open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Футболдан Англия чемпионаты 2017/18

**[[Футболдан Англия чемпионаты|Англия премьер-Лигасының]]** 26-шы маусымы, 2017 жылы 11 тамызда басталып, 2018 жылы 1 мамырда аяқталды. "Манчестер Сити" үшінші рет чемпион атанды. Ал "Суонси Сити", "Вест Бромвич Альбион", "Сток Сити" клубтары төменгі лигаға кетті.

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Турнирдің ресми сайты 

Санат:Футболдан Англия чемпионаты
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:2018 жылғы футбол
Стилианос Венетидис

**Стилианос (Стелиос) Венетидис** (; 19 қараша 1976 жыл, Лариса, Грекия) — грекиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Грекия Ұлттық футбол құрамасы сапында 2004 жылы Еуропа чемпионы атанды.

Карьерасында тек грекиялық клубтарда ойнады. 2012 жылы карьерасын аяқтаған соң бапкерлікке кірісті. Әзәрге тек түрлі клубтарда бас бапкерлердің ассистенті ғана боп қана келеді.

Грекияның 4 дүркін чемпионы.

## Жетістіктері

### Командалық

; ПАОК

* Грекия кубогы: 2000/01

; «Олимпиакос»

* Грекия чемпионы: 2001/02, 2002/03, 2004/05, 2005/06
* Грекия чемпионатының күміс жүлдегері: 2003/04
* Грекия кубогы: 2004/05, 2005/06
* Грекия кубогының финалисі: 2001/02, 2003/04

; «Лариса»

* Грекия кубогы: 2006/07

; Грекия құрамасы

* Еуропа чемпионы: 2004
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі
* Профилі
* http://int.soccerway.com/players/stelios-venetidis/18961/
* https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=178802/index.html 

Санат:Грекия футболшылары
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:ПАОК ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Грекия футбол жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Димитриос Пападопулос

**Димитриос Пападопулос** (; 20 қазан 1981 жыл, Гагарин, Өзбек КСР, КСРО) — грекиялық футболшы, шабуылшы. 

## Карьерасы
Димитриостың аталары Қазақ КСР және Өзбек КСР-інде қоныстанған, Димтириостың өзі Өзбекстанда дүниеге келгенімен өзін қазақстандық санайтынын бірнеше сұхбатында айтқан. 1988 жылы отбасымен бірге Грекияға көшіп өтті. 

Грекияның "Акратиос" клубының түлегі. 18 жылдық футболшылық карьерасында көптеген клубтарда, атап айтқанда Грекия, Англия, Италия, Хорватия, Испания командаларында доп тепті. Ең ұзақ ойнаған клубы — "Панатинаикос". Осы клуб сапында 2004 жылы Грекия чемпионы атанды.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрамаға тұңғыш рет 2002 жылы шақырылды. Екі жылдан соң Еуропа чемпионы атанды, сол жылы және өз елінде өткен Олимпиадалық ойындарға қатысты.

Құрама сапында қатысқан соңғы ірі турнирі — 2005 жылғы Конфедерациялар кубогы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Еуропа чемпионы: 2004
* Грекия чемпионы (1): 2003/04
* Грекия кубогы (1): 2003/04

### Жеке

* Грекия чемпионатының үздік футболшысы: 2004
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Футболшының ресми сайты

Санат:Грекия футболшылары
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бернли ФК ойыншылары
Санат:Лечче ФК ойыншылары
Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары
Санат:Сельта ФК ойыншылары
Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары
Санат:Левадиакос ФК ойыншылары
Санат:ПАОК ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Маркус Мерк

thumb|right|200px|
**Маркус Мерк** (нем. *Markus Merk*; 15 наурыз 1962 жыл, Кайзерслаутерн, ГФР) — 2008 жылға дейін түрлі халықаралық, ұлттық турнирлерде қазылық жасаған неміс төрешісі. 1992 жылы ФИФА төрешісі деген мәртебе алды. Негізгі мамандығы — тіс дәрігері.

1988-2008 жылдары Германия чемпионатында төреші болған.

Германияның алты дүркін "жыл төрешісі" (1994/95, 1995/96, 1999/2000, 2002/03, 2003/04, 2005/06 және 2007/08)

## Төрелік жасаған ірі турнирлері

* Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі

* Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі
* Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі
* Жазғы Олимпиада ойындары 1992
* Конфедерациялар кубогы 2003
* Футболдан әлем чемпионаты 2006

## Сілтемелер

* Website von Markus Merk 
* https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=112752209

Санат:Футбол төрешілері
Санат:Германия футбол төрешілері
Санат:Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігінің төрешілері
Санат:Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігің төрешілері
Санат:Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігінің төрешілері
Санат:Футолдан 2006 жылғы әлем біріншілігінің төрешілері
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20

**[[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Лигасының]]** 65-ші маусымы. Финалдық матч Лиссабондағы "Эштадиу да Луж" стадионында өтті.

## Қатысушылар
2019/20 жылғы маусымға 55 мемлекеттен 78 немесе 80 клуб қатысады.

* 1-4 орындағы қауымдастықтар 4 клубтан жібереді.
* 5-6 орындағы қауымдастықтар 3 клубтан жібереді
* 7-15 орындағы қауымдастықтар 2 клубтан жібереді.
* 16-55 орындағы қауымдастықтар (Лихтенштейннен басқасы) 1 командадан жібереді.

## Квалификация

### Бастапқы іріктеу кезеңі

#### Жартылай финалдық кезең

#### Финалдық кезең

### Бірінші іріктеу кезеңі

|}

### Екінші іріктеу кезеңі

|+Чемпиондар жолы

|}

|+Лига өкілдерінің жолы

|}

### Үшінші іріктеу кезеңі

|+Чемпиондар жолы

|}

|+Лига өкілдерінің жолы

|}

### Плей-офф кезеңі

|+Чемпиондар жолы

|}

|+Лига өкілдерінің жолы

|}

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

### С тобы

### Д тобы

### Е тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

## Плей-офф

### 1/8 финал

|}

### 1/4 финал

|}

### Жартылай финал

|}

### Финал
***Толық мақаласы: [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2020|УЕФА Чемпиондар лигасының  финалы 2020]]***

## Дереккөздер

Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
УЕФА Еуропа лигасы 2019/20

**[[УЕФА Еуропа Лигасы]]ның** 11-ші, **УЕФА Кубогының** 48-ші маусымы. Финалдық ойын 2020 жылы 27 мамырда Гданьксідегі "Энерга-Гданьск" стадионында өтеді.
## Қатысушылар
2019/20 жылғы турнирге 55 мемлекеттен 215 команда қатысады.
*1-21 орындағы қауымдастықтардан 3 клубтан қатысады (Лихтенштейннен басқасынан).
*52-54 орындағы қауымдастықтардан 2 клубтан қатысады
*Косова мен Лихтенштейннен бір клубтан қатысады.
*УЕФА Чемпиондар Лигасының түрлі сатыларынан шығып қалған 57 клуб қатысады.
## Квалификация
### Бастапқы іріктеу кезеңі

|}

### Бірінші іріктеу кезеңі

|}

### Екінші іріктеу кезеңі
#### Чемпиондар жолы

|}

#### Лига өкілдерінің жолы

|}

### Үшінші іріктеу кезеңі
#### Чемпиондар жолы

|}

#### Лига өкілдерінің жолы

|}

### Плей-офф
#### Чемпиондар жолы

|}

#### Лига өкілдерінің жолы

|}

## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

### С тобы

### Д тобы

### Е тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

### І тобы

### J тобы

### K тобы

### L тобы

## Плей-офф
Плей-офф кезеңдерінде топтық турнирде 1, 2 орын алған клубтар мен УЕФА Чемпиондар лигасының топтық турнирінде үшінші орын алған клубтар сынға түседі.
### 1/16 финал

|}

### 1/8 финал

|}
### 1/4 финал

|}

### Жартылай финал

|}

## Финал
*Толық мақаласы: [[УЕФА Еуропа лигасының финалы 2020]]*

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2019/20
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:2020 жылғы футбол
Бұлақ (фильм, 1974)

**«Бұлақ»** — толық метражды көркем фильм. 1974 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Сайын Мұратбековтың әңгімелерінің сарыны бойынша фильм.

Медбике Әйгерім табыншы Абылайды - ержүрек және мейірбан адамды сүйіп қалады... Бұл қасиеттер Абылайға өз махаббатын сақтап қалуға, өз қарсыласы - көрікті Боранбайды рухани жеңуге көмектеседі.

## Рөлдерде
*Әйгерім — Гүлнара Ерәлиева
*Абылай — Жұмахан Әбдіқадыров
*Боранбай — Досхан Жолжақсынов

## Дереккөздер

Санат:КСРО мелодрама фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Бағдад Бунеджах

**Бағдад Бунеджах** (, 30 қараша 1991, Оран) — алжирлік футболшы, Алжир Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Садд" клубының шабуылшысы. 2019 жылғы Африка чемпионы. Карьерасында Алжир, Тунис, Катар клубтарында ойнаған. 2016 жылы Олимпиада ойындарына, 2017, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысқан.

## Жетстіктері

### Командалық
«**Этуаль дю Сахель**»

* Тунис кубогы (**3**): 2011/12, 2013/14, 2014/15
* КАФ Конфедерациялары кубогы: 2015

«Әл**-Садд**»

* Катар әмірі кубогы: 2017
* Яссим шейх кубогы: 2017

**Алжир**

* Африка чемпионы: 2019

### Жеке

* Алжирдің жыл футболшысы: 2018
* Тунис чемпионатының үздік мергені: 2013/2014
* КАФ Конфедерациялары кубогының үздік мергені: 2015
* Катар чемпионатының үздік мергені: 2016/2017
* АФК Чемпиондар Лигасының үздік мергені: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (dzfoot.com)
* Профилі (kooora.com)

Санат:Алжир футболшылары
Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Этуаль дю Сахель ФК ойыншылары
Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Аисса Манди

**Аисса Манди** (, 22 қазан 1991, Шалон-ан-Шампань, Марна, Франция) — алжирлік футболшы, "Реал Бетис" клубы мен Алжир Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. 2019 жылғы Африка чемпионы. 
## Карьерасы
Аиссаның ата-анасы Оран қаласынан шыққан алжирліктер. 

2014 жылдан бері Алжир құрамасында ойнап келеді. Тұңғыш ойынын 2014 жылы 5 наурызда Словенияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. 2015, 2017 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысқан.

"Реймс" клубының түлегі. 2009-2016 жылдары осы клубта ойнап, 2016 жылы "Реал Бетиске" ауысты.

## Жетістіктері

* Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Алжир футболшылары
Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реймс ФК ойыншылары
Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Раис М’Боли

**Раи́с М’Боли** (, ; 25 сәуір 1986, Париж) — франциялық және алжирлік футболшы, қақпашы.

## Өмірбаяны
Раистің әкесі конголық, анасы алжирлік. Ата-анасы ертерек ажырасып кетті де, Раис анасының қолында қалды. 

Францияның 16 және 17 жастағы құрамаларында ойнады. Сондан соң алты жыл бойы Францияның ешқандай құрамасынан шақырту алмай, 2010 жылы Алжир құрамасынан шақырту алды да, 2010 жылғы әлем чемпионатына қатысатын футболшылардың тізіміне қосылды. 

2019 жылы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы атанды. Сондай-ақ Сенегалмен өткен финалдық матчтың үздік ойыншысы номинациясына да ие болды.

## Жетістіктері

* Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2019

## Қатысқан турнирлері

* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Африка Ұлттары кубогы 2013
* Футболдан әлем чемпионаты 2014
* Африка Ұлттары кубогы 2015
* Африка Ұлттары кубогы 2017
* Африка Ұлттары кубогы 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (proglobalsports.com)
* Профилі (uefa.com)

Санат:Алжир футболшылары
Санат:Франция футболшылары
Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Харт оф Мидлотиан ФК ойыншылары
Санат:Славия Софья ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА София ФК ойыншылары
Санат:Крылья Советов Самара ФК ойыншылары
Санат:Газелек ФК ойыншылары
Санат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Ренн ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Альфред Гомис

**Альфред Бенжамин Гомис** (; 5 қыркүйек 1993 жыл, Зигиншор, Сенегал) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "СПАЛ" клубының қақпашысы. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.

Альфред Сенегалда дүниеге келген. Жас шағында отбасы Италияға көшіп өтті. Туысқандары Лис пен Маурис те кәсіпқой футболшылар.

## Жетістіктері

### Халықаралық

* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы
* Профилі (sports.ru)

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Торино ФК ойыншылары
Санат:Чезена ФК ойыншылары
Санат:Болонья ФК ойыншылары
Санат:СПАЛ ФК ойыншылары
Санат:Италия футболшылары
Ламин Гассама

**Ламин Гассама** (; 20 қараша 1989, Марсель, Франция) — франциялық және сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Гөзтепе" клубының қорғаушысы. Франция жастар құрамасында, Сенегал Олимпиадалық құрамасында доп тепкен. 2011 жылдан бері Сенегал құрамасында ойнайды. 2018 жылы әлем чемпионатына, 2015, 2017, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты.

Карьерасында Франция және Түркия клубтарында ойнаған.
## Жетістіктері
*Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
*Трансферлерінің тарихы

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Лорьян ФК ойыншылары
Санат:Аланьяспор ФК ойыншылары
Санат:Франция футболшылары
Юссуф Сабали

**Юссуф Сабали** (; 5 наурыз 1993 жыл, Ле-Шене, Франция) — франциялық және сенегалдық футболшы, қорғаушы. Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Бетис" клубында доп тебеді. 2018 және 2022 жылғы әлем чемпионатына, 2019 және 2023 жылғы Африка чемпионатына қатысқан.

Кезінде Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.

## Жетістіктері
### Клубтық
 **[[Реал Бетис]]**
*Испания кубогы; 2021/22
### Халықаралық
 **Франция-21**

* Жастар арасындағы әлем чемпионы: 2013

****

* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы
* Профилі

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Франция футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Эвиан ФК ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Қамысты

**Елді мекендер:**

* Қамысты – Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданындағы ауыл.
* Қамысты – Қостанай облысы Қамысты ауданындағы ауыл.
* Қамысты – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл.

**Көлдер:**

* Қамысты – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы тұзды көл. 
* Қамысты – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Қамыстысай сайындағы тұзды көл.
Салиф Сане

**Салиф Сане** (; 25 тамыз 1990 жыл, Лормон, Жиронда, Аквитания, Франция) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Шальке 04" клубының қорғаушысы. 2013 жылдан бері Сенегал құрамасында ойнайды. 2015, 2019 жылдары Африка Ұлттары кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты.

Франция және Германия клубтарында ойнаған. Ағасы Людовик Сане де футболшы.

## Жетістіктері

### Халықаралық
****

* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Нанси ФК ойыншылары
Санат:Ганновер 96 ФК ойыншылары
Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары
Шейху Куяте

**Шейху Куяте** (; 21 желтоқсан 1989, Дакар, Сенегал) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Кристал Пэлас" клубының жартылай қорғаушысы. 2012 жылы Жазғы Олимпиадалық ойындарға, 2015, 2017, 2019, 2021 жылдары Африка Ұлттары кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысқан.

Карьерасында Бельгия және Англия клубтарында ойнаған.

## Жетістіктері

### Клубтық
 **[[Андерлехт (футбол клубы)|Андерлехт]]**

* Бельгия чемпионы (4): 2009/10, 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Бельгия суперкубогы (2): 2010, 2013

### Халықаралық
 **[[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]**

* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019
* Африка чемпионы: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының карьерасы

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Брюссель ФК ойыншылары
Санат:Андерлехт ФК ойыншылары
Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Кристалл Пэлас ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Идрисса Гейе

**Идрисса Гана Гейе** (, 26 қыркүйек 1989 жыл, Дакар, Сенегал) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Эвертон" клубының жартылай қорғаушысы.

## Қатысқан турнирлері

* 2012 Жазғы Олимпиада ойындары
* Африка Ұлттары кубогы: 2015, 2017, 2019, 2021
* Әлем чемпионаты: 2018

## Жетістіктері

* Франция чемпионы: 2010/11
* Франция кубогы: 2010/11
* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2019
* Африка чемпионы: 2021

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы (The Irish Times)

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Баду Ндиай

**Папа Алиун Ндиайе** (; 27 қазан 1990, Дакар) — сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Сток Сити" клубының "Галатасарайға" жалға берілген жартылай қорғаушысы. 

## Жетістіктері

### Халықаралық
****

* Африка Ұлттары кубогының финалисі: 2018

## Қатысқан турнирлері

* Африка Ұлттары кубогы 2017
* Футболдан әлем чемпионаты 2018
* Африка Ұлттары кубогы 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі (mackolik.com)

Санат:Дакарда туғандар
Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Османлыспор ФК ойыншылары
Санат:Диамбарс ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Сток Сити ФК ойыншылары
Анри Севе

**Анри Севе** (; 26 қазан 1990 жыл, Дакар) — франциялық және сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Бурсаспор" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
"Бордо" клубының түлегі. 2008 жылдан бастап негізгі құрамда ойнай бастады. 17 мамыр күні Франция чемпионатындағы тұңғыш ойынын "Лансқа" қарсы өткізді.

2016 жылы "Ньюкасл Юнайтедпен" бес жылдық келісім шарт жасасты. Бірақ көп ұзамай "Сент-Этьенге" жалға берілді.

### Ұлттық құрама
Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Кейін Сенегалдың негізгі құрамасында ойнауға шешім қабылдады да, 2013 жылы құрамадағы тұңғыш ойынын өткізді. Екі жылдан соң алғашқы ірі турниріне, 2015 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысты. 2017, 2019 жылдары да Африка Ұлттары кубогына баратын футболшылардың тізімін толықтырды. 

## Жетістіктері

; «Бордо»

* Фрвнция чемпионы: 2008/09
* Франция чемпионатының вице-чемпионы: 2007/08
* Франция кубогы: 2012/13
* Франция суперкубогы: 2008
* Лига кубогы: 2006/07 2008/09
## Дереккөздер

## Профильдері
* https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Henri_Saivet
## Сілтемелер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары
Санат:Бурсаспор ФК ойыншылары
Санат:Сиваспор ФК ойыншылары
Сүйіктім

**«Сүйіктім»** — толық метражды көркем фильм. 1975 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Сайын Мұратбековтың "Менің қарындасым" және "Жазғы түн" әңгімелерінің сарыны бойынша фильм.

Қаладағы жоғары оқу орнынан ауылға қайта оралған жас жігіт Ертай туралы хикая. Осы уақыт аралығында оның қарындасы Әлима ер жетіп, тракторшыны сүйіп қалады. Енді оған Ертайға ер жеткенін, өз өзіне жауап бере алатынын дәлелдеуге тура келеді.

## Рөлдерде
*Ертай — Меңтай Өтепбергенов
*Әлима — А. Сұрғалина
*Нұрлыақ — Е. Дүйсенбинов
*Ырысжан — Қамар Адамбаева
*Ана — Тамара Қосыбаева
*Әке — Нұрмұхан Жантөрин
*Қарт — Қанабек Байсейітов
*Қодар аға — Матан Мұраталиев
*Жүргізуші — Мұхтар Бақтыгереев
*Колхозшы — Д. Әшімова

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:КСРО мелодрама фильмдері
Таңдау (фильм)

**«Таңдау»** — толық метражды көркем фильм. 1975 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Егерьдің браконьерлерге қарсы күресі туралы фильм. Табиғатты қорғау тақырыбындағы фильм.

## Рөлдерде
*Мәкен — Жамбыл Құдайбергенов
*Шынар — Қамар Адамбаева
*Қожамқұл — Асанәлі Әшімов
*Бибігүл — Наталья Арынбасарова

## Дереккөздер

Санат:КСРО телевизиялық фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Менің үшінші курстағы махаббатым

**«Менің үшінші курстағы махаббатым»** — толық метражды көркем фильм. 1976 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Михаил Шатровтың «Лошадь Пржевальского» атты пьеса негізіндегі фильм.

Өзінің жазғы семестрін тың кеңшарының бірінде өткізген студенттік құрылыс отряды туралы, олардың жақсы бастауы - коммуна қағидаттары бойынша өмір сүру және жұмыс істеуге талпынуы, осыны жүзеге асыру кезінде қиындықтар мен алауыздықтарды өткізуі туралы фильм.

## Рөлдерде
*Сатаев — Әнуар Молдабеков
*Мария Скрябина — Наталья Головко
*Алексей Нестеров — Тимофей Спивак
*Андрей Иконников — Алексей Шейнин
*Силик — Галина Борисова
*Жеңіс Сапарғалиев — Асқар Қарабаев
*Юрий Клепиков — Михаил Жиров
*Стас Вишневский — Алексей Мокроусов
*Егор Беклемишев — Виктор Коношенков
*Таня — Наталия Потапова

## Дереккөздер

Санат:КСРО жастар фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Кадзуно (уезд)

— Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония.

2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 5,147 адамды, аумағы 201.7 км ²-ты, халық тығыздығы 25.5 адам / км ²-ты құрады.

## Кенттер мен ауылдар
* Косака

## Тарихы

Санат:Акита префектурасындағы уездтер
Минамиакита

[thumb|Минамиакита уездінің [Акита (префектура)|Акита префектурасында орналасуы. ]]

 Жапонияның Акита префектурасында орналасқан уезд.

2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша халық саны 22,930 адамды, аумағы 449.98 км ² - ты, халық тығыздығы 51 адам / км ² - ты құрады.

## Ауыл кенттері
* Годзёме
* Хатирогата
* Икава
* Огата

Санат:Акита префектурасындағы уездтер
Есім (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Есім – адамға туған кезінде берілетін дербес атау.

**Елді мекендер:**
* Есім – Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл.
* Есім – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл.
Медеудегі кездесулер

**«Медеудегі кездесулер»** — толық метражды көркем фильм. 1976 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Жас спортшыларды тәрбиелеу туралы фильм.

## Рөлдерде
*Жайран — Ғ. Ашрапова
*Ерік Әріпов — Г. Мусин-Галицкий
*Тимур Қаратайұлы — Жамбыл Құдайбергенов
*Клара Рахымбайқызы — Лидия Ашрапова
*Айжан — Наталья Арынбасарова
*Жайранның әкесі — Ермек Серкебаев
*Хитрук — Сергей Волгушев

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Ямамото (уезд)

— Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония.

2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 26 785 адамды, аумағы 764,25 км ²-ты,  халық тығыздығы 35 адам / км ² - ты құрады..

## Аулдар мен кенттер
* Фудзисато
* Хаппо
* Митане

Санат:Акита префектурасындағы уездтер
Сембоку (уезд, Акита)

— Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония.

2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 32,021 адамды, аумағы 620.95 км ²-ты,  халық тығыздығы 51.6 адам / км ² - ты құрады.

## Ауылдар мен кенттер
* Мисато

Санат:Акита префектурасындағы уездтер
Құрмашев

**Құрмашев** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:

* Алдаберген Құрмашев – педагог, ҚР Халық ағарту ісінің үздігі.
* Жабағы Құрмашев – заңгер.
* Кенже Құрмашев — Социалистік Еңбек Ері.
* Мақсат Беркінбайұлы Құрмашев - қазақстандық футболшы.
Половинка

**Елді мекендер:**

* Половинка – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл.
* Половинка – Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

Ресей:
* Половинка – Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Половинка – Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Половинка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. 
* Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Половинка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Половинка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Жаманқала

**Жаманқала** () – Ресейдің Орынбор облысындағы қала. Ор өзенінің Жайық өзеніне құятын жерінде орналасқан. Қаланың орыс тіліндегі аты Ор өзеніне байланысты қойылған. 1735 жылы 15 тамызда сенаттың обер-секретары И.К. Кириллов бастаған экспедиция әскери бекініс ретінде сала бастады. 1865 ж. қала мәртебесіне ие болды. Ор бастапқыда патша үкіметінің қазақ даласындағы отаршылдық саясатының тірек пункті рөлін атқарды. Көшпелілерге қарсы озбырлық, әділетсіз әрекеттердің ұясы болғандықтан, қазақтар Орды «Жаманқала» деп атаған.

Климаты тым континентті. Түсті металл өңдеу («Южуралникель»), машина жасау, мұнай-химия («Нефтеоргсинтез»), тамақ, жеңіл өнеркәсіп орындары жұмыс істейді.

## Дереккөздер


Санат:Ресей қалалары
Дулат Рашитұлы Құсдәулетов

300px|right|thumb|Дұлат Құсдәулетов
**Дулат Рашитұлы Құсдәулетов** (2 қараша 1952, Еркіндік ауылы, Макинск ауданы, Ақмола облысы) - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты (2013-2019).

## Өмірбаяны
1992 жылы Мәскеу заң институтын «Құқықтану» мамандығы бойынша бiтiрдi. 

1975 жылдан бастап Целиноград қаласында еңбек жолын бастады.

1975 жылдан 1994 жылға дейін Целиноград қаласында облыстық әкiмшiлiгiнiң аппаратында әр түрлi қызметтерде жұмыс істеді.

1996 жылдан 2000 жылға дейін, Ақмола облысы прокуратура органдарында қызмет атқарды.

2000-2001 жылы Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасында әр түрлі лауазымдарда болды.

2001-2005 жылдары Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының мемлекеттiк органдары қызметiндегi заңдылықты қадағалау Департаменті бастығының орынбасары. 

2005 жылғы шілде айынан 2013 жылғы тамызға дейін - Қазақстан Республикасы Әділет министрінің орынбасары. 

2013-2019 жылдары ҚР Парламенті Сенатының депутаты.

«Құрмет» орденімен (2006ж.), «Прокуратура озаты» 2-санатты төсбелгісімен (2002ж.), «Қазақстан темір жолына 100 жыл» (2004ж.), «Астананың 10 жылдығы» (2008 ж) медальдарымен марапатталған.

Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Өтеген

* Өтеген – Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл.
* ''Өтеген'' – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы таратылған ауыл.
Марат Мырзағалиұлы Тағымов

300px|right|thumb|Марат Тағымов
**Марат Мырзағалиұлы Тағымов** (7 қаңтар 1952, Қараағаш ауылы, Мәртөк ауданы, Ақтөбе облысы) - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
Қазақ химия-технология институтын бітірген, инженер, химик-технолог.

Ақтөбе қалалық партия комитетінің бөлім меңгерушісі, Ақтөбе облыстық әкімшілігі аппаратының бөлім меңгерушісі, Мәртөк ауданы әкімінің бірінші орынбасары, Алға ауданының әкімі, Ақтөбе облысы ішкі саясат департаментінің директоры, Ақтөбе облысы әкімінің кеңесшісі, Ақтөбе қаласы әкімінің орынбасары, Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары болып қызмет істеген.

2014 жылы Марат Тағымов Ақтөбе облысынан ҚР Парламент сенатының депутаттығына сайланды.

«Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» және мерейтойлық медальдармен марапатталған.

Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Огати

— Акита префектурасында орналасқан уезд, Жапония.
2017 жылғы 1 сәуірдегі бағалау бойынша, халық саны 17,372 адамды, аумағы 434.47 км ²-ты,  халық тығыздығы 40 адам / км ² - ты құрады.

Қазіргі уақытта Огати уезді бір ауыл мен бір кенттен тұрады.

## Ауылдар мен кенттер
*Хигасинарусе
*Уго

Санат:Акита префектурасындағы уездтер
Благодатное (айрық)

* Благодатное – Абай облысы Үржар ауданындағы ауыл.
* Благодатное – Павлодар облысы Железин ауданындағы ауыл.
Некрасовка

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**

* Некрасовка – Абай облысы Үржар ауданындағы ауыл.
* Некрасовка – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.

**Ресей:**

* Некрасовка – Башқұртстанның Гафурий ауданындағы ауыл.
Жаңатілек ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Жаңатілек ауылдық округі** – Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жаңатілек, Мұрынтал ауылдары кіреді.  Орталығы – Жаңатілек ауылы. 2005 жылы *Бәлтен, Ертісбай, Жуантөбе* ауылдары таратылды.

## Дереккөздер

Санат:Баянауыл ауданы ауылдық округтері
Unilever

**Unilever** — британдық көпұлтты тұтынушылық тауарлар компаниясы бірлескен штаб-пәтері Лондон мен Роттердамда орналасқан. Оның өнімдеріне тамақ пен сусындар кіреді (кірістердің 40-қа жуығы), тазартқыш құралдар, сұлулық және жеке күтім құралдары. Бұл Еуропадағы ең құнды жетінші компания. Unilever - ежелгі көпұлтты компаниялардың бірі; оның өнімдері шамамен 190 елде бар.

## Нұсқа

## Сыртқы сілттемелер
* Ресми вебсайты

Санат:Нидерланд компаниялары
Санат:Ұлыбритания компаниялары
Санат:Трансұлттық корпорациялар
Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков

**Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков** (26 қазан 1964 жыл, Тараз) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, Қазақстан Парламенті Сенатының бұрынғы депутаты (2017–2023). Физика-математика ғылымының кандидаты, доценті, Қазақстан Республикасы жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі.

## Өмірбаяны
* А.Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетін және оның аспирантурасын бітірген.
* 1991-1996 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқытушылық және әкімшілік қызмет атқарған.
* 1996-1998 жылдары - Үкімет Аппаратының, Премьер-Министр Кеңсесінің жауапты қызметкері.
* 1998-2007 жылдары - ұйымдастырушылық-бақылау бөлімінің бас эксперті, әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінің бас эксперті, сектор меңгерушісі, бөлім меңгерушісі, Президент Әкімшілігінің экономикалық саясат басқармасының бас инспекторы.
* 2007-2008 жылдары Президент Әкімшілігінің әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарған.
* 2008-2009 жылдары - ҚР Индустрия және сауда вице-министрі.
* 2009-2014 жылдары - Еуразия Экономикалық Қауымдастығы жанындағы Кедендік одақ комиссиясының жауапты хатшысының орынбасары.
* 2014-2015 жылдары - Астана қаласы әкімшілігі аппаратының жетекшісі.
* 2015-2017 жылдары - "Нұр Отан" партиясының Астана қалалық филиалы төрағасының орынбасары..
* 2017 жылдан 2023 жылға дейін Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

Ғылыми басылымдардың, математика мен экономика мамандығы бойынша студенттерге арналған оқу құралдарының авторы. Құрмет грамотасымен, медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:26 қазанда туғандар
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Физика-математика ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшелері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары
Санат:Қазақстан вице-министрлері
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Шырақшы (фильм)

**«Шырақшы»** — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және Tursunov Film киностудиялары шығарған.

## Сюжеті
Фильм сюжеті соғыстан қайт­қан сарбаздың кейінгі өмір жолын баяндайды. Қан майданда немістің шалын құтқарып қал­ғаны үшін ескі фильмдер тас­па­лан­ған кинопроекторды сыйға алған сәтте майдангердің өмірлік мұ­раты жаңа арнаға бұрылған еді. Ол өмірінің соңына дейін кинопроекторды көзінің қарашығындай сақтап, келешекке жеткізуді мұ­рат етеді. 

Көркем туынды «зама­на көші озғанмен, өнер ғана мәңгілік» деген ойды белгілі бір арна­ға тоғыстыра отырып, тартысты оқиғамен өрбітеді.

## Рөлдерде

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Сазгер (фильм)

**«Сазгер»** — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және Shinework Pictures киностудиялары шығарған.

## Сюжеті
Қытай композиторы Сян Сиңһайдың Кеңес Одағындағы, соның ішінде Алматыдағы эвакуация кезі, қазақ композиторы Бақытжан Байқадамовпен достығы, өмірі мен шығармашылығы туралы фильм.

## Рөлдерде
*Сян Сиңһай — Ху Цзюнь
*Бақытжан Байқадамов — Берік Айтжанов
*Данаш — Аружан Жазылбекова

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Бекет (айрық)

**Негізгі ұғым:**
* Бекет – жолаушылар аялдайтын орын.

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**
* Бекет – Абай облысы Мақаншы ауданындағы ауыл.
* Бекет – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл.
* Бекет – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл.

