Джейкоб Ротшильд, 4-барон Ротшильд

**Натаниэль Чарльз Джейкоб Ротшильд, 4-барон Ротшильд** (; 29 сәуір 1936 – 26 ақпан 2024) — британдық инвестициялық банкир, Ротшильд әулетінің өкілі, Ротшильдтердің Лондон тармағының басшысы (1990–2024). Натан Майер Ротшильдтің шөбере-шөбересі. Еврей саясатын зерттеу институтының құрметті президенті.

## Ерте өмірі
Натаниэль Ротшильд 1936 жылғы 29 сәуірде Англияның Беркшир графтығында дүниеге келген. Ол Виктор Ротшильд, 3-барон Ротшильдтің (1910–1990), бірінші әйелі Барбара Джудит Ротшильдтен (қыз кезіндегі тегі Хатчинсон, 1911–1989) туған жалғыз ұлы.
Әкесі еврей отбасынан шыққан, ал анасы некеге дейін православтық иудаизмді қабылдаған. Натаниэль Итон колледжінде білім алып, кейін Оксфорд университетінің Крайст-Чёрч колледжінде оқыды. Онда ол тарихта алғаш рет Хью Тревор-Ропердің жетекшілігімен білім алған студент болды. Ротшильдтің туған екі әпкесі бар — Сара мен Миранда, сондай-ақ әкесінің кейінгі некесінен туған екі өгей әпкесі — Виктория және белгілі экономист Эмма.

## Іскерлік қызметі
1963 жылдан бастап Джейкоб Ротшильд Лондонда орналасқан отбасылық N M Rothschild & Sons банкінде жұмыс істеді. 1980 жылы ол отбасылық келіспеушілікке байланысты банктен кетті. Банктегі төрағалық қызмет әкесінен өтті. Әкесі ғылым саласындағы мансапты таңдағандықтан және дауыс беретін акциялардың басым бөлігін бақылаудан айырылғандықтан, басқару оның алыс туысы сэр Ивлин Роберт де Ротшильдке өтті. Джейкоб Ротшильд банктегі миноритарлық үлесін сатып жіберді, алайда Rothschild Investment Trust инвестициялық қорының (қазіргі атауы RIT Capital Partners plc) тәуелсіз басқаруын өз қолында сақтап қалды. Бұл қор Лондон қор биржасында тіркелген инвестициялық қор болып табылады.

1980 жылы банктен кеткеннен кейін Джейкоб Ротшильд 1991 жылы сэр Марк Вайнбергпен бірге J. Rothschild Assurance Group компаниясын құрды. Бұл компания кейіннен St. James’s Place plc деп аталды. 1989 жылы ол сэр Джеймс Голдсмит пен Керри Пакермен күш біріктіріп, British American Tobacco компаниясын сатып алуға бағытталған, алайда сәтсіз аяқталған өтінімге қатысты.

Ротшильд Лондон қор биржасында тіркелген, таза активтерінің құны шамамен 2 миллиард фунт стерлингті құрайтын ең ірі инвестициялық қорлардың бірі — RIT Capital Partners plc компаниясының төрағасы болды. Сондай-ақ ол RIT Capital Partners plc-тің еншілес ұйымы — J Rothschild Capital Management компаниясының төрағасы қызметін атқарды. Бұған қоса, ол венчурлік жобалар мен жылжымайтын мүлік саласындағы көптеген өзге де іскерлік мүдделерін сақтап отырды.

2003 жылғы қарашадан 2008 жылы зейнетке шыққанға дейін ол BSkyB Television компаниясының төраға орынбасары қызметін атқарды, сондай-ақ 2008 жылға дейін RHJ International компаниясының директоры болды. Бұдан бөлек, ол Уэльс ханзадасы жанындағы Корнуолл герцогтігінің кеңесінің мүшесі болды және Blackstone Group компаниясының Халықаралық консультативтік кеңесінің құрамына кірді.

2020 жылы Корнуолл герцогтігі алдындағы еңбегі үшін оған Патшалық Викториан орденінің командоры (CVO) атағы берілді.

## Мұнай мүдделері
2003 жылы Михаил Ходорковский тұтқындалғанға дейін жасалған келісімге сәйкес, ресейлік мұнай өнеркәсіпшісі Михаил Ходорковскийдің ЮКОС компаниясындағы акциялары оған өткендігі хабарланды.

2010 жылғы қарашада Ротшильдпен аффилирленген ұйым IDT Corporation компаниясының еншілес құрылымы Genie Energy-дің 5 % акциясын 10 млн АҚШ долларына сатып алды. 2013 жылы Израиль Голан жоталарында ауданы 153 шаршы миль болатын учаскеде мұнай мен газды барлау құқығын Genie Energy компаниясына айрықша түрде берді.

## Жеке өмірі
1961 жылғы 20 қазанда Джейкоб Ротшильд канадалық қаржыгер сэр Джеймс Даннның немересі Серена Мэри Даннға (1935 жылғы 28 сәуір — 2019 жылғы 13 қаңтар) үйленді. Бұл некеден төрт бала дүниеге келді. Леди Ротшильд 2019 жылы қайтыс болды. Олардың балалары:
* Ханна Мэри Ротшильд Брукфилд (1962 жылғы 22 мамырда туған). 1994 жылдан Уильям Брукфилдке тұрмысқа шығып, кейін ажырасқан. Үш қызы бар.
* Бет Матильда Ротшильд Томассини (1964 жылғы 27 ақпанда туған). 1991 жылдан Антонио Томассиниге тұрмысқа шығып, кейін ажырасқан. Үш баласы бар.
* Эмили «Эмми» Магда Ротшильд Фриман-Эттвуд (1967 жылғы 19 желтоқсанда туған). 1998 жылғы 25 маусымда Джулиан Фриман-Эттвудқа тұрмысқа шыққан. Екі қызы бар.
* Натаниэль Филипп Виктор Джеймс Ротшильд (1971 жылғы 12 шілдеде туған). 1995 жылғы 13 қарашадан 1997 жылға дейін Аннабель Нилсонмен некеде болған. 2016 жылы екінші рет Лоретта Бейсиге үйленген.
Лорд Ротшильд Лондонда Спенсер-хаусты жалға алып тұрған.

2024 жылғы 26 ақпанда 87 жасында қайтыс болды.

## Филантропия
Джейкоб Ротшильд Ұлыбританиядағы қайырымдылық қызметінде елеулі рөл атқарды. 1985 жылдан 1991 жылға дейін Ұлттық галерея қамқоршылар кеңесінің төрағасы болды, ал 1992 жылдан 1998 жылға дейін Ұлттық мұра мемориалдық қорының төрағасы қызметін атқарды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін премьер министрдің шақыруымен Heritage Lottery Fund лотерея қорының төрағасы болды. Бұл қор Ұлттық лотереядан түсетін табысты мұра саласына бөлуге жауапты еді. Ол гранттарды 1,2 миллиард фунт стерлинг көлемінде үлестіруді қадағалаған ықпалды лауазым саналды.

Өткен жылдары ол сондай-ақ Санкт-Петербургтегі Мемлекеттік Эрмитаждың қамқоршысы болды (2008 жылы қызметтен кетті); Катар музейлері басқармасының қамқоршысы қызметін атқарды (2010 жылы қызметтен кетті); Притцкер сәулет сыйлығының төрағасы болды (2002–2004); Гильберт музейлерінің екеуіне де төрағалық етті. Сонымен қатар Эрмитаж коллекциялары қорының және Эрмитажды дамыту қорының (Сомерсет хаус) төрағасы болды; Курто институтының (Сомерсет хаус) қамқоршысы әрі құрметті мүшесі қызметін атқарды; сондай-ақ Оксфордтағы Эшмол музейінің мүшесі, меценаты және келушілер комитеттерінің мүшесі болды (2008 жылы қызметтен кетті). 2014 жылы ол J. Paul Getty Trust қорының медалімен «музеология, өнертану зерттеулері, филантропия, консервация және мұраны сақтау ғылымы салаларындағы айрықша жетістіктері үшін» марапатталды.
[thumb|[Сомерсет-хаустың орталық ауласы, Лондон]]

Ол Лондонда орналасқан Сомерсет-хаусты қалпына келтіру жобасына ерекше белсенді қатысып, Гилберт коллекциясын тартуға көмектесті және Курто өнер институтының ұзақ мерзімді болашағын қамтамасыз етті. Жеке жоба ретінде XVIII ғасырдан сақталған Лондондағы ең көрнекті таунхаустардың бірі саналатын, өзінің кеңселеріне жапсарлас орналасқан Спенсер-хаусты реставрациялауды жүзеге асырды.

1993 жылы ол Джон Сейнсберимен, Престон-Кэндоверлік барон Сейнсберимен бірге Албаниядағы, Корфудағы демалыс үйінің маңында орналасқан Бутринт археологиялық қазбаларын тіркеу және сақтау мақсатында Бутринт қорын құрды.

Джейкоб Ротшильд Израильдегі Ротшильд әулетінің қайырымдылық мүдделерін де қадағалап отырды. Ол 1989–2018 жылдар аралығында Израильге Кнессет пен Жоғарғы сот ғимараттарын табыстаған әулеттік «Яд Ханадив» қорының төрағасы болды. Сондай-ақ ол Rothschild (Hanadiv) Europe қорының президенті, Ротшильд қорының қамқоршысы әрі қамқоршылар кеңесінің төрағасы. Бұған қоса, ол Еврей саяси зерттеулер институтының құрметті президенті болып табылады.

Ол Ұлыбритания үкіметі құрған Өнер және гуманитарлық ғылымдар саласындағы зерттеулер кеңесінің мүшесі болды, Британ академиясының құрметті мүшесі саналады әрі Уэльс ханзадасының қайырымдылық қорының қамқоршысы болды.

## Марапаттары мен атақтары
### Ұлыбританияда
* «Ерен еңбегі үшін» орденінің кавалері (OM) — 2002 жыл.
* Британ империясы орденінің Үлкен крестінің кавалері (GBE) — 1998 жылғы Жаңа жылдық марапат, «өнер мен мәдени мұра саласындағы еңбегі үшін».
* Корольдік Викториан орденінің командоры (CVO) — 2020 жылғы Жаңа жылдық марапат, «Ханзада кеңесі мен Корнуолл герцогтығына көрсеткен қызметі үшін».
* Уэльс ханзадасының қайырымдылық медалі — 2013 жыл.
* Оксфорд, Лондон, Эксетер, Кил, Ньюкасл және Уорик университеттерінің құрметті ғылыми дәрежелерінің иегері.
* Британ академиясының құрметті мүшесі (Hon FBA) — 1998 жыл.
* Корольдік өнер колледжінің аға ғылыми қызметкері (FRCA) — 1992 жыл.
* Лондон корольдік колледжінің құрметті мүшесі (Hon FKC) — 2002 жыл.
* «Жылдың Аполлоны» — 2002 жыл.
* Еврей саясаты институтының құрметті президенті — 2002 жыл.
* «Монблан» сыйлығы — 2004 жыл.
* Санкт-Петербургтің 300 жылдығына арналған медаль — 2005 жыл.
* Крайст-Чёрч колледжінің (Оксфорд) құрметті студенті — 2006 жылғы наурыз.
### АҚШ-та
* Дүниежүзілік ескерткіштер қорының Адриан сыйлығы — 1995 жыл.
* «Классикалық Америка» ұйымының Артур Росс сыйлығы — 1998 жыл.
* Iris Foundation сыйлығы, BARD институты — 1999 жыл.
* Америкалық жетістіктер академиясының «Алтын табақ» сыйлығы — 2000 жыл.
* Римдегі Америка академиясының жүзжылдық медалі — 2002 жыл.
* Өнер саласындағы жетістіктері үшін Кеннеди атындағы халықаралық комитет сыйлығы — 2006 жыл.
* Royal Oak Foundation ұйымының «Timeless * Design Award» сыйлығы — 2009 жыл.
* Дж. Пол Гетти медалі — 2014 жыл.
### Құрлықтық Еуропада
* Теңізші Генрих орденінің командоры — 1985 жыл (Португалия).
* Europa Nostra ұйымының құрметті медалі — 2003 жыл, Брюссель.
* Саранда қаласының құрметті азаматы — 2003 жыл, Албания.
* Геннадий кітапханасы қамқоршылар кеңесінің жыл сайынғы сыйлығының лауреаты — 2010 жыл.
* Албанияның Ұлттық ту ордені — 2014 жыл.
### Израильде
* Сэр Уинстон Черчилль сыйлығы — 2004 жыл.
* Вейцман сыйлығы (Израиль мемлекетінің 50 жылдығына арналған).
* Иерусалимдегі Еврей университетінің құрметті дәрежесі.
* Иерусалим қаласының және Израиль музейінің құрметті стипендиялары, Еврей Достастығы кеңесінің сыйлығы.

## Дереккөздер

Санат:Итон университеті түлектері
Санат:Ротшильд барондары (1885)
Санат:Ұлыбритания банкирлері
Санат:Патшалық Викториан орденінің командорлары