open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
АҚШ-тағы тұтынушы тауарларының қауіпсіздігі жөніндегі комиссия

**АҚШ-тағы тұтынушы тауарларының қауіпсіздігі жөніндегі комиссия** - адам өміріне қауіп төндіретін тауарлардың таратылмауын қадағалайды. Мұндай тауарлар сауда айналымына түссе, барлық ақпарат құралдары арқылы оның қауіптілігін жұртшылыққа жария етеді. 

Тұтынушылар тарапынан сатып алған заттары берілген жарнамаға сай еместігі туралы мәлімет алса, соны тексеріп Әділет министрлігі арқылы шара қолдануын талап етуге өкілеттігі бар.

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ
Санат:Құқық
АҚШ-тың масс-мәдениеті

**АҚШ-тың масс-мәдениеті**-  ол тек табыс табу мен баюды насихаттайтын мәдениет деп айтуға болады. Ол мәдениет туындыларында рухани құндылықтар, өз еліне деген сүйіспеншілік, өмірге деген көзқарас жоқ не аз. Тек құлқын қамынан аспайтын сана тәрбиелеуші өнімдер. Өкінішке қарай, біздің елдің масс-мәдениетінің көп бөлігін құрап отырған дәл осы АҚШ өнімдері.

Күндіз-түні қай арнаны қоспасаңыз, атыс-шабыс, порнографиялық көріністер, жартылай жалаңаш әншілер мен бишілер. Одан қалса, қыз-келіншектерге ермек болған түрік, корей, Латын Амерканың тәрбиелік мәні төмен ұзын-сонар телехикаялары.

Телехикая қаһармандарының өмірі мен мәселелеріне терең ой толғап кеткен қыз-келіншектер кей кездері елді былай қойғанда, өз үйінде не болып жатқанын естен шығарып алуда. Жас буын осы сериалдардағы сылқымдар мен экшн қаһармандарына қарап бой түзейді.

## Дереккөздер


Санат:АҚШ
Санат:Кино
АҚШ теледидары

**АҚШ теледидары** - АҚШ-тағы алғашқы телестанциялар өз хабарларын 1941 жылы шілде айынан бастап бере бастады.
 
XX ғасырдың 80-жылдарынан бастап олардың саны 1200-ге жетті, олардың ішінде 860-тан астам коммерциялық телестанциялар бар. Жетекшілік рөл үш аса ірі компанияға тиесілі: “Нейшнл бродкастинг компани” - NBC (Эн-Би-Си); “Коламбиа бродкастинг систем”-CBS (Си-Би-Эс); “Американ бродкастинг компани”-ABC (Эй-БИ-СИ). 

1987 жылы 87,4 млн. америкалық отбасыларда телевизорлар болды, олардьң 59%-ы 15 және одан да көп бағдарламаларды, 31 %-ы 30-дан астам эфирлік және кабельдік бағдарламаларды қабылдады. Үкіметтің қаржылық демеушілігін пайдаланатын қоғамдық теледидар “Паблик бродкастинг сервис” -PBS (Пи-Би-ЭС) компаниясына (біріктірілген, оның құрамында 300 станция бар. 

Эфирлік және кабельдік теледидар дами түсуде. 1981 жылы 31 желтоқсанда күніне 24 сағат бойы жұмыс  істейтін "Кейбл ньюс нетуорк" CNN (Си-Эн-Эн) кабельдік ақпарат хабарларын тарату арнасы іске қосылды. АҚШ теледидарында бағдарламалар жеткізудің жер бетіндегі және Жер серіктік тармақталған жүйесі, дүниежүзіндегі ең ірі кино өнеркәсібі бар. 

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
АҚШ БАҚ-ның функциялары

**АҚШ БАҚ-ның функциялары** - Американ университетінің журнализм профессоры, доктор Лэйрд Андерсон бес бағыт бойынша атап көрсеткендей біріншіден, елді ақпаратпен қамтамасыз ету,екіншіден, талдау-сараптау жасап түсіндіру, үшіншіден, көңіл көтеру, төртіншіден, философиялық ой тастап, эстетикалық тәрбие беру, бесіншіден, экономикалық миссия, яғни жарнама арқылы халыққа қызмет көрсету. 

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
АҚШ-тың ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты бидай басқармасы

**АҚШ-тың ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты бидай басқармасы** - бидай өнімдерінің жарнамасын бақылайды. Тұтынушыларға жалған ақпараттар таратылмауына жауапты орган. 

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ
Санат:Құқық
АҚШ-тың әділет министрлігі

**АҚШ-тың әділет министрлігі** - жарнамаға қатысты заңдардың тәжірибеде қолданылуын бақылайды, осыған қатысты федералдық органдардың ұсыныстары, толықтырулармен және өзгертулермен де шұғылданады.

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ
Санат:Құқық
АҚШ-тағы іpi жарнама агенттіктері

**АҚШ-тағы іpi жарнама агенттіктері** - (2004, АҚШ) 

*Агентік - Айналым, миллион доллар.

*J.Walter Thompson Co. (WPP Group-тың құрамына кіреді) - 476,5
*Lео Burnett Worldwide (Publicis Groupe) - 362,7
*McCann-Erickson Worldwide (Interpublic Group of Cos.) - 320,8
*BBDO Worldwide (Omnicom Group) - 272,0
*Ogilvy & Mother Worldwide (WPP Group) - 249,3
*DDB Worldwide Communications (Omnicom Group) - 248,1
*Grey Worldwide (WPP Group)	 - 231,9
*Foote, Cone and Belding Worldwide (Interpublic Group of Cos.) - 225,1
*Y & R Advertising (WPP Group) - 192,5
*Publicis Worldwide (Publicis Groupe) - 184,7

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
АҚШ-тағы ірі медиакомпаниялар

**АҚШ-тағы ірі медиакомпаниялар** 

*Медиакомпаниялар - қаржыландыру 31.1.2005, млрд. долл. - табыс 2004 жылы, млрд. долл. - таза пайда 2004 жылы хмлрд. долл.

*NBS Universal	-	12,886 - 2,558
*Time Warner	78,967 - 2,095 - 3,364
*Comcast	                  74,118 - 20,307 - 0,907
*Fox Entertainment.	-	12,175 - 1,353
*Walt Disney	58,821 - 30,752 - 2,345
*Viacom	                  56,747 - 22,526 - (-17,462)
*Liberty Media	29,052 - 7,682 - 0,046
*Direc TV	                 19,984 - 11,360 - (-1,949)
*Gannet	                 19,944 - 7,381 - 1,317
*Clear Channel 
Communications	19,328 - 9,419 - (-4,038)
*Cox Enterprises	-	11,552	-

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
АҚШ-тағы іpi телекомпаниялap

**АҚШ-тағы іpi телекомпаниялap** - (2004) 

*Телеарналар - Жергілікті телестанциялардың табысы, млн. долл.

*Fox televison (New Corp.) - 2 436 (35)
*CBS/Viacom - 1 951 (34)
*Tribune Co - 1 329 (26)
*NBC GE - 1 934 (29)
*ADC Walt Disney Co - 1 248(10)
*Gannet - 919(20)
*Hearst-Argyle - 827 (25)
*Belo - 730 (19)
*Univision - 661 (36)
*Cox Broadcasting - 649(14)

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
АҚШ-тың жетекші кабельді арналары

**АҚШ-тың жетекші кабельді арналары**  

*Арна - жазылушылар саны, 2005 жылы, млн - жарнамадан түскен табыс. 2004 жылы, млн долл.

*The Discovery Channel - 189,9 - 464
*ESPN - 89,9 - 1 295
*CNN - 89,4 - 442
*TNT - 89,4 - 914
*USA Network - 89,2 - 708
*Nickelodeon/ NickatNightя89,1 - 712
*TBS Superstation - 89,1 - 774

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ақыл-ой тресті

**«Ақыл-ой тресті»** - интеллектуалдық топ. Көпшілігінде үкімет жанында, кеңесшілер есебінде қызмет істейді. Жоспарлау жөніндегі мамандар. Термин АҚШ президенті Франюлин Д.Рузвельт тұсында пайда болды. 

## Дереккөздер
 

Санат:Психология
Санат:
Заря Ақылбаева

**Заря Ақылбаева ** (28.11. 1936. Шығыс Қазақстан облысы, Таврия ауданы, Жартас ауылы) - телевидение маманы. Орта білімді. 

1961-68 аралығында Өскемен телестудиясында машинистка, 1969-91 жылдарда Шығыс Қазақстан облыс телевидение және радиохабарларын тарату комитетінің кино-өндірісінде үлдірікті тазалаушы, монтаждаушы, кино жөніндегі техника бақылау бөлімінің шебері, аға шебері қызметтерін атқарды. 1991 жылы зейнеткерлікке шықты. Есімі студияның "Құрмет кітабына" жазылды. "Еңбек ардагері" медалінің иегері. 

## Дереккөздер
 

Санат:
Санат:
Маймуна Ақылбаева

**Маймуна Ақылбаева ** - (23. 7.1964. Семей облысы Көкпекті ауданы, Ұзынбұлақ ауылы) тележуруналист. 

*Алматы индустриалдық техникумын (1986), 
*"Қайнар" университетін бітірген (2005). 
*1998-2003 жылдар аралығында жеке кәсіппен айналасқан. 
*2003-2007 жылдарда "Хуа-Шен" Халықаралық корпорациясында менеджер, 
*2008 жылы бастап "Қазақстан" Ұлттық телеарнасының "Мәдениет" бағдарламасында әкімшілік қызметкер болып істейді. 

## Дереккөздер
 

Санат:Тұлғалар
Ақылы телевидение

**Ақылы телевидение** - (абонентті) теледидар қыз-мәтін көрсетудің ақысы белгілі бір бағдарламаны көруге жазылу немесе қандай да бір арнаға қосылуға ақы төлеу жолымен болатын, коммерциялық теледидардың бір түрі.

## Дереккөздер
 

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ақылы телеарналардың нарықтық құрылымы

**Ақылы телеарналардың нарықтық құрылымы** - (2003, Испания)

*Арна - жазылушылар саны - үлес, %

*Canal Satetite Digital - 1 173 024 - 33,5
*Canal +	 705 050 - 20,2
*Via Digital - 622 662 - 17,8
*Grupo Ono - 339 378 - 9,7
*Auna - 296 132 - 8,5
*Өзге кабельді арналар - 231 925 - 6,6
*Жергілікті арналар - 126 240 - 3,6
*Telefonia Cable - 3011 - 0,1
*Барлығы	 - 3 497 422  - 100

## Дереккөздер
 

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ақылы телеарна компанияларының табысы

**Ақылы телеарна компанияларының табысы** (2002-2003, Испания)

*Арна - табыс, млн долл. 2002 жыл	2003 жыл

*Sosecable - 981.78 - 1473.13
*Via Digital	 - 335.84 - 562.72
*Gruppo Ono - 61.15 - 104.91
*Auna - 49.17 - 93.74
*Telecable de Asturias - 11.00 - 16.61
*R - 4.69 - 14.43
*Retecal Sosiedad Oper7 
*De Tel7 - 10.05 - 13.52
*Castilla-Leon Euscaltel - 1.72 - 5.34
*Tenaria - 1.78 - 4.80
*Remainder - 9.44 - 26.4
*Барлығы - 1466,62 - 2313

## Дереккөздер
 

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ақын жесірінің әңгімесі

**«Ақын жесірінің әңгімесі»** - "Қазақ телефильм" студиясының түрлі түсті, 2 бөлімді, қазақ тіліндегі фильмі (1988). Бұл фильмде 30-шы жылдары жазықсыз жапа шеккен лирик-ақын Мағжан Жұмабаевтың жесірі оқырманмен ақын тағдыры туралы, сол бір заман жайлы естеліктерімен бөліседі. Режиссері Т.Ыбыраев, операторы А.Федулов. 

## Дереккөздер
 

Санат:Кино
Ақын Жұбан Молдағалиев (фильм)

**«Ақын Жұбан Молдағалиев»** - "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ-орыс тілдерінде фильмі (1986). Фильм ақын Жұбан Молдағалиев, оның өмір және шығармашылық жолдары, майдандық "Отан үшін" газетіндегі жұмыстары жайлы.

**Кадрларда**: Молдағалиев Кремльде, Медеуде өлең оқып тұр, жылы Молдағалиев жас ақындар арасында, Молдағалиев шәкірттерінің ортасында, отбасымен бірге. **Фильмге ақындар**: А.Крымов, Мұстай Кәрім, Римма Қазақова, Владимир Савельев, Энгельс Раббасов қатысқан. Режиссері К.Ахметов, операторы Б.Бақтыбеков.

## Дереккөздер
 

Санат:Кино
Ақындар атасы

**“Ақындар атасы”** - 1) "Қазақ-телефильм студиясының 3 бөлімді, қазақ-орыс тілінде, ақ-қара түсті фильмі (1971). Фильм халық ақыны Жамбыл мен оның кіндікқаны тамған Жетісу өлкесінің әсем табиғаты, ақынның шығармашылық өмір жолдарына арналған.**Кадрда** - Жамбыл және Күләш Байсейітова, Жамбылдың Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің алғашқы Декадасынан көріністері, Қазақ энциклопедиясының бас редакторы М.Қаратаевтың ақын шығармашылығы жөніндегі ойлары беріледі. Режиссері - Ә.Дүйімбаев, операторы - А.Федулов. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Лейла Ақынжанова

**Лейла  Ақынжанова** (14.4. 1967. Алматы) - сценарийші. Бүкілодақтық Кинематография институтын бітірген (1989). 

"Қазақфильм" киностудиясында, "Хабар" агенттігінде сценарийші, 2000 жылы "Gala TV" продюсерлік орталығында арт-директор және "Тілашар" бағдарламасының әрі "Дорогая редакция" сериалының жетекшісі. 4-ші Еуразиялық телефорумда (2001) "Дорогая редакция" сериалы қазылар алқасының арнаулы жүлдесімен марапатталды. Фильмдер тізбегі: "Полнолуние" (1989), "Небольшое отступление" (1991), "И увидел во сне" (1993), "Станция любви" (1993), "Слабое сердце" (1994, Сан-Себастьянде өткен Халықаралық кинофестивальда қазылар алқасының арнаулы жүлдесіне ие болған), "Абай" (1995), "Тот, кто нежнее" (1996), "Фара" (1999, Выборгте өткен Халықaралық кинофестивальда қазылар алқасынын арнаулы жүлдесіне ие болған), "Перекресток" телесериалы (1996-2000 жылдары 448 серия, сценарист, сюжеттік желілер авторы, 1998 жылы ТМД елдерінің телевизиялық фильмдер фестивалінде "Айрықша телевизиялык сериал" номинациясы бойынша "Гран-при"-ді иеленген). Еуразиялық телеакадемияның академигі (2001). Мемлекеттік "Дарын" Жастар сыйлығының иегері. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Санат:Тұлғалар
Ақышев Төлеутай

**Ақышев Төлеутай** (1954. Павлодар облысы, Екібастұз ауданы, Екібастұз ауылы) - оқытушы, ғалым. КазМУ-ді бітірген (1986). Техника ғылымдарының кандидаты, профессоры. 

Еңбек жолын Павлодар индустриалдық институтының Екібастұз жалпы техника факультетінде ассистент, аға оқытушы, декан орынбасары болып қызмет еткен. 1994-2005 жылдарда Екібастұз инженерлік-техникалык институтының декан қызметін атқарған. 2006 жылы институттың "Ақпараттық жүйелер" кафедрасының про- фессоры. Жылу өткізгіштік теңдеулерінің кері есептерімен айналысады. Ғылыми жұмыстары Қазақстан, Ресей, Испания баспаларында жарық көрген.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Аламан айтыс

**Аламан айтыс** - теледуманға қатысатын ақындардың сөз аламаны телевизиялық маусым бойы жүретін болғандықтан, жобаның аты осылай өзгертілген (2007). Ішкі мазмұны мен құрылымын да біршама жетілдірдік. 

Жобаның формасын қанша өзгерткенмен, мазмұны біреу- ақ. Ол - ақындар айтысының телевизиялық нұсқасы. Ең бастысы, бұл жоба сөз өнерін бар жан-тәнімен сезініп, ұғына алатын ұл-қыздардың өсіп келе жатканың бұқараға таныта алды. Есімі бұған дейін қалың елге беймәлім болған Н.Өмірбаев, Б.Байтуов, О. Отар, Е.Садықұлы, Қ.Шарманов сынды таланттар ұлттық арна арқылы танылды. 

Мақсат - алдымен елге қызмет жасайтын, елдің абыройын асқақтатып, қоғамдык сананы тәрбиелейтін өрелі айтыс өткізу және ұйымдастыру. Мақсат - өз аймағында "жүзден жүйрік" шыққан отыз алты ақынның ішінен "мыңнан тұлпар" атанар нағыз таланттарды анықтay. "Аламан айтыстың" өзі "Аталы сөз айтайық алқалы елге, алпыс атан түйеге жүк болардай" деп келген ақындар үшін үлкен мектеп екені даусыз. Жүргізушісі әрі продюсері - Ертай Нүсіпжанов.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аласеи

**Аласеи** - арнайы латын-америкалық ақпарат агенттігі (Agencia Latinamericana de Servicios Especiales de Information-ALASEI).

1983 жылы 10 қазанында Мексикада ЮНЕСКО-ның ұйғарымымен (ЛАЭС) Латын Америкалық экономика жүйе негізінде континентте ірі батыс агенттіктерінің ақпаратты шынайы беру, Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі оқиғаларды әділ жария ету мақсатында кұрылды. Толыққанды қызметін 1985 жылы бастады. Агенттіктің негізін қалаушылар - Боливия, Венесуэла, Гаити, Доминикан Республикасы, Коста-Рика, Куба, Мексика, Никарагуа, Панама, Эквадор. Экономика, ғылым, техника, мәдениет, елдің аумағындағы интеграция мәселелеріне байланысты сараптамалық сипаттағы ақпараттарды таратады.

Латын Америка мен Кариб бассейнінің 27 елдеріне, сонымен қатар шеткі аймақтарға ақпарат таратуды жобалауда. Агенттік Латын Американың және Кариб бассейнінің және де БҰҰ штаб-пәтері жанынан 26 тілшілер пунктін ұйымдастыруды алға қойып отыр. Штаб-пәтері - Мехико (Мексика) қаласында. 

## Дереккөздер
 

Санат:Латын Америкасы
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алатау букеті

**Алатау букеті** - "Қазақтелефильм" студиясының 1 бөлімді, орыс тілінде, ақ-қара түсті көріністі фильмі (1976). Фильм Іле Алатауының тамаша табиғаты мен оның орман-тоғайларын көрсетуге арналған. Режиссері - А.Федулов, операторы - А.Тоқпанов. 

## Дереккөздер
 

Санат:КСРО фильмдері
Алатау туралы ойлар

**Алатау туралы ойлар** - "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильм-концерті (1968). Фильм-концерт композитор Қ.Қожамияровтың ақын Ә.Тәжібаевтың сөзіне жазылған "Алатау туралы ойлар" атты музыка поэмасын Қазақ КСР-інің Мемлекеттік хор капелласының орындауына арналған. Режиссері - Р. Асырбекова, операторы -Ю.Дубровин. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алатау концерті

**Алатау концерті** - "Қазақтелефильм" студиясының 5 бөлімді, қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильм-концерті (1971). Фильм-концерт Жамбыл облысындағы көркем-өнерпаздар үйірмесі ансамблінің шығармашылығы туралы. Фильмде қазақтың халық әндері мен билері: "Қамажай," "Көзімнің қарасы", "Алтыным", "Балбырауын" және т.б. орындалады. Режиссері - Т.Ыбыраев, операторы -А.Федулов. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алатаудың ән отауы

**Алатаудың ән отауы** - көрермендер қатысатын музыкалық бағдарлама. Хабардың концерт залында көрермендердің кәсіби музыкалық ұжымдармен кездесуі түрінде жүргізіледі. Екіжақты кездесу барысында өнер ұжымы мен көпшіліктің арасында әңгіме арқауы өнер, орындаушылық шеберлік, музыка кұдіреті жайлы келелі ойларға ұласады. Эфирге берілу мерзімі айына бір рет. Ұзақтығы - 30 минут. Редакторы - Г.Қасымова, режиссері - Д.Сайлаубеков. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алау радиосы

**Алау радиосы** - 1998 жылы шілдесінде құрылған. Қостанай және Рудный қалаларына хабар таратады. Өз хабарларын ғана береді. "Алау" жалпыұлттық "Алтын Жұлдыз" сыйлығын алған (2000, 2005).

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алаш айнасы

**Алаш айнасы** — республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық "Алаш айнасы" газеті 2008 жылы 28 қаңтарынан жарық көре бастады. Аз ғана мерзім ішінде басылым еліміздің ақпарат кеңістігінде өзінін орнын берік айқындап, өз оқырмандарын таба білді.

Қазіргі уақытта газет өзінің таралу ауқымы мен тақырыптық аясын кеңейте түсуде. Редакцияда 7 бөлім, редакторат, секретариат және Астаналық бөлімше жұмыс істейді. Қызметкерлердің жалпы саны - 63. Оның ЗЗ-i журналистер. Бұған қоса республикамыздың жеті ірі аумағында: Атырау, Оңтүстік Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Қызылорда, Солтүстік Қазақстан облыстарында тілшілер қосыны жұмыс істейді.

Бүгінгідей ақпараттық қоғамда жылдам қызмет көрсету мақсатында "Алаш айнасының" әрбір жаңа саны бір мезгілде Астана, Алматы, Шымкент қалаларындағы баспаханаларда басылып, таратылады. Мемлекеттік тілде жарық көретін басылым аптасына 5 рет шығады. Беттерінің саны-8 (1-8-інші беттер толық түрлі-түсті).А2 Форматта басылатын газеттін таралымы - 10 000 дана. Әйтсе де уақыт өткен сайын бұл көрсеткіш артып келеді. Бұған қоса интернет кеңістігінде газеттің электронды нұсқасы беріліп тұратын арнайы сайт жұмыс істейді. Оның да тұтынушылар қатары күн сайын өсу үстінде.

Газеттің бас редакторы - Серік Жанболат. Бас редактордың бірінші орынбасары - Мұратқали Дүйсенбаев. 1-ші бетте-сүбелі мақалалардың анонсы мен ең маңызды жаңалықтар; 2-ші бетте (саяси бюро) - саяси мәселелерді талдау; 3-ші бетте (нарық) - экономика және нарық түйткілдері; 4-ші бетте (қоғам) - қоғамдык-әлеуметтік тақырыптар, денсаулық, білім мәселелері; 5-ші бетте (өркениет) - әдебиет, мәдениет жалпы руханият проблемалары; 6-ші бетте (Алаш азаматы. Дат) - айтары бар Алаш азаматтарымен келелі әңгіме, сұхбат; 7-ші бет (дода) - спорт әлеміндегі жетістіктер; 8-ші бет - әзіл, афиша, жұлдызнама, ауа райы, белгілі адамдардың туған күндері.

Сондай-ақ күнделікті сұранысқа ие болып отыратын айдарлардың ішінен "Дат!", "Білгім келген бір сұрақ", "Ой-көкпар", "Экономика айнасы", "Алашты алаңдатқан сауал", "Дедімай-ау!" айдарларын ерекше атап өтуге болады. Мысаы "Білгім келген бір сұрақ" айдарында редакция оқырмандар тарапынан келіп түскен әр салаға байланысты кез келген сұраққа жауап береді.

"Ой-көкпар " айдарында белгілі бір өзекті мәселе төңірегінде туындаған сұраққа екі адамның қарама-қайшы пікірлері беріледі. "Дедімай-ау!" айдарыңда белгілі тұлғалардың абайсызда айтып қалған қызық та тосын ойлары, ұрымтал сөздерінен, өзге ақпарат құралдарына берген сұхбаттары мен жиын-тойларда айтқандарынан қысқаша үзінді беріледі.

"Алаш айнасы" алғашқы күндерден бастап-ақ "Көне түркі жазуын үйренейік!" және "Түбі бір түркі жұрты" айдарларымен тұрақты түрде танымдық жобасын жүзеге асырып келеді. Онда газеттің әр саны сайын алдымен көне түркі әліпбиінің бір әрпі таныстырылып, бұдан сон әрбір санда оқырманды бір-бір түркі халқымен қысқа-нұсқа таныстырылды. Бұл жоба әлі де жалғасын табуда.

Мекенжайы: Алматы қ. Бегалин көшесі 148 а. Байланыс тел: 8 (727) - 388-8060; 388-8061. info@alashainasy. kz

## Дереккөздер

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Албания телеграф агенттігі

**Албания телеграф агенттігі** -  (ATA) (Agiensia Telegrafike e Shqiperise - ATSh) - мемлекеттік ақпарат агенттігі. Тиранда орналасқан. 1944 жылы негізі қаланды. Албан баспасөзіне, радиосы мен теледидарына ішкі және халықаралық хабар беретін негізгі ақпарат көзі болып табылады. 

## Дереккөздер
 

Санат:Албания
Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Эррол Флинн

**Эррол Лесли Томсон Флинн** (ағылш. Errol Leslie Thomson Flynn; 20 маусым 1909, Хобарт, Австралия — 14 қазан 1959, Ванкувер, Канада) — аустралия тегінен шыққан танымал голливуд актері, 193-1940 жылдардағы киножұлдыз.
## Биографиясы
Эррол Флин 1909 жылы  Аустралияның Тасмания аралындағы Хобартта, теңіз биологы Теодора Флинна мен оның әйелі Лили Мэри Янгтың отбасында дүниеге келген. Аустралия мен Англиядағы бірнеше жекеменшік мектептерде оқып, ол жерден үлгерімі төмен болғандықтан оқудан шығарылған. Ал Сиднейдегі мектептен, сол оқу орнының кір жуушысының қызымен жақын қарым–қатынаста болғаны үшін қуылған.
Флинн 15 жасында Сиднейлік кеме қатынасы компаниясына клер болып жұмысқа орналасқан, ал бірнеше жылдан соң Жаңа Гвинеяға аттанып, ол жерде бірнеше уақыт  темекі плантациясында полицияның менеджері қызметін атқарған.  Сонымен қатар алтын өндіретін кең орнына аборигендерді  жалдап, жергілікті оқиғалар хақында газетке мақалалар жазып отырған.

### Мансабының бас кезі

right|thumb|270px| «Атака лёгкой кавалерии» фильмінде (1936)

1933 жылы Флинн Аустралияға қайтып келген. Сол уақытта оның суреті бір кинопродюссердің қолына түсіп, оны Питкэрн аралының тарихы хақындағы жартылай  деректі фильмге түсуге шақырған.Оған ондағы бүлікші  Флетчера Кристиан рөлін сомдауға ұсыныс түскен. Фильм «Путём „Баунти“» деп аталған. Оның кино жолындағы дебюті осылай басталған. Жаңа қолөнерге қызығушылық танытқан Флинн сол жылы Ұлыбританияға кетіп, бір жарым жылдай уақыт бойы Лондон және Нортгемптон  театр сахналарында табысты рөлдерде ойнаған.  Өте әдемі, сымбаты келіскен Флиннді байқаған Teddington Studios  компаниясының өкілдері актерге келісім-шарт жасауға ұсыныс білдірген. 1934 жылы «Убийство в Монте-Карло» драмасы ұтымды шыққаннан кейін, Флиннді Голливудқа шақырған.

### Мойындау мен атақ

### Герман Эрбен

### Warner Bros. жұлдызы
thumb|260px|left|Эррол Флинн мен Лили Дамита, 1941 жыл.
### Жанжал

### Мансабының жолында
thumb|right|280px| «Сага о Форсайтах» фильмінде (1949)

### Даңқтың құлдырауы

### Соңғы жылдары мен қайтыс болуы
thumb|270px|left|Эррол Флиннің мәйіті Лос-Анджелеске жеткізілді.

Санат:Тұлғалар
Албания радио және теледидары

**Албания радио және теледидары** (Radiotelevi- sioni Shqiptar) - мемлекеттік қызмет атқарады. 1944 жылы негізі қаланды.

"Алва тв" - Шығыс Қазақстан облысының Зырян қаласында күн сайын орыс және қазақ тілдерінде жарнамалық-ақпараттық бағытта 4 сағат хабарлар тарататын телеарна. Меншік иесі - ЖШС "Алва" қайырымдылық орталығы". Жергілікті кәсіпкерлер мен мекемелер өнімдерін жарнамалайды және туған күн иесіне ақылы сазды құттықтауларды жеткізеді. Қалалық статусқа ие. Бас редакторы - Александр Шалапутов. 
Мекенжайы: ШҚО, Зырян к. Курчатов к-сі, 4-үй. Байланыс тел: 8 (72335)- 41300.

## Дереккөздер
 

Санат:Албания
Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алға қойған мақсат

**Алға қойған мақсат**  - жұмыс үрдісі барысында біртіндеп талап етіледі, таратылады. Басында алға қойған мақсат тек барлығы, яғни жалпы идея сияқты түсіндіріледі. Тек белгіленген, қайта табылған, жалғыз мүмкіндік, дұрыс қойылған мағынасы мен формасы жағынан нақты материал болып табылады. 

Әрбір эпизод алға қойған мақсат үшін жұмыс істейді, оны күшейтеді, нақтылайды. Бұл ретте сөз сюжеттің дамуына немесе мазмұнға жалпы эмоциялық қарым-қатынаста емес, автордың ойлаған ойымен тығыз байланысты алға қойған мақсаттың табылуы.

## Дереккөздер
 

Санат:Психология
Алғашқы газет

**Алғашқы газет** — әйгілі Иоганн Гутенберг 1450 жылы баспа станогын ойлап тапса, содан кейін-ақ қазіргі баспасөздің негізі қалана бастады деуге болады. 

Тұңғыш бір газеттің дүниеге келуі – Англияда шығарылған "Инглиш меркьюри" 1588 жылы жарық көрді. Одан кейінгі бір басылым 1606 жылы шыққаны мәлім. Дегенмен аталған газеттерді толыққанды жарияланым деуге болмайтын. Себебі, өте қарапайым, газетке қойылар талаптан төмен болатын. Бар болғаны кішкене бір парақша түрінде және қысқаша хабар-ошардан әрі аспады. Цезарь патшаның үш жүз құлды жалдап, жазу үйретіп, қолжазба газет шығарғаны да тарихтан мәлім. XVI ғасырдан Еуропада жүзеге асқан баспасөз қарапайым түрден бастау алып, бүгінге жетіп отыр. Бұл-адамзат өркениетін танытар зор жетістік еді.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алғаш көрсетілетін бағдарламалар

**Алғаш көрсетілетін бағдарламалар** - АҚШ тележүйесі бойынша бұрын көрсетілмеген, жазылу арқылы таратылатын немесе шетелге сатылатын бағдарламалар. 

## Дереккөздер
 

Санат:АҚШ
Санат:Журналистика

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алғашқы ән

**Алғашқы ән** - "Қазақ- телефильм" студиясының 3 бөлімді, қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильм-концерт (1975). Фильмде бүгінде ән әлемінде еліміздің мақтанышына айналған. Бұл фильм ТМД және әлем елдерінің өнерсүйер қауымына кеңінен танымал, эстрада жұлдызы Роза Рымбаеваның үлкен сахнадағы алғашқы қадамы, оның Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 30 жылдығына арналған конкурсқа қатысу сәттері көрсетіледі.

 Режиссері - С.Заваруев, операторы - Ю.Монашев. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Алғашқы биіктік

**Алғашқы биіктік** - "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, орыс тілінде, ақ-қара түсті фильмі (1971). Фильм Алматы қаласындағы балалар спорт мектебінің жас гимнасшыларының алғашқы табыстары мен жеңістерін және оларды шеберлікке баулушы Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген, алғашқы жаттықтырушысы К.Степанованың жұмыс сәттерін баяндайды. Режиссері - Сон-и-Сон, операторы - А.Коптев.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Кино
Қазақ коммунистік журналистика институты

**Қазақ коммунистік журналистика институты (бүгінгі ҚазҰУ журналистика факультеті)** ҚКЖИ - журналистер даярлайтын тұңғыш жоғары оқу орны. Ол 1934 жылы наурыз айында құрылды. Ресми ашылу уақыты - 1934 жылы мамыр айының бірінші қыркүйегінен сабақ басталды. 

Әуелі екі жылдық оқыту мерзімінен құрылып, кейіннен үш жылдыққа өзгертілді. 

## Дереккөздер
 

Санат:Қазақстанның бұрынғы жоғарғы оқу орындары
Санат:1934 жылы құрылған оқу орындары
Логинов Виктор Дмитриевич

**Логинов Виктор Дмитриевич**— баспагер, суретші. 1938 жылы 30 қазанда Краснояр өлкесіне қарасты Богатол қаласында дүниеге келген.

Орта мектепті бітіргеннен кейін Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркем-сурет училищесіне оқуға түсіп, одан әрі Вильнюс қаласындағы көркем-сурет академиясын тамамдаған.

Алғашқы еңбек жолын "Мектеп" баспасында көркемдеуші редактор болып бастады. Мәскеуде өткен халықаралық және "Орта Азия және Қазақстан" атты республикалық көрмелеріне қатысып, еңбектері жоғары бағаланған. Көптеген оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендердің, әдеби кітаптардың көркемделуіне, мұқабасын әрлеуге қатысқан кәсіби суретші.

Баспа саласында сіңірген еңбегі жоғары бағаланып, "Еңбек Ері" медалімен, "Ағарту ісінің үздігі" белгілерінің иегері болды. КСРО Журналистер Одағының мүшесі (1966). ҚазКСР және КСРО баспа комитетінің ұйымдастыруымен болған көрмелерде еңбегі бағаланып бірнеше рет Құрмет грамоталарымен, Мәскеуде өткен халық шаруашылығы көрмесінде "Мектеп" баспасынан жарық көрген "Ертегілер" басылымын көркемдегені үшін қола медальмен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Мал-Май Елена

**Мал-Май Елена** — 1972 жылы 14 қарашада Алматы қаласында туған.

*1991 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркем сурет училищесін безендіргіш-суретші мамандығы бойынша бітірген.
*1996 жылы Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін бейнелеу өнері және сызу жөнінен оқытушы мамандығы бойынша тамамдаған.
*Еңбек жолын студент кезінде-ақ "Ғылым" және басқа баспалардың кітаптарын көркемдеп безендіруден бастаған.
*2000 жылы "Спорт" журналында суретші-дизайнер және "Вернисаж" айдарының жүргізушісі болып қызмет істейді.

Қазіргі уакытта "Девика" полиграфикасының суретші-дизайнері және операторы.
"Жігер" фестивальдарының қатынасушысы.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Машрапов Бахыт Тоқтамысұлы

**Машрапов Бахыт Тоқтамысұлы** - 1946 жылы РКФСР-дың Омбы облысында туған.

*1968 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркем-сурет училищесін бітірген.
*1973 жылы Ив.Федоров атындағы Украин полиграфия институтын бітірген. 
*1972 жылдан кітап графикасы саласында қызмет істейді.
*1973-1989 жылдарда "Жазушы" баспасында, "Дидар" және "Қазақстан" баспаларында көркемдеуші, безендіруші, редакторлық жұмыстар атқарған.

Оның кітап безендіру саласындағы жұмыстары ерекше бағаланып, Лейпциг қаласында өткен халықаралық "Кітап өнері" ІВА-77, ІВА-79 көрмелеріне қатынасты.
Еңбектері Мәскеуде өткен бүкілодақтық және Орта Азия мен Қазақстан республика аралық конкурстарда I, II, III дәрежелі дипломдарға ие болды.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Табылды Мұқатов

**Мұқатов Табылды** (16.1.1947 жылы туған, Атырау облысы, Орна а.) — суретші, Қазақстан Республикасы Суретшілер Одағының мүшесі (1979).

*1968 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркем-сурет училищесін,
*1973 жылы Украинадағы И.В.Федоров атындағы полиграфия институтын суретші-график мамандығы бойынша бітірген. Кеңес Армиясы қатарында азаматтық борышын өтеген (1973—75).
*1975 жылдан бастап республиканың баспа саласында кітап көркемдеу бөлімдерінде редактор суретші қызметтерін атқарған.

М.Әуезовтың "Шу асау", І.Жансүгіровтің "Құлагер", Ы.Шорековтың "Исатай— Махамбет", "Қазақтың көне алтыны" кітаптары бүкілодақтық, халықаралық көрмелерде дипломдармен марапатталған. Живопись жанрындағы еңбектері көптеген елдердің жеке жинағында сақтаулы. Кітап саласында соңғы еңбектері: Фирдоуси "Шахнама", "Жеті ғасыр жырлайды" (поэзия антологиясы). 2003 жылы ұлы ақын Махамбет Өтемісұлының 200 жылдық мерейтойына арнап "Құм жазуы" қарпімен орындаған еңбегі ЮНЕСКО-ның алтын медаліне және аймақаралық Махамбет атындағы сыйлыққа ие болды. "Арыс" баспасында жарык көрген "Махамбет әлемі" сериясын, Ж. Нәжімеденовтің "Менің Қазақстаным", т.б. көптеген кітаптарды безендіруші.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:1947 жылы туғандар
Қайрат Ғабиденұлы Мұстафин

**Қайрат Ғабиденұлы Мұстафин  ** (1932-2005) - ҚР Журналистер Одағының мүшесі, Қарағанды қаласында қазақтың классик жазушысы Ғабиден Мұстафиннің отбасында дүниеге келді. Орта мектепті бітіргеннен кейін Украинадағы Олевск ұшқыштар училищесіне қабылданып, борт-радист мамандығын меңгерді. Бірақ бұдан кейінгі өмір жолы басқа бағытта өрбіді, ол фототілші қызметін қалап, бар өмірін журналистиканың осы саласына арнады.

Оның түсірген алғашқы фотосуреттері 50 жылдарда "Қазақ әдебиеті" газетінде жарияланды. Содан бастап ол республикалық газет-журналдардың тапсырмасымен Қазақстанның түкпір-түкпірін аралап, ел мен жерді суретке түсірді. Байлығын, сұлулығын, еңбек ерлерін бейнеледі. Фотошежіресін жасады. 

Қазақ әдебиетінің, өнерінің көрнекті қайраткерлерін, мәдени өміріміздің елеулі оқиғаларын суретке түсіріп, тарихта қалдырды. Қ.Мұстафиннің фотомұрағаты сирек суреттерге өте бай. Ол, бір жағынан, республиканың ресми тұлғаларымен бірге жүріп, оларды суретке тартуға рұқсат алған сол кездегі бірден-бір беделді фотосуретші болды. Екінші жағынан, ұзақ жыл бұқаралық ақпарат құралдары саласында еңбек еткендіктен де, елдің бүкіл өмірін қамтуға мүмкіндік алды.

Ол ұзақ жылдар бойына Қазақ телеграф агенттігінде тынымсыз еңбек етті. Оның тартымды да мазмұнды фотосуреттері республика баспасөзі бетінде үнемі жарияланып тұрды. Түсірген суреттері сол кездегі бүкілодактық, халыкаралық фотокөрмелерге қойылып, жоғары бағаланып, лайықты марапатталды.
Қайрат Ғабиденұлы баспа, кітап көркемдеу ісіне де үлес қосты. Зейнетке шыққанға дейін "өнер" баспасында қызмет атқарды. Қазақстан туралы түрлі-түсті фотоальбомдар, кітаптар шығаруға белсене қатысты.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Сарвара Жұматайқызы Нақысбекова

**Сарвара Жұматайқызы Нақысбекова** — 1961 жылы 2 қыркүйекте туған.

*1978-1982 жылдары Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының көркем-сурет-графика факультетін бітірген.
*1982—1985 жылдары педагогикалық училищеде мұғалім болған. 

Қазір Т.Жүргенов атындағы Қазақстан мемлекеттік өнер академиясында сабақ береді.Республикалық, халыкаралық көптеген көрмелерге, "Жігер" фестиваліне қатысқан.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Невежин Евгений Викторович

**Невежин Евгений Викторович** — 1937 жылы Алматыда туған. Орта мектепті бітіргеннен кейін, 1955-1960 жылдары Н. В. Гоголь атындағы Алматы көркем-сурет училищесінде оқыған.

*1960—1966 жылдары Суриков атындағы Мәскеу көркем-сурет институтын бітірген. 
Алматыға қайтып келіп, көркем-сурет училищесінде сабақ береді.
*1969 жылы Суретшілер Одағына көптеген Республикалық және халықаралық көрмелерге қатынасқан.

Еңбектері Қазақстанда Ә.Қастеев атындағы мұражайда, Ресейдің, Прибалтика мемлекеттерінің, [Түркия, Германияның мемлекеттік және жеке қорларында сақтаулы.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Нехорошева Евгения Геннадьевна

**Нехорошева Евгения Геннадьевна** — 1993 жылы Алматы қаласының балалар көркем-сурет мектебін аяқтаған. 

1994 жылдан 1998 жылға дейін Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің көркем графика факультетінің "графика" бөлімінде оқыған. Төрт жыл сурет және қолөнер, сызу пәндерінен орта мектепте оқытушы болып қызмет еткен, оған қосымша безендіру жұмыстарын атқарған.

Кітап графикасымен алғаш рет сурет мектебінде шұғылдана бастаған. Ал университеттегі оқуын тәмамдаған кезінде "Күрделі әрі конструктивті кітап макеті, (кітап-ойыншық) "Усни трава" өлеңдер жинағы" атты диплом жұмысын қорғаған. Сол уақыттан бері ол кітап графикасымен шұғылданады. Бұл салада әйел образдары тақырыбын ұстанған. Бұл суреттері гуашь, тушь, акварель, пастель, қарындаш, қалам (түрлі комбинациаларда) аралас техникамен жасалады.

Қолданбалы қолөнерде керамика, ағашқа сурет салу, теріден бұйым жасаумен айналысқан.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Бауыржан Әбдіқадырұлы Нұрмағамбетов

**Нұрмағамбетов Бауыржан Әбдіқадырұлы** —1962 жылдың 16 қазанында туған. 

*1978-1982 жылдар аралығында Н.В.Гоголь атындағы көркем-сурет училищесінде оқыған. 
*1982-1989 жылдар аралығында Суриков атындағы Мәскеу Мемлекеттік сурет институтын аяқтаған.
*1993 жылдарда "Өнер" баспасының көркемдеуші редакторы, 
*1993 жылы "Butya" Со LTD фирмасында, 
*1993—1997 жылдар аралығында Orient Star LTD фирмасында, 
*1997-2001 жылдары Trans Asian Airlines әуекомпаниясы ЖШС-да жарнама менеджері болып қызмет еткен.
*2001 жылдары қалалық, республикалық және халықаралық көрмелерге қатысады. 

Шығармалары Қазақстан, Ресей, Германия, Франция, Жапония, АҚШ сияқты елдерде жеке жинақ қорларында сақтаулы.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Нағым Нұрмұханбетұлы Нұрмұханбетов

**Нұрмұханбетов Нағым Нұрмұханбетұлы** — 1952 жылдың 1 шілдесінде Алматы облысы, Ақсу ауданында дуниеге келген. Ақсудың Ы.Алтынсарин /Мамания/ атындағы мектебін 
1970 жылы бітірген. Кеңес Армиясы қатарында /1970*1972/ болған.

* 1973—1977 жылдары Алматыдағы Н.В.Гоголь атындағы көркем-сурет училишесінде оқыған. 
* 1977—82 жылдары Мәскеудың полиграфиялық институтын, полиграфиялық өнімдерді техникалық-безендіру факультетін, суретші-график мамандығы бойынша бітіріп, Қазақстандағы баспалар мен редацияларда еңбек етті. 
* 1982—86 жылдары "Жазушы" баспасында, 1986—1996 жылдары республикалық "Ара-Шмель" сатиралық журналында бас суретшілік қызметтерді атқарды.

Алматы банкнот фабрикасында дизайнер, "Қайнар", "Өнер" баспаларында бас суретші болды. Штаттан тыс "Рауан", "Білім", "Санат",  "Арыс","Ана тілі" баспаларында кітаптың ішкі құрылымы мен илюстрациямен көркемдеп кітап мұқабаларын безендірді.
 
Суретші, "Айқын-Литер" газетінде дизайнер қызметтерін атқарды. 

Қазақстан суретшілер одағының, Дизайнерлер Одағының және Журналистер Одағының мүшесі. Шет ел және Одақтас республикалардың көптеген кітап байқауларында, "Кітап және полиграфия", "Кітап өнері", "Қазақстан графикасы" секілді көрмелерге қатысып әртүрлі дәрежедегі дипломдар мен грамоталармен марапатталған.

1982 жылдан бірнеше жеке көрмелерін өткізіп, баспа саласында кітап көркемдеу, "станковая графика", живопись, ксилографика, линогравюра, компьютерлік грапфика тағы да басқа көркемдеу мен безендірудің жаңа түрлері бойынша шығармашылық ізденістердің игі нәтежелеріне қол жеткізіп келеді.

Оның өзіне тән стилімен, айшықтауымен қазақ ақын-жазушыларының көптеген кітаптары көркем де жоғары деңгейде безендіріліп оқушы қауымның ыстық ықыласына бөленген.

2003 жылдан Қазақстанның менеджмент, экономика және болжау институтында дизайнер. Қазақстандағы кітап көркемдеу саласында өзіндік қолтаңбасы бар Нұрмұхамбетов көптеген халықаралық, бүкілодақтық конкурстардың дипломанты.

## Дереккөздер
 

Санат:1952 жылы туғандар
Санат:Алматы облысында туғандар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Қазақстан суретшілері
Оспан Балтас Сәнитасұлы

**Оспан Балтас Сәнитасұлы** — 1956 жылы 6 қаңтарда Павлодар облысы, Щарбақты ауданы, Қызылтаң ауылында дуниеге келген. 

*1975 жылы Н.В.Гоголь атындағы көркем-сурет училищесін, 
*1985 жылы Алматы мемелекеттік театр-көркем сурет институтын бітірген. 

Еңбек жолын 1985 жылы "Жалын" баспасында кіші көркемдеуші редакторлық қызметінен бастады. Балтас Сәнитасұлы кітап безендіру ісінде өз қолтаңбасы бар суретші ретінде танылды. "Үшқыз" ертегісіне орындаған безендіруі республикалық кітап конкурсында бірінші дәрежелі дипломдга ие болды. 

*1988 жылы "Калима мен Димна" кітабын жасаған безендіруі Берлинде өткен халықаралық көрмеге қатысты.
*1988-1995 жылдары "өнер" баспасында көркемдеуші редактор, бас суретші қызметтерін атқарды. 
*1990 жылы "Қажымұқан" плакаты Мәскеудегі Бүкілодақтық көрмеге қатысып көрермен ықыласына бөленді. 
*1992 жылы Москвада өткен Одақ конкурсының (плакат) жюри мүшесі болды.
*1995-1997 жылдары ҚазКСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі мемлекеттік комитетінің бас маманы қызметінде болды. "Абай 150" эмблемасы авторларының бірі. 
*1995 жылы "өнер" баспасында шыққан "Абай" плакатын, орыс тіліндегі Абайдың "Қара сөздерін" безендірді. "Абай елі" альбомының көркемдеуші редакторы.
*1998-2003 жылдары "Ана тілі" баспасында бас суретші қызметін атқарды. *Республикалық, халықаралық кітап конкурстарының лауреаты.
*2004 жылы "Мектеп" баспасында безендірілген "Темір және оның империясы" кітабы Москвада II дәрежелі дипломмен марапатталды.

Қазіргі таңда Қазақстан Суретшілер Одағының мүшесі және О.Таңсықбаев атындағы көркем-сурет колледжінде ұстаздық қызметте.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Отарбай Қабдырахман Әдембекұлы

**Отарбай Қабдырахман Әдембекұлы** — 1961 жылдың 17 маусымында Шығыс Қазақстан облысы, Марқакол ауданы, Қарой ауылында өмірге келген. 

*1982-1986 жылдар аралығында Алматы сурет училищесінің мультипликация бөлімінде оқыған. 
*1988—1994 жылдары Мәскеудің Бүкілодақтық Мемлекеттік Кино институтының (ВГИК) көркем факультетін тамамдаған.

Балалар әдебиетін безендіруге қатысқан. "Қазақфильм"киностудиясында суретші-қоюшы болып жұмыс істейді. 

 ==Дереккөздер==
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Михаил Тарасович Палаткин

**Палаткин Михаил Тарасович** — 1939 жылы Новосибирскіде туған. ҚР Суретшілер Одағы мен Журналистер Одағы мүшесі.

1962 жылы Гоголь атындағы Алматы сурет училищесін үздік бітірген. Кітап графикасымен 1962 жылдан бері айналысады.

Қазақ мектебіне арналған оқулықтарды, қазақ, ұйғыр, орыс әліппелерін безендірген, моңғол, тува әліппелеріне сурет салған. Өндірістік графикада жұмыс істеген. Халықаралық және бүкілодақтық көрмелердің дипломанты. 

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Розақов Айбек

**Розақов  Айбек** — Алматы қаласында 1965 жылы дүниеге келген. 1984 жылы Гоголь атындағы Алматы көркем-сурет училищесін бітірген. Республикалық және халықаралық көрмелерге қатысқан.

**Негізгі көрмелері**: Алматы, 2000 жыл "Ұлар" галереясында жеке көрмесі. Алматы, 2000 жыл "Айгүл" галереясында "Рассвет новой эпохи" көрмесі. Алматы, 2000 жыл "Орхон" галереясындағы "200 лет в сторону света" көрмесі. Алматы, 2001 жыл Қастеев атындағы Өнер мұражайындағы "Человек и тюльпан" көрмесі. Алматы, 2001 жыл "Ұлар" галереясындағы "Покорный раб искусства" көрмесі және басқа көрмелер.

**Шығармалары** Қазақстан, АҚШ, Франция, Ресей, Германия, Жапония және Кореяда жеке жинақтарда сақтаулы.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Серікбай Бейсенбек Фуатұлы

**Серікбай Бейсенбек Фуатұлы** — 1960 жылы қаңтардың 7-і күні Семей облысы, Аягөз ауданына қарасты Таңсык ауылында туған. 

*1979 жылы Алматы көркем-сурет училищесін,
*1984 жылы Алматы мемлекеттік театр және көркем-сурет институтын (қазіргі Өнер Академиясы) суретші-дизайнер мамандығы бойынша бітірген. Қазақстан Дизайнерлер Одағының мүшесі.
*1987 жылдан бері үзбей "Жазушы" баспасында кіші көркемдеуші редактор, көркемдеуші редактор, жетекші көркемдеуші редактор қызметін атқаруда.
*1992 жылы алғаш рет өткен "Дүниежүзі қазақтарының құрылтайы" таңбасының (эмблема) авторы.

Осы 1987—2005 жылдар аралығында "Жазушы" баспасынан жарық көрген мыңдаған көркем шығармалар мен оқулықтардың көркемдеуші редакторы ғана емес, олардың жоғары дәрежеде безендірілуіне де көп ат салысты. 

Ол барлық республикалық баспалармен тығыз байланыста еңбек етуде. Көптеген дүниежүзілік, халықаралық, республикалық кітап көрмелеріне қатысып, жүлдегер атанды. Қазақстан Республикасы мәдениет, ақпарат және спорт министрлігінің Республикалық "Кітап — рухани азық" көрмесін өткізу жөніндегі комиссиясының 2005 жылғы 28 акпандағы шешімімен "2004 жылдың үздік көркемдеуші редакторы" аталды.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Сланов Дулат Ғабдолұлы

**Сланов Дулат Ғабдолұлы**— 1950 жылы 26 тамызда Алматыда, қазақтың белгілі жазушысы Ғабдол Слановтың шаңырағында дуниеге келген.

*1968 жылы орта мектепті бітірген соң Кеңес Армиясы қатарында борышын өтеп қайтқан.
*1972 жылдан бастап Республикалық клиникалық және эксперименттік хирургия институтында аға лаборант, содан сон кино-фото лаборатория меңгерушісі болып *жұмыс істеген.
*1977 жылдан Қазақстан Денсаулық сақтау саласының медицина тарихы 
музейінде маман болып жұмыс атқарады.
*1984 жылы "Жазушы" баспасына суретші болып орналасады. Сөйтіп, бұған дейін жинақтаған тәжірибесі мен білімін кітап өнеріне жұмсай бастайды.

Бірсыпыра тәжірибе жинақтап, ысылған маман 1992 жылы "Өнер" баспасына шақырылады. Мұнда табаны күректей 8 жыл әйгілі өнер адамдарының өнері мен шығармашылық қызметі туралы әзірленіп жатқан альбомдар мен таңдаулы кітаптарды әсем безендіру ісіне білек сыбанып кіріседі.

Сондай-ақ "Жалын", "Мектеп", "Рауан", "Қайнар" сынды белгілі баспалардың бетке ұстар кітаптарын әрлеуге қажетті суреттер, слайдтар әзірлеуге ат салысады.

Дулаттың суреттерімен көркемделе түскен көптеген басылымдар Алматыда және одан тысқары жерлерде өткен көрме-жәрмеңкелерде үстін-үстін бәйге алып жатты.

Д.Сланов еліміздің бетке ұстар театрлары М.Әуезов атындағы драма театрында, Ғ.Мүсірепов атындағы жасөспірімдер театрында да абыройлы еңбек етті.

Д.Сланов бұл күнде республикамызға танымал, беделді фотосуретшілердің бірі.

## Дереккөздер
 

Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Клайв Оуэн

**Клайв Оуэн** (ағылш. Clive Owen, 3 қазан 1964 жылы дүниеге келді.) — британдық кино және театр актері, BAFTA  және «Алтын глобус» (екеуі де —  2005 жылдары).

## Өмірбаян
Клайв Оуэн 1964 жылы, 3 қазанда Ұлыбританияның Конвентри қаласында дүниеге келген. 1967 жылы кантри-әнші әкесі отбасынан кетіп қалған. Клайв пен оның төрт ағасын, шешесі мен жергілікті теміржол станциясындағы кассир болып қызмет атқарған өгей әкесі  тәрбиелеп өсірген. Клайв 13 жасынан бастап, жастар театрында ойнаған. 1984 жылы мектепті бітіргеннен кейін, екі жыл жұмыссыздарға арналған жәрдемақының арқасында тұрмыс кешіп, Корольдің драмалық өнер академиясына оқуға түскен. Онда Флинннің курстастары  Рэйф Файнс және Джейн Хоррокс болған. Оқу үш жылға созылып, оны аяқтағаннан кейін, жас әртіс 1987 жылы лондондық Young Vic театр труппасына қабылданған.Ол театрда Шекспирдің екі  қойылымында ойнаған. Олар: «Мере за мерудегі» Клаудио рөлі мен «Ромео және Джульеттадағы» Ромео рөлдері. Дәл осы уақытта Оуэнмен Джульеттаның рөлін сомдаған  серіктесі Сара-Джейн Фентон арасында махаббат хикаясы пайда болған.1995 жылы олар үйленіп, осы уақытқа дейін бірге ғұмыр кешіп келеді. Олардың Ханна және Ева есімді екі қыздары өсіп келеді.

### Теледидар

### Кинодағы алғашқы жемісті жұмыстар

### Мойындау

### Ағымдағы жобалар

## Сілтемелер
* Clive-Owen.org  
* Фан-сайт Клайва Оуэна 
* Биографии актёра на Tiscali.co.uk  и 0&afiPersonalNameId=null TCMDB.com 
* Интервью на BBC.co.uk 
* Интервью на Indielondon.co.uk  
* Статья об актёре на Film.guardian.co.uk 

Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:1964 жылы туғандар
Санат:Ұлыбритания актерлері
Алғашқы даналар

**Алғашқы даналар**  - басылымның мейлінше толық әзір болған алғашкы даналары. Оларға таралымды толық басып шығару жөніндегі жұмысты одан әрі жалғастыра беру үшін баспаханаға рұқсат берген белгі қойылады .

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Алғашқы кезеңге тән болған

**Алғашқы кезеңге тән болған** - негізгі бағыттар: қоғамдық-саяси хабарлардың (1960 жылы теледидарда) сапасын жақсарту, оның тақырыптарын ұлғайту, эфирдегі мерзімін өcipy; кеңес адамдарының жасампаздық ерлік істерін үзбей көрсетуді жолға кою; елдің ішкі, сыртқы мәселелері жөнінде басшылардың тұрақты сөйлеуін ұйымдастыру; хат бөлімі редакциясын құрып, онда соңғы жаңалықтар, көрермендермен тұрақты өткізілетін конференцияларға талдау жасау; елдің қоғамдық өмірі мен шетелдегі жаңалықтарды үзбей көрсету; өндіріс пен ауыл шаруашылығындағы озат тәжірибені насихаттау; көркем-өнерпаздар үйірмесі мен халық театр қойылымдарына мол орын беру; балалар мен жастар хабарларының тепетендігін сақтау; бағдарламалардың негізгі түрлері бойынша қоғамдық кеңес құру .

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Алғашқы қазақ тіліндегі спорт хабары

**Алғашқы қазақ тіліндегі спорт хабары** - 1966 жылы 16 қаңтарда тұсауы кесілген телевизиялық хабар. Оны телевидение басшылары республика комсомол ұйымымен бірлесіп шығарды. Бұл хабарды жүргізуге танымал жаттықтырушы Қабден Байдосов тартылды. Бұл редакцияға тұрақты жұмысқа Қазақ радиосының комментаторы Сұлтанғали Қаратаев келді. Орысша хабарларды жүргізу Владимир Тольчинскийге тапсырылды .

Қазақ тілді маманды бірде Шалабаев өзімен бірге Мәскеуге ала кетті. Сол жерден Орешкин деген операторды тауып беріп, VI Жазғы Бүкілодақтық спартакиадаға қатысып жатқан Қазақ спортшыларын түсіртті. Әмин Тұяқов пен Ғұсман Қосановтың, Әбдісалан Нұрмаханов пен Әбілсейіт Айхановтың, Амангелді Fапсаттаров пен Аманжол Бұғыбаевтың спорттағы жетістіктері мен бейнесі көгілдір экранға солай шықты. Олардан басқа Қазақтан шыққан тұңғыш баскетболшы Апатаеваның, семсерлесуші Асықбаеваның шеберліктеріне көрермен тәнті болды.

Оператор Орешкин тек түсіріп бермеді, төраға Шалабаевтың тапсырмасымен 16 миллиметрлік пленканы жуып, шығарып және монтаждап Сұлтанғали Қаратаевтың қолына ұстатты.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика