Уильям Кэлин

**Уильям Дж. Каелин кіші** (23 қараша 1957 ж.т.) — американдық Нобель сыйлығының лауреаты, дәрігер-ғалым. Ол Гарвард университетінің және Дана-Фарбер онкология институтының медицина профессоры. Оның зертханасы ісіктерді басатын ақуыздарды зерттейді. 2016 жылы Каелин негізгі медициналық зерттеулер үшін Альберт Ласкер сыйлығын және AACR ханшайымы Такаматсу сыйлығын алды .   Ол сонымен қатар Питер Дж.Ратклиф пен Грегг Семенцамен бірге 2019 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды.   

## Жас кезі және білімі
Каелин Нью-Йоркте 1957 жылы 23 қарашада дүниеге келді.  Каелин Дьюк университетінде математика және химия бакалавр дәрежесін алды және 1982 жылы оны бітіріп, магистр дәрежесінде қалды. Джон Хопкинс атындағы Медицина мектебінде ішкі дәрігерлік медицина бойынша тәжірибеден өтті және Дана-Фарбер қатерлі ісігі институтында (DFCI) онкология саласында тәжірибеден өтті. Магистрант ретінде зерттеудің күшті еместігі туралы шешім қабылдағаннан кейін, DFCI-де Дэвид Ливингстонның зертханасында зерттеу өткізді, ол ретинобластоманы зерттеуде табысқа жетті.  1992 жылы ол Ливингстонның залынан DFCI-де өзінің зертханасын ашты, онда ол Хиппель -Линдау ауруы сияқты рактың тұқым қуалайтын түрлерін зерттеді. 2002 жылы Гарвард медициналық мектебінің профессоры болды.  

## Мансап
2008 жылы Дана-Фарбер / Гарвард онкологиялық орталығында іргелі ғылым директорының көмекшісі болды. Оның Дана-Фарбердегі зерттеуі қатерлі ісіктің дамуындағы ісіктерді басатын гендердегі мутацияның рөлін түсінуге бағытталған. Оның негізгі жұмысы ретинобластома, фон Гиппель-Линдау және p53 ісікті басатын гендерде болды. 

Оның жұмысын Ұлттық денсаулық институттары, Американдық онкологиялық қоғам, Дорис Дюк қайырымдылық қоры және басқалар қаржыландырды. 

Дэймон Руньон онкологиялық зерттеулер қорының директорлар кеңесінде ғылыми бағдарламалар бойынша орынбасар және Дэмон Руньон дәрігер-ғалымдардың біліктілігін арттыру комиссиясының төрағасы және Эли Лилли  және стенд директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады. Онкологиялық ғылыми-кеңес беру комитетіне дейін.  

## Зерттеу
нобай| Клеткалар оттегіге сезуі және бейімделуін суреттеу
Докторантурадан кейін 1993 жылы Каелин Дана-Фарберде зертхана ашты, ол ісіктерді басу жөніндегі зерттеуін жалғастырды. Ол Фон Хиппель-Линдау ауруына (VHL) қызығушылық танытты. Геннің мутациясымен туындаған VHL ісіктері ангиогенді екені белгілі болды, гипоксияға реакция жасау үшін организмдегі механиканың құрамына кіретін гормон, эритропоэтин (EPO) гормонын шығаратын қан тамырларын құрады немесе қандағы оттегінің төмендігі. Каелин VHL ісіктерінің пайда болуы мен оттегіні анықтау үшін ағзаның тапшылығы арасында байланыс болуы мүмкін деген болжам жасады.  Каелиннің зерттеуі, VHL тақырыптарында, ЭПО процесінде белоктың түзілуін білдіретін, бірақ мутацияны басатын гендер бар екендігі анықталды. Каелиннің жұмысы Питер Дж. Ратклиф пен Грегг Семенцаның жұмысымен сәйкес келді, олар екі бөліктен тұратын ақуызды, гипоксияны тудыратын факторларды (HIF) жеке-жеке анықтады, олар EPO өндірісі үшін қажет және қандағы оттегі деңгейімен басталды. Каелиннің жұмысы, VHL ақуызы HIF-ті реттеуге көмектеседі деп тапты, ал VHL белоктары болмаған тақырыптарда HIF EPO-ны асырып, қатерлі ісік ауруына әкеледі.  Каелиннің, Ратклифтің және Семенцаның бірлескен жұмысы жасушалардың қандағы оттегі деңгейін анықтап, оларға реакция жасау жолын анықтады және анемия мен бүйрек қызметі бұзылған науқастарға көмектесетін дәрілердің дамуына жол ашты.  

## Жеке өмір
Ол 1988 жылы сүт безі қатерлі ісігі хирургі Каролин Каелинге үйленген болатын, ол 2015 жылы глиобластомадан қайтыс болды. Олардың екі баласы бар.  

## Таңдалған марапаттар

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* William G. Kaelin Jr on Nobelprize.org including the Nobel Lecture 7 December 2019 *The von Hippel-Lindau Tumor Suppressor Protein: Insights into Oxygen Sensing*

Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)
Санат:Медиктер
Санат:АҚШ медиктері
Санат:ҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері