open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мұхжан Ғалиұлы Ғалиев

** Ғалиев Мұхжан Ғалиұлы-** екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері, «ІІ дәрежелі Отан соғысы» орденінің иегері.

## Өмірбаян
Ғалиев Мұхжан Ғалиұлы 1899 жылы қазіргі Ақжар ауданы, Дәуіт станциясында жақын жерде, Шат өзенінің бойында орналасқан ата жұрттың қыстағында ауқатты отбасында дүниеге келген. Жаз жайлауда, қыс қыстақта әулеттерімен бірге 1929 жылға дейін тұрып келеді. Әкесі Ғали өте еңбеққор адам болған. Кеңес дәуірінде еңбек ете жүріп өзінің жұмысты басқаларға қарағанда артық істейтіні үшін «Стахановец», немесе «Ғали стақан», «стақан шал» аталған. Ауылдастары өмірден озған жерлестерге қойылған ескерткішке осы атағын өзгерпей «Стақан Ғали» деп жазғаны да ол кісінің ерекше еңбеққорлығы тарихта қалсын дегендері болу керек. Сонау 1929-1930 жылдары тұрмыстың ауырлығынан Омбы облысының Москаленка қоныс аударады. Қазақтар өмір сүруге, мал бағуға қолайлы, табиғаты көрікті, жері құнарлы Ебейті деген шипалы тұзды көлдің жағасына, Тұмба деп аталып кеткен, тек қазақстар ғана тұратын ауылға қоныстанады. Соғысқа дейін Мұхжан ата колхозда әртүрлі ауыл шаруашылығы жұмыстарымен шұғылданады. Ауылындағы текті әулеттен шыққан Балкүміс Байқадамқызына үйленіп көпбалалы, өнегелі отбасын құрайды. Бейбіт өмірдің шырқы бұзылған кезде, басқа жерлестері сияқты, Отан қорғауға аттанады.

## Ұлы Отан соғысына қатысу
Екінші Беларусь майданының ерекше тапсырмалар орындайтын автоматшылардың 72-бөлімшесінде соғысады. Интернетте орналасқан әскери мұрағаттар сайтында ол кісінің Швед қаласы тұсында Одер жеке ерлік көрсетіп, әскери десанттың қонуы кезінде жауға автоматтан оқ жаудырып көмектескені туралы айтылады. Сол шабуылда жеке өзі үш фашистіні жайратқаны, көрсеткен батылдығы мен ерлігі үшін гвардияның катардағы автоматшысы мемлекеттік марапат «Батырлығы үшін» медалін алған екен. Аздаған жарақат алғаны болмаса, қардай борап тұрған оқтың ішінен аман шығыпты. Жеңіс күнің майдангер атай Польша жерінде қарсы алады. Біраз аз Польшада әскери комендатурада қызметін жалғастырады.

## Марапаттары
1945 жылы бірнеше медальдармен, «ІІ дәрәжелі Отан соғысы» орденімен марапатталынды.

## Пайдаланған әдебиеттер
* http://kazorta.org/solt-stik-aza-stan-oblysyny-lt-ziyalylary/  
* Солтүстік Қазақстан облысы. Энциклопедия. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2006. – 704 б.
* Ұлт зиялылардың ұлағаты. Рахимова Қ.Қазақстан тарихы әдістемелік журнал.2012. – 69 – 84 б.
Тейлор Брук

**Брук Тейлор** (ағыл. Brook Taylor, 1685 - 1731) — ағылшын математигі, оның есімімен голоморфтық функцияның мәнін сол функцияның бір нүктедегі барлық туындыларының мәндері арқылы өренктейтін әйгілі формула  аталған. 

## Өмірбаяны
солға|нобай| ''Methodus incrementorum directa et inversa'', 1715
Эдмонтонда 1685 жылы 18 тамызда дүниеге келген, 1701 жылы ол Кембриджтегі Әулие Джон колледжіне түсті, онда 1709 жылы бакалавр дәрежесін және 1714 жылы докторлық дәрежесін алды. Оған тәуелсіз ол 1708 жылы математиканы зерттеді «Philosophical Transactions» оның бұрылыс орталықтары туралы мақаласы жарық көрді. Кейінірек сол журналда әртүрлі мәселелерге қатысты: қабықтың ұшуы, магниттердің өзара әрекеттесуі, капиллярлық құбылыстар, сұйықтықтар мен қатты заттар арасындағы адгезия туралы оның мақалалары жазылған. Оған қоса, ол бір-біріне кішкентай бұрышпен тұрған екі вертикалды пластинка арасындағы орташа қимасы гипербола екенін көрсетті. 

Оған «New principle of linear perspective»(1715) және үлкен трактат «Methodus incrementorum Directa ET inversa» ( 1715 - 1717) тиесілі. Бұл жұмысында ол өзінің атақты формуласын шығарудан басқа Лагранж пен Даламбер өз жұмыстарында жеткен нәтижемен бірдей нәтижеге жеткен ішектер тербелісі теориясы бар. Ол атомдағы астрономиялық рефракция мәселесін теориялық тұрғыдан зерттеген. 

Үлкен математикалық қабілеттерге ие болғанымен, ол өте жақсы музыкант болған және кескіндемені сәтті өткізген. Өмірінің соңында ол дін мен философия мәселелері бойынша зерттеу жұмыстарын өткізді. 

## Жад
1935 жылы Халықаралық астрономиялық одақ Айдың көрінетін жағындағы кратерге Тейлор атауын берді. 

## Сондай-ақ

* Тейлор қатары
* Маклорен қатары

## Әдебиет

* Тейлор Брук   / /   Энциклопедиялық сөздік Brockhaus және Efron- СПб., 1890-1907 жж.

Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері
Санат:Кембридж университеті түлектері
Санат:Математиктер
Санат:Ұлыбритания математиктері
Сербия — Албания футбол матчы (2014)

**Сербия — Албания футбол матчы (2014)** (ағыл. *Serbia v Albania 2014)* — 2016 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу матчы, 2014 жылы 14 қазан күні Белградтағы "Партизан" стадионында өтті. 

Матч жанкүйерлердің шектен тыс тәртіпсіздіктерінің кесірінен толық ойналған жоқ. Нәтижесінде Сербияға техникалық жеңіліс жазылды. 

Сербия мен Албания мемлекеттерінің арасындағы қарым-қатынас Косова тәуелсіздік алған соң ушыға түскенімен, УЕФА тарапы ЕУРО-2016 іріктеуінде екі елді бір топқа түсірмеу мәселесін қарастырмаған болатын. Соның нәтижесінде осындай берекесіздіктер орын алды.  
## Матчқа дейін
*Матчқа дейінгі турнир кестесі*

**Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, І тобы)**

## Матч
### Детальдар

## Матчтан соң
Екі тараптың да футбол федерациялары 100 мың Еуродан айыппұл төледі. Албания таранына бұл жаза ойынды жалғастырудан бас тартқаны үшін және фанаттарының алауыздық тудыратын баннерді көтергені үшін салынды. Сербия тарапына стадиондағы қауіпсіздікті сақтай алмағаны үшін сондай жаза қолданылды. 

Қарымта ойын 2015 жылы 8 қазан күні Эльбасанада өтіп, Сербия 2:0 есебімен жеңіске жетті. Жеңілгендеріне қарамастан албан футболшылары тұңғыш рет  финалдық турнирге жолдама ала алды. Ал Сербия не-бары 4 ұпаймен 4-ші орында қалды.

## Дереккөздер

Санат:Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2014 жылғы футбол
Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Иван Андрианов Фёдорович

**Иван Андрианов**(1 қаңтар 1927 жылы,Ново-Михайловск ауылы,Боровский ауданы,Калужск облысы) — пионер-батыр, Ұлы Отан Соғысының ардагері,14-жасында туған ауылын неміс әскерлерінің шапқыншылығынан құтқарып,жау тылына жол ашты,Қызыл Әскерді мезетте ескерткені үшін елге үлкен қызмет көрсетті,И.Андрианов арқасында 133-ші атқыштар дивизиясының 33-ші әскер қантөгіссіз қалды да,Калуж облысы азат етілді. 
 
## Өмірбаяны
4-ші сыныпқа дейін Андрианов Иван Ново-Михайловск ауылында оқу алған.Содан Ермолин қаласының жалпы білім беретін мектебінде оқыған.1941 жылы 28 желтоқсан күні 14 жасты Ваня ,Боровск жеріндегі сарайда жасырылған неміс әскерлерін көргеннен кейін,әрең дегенде Кеңес батырларын ескертіп, туған ауылын құтқара алды. 
 
### Қызмет жолы
1946 ж, В.И.Молотов атындағы Пермь қаласындағы әскери-теңіз авиация-техникалық жоғары білім училищесін бітірген 
 
1954 жылға дейін Крым қаласындағы Черноморс флотында қызмет атқарды 
 
1954-1999 жж, Мәскеу машина жасайтын зауытында инженер сынаушы ретінде жұмыс істеді.
 
### Соғыстан кейін
Боров ауданының мектеперінде ғылыми-тәжірибелік конференцияларда жастарға азамат-патриоттық баяндамалар қояды. Қазіргі кезде Ново-Михайловск ауылында өз жары мен қызымен 
 
 
## Марапаттары
«Қызыл Жұлдыз» ордені № 27617 
 
М.Г.Ерефемов «Қазан төңкерісі» орденімен марапаттады 
 
«Ұлы Отан соғысы 1941-1945жж» ордені 
 
«1941-1945 ж Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін» (1946 ж.) медалі 
 
«Кеңес әскері мен флоына XXX жыл» медалі 
 
«ССРО Қарулы күштерінің 50 жылдығы» мерейтойлық медалі 
 
«Еңбек ардагері» медалі 
 
«Калуж облысына 65 жыл» медалі 
 
## Ваня Андрианов атына арналып жазылған дереккөздер
 
### Кітапнама
"Андрианов Иван Фёдорович"Балабаново рейсмилік қала сайты 
 
"Год за годом" Гусев А. 
 
"Пионер герой-Ваня Андрианов" Замахина Е. 
 
"Жизнь прожить как поле перейти" Захарова О.П. 
 
### Әдеби шығармалар
Е.В.Трутневаның "Ваня Андрианов" атты өлеңі 
 
Ю.Н.Нечаеваның "Ваня Андрианов " атыы кітабы 
 
### Бейнематериал
"Забытые пионеры-герои. Часть 1 " 
 
"Судьба пионера-героя " 

## Дереккөздер
Майлин

* Майлин – Абай облысы Аягөз ауданындағы ауыл.
* Майлин – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
Қалқанды боз жылан

**Қалқанды боз жылан** — жартылай суда тіршілік ететін жылан. Жер бетінде 65 - ке тарта түрі бар. 

## Қоректенуі
Боз жыландарды көбіне күндіз кездестіруге болады, дегенмен жаз мезгілінде кейде күн батқаннан кейін қорек іздеуге шығады. Бақалармен, кеміргіштермен,кесірткелермен, ұсақ құстармен қоректенеді. Жемтігін еліктіру үшін құйрығын сілкілейді. Қызуқанды болғанымен, мазасын алмаған жағдайда қорегінен басқаларға өздігінен тиіспейді. 

## Түрі
Бастары үшбұрыш тәрізді, көзінің үстінде қоңыр сызықтары, эллипстік қарашығы бар. Әдетте ұзындықтары 61 - 122 см аралығында болады. Түстері құбылмалы. Жас қалқанды жыландар бурыл, жіңішке, құйрықтарының ұшы сары болып келеді. Ересектерінің түсі қою, ал кішкентай жыландардікі қанық. Қалқанды боз жылан аузының айналасындағы ақ қалқанына байланысты осылай аталған. Қалқандары - қорғанышы. Жақ сүйектері үлкен, бір-бірімен серпімді сіңір арқылы байланысқан. Бұл аузын кең ашуға мүмкіндік береді. Сілекейі улы. Қауіп төнген жағдайда шиыршықтала оратылып, әлсін - әлсін басын көтеріп тұрады. Қорқыныш туғызу үшін іші аппақ түсті аузын үлкен етіп ашады. Онымен қорқыта алмағанын сезсе, қатты судырлаған дыбыс шығара құйрығымен жерді сабалайды. 

## Көбеюі
Қалқанды боз жыландар ерте көктемде шағылысады. Осы уақытта аналықтарына таласып, аталықтары бір -бірімен шайқасады. Аналықтары әрбір 2–3 жылда 1–20 ұрпағын тірідей туады. Жаңа туылған жыландардың ұзындығы — 20–33см.

## Әдебиет
* 1100 қызықты дерек, Улы жәндіктер, 62-63-ші бет
Самал Ілиясқызы Есләмова

**Самал Ілиясқызы Есләмова** (, , Солтүстік Қазақстан облысы, Қазақстан) — қазақстандық кино.

## Өмірбаян
Самал өзіне сенімді, атқарушы және мақсатты қыз болып өскен, жақсы оқып, журналист мансабын армандаған. Мектепті бітіргеннен кейін ол өңірдің ең беделді ЖОО — М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетіне құжат тапсырды. Бірақ түсу емтихандарын тапсырғаннан кейін оған балл жетпеді. Қыз өмірдің басымдықтары мен жоспарларын қайта қарап, актерлік істе күш көруге бел буды. Ол өнер колледжіне аттанып, онда алғаш рет қазақ театрының актерлері курсын алды.

Оқу кезінде колледжде болашақ жұлдыз С. Мұқанов атындағы Солтүстік Қазақстан облыстық қазақ музыкалық драма театрында уақытша жұмыс істеді. Дәл сол жерде "Қазақфильм" жаңа киножобасына кастинг туралы хабарландыру оқып, өзінің қызығушылығы арқасында Сергей Дворцевой өткізген сынамаларға барып өз бағын сынаған болатын. Жарқын қыз бірден танымал режиссерге ұнап, сынама нәтижесі өзін көп күттірмеді. Осылайша, бір айдан кейін дарынды жас актриса Алматы киностудиясында түсірілетін "Тюльпан" картинасында басты рөлге ие болды.

Кинодағы алғашқы жұмыстан кейін Самал Есләмова актерлік шеберлік оқуын жалғастыруды шешті. Мәскеу қаласына аттанып, 2011 жылы ГИТИС актерлік факультетін бітірді. 2008 жылы ГИТИС-та оқыған кезінде Есләмова Сергей Дворцевойдың «Тюльпан» фильмінде ойнады. Қазақ даласындағы шопандардың өмірі туралы фильм Канн кинофестивалінің "Ерекше көзқарас" конкурсының бас жүлдесін жеңіп алды.

2018 жылдың мамыр айында 71-ші Канн кинофестивалінде Еслямоваға "Үздік әйел рөлі" номинациясы тағайындалды. Актриса бұл фильмде Қырғызстаннан келген мигрантты ойнап, өз баласын перзентханада қалдыруға мәжбүр еді. Фильм түсірілімі алты жыл бойы жалғасты.

Самалдың әкесінің айтуынша, ол ешқашан актриса атануды қаламаған еді, алайда журналист болуды балалық шағынан бері армандаған. Самал пост кеңістіктегі алғашқы актриса болып табылады. 2018 жылдың қараша айында Самал Есләмова 48 100 теңге ($130) көлемінде Президенттік шәкіртақыға ие болды. Сонымен қатар "Айка" картинасындағы маңызды рөлі үшін "Asian Film Awards Academy" сыйлығына ие болды.

## Отбасы
Болашақ актрисаның отбасы шығармашыл болды-ата-аналар әрдайым ән айтып, би биледі. Гүлмайрдың анасы пошташы, ал әкесі Ілияс орманшы болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, Еслямова Аягөз аға әпкесі бар.

## Фильмографиясы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан киноактрисалары
Мұратбек Садуақасұлы Қожахметов

** Қожахметов Мұратбек Садуақасұлы – ** Ауған соғысының ардагері.
## Өмірбаян
Мұратбек Садуақасұлы Қожахметов 1955 жылы Омбы облысының Шарбақкөл ауданындағы Кішіборанқұл аулында дүниеге келген. 1972 жылы Алматыдағы Абай атындағы педагогикалық институтқа түсіп, химия және биология пәндерінің мұғалімі болды.Абай атындағы институтты 1977 жылы бітіргеннен кейін Солтүстік Қазақстан облысының Пресновка ауылында СПТУ-да сабақ берді. Әкесі 45 жыл мұғалім болған, Ауған  соғысына қатысып, ел қорғаған. 25 жыл ішкі істер органында қызмет жасаған. 1996 жылы зейнеткерлікке шыққан, запастағы капитан. Ал 2002 жылдан бастап «Алғашқы әскери дайындық орталығында» 11 жыл бойы қызмет істеп жүрді. Сонда орталық директорының оқу және тәрбие ісі жөніндегі орынбасары қызметін атқарып келеді.

## Марапаттары
Ауған соғысының орденімен марапатталған,15 медальдың иегері.

## Пайдаланған әдебиеттер
* http://sko.gov.kz/page/read/Pochyotnye_grazhdane_oblasti.html?lang=ru
Ықтималдықтың классикалық анықтамасы

## Ықтималдықтың классикалық анықтамасы
А оқиғасының ықтималдығы деп сынақтың осы оқиғаға қолайлы нәтижелер санының барлық жалғыз мүмкіндікті және тең мүмкіндікті қарапайым нәтижелердің жалпы санына қатынасын айтады.
А оқиғасының ықтималдығы
 P=m/n
формуласымен анықталады, m-осы А оқиғасына қолайлы қарапайым нәтижелер саны; n-сынақтың барлық мүмкін болатын қарапайым нәтижелердің саны. 
Шынайы оқиғаның ықтималдығы 1 тең. Егер оқиға шынайы, онда сынақтың қарапайым нәтижесі оқиғаға қолайлы. Осы жағдайда m=n, демек
 P=m/n=n/m=1 
Мүмкін емес оқиғаның ықтималдығы нольге тең. Егер оқиға мүмкін емес болса, онда сынақтың қарапайым нәтижесі оқиғаға қолайлы емес.
Осы жағдайда m=0, демек,
 P=m/n=0/n=0 
Кездейсоқ оқиғаның ықтималдығы ноль мен бірдің арасындағы сан. Демек, кездейсоқ оқиғаға сынақтың қарапайым нәтижесінің санынан тек қана бір бөлігі қолайлы.  
 0<=P<=1
Адриан Сосновский

**Андриан Сосновский** (молд. *Adrian Sosnovschi*; 13 маусым 1977, Кишинев) — молдовалық және ресейлік футболшы, қорғаушы. Кейін бапкерлікпен айналысты.

## Карьерасы
Молдова Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Қазақстандық футбол жанкүйерлеріне 2005 жылы "Қайратта" ойнап таныс болды және 2018 жылы аз уақыт "Атырау" клубының жаттықтырушысы боп қызмет атқарды.

Мансабында Молдова, Ресей, Украина клубтарында доп тепті. 

Мансабын 2013 жылы "Милсами" клубында ойнап жүріп аяқтады. 2016 жылы бапкерлік жолын осы клубты жаттықтырудан бастады.

## Жеке өмірі
Үйленген, Адриана (1998 жылғы) және Кристина (2003 жылғы) қыздары бар.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профил (''Playerhistory.com'')
* Профилі (''Footballdatabase.eu'')

Санат:Молдова футболшылары
Санат:Молдова Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ресей футболшылары
Санат:Зимбру ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Черноморец Новороссийск ФК ойыншылары
Санат:Дачия Кишинев ФК ойыншылары
Санат:Милсами ФК ойыншылары
Санат:Молдова футбол жаттықтырушылары
Санат:Милсами ФК жаттықтырушылары
Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары
Мэгги Стивотер

**Мэгги Стивотер** (, 1981 жыл туған) – жасөспірімдер литературанын америкалық жазушы

## Өмірбаяны
Мэгги Стивотер 18 қарашада 1981 жылы Гаррисонбург Вирджиния АҚШ да дүниеге келген өзін «көптеген фобиялардан азап шеккен мазасыз бала» деп сипаттаған. Бала кезінде ол ұшкыш болғысы келген еді. Стивотер кітапті оқығанды аса ұнатты. Кейде өзі де кітап жазатын еді. 16 жасында өз жазуларын баспаларға көрсетіп бастады. 6 сыныптан мектептін сонына дейін үйде оқыған. Мэри Вашингтон атындағы университетте тарихшы бакалаврын алды. Университетке оқуға түскен кезде он әлдеқашан 30-дан астам кітап жазып болды алайда біреүін де басып шығарған жоқ. 16 жасында атын «Хейди»-ден «Маргарет»-қа ресми түрінде өзгертті.
Стивотер тағы да музыкаға қызығады. Мектепте волынка тартып, музыкалық жарыстарға қатысатын еді. Басқа аспаптарда да ойнай алады. Кейт Хаммел әпкесімен әрбір өзінің кітабына саундтрек жазады.

2008 жылы Мэгги өзінің алғашқы «Қоштасу өлені. Перизат ханшайымының өтірігі» (ағыл. Lament) деген фантазиялық кітабын шығарды. Бірақ нағыз атақтылықты оған «Дірілдеу» (ағыл. Shiver) атты кітабы әкелді.

Стивотердің қазір екі баласы бар. Отбасымен Вирджнияда тұрады.

**Кітапнама**

**Қарғалар циклі**

2012 – Шағалар (ағыл. The Raven Boys)

2013 – Қиялдар қымқырушылар (ағыл. The dream thieves)

2014 -  Көк лалагүл Блу лалагүлі (ағыл. Blue Lily, Lily Blue)

2016 – Қарғалар патшасы (ағыл. The Raven Kind)

2018 – Жылтыр тас (ағыл. Opal)

**Мерси-фолз қасқырлары**

2009 – Дірілдеу (ағыл. Shiver)

2010 – Айналыс (ағыл. Linger)

2011 – Мәңгілік (ағыл. Forever)

2014 – Күнәһар (ағыл. Sinner)

Мэгги Стивотер твитері
Стивотер ресми сайты 

## Дереккөздер
Байбатыр Ержанұлы

** Байбатыр Ержанұлы – ** ХХ ғасырдың басында «Тұр, қазақ», «Оқуға, махаббат» атты кітаптарды жарыққа шығарған жазба әдебиет өкілдерінің бірі.
## Өмірбаяны
Байбатыр Ержанұлы 1895 жылы Солтүстік Қазақстан облысының Жамбыл ауданында дүниеге келген. Ол тек өлеңдер ғана емес, «Есентай» атты пьеса да жазған. 
Бабатыр Ержанұлы Ержанұлы қазіргі Ақмола облысы Ерементау ауданында алтын кенінде директордың орынбасары болып жұмыс істеген. Семей қаласында тау-кен техникумда  мұғалім қызметін атқарған. 

## Шығармашылық
«Тұр, қазақ» кітабының шымылдығы «Сөз бастармен» ашылып, келесі тұста «Ояну...» деген өлең жолдарымен тізбектелген. Халықтың табиғатына жақын мақсатты туынды жазу керек екенін жете түсінген қаламгер жазылған дүниесінен ғибрат алуға жарамайтын болса, қазақтар оған көз қиығымен де қарамайтының ұғады. Сондықтан болар, әр сөзіне мән беруге тырысқандығы байқалады. Ол, әу басына бұл еңбекті жазудағы мақсатын-елінің пайдасын ойлап, «тұмсығымен бір тамшы су әкелген қарлығаштай» әйтеуір бір септігі тиеді ме екен деген ниеттен туындағанын өзі айтып өтеді. Сонымен қатар, негізгі міндет- жастардың білімге деген құштарлығын оятып, қараңғылықтан құтылып, білім алуға, сол арқылы өзгелерге де тәлім беру қажеттілігін көрсету. Ол бар жүрегімен елінің сол кездегі бар ауыртпалық жағдайын ұғына отырып, іші оттай жанатынын айтқан.
## Пайдаланған әдебиттер
* https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/top-10-samyih-populyarnyih-pisateley-kazahstana-357046/
VSCO

**VSCO** — Калифорния штатындағы Окленд қаласында орналасқан, 2011 жылы құрылған американдық компания. Компанияның негізгі өнімі IOS және Android құрылғыларына арналған VSCO Cam бағдарламасы болып табылады. Бағдарлама фотосуреттерді пресет және басқа да құралдар көмегімен өңдеуге мүмкіндік береді.

## Тарихы
### Компания
VSCO Грег Лутце мен Джоэло Флоримен құрылған. 2012 жылдың 26 сәуірі бірінші өнімдері — Aperture 3-ге арналған VSCO Film 01, Lightroom 4, Adobe Camera Raw 7 и VSCO Cam 1.2 таныстырылды. Алғашында бағдарлама тек IOS-құрылғыларына қолжетімді еді, 2013 жылдың 3 желтоқсанында Android-ке арналған нұсқасы жарық көрді. VSCO Cam VSCO Grid деп аталатын, қолданушылар өз фотосуреттерімен бөлісуге мүмкіндігі бар әлеуметтік желіге ие. VSCO Grid бағдарламасында үйреншікті лүпіл мен пікірлердің болмауымен әрі жазылушылардың саны көрсетілмеуімен ерекшеленеді.
### Масштабы
2016 жылдың 14 қаңтарында VSCO Cam бағдарламасының ай сайынғы көрсеткіші 30 миллион белсенді қолданушылар мен 5 миллион өңделген суреттер санына жетті. Дәл сол күні компания Брайан Мэйсонның атқарушы директор қызметіне тағайындалғаны жайлы жариялады. Бұл лауазымға тағайындалмас бұрын ол Adobe компаниясында Adobe Creative Cloud бұлт сервисінің іске қосылуына арналған бизнес-операциялардың жүзеге асырылуын басқарып жұмыс істеген еді.
### Қаржыландыруы
2014 жылдың 6 мамырында жаңа, дамушы компанияларды пайда көру мақсатында қаржыландырумен айналысатын Accel еншілес компаниясы VSCO өркендеуіне 40 миллион долларды инвестициялайды. Негізін қалаушылардың бірі Джоэл Флори сұxбаттарының бірінде өзінің компания таңдауын "Көптеген ұсыныстардың ішінен Accel-ді таңдадық, себебі олар біздің ұйымның бар маңыздылығын түсініп және біздің жұмысымызды құрметтей білді" деген сөздерімен түсіндірді.
## Өзге жобалары
2015 жылдың 27 қаңтарында 1000 фотографты Skillshare сайтындағы шексіз сабақ тізілімімен қамтамасыз ету үшін VSCO және Skillshare 100,000$ стипендиясы бар жоба құрды. Стипендия алу мүмкіндігіне VSCO Grid пен Skillshare бағдарламаларында аккаунты бар қатысушылар ие бола алды. Жеңімпаздар Skillshare жетекшілігімен таңдалынды.
## Өнімдері
* VSCO Cam
* VSCO Film
* VSCO Grid
* VSCO Journal
* VSCO Keys
* DSCO
## Дереккөздер
# VSCO
# Greg Lutze
# Joel Flory 
# VSCO Releases VSCO Cam 1.2 
# Introducing VSCO Cam for Android 
# VSCO Announces 30 Million Active Users 
# VSCO Raises $40 Million Series A Round From Accel Partners 
# VSCO and Skillshare partner on new class and $100,000 scholarship fund 
## Сілтемелер
VSCO — VSCO ресми сайты
Гэри Сол Морсон

**Гэри Сол Морсон** (1948 жылы Нью-Йоркта туған) — америкалық славист ғалым, әдеби сыншы, Солтүстік-батыс университетінің Лоуренс Дюма профессоры. 

## Өмірбаяны

## Еңбектері
* 1981 – *The Boundaries of Genre: Dostoevsky's Diary of a Writer and the Traditions of Literary Utopia* (University of Texas Press) ISBN |0-292-70732-0.
* 1986 – *Bakhtin, Essays and Dialogues on His Work* (University of Chicago Press) ISBN |0-226-54132-0.
* 1986 – *Literature and History: Theoretical Problems and Russian Case Studies* (Stanford University Press) ISBN |0-8047-1302-2.
* 1987 – *Hidden in Plain View: Narrative and Creative Potentials in War and Peace* (Stanford University Press) ISBN |0-8047-1387-1.
* 1989 – *Rethinking Bakhtin: Extensions and Challenges* (Northwestern University Press) ISBN |0-8101-0809-7.
* 1990 – *Mikhail Bakhtin: Creation of a Prosaics* (with Caryl Emerson, Stanford University Press) ISBN |0-8047-1821-0.
* 1994 – *Narrative and Freedom: The Shadows of Time* (Yale University Press) ISBN |0-300-05882-9.
* 1995 – *Freedom and Responsibility in Russian Literature: Essays in Honor of Robert Louis Jackson* (Northwestern University Press) ISBN |0-8101-1146-2.
* 2000 – *And Quiet Flows the Vodka, or When Pushkin Comes to Shove* (Northwestern University Press) ISBN |0-8101-1788-6.
* 2007 – *Anna Karenina in Our Time: Seeing More Wisely* (Yale University Press) ISBN |978-0-300-10070-9.
* 2011 – *The Words of Others: From Quotations to Culture* (Yale University Press) ISBN |978-0-300-16747-4.
* 2012 – *The Long and Short of It: From Aphorism to Novel* (Stanford University Press) ISBN |978-0-8047-8051-3.
* 2013 – *Prosaics and Other Provocations: Empathy, Open Time, and the Novel* (Academic Studies Press) ISBN |978-1-61811-161-6.
* 2015 – *The Fabulous Future? America and the World in 2040* (with Morton Schapiro, Northwestern University Press) ISBN |978-0-8101-3196-5.
* 2017 – *Cents and Sensibility: What Economics Can Learn From the Humanities* (with Morton Schapiro, Princeton University Press) ISBN | 978-0-691-17668-0.

## Дереккөздер
Сорбент

нобай|327x327 нүкте| Сорбент материалы көрінетін газ маска сүзгісінің көлденең қимасы
**Сорбент** бұл сұйықтарды немесе газдарды сіңіруге немесе соруға арналған зат

* Материал адсорбция арқылы әрекет ететін молекулярлы елекке ұқсас материал (молекулаларды оның бетіне тарту). Ішкі беткей аумағы және жақсы жылу өткізгіштігі бар . Әдетте ол 1 таблеткадан беріледі &nbsp; мм-ден 2-ге дейін &nbsp; диаметрі диаметрі және шамамен 5 &nbsp; мм ұзындығы немесе тапсырыс бергісі ретінде 1 &nbsp; мм. Кейде 5-ке дейін моншақтар &nbsp; мм диаметрі. Олар әдетте кеуекті құрылымы бар алюминий оксидінен жасалған. 
* Басқа материалдарды сіңіру үшін пайдаланылатын материалдар, олар үшін жоғары жақындығы . Мысалдар: 
** Компостингте құрғақ (қоңыр, жоғары көміртекті ) материалдар көптеген иісті химиялық заттарды сіңіреді және бұл химиялық заттар осы сорбенттерді ыдырауға көмектеседі. 
** А жөке суға бірнеше рет өз салмағы сіңіріп. 
** Майды сіңіру үшін полипропилен талшықтарын қолдануға болады. 
** Майды сіңіру үшін целлюлоза талшығының өнімі пайдаланылуы мүмкін. 
** Бала памперстеріндегі түйіршіктелген гель материалы несептің бастапқы салмағын бірнеше рет сіңіреді. 


Санат:Синтетикалық талшықтар
Санат:Синтетикал
Санат:Табиғи өнімдер
Санат:Кептіру
Виктор Васильевич Берко

**Виктор Васильевич Берко** (; 20 сәуір 1979, Бельцы, Молдова КСР, КСРО) — молдовалық футболшы, шабуылшы, кейін бапкерлікке ауысты.

Карьерасында Молдова, Аустрия, Ресей, Қазақстан клубтарында және Молдова Ұлттық футбол құрамасында ойнады. 2001-2006 жылдары Ұлттық құрама сапында 16 рет алаңға шықты, бірақ мергендігімен көзге түсе алмады. 
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль
* Статистикасы
* http://fcolimpia.md/ru/victor_berco 

Санат:Молдова футболшылары
Санат:Молдова Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Зимбру ФК ойыншылары
Санат:Штурм ФК ойыншылары
Санат:Шинник ФК ойыншылары
Санат:Алматы ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Милсами ФК ойыншылары
Kahoot!

**Kahoot** — мектеп және басқа да оқу орындарында қолданылатын ойын түріндегі оқыту платформасы.

Сайтты Skype немесе Google Hangouts сияқты ортақ экранды пайдалану құралдары арқылы пайдалануға болады. Kahoot әр түрлі веб-браузерлер мен мобильді құрылғылар арқылы веб интерфейс арқылы ойнатуға болады. 2017 қыркүйек айында Kahoot мобильді платформада қосымша ретінде іске қосылды.

## Ойын процесі
Барлық ойыншылар мұғалім, бизнес-көшбасшы немесе басқа адам, оқытушы жасаған сұрақтарға жауап беру үшін құрылғыны қолданады.Сұрақтарға дұрыс жауаптар бонустық ұпайларға аударылады. Содан кейін жиналған ұпайлар арқылы әр сұрақтан кейін көшбасшылар тізімі шығарылады.

## Kahoot Jumble
Kahoot 2016 жылы Jumble деп аталатын жаңа функция қосылды. Пайдаланушылар дұрыс тәртіпте төрт нұсқамен (олардың әрдайым төрт) викториналар жасайды. Kahoot ойын кезінде автоматты түрде жауаптарды кездейсоқ үлестіреді. Пайдаланушылар үшбұрышты, ромбты, шеңбер мен квадратты жоғарғы және дұрыс түрде жылжытуы керек. Содан кейін пайдаланушылар "K!" әрпі бар көк дөңгелек түймені басуы қажет.

## Дамуы
Kahoot 2013 жылдың наурыз айында SXSWedu жеке бета-нұсқасында іске қосылды және 2013 жылдың қыркүйек айында халық үшін шығарылды.

2017 жылдың наурыз айында Kahoot қатысушы бір миллиард ойыншыға жетті, ал мамыр айында компания айына 50 миллион белсенді бірегей пайдаланушылары бар.

2017 жылғы жағдай бойынша Kahoot Northzone, Creandum және Microsoft Ventures компаниясынан $ 26,5 млн қаржыландыру тартты.

2018 жылғы 11 қазандағы жағдай бойынша, Kahoot $ 300 млн бағаланады.

## Дереккөздер
Мухажир халықтары

**Мухажир халықтары** (Урду: مہاجر) — Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін Пәкістан әртүрлі аймақтарынан қоныс аударған мульти этникалық шыққан мұсылман иммигранттар және олардың ұрпақтары.

## Этимология
Урду терминологы (Урду: مہاجر) араб мағджирінен шыққан (араб: مهاجر), яғни «иммигрант» деген мағынаны білдіреді және бұл термин мұсылмандардың көші-қонына дейінгі ислам тарихымен байланысты. Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, мұсылмандардың басым бөлігі Үндістан қалдырған аумақтан қоныс аударып немесе қоныс аударған. Бөліну салдарынан екі жаңадан қалыптасқан мемлекеттер арасында халық арасында үлкен айырмашылық орын алды. Пенджаб аймағындағы бөліктерге дейін болған тәртіпсіздіктерде генералдаушы 200 000-нан 2 000 000-ға дейін адам өлтірілді. БҰҰ БЖКБ бағалауы бойынша 14 миллион индустар, сикхтер мен мұсылмандар бөлімдерде ауыстырылды; бұл адамзат тарихындағы ең үлкен жаппай көші-қон болды.
Күлшеқыз

**«Күлшеқыз»** (фр. Cendrillon, нем. Aschenputtel, ор. Золушка) — батыс еуропалық ертегі, Шарль Перро, ағайынды Гриммдер мен Джамбаттисто Перроның басылымдары бойынша әйгілі. Қаңғыма сюжетке негізделген, халық шығармашылығында көптеп кездесетін ертегілердің бірі.

Ең алғашқы нұсқасы египет папирустарында кездесті.Ертегінің басты кейіпкері — Грекияда дүниеге келген, Родопис атты қыз. Оны теңіз қарақшылары ұрлап әкетті де, Египет елінде тұтқынға сатты.Родопистің қожайыны оған көркем былғары сандалдарды сатып алды. Бірақ қыз көлде шомылған кезде, бір сандалын сұңқар құсы алып кетті де, қожайынға апарып берді. Қожа сандалдың әсемдік пен көркемдігіне тамсанып, оны киген адамды тезірек іздестіруге бұйрық берді. Родописті қызметшілер тапқаннан соң, Қожанасыр бірден үйленді.

## Шарль Перроның басылымы(1697)
Күлшеқыз — өгей шешесі мен оның екі қызынан теперіш көріп, өз үйінде өзі күң болған мейірімді де сұлу қыз. Күндердің күні патша сарайында жас бикештерге арналған сауық кеші өтеді. Күлшеқыз да сол кешке барғысы келеді. Бірақ, жетімдік аяғына тұсау болады. Соңында қайырымды Пері үстіне әдемі көйлек, жалтыраған шыны кебіс кигізіп, сыйқырлы күймемен сауық кешіне жібереді.

## Адаптациясы
* 1817 жылы итальян композиторының француз адаптациясына негізделген Джоаккино Россининің пьесасы, ал 1899 жылы Жюля Массненің операсы жарық көрді
* 1898 жылы «Золушка» атты қысқа метражды Джорджа Альберта Смитаның фильмі шықты. Ол қазіргі таңға дейін сақталынбанған.
* 1899 жылы Жоржа Мельесаның «Золушка» атты қысқа метражды фильмі
* 1911 жылы Джорджа Николсаның «Золушка» атты қысқа метражды фильмі
* 1912 жылы Колина Кэмпбелланың «Золушка» атты қысқа метражды фильмі
* 1914 жылы Джеймса Кирквуд пен Мэри Пикфордтың «Золушка» атты фильмі
* 1945 жылы Сергей Прокофьевтің балеті қойылды.
* 1946 жылы Евгений Шварц пьесасы
* 1947 жылы Надежда Кошеверова мен Михаил Шапироның  «Золушка» атты фильмі
* 1950 жылы «Дисней» студиясының «Золушка» атты толық метражды фильмі көрсетілді.
* 1979 жылы «Союзмультфильм»-нің режиссёрі Иван Аксенчук қысқа метражды фильмді түсірді
* 1994 жылы «GoodTimes Entertainment» студиясы 48 минутқа жалғасқан фильм көрсетті.
* 1996 жылы «Күлшеқыздың хикаясы» атты аниме-сериалы жарық көрді.
* 2000 жылы Ұлыбританияда Бибэн Кедронның «Күлшеқыз» атты фильмі
* 2002 жылы орыс-украин «Күлшеқыз» телехикаясы шықты.
* 2012 жылы «КиберКүлшеқыз» кітабы шығарылды.
* 2015 жылы Walt Disney студиясының «Күлшеқыз» атты романтикалы көркем фильмі жарық көрді.
* 2016 жылы Вена қаласында дирижер Зубин Мета мен композитор Альма Дойчердің операсы
* 2016 жылы Verba көлеңкелі театрдің «Көлеңке патшалығы»  атты шоу қойылған.
* 2016 жылы Чернигов қаласында, Украинада Delight көлеңкелі театрі көлеңке театр өнері мен голографиялық проекцияны біріктіріп спектакль қойылды.

## Дереккөздер

Санат:Шарль Перро ертегілері
Санат:Ағайынды Гриммдердің ертегілері
Санат:Кейіпкерлер
Санат:Алфавит бойынша кейіпкерлер
Санат:Әдеби кейіпкерлер
Санат:Ертегі
Оливер Берк

**Оливер Джейсон Берк** (; 7 сәуір 1997 жыл, Керколди, Шотландия) — шотландиялық футболшы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Селтик" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Ұлттық құрама
Оливер бала кезінде Шотландиядан кетіп қалған, сол себепті де оның Англия құрамасында ойнауға мүмкіндігі болды. Бірақ футболшының өзі Шотландияны таңдады. 2016 жылы 10 наурыз күні тұңғыш рет кельттер құрамасы сапында алаңға шықты. Данияға қарсы жолдастық кездесудің 82 минутында Мэтт Ритчидің орнына ойынға қосылды.

### Клубтық
Кәсіпқой карьерасын 2014 жылы бастады. Содан бергі бес жыл ішінде бес рет клуб ауыстырып үлгерді. Англия клубтарымен бірге Германияның РБ Лейпциг командасында доп тепті. 2019 жылы мамыр айында тұңғыш рет тарихи отанындағы командаға - "Селтикке" ауысты.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ноттингем Форест ФК ойыншылары
Санат:Брэдфорд Сити ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Санат:Вест Бромвич Альбион ФК ойыншылары
Джулиан Патша XII

**Джулиан Патша XII** — өзін-өзі жариялаған лемур патшасы. Бұрын Мадагаскарда тұрды, бірақ кейін Нью-Йорктегі Орталық хайуанаттар бағына көшті. Мадагаскардың бес фильмінің кейіпкері.

## Сипаттамасы
Джулиан – мысықты лемур. Оның сұр жүні және ақ пен қара жолақты құйрығы бар. Джулианның айрықша ерекшелігі – бұл оның патша екенін дәлелдейтін тәжі (бірақ фильмде ол өзін-өзі жариялаған патша екендігін айтады).

## Өмірбаяны
Ең алғашқы фильмдет оның Мадагаскарда тұратыны көрсетіледі, бірақ кейін өз достарымен Нью-Йоркке көшіп кетеді. Мадагаскарда тұрған уақытта Морис және Мортпен достасып, өз-өзін патша деп жариялайды. Кейін Алекс, Марти, Глория,  Мелман және пингвиндермен Нью-Йорктегі хайуанттар бағында тұрады. Фильмдерде антагонист және екінші пландағы кейіпкер.

## Мінезі
Джулиан өзімшіл және күндіз-түні өзін жоғары көтеруге, сондай-ақ басқаларды оны дәріптеуге мәжбүрлеуге дайын. Ол барлық істеген істен қанағат алуды ұнатады. Егер оған қызық болмаса, ол істеген жұмыстың маңыздылығына қарамай, оны дереу ауыстырады. Джулиан патша болғандықтан, барлық сұраққа жауап білетіндігіне сенімді. Өзінің қиын мінезіне қарамастан, барлығына көмек беруге дайын.

## Қарым-қатынастар
Джулиан өзімшіл патша болғандықтан, ол достықты қабылдамайды, бірақ өзінің ең жақын қызметшісі және алғашқы досы деп Мористі айтады. Патша өте өзімшіл болса да, жалғыз және достарсыз қалудан қорқады, бірақ өз тәкапардылығынан кешірім сұрауды білмейді.

## Ізбасарлары
Морис – Джулианның басты кеңесшісі және ең жақсы досы. Джулианға қандай да бір жұмысты орындау керек болғанда әрқашан оған барады.

Морт – қызметші, сайқымазақ. Патшаның аяқтарына қол тигізу үшін Морт әр нәрсеге дайын, бірақ Джулианға біреу аяғына тиіп кеткені ұнамайды.

Пингвиндер – Шкипер, Ковальский, Рики және Рядовой атты пингвиндер Джулианға Мадагаскардан ұшып кетуге көмектесетін, ғалым пингвиндер. Олардың пікірінше, Джулиан өте надан және тәкапар болып табылады.

## Дереккөздер
Джонатан Расселл

**Джонатон Симпсон Снедден Расселл** (; 8 сәуір 1990 жыл, Глазго, Шотландия) — шотландиялық футболшы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Канзас Сити" (АҚШ) клубының шабуылшысы.

## Карьерасы
Карьерасында "Данди Юнайтед", "Дерби Каунти", "Форфар Атлетик", "Спортинг Канзас Сити" клубтарында доп тепті. Ал Ұлттық құрамада 2014 жылдан бері ойнап келеді. Оған дейін 2010-12 жылдары Шотландияның жастар құрамасының намысын қорғады. 

## Жетістіктері

* Шотландия премьер-лигасының үздік ойыншысы: наурыз 2011, тамыз 2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Джонни Расселл

Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Данди Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Форвар Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Дерби Каунти ФК ойыншылары
Санат:Спортинг Канзас Сити ФК ойыншылары
Марк Макналти

**Марк Макналти** (ағыл. *Marc McNulty*; 14 қыркүйек 1992 жыл, Эдинбург, Шотландия) — шотландиялық футболшы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Рединг" (Англия) клубының шабуылшысы.

## Карьерасы

### Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2019 жылы 21 наурызда Астанада Қазақстан құрамасына қарсы алаңға шықты. Матч барысында Джеймс Форрестің орнына ойынға қосылды. Бұл ойында Шотландия 0:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл ЕУРО-2020 турнирінің іріктеу кезеңі болатын.
24 наурыз күні осы циклдағы кезекті ойын — Сан-Мариномен ойында да матчқа қатысты.

### Клубтық
"Ливингстон" клубының түлегі. 2014 жылға дейін осы клуб сапында жүзден аса кездесуде алаңға шықты. 2014-17 жылдары "Шеффилд Юнайтедтің" футболшысы атанды, бірақ үш маусымның екеуін арендада өткізді.

2019 жылы мамыр айында "Хиберниан" сапынан арендадан "Редингке" қайта оралды.

## Сілтемелер

*
*

Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ливингстон ФК ойыншылары
Санат:Шеффилд Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Портсмут ФК ойыншылары
Санат:Брэдфорд Сити ФК ойыншылары
Санат:Ковентри Сити ФК ойыншылары
Санат:Рединг ФК ойыншылары
Санат:Хиберниан ФК ойыншылары
Николя Н’кулу

**Николя Алексис Хулио Н’Кулу Н’Дубена** (; 27 наурыз 1990, Яунде, Камерун) — камерундық футболшы, Италияның "Торино" клубының қорғаушысы. Камерун Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Биографиясы

### Клубтық
Камерунның "Каджи Спортс Академия" клубының түлегі. 2007 жылы бір маусым "Монако" жастар клубында ойнады да, 2008 жылы тұңғыш рет кәсіпқой футболшы ретінде Франция чемпионатында ойнады. 2008 жылы 13 қыркүйек күні 5-турда "Лорьянға" қарсы ойында алаңға шықты. 

2011-16 жылдары "Олимпик Марсель", содан соң бір маусым "Олимпик Лион" сапында ойнады.

2017 жылы "Ториноға" ауысты.

### Ұлттық құрамада
2008 жылы Пекиндегі Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Сол жылы 19 қараша күні ОАР-ға қарсы ойында тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты.

2017 жылғы Африка Ұлттары кубогында Камерун финалға шықты да, Мысырмен ойнады. Николя осы ойында бір доп соқты. Кмерун құрамасы 2:1 есебімен жеңіске жетіп, Африка чемпионы атанды. 

## Жетістіктері

; «Марсель»

* Франция лигасы кубогы: 2011/12

**Камерун**

* Африка чемпионы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Торино ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Венсан Абубакар

**Венсан Абубакар** (; 22 қаңтар 1992, Яунде, Камерун) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен "Бешикташ" клубының шабуылшысы.

## Карьерасы

### Клубтық
Камерунның "Котон Спорт" клубының түлегі. 2009 жылы осы клубта кәсіби карьерасын бастады да, маусым қорытындысында ел чемпионы атанды. Сол жылы-ақ негізгі құрамға орнығып үлгерді.

2010 жылы "Валансьенге" ауысты. 2014 жылға дейін тағы бір франциялық клуб  "Лорьянда" ойнап, "Портуға" өтті.

### Халықаралық
2010 жылы тұңғыш рет ұлттық құрамада алаңға шығып, сол жылы-ақ Оңтүстік Африкада өткен әлем чемпионатына қатысты. 

## Жетістіктері

* Камерун чемпионы: 2010
* Түркия чемпионы: 2016/17
* Португалия чемпионы: 2017/18
* Африка чемпионы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Котон Спорт ФК ойыншылары
Санат:Валансьен ФК ойыншылары
Санат:Лорьян ФК ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары
Эссам әл-Хадари

**Эссам әл-Хадари** (;  15 қаңтар 1973 жыл, Кафр Эль-Баттих, Думьят) — мысырлық футболшы, қақпашы. 20 жылдан астам уақыт Мысыр Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Футболшы туралы фактілер

* Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1996 жылы алаңға шықты. Оған дейін Мысырдың 21 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған. 
* 2018 жылы 45 жасында Ресейде өткен әлем чемпионатына қатысып, үш кезедсуде алаңға шықты. Осылайша ол әлем чемпионаттары тарихындағы ең жасы үлкен футболшы атанды. 
* Карьерасында көбіне мысырлық клубтарда доп тепті. Тек 2008/09 жылғы маусымда бір жыл швейцариялық "Сьон" клубының, 2017/18 жылдары Сауд Арабиясының "Әл-Таавун" клубының қақпасын қорғады. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Мысыр чемпионы (7): 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2004/05, 2005/06, 2006/07
* Мысыр кубогы: 2000/01, 2002/03, 2005/06, 2006/07
* Мысыр суперкубогы: 2003, 2005, 2006, 2007
* КАФ чемпиондар Лигасы: 2001, 2005, 2006
* КАФ суперкубогы: 2002, 2006, 2007
* Клубтар арасындағы әлем чемпионатының финалисі: 2006
* Африка чемпионы: 1998, 2006, 2008, 2010
* Швейцария кубогы: 2009

### Жеке

* Африканың үздік қақпашысы: 2001, 2006

## Қатысқан турнирлері
*Африка Ұлттары кубогы: 1998, 2000, 2002, 2006, 2008, 2010, 2017
*Әлем чемпионаты: 2018
*Конфедерацуиялар кубогы: 1999, 2009, 2017
## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Мысыр футболшылары
Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Ахли ФК Каир ойыншылары
Санат:Сьон ФК ойыншылары
Санат:Замалек ФК ойыншылары
Санат:Әл-Иттихад Александрия ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Шатқалдағы шекара

**«Шатқалдағы шекара»** — толық метражды көркем фильм. 1969 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Жаздың бір күні "Қызылтас" заставасында үш бала - жылқышының немересі Қабыш, шекара застава бастығының қызы Оля және демалыс кезінде қаладан қонаққа келген Қабыштың немере інісі Таңат бір-бірімен кездеседі. Таңаттың білгішсымағы мен өзіне-өзі сенімділігі барлығына көптеген әбігершіліктер алып келеді. Бірақ ойындар мен тектектіктің орнына шын қауіп келгенде, Таңат достарымен бірге шекарашыларға тыңшыны ұстауға көмектесе отырып ерлік, тапқырлық пен жанқиярлық танытады.

## Рөлдерде
*Оля — Валерия Асырбекова
*Таңат — Нұржан Жұртанов
*Қабыш — Болат Қалымбетов
*ата — Кәукен Кенжетаев
*әже — Сәбира Майқанова
*Төлеген — Нұржұман Ықтымбаев
*Можаев — Олег Мокшанцев
*Сәбитов — Шапай Зұлқашев
*Леша аға — Константин Тыртов
*геолог — Виктор Подтягин

## Дереккөздер

Санат:КСРО балалар фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Қыз Жібек (фильм)

**«Қыз Жібек»** — толық метражды, екі бөлімнен құралған көркем фильм. 1970 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильмнің бірінші бөлімінде Базарбай байдың Төлеген атты ұлы 14 жасқа толғанда өзіне жар іздеп, 210 сұлудың арасынан Сырлыбай ханның Жібек атты қызын ұнатқандығы айтылады. Үш ай Сырлыбай ханның елінде болған Төлеген өз еліне бармақ болып сапарға шығады. Бірақ Жібекті қызғанып, жол тосқан Бекежан қапыда Төлегенді өлтіріп, қазасын Жібекке өзі келіп естіртеді. Сол үшін Бекежан өлім жазасына кесіледі. 

Фильмнің 2-бөлімінде хабарсыз кеткен Төлегенді іздеп шыққан інісі Сансызбай қалмақ ханы Қоренді өлтіріп, Жағалбайлы елін жаудан азат еткендігі айтылады.

## Рөлдерде
*Жібек — Меруерт Өтекешева
*Төлеген — Құман Тастанбеков
*Бекежан — Асанәлі Әшімов
*Шеге — Әнуар Молдабеков
*Сырлыбай хан — Кененбай Қожабеков
*Айкөз — Гүлфайрус Ысмайылова
*Кербез — Фарида Шәріпова
*Қаршыға — Ыдырыс Ноғайбаев
*Базарбай — Кәукен Кенжетаев
*Қамқа — Сәбира Майқанова

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:КСРО эпос фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Ахмат әл-Мұхаммади

**Ахмед әл-Мұхаммади** (; 9 қыркүйек 1987, Әл-Махалла-әл-Кубра, Мысыр) — мысырлық футболшы, Мысыр Ұлттық футбол құрамасы мен "Астон Вилла" клубының жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы
Мысырдың "Газль-Әл Махалла" (туған қаласындағы команда) клубының түлегі. Кейін Мысыр және Англия клубтарында ойнаған. Қазіргі клубына 2017 жылы "Халл Сити" сапынан ауысты. "Астон Вилламен" келісім гарты 2020 жылға дейін жарамды.

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2007 жылы алаңға шықты. 2008, 2010 жылдары екі дүркін Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы атанған. Және де 2009 жылы Конфедерациялар кубогына, 2017 жылғы Африка чемпионатына, 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық
**Халл Сити**

* Чемпионшипте 2-орын : 2012/13
* Англия кубогының финалисі : 2013/14

**Мысыр құрамасы**

* Африка чемпионы (2) : 2008, 2010

### Жеке

* «Халл Ситидің» жыл ойыншысы : 2012/13

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі 

Санат:Мысыр футболшылары
Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Газль Әл-Махалла ФК ойыншылары
Санат:ЕНППИ ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Санат:Халл Сити ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Сол күндері

**«Сол күндері»** — толық метражды көркем фильм. 1970 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильмнің негізін Петроградтағы революция туралы хабарды естіген кішкентай шахтерлер поселкесі Риддердегі оқиғалар құрады. Ағылшын акционерлік қоғамына тиесілі кеніште ереуіл бұрқ етеді.

## Рөлдерде
*Жолат — Нұржұман Ықтымбаев
*Сиротин — Борис Голдаев
*Сарымолда — Нұрмұхан Жантөрин
*керуен басы — Әубәкір Ысмайылов
*Түндікбай — Мәкіл Құланбаев
*Лессиг — Лев Елагин
*Петушок — Александр Лебедев
*Саруар — Алтынай Елеуова
*Степан — Иван Савкин
*Марфа — Александра Дорохина

## Дереккөздер
Санат:КСРО тарихи-революциялық фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Ақ шаршы алаң

**«Ақ шаршы алаң»** — толық метражды көркем фильм. 1970 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильм тұлғаның спорттағы қалыптасуы туралы. 

Үлкен шаршы алаңға дана және талапшыл бапкер шығарған жас боксшы жақсы нәтижелерге қол жеткізіп, жақсы спортшыға айналады.

## Рөлдерде
*Қуат Батыров — Әбдірашид Әбдірахманов
*Жүмеке — Мұхтар Бақтыгереев
*Гүлсім — Роза Мұқатова
*Зәуреш — Галина Бигелдинова
*Қаратаев — Нұржұман Ықтымбаев
*әзілқой — Әнуар Молдабеков
*Сұлтан Серғалиұлы — Кәукен Кенжетаев

## Дереккөздер

Санат:КСРО телевизиялық фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Біздің Ғани

**«Біздің Ғани»** — толық метражды көркем фильм. 1971 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильмде Ғани Мұратбаевтың өмірінің екі кезеңі - 1921 жылдағы Волга ауданындағы ашаршылыққа ұшыраған халыққа көмек көрсету жұмысы мен Мәскеудегі ЖКО-дағы қызметі көрсетілген. Ол қысқа да болса, жарқын, күреске толы өмір сүрді.

## Рөлдерде
*Ғани Мұратбаев — Құман Тастанбеков
*Крупская — Анна Лисянская
*Николай — Евгений Красавцев
*Василий — Алексей Золотницкий
*Назым Хикмет — Тамара Гогава
*Галина — Ирина Куберская
*Әмірқұл — Кененбай Қожабеков
*Садырбай — Мәкіл Құланбаев
*Уәзірқұл — Ашыр Чокубаев
*Болат — Әнуар Кенжеев

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Біз төртеуміз

**«Біз төртеуміз»** — толық метражды көркем фильм. 1971 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Жаздың бір күні Рига шығанағының жағасында төрт бала кездесті. Азамат Қазақстаннан келді. Оның партизан ағасы Латвия жерінде хабарсыз кеткен. Катя — ленинградтық қыз, ал Арвид пен Язеп — латыштар. Арвидтың анасы эвакуация кезінде Қазақстанда тұрған, Язептің ағасы мен атасы партизан болған. Әскери өткен төрт баланы бір-біріне жақындатты. Партизандық шайқастар орындарына саяхат достар үшін қиын болды, бірақ олар осы саяхат арқылы Латвияда соғыс кезінде болған оқиғалар туралы көптеген жаңа ақпарат білді.

## Рөлдерде
*Азамат — Марат Ботабаев
*Катя — Лариса Лиханова
*Арвид — Мартыньш Калныньш
*Язеп — Виктор Риепша
*ата — Алфредс Видениекс
*Озолс — Улдис Думпис
*сорай — Роландс Загорскис
*қоян — Болат Қалымбетов

## Дереккөздер

Санат:КСРО фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Бидайық ауылдық округі (Абай облысы)

**Бидайық ауылдық округі** – Абай облысы Аягөз ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Бидайық ауылы. Округ құрамында болған ''Сатай'', ''Шағрай'' ауылдары 2017 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы ауылдық округтері
Сатай

* ''Сатай'' – Абай облысы Аягөз ауданындағы таратылған ауыл.
* Сатай – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл.
* Сатай – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы ауыл.
Көшкентал

* Көшкентал – Абай облысы Аягөз ауданы, Аягөз қалалық әкімдігі құрамындағы темір жол айрығы.
* Көшкентал – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл.
Харри Кьюэлл

**Харри Кьюэлл** (; 22 қыркүйек 1978, Смитфильд, Сидней қалалық агломерациясы, Жаңа Оңтүстік Уэльс) — аустралиялық және англиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазір бапкерлікпен айналысады.

## Карьерасы

### Клубтық
1995 жылы "Лидс Юнайтед" сапына ауысты. 2000-жылдардың басында бұл клуб қатты күшейді де, Кьюэлл командада Робби Кин, Ли Бойер, Алан Смит, Марк Видука, Рио Фердинанд секілді футболшылармен бірге доп тепті. Тіпті 2000/01 маусымда команда Чемпиондар Лигасының жартылай финалына дейін жетті. Бірақ Дэвид У'Лири команда бапкерлігінен кетті де, орнына Питер Рид келген соң команда нашарлап кетті. Осылайша 2002/03 жылғы маусымнан соң Кьюэлл "Ливерпульге" ауысты.

Кьюэлл "Ливерпуль" сапында аса жарқырай алмады, оған жиі жарақаттануы себеп болды. Соған қарамастан 2005 жылы Чемпиондар Лигасы мен УЕФА Суперкубогының жеңімпазы атанды.

2008 жылы "Галатасарайға" ауысты да, кейінгі жылдарда оншалық көзге түспеді.

### Ұлттық құрама
1996-2012 жылдары Аустралия құрамасы сапында көптеген ірі турнирлерге қатысты, 2004 жылы ОФК чемпионы атанды. Ал 2011 жылы Азияның күміс жүлдегері атанды (Аустралия құрамасы 2005 жылы ОФК-дан АФК құрамына ауысқан болатын).

## Жетістіктері
**«Лидс»**

* Англия жастар кубогы (1997)

**«Ливерпуль»**

* Чемпиондар Лигасы (2005)
* УЕФА Суперкубогы (2005)
* Англия кубогы (2006)
* Англия суперкубогы (2006)

**«Галатасарай»**

* Түркия суперкубогы (2008)

**Аустралия құрамасы**

* Конфедерациялар кубогының финалисі (1997)
* ОФК чемпионы (2004)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі мен статистикасы
* Профилі
* Профилі
* Профилі
* Профилі

Санат:Аустралия футболшылары
Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Лидс Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Әл-Гарафа ФК ойыншылары
Санат:Мельбурн Виктори ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Океания чемпиондары
Санат:Аустралия футбол жаттықтырушылары