Ян Вертонген

**Ян Вертонген** (нидерл. *Jan Vertonghen*; 1987 жылы 24 сәуірде Синт-Никлас қаласында Бельгияда туылды) — бельгиялық футболшы, «Андерлехт» футбол клубы мен Бельгия құрама командасының қорғаушысы.

## Клубтағы мансабы
### Аякс
**2006/07 маусым**

2006 жылы жазда бас бапкер Хенком тен Катенің арқасында Ян «Аякстың» негізгі құрамының ойыншысы атанды. Алғаш ойынның 2006 жылы 23 тамызда Чемпиондар Лигасында даттық «Копенгагенға» қарсы өткізді. Вертонген 61 минутта серігі Хедвигес Мадураның орнына алаңға шығып, командасына қарсыластарын 2:0 есебімен жеңуге көмектесті. Бірақ Аякс ары қарай Чемпиондар Лигасына өткен жоқ, оның орнына УЕФА Кубогіне жолдама алды. Алғаш рет УЕФА Кубогінде Ян 2 қарашада австриялық «Аустрия» клубына қарсы ойнады.

[thumb|left|Ян Вертонген [Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс сапында, 2011 жыл]]
2006 жылы 3 желтоқсанда Ян алғаш рет *Эреливизида* «Виллем 2» клубына қарсы өнер көрсетті. Матч «Аякстың» үлкен жеңісімен, 6:0 есебімен бітті.  2007 жылы 3 қаңтарда Ян «Аякспен» контракты 2011 жылға дейін созды.

**«Валвейк» клубына жалға берілуі**

2007 жылы 31 қаңтарда Ян «Валвейк» клубына жалға берілді. 3 ақпанда адғаш матчын «НАК» клубына қарсы өткізді, бірақ командасы 1:2 есебімен жеңіліп қалды.

10 ақпанда Вертонген алғаш голын чемпионаттағы «Хераклес» клубының қақпасына соғып, командасы 2:0 есебімен жеңіске жетті.

2007 жылы 8 сәуірде «Валвейк» «Аяксқа» қарсы ойынның өткізіп, Ян осы ойыңда алаңға шықты. Алайда, 9 минутта «Аякс» ойыншысы Габри гол соғып, «Аякс» алға шығады. Вертонгенде көптеген жақсы сәттер болып, бірақ «Аякстың» қақпашысы барлығын қадағалап отырды. Кейін, «Валвейк» есепті теңестіріп, ойын 1:1 болып бітті.

Ян клубтағы төрт айдың ішінде 12 матч өткзіп, 3 рет голмен ерекшеленді.

### Тоттенхэм
[thumb|upright|Ян Вертонген «[Тоттенхэм Хотспур» сапында, 2015 жыл]]
2012 жылы 12 шілдеде лондондық «Тоттенхэм Хотспур» клубының ресми сайтында Вертонгеннің көшкені жарияланды. 2012 жылы 29 қыркүйекте Ян алғаш голын «Манчестер Юнайтед» командасына соқты. Ал Еуропа Лигасында алғаш голын миландық «Интерге» 1/8 финалда соқты. Алғаш дубльін 10 наурызда «Ливерпульға» қарсы соқты, бірақ командасы 3:2 есебімен жеңіліп қалды.

Наурызда Ян АПЛ-дің  үздік ойыншысы атанды.

2019 жылдың 26 желтоқсанында ол Тоттенхэм сапында 300-ші ойынын өткізді. Бұл ойында Тоттенхэм Брайтон энд Хоув Альбионды қабылдап, 2–1 есебімен жеңді. Веронгеннің келісімшарты бастапқыда 2020 жылдың 30 маусымында аяқталуы тиіс еді, бірақ COVID-19 пандемиясымен байланысты тоқтату салдарынан 2019–20 маусымының соңына дейін ұзартылды. Ол клуб сапында соңғы ойынын Кристал Пэласқа қарсы өткізгеннен кейін (алаңға шықпады) еркін агент ретінде командадан кетті.

### Бенфика
2020 жылдың 14 тамызында 33 жастағы Веронген Бенфика футбол клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. 15 қыркүйекте ол УЕФА Чемпиондар Лигасының үшінші іріктеу кезеңінде Грекияның ПАОК клубына қарсы сырт алаңдағы дебютін жасады. Ойын 2–1 есебімен ПАОК клубының жеңісімен аяқталды. Осы ойында Ян Вертонген өз қақпасына гол соқты. Үш күннен кейін ол Португалия чемпионатында алғашқы ойынын өткізді. Бенфина Фамаликан клубын 5–1 есебімен жеңді. 2020 жылдың 3 желтоқсанында Вертонген Бенфика құрамында алғашқы голын Европа лигасының топтық кезеңіндегі польшалық Лех клубына қарсы ойынында соқты.

### Андерлехт
[thumb|upright|Ян Вертонген [Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехт клубының сапында, 2024 жыл]]
2022 жылдың 2 қыркүйегінде Ян Вертонген Бельгияның Андерлехт клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. Бұл шешімге дейін ол Бенфикамен келісімшартты бұзуға келіскен болатын. Вертонген Андерлехт сапындағы дебютін 2022 жылдың 7 тамызында, Бельгия Про-лигасында Ауд-Хеверле Лёвен клубына қарсы 2–2 есебімен аяқталған үй матчында өткізді.

2022 жылдың 18 қыркүйегінде ол Андерлехт құрамындағы алғашқы голын Кортрейк клубына қарсы Бельгия Про-лигасының матчында соқты. Ол баспен күшті соққы жасап, командасының 4–1 есебімен жеңісіне үлес қосты.

2022 жылдың 23 қазанында Ян Вертонген алғаш рет Андерлехт капитанының таңғышын тағып шықты. Бұл Бельгия Про-лигасындағы «Бельгиялық Класико» матчында болды. Бұл ойын Стандард Льеж командасына қарсы Морис Дюфран стадионында өткізілді. Алайда матч алаң иелері 3–1 есебімен алға шыққаннан кейін, қонақ команда жанкүйерлерінің алаңға отшашулар лақтыруына байланысты тоқтатылды.

2023–24 маусымы басталар алдында Вертонген Андерлехттің негізгі капитаны болып тағайындалды. 2023 жылдың 11 желтоқсанында Ян Вертонген Андерлехт сапындағы 50-ші ойынын өткізді. Бұл Гент футбол клубына қарсы сырт алаңда 1–1 есебімен тең аяқталған ойын еді.

2024 жылдың 18 шілдесінде Вертонген Андерлехтпен келісімшартын тағы бір жылға ұзартты
.

## Ұлттық құрамада
нобай|Бельгия ұлттық құрама сапында
2007 жылы мамырда Вертонген алғаш рет ұлттық құрамағы шықырылды. Ян алғаш матчын 2007 жылы 2 маусымда Еуропа 2008 іріктеу ойындарында Португалияға қарсы өткізіді, бірақ Бельгия 1:2 есебімен жеңіліп қалды.

Бельгияның құрамында Пекиндағы Олимпиададан төртінші орын алды.

Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігінде Бельгия құрамасы сапында қола медаль жеңіп алды.

2024 жылдың 5 шілдесінде Ян Вертонген ұлттық құрама сапында маңсабын аяқтайтының жариялады. Ол Бельгия құрамасы сапында 17 жыл ішінде 157 ойын өткізіп, рекорд орнатқан болатын.

## Жетістіктері
### Аякс
* Нидерланд чемпионы: 2010-11, 2011-12
* Нидерландның вице-чемпионы: 2009-10
* Нидерланд Кубогінің иегері: 2006-07, 2009-10

### Бенфика
* Португалия чемпионы: 2022–23

### Бельгия
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2018

### Жеке
* Аякстағы жыл дарыны: 2007-08
* Аякстағы жыл ойышысы: 2011-12
* Нидерланддағы жыл футболшысы: 2012
* Ағылшын Премьер лигасының айдың үздік ойыншысы: Наурыз 2013

## Сыртқы сілтемелер
* Тоттенхэм Хотспур футбол клубының ресми сайтында профилі

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары