Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев

**Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев** (11 мамыр 1981 жыл, Орал) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған. 

## Карьерасы

### Клубтық

#### Бастапқы карьерасы
Орал футболының түлегі. 90 жылдардың басында "Спорт" газетінің редакторы Несіп Жүнісбаев қазақ балаларынан "Намыс" клубын құру идеясын қолға алды да, Қазақстанның түкпір-түкпірінен талантты қазақ жастарын іздестірді. Сол кезде Нұрбол да селекционерлердің көзіне түсіп, 1992 жылдан бастап "Намыс" футбол мектебінде тәрбиеленді. 

1998 жылы кәсіпқой карьерасын "Нарын" (қазіргі "Ақжайық") клубында бастады. Бірақ 1998 жылы "Нарын" өте нашар ойнады да, қайтадан бірінші лигаға түсіп кетті. Сол кезде Берік Арғымбаевтың шақыртуымен Нұрбол "Жетісуға" ауысты. Ол кезде "Жетісу" де аса мықты клуб емес-ті, маусым бойы премьер лигада қалу үшін ғана айқасты. 

#### "Тобыл"
2000 жылы Нұрбол "Тобылға" ауысты. Алғашқы ойынын 16 сәуірде "Шахтер-Испат Кармет" клубына қарсы өткізді. Төрт күннен соң бұрынғы клубы "Жетісуға" қарсы өткізіп, хет-трик жасады. Көп ұзамай жасы жиырмаға да жетпеген Нұрбол клубтың капитаны боп тағайындалды. Оның нәтижелі ойыны ескерусіз қалмады, 2001 жылы Қазақстанның үздік жартылай қорғаушысы атанды, Ұлттық құрамаға да шақыртылды. 2003, 2005 жылдары Қазақстанның үздік футболшысы атанды.

2003 жылы Интертото кубогында да тәп-тәуір ойнады, 22 маусымда "Полония" клубына қарсы ойында еурокубоктердегі тұңғыш ойынын өткізді, кездесу күтпеген жерде "Тобылдың" ірі жеңісімен аяқталды — 3:0. Бір аптадан соң қарымта ойында  еурокубоктердегі тұңғыш голын соқты, бұл ойында "Тобыл" 2:1 есебімен жеңіске жетіп, екінші айналымға жолдама алды.

2006 жылы "Тобыл" УЕФА кубогына қатысты. Сырт алаңда "Базельден" 1:3 есебімен ұтылды, жалғыз голды Нұрбол соқты. Бұл "Тобылдың" УЕФА кубогындағы тұңғыш голы болатын.

2007 жылы  Интертото кубогында "Тобыл" посткеңестік клубтар арасында бірінші болып жеңімпаз атанды, Нұрбол бес кездесуде екі голдың авторы атанды.

2010 жылғы маусымда тұңғыш рет Қазақстан чемпионы атанды. Соңғы турдағы "Атыраумен" шешуші ойында Нұрболдың жалғыз голы матч тағдырын да, чемпиондық тағдырын да шешті. Чемпионат қорытындысында Нұрбол мергендер көшінде екінші орын алды. "Тобылдың" ресми сайтындағы жанкүйерлер сауалнамасында Нұрбол жылдың үздік ойыншысы деп танылды.

#### "Локомотив Астана"
2011 жылы 12 қаңтарда өзін басқа клубтарда да сынап көргісі келген футболшы "Локомотив" клубына еркін агент ретінде ауысты. Астаналық клубтағы дебюті басқа-басқа емес, "Тобылға" қарсы өтті. Бұл 2011 жылғы Қазақстан суперкубогы болатын. Бұл ойында Нұрбол 90 минутты толық ойнады, "Локомотив" 2:1 есебімен жеңіске жетті. 

6 наурызда тұңғыш рет "Локомотив" сапында Қазақстан чемпионатында алаңға шықты, ол ойын тағы да бұрынғы клубы "Жетісуға" қарсы өтті. Тұңғыш голын 16 сәуірде "Қайрат" қақпасына соқты. 

Жыл қорытындысында 10 голмен мергендер көшінде үшінші орынға тұрақтады.

#### "Тобыл"
2011 жылдың соңында "Тобылға" қайта оралды. Алғашқы ойынын "Қайратқа" қарсы өткізіп, екі нәтижелі пас берді.

2013 жылы 27 шілдеде Қазақстан Премьер лигасындағы 148-ші голын соғып, мергендер көшінде Олег Литвиненконың рекордын жаңартты. 2014 жылы Премьер лигадағы 450-ші кездесуін өткізіп, бұл тұрғыда екінші орынға көтерілді. 2015 жылы бұл рекорд та бағынды, 26 сәуірде "Ордабасыға" қарсы ойында 458-ші кездесуін өткізіп, көш басына шықты.

2016 жылы 16 қазанда "Ақжайықпен" ойында төрешіге ауыр сөз айтып, алаңнан қуылды да, 7 кездесуге қатыспайтын болып чемпионаттан шеттетілді.

#### "Ертіс" және "Тобыл"
2017 жылдың басында "Тобыл" бапкері Омари Тетрадземен кикілжіңге келіп, клубтан кетті. Премьер Лига дебьютанты болуы тиіс "Алтаймен" келісім шарт жасасып еді, бірақ клуб қаржылай қиындықтарға ұшырап, екінші лигаға түсіп кетті. Енді Нұрбол клубпен келісім шартты бұзды да, "Ертіс" сапына қосылды. "Ертіс" сапында жазға дейін жеті рет Қазақстан чемпионатында алаңға шықты, екі рет Қазақстан кубогы матчтарына қатысты, бірақ гол соға алмады.

2017 жылы жазда "Тобыл" бапкері ауысты да, клуб директоры боп Николай Панин тағайындады. Панин дереу Нұрболға клубқа оралуға ұсыныс жасады. Осылайша 2017 жылы шілдеде үшінші рет қостанайлық клуб ойыншысы атанды.

2018 жылдың соңында 37 жастағы Нұрбол карьерасын аяқтады. Сол жылы желтоқсанда клубтың спорттық директоры боп тағайындалды.

### Бапкерлік
2019 жылы "Тобыл" УЕФА Еуропа лигасында күтпеген жерде Люсембургтің "Женесс" клубына есе жіберіп қойды. Осы сәтсіздіктен соң клуб бапкері Владимир Газзаев қызмметтен босап, орнына Нұрбол бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды. Кейін бұл орынға Григорий Бабаян келген соң қайтадан клуб директоры қызметіне оралды.

### Халықаралық
Ұлттық құрама сапында 58 рет алаңға шықты. Тұңғыш ойынын 2001 жылы 14 қарашада Эстонияға қарсы өткізді. 2003 жылы Кпирде өткен жолдастық кездесуде Армения қақпасына екі гол соқты.

2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде тұңғыш ресми голын соқты, 2005 жылы 7 қыркүйекте Грекиямен ойында есеп ашты.

2007 жылы 24 наурызда ЕУРО-2008 іріктеуінде Сербия қақпасына жеңіс голын соқты.

2008 жылы құрама тізгінін Бернд Шторк ұстаған соң Нұрбол құрамаға сирек шақырылатын болды. Құрама сапындағы соңғы ойынын 2014 жылы 5 наурызда Литваға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. 

## Жетістіктері

### Командалық

; «Тобыл»

* Қазақстан чемпионы: 2010
* Күміс жүлдегер: 2003, 2005, 2007, 2008
* Қола жүлдегер: 2002, 2004, 2006, 2018
* Қазақстан кубогы: 2007.
* Интертото кубогы: 2007

; «Локомотив» Астана

* Қазақстан суперкубогы: 2011

### Жеке

* Қазақстанның үздік футболшысы (ҚФФ сауалнамасы): 2005, 2010
* Қазақстанның үздік  футболшысы ("Гол" журналының сауалнамасы): 2003, 2010
* Қазақстанның үздік жартылай қорғаушысы: 2001, 2003, 2004, 2005

## Марапаттары

* Қазақстанның спорт шебері.
* Күміс кубок (Құрама сапында 50-ден көп ойын өткізгені үшін)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* «Тобол» ФК сайтындағы профиль

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Намыс ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Тобыл ФК жаттықтырушылары