open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Олимпиада ойындарындағы регби

**[[Регби]]** сайыстары **[[Олимпиада ойындары]]нда** екі түрде өткізілген.

Алғашқыда регби-юнион бойынша әр топта 15 адамнан болған. Бұл түрі 1900, 1908, 1920, 1924 жылдары ойнатылған. Сайыстар тек ерлер арасында өткен.

Ұзақ үзілістен кейін регби-7 түрі Олимпиада бағдарламасына кірген. Ол бойынша сайыстар 2016 жылдан бастап ерлер де, әйелдер арасында да өткізіледі.

## Медалистер
### [[Сурет:Rugby sevens pictogram.svg|25px]] Регби-7
#### Ерлер

#### Әйелдер

### [[Сурет:Rugby union pictogram.svg|25px]] Регби-юнион

## Галерея

Rugby2 1900.jpg|1900 жылғы сайыс
Olympic Rugby 1908.jpg|1908 жылғы финал
Team USA women's rugby sevens vs. New Zealand (28794965591).jpg|2016 жылғы ойын

## Тағы қараңыз
* Регбиден әлем чемпионаты

Санат:Олимпиада ойындарындағы регби
Нико Сенсоли

**Нико Сенсоли** (итал. *Nicko Sensoli The king of San Marino*; 14 маусым 2005, Сан-Марино қаласы) — сан-маринолық футболшы, жартылай қорғаушы. "Сан-Марино Академия" клубының түлегі. Сан-Мариноның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. 2024 жылдан бері ұлттық құрамада ойнайды. 2024 жылы 5 қыркүйекте УЕФА Ұлттар лигасында Лихтенштейн қақпасына гол соғып, Сан-Марино 20 жылдан соң жеңіске жетті, Сондай-ақ бұл құраманың ресми ойындардағы тұңғыш жеңісі.
## Дереккөздер

Санат:Сан-Марино футболшылары
Санат:Сан-Марино Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Құрөзек (өзен, Іле алабы)

**Құрөзек** (*Жартоған*) — Іле алабындағы өзен, Ақсеңгір өзеннің салаларының бірі. Алматы облысы, Жамбыл ауданы жерімен ағады.
## Сипаттамасы
### Географиясы
Ұзындығы 23 шақырым. Шилі қыраттарынан бастау алады. Бастауының биіктігі теңіз деңгейінен 787 метр биіктікте. Солтүстікке қарай ағады да, Қараөзек қыстағынан өткен соң солтүстік шығысқа бұрылады. Жайсан ауылы тұсында Ақсеңгір өзеніне құяды. Сағасының биіктігі 656 метр. 

Жол-жөнекей қыраттардан аққан сулармен толығады. Көбіне қорегі - жауын-шашын. Арнасы жиі құрғап қалады да, атауы солай қойылған.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Топографиялық карта

Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) өзендері
Әл-Кадисия (футбол клубы, Кувейт)

**«Әл-Кадисия»** () — Кувейттің Хавалли қаласындағы футбол клубы, 1960 жылы құрылған.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Чемпионат**
** **Чемпион (17):** 1968-69, 1970-71, 1972-73, 1974-75, 1975-76, 1977-78, 1991-92, 1998-99, 2002-03, 2003-04, 2004-05, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2013-14, 2015-16

* **Кувейт әмірі кубогы**
** **Жеңімпаз (16):** 1964-65, 1966-67, 1967-68, 1971-72, 1973-74, 1974-75, 1978-79, 1988-89, 1993-94, 2002-03, 2003-04, 2006-07, 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2014-15

* * **Кувейт футбол федерациясы кубогы**
** **Жеңімпаз (5):** 2007-08, 2008-09, 2010-11, 2012-13, 2018-19

* * **Суперкубок**
** **Жеңімпаз (6):** 2009, 2011, 2013, 2014, 2018, 2019

### Халықаралық

* **АФК кубогы**
** **Жеңімпаз (1):** 2014

## Сілтемелер
Санат:Кувейт футбол клубтары
Азия клубтар чемпионаты 1967

Қазіргі Азия чемпиондар лигасының бірінші жарысы. 6 команда қатысты. Иран мен Үндістанның клубтары қатысудан бас тартып, Израильдің "Хапоэль" клубы бір ғана ойын өткізді де, жеңімпаз атанды.
## 1 раунд

|}

## 2 раунд

|}

### 1/8 финал

|}

### Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1967 жылғы футбол
Азия клубтар чемпионаты 1969

**Азия клубтар чемпионаты 1969** — турнирдің екінші маусымы. 10 команда қатысты. Матчтардың бәрі Тайландта өтті.

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

### 1/2 финал

### 3 орын

### Финал

## Сілтемелер
* RSSSF.com

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1969 жылғы футбол
Азия клубтар чемпионаты 1971

**Азия клубтар чемпионаты 1971** — турнирдің төртінші және осы атаумен өткен соңғы маусымы. Келесі маусым 1985 жылы **Азия чемпиондар кубогы** деген атаумен жалғасты.

Матчтардың бәрі Тайландта өтті.

## Бастапқы раунд

## Топтық турнир
### А  тобы

### В тобы

## 1/2 финал

## 3 орын

## Финал

## Сілтемелер
* RSSSF.com

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1971 жылғы футбол
Д. Қонаев атындағы сквер

**Д. Қонаев атындағы сквер** — Алматы қаласындағы саябақ.

Саябақтың ортасында Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың ескерткіші қойылған. Екі жағынан фонтандары ағады.

Жақын маңайда Д.А.Қонаев музей-үйі және Алмалы метро бекеті бар.

Санат:Алматы саябақтары
Азия Чемпиондары кубогы 1985/86

**Азия Чемпиондары кубогы 1985/86** — турнирді бесінші маусымы. 
## Матчтар
### Квалификация

#### Батыс Азия, 1 топ
##### Жартылай финал

##### Финал

#### Батыс Азия, 2 топ
##### Финал

#### Орталық Азия

#### Оңт-Шығыс Азия

##### Плей-офф

#### Шығыс Азия, 1 топ

«Сейко» квалифицировался в финальный турнир, но впоследствии отказался от участия.

#### Шығыс Азия, 2 топ

|}

### Финалдық турнир
#### А тобы

#### В тобы

#### 1/2 финал

### 3 орын

#### Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1985 жылғы футбол
Санат:1986 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1986/87

**Азия Чемпиондары кубогы 1986/87** — турнирдің алтыншы маусымы.
## Топтық турнир
#### А тобы

#### В тобы

#### С тобы

#### D тобы

### Финалдық турнир

## Чемпион

## Сілтемелер
* RSSSF.com

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1986 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1987/88

**Азия Чемпиондары кубогы 1987/88** — турнирдің жетінші маусымы.
## Нәтижелер

### Квалификация
#### 1 топ

#### 2 топ

#### 3 топ

#### 4 топ

#### 5 топ

#### 6 топ

|}

### Жартылай финалдық раунд

#### А тобы

#### В тобы

### Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1987 жылғы футбол
Санат:1988 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1989/90

**Азия Чемпиондары кубогы 1989/90** — турнирдің оныншы маусымы.
## Нәтижелер
### 1 раунд
#### 1 топ

#### 2 топ

**Плей-офф**

#### 3 топ

#### 4 топ

#### 5 топ

#### 6 топ

### 2 раунд

#### А тобы

#### В тобы

### Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1989 жылғы футбол
Санат:1990 жылғы футбол
Константин Дмитриевич Бусыгин

**Константин Дмитриевич Бусыгин** (11 желтоқсан 1965, Ташкент, Өзбек КСР, КСРО) — ресейлік мемлекет қайраткері, 2017 жылдан бастап Байқоңыр қалалық әкімшілігінің басшысы (қала әкімі).

## Білімі
1999 жылы Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтын заңгер мамандығы бойынша және 2008 жылы Ресей Федерациясының Президенті жанындағы Ресей мемлекеттік қызмет академиясын бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты.

## Еңбек жолы
* «Геофизика» ғылыми-өндірістік бірлестігінде радиоаппаратура монтажшысы, Мәскеу қ.;
* Федералдық инвестициялық банк басқарма төрағасының орынбасары, Мәскеу қ. (1996-2002);
* «Kosmas Air» авиациялық компаниясының бас директоры (2002-2004);
* Мәскеу қаласы Батыс әкімшілік округінің префект орынбасары (2004);
* Мәскеу қаласы, Солнцево басқармасының басшысы (12.2010-2012);
* «Ижмаш» ғылыми-өндірістік бірлестігінің бас директоры (қазіргі - «Калашников» Концерні» ААҚ) (12.2012-02.2014);
* Ресей Федерациясының Мемлекеттік шекараны жайластыру жөніндегі федералдық агенттігінің (Росграница) басшысы (21.04.2014-06.2017);
* Байқоңыр қалалық әкімшілігінің басшысы (06.2017 бастап).

## Дереккөздер

Санат:11 желтоқсанда туғандар
Санат:1965 жылы туғандар
Санат:Ташкентте туғандар
Санат:Ресей мемлекеттік қайраткерлері
Санат:Байқоңыр әкімдері
Азия Чемпиондары кубогы 2001/02

**Азия Чемпиондары кубогы 2001/02** — турнирдің 21-ші және осы атаумен өткен соңғы маусымы. 2002/03 жылғы маусымнан бастап **АФК Чепиондар Лигасы** деп атала бастады.
## Нәтижелер
### 1 раунд
#### Батыс Азия

|}

#### Шығыс Азия

|}

### 2 раунд
#### Батыс Азия

|}

#### Шығыс Азия

|}

### 1/4 финал
#### Батыс Азия

#### Шығыс Азия

### Финалдық турнир
#### 1/2 финал

#### 3 ОРЫН

#### Финал

Санат:2001 жылғы футбол
Санат:2002 жылғы футбол
Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Азия Чемпиондары кубогы 2000/01

**Азия Чемпиондары кубогы** — турнирдің 20-шы маусымы.

## 1 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 2 раунд

### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 1/4 финал

### Батыс Азия

### Шығыс Азия

## 1/2 финал

|}

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2000 жылғы футбол
Санат:2001 жылғы футбол
Қазақ ұлттық хореография академиясы

**Қазақ ұлттық хореография академиясы** — Астана қаласында орналасқан балет әртістерін дайындайтын жоғары оқу орны. Академия 2015 жылы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен құрылған.

## Тарихы
«Қазақ ұлттық хореография академиясы» коммерциялық емес АҚ 2015 жылғы 11 наурыздағы № 126 ҚР Үкіметінің қаулысымен құрылған. 2021 жылғы 30 маусымда ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Қазақ ұлттық хореография академиясы» ШЖҚ РМК болып өзгертілді.

Орталық Азиядағы алғашқы көп деңгейлі білім беру жүйесін қамтитын бірегей балет академиясын құру идеясы Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевқа тиесілі.

## Құрылымы
# Концертмейстерлік шеберлік және фортепиано бөлімі
# Өнер факультеті
# Хореография факультеті
# Кәсіптік білім берудің мектеп-колледжі

; Кафедралар
# Педагогика кафедрасы
# Режиссура кафедрасы
# Өнертану және арт-менеджмент кафедрасы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан университеттері
Санат:Астана жоғарғы оқу орындары
Азия Чемпиондары кубогы 1990/91

**Азия Чемпиондары кубогы 1990/91** — турнирдің оныншы маусымы. Иранның "Эстегляль" клубы жеңімпаз атанды.
## Квалификация

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ
Ешқандай ойын ойналмады.
### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### Финалдық раунд
### А тобы

### В тобы

## Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1991 жылғы футбол
Санат:1990 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1991/92

**Азия Чемпиондары кубогы 1991/92** — турнирдің он бірінші маусымы. Сауд Арабиясының "Әл-Хилал" клубы жеңімпаз атанды.
## Квалификация
### 1 раунд

|}

#### 2 раунд

|}

### Финалдық турнир

### А тобы

### В тобы

### Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1991 жылғы футбол
Санат:1992 жылғы футбол
Қосмүйіз

**Қосмүйіз** ― қойдың, сиырдың, ешкінің екі мүйізін бейнелейтін ою-өрнек. Кейде "ырғақ" немесе "ілгек" деп аталады.

Үй жиһаздары мен тұрмыстық заттарды, киім-кешектерді, қару-жарақтарды безендіру үшін қолданылады. Қазіргі кезде "қосмүйіз" ою-өрнегін сәукелеге, айыр қалпақтың төбесіне, шетіне, қамзолдың алдыңғы жағына, етіктің қонышына салады.

## Дереккөздер
Ақтас мешіті

* Ақтас мешіті – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы Бесарық бекетінен оңтүстікке қарай 6 км жерде орналасқан.
* Ақтас мешіті – Шымкент қаласының Абай ауданында орналасқан.
Қос дөңгелек

**Қос дөңгелек** – мал таңбасына ұқсайтын ою-өрнек. 

Қос дөңгелек өрнегімен негізінен киіз бұйымдарын, текеметтерді, сырмақтарды әшекелейді. Ежелгі көшпенділер дүниетанымында күнді тұспалдайтын дөңгелек таңбасында тылсым күш бар деп сенген, сондықтан тұрмыста қолданатын барлық бұйымдардың ортасына күннің тұспал бейнесін қолданған.

## Дереккөздер
Азия Чемпиондары кубогы 1992/93

**Азия Чемпиондары кубогы 1992/93** — турнирдің он екінші маусымы. Иранның "ПАС Тегеран" клубы жеңімпаз атанды.
## Квалификационный турнир
### 1 раунд

|}

### 2 раунд

|}

### 3 раунд

|}

## Финалдық турнир
### А тобы

### В тобы

### Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1992 жылғы футбол
Санат:1993 жылғы футбол
АФК Чемпиондар Лигасы 2008

**АФК Чемпиондар Лигасы 2008** — турнирдің 27-ші жарысы.

## Топтық турнир

### A тобы

### B тобы

### C тобы

### D тобы

### E тобы

### F тобы

### G тобы

## Плей-офф
### 1/4 финал

|}

### 1/2 финал

|}
## Финал

|}

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2008 жылғы футбол
Төртқұлақ (ою-өрнек)

**Төртқұлақ** ― төрт тармағы зооморфты немесе өсімдік оюларынан құралған, ортасы крест бейнесін жасайтын ою-өрнек. 

Ортасына крест төрт тармағына мүйіз элементі қондырылған, бұл өрнек ең көне оюларға жатады. Алғашқыда "төртқұлақ" ою-өрнегі Пазырық қорғанынан табылған. Төрт тармақтан дөңшелек, төрт бұрыш, төрт жапырақ құрайтын ою-өрнектер жасалады. Бұл оюлар кебежеге, жүкаяққа, аяққапқа, батырлар шапанының жауырынына, қалқанға, шалбардың тізе тұсына, дөдегенің ортасына немесе шет бұрыштарына салынады.

## Дереккөздер
Тоғызтөбе

**Тоғызтөбе** - ою-өрнегі ең көне оюлардың бірі.

Бұл өрнек қимақтар мен қарлұқтардың қолөнерінде сақталған және кезінде "тоғызтөбе" ою-өрнегін Айша-бибі күмбезінің кірпіштерін өрнектеу үшін қолданған. Ал қазіргі кезде қазақ, қырғыз, түрікмен, қарақалпақ қолөнерінде кездеседі.

## Дереккөздер
Арқармүйіз

**Арқармүйіз** ― қойдың мүйізін бейнелейтін оюдың түрі.

Бұл элемент "қошқармүйізге" өте ұқсас, бірақ, оған қарағанда шиыршықтанып, тармағы одан көбірек болып келеді. Кілем, тұскиіз, сырмақ, кесте, киім-кешек пен үй жиһаздарында кездеседі.

## Дереккөздер
Өркеш (ою-өрнек)

**Өркеш** — түйенің қос өркешін бейнелейтін ою-өрнек. 

Бұл ою-өрнек сырмаққа, текеметке, тұскиіздерге салынатын ою-өрнек композициясында көбірек кездесетін элемент. Қазақ оюында мал мен аңның қос мүйізін, түйенің қос өркешін, биенің қос емшегін бейнелеу тек симметриялық тепе-теңдік үшін ғана емес, сонымен қатар береке-бірліктің, көбеюдің символын білдіреді.

## Дереккөздер
Құстұмсық (ою-өрнек)

**Құстұмсық** — құстың тұмсығын тұспалдаудан туған ою-өрнек түрі.

Бұл ою-өрнек тармақты мүйіздер мен сызықтардан құралады. Мұнда ою ортасындағы сызық ұшы құстың тұмсығына ұқсас етіп қиылады. Құстұмсық жүзік немесе топсалы жүзік сәлемдеме ретінде туыстар арасында дәнекер қызметін атқарған. Тұрмысқа шыққан қызынан орамалға түйілген құстұмсық жүзік келсе, ата-анасы қуанып, көршілерін шақырған. Құс бейнесі - халық түсінігінде азаттықтың белгісі. Жүзікке қарап ата-анасы қызының ұзатылған жерінің жақсы екенін біледі.

## Дереккөздер
Шетою

**Шетою** — ою-өрнектің шексіздікке ұласуы. 

Бұл оюда өрнектің бір элементі шексіз қайталана береді. Есіктің, текемет, сырмақ, кебеже, киім-кешек пен ыдыс-аяқтың жиегіне салынады.

## Дереккөздер
Ирек (ою-өрнек)

**Ирек** — кейде түзу сызықтардың сынықтары, кейде доғал сынықтардың ұштасуы арқылы жасалатын ою-өрнек. 

Ондай сызықтар бірнеше қатар сызықтар түрінде қатарласа жүреді. "Ирек", "ирексу" өрнегінің жасалуы кейде бір иректің іші екінші ирекке қарсы келіп, "төртбұрыштар" мен "сағатбау", "саты" тәріздес өрнектер жүйесін түзейді. Бұл өрнек бешпеттің, қамзолдың, шапан мен тақияның жиегіне салынады. Зергерлік бұйымдарда: сақина, білезік, қапсырма, алқалардың жиегінде және ши, сырмақ, кебеже, жүкаяқ, табақ ернеулерінде, әдіп тігісте көбірек кездеседі. Ирек немесе толқын жолақтар ағын суды тұспалдайды.

## Дереккөздер
Тұмарша

**Тұмарша** — үшбұрыш үлгілес болып келетін ою-өрнек. 

Үш гүл, үш бұрыш тәрізді тұмарлар тіл-көзден сақтау үшін адамдарға ғана емес, үй жануарларына да бойтұмар ретінде тағылады. Кілем бұйымдарының жиегінде киіз, кілем, текеметтің орта тұсын көмкеруде кездеседі.

## Дереккөздер
Қостұмарша

**Қостұмарша**, **Сызықтұмарша** — төбесінен түйістірілген екі тұмарша үшбұрыш өрнегі қосылып, геометриялық үшбұрыш жасайтын ою-өрнек. 

Бұл өрнектін түрі "тұмарша" өрнегі секілді тіл-көзден сақтау ұғымын білдірмейді, тек әсемдік әшекей ретінде қолданылады. Әдетте кілем шетіндегі және ортасындағы оюларжың ортасына салынады. Кейде бұл өрнек "аралықгүл" деп аталады.

## Дереккөздер
АФК Чемпиондар Лигасы 2002/03

**АФК Чемпиондар Лигасы 2002/2003** — турнирдің 22-ші жарысы. Осы маусымнан бастап АФК Чепиондар Лигасы деп атала бастады.

## Квалификация

### Батыс Азия

#### 1 раунд

|}

#### 2 раунд

|}

#### 3 раунд

|}

#### 4 раунд

|}

### Шығыс Азия

#### 1 раунд

|}

#### 2 раунд

|}

#### 3 раунд

|}

## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

### С тобы

### D тобы

## 1/2 финал

|}
## Финал

|}

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2002 жылғы футбол
Санат:2003 жылғы футбол
Алақұрт (ою-өрнек)

**Алақұрт** — тоқылған бұйымдардың, үй жиһаздарының шетіне салынатын ою-өрнек.

Алақұрт өрнегінің түстерінің алма кезек түсуіне қарай "қызылқұрт", "сары-алақұрт", "қарақұрт", "бунақ", "буынөрнек" деп аталады. Ол ақ пен қарадан, қызыл мен жасылдан, көк пен сарыдан бунақталып келетін ұзынша желі. 

## Дереккөздер
Бағанаөрнек

**Бағанаөрнек** — қора төбесінің арқалығын астына тіреп тұратын діңгек ағаш. 

Бұл ою-өрнекті заттың, бұйымның ортасына келтіреді, оны негіз етіп, жан-жағын басқа өрнектермен бейнелейді. "Бағанаөрнек" асадалмен, кебежелердің аяқтарына, қырларына, айна қойғыштың шетіне, піспек саптардың жоғарғы жақ басына, адалбақанның бойында жиі ұшырайды және текеметтің орта тұсын көмкеруде кездеседі.

## Дереккөздер
Шытырман

**Шытырман** — көп жапырақты өсімдік пен көп тармақты мүйіз және геометриялық фигуралар аралас келетін күрделі ою-өрнек. 

Мұндай өрнектер заттардың бетіне көп тармақ болып желіленіп келіп, бүтін бір көріністі (жайлау, орман, жазыық дала, кең сахара) меңзеп жасалады.

## Дереккөздер
Түйетабан (ою-өрнек)

**Түйетабан** — түйенің басқан ізін долбарлайтын күрделі ою-өрнек. 

Ол кейде "карта", "қарға", "қызылайыр" өрнектеріне ұқсайды. Қатар тұрған S тәрізді екі сызық қатарласып қосылмайды, түйенің табанына ұқсас екі жарты сопақша дөңгеленіп келеді. Түйетабан деп аталатын көп гүлді, үлпек басты тікені бар өсімдік, ол да түйенің табанына ұқсас — екі жарты, оны кей жерлерде "табақ" өрнегі деп атайды. 

## Дереккөздер
Сыңарөкше

**Сыңарөкше** — мүйіздің бір сыңары етіктің басына ұқсап, қайқиып, қайталанып, шексіздікке ұласа беретін ою-өрнек.

Бұл өрнек негізінен "қошқармүйіз" элементінен жасалады. "Сыңарөкше" оюының бірнеше түрі бар. Олар — "өкшегүл", "қосөкше", "сыңарөкше" — кілем, киіз, шымши, басқұрлар мен аяққапта кездеседі. Ал "қосөкше" оюларын кілемдер мен басқұрлардың ортасына түсіреді. 

## Дереккөздер
Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің Ойын бизнесін және лотереяны реттеу комитеті

**Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің Ойын бизнесін және лотереяны реттеу комитеті** — ойын бизнесі, лотереялар және лотерея қызметі саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің ведомствосы.

## Міндеттері
* ойын бизнесі, лотереялар және лотерея қызметі саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру;
* мемлекеттік саясатты іске асыру мәселелері бойынша үйлестіруді қамтамасыз ету, ойын бизнесі, лотерея және лотерея қызметі саласындағы реттеу, іске асыру, бақылау функцияларын орындау, сондай-ақ ведомство құзыреті шегінде Министрліктің стратегиялық функцияларын орындауға қатысу

## Қарамағындағы ұйымдар
* «Құмар ойындар мониторингі және талдау орталығы» ЖШС

## Дереккөздер

О
Қошқармүйіз (ою-өрнек)

**Қошқармүйіз** — қойдың төбесі мен екі жаққа иіріле түскен мүйіз бейнесінде келіп, оның қолтық тұсынан қойдың құлағын долбарлайтын тағы бір шолақ мүйіз тәрізді екі буын шығып тұратын ою-өрнек.

Одан байқаған адамға қошқардың тұмсық пішіні аңғарылады. Текеметте, сырмақта, басқұрда, алашада, кілемде, былғары, сүйек, ағаш, зергерлік бұйымдардың барлық түрінде кездеседі. Киізден жасалған бұйымдарда бұл ою түсті шүберектермен ойылып, құрақ, яғни аппликациялық өрнек түрінде де тігіледі.

## Дереккөздер
Гүл (ою-өрнек)

**Гүл**, **жетігүл** — өсімдік тектес ою-өрнектер.

Оларды кесте тоқуда, киім-кешектердің жағасына, қалтасының аузына салады. Өрнектің өсімдік тектес бөлігі гүлдермен, жапырақтармен бедерленген. Бұл өрнек қолөнердің барлық саласын қамтиды деуге болады.

## Дереккөздер
Қосалқа (ою-өрнек)

**Қосалқа** — әшекейлі тізілген мойынға салатын моншаққа ұқсас болып келетін ою-өрнек.

Бұл қазақ оюларының ішіндегі ең көп тараған оюдың түрі болып келеді. Өте шебер келісім тауып құрастырылған "қосалқаә оюлары бір тұтас композиция өрнек жүйесін жасайды. Ою-өрнек алқаның, сырғаның, жүзіктің көзіне салынып, көбінесе зергерлік бұйымдарда пайдаланылады.

## Дереккөздер
Егізжұп

**Егізжұп** — ертеден келе жатқан, барлық шығыс халықтарына тән өрнек. 

"Егіз" өрнегінің бейнесі неңбер, әлем кеңістігі болып саналады. Өлі және тірі табиғат деген ұғымды білдіреді. Шеңбердің іші қақ ортасынан бөлінген. Бұл ою-өрнек дүниедегі заттың бәрі егіз деген философиялық ойды білдіреді, сырт киімде, кілемде, тұскиізде, дөдегеде және батырлардың қару-жарағында кездеседі. 

## Дереккөздер
Азия Чемпиондары кубогы 1998/99

**Азия Чемпиондары кубогы 1998/99** — турнирдің 18-ші жарысы. Тұңғыш рет Жапонияның "Джубило Ивата" клубы чемпион атанды.

## 1 раунд
### Батыс Азия

|}

#### Шығыс Азия

|}

## 2 раунд

### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 1/4 финал

### Батыс Азия

### Шығыс Азия

## 1/2 финал

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1998 жылғы футбол
Санат:1999 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1993/94

**Азия Чемпиондары кубогы 1993/94** — Турнирдің он ұшінші маусымы. Тайландтың "Тай Фармерз" клубы жеңімпаз атанды. 
## Бастапқы раунд

|}

## 1 раунд

|}

## Топтық турнир

## 1/2 финал

## 3 орын

#### Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1993 жылғы футбол
Санат:1994 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1997/98

**Азия чемпиондар кубогы 1997/98** — турнирдің 17-ші маусымы. Екінші жыл қатарынан "Пхохан Стилерс" чемпион атанды.
### 1 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## Қосымша раунд

### Орталық Азия

|}

## 2 раунд

### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

## Сілтемелер
* RSSSF.com

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1997 жылғы футбол
Санат:1998 жылғы футбол
АФК Чемпиондар Лигасы 2007

**АФК Чемпиондар Лигасы 2007** — турнирдің 26-шы маусымы. Жапонияның "Урава ред Даймондс" клубы чемпион атанды.
## Плей-офф
### 1/4 финал

### 1/2 финал

### Финал

## Дереккөздер

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2007 жылғы футбол
АФК Чемпиондар Лигасы 2006

**АФК Чемпиондар Лигасы 2006** — турнирдің 25-ші маусымы. Кореның "Чонбук Хёндэ Моторс" клубы жеңімпаз атанды.
## Плей-офф
### Ширек финал

### Жартылай финал

## Финал

## Сілтемелер
*AFC Champions League 2006 Official Page (English)

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2006 жылғы футбол
АФК Чемпиондар Лигасы 2005

** АФК Чемпиондар Лигасы 2005** — турнирдің 24-ші жарысы.
## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

### С тобы

### D тобы

### E тобы

### F тобы

### G тобы

## Плей-офф
### 1/4 финал

|}

### Жартылай финал

|}

## Финал

|}

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2005 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1994/95

**Азия Чемпиондары кубогы 1994/95** — турнирдің 14-ші жарысы. Екінші жыл қатарынан «Тай Фармерз Банк» (Тайланд) клубы жеңімпаз атанды.
## Бастапқы раунд
### Орта Азия

### Оңтүстік Азия

## 1 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 2 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 1/4 финал
### Батыс Азия

### Шығыс Азия

## Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

Санат:1994 жылғы футбол
Санат:1995 жылғы футбол
Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Азия Чемпиондары кубогы 1995/96

**Азия Чемпиондары кубогы 1995/96** — турнирдің 15-ші маусымы. Кореяның "Соннам Ильхва Чхонма" клубы жеңімпаз атанды.

Қазақстан намысын "Елімай" клубы қорғады.

## "Елім-айдың" нәтижелері

### 1 раунд

### 2 раунд

## 1 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 2 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## Ширек финал
### Шығыс Азия

### Шығыс Азия

## Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

## Сілтемелер

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1995 жылғы футбол
Санат:1996 жылғы футбол
Азия Чемпиондары кубогы 1996/97

**Азия Чемпиондары кубогы 1996/97** — турнирдің 15-ші маусымы. Кореяның "Пхохан Стилерз" клубы жеңімпаз атанды. Финалда отандастары "Соннам Ильхва Чхонма" клубын тізе бүктірді.

Турнир тарихында тұңғыш рет бір елдің клубтары финалда өзара кездесті.
## 1 раунд
### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## 2 раунд

### Батыс Азия

|}

### Шығыс Азия

|}

## Ширек финал

### Шығыс  Азия

### Батыс Азия

## Жартылай финал

|}

## 3 орын

## Финал

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:1996 жылғы футбол
Санат:1997 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 2008

**Либертадорес кубогы 2008** — турнирдің 49-шы маусымы. 
## Бастапқы раунд

|}
## Топтық турнир

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### 8 топ

## 1/8 финал

|}

## 1/4 финал

|}

## 1/2 финал

|}

## Финал

|}

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2008 жылғы футбол
Олимпиада ойындарындағы суға секіру

right|150px|border|Суға секіру
**[[Суға секіру]]** бойынша сайыстар 1904 жылдан бастап барлық **[[Олимпиада ойындары]]ның** бағдарламасында болды.

2000 жылдан бастап екі спортшының синхронды секіруі бойынша сайыстар да өткізілетін болды.

Бұл спорт түрінен 8 медаль комплектісі сарапқа салынады.

## Сайыстар
### Ерлер



### Әйелдер




## Медальдар санағы

## Қазақстан атлеттерінің қатысуы
Қазақстан 1996 және 2000 жылдары бес спортшыдан сайыстарға жіберген.

## Дереккөздер

Санат:Олимпиада ойындарындағы суға секіру
Либертадорес кубогы 1960

**Либертадорес кубогы 1960** (исп. *Copa de Campeones de América 1960,* порт. C*opa dos Campeões da América de 1960*) — турнирдің бірінші маусымы. Жеті команда қатысты.

## 1 раунд

|}
## 1/2 финал

|}
## Финал

### 1 матч

### 2 матч

## Дереккөздер

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1960 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 2007

**Либертадорес кубогы 2007** () — турнирдің 48-ші маусымы.
## 1 раунд

|}
## 1/8 финал

|}
## 1/4 финал

|}

## 1/2 финал

|}
## Финал

|}

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2007 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 2006

**Либертадорес кубогы 2006** () — турнирдің 47-ші маусымы.

## 1 раунд

## 2 раунд

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

|}

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2006 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 2005

**Либертадорес кубогы 2005** () — турнирдің 46-шы маусымы.
## Бастапқы раунд

## 1 раунд

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### 8 топ

## 2 раунд

## Ширек финал

## Жартылай финал

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2005 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 2004

**[[Либертадорес кубогы]] 2004** () — турнирдің 45-ші маусымы.
## 1 раунд

### Топтық кезең

#### 1 топ

#### 2 топ

#### 3 топ

#### 4 топ

#### 5 топ

#### 6 топ

#### 7 топ

#### 8 топ

#### 9 топ

## 2 раунд

## Ширек финал

## Жартылай финал

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2004 жылғы футбол
Филогенетика

**Филогенетика** немесе **филогенетикалық систематика** — қазіргі және жойылып кеткен жердегі әртүрлі тіршілік түрлерінің арасындағы эволюциялық қатынастарды анықтауға және нақтылауға арналған биологиялық систематика саласы. Эволюциялық теория белгілі бір даралардың немесе түрлердің ұқсастығы көбінесе жалпы ата-бабаны немесе ортақ ата-бабаны көрсетеді деп тұжырымдайды. Сондықтан филогенетикалық систематика орнатқан қатынастар көбінесе түрлердің эволюциялық тарихын және олардың филогенезін, организмдердің тармақтары немесе олардың бөліктері арасындағы тарихи қатынастарды, мысалы, олардың гендерін сипаттайды. Филогенетикалық таксономия, филогенетикалық систематиканың логикалық жалғасы емес, организмдер топтарын олардың эволюциялық қатынастарының дәрежесіне қарай жіктеумен айналысады.

Таксономияның негізін қалаушы, тірі организмдердің жіктелуімен және тірі компоненттер арасындағы қатынастармен айналысатын ғылым саласы Карл Линней болып саналады. Алайда, 1950 жылдардың аяғында ғана неміс энтомологы Вилли Хенниг таксономия белгілі эволюциялық тарихты мүмкіндігінше жақын көрсетуі керек деген идеяны алға тартты. Осылайша ол филогенетикалық систематика деп атаған систематикаға көзқарас құрылды. Хеннигтің қарсыластары оның ізбасарларын "кладистер" деп атады, тек монофилетикалық топтарды немесе қазыналарды тануға баса назар аударғандықтан. Алайда, кладистер бұл атауды пайдалы термин ретінде тез қабылдады және кладистикалық тәсіл таксономияда басым бола бастады. Филогенетикалық таксономияға қарама-қарсы фенетика.

## Филогенетикалық ағаштар
Таксономия таксондар арасындағы қарым-қатынасты сипаттайды және барлық тірі организмдердің тарихын түсінуге көмектесуге арналған. Бірақ оқиға біз көре алатын нәрсе емес, ол бір рет болды және тек нақты оқиғалардың жанама көрсеткіштерін қалдырды. Ғалымдар бұл көрсеткіштерді гипотезаларды немесе модельдерді, өмір тарихын құру үшін пайдаланады. Филогенетикада организмдер топтары арасындағы эволюциялық қатынастарды визуалды түрде көрсетудің ең ыңғайлы жолы филогенетикалық ағаштар деп аталатын графиктер арқылы жүзеге асырылады.

Түйін: таксономиялық бірлікті білдіреді. Ол бар топ немесе ата болуы мүмкін.
Тармақ: таксондар арасындағы байланысты ұрпақтар мен ата-бабалар тұрғысынан анықтайды.
Топология: ағаш тармақталатын ереже.
Филиалдың ұзындығы: таксондар арасында болған өзгерістер санын білдіреді.
Тамыр: қарастырылып отырған барлық организмдердің ортақ атасы.
Қашықтық шкаласы: организмдер немесе геном тізбегі арасындағы айырмашылықтар санын көрсететін масштаб.
Клад: екі (немесе одан да көп) таксондар тобы (немесе ДНҚ тізбегі), оған ортақ ата-баба да, оның барлық ұрпақтары да кіреді.
Операциялық таксономиялық бірлік (ОТЕ, OTU): зерттеуші белгілі бір жұмыс үшін таңдаған егжей-тегжейлі деңгей, мысалы: жеке адамдар, популяциялар, түрлер, тұқымдастар немесе бактериялар тұқымдары.

## Дереккөздер
Теломераза

**Теломераза** — эукариоттық жасушалардағы хромосомалардың ұштарында орналасқан теломера учаскелеріндегі ДНҚ тізбегінің 3'ұшына ДНҚ нуклеотидтерінің (омыртқалылардағы TTAGGG) ерекше қайталанатын тізбегін қосатын фермент. Ферментті ғалым К.Грейдер 1984 жылы ашқан. Теломерлерде тығыздалған ДНҚ бар және хромосомаларды тұрақтандырады. Жасушаның әр бөлінуімен теломерлік аймақтар қысқарады. Теломерлердің (теломеразалардың) қысқаруын өтейтін механизмнің болуын 1973 жылы А.М. Оловников болжаған.

Теломераза кері транскриптаза болып табылады және теломерлердің ұзаруы кезінде кері транскрипция үшін үлгі ретінде пайдаланылатын арнайы РНҚ молекуласы онымен байланысты.

Теломерлер мен теломеразалар арқылы соңғы репликациядан хромосомалардың қорғаныс механизмдерін ашқаны үшін 2009 жылы АҚШ-та жұмыс істейтін австралиялық Элизабет Блэкберн, американдық Кэрол Грейдер және оның жерлесі Джек Шостакқа Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығы берілді.

## Жалпы мәлімет
нобай|Теломераза белсенділігі нәтижесінде теломерлерді ұзарту механизмі
Теломераза белсенділігінің нәтижесінде жасуша хромосомаларының теломера аймақтарының ұзындығы ұлғаяды немесе тұрақты деңгейде сақталады, осылайша соңғы репликацияның орнын толтырады және жасушаның шексіз бөлінуіне мүмкіндік береді. Теломераза белгілі бір тіндердің (мысалы, ішек эпителийінің жасушалары) жұмыс істеуі үшін үнемі бөлінуі қажет дене жасушаларының бағаналы, жыныстық және кейбір басқа түрлерінде көрінеді. Дененің қарапайым соматикалық жасушаларында теломеразалық белсенділік жоқ. Қатерлі ісіктердің 85% жасушалары теломераза белсенділігіне ие, сондықтан теломеразаны белсендіру жасушаның қатерлі дегенерацияға дейінгі жолындағы оқиғалардың бірі болып саналады.

## Дереккөздер
Больцман тұрақтысы

Больцман тұрақтысы  — температура мен энергия арасындағы байланысты анықтайтын физикалық тұрақты. Бұл тұрақты рөл атқаратын статистикалық физикаға үлкен үлес қосқан австриялық физик Людвиг Больцманның есімімен аталады. Оның халықаралық СИ бірліктер жүйесіндегі мәні СИ негізгі бірліктерінің анықтамаларының өзгеруіне сәйкес. 
 = 1,380 649 · 10−23 Дж/К. 

Әмбебап газ константасы Больцман константасының Авогадро санына көбейтіндісі ретінде анықталады, R=kN_\mathrm{A}. Бөлшектердің саны мольмен берілген кезде газ константасы ыңғайлырақ саналады.
Либертадорес кубогы 1961

**[[Либертадорес кубогы]] 1961** () — турнирдің екінші маусымы.
## Матчтар

### Баптапқы раунд

|}
### 1 раунд

|-align=center
|colspan=5|**1 топ**

|-align=center
|colspan=5|**2 топ**

|-align=center
|colspan=5|**3 топ**

|-align=center
|colspan=5|**4 топ**

|}
### 2 раунд

|}
### Финал

## Дереккөздер

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1961 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1962

**[[Либертадорес кубогы]] 1962** () — турнирдің үшінші маусымы.
## 1 раунд

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 1/2 финал

### Финал

----

#### Плей-офф

## Дереккөздер

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1962 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1999

**[[Либертадорес кубогы]] 1999** () — турнирдің 40-шы маусымы. Бразилияның "Палмейрас" клубы тұңғыш рет чемпион атанды.
## Бастапқы раунд

## 1 раунд

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

## 2 раунд

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1999 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1998

**[[Либертадорес кубогы]] 1999** () — турнирдің 39-шы маусымы. Бразилияның "Васко да Гама" клубы тұңғыш рет жарыс жеңімпазы атанды.

## 1 раунд

## 2 раунд

## 1/4 финал

## Жартылай финал

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1998 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1997

**[[Либертадорес кубогы]] 1997** () — турнирдің 38-ші маусымы. Бразилияның "Крузейро" клубы екінші рет жеңімпаз атанды.

## 1 раунд

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

## 2 раунд

## Ширек финал

## 1/2 финал

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1997 жылғы футбол
Электрондық конфигурация

**Электрондық конфигурация** — химиялық элемент атомының немесе молекуланың әртүрлі электронды қабықшаларында электрондардың орналасу формуласы.

Электрондық конфигурация әдетте атомдар үшін олардың негізгі күйінде жазылады. Элементтің электрондық конфигурациясын анықтау үшін келесі ережелер бар:

#  **Толтыру принципі.** Толтыру принципіне сәйкес атомның негізгі күйіндегі электрондар орбитальдарды орбиталық энергия деңгейлерінің жоғарылау ретімен толтырады. Энергиясы төмен орбитальдар әрқашан бірінші болып толтырылады.
#  **Паули принципі.** Осы қағидаға сәйкес бір атомдағы екі электронның төрт кванттық санның мәндері бірдей бола алмайды.
#  **Хунд ережесі.** Осы ережеге сәйкес, бір ішкі қабықтың орбитальдарын толтыру параллель (белгісі бірдей) спиндері бар жалғыз электрондардан басталады және жалғыз электрондар барлық орбитальдарды алғаннан кейін ғана орбитальдарды қарама-қарсы спиндері бар электрондар жұбымен түпкілікті толтыру мүмкін болады.

## Дереккөздер
Фосфин

² 
нобай|Фосфин
**Фосфин** (*фосфорлы сутегі*, *сутегі фосфиді*, *фосфор гидриді*, *фосфан* – IUPAC номенклатурасы бойынша) РН3 — түссіз улы газ (қалыпты жағдайда). Аммиак NH3 аналогы. Таза фосфиннің иісі жоқ, бірақ техникалық өнімнің үлгілерінде шіріген балыққа (сарымсақ немесе қуырылған пияз) ұқсас жағымсыз иіс бар.

## Физикалық қасиеттер
Түссіз газ. Суда нашар ериді, онымен тұрақсыз гидрат түзеді, ол өте әлсіз негізгі қасиеттерді көрсетеді. Төмен температурада ол 8РН3·46Н2О қатты клатрат түзеді. Бензолда, диэтил эфирінде, күкіртті көміртекте ериді. -133,8 °C температурада бетке бағытталған текше торы бар кристалдар түзеді.

## Дереккөздер
ДФК Дайнава

**ДФК «Дайнава»** () — Литваның Алитус қаласындағы футбол клубы. 
## Тарихы
2016 жылы «Ауска» және «Дзуку танкай» клубтарының бірігуімен құрылды.

2021 жылы тұңғыш рет А лигасында ойнады.

## Маусым (2016—)

## Атақты ойыншылары
*  Паулюс Голубицкас

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://dfkdainava.com/

Санат:Литва футбол клубтары
Футболдан Литва кубогы 2024

**[[Футболдан Литва кубогы]] 2024** () — турнирдің 82-ші жарысы. 
## 1/8 финал

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал
Финал – 29.09.2024

* 2024 жылы 29 қыркүйек Банга тарихында алғаш рет бұл жүлдені жеңіп алды. Негізгі уақыт голсыз аяқталып, қосымша уақытта жеңімпаздар анықталмады. Пенальтилер сериясында турнир жеңімпазы атанған Гаргжди табысқа жетті.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* LFF.LT
* lietuvosfutbolas.lt

Санат:2024 жылғы футбол
Санат:Футболдан Литва кубогы
Футболдан Азия Суперкубогы 2002

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 2002** () — турнирдің сегізінші әрі соңғы маусымы.

## Қатысушылар

*  '''Сувон''' — Азия Чемпиондары кубогы 2001/02 жеңімпазы
*  '''Әл-Хилал''' — Азия кубок иелері кубогы 2001/02 жеңімпазы 

## Матч

|}

### 1 ойын

### 2 ойын

## Сілтемелер
* Asian Super Cup 2002

Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:2002 жылғы футбол
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойындары
Санат:Сувон Самсунг Блюуингз ФК ойындары
Джюгас (футбол клубы)

**Джюгас** () — Литваның Тельшяй қаласындағы футбол клубы, 2014 жылы құрылған. 2020 жылдан бері Латвия А лигасында ойнайды.

## Жетістіктері
**Лига**
*1 лига жеңімпазы: 2019
*2 лига күміс жүлдегері: 2014

## Маусым (2015—)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* ТОПЛИГА вебсайты

Санат:Литва футбол клубтары
Футболдан Азия Суперкубогы 2001

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 2001** () — турнирдің жетінші жарысы. Корея Республикасының "Сувон Самсунг" клубы жеңімпаз атанды. Ойындар 4, 10 тамыз күндері өткізілді.

## Қатысушылар
* **[[Сувон Самсунг Блюуингз]]** — Азия чемпиондары кубогы 2000/01 жеңімпазы
* **[[Әл-Шабаб (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Шабаб]]** — *Азия кубок иелері кубогы 2000/01* жеңімпазы.
## Матч

|}
### 1 матч

### 2 матч

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://www.rsssf.org/tablesa/ascup01.html

Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Сувон Самсунг Блюуингз ФК ойындары
Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойындары
Санат:2001 жылғы футбол
Футболдан Азия Суперкубогы 2000

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 2000** () — турнирдің алтыншы маусымы. 
## Қатысушылар
* '''Әл-Хилал''' — Азия Чемпиондары кубогы 1999/2000 жеңімпазы.
* **[[Симидзу С-Палс]]** — Азия кубок иелері кубогы 1999/2000 жеңімпазы.
## Матч

|}
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Asian Super Cup 2000
Санат:2000 жылғы футбол
Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойындары
Санат:Симидзу С-Палс ФК ойындары
Футболдан Азия Суперкубогы 1999

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 1999** () — турнирді бесінші маусымы.

## Қатысушылар
* **[[Джубило Ивата]]** — Азия Чемпиондары кубогы 1998/99 жеңімпазы.
* '''Әл-Иттихад'''  — Азия кубок иелері кубогы 1999/2000 жеңімпазы.
## Матч

|}
## Сілтемелер
* Asian Super Cup 1999

Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Джубило Ивата ФК ойындары
Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК ойындары
Санат:1999 жылғы футбол
Футболдан Азия Суперкубогы 1995

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 1995** () — турнирдің бірінші жарысы. 1994/95 жылғы Азия чемпиондары кубогының иегері «Тай Фармерз Банк»  пен 1994/95 жылғы Азия кубок иелері кубогыны жеңімпазы "Иокогама Флюгельс" өзара кездесті. "Тай Фармерз Банктің" алаңында өткен алғашқы ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Йокогамада өткен қарымта ойында жапониялық команда 3:2 есебімен жеңіске жетіп, турнирдің тұңғыш жеңімпазы атанды.

## Матч

|}
### 1 матч

### 2 матч

## Сілтемелер
*Футболдан Азия Суперкубогы 1995 (AFC)
*Футболдан Азия Суперкубогы 1995 (RSSSF)

Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Тай Фармерз Банк ФК ойындары
Санат:Иокогама Флюгельс ФК ойындары
Санат:1995 жылғы футбол
Иокогама Флюгельс

— Жапония футбол клубы. 1999 жылы жабылып қалды.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Император кубогы: (2) — 1993, 1998

### Халықаралық

* АФК кубок иелері кубогы: (1) — 1994-95
* Азия суперкубогы: (1) — 1995

## Сілтемелер

Санат:Жапония футбол клубтары
Тай Фармерз Банк (футбол клубы)

**«Тай Фармерз Банк»** () — Тайланд футбол клубы. 2000 жылы жабылып қалды. АФК Чемпиондар лигасында топ жарған тайландтық жалғыз команда.

## Жетістіктері

* АФК чемпиондар лигасы (2): 1994, 1995
* Тайланд чемпионы (5): 1991, 1992, 1993, 1995, 2000
* АфроАзия клубтар чемпионаты: 1994

Санат:Тайланд футбол клубтары
Футболдан Азия Суперкубогы 1996

**Футболдан Азия Суперкубогы 1996** () — турнирдің екінші маусымы.

## Қатысушылар
* '''Соннам''' — Азия Чемпиондары кубогы 1995/96 жеңімпазы.
* **[[Сёнан Бельмаре]]**  — Азия кубок иелері кубогы 1995/96 жеңімпазы.
## Матч

### Детальдар

|}
### 1 матч

### 2 матч

## Сілтемелер
* Asian Super Cup 1996

Санат:1996 жылғы футбол
Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Соннам Ильхва Чхонма ФК ойындары
Футболдан Азия Суперкубогы 1997

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 1997** () — турнирдің үшінші маусымы. 
## Қатысушылар
* **[[Пхохан Стилерс]]** — Азия Чемпиондары кубогы 1996/97 жеңімпазы.
* '''Әл-Хилал''' — Азия кубок иелері кубогы 1996/97 жеңімпазы.
## Матчтар

|}
## Сілтемелер
*Asian Super Cup 1997

Санат:1997 жылғы футбол
Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойындары
Санат:Пхохан Стилерс ФК ойындары
Футболдан Азия Суперкубогы 1998

**[[Футболдан Азия Суперкубогы]] 1998** () — турнирдің төртінші маусымы. 
## Қатысушылар
* **[[Пхохан Стилерс]]** — Азия Чемпиондары кубогы 1997/98 жеңімпазы.
*  '''Әл-Наср''' — Азия кубок иелері кубогы 1997/98 жеңімпазы.

## Матчтар

|}
### 1 ойын

### 2 ойын

## Сілтемелер
*Asian Super Cup 1998

Санат:1998 жылғы футбол
Санат:Футболдан Азия Суперкубогы
Санат:Пхохан Стилерс ФК ойындары
Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойындары
Либертадорес кубогы 1996

**[[Либертадорес кубогы]] 1996** () — турнирдің 37-ші маусымы.
## 1 раунд

### 1 топ


### 2 топ


### 3 топ


### 4 топ


### 5 топ


## 2 раунд


## Ширек финал


## Жартылай финал


## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1996 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1963

**[[Либертадорес кубогы]] 1963** () — турнирдің бесінші маусымы.
## Топтық кезең

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

## Жартылай финал

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1963 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1965

**[[Либертадорес кубогы]] 1965** () — турнирдің алтыншы маусымы.
## Топтық турнир

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

## Жартылай финал

## Финал

----

### Плей-офф

## Дереккөздер

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1965 жылғы футбол
Тироксин

**Тироксин(тетраиодтиронин, 2-амино-3-[4-(4-гидрокси-3,5-диодфенокси)-3,5-диодфенил]пропион қышқылы, Т4)** — қалқанша безінің гормондарының негізгі түрі. Бұл трийодтиронинге арналған прогормон.

Тироксин биологиялық белсенді емес, перифериялық тіндерде селен-тәуелді монодеодиназа металлоферментінің көмегімен белсенді түрге — трийодтиронинге айналады. Тироксин йодтың L-тирозинге қосылуы нәтижесінде түзіледі.

Қалқанша безі шығаратын қалқанша безінің гормондарының жалпы санының 2/3-4/5 бөлігі қанға тироксин түрінде, ал тек 1/3–1/5 бөлігі трийодтиронин түрінде келеді.

Қандағы тироксинді тасымалдау транстиретин, тироксинмен байланысатын глобулин, альбумин ақуыздарымен жүзеге асырылады.

## Тарихы
Эдвард Кальвин Кендалл қалқанша безінің құрғақ препараттарынан тироксинді алғаш рет 1914/1915 жылдары бөліп алды. Чарльз Роберт Харингтон оны алғаш рет 1926 жылы сипаттап, синтездеді. Сол жылы тироксинді Георг Фридрих Хеннинг қалқанша безінің ауруларын емдеу үшін "Тироксин Хеннинг" деген атаумен нарыққа шығарды.

## Дереккөздер
Рентгенография

**Рентгенография** (*Рентген* – электромагниттік толқындардың осы түрін ашқан ғалымның тегі және грек. gráphō, мен жазамын) - рентген сәулелерінің көмегімен арнайы пленкаға немесе қағазға проекцияланатын объектілердің ішкі құрылымын зерттеу.

Көбінесе бұл термин рентген сәулелерінің өтуі және рентген сәулесінің әлсіреу дәрежесін тіркеу арқылы дененің анатомиялық құрылымдарының жиынтық проекциялық бейнесін алуға негізделген медициналық, инвазивті емес зерттеуді білдіреді.
Либертадорес кубогы 1990

**[[Либертадорес кубогы]] 1990** () — турнирдің 31-ші маусымы.
## 1 раунд

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ


## 2 раунд

## 1/4 финал


## 1/2 финал


## Финал

----

## Дереккөздер

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1990 жылғы футбол
Репопуляция

**Репопуляция** (лат. re... - қайталанатын, жаңартылатын, қайталанатын әрекетті көрсететін мағынада және лат. *populatio* - популяция) — организмдердің немесе адамдардың белгілі бір түрінің саны апатты түрде азайғаннан кейін, оны көбейту құбылысы.
Либертадорес кубогының финалы 1989

**Либертадорес кубогының** 1989 жылғы 30-шы маусымының финалы Парагвайдың "Олимпия" және Колумбияның "Атлетико Насьональ" клубтарының арасында өтті.

## Шолу
Командалар үйде және сыртта тәртібімен екі рет ойнады. Әрқайсысы өз алаңында 2:0 есептерімен ұтты да, жеңімпазды пенальтилер сериясы арқылы анықтады. Бұл жолы "Атлетико Насьональ" сәтті ойнап, тұңғыш рет турнир жеңімпазы атанды да, 1989 жылғы Құрлықаралық кубокқа жолдама алды.
## Матчтар
### Бірінші матч

### Екінші матч

## Сілтемелер
*CONMEBOL's official website

Санат:Либертадорес кубогының финалдары
Санат:1989 жылғы футбол
Санат:Олимпия Асунсьон ФК ойындары
Санат:Атлетико Насьональ ФК ойындары
Пи-байланысы

**Пи-байланысы (π байланысы)** — атомдық p орбитальдарының қабаттасуынан пайда болатын коваленттік байланыс. Атомдардың қосылу сызығы бойымен s-орбитальдардың қабаттасуы арқылы жүзеге асырылатын сигма-байланысынан айырмашылығы, пи-байланыстары атомдардың қосылу сызығының екі жағындағы p-орбитальдардың қабаттасуы кезінде пайда болады. Пи-байланысы бірнеше байланыста жүзеге асырылады деп есептеледі: қос байланыс бір сигма және бір пи- байланысынан, үштік бір сигма және екі ортогональды пи-байланысынан тұрады.

Лайнус Полинг 20-ғасырдың 30-жылдары сигма және пи-байланыстарының концепциясын жасаған.

## Дереккөздер
Александр Яковлевич Клебанов

**Александр Яковлевич Клебанов** (27 сәуір 1963, Алматы, Қазақ КСР) — қазақстандық кәсіпкер, миллионер.

## Сын
2022 жылы Павлодар облысындағы Екібастұз қаласы 27 қарашаға қараған түні 100 мыңға жуық тұрғын -30 градустық аязда Клебановтың өзі басқаратын ЖЭО қазандықтардың тоқтап қалуына байланысты жылусыз қалды. Бұл — жыл басынан бері болған екінші жағдай. 28 қараша күні Екібастұзда төтенше жағдай жарияланып, тергеу басталды. Ал Клебанов болса апат болған ЖЭО мемлекетке 1 ₸ сатуға дайын болды .

## Еңбек жолы
* 1986—1988 — Алматыдағы қазақ ғылыми-зерттеу тері-венерологиялық институтының кіші ғылыми қызметкері.
* 1990—1996 — Ақтөбе ферроқорытпа зауытының «Хром» спорт командасының дәрігері. 
* 1996—2000 — Қазақстандағы Airfinance Europe LTD өкілдігінің директоры. 
* 2000—2006 — Қазақстан президентінің әкімшілігі «Бүркіт» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының директоры. 
* 2007 — 2024 «Орталық Азия электр энергетикалық корпорациясы» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы.

## Байлығы
Клебановқа электр мен жылу энергиясын өндірумен, берумен, бөлумен, сатумен айналысатын және “Павлодарэнерго” АҚ, “ Севказэнерго” АҚ және “Ақмола облыстық энергетикалық комиссиясы” АҚ кіретін “Орталық Азия электр энергетикалық корпорациясының” 47 % тиесілі.

## Отбасы

* Жұбайы — Дарья Владимировна Клебанова (1963 ж.т.) — Қазақстан парламенті мәжілісінің 3-, 4- және 5-сайланым депутаты (2004—2012), ”Рахат-ТВ” телеарнасының (қазіргі Alatau) президенті (1994—2007).
* Баласы — Яков Александрович  Клебанов (1984 ж.т.) — 2020 жылы байлығы 119 млн $ бағаланды. “Rixos Almaty” қонақ үйі құрылтайшыларының бірі Circle Maritime Invest қазақстандық кеме компаниясына Сергей Канмен бірге иелік етеді. Одан бөлек, уран мен молибден өндіретін Степногор тау-кен-химия комбинатының 40 % тиесілі Англияда тіркелген Degevol UK LTD компаниясының 49 % мен “Prime Business” ЖШС иелік етеді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Либертадорес кубогы 1987

**[[Либертадорес кубогы]] 1987** () — турнирдің 28-ші маусымы.
## 1/4 финал
### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

## 1/2 финал
### А тобы

### В тобы

## Финал

----

### Плей-офф

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1987 жылғы футбол
Либертадорес кубогы 1986

**[[Либертадорес кубогы]] 1986** () — турнирдің 27-ші маусымы. «Ривер Плейт» клубы тұңғыш рет жеңімпаз атанды.

## Бірінші топтық кезең
### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

## Жартылай финал
### А тобы

### В тобы

## Финал

----

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:1986 жылғы футбол
КАФ Чемпиондар Лигасы 2008

**[[КАФ Чемпиондар Лигасы]] 2009** () — турнирдің 12-ші маусымы.
## Бастапқы раунд

## 1/16 финал

## 1/8 финал

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

## Жартылай финал

## Финал

Санат: КАФ Чемпиондар Лигасы
Санат:2008 жылғы футбол
Анна Евгеньевна Цивилёва

**Анна Евгеньевна Цивилева** (тумасында - **Путина**, бірінші некесінде - **Логинова **; 9 мамыр 1972, Иваново, РСФСР, КСРО) — ресейлік мемлекеттік қайраткер, кәсіпкер, “Колмар” мұнай өндіруші компаниясының басшысы. 17 тамыз 2024 жылдан бастап хатшы – Ресей қорғаныс министрінің орынбасары. Владимир Путиннің жиені.

## Дереккөздер
КАФ Чемпиондар Лигасы 2005

**[[КАФ Чемпиондар Лигасы]] 2005** () — турнирдің 41-ші маусымы.

## Квалификация
### Бастапқы раунд

|}

### 1 раунд

|}

### 2 раунд

|}

## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

## 1/2 финал

|}

## Финал

----

Санат: КАФ Чемпиондар Лигасы
Санат:2005 жылғы футбол
КАФ Чемпиондар Лигасы 2004

**[[КАФ Чемпиондар Лигасы]] 2004** () — турнирдің 40-шы маусымы.
## 1 раунд

|}

## 1/8 финал

|}

## Топтық кезең
### А тобы

### В тобы

## Жартылай финал

|}
## Финал

----

Санат: КАФ Чемпиондар Лигасы
Санат:2004 жылғы футбол
ОФК Чемпиондар Лигасы 2007/08

**[[ОФК Чемпиондар Лигасы]] 2007/08** () — турнирдің жетінші маусымы.
## 1 раунд

## Топтық турнир
### A тобы

### B тобы

## Финал

|}
### 1 матч

### 2 матч

Санат:ОФК Чемпиондар Лигасы
Санат:2007 жылғы футбол
Санат:2008 жылғы футбол
ОФК Чемпиондар Лигасы 2007

**ОФК Чемпиондар Лигасы 2007** — турнирдің алтыншы маусымы. Жаңа Зеландияның "Уаитакере Юнайтед" клубы жеңімпаз атанды.
## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

## Финал

Санат:ОФК Чемпиондар Лигасы
Санат:2007 жылғы футбол
Океания клубтар чемпионаты 2006

**[[ОФК Чемпиондар Лигасы|Океания клубтар чемпионаты]] 2006** () — турнирдің бесінші маусымы.
## Бастапқы раунд

## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

## Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

Санат: ОФК Чемпиондар Лигасы
Санат:2006 жылғы футбол
Океания клубтар чемпионаты 2005

**[[ОФК Чемпиондар Лигасы|Океания клубтар чемпионаты]] 2004** () — турнирдің төртінші маусымы.
## 1 раунд

|}

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

## Жартылай финал

|}

## 3 орын

|}

## Финал

|}

Санат: ОФК Чемпиондар Лигасы
Санат:2005 жылғы футбол