open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Миссури (штат)

**Миссури** ( ) — АҚШ-тың ортаңғы батысында орналасқан штат. Тұрғыны 5&nbsp;595&nbsp;211 адамды құрайды (бұл көрсеткіш бойынша штат 17 орында, 2010). Астанасы — Джефферсон Сити, ірі қалалары — Сент Луис және Канзас Сити. Штаттың ресми лақапаты: «„Көрсет-маған“ штаты». Ұлттық құрамы:
* немістер — 23,5 %,
* ирландықтар — 12,7 %,
* «америкалықтар» — 10,5 %,
* ағылшындар — 9,5 %,
* француздар — 3,5 %.

## Тарихы

## Географиясы

## Экономикасы

## Тағы қараңыз
* Миссури штатының қалалары

## Сыртқы сілтемелер

* Missouri Historical Society, St. Louis
* State Historical Society of Missouri, Columbia 
* Missouri’s African American History
* Missouri State Tourism Office
* State and Local Government on the Net 
* Vital Records Information
* Census Data
* Missouri authors and literature  at the Southern Literary Review

Санат:Миссури
Воудэн (Айова)

**Воудэн** () — Айова штатының Хэнкок округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 19-86700.

## Тұрғыны
2020 жылы қала тұрғыны 188 адам құрады.

## Дереккөздер

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Айова қалалары
Санат:Хэнкок округы (Айова)
Federal Information Processing Standard

**Federal Information Processing Standard** (**FIPS**, ) — АҚШ-тың барлық азаматтық үкiмет мекемелері мен контрагенттерінің қолданысындағы АҚШ үкіметі жасаған ашық жарияланатын стандарттар. FIPS-тің көптеген стандарттары — өзге кең таралған стандарттардың (ANSI, IEEE, ISO, т. б.) өзгертілген нұсқалары болып табылады.

FIPS-тің кейбір стандарттарын АҚШ үкіметі жасаған. Мысалы, елдер кодтары, сондай-ақ DES (FIPS 46) және AES (FIPS 197) сынды криптографиялық стандарттар.

FIPS стандарттарының елдер мен аймақтар атауларын кодтауы ISO 3166 және NUTS стандарттарына ұқсайды.

## Сыртқы сілтемелер
* FIPS ресми сайты

Санат:Стандарттар
Симон Рив

**Симон Рив** - Британдық теледидар жүргізушісі. 2003-жылы 'Стан'-дарды қарсы алыңыздар деген бағдарламамен теледидар бетіне шығады.

## Биография

Батыс Лондонда туылып өседі.

## Сыртқы сілттемелер

* http://www.facebook.com/media/set/?set=a.187311241078.151486.526366078&type=3
* http://www.youtube.com/user/shootandscribble
Стан-дарды қарсы алыңыз

**Стан-дарды қарсы алыңыз** - 2003-жылы жарық көрген Симон Ривтің деректі фильмі. BBC арқылы хабарланады. Рив бұл фильмде Орталық Азия республикалары  арқылы атап айтсақ: Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан мемлекеттері арқылы саяхат жасайды.

## Сыртқы сілттемелер
* Стан-дарды қарсы алыңыз, 1-бөлім: Қазақстан мен Қырғызстан
* Стан-дарды қарсы алыңыз, 2-бөлім: Өзбекстан мен Тәжікстан

Санат:Телевидение
Питер Джексон

**Пи́тер Роберт Дже́ксон** (); 31 қазан, 1961, Пукаруа-Бэй, Жаңа Зеландия) — Жаңа Зеландиялық кинорежиссёр, сценарист және кинопродюсер. «Сақиналар әміршісі» және «Хоббит» трилогияларының режиссері ретінде танымал.

## Өмірбаян
Питер Джексон  1961 жылда 31 қазанда Пукаруа-Бэй, Жаңа Зеландияда дүниеге келдi. Бала кезінде Питер суретке түсiруге жақсы көрдi, сондықтан достардың ата-аналары оған әуесқойлық кинокамераны сыйға тартты. Бұл  жаңа бастамасы болды.........

## Фильмография

## Сыртқы сілтемелер
*  
*  Питер Джексонның биография және фильмография  
* Питер Джексон Лентапедиға 
* «The Vintage Aviator» Компаниясы  

Санат:Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (продюсерлер)
Санат:Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері
Мал басын толықтыру

**Мал басын толықтыру** - әр түрлі себептермен табыннан шыққан малдың орнын толтыру. Мал басын толықтырудың екі жолы бар: біріншісі - өз төлінің есебінен толықтыру, екіншісі - қажетті малды сырттан сатып алу.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Мал жаю

Мал жаю - малды жайылым отымен өрістете отырып азықтандыру. Жайылымдағы малды қалай болса солай өрістетпей, белгілі тәртіппен жаяды. Алдымен малды өрістететін шаруашылық жайылымдарының маусымын және күнделікті кезегін белгілеп, олардың жыл және маусым бойындағы айналымын  көздестіреді. Жайылымда жайлатын мал басын есептеп, олардың бір жағынан жайылым отын тықырлап жеп тұяқтарымен тоздырмай, екінші жағынан, гельминттік құрттарды жұқтырмас үшін бір учаскедегі жаю мерзімін 7-8 күнмен шектейді (бұл мерзімде гельминттердің жұмыртқалары жетіліп үлгермейді). Жайылым учаскесінде де малды жаппай қаптатпай, бір шетінен бастап, бірыңғай айнала жайылуын қадағалайды.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Жаңа шиебөрілер

***Жаңа шиебөрілер: Рамзи Юсуф, Осама бин Ладен, және терроризмнің болашағы*** бұл Симон Ривтің 1998-жылы Нью Йорк Таймс баспасынан жарық көрген кітабы. 

Кітап мазмұны бойынша 1980-жылдары Совет өкіметіне қарсы соғысқан бірнеше мың ауған әскерлері кейіннен халықаралық терроризмді бастаушылар болып есептеледі. Бұл топтардың негізгі бөлігі кейіннен әл-Қайда тобының негізгі бөлімін құрайды. 

New Jackals, the
Араукария

АРАУКАРИЯ (АRAUCARIA) – өзінің ине секілді қылқанды жапырақтарымен көпке таныс өсімдік. Оның «үй шыршасы» деген қосымша аты бар. Үй жағдайында өте жай өседі. Мәдени түрде өсіріліп жүрген түрлерінің басым көпшілігі “Чили араукариясы” (Araucaria araucana). Ол табиғатта Аргентинаның Чили тауларында өседі, биіктігі 50 метрге дейін жететін алып ағаш. Табиғаттағы араукарияның бір бұтағының ұзындығының өзі 6-7 метр және қылқандары да жуан болады. Ғалымдардың пайымдауынша араукария 2000 жылға дейін өмір сүреді. Ол мәдени түрде қолданысқа 1795 жылдан бастап еніп, өсіріліп келеді. Еуропа халқы араукарияны «Жаңа жыл шыршасы» ретінде көп қолданады және қала көгалдандыруға да пайдаланады. Ал, ол еліміздің гүл мәдениетіне жаңадан енген, әлі де болса кең таралып үлгермеген экзотикалық өсімдік болып саналады.  
Тіке түскен күн көзінен сақтау қажет, жарық және алакөлеңкеде өседі.

Ауа температурасы жыл мезгіліне қарамастан 16-18 0С-тан төмен болмауы қажет.

## Суғарылуы:
Топырағының үнемі ылғалды болып тұрғанын қаламайды. Сол себепті сирек суғарған жөн. 
## Ылғалдылығы:
Үй жағдайындағы араукарияны жасанды жолмен ылғалдандырып отыру қажет. Ол үшін күніне бір рет қылқандарына су бүркіп тұрса жетіп жатыр.  
## Қоректендірілуі:
Көктем, жаз кездерінде екі аптада бір рет органикалық тыңайтқышпен қоректендіріп тұрса, қылқанының түсі қанық болады. 
## Аурулары:
Ауа мөлшеріден тыс құрғап кеткен жағдайда  төменгі қылқандары сарғайып түсе бастайды. Ауруға көп шалдықпайды. Өте сирек жағдайларда ғана тамырына құрт түсуі мүмкін.
## Көбейтілуі:
Арнайы мамандар болмаса, үй жағдайында көбейту қиын. Сондықтан дайын көшетін сатып алған тиімді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Қылқан жапырақтылар
Стэйплс Центр

**«Crypto.com-арена»** (, 1999—2021 ж.ж. — «**Стейплс центр**» ()) — 1999 жылы Калифорниядағы (АҚШ) Лос-Анджелес қаласында ашылған көпфункционалды спорттық кешен. Los Angeles Convention Center жанында орналасқан. Түрлі спорттық жарыстар мен көпшілік шаралар өткізілетін қаланың бас орталығы болып табылады.

## Архитектурасы
«Стейплс Центр» 88 257,9 м2 аумағын алып жатыр. Аренаның өлшемдері 61,0 м. 28,7 м-ге құрайды. Аренаның биіктігі 45,7 м. Сыйымдылығы концерттер үшін 20 000 , баскетбол жарыстары үшін 18 997, хоккей және футбол жарыстары үшін 18 118 орынды құрайды.

## Тарихы
Аренаның құрылысы 1998 жылы басталып, 1999 жылы аяқталды. Құрылыстың құны $375 миллионды құрады. Ашылу салтанаты 1999 жылдың 17 қазанында өтті, шараға Брюс Спрингстин және E Street Band қатысты.

Жыл сайын «Стейплс Центрде» шамамен 4 000 000 адам келетін 250-ге жуық шаралар өткізіледі. Құрылыстан кейін, аренада 6  ҰБҚ (NBA) финалдық сериялары, 3 WNBA финалдық сериялары, Мәнерлеп сырғанаудан АҚШ чемпионаты, 52 Ұлттық Хоккей Лигасының барлық жұлдыздар жарысы, ҰБҚ барлық жұлдыздар жарысы 2004 жылы, Sony Ericsson Championships 2002 жылдан  2005 жылға дейін, 2000 жылы Latin Grammy Awards алғашқы тапсыру рәсімі, 2000 жылдан Грэмми, Мәнерлеп сырғанаудан әлем чемпионаты 2009, X Games 2003 жылдан, көптеген концерттер мен боксшылардың жекпе-жектері өткізіледі. *[[Рестлмания 21 (реслинг)|21 Рестлмания]]* өткізу кезінде келушілер саны рекордтық 20 193 адамды құрады. Бұл рекорд Мосли Шейн және Антонио Маргарито жартылай орта салмақтағы боксшыларының жекпе-жегі кезінде . Бұл жекпе-жекті көруге 20 820 адам жиналды. Сонымен қатар «Стейплс Центрде» Pay-Per-View (ППВ) *Unforgiven 2002*, *Judgment Day 2004*, * [[No Way Out|No Way Out 2007]]*, *[[SummerSlam (2009)|SummerSlam 2009]]*, *[[SummerSlam (2010)|SummerSlam 2010]]* және *[[SummerSlam (2011)|SummerSlam 2011]]*, сонымен бірге WWE-нің басқа көптеген шоулары.

2009 жылдың 7 шілдесінде  «Стейплс Центрде» Майкл Джексонмен қоштасу рәсімі өтті.

## Сыртқы сілтемелер
* Стейплс-центр

Санат:АҚШ мұз ареналары
Афеляндра

**Афеляндра** () – Acanthaceae тұқымдасына жататын бір не көп жылдық лиана тәрәздә өсімдіктер туысы. Афеляндра туысында 200-ге тарта түрі бар **афеляндра** тропикалық өсімдік болып саналады. Бұл өсімдіктің гүлі және сары жолақ жапырақтары өте әдемі. Бойының биіктігі 30-50 см аралығында болады. Өсуі өте жай. Көктем немесе жаз кезінде 6-8 апта аралығында гүлдейді. Сабақ басында алдымен сары түсті, ұзындығы 10-15 см-лік қауырсыны пайда болады. Гүлі осы қауырсынның ішінен өсіп шығады. Жақсы күтім көрсетілсе афеляндра 6-7 айдан соң қайталап екінші рет гүлдейді. Гүлдемеген кезінде де ала жапырақтары гүл секілді жайқалып тұрады. 
## Жарығы:
Жарықтың жақсы түскенін қалайды. Жарық мол болса, жапырағының көлемі де үлкен, гүлі де көп болады. Бірақ, тіке түскен күн сәулесінен жапырағының ұштары қоңырқай тартып, қурап кетеді. 
## Жылуы:
Ауа температурасы қыста 150С-дан төмен болмауы керек.
## Суғарылуы:
Қыста азырақ, жазда молынан суғарады. Гүлдеген уақытта топырағының құрғамағаны абзал.  
## Ылғалдылығы:
Ауа құрғап кеткен жағдайда жапырақтары кішірейіп, түсіп қалады. Тропикалық өсімдік болғандықтан ылғалдылықты көп қажет етеді. Күніне бір рет жапырағына су бүркіп тұру керек. 
## Қоректендірілуі:
Қоректік зат жетіспеген жағдайда өсімдік гүлдемейді, өсімі жай болады. Сондықтан екі аптада бір рет гүлдейтін өсімдіктерге арналған тыңайтқышпен қоректендіру қажет.
## Аурулары:
Жел өтінен сақтау керек. Жел өтінде қалса жапырақтарын түсіреді. 
## Көбейтілуі:
Қалемшелеу және тұқымы арқылы көбейтеді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Қос жарнақтылар
Вашингтония

ВАШИНГТОНИЯ  (WASHINGTONIA) – пальма тұқымдасына жататын бөлме өсімдігі. Атауы АҚШ Президентінің құрметіне қойылған. Отаны – Оңтүстік Калифорния. Өте жылдам өседі, өз отанында биіктігі 20-30 метр болады. Табиғатта гүлдейді, бірақ бөлмеде өскен вашингтония гүл жармайды. Жапырақтарының әдемілігіне бола жоғары бағаланады. Өз отанында оның тұқымдарынан ұн дайындаса, сабақтарынан арқан, жіп иіреді. Қазақстанда бұл гүлді қыста үй жағдайында, жазда гүлзарларға егеді. Суыққа төзімді әрі күтімі жеңіл болғандықтан, көбінесе кеңселерде жиі қолданады. Вашингтония салқын жерде өңін жоғалтпастан жайқалып өсіп тұра береді.
## Жарығы:
Күн сәулесі жақсы түсетін, жарық, кең жерге қою керек. Жазда аулаға шығарып қойса  да болады. 
## Жылуы:
Қыс айларында салқын жерде өсе береді, бірақ ауа температурасы 8-10&nbsp;°C-ден төмен болмауы керек.
## Суғарылуы:
Жазда жиі, қыс кезінде сирек суғарылады. 
## Ылғалдылығы:
Жапырақтарына су бүркіп тұру қажет. 
## Қоректендірілуі:
Органикалық және минералды тыңайтқышпен айына екі рет қоректендірген жөн, қыс айларында қоректендірілмейді. 
## Аурулары:
Жақсы күтім жасалмаса, жапырақтарында зиянкестер пайда болады. Оларды «Актара» деген арнайы дәрімен (10 л суға 1 г) емдейді. 
## Көбейтілуі:
Тұқымы арқылы көбейтіледі. Топырақ температурасы 25-30&nbsp;°C деңгейінде болса, 45-60 күнде өніп шығады. Тұқымы арқылы көбейту қиын жұмыс. Сондықтан жас көшетін сатып алуға кеңес береміз.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Пальмалар
Врезия

**Вриезия** () – бромелиялар тұқымдасына жататын  эпифитті әдемі гүлді өсімдік. Отаны  Орталық және Оңтүстік Америкамен Антил аралдары. Табиғатта  250-ге жуық түрі белгілі. Отанында табиғатта өскенімен, біздің елде үй жағдайында өсіріледі. Жапырақтарының ұзындығы  50-70 см, ені 5-6 см. Жапырақтары тығыз жанаса орналасып, құмыра пішіндес қуыс құрайды. Қуыс өзегінен тік өскен гүлсидамының басында қызыл-сары масаққа ұқсас керемет әдемі гүлсағағы 4-5 ай бойы  тұрады. Гүлсағағына өсіп шыққан гүлі тез арада гүлдеп, түсіп қалады. Гүліне қарағанда ұзақ уақыт әдемі боп тұратын гүлсағағына бола көп өсіреді. Барлық бромелиялар сияқты вриезия да өмірінде бір-ақ  рет гүлдейді. Гүлдеп болған соң, солған гүлсағағын  гүлсидамымен кесіп алып тастап, құмыра пішіндес әдемі жапырақтарын жаңа топыраққа отырғызу керек. Біраз уақытта жанынан жас өскіндері өсіп шығады. Жас өскіндерін биіктігі аналығының ортан белінен асқан кезде ғана бөліп, жаңа түбекке отырғызады. Одан ертерек бөлсе тамырланып үлгермейді. Жас өскіндеріне дұрыс  күтім жасалынса, бір-екі жылда гүлдейді. 
## Жарығы:
Алакөлеңкеде жақсы өседі.  Егер күннің тіке түскен сәулесінен қорғаса, жарық жерде де өсе береді. 
## Жылуы:
Қысы-жазы  жылылықты жақсы көреді. Қыста температура 18&nbsp;°C-дан төмен болмағаны абзал.
## Суғарылуы:
Гүлдеп тұрған мезгілінде құмыраға ұқсас гүл сағағының ішіне тұндырылған су құйып, ішіндегі суды айына бір рет ауыстырып тұру қажет. Ал топырағын аз мөлшерде, дымқылдап қана құяды. Гүлдеп болған соң, тек топырағына ғана су құйып тұру керек.
## Ылғалдылығы:
Ылғалды жақсы көреді. Гүлдеп тұрған кезінде гүлін қалқалап барып су бүрку қажет.
## Қоректендірілуі:
Көктем және жаз айларында арнайы бромелді гүлдерге арналған тыңайтқышпен қоректендіреді. 
## Аурулары:
Ауру мен зиянкестерге көп шалдыға бермейді. Дұрыс баптамаған кезде жапырақтары сарғайып, дақтар пайда болып өзгеріске ұшырауы мүмкін. Оның себебі, артық немесе жеткіліксіз суғарылуы, күннің тік түскен сәулелерінің күйдіріп жіберуі және т.с.с..
## Көбейтілуі:
Жанама өскіндері арқылы көбейтіледі.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Бромелиялар
Гардения

Гардения () – рияндар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Отаны Оңтүстік Америка, Қытай және Үндістан. Табиғатта мәңгіжасыл бұтақты өсімдік болып табылады. 250-ден астам түрлері бар. Бөлме өсімдігі ретінде гарденияның Gardenia jasminoides деген түрі кең таралған. Бойының биіктігі 45-50 см жетеді. Жапырақтары жылтыр жасыл түсті, ұзындығы 10 см болады. Гүлдері сабақ басына  4-6 данадан жинақталған, диаметрі 5-7 см, жай және гүлпарлы. Гүлдерінің керемет хош иісі бар. Жазда немесе күзде гүлдейді. Гүлдеу кезеңінің басында гүлінің түсі аппақ болады да, біртіндеп сарғыштанып кетеді. Негізінен гарденияның күтіміне көп шыдамдылық пен еңбек қажет. Ол қышқыл топырақта молынан гүлдейді. 
## Жарығы:
Жарық жерде мол гүлдеп, жақсы дамып өседі. Тік түскен күн сәулесінен қорғау қажет.
## Жылуы:
Гардения жылуды ұнатады. Қыста 16&nbsp;°C-дан төмен болмағаны дұрыс.
## Суғарылуы:
Көктем мен жаз кездерінде молынан, ал қыста сирек суғарады. Суғаратын суы бөлме температурасына сәйкес болуы керек. Топырағының тым ылғалды немесе тым құрғақ болғанын қаламайды. 
## Ылғалдылығы:
Жапырағына жиі су бүркіп тұру керек.  Гүліне су бүркуге болмайды, су тамшыларынан күлтелеріне дақ түседі. 
## Қоректендірілуі:
Наурыз айынан тамыз айына дейінгі аралықта екі аптада бір рет құрамында калийі бар, арнайы гүлдейтін гүлдерге арналған  тыңайтқышпен қоректендіріледі. 
## Аурулары:
Гарденияларға өсімдік биті әуес келеді. Зиянкес байқалған кезде бірден өсімдікті «Фитоверм», «Децис», «Актелик», «Инта Ви» деген инсектецидтермен емдейді. Ал, аурулары дұрыс күтім 
жасалмаған жағдайда пайда болады.
## Көбейтілуі:
Көктем, жаз кездерінде қалемшесі арқылы көбейтеді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Рияндар
Аспидистра

**Аспидистра** () – қасқыржемдер тұқымдасына жататын аспидистраның мәдени түрге енгеніне біраз уақыт болды. Көбінесе оны меруерт гүлімен шатастырып жатады. Алайда аспидистра мен меруерт гүлінің айырмашылығы жер мен көктей. Үй жағдайында жиі өсірілетін аспидистраның жапырағы ұзын (50 см), түсі қою жасыл, қабығы жылтыр болады. Жапырағының ұзындығына бола оны «Биік аспидистра» (Aspidistra elatior) деп атайды. Үй жағдайында терезе алдын және үстел үстін көмкеруге қолданады.

## Жарығы:
Жарықты жақсы көреді, алакөлеңкеде де өсе береді.

## Жылуы:
Қыста ауа температурасы 15&nbsp;°C-дан төмен болмағаны дұрыс.
## Суғарылуы:
Көктемнен күзге дейін топырағын құрғатпай жиі суғару қажет. Қыста суғару азайтылады. 
## Ылғалдылығы:
Ауаның құрғақ болғанына аспидистра гүлі шыдамды келеді. Бірақ, құрғақтық ұзақ уақытқа созылмауы қажет. Ұзақ уақыт құғақ жағдайда тұрса жапырақтары ширатылып кетуі мүмкін. Сондықтан жапырақтарына су бүркіп тұрған пайдалы.
## Қоректендірілуі:
Көктемде және жазда екі аптада бір рет әдемі жапырақтыларға арналған сұйық тыңайтқышпен қоректендіру қажет.  
## Аурулары:
Аспидистра ауруға көп шалдықпайды. 
## Көбейтілуі:
Түбін бөлу және тұқымы арқылы көбейтеді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Қасқыржемдер
Гимнокалициум

ГИМНОКАЛИЦИУМ (GYMNOCALYCIUM) – кірпігүлдер тұқымдасына жатады. Отаны Оңтүстік Америка. Боливия, Уругвай, Парагвай, Оңтүстік Бразилия мен Аргентинада  100-ден аса түрлері таралған. Табиғатта көлемі өте үлкен болғанымен, бізде үй жағдайында олардың көлемі  2,5 см-ден 30 см аралығында, түсі жасыл, барлығының пішіні шар тәрізді, бірақ шар пішінінің үстіндегі қырлары әртүрлі болып келеді.  Көп түрлері  2-3 жылдан кейін-ақ гүлдей береді. Гүлдері сабақ басында орналасқан. Тікенекті өсімдіктен сондай керемет әдемі  гүл шығатыны таңқалдырарлықтай.  Түсі ақ, күлгін, сары  және аралас түсті болып келеді. Гүлдеу мерзімі 10 күнге созылады. Барлық кірпігүлдер сияқты гимнокалициумның да күтімі жеңіл болғандықтан,  үй жағдайында өсіру оңай. Бірақ әдемі гүлін көру үшін, қыс айларында демалыс беріп, суғаруды тоқтатып, құрғақ, жарық бірақ салқын жерге орналастыру  қажет. Қазіргі кезде жасанды егу жолдарымен шығарылған  Михановичтің  гибридталған гимнокалициумдары қолданыста көбірек кездеседі. Бұл гимнокалициумдардың түсі сары, қызыл, қызыл-сары болып келеді.
## Жарығы:
Жарық жерді ұнатады, тіке түскен күн сәулесіне шыдамды.
## Жылуы:
Қыс айларында  8-10&nbsp;°C салқындылық қажет, егер осы температуралық жағдай сақталмаса, гүлдемей қояды.
## Суғарылуы:
Көктемде және жазда жиі суғарады. Күзден бастап суғаруды қысқартады. Қыс айларында мүлдем суғармайды.
## Ылғалдылығы:
Ылғалдылықты қажет етпейді.
құрғақ ауаға төзімді. Су бүркуді қажет етпейді. Дегенмен де тазарту мақсатында су бүркіп жапырақтарын жуып немесе дымқыл матамен сүртіп тұру қажет.
## Қоректендірілуі:
Көктем, жаз айларында кірпігүлге арналған тыңайтқышпен қоректендіреді. 
## Аурулары:
Ауру мен зиянкестерге шалдыға бермейді. Дұрыс күтім жасалса мүлдем ауырмайды.
## Көбейтілуі:
Оңай жолы жанама өскіндері арқылы көбейту, тұқымы арқылы да көбейтуге болады.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Кактустер
Гиппеаструм

