Сокиряны

**Сокиряны** () — Украинаның Черновцы облысындағы қала. Днестр ауданының құрамына енеді. 2020 жылға дейін таратылған Сокирян ауданының әкімшілік орталығы болды.
2025 жылы Сокиряны қаласының тұрғындарының саны 9 742 адамды құрады.

## Географиялық орналасуы
Сокирянка өзенінің жағасында (Днестрдің оң саласы) орналасқан. Сокиряный темір жол вокзалынан 3 км, облыс орталығы Черновцыдан 150 км қашықтықта.

## Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық
Сокиряны — шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 259-шы орында (Украина), облыста 5-ші орында (Черновцы облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 25380 орын.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Окница (7 км, Молдавия), Фрунзе (14 км, Молдавия), Новоднестровск (15 км), Бричаны (23 км, Молдавия), Дондюшаны (27 км, Молдавия), Отачь (28 км, Молдавия), Могилёв-Подольский (28 км), Единец (31 км, Молдавия), Купчинь (36 км, Молдавия), Липканы (48 км, Молдавия), Дрокия (54 км, Молдавия), Рышканы (55 км, Молдавия), Шаргород (59 км), Костешты (66 км, Молдавия), Каменец-Подольский (67 км), Дарабани (67 км, Румыния), Ямполь (68 км), Хотин (68 км), Бар (72 км), Сороки (73 км, Молдавия).

## Тарихы
Сокиряны туралы алғашқы жазбаша деректер 1666 жылдан басталады. Ауылдың атауына байланысты бірнеше аңыз бар. Солардың бірі қалың тоғайдың ішінен өз орындарын тазарту үшін мұнда балта алып келген алғашқы қоныстанушыларды «Сокиряны» деп атағанын, қазіргі қаланың аты осыдан шыққанын айтады. Сокирянаның атауы XVII ғасырдағы құжаттарда кездеседі.
Орта ғасырларда Сокиряный Молдаван княздігінің құрамында болды.

Бессарабия Ресейге қосылғаннан кейін Сокиряный волость орталығына айналды. 1864 жылы бастауыш мектеп ашылды. Сокиряниде 500 кітаптан тұратын бір кітапхана болды. Бұл кезде ауылда медпункт жұмыс істей бастады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және австро-герман оккупациясы Сокирян экономикасының күрт құлдырауына әкелді. 1918 жылы қарашада австро-герман әскерлері Корольдік Румыния әскерлерін ауыстырды.

Румын оккупанттары қуылғаннан кейін Сокиряны Хотын уезінің құрамындағы аттас болыстың орталығына, ал 1940 жылы 11 қарашада аудан орталығына айналды. 1941 жылы 7 шілдеде неміс ордалары мен румын әскерлері Сокиряныны басып алды.

1944 жылы 24 наурызда Кеңес Одағының Батыры генерал Ф.В.Карлов басқарған 163-атқыштар дивизиясының жауынгерлері таңғы сағат 8.00-де Сокиряны фашистік басқыншылардан азат етті.

1960 жылы мамырда Сокиряны қалалық типтегі поселкеге, ал 1966 жылы қарашада аудандық бағынысты қалаға жатқызылды.

Украина тәуелсіздігін жариялағаннан кейін мұнда Украина Мемлекеттік шекара қызметінің Батыс аймақтық департаментінің Черновцы шекара отрядының жауапты аймағында кеден бекеті құрылды.

2015 жылғы 14 тамызда Сокиряны қаласы Сокиряны қалалық қоғамдастығының әкімшілік орталығы болды.

2020 жылдың 17 шілдесінде жүргізілген әкімшілік-аумақтық реформа және Сокирян ауданының таратылуы нәтижесінде қала Днестр ауданының құрамына енді.

## Өндіріс орындары
Азық-түлік комбинаты, май-ірімшік зауыты, сыра зауыты, Коломна машина жасау зауытының филиалы болған.
№67 түзеу колониясы, оның қарамағында әктас карьері жұмысын жалғастыруда.  Окница-Ларга желісінде теміржол вокзалы бар.

## Көрікті жерлері
1955 жылы қаланың солтүстігінде әктас өндіру басталды, онда өндірумен жергілікті колониядағы тұтқындар айналысады. Өнеркәсіп ашық және жер асты әдістермен жүзеге асырылады. Нәтижесінде жалпы ұзындығы 500 шақырымды құрайтын зындан лабиринті қалыптасты. Сокирянский карьерлері қауіпті, бірақ туристерді тартуға қызықты орындардың бірі.

Сокиряныдағы сәулет ескерткіштеріне революцияға дейінгі екі шіркеу кіреді: Әулие Апостолдар Петр мен Павел шіркеуі (1880) және Успен соборы (1906).

## Бауырлас қалалар
*  Кингистон (Америка Құрама Штаттары)

## Дереккөздер

Санат:Украина қалалары
Санат:Черновцы облысы қалалары