**Ресей:**
* Бекет – Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл.
* Бекет – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл.

**Өзен:**
* Бекет – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Қаратұма (шығанақ)

**Қаратұма** – Арал теңізінің шығысында, Қазақстан және Өзбекстан шекарасында орналасқан шығанақ.  

## Сипаты
1980 жылға дейін шығанақ құрлыққа 23 - 25 км сұғына еніп жатқан. Сол кездегі суының тереңдігі 1 - 3 м болған. «Жер астынан шығып жатқан су» мәніндегі атау. Бұл жер өзінің құнарлығымен және ауа райы мен ерекше. Жердің топырағы құнарлы және өсімдіктер үшін ыңғайлы. Халқы егіншілікпен айналысып, сауда саттық жасайды. Ағаштар көп егіледі. Мысалы: алхоры, алма, жиде, өрік т.б.

## Дереккөздер

Санат:Қызылорда облысы географиясы
Санат:Арал теңізі шығанақтары
Санат:Бұрынғы шығанақтар
Егінсу

* Егінсу – Абай облысы Үржар ауданындағы ауыл.
* Егінсу – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл.
Мамытбеков

**Мамытбеков** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков - мемлекет және қоғам қайраткері, ҚР Ауылшаруашылық министрі.

* Еділ Құламқадырұлы Мамытбеков - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты. Физика-математика ғылымының кандидаты, доценті, Қазақстан Республикасы жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі.
Балуан Шолақ (фильм)

**«Балуан Шолақ»** — толық метражды көркем фильм. 2019 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Кино Балуан Шолақтың балалық шағынан басталады. Досымен орманда ағаш теріп жүрген ол қасқырдың апанына тап болып, қасқырмен арпалысады. 

Ары қарай оның есейген шағы баяндалып, Сыдық болысқа әйелдікке кетіп бара жатқан қаршадай Балхашты құтқарып қалуымен жалғасады. Осы тұста Ресейлік патшаның Қазақстан жеріне өз үкімін жүргізіп, келімсектерді қазақ ауылдарына шоғырландыруы, оған қарсы шыққандарды қамап, күш көрсете бастайды. Ауылының қиын қыстауға тап болғанын көрген Балуан Шолақ орыс офицерлеріне қарсы шығады. Ақыр соңы офицердің қызын ұрлап әкетіп, ауыл халқын бостау жөнінде шарт қояды.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Тұлғалық өсу тренингі

**«Тұлғалық өсу тренингі»** — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильм жасы қырыққа келген, орта жас күйзелісін бастан кешіріп жүрген банк қызметкері Қанат туралы баяндайды. Ол – армандамайтын, өмірден ештеңені күтпейпін жан, өзін және өмірлік ұстанымдарын жоғалтқан. Бірде Қанат тұлғалық қалыптасу – көшбасшылық қасиеттерді дамыту тренингіне барады. Коуч-тренер жетістікке қалай жету керектігін және көшбасшы бола білудің әдістерін айтады. Көшбасшы болудың құпияларын бойына сіңіре келе, Қанат өзін және өмірге деген көзқарасын өзгертуге бекінеді. Алайда кейіпкердің өмірі ескі танысы Даниярдың пайда болуымен күрт өзгеріп кетеді.

## Рөлдерде
*Қанат — Дулыға Ақмолда
*Қанаттың анасы — Гүлжамал Қазақбаева
*Данияр — Ержан Түсіпов
*Миха — Филипп Волошин

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Сергей Михайлович Ершов

**Сергей Михайлович Ершов** (11.04.1960, Өзбек КСР) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қарағанды облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
Алматы сәулет-құрылыс институтын, Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясын бітірген.

«Корпорация Казахмыс» ЖШС-те корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік жөніндегі директор болып қызмет атқарған.

2012-2014 жж. - Қарағанды облыстық маслихатының депутаты.

2014 жылдан бері - Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Дереккөздер

Санат:11 сәуірде туғандар
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Аханов

**Аханов** деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:

## Тұлғалар
* Жағыфар Уалшерұлы Аханов - тарих ғылымдарыынң докторы.

* Жазықбай Аханов – Ұлы Отан соғысының ардагері, полковник.

* Жақан Уәлишерұлы Аханов — ғалым, биология ғылымдарының докторы, профессор.
* Кәкен Аханов — тілтанушы, ғалым, филология ғылымдарының докторы.
* Серік Ахметжанұлы Аханов - «Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы» ЗТБ Кеңесінің төрағасы.

* Тиышбек Аханұлы Аханов - Қарағанды қаласындағы Киров, Ленин ауаткомдарының төрағасы, Қарқаралы аупарткомының бірінші хатшысы, Қарағанды облатком төрағасының орынбасары.

## Нысандар
* Аханов Жақан атындағы көше (Алматы) - Алматы қаласы Әуезов ауданында орналасқан көше.
* Аханов Кәкен атындағы көше (Алматы) - Алматы қаласы Алатау ауданындағы «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан көше.
Масанов

**Масанов** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Едіге Айдарбекұлы Масанов — қазақ кеңес этнографы.
* Жайлау Масанов — ғалым, техника ғылымдарының докторы.
Қызылсу (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Қызылсу – өзен, көл бетіне мұз жарығынан шығатын су.

**Елді мекендер:**

* Қызылсу – Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл.
* Қызылсу – Маңғыстау облысы Қарақия ауданындағы ауыл.
* Қызылсу – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Қызылсу – Арыс алабындағы өзен, Сайрамсу өзенінің тармағы.
* Қызылсу – Ертіс алабындағы өзен.
* Қызылсу – Есіл алабындағы өзен.
Әруақ

**«Әруақ»** — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Ағатай есімді қарттың ешкімі жоқ. Сүйген жары қайтыс болған. Араларында балалары болмаған. Ағайын-туысқандары да қалмаған. Фильмге өз ортасынан безіп, далаға барып тұруды көздеген қарт кісінің өмірі арқау болған. Әйтсе де данагөй, пәлсапашының жолында балалар үйінен қашып шыққан Бөбек деген кішкентай, елгезек бала кезігіп, оның бастапқы жоспарын бұзып кетеді.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Мыңбаев (айрық)

**Мыңбаев** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:

## Тұлғалар
* Дархан Қамзабекұлы Мыңбай - қоғам және мемлекет қайраткері, Қазақстан Республикасы Ұлттық мұражайының директоры.
* Жалау Мыңбаев – мемлекет қайраткері.
* Кәрім Мыңбаев – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылымдарының докторы.
* Қайрат Тұрысбекұлы Мыңбаев – физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
* Қайыр Ерденбайұлы Мыңбаев – заңгер.
* Марат Мыңбаев - Балықшы БББ-да бұрғышы, бұрғылау шебері, технолог.
* Мұрат-қажы Тайкелтірұлы Мыңбаев) – ғалым, техникалық ғылымдарының докторы, профессор
* Оспан Мыңбаев – ғалым, медицина ғылымдарының докторы.
* Сауат Мұхаметбайұлы Мыңбаев — Қазақстанның саяси мемлекет қайраткері.
* Темірғали Мыңбаев - Атырау машина жасау зауытында электрлік дәнекерлеуші. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.
* Тимур Кәрімұлы Мыңбаев - Композитор, дирижер. Қазақстанның еңбегі сіңген өнер қайраткері.
* Тойдық Мыңбаев – педагог, Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің озық қызметкері».

## Нысандар
* Кәрім Мыңбаев ауылы — Қарағанды облысы Нұра ауданы, Қорғанжар ауылдық округі орталығы.
* Мыңбаев атындағы көше (Алматы)
* Мыңбаев ауылдық округі — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Мыңбаев — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Мыңбаев ауылдық округі орталығы.
Отрадное

* Отрадное – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы ауыл.
* Отрадное – Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы ауыл.
* ''Отрадное'' – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы таратылған ауыл.
* Отрадное – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл.
Қыз бен теңіз

**«Қыз бен теңіз»** — толық метражды көркем фильм. 2017 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Өзінің жазылмайтын ауруына қарамастан, Әсел есімді бойжеткен отбасын құрып, ана атану үшін өмірдің бар қиыншылығына көнуге дайын. «Арман алға жетелейді» демекші, Әсел барлық қиындықтарға төтеп беріп, жақсылықтан үміт үзбейді.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Елбасы Жолы. Астана

**«Елбасы Жолы. Астана»** — толық метражды көркем фильм, «Көшбасшы жолы» медиафраншизасының бесінші фильмі. 2018 ж. Қазақфильм киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
«Елбасы Жолы. Астана» фильміне Астанамыздың салыну тарихы арқау болған. Оқиға 1994 жылдың шілде айынан бастау алады. Кеңес Одағы құлағаннан кейін қайта құрылған мемлекет – Қазақстанның тәуелсіз дара жолы басталады. Экономикалық дағдарыс пен саяси тұрақсыздыққа тап болған сол бір қиын-қыстау кезеңдерде, мемлекет Президенті астананы Алматыдан Ақмолаға көшіруді ұсынады. Бұл ұсыныс барша халық үшін күтпеген оқиға болды, мұндай шешімнің іске асатынына және оның жемісті болатынына ешкім сенбеді. Бірақ қауіп-қатер мен қарама-қайшылықтарға қарамастан астананы көшіру күшіне еніп кетті. Күдікке, күмәншілдердің сыны мен қаржылық қиындықтарға төтеп бере отырып, Президенттің басшылығымен еліміз межеленген мақсатты іске асырды. 1998 жылдың 10 маусымында жаңа астана – Астана қаласының халықаралық тұсаукесері өткізілді. Сол кезден бері бірталай уақыт өтті, қазір жаңа астанамыз Қазақстанның экономикалық, геосаяси және стратегиялық маңызды шешімі болғанына оң баға беруге болады. 

Астана – орындалған арман қаласы, мақсатқа қол жеткізу үшін үкілі сенім, ерен еңбек және межеленген нысанаға жету жолындағы табандылық керек екендігінің дәлелі мен айғағы.

## Рөлдерде

* Мұрат Ахманов
* Еркебұлан Дайыров
* Жан Байжанбаев
* Олег Ни
* Азат Сейітметов
* Асқар Ілиясов
* Гүлнар Жақыпова

## Дереккөздер

Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Қасым Қайсенов кенттік әкімдігі

**Қасым Қайсенов кенттік әкімдігі** — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкмішілік құрамы
Құрамына Қасым Қайсенов кенті кіреді. Орталығы – Қасым Қайсенов кенті.

## Дереккөздер

Санат:Ұлан ауданы ауылдық округтері
Макеевка

**Қазақстан**
* Макеевка – Ақмола облысы Атбасар ауданындағы ауыл.
* Макеевка – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл.
**Украина**
* Макеевка — Украинаның Донецк облысындағы қала.
Шыңырау (фильм)

**«Шыңырау»** — толық метражды көркем фильм. 2018 ж. Қазақфильм және киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Әбіш Кекілбаевтың «Шыңырау» повесі бойынша түсірілген көркем фильм.

Еңсеп есімді құдықшының өмірін, сондай-ақ күнделікті өмірде жиі кездесетін қиындықтар туралы, атап айтсақ, бақталастық, менмендік, махаббат, достық пен сатқындық туралы баяндайды.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Санат:2018 жылғы фильмдер
Прииртышское

* Прииртышское – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл.
* Прииртышское – Павлодар облысы Железин ауданындағы ауыл.
Жазық (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Жазық — беті тегіс немесе сәл толқынды болып келетін жердің үлкен алапты алып жатқан рельеф формасы.

**Елді мекендер:**

* Жазық – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл.
* Жазық – Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл.
Көкентау (тау)

**Көкентау**, *Кәкентау* – Семейтау тауларының оңтүстігіндегі тау. 

## Географиялық орны
Абай облысы Жаңасемей ауданында орналасқан. 

## Жер бедері
Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, ені 10 км-ге жуық. Абсолюттік биіктігі 825 м. 

## Геологиялық құрылымы, жер бедері
Тау герцин дәуірі гранитоидтарынан түзілген. Солтүстік беткейі тік, шатқалды, борпылдақ жынысты, оңтүстік көлбеу. 

## Өсімдігі
Қиыршықтасты қызғылт қоңыр топырағында селеу, жусан, сай-жыраларында қараған, итмұрын, т.б. өседі. Мал жайылымына қолайлы.

## Дереккөздер

Санат:Жаңасемей ауданы таулары
Күлтегін (мультфильм)

**«Күлтегін»** — толық метражды анимациялық фильм. 2018 ж. Қазақфильм киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Ұлы түрік мемлекетіне ыдырау қауіпі төнеді. Түркілердің бірлігін сақтап қалан Ұлы Елтеріс қаған жаңа мемлекетті құруды көздеген сатқындардың қолынан мерт болады. Тақтың мұрагері Елтерістің ұлы 12 жасар Күлтегін қашып құтылады. Өзінің туған жеріне оралу үшін ол көптеген қиындықтарды басынан өткізеді. Бұл жолда оған түркілердің жебеушісі Көк Бөрі мен туған бауыры Білге көмекке келеді. Басы біріккен олар жауды жеңіп түркі ілемін құтқарып алады. Білге қағанды таққа отырғызған Күлтегін түркі мемлекетінің әскери қолбасшысы атанады.

## Дереккөздер

Санат:Қазақфильм мультфильмдері
Серік Шыңғысұлы Бектұрғанов

**Серік Шыңғысұлы Бектұрғанов** (1957 жылы 11 маусымда Жезқазған облысы Жаңаарқа ауданының Жаңаарқа станциясында туған) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Қостанай облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
1979 жылы Қарағанды мемлекеттік университетін физика пәнінің оқытушысы мамандығы бойынша бітірген.

1979 жылы - Рудный индустриалдық институтының оқытушысы.

1981 – 1984 жылдары - Қостанай құрылыс техникумы комсомол комитетінің хатшысы.

1984 – 1986 жылдары - Қостанай қалалық комитетінің бөлім меңгерушісі.

1986 – 1988 жылдары - Қостанай құрылыс техникумының оқытушысы.

1988 – 1991 жылдары - Қостанай қалалық комсомол комитетінің екінші, бірінші хатшысы.

1991 - 1993 жылдары - Қостанай қаласы, «Социальная служба молодежи» қауымдастығы төрағасының орынбасары, төрағасы.

1993 – 1995 жылдары - Қостанай қалалық әкімшілігі басшысының орынбасары.

1995 – 1997 жылдары - Қостанай қаласы әкімінің орынбасары.

1997 - 2001 жылдары - Қостанай облысы әкімінің орынбасары.

2001 – 2005 жылдары - Қостанай қаласы, «Стомед» ЖШС коммерциялық директоры.

2005 жылы - Қазақстан Республикасы агенттігінің мемлекеттік қызмет істері жөніндегі аумақтық басқармасының бастығы – Қазақстан Республикасы агенттігінің Қостанай облысы бойынша мемлекеттік қызмет істері тәртіптік кеңесінің төрағасы.

2005 – 2014 жылдары - Қостанай облысы әкімінің орынбасары.

2014 жылдан бері - Қостанай облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Шаған

**Елді мекендер:**
* Шаған – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы кент.
* Шаған – Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Қаспан ауылдық округі құрамындағы ауыл.
* Шаған – Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Қоғалы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
* Шаған – Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**
* Шаған – Ертіс алабындағы өзен.
* Шаған – Жайық алабындағы өзен.
* Шаған – Ақтөбе облысы Шалқар, Байғанин аудандары жеріндегі өзен. 
* Шаған – зәйтүндер тұқымдасына жататын, жапырағы түсетін ағаш.
* Шаған (көл)
Таңат

* Таңат – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы ауыл.
* Таңат – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы ауыл.
Риддер қалалық әкімдігі

**Риддер қалалық әкімдігі** – Шығыс Қазақстан облысындағы әкімшілік бірлік.

## Географиялық орны
Солтүстігі мен батысында Глубокое, оңтүстігінде Алтай аудандарымен шектессе, шығысында Ресей Федерациясымен шектеседі.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бутаково, Жоғарғы Хайрузовка, Коноваловка, Лениногор орманшар, Лесное, Ливино, Поперечное, Пригородное, Үлбі,  Үлбіқұрылыс елді мекендері кіреді. Орталығы - Риддер қаласы.

## Дереккөздер

Санат:Риддер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы қалалық әкімдіктері
Шаған кенттік әкімдігі

**Шаған кенттік әкімдігі** — Абай облысы Жаңасемей ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Шаған кенті.

## Дереккөздер

Санат:Жаңасемей ауданы ауылдық округтері
Семей қалалық әкімдігі

**Семей қалалық әкімдігі** – Абай облысындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Семей қаласы.

## Дереккөздер

Санат:Абай облысы қалалық әкімдіктері
Алтай қалалық әкімдігі

**Алтай қалалық әкімдігі** – Шығыс Қазақстан облысы аумағындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін *Зырян қалалық әкімдігі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алтай қаласы және Берёзовское ауылы кіреді. Орталығы – Алтай қаласы.

## Дереккөздер

Санат:Алтай ауданы ауылдық округтері
Санат:Шығыс Қазақстан облысы қалалық әкімдіктері
Айдын Мирзазаде

**Айдын Бейуккишиұлы Мирзазаде** (2 шілде 1957 ж., Мингечевир, Әзірбайжан ССР, КСРО) - II , III , IV шақырылымдағы және V шақырылымдағы Азербайжан Республикасы Милли Мажлисінің депутаты; Милли Мәжілістің қорғаныс, қауіпсіздік және сыбайлас жемқорлық жөніндегі комитеті төрағасының орынбасары (2010 жылғы 7 желтоқсаннан бастап). Саясаттану философиясының докторы (2003), доцент, Жаңа Әзірбайжан Партиясы Атқарушы хатшылығының саяси талдау және болжау бөлімінің бастығы , Әзірбайжан мемлекеттік мұнай және индустрия университетінің қоғамдық сенім кеңесінің төрағасы .

Азербайжан Республикасы Милли Мажлисінің Ол Әзірбайжан-Тәжікстанның парламентаралық байланыстар жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі, Әзірбайжан-Қазақстан, Әзірбайжан - Түркия, Әзірбайжан-Ресей, Әзірбайжан-Сауд Арабиясы, Әзірбайжан-Израиль, Әзірбайжан-Польша, Әзірбайжан-Иран арасындағы парламентаралық қатынастар жөніндегі жұмыс тобының мүшесі.

## Дереккөздер

Санат:Әзірбайжан Милли Мәжiлiсінің депутаттары
Васильевка

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**

* Васильевка – Ақмола облысы Сандықтау ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы ауыл.

**Ресей:**

* Васильевка – Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Зилайыр ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл.
* Васильевка – Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Васильевка – Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. 
* Васильевка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Васильевка – Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Васильевка – Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Кировское

* Кировское – Ақмола облысы Жақсы ауданындағы ауыл.
* Кировское – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы ауыл.
* Кировское – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Северный ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Маяк

* Маяк – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы ауыл.
* Маяк – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы ауыл.
Болатов

**Болатов** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Айдын Болатов - "Еңбек Қызыл Ту орденді" мұнайшы.
* Жамалбек Болатов – филология ғылымының докторы, профессор.

* Мырзатай Үйсінбайұлы Болатов – педагог, журналист, әуесқой сазгер.