Гиппеаструм () – амариллистер тұқымдасына жататын пиязшық өсімдік. Отаны – тропикалық Америка. Табиғатта 75-тен аса түрі бар.  Жапырағы ұзын сүйір, жылтыр, түсі  ашық жасылдан қою жасылға дейін. Гүлі биік гүлсидамының басында қолшатыр тәріздес, 2-5 дана аралығында  орналасқан. Гүлдері ірі, түтікшесінің ұзындығы  20 см болса, диаметрі 25 см болады.  Түсі түріне байланысты әртүрлі. Гиппеаструмның  пиязшықтары жиырма жылға дейін жақсы өсіп, өне береді.   Гиппеаструмның күтімі де қиын емес. Ең бастысы түбегін дұрыс таңдау керек. Көлемі үлкен ыдысқа отырғызса, өсімдік көп балапандар шығарады да, бірақ гүлдеуі нашарлайды, сондықтан  түбегінің диаметрі пиязшықтан 2-3 см-ге ғана үлкен болуы керек. Топырағы құнарлы болғаны абзал. Арнайы  күтім жасағанда, гиппеаструм жылына екі рет гүлдейді.
## Жарығы:
Жарық жерді ұнатады, тіке түскен күн сәулесіне шыдамды, жазда аулаға шығаруға болады.
## Жылуы:
Демалу кезеңінде көлеңке, салқын жерге, басқа уақыттарда  22-25&nbsp;°C жылы жерге орналастыру керек.
## Суғарылуы:
Гүлдеп болған соң, гүлсидамын солған гүлімен бірге кесіп тастайды да, суғаруды азайтады. Қыркүйек айының соңына қарай  жапырағы түгелімен сарғайған кезде ғана, жапырағын кесіп тастап, суғаруды тоқтатады (жапырақтары солмай тұрып жұлып тастауға болмайды, жапырақтағы нәр қайтадан тамыртүйнегіне баруы керек). Тек айына бір рет, түбегінің астындағы ыдысқа су құйып ылғалдандырып қана қою керек. Қазан, желтоқсан айларында қараңғы, құрғақ, 10-12&nbsp;°C салқын жерде сақтау керек. Қаңтар айынан бастап 22-25&nbsp;°C жылы  жерге шығарып, біртіндеп суғара бастайды.
## Ылғалдылығы:
Жапырақтарына су бүркіп, ылғалдандырып, тазалап тұрған абзал.
## Қоректендірілуі:
Гүл түйнегі пайда болғаннан бастап аптасына бір рет арнайы гүлдейтін  гүлдерге арналған сұйық тыңайтқышпен жапырағы сарғайғанға дейін  қоректендіру қажет. 
## Аурулары:
Кене, қалқанқоңыз және жер құрты пиязшығын зақымдауы мүмкін. Оларға қарсы инсектицидтер қолданады. Ауруына қарсы фунгицидтер қолданады.
## Көбейтілуі:
Пиязшығын бөлу немесе жанама өскіндері арқылы көбейтеді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Амариллистер
Гусмания

**Гусмания**  () – бромелиялар тұқымдасына жататын эпифитті  өсімдік. Отаны - Оңтүстік Америка. Бразилия, Венесуэла, Орталық Америка аймақтарында таралған. Гусмания деген атауы - 1802 жылы ең алғаш осы өсімдікті сипаттағаны үшін испан ботанигі  Анастасио Гусманның құрметіне қойылған. Табиғатта 130-ға жуық түрі белгілі. Отанында табиғатта өскенімен, Қазақстанда үй жағдайында ғана өсіріледі.
Жапырақтарының ұзындығы 40-50 см, ені 5 см болады. Гүлсидамының  биіктігі 30 см-ге жетеді. Жапырақтары тығыз жанаса орналасып, құмыра пішіндес қуыс құрайды. Қуыс өзегінен  тік өскен гүлсидамының жапырақтарының түсі түрлеріне қарай сары, қызыл, күлгін, қою қызыл  болып, жайқалып тұрған гүлге ұқсайды. Гүлсидамы 4-5 ай бойы тұрады. Гүлі гүлсидамының ішіндегі гүлсағақтарынан шығады. 
## Жарығы:
Алакөлеңкеде өседі. Күннің тіке түскен сәулесінен қорғаса жарық жерде де  өсе береді.
## Жылуы:
Барлық бромелиялар сияқты жылылықты жақсы көреді.  Қыста температура 15&nbsp;°C-тан төмен болмағаны жөн.  ъ
## Суғарылуы:
Гүлдеп тұрған мезгілінде құмыраға ұқсас гүл сағағының ішіне тұндырылған су құйып, ішіндегі суды айына бір рет ауыстырып тұру қажет. Ал, топырағына аз мөлшерде, дымқылдап қана құяды. Гүлдеп болған соң, тек топырағына ғана су құйып тұру керек.
## Ылғалдылығы:
Су бүркіп тұрған абзал
## Қоректендірілуі:
Мамыр айынан тамыз айына дейін арнайы бромелияларға арналған тыңайтқышпен айына бір рет қоректендіреді. Ал, жалпы гүлдерге арналған тыңайтқышты қолданғанда, басқа гүлдерге құятын мөлшерден  екі  есе аз мөлшерде  қолдану қажет. 
## Аурулары:
Ақ ұнтақ құрты, өрмекші кенесі, өсімдік биті зиянкестерінің әсерінен ауруы мүмкін. Суды көп мөлшерде құйып, артық суғарғаннан саңырауқұлақ ауруларына шалдығуы мүмкін. Дұрыс күтім жасалса ауруға шалдықпайды.
## Көбейтілуі:
Тұқымы арқылы көбейту ұзақ уақыт алатындықтан, жанынан өсіп шыққан жанама өскіндері арқылы көбейткен жөн.  
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Бромелиялар
Дәмжапырақ

**Дәмжапырақ** немесе **Лавр** () - Лавр тұқымдасына жататын субтропикалық мәңгі жасыл ағаштар не бұталар тегі. Көбіне Жерорта теңізінің жағалауынан таралған. Мәңгіжасыл, бұтақты өсімдіктерге жатады. Гүлдері ақ түсті, ұсақ, ерекше әдемі емес, жапырақтары қатты, қабықты болып келеді. Дәмжапырақтың жапырақтары ежелден Грекия елінде жеңістің, даңқ пен ұлылықтың белгісі ретінде жоғары бағаланады. Оның құрамында эфир майы, цинеол, капрон, сірке қышқылы бар. Табиғатта өсетін  дәмжапырақты  көптеген ауруларды емдеуге қолданады. Отанында табиғатта өссе, Қазақстанда дәмжапырақтың Laurus nobilis деген түрін үй жағдайында өсіреді. Жапырағының ұзындығы  10 см. Тәбет ашатын қасиеті үшін, жапырақтарын тағамға қосады. Көктем кезінде гүлдейді. Гүлінің түсі ақ, алтын түстес.  Күтімі өте жеңіл, шыдамды, ауруларға шалдыға  бермейді. Ағаш секілді үлкен  болып кететіндіктен, сабақтарын кесіп, бойының  биіктігін белгілі бір қалыпта сақтауға болады. 
## Биологиялық сипаттамасы

Жапырағы кезекті орналасқан, қалың, беті жылтыр. 
Гүлі ұсақ ақшыл сары, шатыр тәрізді гүл шоғырына жинақталған. 
Жемісі қара көк, бір тұқымды.
## Жарығы
Жарық және алакөлеңкелі жерде де өсе береді.
## Жылуы
Қыста температура 12-15&nbsp;°C - дан төмен болмағаны дұрыс. 
## Суғарылуы
Қыс кезінде сирек, жаз бен күз аралығында мол суғарады.
## Ылғалдылығы
Жапырақтарына  күнделікті су бүркіп тұрған жөн. 
## Қоректендірілуі
Көктем және жаз айларында арнайы тыңайтқышпен айына бір рет қоректендіру қажет.
## Аурулары
Жапырақтары шаң болып кетсе, зиянкестерге шалдығуы мүмкін.
## Көбейтілуі
Тұқымы, қалемшесі, өскіндері арқылы көбейтуге болады
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер

Санат:Дәмжапырақтар тұқымдасы
Дизиготека

**Дизиготека** () – аралия туысына жататын бір не көп жылдық лиана тәрәздә өсімдіктер туысы. тұқымдасына жатады. Отаны -  Полинея мен Жаңа Каледония маңындағы аралдар. Ол мәңгіжасыл, ағаш тектес өсімдік. Табиғатта 17 түрі белгілі. Қазақстанда Dizygotheca elegantissima және Dizygotheca veitchii  деген түрлері үй жағдайында өсіріледі. Dizygotheca elegantissima жапырақтары қою жасыл түсті, жіңішке,  ұзыншақ, жиектері аратісті болып келеді, саусақтың саласы секілді сабақ басында тарамдала орналасқан. Сабақтың ұзындығы 40 см болады. Dizygotheca veitchii  жоғарыда сипаттаған түріне ұқсас, тек жапырағы жалпақтау, жиектері ирек толқынды боп келеді. Дизиготеканың сабақтың жоғарғы жағында орналасқан ұсақ гүлдері ерекше әдемілікке ие емес. Үй жағдайында дизиготека сирек гүлдейді. 
## Жарығы:
Жарық мол түсетін жерге орналастыру керек. Жарық аз болса, түсі әрсізденіп кетеді.  
## Жылуы:
Жылу сүйгіш, қыс кезінде температура 17-18&nbsp;°C-ден төмен болмағаны жөн. Жел өтінен сақтау қажет. Ауа температурасының бірден, күрт өзгеруіне шыдамсыз, жапырақтарын түсіріп тастайды.
## Суғарылуы:
Көктемнен күзге дейін молынан, қыста азырақ суғару керек. 
## Ылғалдылығы:
Күнделікті су бүркіп, жапырақтарын ылғалдандырып тұрғанды қажет етеді. 
## Қоректендірілуі:
Мамыр айынан тамыз айына дейін екі аптада бір рет арнайы тыңайтқышпен қоректендіреді. 
## Аурулары:
Көп жағдайда оны өсімдік биті мен кене зақымдайды. 
## Көбейтілуі:
Тұқымы және қалемшелері арқылы көбейтіледі. Арнайы фитогормондар қосып тамырландырған дұрыс.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Аралия тұқымдасы
Los Angeles Convention Center

right|thumb|300px|E3 көрмесі өткізілген кездегі кешеннің сыртқы көрінісі.
**Los Angeles Convention Center** — АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласындағы көрме кешені. Түрлі көрмелер мен конференциялар өткізілетін орны, әсіресе, Electronic Entertainment Expo (1995 - 2006 және 2009 - б.к.) және Greater Los Angeles Auto Show.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:АҚШ
Диффенбахия

**Диффенбахия** () – шаяноттар тұқымдасының 113 тегінің бірі. Өсімдік тегінің  атауы атақты австриялық ботаник Йозеф Диффенбахтың құрметіне қойылған. Отаны – Оңтүстік Америка. 

## Биологиялық сипаттамасы
Мәңгіжасыл, әдемі жапырақты өсімдік.  Диффенбахияның  52  түрі белгілі. Барлық түрлерінің жапырақтары үлкен, жалпақ, ерекше әдемі боп келеді. Түрлеріне қарай ұзындығы  35-70 см, ені  10-16 см көлемінде болады. Үй жағдайында гүлдемейді.  

Шырыны  улы. Сондықтан онымен жұмыс жасағанда қолыңызға арнайы қолғап кигеніңіз дұрыс. Диффенбахия үш жылда биік болып өсіп, астыңғы жапырақтарын түсіріп, өз көркін жоғалта бастайды. Сондықтан аталған уақыттан кейін оның үстіңгі сабағын кесіп тамырландырып, өсімдікті жаңартқан абзал. 

## Күтімі
* Жарығы: Жазда алакөлеңкелі жерде, қыста жарық жерде тұру керек. 
* Жылуы: Жел өтіне шыдамсыз. Температура 18ºC- тан төмен болмауы керек. 
* Суғарылуы: Көктем мен жазда молынан жиі, қыста сирек суғарады. 
* Ылғалдылығы: Жапырақтарын жиі жуып, су бүркіп тұру қажет. Ылғалдылық жетіспеген жағдайда жапырақтарының ұшы сарғайып, жиырылып қалады. 
* Қоректендірілуі: Мамыр мен тамыз айларының аралығында арнайы тыңайтқышпен қоректендіру қажет, қыста қоректендірілмейді.
* Аурулары: Ауа температурасы күрт өзгеріп, тұрақты болмаған жағдайда, жапырақтары түсіп қалады. 
* Көбейтілуі:  Қалемше  арқылы тамырландырып көбейтеді.

## Түрлері
thumb|left|260px| ''Dieffenbachia sp.''
Диффенбахияның  52  түрі белгілі.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Бақшада өсірілетін түрлері:
* . 
* . 
* . немесе  .
* .немесе  .

## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер


* "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Шаяноттар
Жүсіп сұлулығы

**Жүсіп сұлулығы** () – көпжылдық, шөптесін немесе жартылай бұтақты, қалақай тұқымдасына жататын өсімдік. Негізгі отаны - Азия, Ява аралдары. 150-ден астам түрі белгілі.  Ол өзінің түрлі-түсті ала жапырақтарымен бағаланады. Бірақ бір түсті түрлері де кездеседі. 
Жапырағы жүрек пішіндес және жиегі ара тісті, беті тегіс емес. Соңғы уақытта жіңішке,  жиегі жыртық жапырақты сұрыптарын өсіру үлкен сәнге айналды. Жаз, күз мезгілдерінде гүлдейді. Гүлдері айтарлықтай әдемі емес, шырақ секілді сабақ басында орналасады.  Жүсіп сұлулығын гүлі үшін емес, әдемі  жапырақтарына бола өсіреді. Бір жылдық түрлеріде бар. Бір жылдық түрлерін көгалдандыруда  қолданады, күз кезінде  алып тастап, көктемде қайтадан орнына жаңа өскіндерін егеді. Бөлмедегідей, аулада да топтасып тұрғанда, немесе жол жиегіне еккенде әсем көрінеді.

## Жарығы:
Жарықта жақсы өседі. Жарық жетіспеген жағдайда сабағы майысып, жапырақтары  қанық түстерін жоғалтып, бозғылданып  әрсіз болып кетеді.
## Жылуы:
Жылы температураны ұнатады. Қыста бөлме температурасы 120С  төмен болмау керек.  Ыстық күндері,  ауа ылғалдылығын молырақ жасау қажет.
## Суғарылуы:
Жаз айларында  молынан, қыста өсу процесі баяулайтындықтан  суды  азырақ құяды.
## Ылғалдылығы:
Жапырақтарына су бүркіп тұрады
## Қоректендірілуі:
Минералды немесе органикалық қорекпен тыңайтады. Жапырағының әдемілігін сақтау үшін, азоты көбірек тыңайтқыш қолданады. Сатып алынған тыңайтқыштың белгілі мөлшерін  сумен араластырып (қорап сыртында нұсқауы тұрады) көктем – жаз  мезгілдерінде екі аптада бір рет қоректендіріп тұрады. 
## Аурулары:
Көбінесе өсімдік битімен ауырады. Оған қарсы инсектицидтер қолданады.
## Көбейтілуі:
Қалемше арқылы көбейтеді. Сонымен қатар тұқымы арқылы да көбейтуге болады. Бірақ қалемшелеп көбейткенге қарағанда, біршама қиынырақ және тұқымынан өсіп шыққан жүсіптің сұлулығы, бастапқы түрінен өзгеше болып шығуы мүмкін.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Еріндігүлділер
Замиокулькас

**Замиокулькас** () – шаяноттар тұқымдасының  113 тегінің бірі.

## Таралуы
Отаны – Африканың шөлді аймақтары. Суккулентті өсімдіктерге жатады. Замиокулькас та басқа суккулентті  өсімдіктер  сияқты, шөлді жерлерде өсетіндіктен, бойына  суды  етті жапырағында, сабағында, тамырында жинау қасиеті қалыптасқан. Табиғатта ол бойына жинаған суды,  қуаңшылық уақыттарда пайдаланады. 

Бізде, Қазақстанда  бөлме гүлі ретінде өсіреді. 

## Биологиялық сипаттамасы
Сабақтары тік  ұзын, жуан етті  болып келеді  Жапырақтары қатты, балауыз жалатқандай жылтыр, сабағында қатарласып орналасқан.  Үй жағдайында өте сирек гүлдейді. Гүлі собыққа ұқсас, әрсіз. Өсімдіктің төмен жағында орналасқандықтан, аса байқалмайды. Замиокулькасты әдемі жапырақтары  үшін өсіреді.  Күтімі өте жеңіл. Тек оның суккулентті екендігін ескеріп,  байқап суғару қажет. Ауруларға аса шалдыға қоймайтын, төзімді өсімдік. 

## Күтімі
* Жарығы: Алакөлеңкеде  де, жарықта да жақсы өседі. Күннің көзіне де шыдамды, тек жаздың ыстық күндерінде ғана  тік түскен күн сәулесінен қалқалау  қажет.
* Жылуы: Бірқалыпты жылуды қалайды, қыста  120С төмен болмағаны абзал.
* Суғарылуы: Молынан бір рет суғарып алып, топырағын келесі суғарғанға дейін жақсылап құрғатып алу керек.
* Ылғалдылығы: Құрғақшылыққа шыдамды, бірақ жапырақтарын шаң-тозаңнан тазарту мақсатында су бүркіп тазалап тұру қажет.
* Қоректендірілуі: Кірпігүлге арналған тыңайтқышпен айына бір рет қоректендіріп тұруға болады. Қыста мүлдем қоректендірмейді.
* Аурулары: Артық суғарғанннан тамыры шіри бастайды.
* Көбейтілуі: Түбін бөлу  арқылы көбейтеді.

## Синонимдары
Синонимдары:
*  — Каладиум 
*  — Лоддиджес Замиокулькас 
*  — Замиокулькас ланцеттәрізді

## Галерея

PlantesFenetre2.jpg
Zamioculcas zamiifolia bluete1.jpg
Zamioculcas zamiifolia tuber.JPG
Zamikozelrol.jpg


## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 
*  
* «The Zamioculcas homepage»,

## Тағы қараңыз
* Ароид тұқымдасы

## Дереккөздер

"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Санат:Шаяноттар
Брюс Спрингстин

**Брюс Фредерик Джозеф Спрингстин** (; 23 қыркүйек 1949, Лонг Брэнч, АҚШ) — американдық рок - және фолк-музыканты, өлеңдер авторы. The Beatles , Элвис Пресли, Вуди Гатри, Пит Сигер, Эдди Кохрейн және Боб Диланның өлеңдерін тыңдаған.

Санат:Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Жүзжылдық

**Жүзжылдық** (алоэ, *Aloe*) –  асфоделдер тұқымдасына жатады. Туысында 350-ге жуық түрі бар. Африканың тропикалық аймақтары мен Мадагаскар аралында таралған. Сукулентке жататын өсімдік. Табиғатта оның шөптесін, бұта, ағаш және шырмауық түрлері бар. Отанында бұл өсімдік жылда гүлдейді.  Ал Қазақстанда бөлме гүлі ретінде өсірілетіндіктен, үй жағдайында өте сирек гүлдейді.  Жүзжылдық деп аталуы, жүзжылда бір гүлдейді дегеннен шыққан. Күтімі өте жеңіл. Жапырақтары шырынды, ұзын сүйір, қатты, қалың қабықты, шеттері өткір тікенді болып келеді. Шырынында бактерицидтік қасиеті өте жоғары болғандақтан, медицинада үлкен қолданыста. Ауа тазартудан да басқа өсімдіктерге қарағанда фитонцидтерді көп бөледі. Фитонцидтер – ауадағы бактерияларды жояды.
## Жарығы:
Жарық сүйгіш. Тіке түскен күн сәулесін қажет етеді. 
## Жылуы:
Қыста  10&nbsp;°C төмен болмауы абзал. Жарық жерге қою керек.
## Суғарылуы:
Жазда жиі, қыста сирек суғарады.
## Ылғалдылығы:
Құрғақ ауаға төзімді. Көктем-жаз айларында  аптасына бір рет су бүркіп тұрған абзал.

## Қоректендірілуі:
Кірпігүлге арналған тыңайтқышпен айына бір рет, ал қыста қоректендірмейді.
## Аурулары:
Ауруға сирек шалдығады. Сукулентке жататындықтан, артық суғарғаннан шіріп кету қаупі бар.
## Көбейтілуі:
Түбін бөлу арқылы көбейтеді.
## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танымдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

Санат:Шырыштар
No Way Out

**No Way Out (Жол жоқ)** — бұл  World Wrestling Entertainment (WWE) өткізетін реслинг шоулары. Алғашқы шоу 1998 жылы өткізілген. 

WWE No Way Out Коннектикутта орналасқан кәсіби күрес жарнамасы WWE ұйымдастырған Кәсіби көру ақысы (PPV) күрес шарасы болды. Ол алғаш рет 1998 жылы ақпанда сіздің үйіңізде PV-де 20-шы болып өткізілді және "Техастан жол жоқ" деп аталды. Ол 2000 жылдың ақпанында өзінің PPV ретінде оралды, іс-шараның атауы "шығу жоқ" деп қысқартылды және 2009 жылға дейін жыл сайынғы ақпан PPV ретінде жалғасты. 2008 және 2009 жылдардағы жарыстарға іріктеу камералық матч кірді. Өз кезегінде, No Way Out 2010 жылы Elimination Chamber деп аталатын жаңа жылдық PPV-мен ауыстырылды, бірақ тағы бір PPV No Way Out 2012 жылдың маусымында Capitol Punishment-ті ауыстыру үшін бір реттік іс-шара ретінде өткізілді. 2013 жылы "No Way Out" қайтадан тоқтатылып, орнына "Payback" қойылды.

Алғашқы төрт іс-шара жарнаманы World Wrestling Federation (WWF) деп те атаған кезде өткізілді. 2002 жылдың мамырында промоушен World Wrestling Entertainment (WWE) болып өзгертілді. 2002 жылы енгізілген брендтің кеңеюіне байланысты No Way Out тек SmackDown балуандарына арналған! бренд 2004 жылдан 2007 жылға дейін. 2007 жылдың сәуірінде WrestleMania 23-тен кейін брендке эксклюзивті төлем жүйесі тоқтатылды; No Way Out 2007 брендтің алғашқы кеңеюі кезінде брендке ғана тән жарнаманың соңғы PPV болды. "WWE" 2011 жылдың сәуірінде жарнаманың жетім атауына айналды, ал брендтің кеңеюі сол жылдың тамызында 2012 жылдың маусымында No Way Out бір реттік қайтарылғанға дейін аяқталды.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
Айова

**Айова** ( ) — АҚШ-тың орталық батысында орналасқан штат. Тұрғыны 2&nbsp;988&nbsp;046 адамды құрайды (2010).  Басқа штаттармен салыстырғанда жер көлемі жөнінен 26-шы, ал тұрғыны жөнінен 30-шы орында. Астанасы — Де Мойн, ірі қалалары — Сидар-Рапидс, Давенпорт, Су-Сити, Ватерлоо, Айова-Сити. Штаттың ресми лақапаты: «Сұңқар көзді штат».

## Тарихы

## Халқы
Ұлттық құрамы:

* немістер — 35,7 %,
* ирландықтар — 13,5 %,
* британдықтар — 9,5 %,
* «америкалықтар» — 6,6 %,
* норвегтер — 5,7 %,
* нидерландықтар — 4,6 %,
* шведтер — 3,3 %
* даниялықтар — 3,2 %.

## Географиясы

## Экономикасы

## Тағы қараңыз
* Айова штатының қалалары

## Сыртқы сілтемелер
* Айова штатының суреттері 

Санат:Айова
Санат:АҚШ штаттары
Билбо Беггинс

thumb|right|200px|
**Билбо Беггинс** ( — хоббит және «Сақиналар әміршісі» Джон Р. Р. Толкиенның романды негізгі кейіпкері.

  
Фродо Бэггинстың ағайы. Ол Гэндальфтың жақын достарының бірі. Егер Гэндальф болмаса, Бильбо Бэггинс гномдармен бірге «Жалғыз тауға» сапар шекпей, Голлуммен танысыпай, оның сақинасын алмас еді.

## Дереккөздер

Санат:Толкин аңыздары кейіпкерлері
Санат:Хоббит повесті кейіпкерлері
Санат:Ойдан шығарылған саяхатшылар
Санат:Ойдан шығарылған жазушылар
Санат:Сақиналар әміршісі романы кейіпкерлері
Санат:Ергежейлілер
Санат:Көзге көрінбеу қасиеті барлар
Санат:Ойдан шығарылған ұзақ жасаушылар
Санат:Кейіпкерлер 
Санат:Фэнтези кейіпкерлері 
Санат:Әдеби кейіпкерлер 
Санат:Алфавит бойынша кейіпкерлер
Қазақша жыл санау

Жердің Күнді бір айналып шығуына кететін уақыт «жыл» деп аталады. Жыл он екі айға бөлінеді. Қазақша ай аттары: наурыз, көкек, мамыр, маусым, шілде, тамыз, қыркүйек, қазан, қараша, желтоқсан, қаңтар, ақпан. Жыл басы – наурыз айы. Әрине, бұл ежелгі қазақша жыл санау бойынша. Өйткені, бұл айда күн мен түннің көктемгі теңелуі (21 наурыз) болады. Мұнан әрі  күн  тез  ұзарып, жер беті жылына бастайды, бүкіл жан-жануарлар, өсімдік атаулы, яғни, табиғат оянады.
Қазақтың халық тәжірибесінде жыл санаудың негізіне мүшел алынады. Бір мүшел 12 жылдан тұрады. Жыл есебін бұлай жүргізу өте ежелгі кезден басталған және ешқандай діни қағидамен байланысты емес. Шамасы, табиғат құбылыстарының қайталама заңдылығына негізделген болу керек.
Қазақша мүшелдік жыл санау тышқан жылынан бастау алады. Одан ары қарай кезекпен сиыр, барыс, қоян, ұлу, жылан, жылқы, қой, мешін, тауық, ит, доңыз келіп отырады.
Жыл аттары не себепті жануарлардың атымен аталатыны  және  жыл басы неге тышқаннан басталатыны туралы халық арасында аңыз-ертегі бар.
12 жылдық қайталама негізінде мүшелмен жыл есебін жүргізуді қазақ халқы «жыл қайыру» деп атайды.  

[thumb|right|[Қытай күнтізбесі бойынша бір мүшел.]]
[thumb|right|[Алматы|Алматыдағы "12 ай" суатқысы.]]

**Түсініктемелер:**
*1. Осы он екі жыл бір айналғанда бір [[Мүшел|мүшел]] толады.*
*2. Бірінші мүшел 13 жас, содан кейін 12 жылдан қосыла береді.*
*3. Әрбір төрт жыл сайын 366 күндік [[Кібісе жылы|кібісе жылы]] кіреді, басқаша атауы толық жыл.*

## Ішкі сілтемелер
*Жыл
*Жаңа Жыл
*Жыл мезгілдері
*Жыл санау


Санат:Арнайы тарихи тәртіптер
Санат:Дыбысталған мақалалар
Методизм

right|250px|thumb|Джон Уэсли

left|thumb|Уэсли

Методизм (Methodism), Англияда 18 ғасырда Джон Уэсли бастаған протестанттардың діни қозғалысы. 1737 жылы ағылшын дін қызметшісі Уэсли өзін құтқаруға деген сенімі пайда болған кезде осы түсінікті қолданған. Осыдан кейін шіркеуден тыс уағыз жүргізе бастайды. Методизм Англия шіркеулеріндегі қайта тірілту бойынша қозғалыс ретінде басталған, оның өкілдері шіркеулермен 1795 жылға дейін жанжалдаспаған еді. Методистерде жақсы ұйымдастырылған шіркеулерді басқару жүйесінің мықты орталық билігі болған. Олар жер-жерде тиімді ұйымдасып, мамандандырылмаған священниктерді қолдана білген. Қозғалыс 19 ғасырда тез өршіп, өнеркәсіптік аудандардағы жұмысшы тобының арасында ерекше қолданысқа ие болады. Методисттік епископалдік шіркеу 1784 жылы АҚШ-та негізі қаланған. Методисттік священниктер көптеген американдық қоныс аударғандар арасында қолдауға ие болып, жақтастар саны арта түскен болатын. Содан кейін ағылшын және американдық миссионерлер методизмді дүние жүзіне таратады. Методисттік доктрина Әулие Рухтың билігін көрсетеді. Ол Құдаймен жеке қатынастың қажеттілігі, құлшылық етудің қарапайымдылығы және кембеғал жандарға қамқорлық ету.

Санат:Дін
Санат:Англия
Берен Саат

**Берен Саат**, Beren Saat − түрік актрисасы.   

## Биография
1984 жылы 26 ақпанда Анкара қаласында дүниеге келген. Baskent университетінде білім алып, модель және актриса ретінде көпшілікке таныла бастаған. Берен Aның түрiк сериалындағы Қыванч Татлытуғ Бихтердiң басты рольді өзi белгiлi және әйгiлi актер қасында болып табылады.

## Филмография
Санат:Түркия актерлері

**Aşkımızda Ölüm Var* (2004)
**Aşka Sürgün* (2005)
**Hatırla Sevgili* (2007)
**Avrupa yakasi*
**Güz Sancısı* (2008)
**[[Мезгілсіз сезім]]* (2008-2010)
**Gecenin Kanatları* (2009)
**[[Fatmagül]]* (2010)
* She has also lent voice to Barbie in "Toy Story 3", in Turkish version.
Radiance of the Seas

***MS Radiance of the Seas*** (Теңіз шұғыласы) — Американдық Royal Caribbean Cruises Ltd. компанияның меншігіндегі, 2001 ж. Германияның Папенбург қаласындағы Meyer Werft GmbH верфінде соғылған, «Radiance» класындағы алғашқы кеме. Өзінен басқа *[[Brilliance of the Seas]]*, *[[Serenade of the Seas]]* және *[[Jewel of the Seas]]* атты егіз сыңар кемелері бар.

## Кеменің тарихы
28 сәуірде 1998 ж. Royal Caribbean Cruises Ltd. компаниясы немістің Meyer Werft кеме соғу компаниясымен келісім шартқа отырады. Екі айдан кейін зауыт нөмірі 655-ші киль төселеді. 2001 жылы 9 наурызда кеменің тапсыру салтанаты өтеді. Содан кейін Атлантиканы кесіп өтіп, 6 сәуірде Форт-Лодердейлде шоқындыру салтанаты өтеді. Өкіл анасы болып Royal Caribbean International-дың басшы мүшелерінің бірі Томас Дж. Прицкердің жұбайы Марго Л. Прицкер атанады. 

Кеме Тынық мұхитының солтүстік-батыс жағын және Гавай аралдарына саяхаттайды. Кейін келе жыл сайын Аляскағада барып тұратын болды. 2011 — 2012 жылдардағы кесте бойынша Австралия және Жаңа Зеландияға круиз жасайтын болады.

## Кемедегі ойын-сауықтар
Жолаушыларға арналған 1056 каюта бар. Олардың бірнеше түрі бар:
* 240 балконсыз сыртқы каюта
* 577 балконды каюта
* жасанды жартас
* биіктігі 9 палубаны алып жатқан “Centrum“ променады
* 900 орындық «Аврора» театры
* "Cascades" басты мейрамхана
* тұмсығында тік ұшақ қонатын алаңқай орналасқан

## Тағы қараңыз
* Brilliance of the Seas
* Serenade of the Seas
* Jewel of the Seas
* Алып жолаушылар лайнерлер тізімі
* Royal Caribbean International

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Royal Caribbean International бетінде кеменің сипаттамасы
* MarineTraffic-те кеменің сипаттамасы және суреті
*  (швед тілінде) 

Санат:Круизді кемелер
Төртбұрыш

thumb|Әр түрлі төртбұрыштар
**Төртбұрыш** — төрт нүктеден және оларды тізбектей қосатын төрт кесіндіден тұратын фигура. 

Сонда бұл берілген нүктелердін ешбір үшеуі бір түзудің бойында жатпауы тиіс, ал оларды қосатын кесінділер қиылыспайтын болуы тиіс. берілген нүктелер төрбұрыштың төбелері деп, ал оларды қосатын кесінділер төртбұрыштың қабырғалары деп аталады.

## Төртбұрыштың ауданын есептеу
* Төртбұрыштың диагональдары d_1, d_2 және олардың арасындағы бұрыш \alpha белгілі жағдайда ауданы мынаған тең:
S=\frac{d_1d_2\sin\alpha}{2}

* Тік төртбұрыш үшін:
S=a×b

## Дереккөздер


Санат:Көпбұрыштар
Зигокактус

## Өсімдік туралы
Зигокактус – кірпігүлдер тұқымдасына жататын суккулентті  өсімдік. Отаны - Оңтүстік және Орталық Американың тропикалық ормандары.   Құмды, шөлді  жерлерде өсетін кірпігүлдерден айырмашылығы, бұл эпифитті (яғни жерде топырақта емес, ағаштың бұтақ, діңінде өсетін) ылғалдылықты ұнататын өсімдік.
Жапырақтары етті, жалпақ, аратісті, буын-буын болып келген. Жапырағының соңғы буындарының ұшынан қызыл, күлгін  түсті  гүл жарады.  Желтоқсан-қаңтар  айында гүлдейтіндіктен  «желтоқсан гүлі»  деген атауы да бар. Гүл түйнегі қазан айының  соңында  пайда бола бастағаннан бастап, өсімдікті бір орыннан екінші орынға қозғап, мазалауға болмайды, әйтпесе  түйнегін тастап жібереді. Сонымен қатар, молынан суғарып,  су бүркіп,  гүлдейтін гүлдерге арналған  тыңайтқышпен қоректендіру қажет. Гүлдеп болғаннан кейін, өсімдік демалу кезеңіне ауысады сондықтан  суғаруды біртіндеп азайтып, 12&nbsp;°C салқындау жерге қою керек.  Сәуір айында түбегін, топырағын ауыстырып, әрі қарай қазан айына дейін дағдылы күтім жасалады. Қазан, қараша айларында гүлдеуі үшін  аздап ғана суғарып салқындау жерге қояды. Бұндай температуралық жағдайлар жасалмаса, өсімдік гүлдемей қояды.

## Жарығы
Жарық, күн сәулесі мол түсетін жерге орналастыру қажет.

## Жылуы
Демалу кезеңінде  12°C салқындық, басқа уақыттарда  17 °C- 20 °C жылулықта өседі.

## Суғарылуы
Демалу кезеңінде  азырақ суғарады.

## Ылғалдылығы
Құмды, шөлді  жерлерде өсетін кірпігүлдерден айырмашылығы, бұл көлеңкелі тропикалық ормандарда өсетіндектен ылғалдылықты ұнататын өсімдік, сондықтан су бүркіп  тұру қажет.

## Қоректендірілуі
Айына бір рет кірпігүлдерге арналған тыңайтқышпен қоректендіріп отыру қажет.

## Аурулары
Көбінесе саңырауқұлақ ауруларына шалдығып ауырады. Ондай жағдайда фунгицид препаратын қолданыңыздар.

## Көбейтілуі
Қалемше арқылы  көбейтеді.

## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
Қ 74  Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жемістер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8 


Санат:Кактустер
Калатея

## Өсімдік туралы
Калатея– маранттар тұқымдасына жататын шөптесін өсімдік. Отаны – ылғалды тропикалық  Оңтүстік Америка аймақтары. Бойы 70-80 см.  Жапырақтары ірі, сопақша келген, ұзындығы 30-40см. Сабағының ұзындығы түрлеріне қарай  20см-ден 60см-ге дейін  болады. Жапырағы бірден топырақтан өсіп шығып тұрған сабақ басында орналасады. Калатеяның әдемі жапырақтысының саны, гүлдейтін калатеяларға  қарағанда  өте көп. Гүлдейтін калатеялардың ішінде шафранды калатеяның гүлі керемет ашық  қызғылт сары түсті, бірақ жапырақтары әдемі жапырақты калатеяларға қарағанда әрсіздеу болады. Әдемі жапырақты калатеялардың жапырақтары аты айтып тұрғандай өте әдемі, тауыстың қауырсыны немесе ертегідегі құстың түсі секілді түрлі-түсті болып келеді. Жапырақтары жылтыр, түкті және қағаз сияқтыларыда бар.

## Жарығы
Алакөлеңкеде, жарықта өседі. Жарық жетісіспесе жапырақтарының әдемі түстері түссізденіп кетеді. Бірақ тіке түскен күн сәулесінен сақтау қажет.

## Жылуы
Жылуды жақсы көреді. Қыста 18-20 °C  төмен түспегені абзал.

## Суғарылуы
Көктем-жаз айларында жиірек, қыста  топырағын құрғатыңқырап барып суғарып тұру қажет.

## Ылғалдылығы
Жоғары ылғалдылықты қажет етеді.

## Қоректендірілуі
Көктем, жаз айларында әдемі жапырақты өсімдіктерге арналған тыңайтқышпен 14-15 күнде бір рет  қоректендіреді. Шафранды калатеяны ғана гүлдейтін өсімдіктерге арналған тыңайтқышпен қоректендіреді.

## Аурулары
Азынақ жел өтінен сақтау қажет. Дұрыс баптамаған кезде жапырақтары сарғайып,  ширатылып, оратылып, дақтар пайда болып өзгеріске ұшырауы мүмкін. Оның себебі, артық не жеткіліксіз суғарылуы, күннің тік түскен сәулесі күйдіріп жіберуі, ауадағы ылғалдылықтың жетіспеуінен т.с.с.

## Көбейтілуі
Ең оңай жолы түбін  бөлу арқылы көбейту.

## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 

## Дереккөздер
Қ 74  Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жемістер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8
Тангенс

Сурет:TrigPythagoras.png
Тікбұрышты үшбұрыштың сүйір бұрышының Тангенсы – Қарсы жатқан катеттің іргелес жатқан катетке қатынасы.

* Синус формуласы  \sin\alpha=\frac{y_B}{R}.
* Косинус формуласы \cos\alpha=\frac{x_B}{R}.
* Тангенс формуласы \operatorname{tg}\,\alpha=\frac{\sin\alpha}{\cos\alpha}=\frac{y_B}{x_B}.
* Котангенс формуласы \operatorname{ctg}\,\alpha=\frac{\cos\alpha}{\sin\alpha}=\frac{x_B}{y_B}.

## Дереккөздер
Геометрия ISBN 9965-625-46-8  Алматы Просвещение-Қазақстан 2004

Санат:Геометрия