1727, Оснабрюк) — 1714 жылдың 1 тамызынан 1727 жылдың 11 маусымы аралығында Ұлыбритания патшасы болған, Ұлыбритания тағына отырған Ганновер әулетінің алғашқы өкілі.

## Өмірбаяны

Алғашқы брауншвейг курфюрсті — Эрнст Августың болашық ұлы Георг Людвиг ханзада анасы — I Яковтың немересі — София Ганноверліктің арқасында британ тағына мұрагерлікке ие болды.

1682 жылы Георг немере қарындасы — Софии Доротее Целльстікке үйленеді. Бұл некеден бір ұл — Георг (келешек ағылшын патшасы — II Георг) және бір қыз — София Доротея туады. Алайда 1687 жылы ханзада жұбайымен ажырасады.

Сазгер Георг Гендель сынды өнер қайраткерлерімен замандас болған. Георгтің анасы — София — ағылшын тағының мұрагері қайтыс болады, бірнеше аптадан кейін, яғни 1714 жылдың 1 тамызында Ұлыбритания патшайымы — Анна да дүние салады. Алғашында Георг ағылшын тағынан бас тартады, алайда ганноверлік кенесшілер оны таққа отыруға көндіреді. Ол сол жылдың 18 қыркүйегінде Лондонға келіп Вестминдік аббаттықта тәж кигізу жоралғысын өткізеді.

## Қызықты мәліметтер
* I Георгтің құрметіне АҚШ штаты — Джорджия аталынған.
* I Георг ұлты — неміс болған, сондықтан өмірінің соңына дейін ағылшын тілін үйренбей кеткен.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* 

## Әдебиет
* 

Санат:Британ монархиясы
Санат:Ганноверлер