open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мұнай жатыны

**Мұнай жатыны (мұнайлы жатын)** - жинауыш
қойнауқат пен жапқыштан құралған, су-мұнай
жапсарымен шектелетін мұнайдың табиғи
жеке шоғыры. Бір ғана қойнауқаттан тұратын
аралас жатындардың шекарасы су-мұнай
жапсары деңгейінің өзгеру сызығы арқылы
жүргізіледі. Мұнай жатыны шектеусырттық немесе табанасты сулармен төселеді. Негізгі өлшемдері:
ауданы, тиімді қалыңдығы, жинауышының
кеуектілігі мен өтімділігі, мұнаймен қанығу
дәрежесі, қойнауқаттық температурасы
мен қысымы, су-мұнай жапсарының биіктік орны. Мұнай жатыны тұтқыштағы жинаушының
құрылысымен, жинаушының және тұтқыштағы
қалқалаушының типімен, мұнайының сапасымен, оның тығыздығымен тұтқырлығымен сипаттапады.

## Дереккөздер
*Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1 


Санат:Мұнай
Мұнай жатынының сарқылуы

**Мұнай жатынының сарқылуы** - мұнайды
өндіруге байланысты оның өнімді
қойнауқатындағы бастапқы қорының азаюы.
Қойнауқаттық энергияның азаюымен ерекшеленеді. Сарқылудың серпінді суарынды,
газданған сұйықтық, гравитациялық, газарынды режимдері ажыратылады. Серпінді
суарынды режим жағдайында қойнауқаттан
мұнай алу процесі таужыныстардың және
оларды тоғытқан сұйықтардың серпінді
сығымдалу энергиясы және қойнауқаттық
шеткі суларының серпіндік энергиясы есебінен жүзеге асады. Газданған сұйықтық режім
жатындағы қойнауқаттық қысымның төмендеу
мөлшері мұнайдың газға қанығу қысымынан
аз болғанда пайда болады. Мұнайдың ағып
келуіне бөлінген газдың көмпию энергиясы себепші болады. Гравитациялық режим ауырлық күшінің әсерінен қойнауқаттан мұнайдың
ағып шығуымен сипатталады, ол жатынды
газданған сұйықтық режимде пайдаланғаннан
кейін пайда болады. Газарынды режим табиғи
бастапқы немесе қайталама газды тақиясы
бар жатындарда байқалады.

## Дереккөздер
*Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1 


Санат:Мұнай
Игерімдік бұрғылау

**Игерімдік бұрғылау**-кенорынды игеру кезінде
жүргізіпетін геологиялық барлау  жұмыстарының
сатысы. Жатындардың құрылысы, таралу
мөлшері, ішкі құрылысы, мұнайдың, газдың
құрамы физикалық-химиялық қасиеттері
жөнінде нақты барлау кезінде алынған деректерді дәлдейді, толықтырады.

Санат:Геология
Санат:Физика
Санат:Мұнай және газ
Инверттік эмульсия

**Инверттік эмульсия** - дисперсиялық ортасы мұнайдан, дизель отынынан, мазуттан т.б.,
ал дисперсиялық фазасы натрий, кальций,
магнийхлоридтерінің ерітінділерінен тұратын
бұрғылау ерітіндісі. Жоғарғы температуралы
және борпылдақ таужыныстарды бұрғылғанда,
сондай-ақ өнімді қойнауқаттарды алғаш рет
аршығанда олардың табиғи өтімділігі мен кеуектілігін сақтау мақсатында қолданады. И. э-лардың
түзілуі жүйеде беткейлік белсенді заттардың -
эмульгаторлардың(эфирлердің, амидтердіңт.б.)
болуына байланысты. Бұрғылаудың жағдайына
қарай жоғарғы концентрациялы, 100°С-қа дейінгі жылуға төзімді инвертті эмульсиялық ерітінді
және 180°С-қа дейінгі температураға төзетін
эмульсиялар ажыратылады.

Санат:Химия
Санат:Физика
Санат:Терминология
Санат:Мұнай және газ
Мұнай және газ кенорындарын игерудің бірыңғай ережелері

**Мұнай және газ кен орындарын игерудің
бірыңғай ережелері.**Мұндай ережелер
Қазақстан Республикасы Президентінің
1995 жылдың 17 сәуірінен бастап заң күшіне
енген №2200 "Лицензиялау туралы", 1995
жылдың 28 маусымынан бастап күшіне енген №2350 "Мұнай туралы", 1996 жылдың
27 қаңтарынан бастап заң күшіне енген №2828 "Жер қойнауы және кен қазып шығару
туралы" жарлығына сәйкес дайындалған.
Ереже Қазақстан Республикасындағы мұнай
мен газ кен орындарын игерудің барлық сатыларына, қорды анықтауға және есепке
алуға, кен орынды геологиялық зерттеуге,
өндірудің тиімді жүйелерін жобалауға және
жасақтауға, ұңғыманың әр түрлі категорияларын тұрғызуга және пайдалануға, кен
шығару процестеріне басшылық етуге, жер
қойнауын және қоршаған ортаны қорғауға
қатысты шарттарды белгілейді және осы
шарттардың мүлтіксіз орындалуын талап
етеді.

## Дереккөздер
*Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1 


Санат:Мұнай
Инклинометрия

**Инклинометрия** - инклинометрмен үздіксіз 
өлшеу арқылы бұрғылау ұңғымасының
кеңістіктегі орнын анықтау. Анықталған зениттік бұрыш және қисаю азимуты көрсеткіштері,
сондай-ақ өлшеу нүктесіндегі оқпан түбінің
тереңдік деректері бойынша инклинограмма тұрғызылады. Бұрғылау ұңғымаларының
нақты координаталарының белгілі болуы
бұрғылау сапасы жөнінде мағұлматтар алуға
және геологиялық қиманың әр түрлі кесінділеріндегі ұңғыма қиып өтетін бөлікшелерді
және ұңғыма оқпанының кеңістіктегі орнын
дәл анықтауға мүмкіндік береді.

Санат:Терминология
Санат:Мұнай және газ
Зондылау (геофизикада)

**Зондылау (геофизикада)** - негізінен жасанды жолмен тудырылған өрістер арқылы жер
қойнауының вертикаль қимасын нақтылау
мақсатында жүргізілетін геофизикалық зерттеулер
зерттеулер әдістемесі. Жер бетінде және
ұңғымаларда жүргізіледі. Өрісті тудыру кезі мен
қабылдағыш арасындағы қашықтық 3. кезіндегі
байқаулардың негізін анықтайды, ол бірнеше
м-ден жүздеген км-ге дейін жетеді. Нүктелік,
бағыттық, алаңдық болып 3. болып бөлінеді.
3-ды геологиялық-барлау жұмыстарының
аймақтық сатысында жер қойнауының
құрылысын, геологиялық-геофизикалық параметрлерді, таужыныстардың жай-күйін зерттеу,
құрылымдарды іздестіру, тектоникалық жарылымдарды анықтау мақсатында жүргізеді.

Санат:Геофизика
Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Іштей жану

**Іштей жану** - aya оттегін айдау арқасында
көмірсутек экзотермикалық қышқылдар реакциясын негізге ала отырып, мұнай кен
орны әзірлеу түрлері (aya оттегі). Жылу генерациязонасына көмірсутек газ бен су келеді.
Пласт бойынша жылжыған экзотермикалық
реакциялық зона оның басқа бөліктерінің
үзіндісін көбейтеді және пласттық мүнайдың жану жүйесін жеңілдендіреді. Мүнайдың
технологиялық мінездемесінің өзгеруі пласттан оның ажырауын жасайды.

Санат:Мұнай және газ
Санат:Химия
Бәтима Бисенова

**Бәтима Бисенова** - 1950 жылы Атырау облысында туған.

1971-жылы Атырау политехникалық техникумын бітірген.
1967-1973 жылдары — «Ембімұнай» бірлестігі Байшонас мұнай кәсіпшілігі басқармасы Қарсақ мұнай кәсіпшілігі автоматика цехының диспетчері.
1973 жылдан Байшонас мұнай кәсіпшілігі басқармасында мұнай өндіру оператор, қабаттың қысымды ұстап тұру бригадасының шебері.
1970 жылы Қазақстан ЛКЖО-ның XII съезінің делегаты. «Ерен еңбегі үшін» , «Еңбек ардагері» медалдарымен марапатталған.

## Дереккөздер
 

Санат:1950 жылы туғандар
Санат:Атырау облысында туғандар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Қания Бисенова

**Қания Бисенова** -1926-1994 жылдары  Атырау облысында өмір сүрген.
*1962* жылы  Саратов мұнай техникумын бітірген.
*1941-1986* жылдары — Сағыз, Қосшағыл]], Құлсары мұнай  кәсіпшілігі басқармасында бухгалтер,
бас бухгалтердің орынбасары, экономист, аға экономист, жоспарлау бөліміні. бастығы, Батыс Қазақстан геологиялық басқармасының аға инженер-экономисті. Медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер
 


Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:Тұлғалар
Казгеокосмос

**Казгеокосмос** - мұнай-газ жобаларының тиімділігін арттыру үшін бүгінгі таңдағы зерттеудің әуе-ғарыштық әдістері мен ақпараттық технологияларын енгізу мақсатында 2003 жылы "ҚазМұнайГаз" АҚ құрылтайшылығымен құрылған акционерлік қоғам (АҚ).

Бүгінгі күнге тиесілі материалдық-техникалық базаға, ақпараттық және мамандық ресурстарға
иелік ететін бұл акционерлік қоғам бір топ маңызды мәселелерді шешуге маманданған, олар: 
* мұнай-газ инфрақұрылымдары нысандары жағдайының, көмірсутек шикізатын барлау, жасақтау, тасымалдау және өңдеу шараларының әуе-ғарыштық мониторингі;

* мұнай операцияларының қоршаған ортаға тигізер әсерінің экологиялық мониторингі;

* төтенше жағдайларды болжау, анықтау және олардың мониторингі;

* Жерді қашықтан зондылау мәліметтері мен геологиялық-геофизикалық мәліметтерді талдау негізінде мұнайлы-газды аумақтарды анықтау;
* мұнай және газ кенорындарын 3-өлшемдік моделдеу т.с.с. 

Акционерлік қоғамның Атырау қаласында орналасқан жер серігі ақпараттарын қабылдау орталығы бар. Бұл орталық Унискан-24 радиоқабылдау антендік кешенмен, Terra, Aqua, Radarsat, IRS-1C,
IRS-1D, Метеор-ЗМ жер серіктерінен деректер алуға және оларды өңдеуге қажетті аппаратурамен және бағдарламамен жабдықталған. Бұкіл қабылданған ақпарат Алматы қаласында орналасқан орталық
кеңсеге келіп түседі, осында ол арнаулы бағдарламалық жарақтар көмегімен өңдеуден өтеді.

## Дереккөздер

Санат:2003 жылы құрылған компаниялар
Санат:ҚазМұнайГаз
Казгипронефтетранс

**Казгипронефтетранс** - жобалау институты. 1974 жылы негізі қаланған. 

Арналы мұнай және мұнай өнімдері құбырын, шикізат күйіндегі мұнайды сақтайтын қорқойма парктері құрылыстары мен ғимараттары кешендерін және мұнай өнімдері қоймасын, сонымен қатар мұнайды өндіруге, дайындауға, сақтауға, тасымалдауға қажетті қосалқы нысандарды жобалайтын мамандырылған мекеме. Институттың ауқымды ғылыми-техникалық және өндірістік базасы бар.

## Дереккөздер

Санат:1974 жылы құрылған компаниялар
Санат:Қазақстан жобалау институттары
Сәуле Бисенова

**Сәуле  Бисенова**-*1951* жылы Атырау қаласында туған.
*1975* жылы Қазақ политехникалық институтын бітірген.
*1975-1976* жылдары — «*Қазмұнай ҚЗЖИ*» институты техникалық бөлімінің инженерің 
*1976-2002* жылдары — «*Атыраумұнай газгеология*» акционерлік қоғамында геолог, аға геолог, жетекші геолог, «*Санако*» ЖШС-да бас геолог. 
*2002-2004* жылдары — «*Экогеомұнай* *газ*» ЖШС-де бас геолог.
*2004* жылдан «*Каспиймұнай* » акционерлік қоғамында аға геолог. «*құрмет белгісі*» орденімен және «Ерен еңбегі үшін» медалімен  марапатталған.

## Дереккөздер
 


Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:Тұлғалар
Бозбас Битанов

**Бозбас Битанов** (1889, Атырау облысы-1981, Атырау облысы) - мұнайшы.

## Өмірбаяны
* 1930-1960 жылдары — «Ембімұнай» бірлестігі бұрғылау кеңсесінде Ескене, Байшонас, Тентексор, Қарсақ барлау алаңдарында жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы.

## Марапаттары
* Еңбек қызыл Ту ордені
* медальдар.

## Дереккөздер

Санат:1889 жылы туғандар
Санат:Атырау облысында туғандар
Санат:1981 жылы қайтыс болғандар
Санат:Атырау облысында қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Гетти мұражайы

**Гетти мұражайы** (J. Pаul Getty Museum) ─ Колифорниядағы ең ірі мұражай. 1954 жылы негізі қаланған. Мұражай негізін өмірінің соңына дейін әлемнің ең ірі байларының бірі болған мұнай магнаты Дж. Пол Гетти (1892-1976) қалаған. 1997 жылдың желтоқсан айынан бастап Лос-Анджелесте, қазіргі Гетти орталығының ғимаратында орналасқан, оның құрылысына 1,2 млн доллар қаражат кеткен. Архитекторы – Ричард Мейер.Қазіргі директоры – Майкл Бренд.

## Дереккөздер


Санат:АҚШ мұражайлары
Санат:1954 жылы құрылған мұражайлар
Каменистое (Тастақты) мұнай кен орны

**Каменистое (Тастақты) мұнай кен орны** — Оңтүстік Маңғыстау ойысының Өзен-Жетібай антиклин өңіріндегі мұнай кен орны. Іздестіру бұрғылауына дайындық 1976-1985 жылдары жүргізіліп, кен орны 1986 жылы ашылған. 

## Географиялық орны
Маңғыстау облысында, Жетібай кен орнына жақын орналасқан. 

## Геологиялық құрылымы
Кен сыйыстырушы көтерілім триас шөгінділері арқылы солтүстігінен, оңтүстігінен және шығысынан тектоникалық жарылымдармен шектелген және бәрі де жарылымдар арқылы тоғысқан төрт дербес күмбезбен күрделіленген құрылым болып табылады. Құрылым ендікке жуық бағытта жайғасқан. Мұнай жатыны литологиялық құрамы жағынан жанартау материалдарының қоспаларын кіріктіретін құмтастардан, алевриттерден құралған, жоғарғы триастың табанынан орын алған. Тұтқышының типі жағынан жатын қойнауқаттық, литологиялық және тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. Жинауышы кеуекті, ашық кеуектілігі 14%, өтімділігі 1,011 мкм2. Қалыңдығы 70-90 м-ге дейінгі сазды таужыныстар жапқыш қызметін атқарады.

## Жатыс сипаты, қанығуы
Жатынның мұнайлы бөлігінің биіктігі 149 м, қиманың өнімді бөлігінің жалпы қалыңдығы 10,2 м, тиімдісі 6 м, мұнайға қаныққаны 3,0 м, бастапқы қойнауқаттық қысым 33 МПа, температурасы 122°С. 12 мм-лік штуцерде мұнайдың шығымы 14 м3/тәу болды, қойнауқат мұнайының мұнайға қаныққандығы 100 м3/т. 

## Тығыздығы, құрамы
Мұнайдың тығыздығы 859 кг/м3, құрамы жөнінен аз күкіртті (0,2%), мол парафинді (25,6%). Асфальтендер мен силикагелдік шайырлардың жиынтық мөлшері 5,5%-дан аспайды. Гидрокарбонатты-натрийлі типті қойнауқат суының тығыздығы 1012 кг/м3, минералдылығы 23,6 г/л. Суда йод, ион, бром бар. Кен орны барлануда. 

Санат:Қазақстан мұнай кен орындары
Санат:Маңғыстау облысы кен орындары
Пётр Сергеевич Беллиник

**Пётр Сергеевич Беллиник** (14.10.1906, Ахтырка - 14.10.1998, Киев) – украиналық опера әншісі (лирикалық тенор), КСРО халық әртісі (1954). 

## Өмірбаяны
* Петр Белинник 1906 жылы 14 қазанда Харьков губерниясының Ахтырка қаласында дүниеге келген. 

* 1933-1936 жылдары Харьков консерваториясында (Р.С. Вайна ән сыныбында) оқиды.

* 1936-1940 жылдары Үлкен театрдың солисті болып қызмет етеді. 

* 1941-1942 жылдары Харьков опера және балет театрының

* 1942 жылдан бастап Киев опера және балет театрының солисті болады. 

* Опералық партиялардан басқа орыс және украин халық әндерін орындаған. 
* Киевтегі Байков зиратында жерленген.

## Марапаттары

* Ленин(1951) 

* Еңбек Қызыл Ту (1960) ордендерімен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:14 қазанда туғандар
Санат:1906 жылы туғандар
Санат:Ахтыркада туғандар
Санат:14 қазанда қайтыс болғандар
Санат:1998 жылы қайтыс болғандар
Санат:Киевте қайтыс болғандар
Санат:КСРО әншілері
Санат:Украина әншілері
Санат:XX ғасыр әншілері
Санат:КСРО опера әншілері
Санат:Украина опера әншілері
Санат:XX ғасыр опера әншілері
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Санат:КСРО халық әртістері
Санат:Украина халық әртістері
Санат:Харьков консерваториясы түлектері
Санат:Украина академиялық музыканттары
Санат:КСРО академиялық музыканттары
Санат:Үлкен театр опералық труппасы
Санат:Тараса Шевченко атындағы Киев опера және балет театры тұлғалары
Санат:Харьков опера театры тұлғалары
Санат:Тенорлар
Санат:Байков зиратында жерленгендер
Виктор Робертович Цой

**Ви́ктор Ро́бертович Цой** (21 маусым 1962 жыл, Ленинград, КСРО—15 тамыз 1990 жыл, 35-ші км Слока—Талси шоссесі, Латвия) – кеңестік рок-музыкант, әнші, сазгер, «Кино» тобының жетекшісі.

## Өмірбаяны
Виктор Цой 1962 жылы 21 маусымда Ленинградтың Мәскеу ауданында туған. Анасы – Валентина Васильевна Цой, денешынықтыру пәнінің мұғалімі (1937 жылы 8 қаңтар – 2009 жылы 28 қараша) және әкесі ─ Роберт Максимович Цой, инженер. Отбасындағы жалғыз ұл. 1974-1977 жылдары көркем орта мектебіне барады. Осында Максим Пашков басқарған «Палата №6» тобы құрылған болатын. Жас кезінде Михаил Боярский мен Владимер Высоцкийдің жанкүйері болады, кейінірек Брюс Лидің бейнесіне еліктей бастады.
## Өнері
1970 жылдың аяғы мен 1980 жылдардың 
басында әуесқой «Пилигрим» тобындағы Алексей Рыбин мен «Палата №6» тобының бас-гитарашысы Виктор Цой тығыз қарым-қатынаста болады. 1981 жылы Виктор Цой, Алексей Рыбин және Олег Валинский «Гарин және Гиперболоиды» тобын құрды. Бұл топ сол жылы күзде Ленинград рок-тобының мүшелігіне кірді. Валинский әскер қатарына кеткеннен кейін топ өзінің атын «Кино» деп өзгертеді. Виктор «Игла», «Конец каникул», «Асса», «Яхха», «Рок» фильмдерінде түскен. 1990 жылы 24 маусымда Мәскеуде Үлкен спорт аренасында «Кино» тобының ең соңғы концерті өтеді.
## Қайтыс болуы

1990 жылы 15 тамызда Виктор Цой көлік апатынан қайтыс болады. 19 тамызда Виктор Цой Богослов зиратына жерленді.

## Өзі туралы
Цой жүзден көп өлең жазған. Виктор Цой жапонның дәстүрлі мүсіндерін ойып жасаған. Виктор Цой өзі жазған «Дети минут» әні бірнеше жылдан кейін ғана Вячеслав Бутусовтың көмегімен «Игла Remix» арнайы киносында орындалды.

## Дереккөздер


Санат:1962 жылы туғандар
Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО әншілері
Санат:21 маусымда туғандар
Каменское газ-конденсат кен орны

**Каменское газ-конденсат кен орны** — Каспий маңы ойпатының солтүстігіндегі кен орны. 1986 жылы ашылған.

## Географиялық орны
Батыс Қазақстан облысында, Орал қаласының батысында 75 км жерде орналасқан.  

## Геологиялық құрылымы
Кен орны төменгі қазан жікқабаты бөлігінің калинов свитасының карбонатты таужыныстарындағы тұзаралық қатқабаттан (156-180 м) орын алған. Өнімділік ендікке жуық лықсыма арқылы шығыс және батыс бөліктерге бөлінген орталық блоктың аумағында анықталған. Шығыс бөлігінде қатқабат амплитудасы 800 м-дей, дөңі -2300 м-де білінген антиклин қатпар түзеді. Қатпардың переклині өзінің батыс бөлігінде жарылым арқылы толықтай тілінген, ал шығыс бөлігінде ішінара ғана бөлінген. Батыс бөлікте қатқабат солтүстік шығыстан оңтүстік-батысқа қарай -2800 м-лік белгіден -3800 м-лік белгіге дейін моноклин түрде құлдилайды. Газ кенорнының құрамында шағын мөлшерде конденсат бар. 

## Жатыс сипаты
Жатындары қойнауқаттық күмбезді және қойнауқаттық, тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. Жатынның ең биік нүктесі 2662 м тереңдікте. Өнімділіктің төменгі шегі -3050 м-лік белгі сынамалау арқылы дәлелденген. Газ-су жапсары -3100 м-лік белгіде. Жатынның анықталған биіктігі 530 м-ге тең. Өнімді шөгінділер төменгі бөлікте сазды, құмды-сазды, жарықшақты, әктасты таужыныстардан құралған, ал жоғарғы бөлігінде (қиманың 80%) әктастар мен доломиттерден тұрады. Қазан жікқабатының тұзды қатқабаты жапқыш рөлін атқарады. Бұрғыланған ұңғымалар бойынша қатқабаттағы жинауыштар үлесі 5%-75%-ға дейін ауытқиды. Кеуекті, кеуекті-жарықшақты типтердегі жинауыштар көбінесе доломиттермен байланысты.

## Тығыздығы, құрамы
Кеуектілік мелшері 5,7—12,6%, өтімділігі 156 мкм2. -2700 м-лік деңгей үшін бастапқы қойнауқаттық қысым 45,4 МПа-га, температура 78°С-қа тең. Газдың бастапқы шығымдары 6,4-1280 мың м3/тәулікке дейінгі шаманы құрады. Газдағы конденсаттың орташа мөлшері 40 г/м3, тығыздығы 760-790 кг/м3. Қойнауқаттық газ 87% метаннан, 1,2% этаннан, 0,6-0,8% пропаннан, 19-0,28% бутаннан, 0,93-1,63% күкіртсутегіден, 4,4-5,7% көмірсутегі диоксидінен, 2,3-5,2% азоттан (мол.%) тұрады. Кенорын игерілуде. 

Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары
Санат:Қазақстан газ кен орындары
Юрий Васильевич Шатунов

**Юрий Васильевич Шатунов** (6 қыркүйек 1973, Кумертау, Башқұрт АКСР — 23 маусым 2022, Домодедово, Мәскеу облысы) — кеңестік және ресейлік әнші, «Ласковый май» тобының бұрынғы мүшесі.

1973 жылы 6 қыркүйекте Башқұртстанда Кумертау қаласында дүниеге келген. 2022 жылы 23 маусымда өмірден өтті.

## Өмірбаяны
Анасы қайтыс болғаннан кейін Тюльган ауылындағы тәтесінің қолында тәрбиеленеді. Кейін Акбұлақ балалар үйінде бір жыл тұрып, 1986 жылы Орынбор интернатына ауысады, сол жерде ол музыка үйірмесінің жетекшісі Сергей Кузнецовпен танысып, алғашқы өлеңдерін жаза бастайды. «Ласковый май» тобын құрып, оның құрамына Кузнецов, Шатуновпен бірге Вячеслав Пономарев пен Сергей Серков кіреді. Топ би кештерінде өнер көрсетіп, таныла бастайды. 1988 жылы Андрей Разин «Белые Розы» әнін естігеннен кейін, топты өз жетекшілігіне алып, Мәскеуде жаңа «Ласковый май» тобын құрады. Шатунов 1988-1992 жылдары топ құрамында болады. Шатунов топтан шығып кеткеннен кейін топ ыдырап кетеді. 1988 жылы топтан кеткеннен кейін Шатунов жеке шығармашылықпен айналысады, продюсері Аркадий Кудряшев болады. 1993 жылы «Знаешь» атты альбомы жарық көреді. 1992 жылы А. Пугачева Шатуновты өзінің «Рождественская встречасына» қатысуға шақырады. Желтоқсанның аяғында ең алғаш өзінің «Звездная ночь» әнін жеке орындап сахнаға шығады. Танымал өлеңдері: «Белые розы», «Седая ночь», «Все напрасно», «Звездная ночь», «И упав на колени», «Клянусь», «Забудь», «Детство», «Мама», «Не бойся», «Майский вечер», «После выпускного».

## Альбомдар
* 1994 — «Ты помнишь…»
* 2001 — «Вспомни май»
* 2002 — «Седая ночь»
* 2004 — «Если хочешь… Не бойся»
* 2006 — «Запиши мой голос»
* 2012 — «Я верю…»
* 2018 — «Не молчи…»

## Фильмдер тізімі

## Дереккөздер

Санат:КСРО әншілері
Санат:Ресей әншілері
Санат:Жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар
Санат:Миокард инфарктінен қайтыс болғандар
Санат:Троекуров зиратында жерленгендер
Каротаж зонды

**Каротаж зонды** - ұңғымадағы геофизикалық зертеулерде қолданылатын
өлшеу құрылғысы. Табиғи өрістің қабылдағыштарынан немесе жасанды түрде тудырылатын өрістердің қабылдағыштары мен
өріс көзінен тұрады. Алғашқыларына магниттік, өздігінен туындайтын электр өрістері,
табиғи гамма сәуле тарату, т.б. кіреді. Екіншілеріне акустикалық, электрлік т.б. өрістер
жатады. Электрлік каротаждық, бүйірлік
каротаждық зондылары ток беру және
қабылдау электродтарының жиынтығынан
тұрады. Индукциялық каротаждың зондысында әр түрлі қызмет атқаратын катушкалар бар. Радиоактивтік каротаждық зондтар гамма-каротаж, гамма-гамма каротаж,
нейтрондық-гамма-каротаж, жылулық және
үстеме жылулық нейтрондар бойынша
нейтрондық каротаж, активациялық гамма-
каротаж, фотонейтрондық каротаж жүргізуге
арналған. Бұлар нысанның жылулық және
радиактивтік сәуле шығаруын өлшеуге негізделген.

Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Каротаж станциясы

**Каротаж станциясы** - игеру және зерттеy ұңғымаларында геофизикалық зерттеулердің толық жиынтығын жүргізетін
қондырғы. Электрлік және механикалық
біріктірілген ұңғымалық аспапты каротаж  жұмырсымы арқылы ұңғымаға
түсіруге немесе көтеруге арналған. Аспап
таужыныстардың физикалық қасиеттерін сипаттайтын параметрлерді, ұңғыманың жай-күйін өлшейді, осы ақпараттарды ұңғыма
тереңдігіне сәйкестіре отырып тіркейді.

Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Каспий мұнай (компания)

**КаспийМұнай** - жабық акционерлік қоғам,
1998 жылы лицензия мен 300Р контракт негізінде Атырау облысы, Жылыой ауданында
орналасқан Айранкел кен орны, 27-14 барлау блогымен айналысады.

Санат:Мұнай және газ
Кәсіпшілік геофизикасы

**Кәсіпшілік геофизикасы** - мұнай және
газ іздестіру, барлау, игеру мақсатында
ұңғымаларда жүргізілетін геофизикалық зерттеулер. Бұл зерттеулер кешеніне электрлік каротаж, индукциялық каротаж, радиоактивтік каротаж, акустикалық каротаж,
газдық каротаж кіреді. Әдістері көмегімен
жинауыш қойнауқаттар бөлінеді, олардың
мұнайлы-газдылығына болжам жасалынады. Деректері бойынша газды-мұнайлы
қойнауқаттардың қалыңдығы, кеуектілігі,
мұнайға қанығу, газға қанығу коэффициенттері, су-мұнай және газ-су жапсарының
деңгейлері анықталады, қималарды.
Сәйкестендіру жұмыстары жүргізіледі.
Мұнай және газ кенорындарын игеру кезінде К. г-ның деректері су-мұнай жапсарының
немесе газ-су жапсарының орнын және
мұнайға, газға қанығу ауқымының жиектерін, пайдаланылудағы қойнауқаттардың
өтпелі мұнай мен газға қанығу дәрежесін,
олардың шығымдарын бақылауға, сондай-ақ
ұңғымадағы сұйықты, оның қозғалу бағытын
анықтауға пайдаланылады.

Санат:Геофизика
Санат:Мұнай және газ
Журналистік ұйымдар мен порталдар

**Журналистік ұйымдар мен порталдар**

* Орталық Азияның Еркіндік Дауысы http://www.vof.кg/
* Ресей журналистер Одағының экстремальды журналистика  Орталығы http://www.cjes.ru/ 
* MediaNet Халықаралық Журналистика Орталығы http://www.medianet.kz 
* «Әділ Сөз» сөз бостандығын қорғау Халықаралық Қоры http://www.adilsoz.kz
* Аймақтық журналистиканы қолдау орталығы http://www.presscenter.kz/
* Интерньюс-Қазақстан  http://www.internews.kz 
* БАҚ-қа құқықтық көмек көрсету орталығы http://www.medialaw.kz
* Freedom of speech in Central Asia http://www.cafspeech.kz 
* Қазақстан журналистер орталығы http://www.mediaclub.kz 
* Пулитцер сыйлығының ресми сайты http://www.pulitzer.org/
* Халықаралық журналистер федерациясы http://www.ifj.org/
* Әлемдік баспасөз БАҚ каталогы http://home.about.com/newsissues/  
* Журналистерді қорғау комитеті http://www.cpj.org/
* Журналистермен жұмыс істейтін британдық қор http://www.thomsonfoundation.co.uk/ 
* Халықаралық мерізімді БАҚ федерациясы http://www.fipp.com/
* Нәсіпшілдік пен ксенофобияға қарсы халықаралық журналистік топ http://www.diversity-online.org
* Еуропалық баспасөз институты http://www.eim.org/( модернизациядағы)
* Еуропалық журналистік тренингтер қауымдастығы http://www.ejta.nl
* Еуропалық журналистік орталық http://www.ejc.nl/default.asp 
* Журналистика мектебі http://www.writerswrite.com/journalism/jschool.htm
* Ресей журналистер Одағы http://www.ruj.ru/
* МГУ журналистика факультетінің кітапханасы http://www.journ.ru/library 
* Журналист кітапханасы http://www.jornalism.narod/ru/pressa
* Пойнтер Институты http://www.poynter.ru 
* Жариялықты қорғау қоры http://www.gdf.ru
* Журналист мұрағаты, Ресейдегі билік құрылымы туралы. Саясаткерлерге жасалған құжаттама, телефондар анықтамалығы, тарихи анықтамалар http://www.dosye.ru/
* Журналистер мен үкіметтік емес ұйымдар лидерлеріне арналған оқы және байқаулар бағдарламалары бар жобаның сайты http://www.socium.org.ru/ 
* Баспасөздің даму институты http://www.pdi.ru/ (модернизацияда)
* Неміс журналистерінің интернет-порталы http://www.journalismus.com/ 
* Кәсіби PR-порталы http://www.sovetnik.ru 
* Ақпараттық құқық мәселелер институты (Ресей, Мәскеу) http://www.medialaw.ru
* ТМД елдері заңнамасының кітапханасы http://lawlib.uz/laws/laws.html 

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Кәсіпшілік гидрогеологиясы

**Кәсіпшілік гидрогеологиясы** - мұнай
және газ кенорындарын іздеу мен игеруге
байланысты гидргеологиялық байқаулар
мен жерасты суларын зерттеуді қамтитын
гидрогеология саласы. Мұнай және газ кенорындарын барлау барысындағы К. г-ның
негізгі міндеттері: қойнауқатты бұрғылау,
аршу және сынамалау жағдайларын болжау,
газ-сұйық жапсарларының орнын анықтау,
суда еритін газдардың қорын анықтау
және қойнауқаттардың гидравликалық
өзара байланысын айқындау. Мұнай мен
газ кенорындарын пайдаланғанда К. г-ның
деректері игерудің режимдерін болжау,
мұнай қойнауқаттарын тоғыту үшін әртүрлі
суларға баға беру, тұздың тұнуы мен коррозияны болжау, ұңғыманы және газ бен
мұнай жатындарын су басуын бақылау үшін
пайдаланылады. Судың минералдылығын
анықтайды, мезгіл-мезгіл қысым деңгейін
өлшейді, гидрогеохимиялық зерттеулерді
жүргізеді.

Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Забұрын (Забурунье) мұнай кен орны

**Забұрын (Забурунье) мұнай кен орны** — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-батыс ернеуі маңы өңіріндегі газ-мұнай кенорны. Құрылым 1966-1979 жылдары дайындалып, 1981 жылы іздестіру жұмыстары басталады. Кен орны 1982 жылы ашылып, барлау 1984 жылы аяқталған.
thumb|солға|200px|
## Географиялық орны
Атырау облысында, Атырау қаласының оңтүстік-батысында 170 км жерде, Каспий теңізінің солтүстік жағалауына таяу орналасқан.  

## Геологиялық құрылымы
Кенді сыйыстырушы құрылым күмбезаралық көтерілімнен орын алған. Апт-неокомдық және неокомдық мұнайлы, неокомдық газды-мұнайлы горизонттар бөлінген. Олардың жатыс тереңдігі 851-905,6 м. Мұнай жатындарының биіктігі 7,2-53 м, газ жатындарының биіктігі 9,3 м. Су-мұнай жапсары -900-943 м белгілерде. Жатындар қойнауқаттық күмбездік, тектоникалық және литологиялық тұрғыдан қалқаланған.
Терригендік таужыныстардан құралған жинауыштары кеуекті.

## Қанығу сипаты
Мұнайға қаныққан қалыңдық 0,8-10,8 м, газға қаныққаны -7,1 м. 7 мм-лік штуцердегі бастапқы шығымдар - мұнайдікі 14-72 м3/тәу, газдікі 43,4 мың м3/тәу. Газдық фактор 47 м3/м3. Бастапқы қойнауқаттық қысым 9,1-10,05 Мпа, температура 36-39°С.

## Тығыздығы, құрамы
Мұнайдың тығыздығы 892 кг/м3, құрамында 0,26-1,26% күкірт, 1,75% парафин, 11,8-13,7%, шайырлар, 0,57-0,85%, асфальтендер бар.
Газдың құрамы: метан -84,88-93,26%, этан -0,27-1,79%, пропан -0,43, изобутан -0,66%, азот -5,59%. Жатындардың режимі суарынды. Кен орны 1982 жылдан бері игерілуде. 

## Дереккөздер
 
 
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары
Санат:Атырау облысы кен орындары
Кәсіпшілік құбыр желісі

**Кәсіпшілік құбыр желісі** - мұнай, мұнай-
газ, газ-конденсат, газ кенорындарында мұнайды, конденсатты, газды, суды
тасымалдайтын технологиялық құбыр
желілерінің жүйесі, атқаратын қызметіне
қарай - мүнай, газ, мұнай-газ, мұнай-
газ-су, конденсат, ингибитор және су
құбыры, жұмыс қысымының шамасына
қарай - жоғары (6,4 Мпа және жоғары),
орта (1,6 Мпа), төмен (0,6 Мпа) қысымды;
тарту тәсіліне қарай - жерастылық,
жербетілік, жерүстілік, суастылық;
жұмысының гидравликалық сұлбасына
қарай - қарапайым (тармақсыз), күрделі
(тармақты); арын сипаты жөнінен - арынды, арынсыз болып ажыратылады.
Кәсіпшілік мүнай құбыры, кәсіпшілік газ
құбыры болып ажыратылады.

Санат:Мұнай және газ
Санат:Өнеркәсіп
Кезби

**Кезби** - Ақтау қаласында ұңғымалар бұрғылаумен, мұнай ұңғымаларын күрделі жөндеумен, мұнай мен газды өндірумен, өңдеумен және сатумен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестік. 1992 жылы шағын жеке кәсіпорын ретінде құрылды. Меншік түрі - жеке. Маңғыстау облысының Қарақия ауданы жеріндегі Каменистый кенорында (басқа да блоктарда) барлау жүргізуге рұқсат берілген. Жауапкершілігі шектеулі серіктестік 1992-1997 ж. "Казпромставба" бірлескен кәсіпорнының мұнай ұңғымаларын бұрғылау жөніндегі мердігер болып жұмыс атқарды. 1997 ж. бері Қаламқас кәсіпшілігінде ұңғымалардың жерасты жөндеуін өткізіп келеді. 1997 ж. қазан айынан бері "Кезби" серіктестігінің құрылтайшысы "Англо-Каспий мұнай" компаниясы болып отыр. 
## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Кезби ТОО - Мангистауская область 

Санат:1992 жылы құрылған компаниялар
Санат:Ақтау кәсіпорындары
Мәтін (журналистика)

**Мәтін (журналистика)** – телевизияда кадр сыртында айтылатын сөз. Мәтін жазуда алға тартылатын кеңестер: мәтін мейлінше қысқа және түсінікті болуы шарт. Журналистің мәтіндегі  синхрон сөзі қайталанбауы тиіс. Синхрон15-20 секундтан артық болмауы керек. Сөйлем құрағанда әр сөйлем екінші сөйлемді толықтырып тұруына баса назар аударылуы керек.

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Синхрон (журналистика)

**Синхрон (журналистика)** –  сюжеттегі небәрі 20 секундқа созылатын сұхбат түрі. Біреудің тілшіге берген сұхбаты, яғни камераға қарап тұрып сөйлеген сөзі. Бейне мен дыбыс үйлесетіндіктен (еріннің қозғалысы), «синхрон» деген ресми техникалық анықтама берілген. Репортаж мәтінінде СНХР деп қысқартылып жазылады.

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Игорь Яковлевич Крутой

**Игорь Яковлевич Крутой** – Ресей халық әртісі (1996), Украина халық әртісі (2011), композитор, «Фабрика звезд-4» жобасының музыкалық продюсері, Юрмаладағы «Новая волна» фестивалін ұйымдастырушылардың бірі. 

Игорь Крутой 1954 жылы 29 шілдеде Гайваронда(Кировоград облысы) дүниеге келген. Бала кезінде ол өзі баянда ойнауды үйреніп, мектеп ансамблімен өнер көрсетеді. Музыка мектебін бітірген соң Игорь Крутой Кировоград музыка училищесінің теория факультетіне тапсырып, 1974 жылы өте жақсы бітіріп шығады. 1979 жылы оқумен қатар қосымша мейрамханада жұмыс істейді. Осында ол композитор Александр Серовпен танысады. Кейінірек Саратов консерваториясына оқуға тапсырып, өте жақсыға бітіріп шығады. Сондай-ақ 1986 және 1987 жылдары Серов Игорь Крутойдың «Вдохновение» және «Судьбеназло» әндерімен халықаралық байқауларда жеңіске жетеді.1988 жылы Игорь Крутой Ленин комсомолы жүлдесінің лауреаты болды.

## Дереккөздер

Санат:29 шілдеде туғандар
Санат:1954 жылы туғандар
Санат:Гайворонда туғандар
Санат:Ресей сазгерлері
Санат:КСРО сазгерлері
Санат:XX ғасыр сазгерлері
Санат:XXI ғасыр сазгерлері
Санат:Ресей музыка продюссерлері
Санат:КСРО музыка продюссерлері
Санат:XX ғасыр музыка продюссерлері
Санат:Ресей әншілері
Санат:XX ғасыр әншілері
Санат:XXI ғасыр әншілері
Санат:Ресей телепродюссерлері
Санат:XX ғасыр телепродюссерлері
Санат:XXI ғасыр телепродюссерлері
Санат:3 дәрежелі Отан алдындағы қызметі үшін орденінің иегерлері
Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері
Санат:Ресей Федерациясы халық әртістері
Санат:РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Санат:Украина халық әртістері
Санат:Лениндік комсомол сыйлығының иегерлері
Санат:Музыкалық индустрия тұлғалары
Санат:Ресей музыка менеджерлері
Санат:Еврей қоғамдық ұйымдарының қайраткерлері
Санат:Жұлдыздар фабрикасы (Ресей)
Санат:Юрмаланың құрметті азаматтары
Санат:КСРО пианистері
Санат:Ресей пианисттері
Санат:XX ғасыр пианистері
Санат:XXI ғасыр пианистері
Санат:КСРО клавишниктері
Санат:Ресей клавишниктері
Санат:XX ғасыр клавишниктері
Санат:XXI ғасыр клавишниктері
Санат:КСРО баянистері
Санат:Ресей баянистері
Санат:XX ғасыр баянистері
Санат:4 дәрежелі Отан алдындағы қызметі үшін орденінің иегерлері
Санат:Ресей ІІМ сыйлығының иегерлері
Санат:Николаевск педагогикалық институты түлектері
Елена Апина

**Елена Евгеньевна Апина** (*Алёна Апина* есімімен танымал; 23 тамыз 1964 ж., Саратов, КСРО) – Ресей эстрада әншісі, Ресейдің еңбек сіңірген әртісі (2002 ж). 1964 жылы 23 тамызда Саратов қаласында дүниеге келген. Бес жасынан бастап музыкамен әуестене бастайды; музыкалық мектепті бітіріп, Саратов музыкалық училищесінде фортепиано сыныбын бітіреді. 1991 жылы жеке шығармашылықпен жұмыс жасай бастап, «Ксюша» әнін жаздырады. Ән аз уақыт ішінде хитке айналады. Кейінірек Мәскеу мемлекеттік концерт бірлестігінің солисті болады. Апина көптеген ресейлік қалаларда, сондай-ақ Ирландия, Франция, АҚШ, Израиль мемлекеттерінде гастрольдік сапарларда болып тұрады.

## Дереккөздер
Валдис Пельш

**Валдис Эйженович Пельш** − 1967 жылы 5 маусымда Ригада дүниеге келген. Оның әкесі Эугенийс Пельш журналист болған, ұлты ─ латыш. Анасы – Элла инженер,ұлты ─ орыс. Алайда Валдис өзін латышпын деп айтады. 1983 жылы француз тілін тереңдетіп оқытатын арнайы мектепті бітіріп, Мәскеуге оқуға кетеді. Валдис Пельш «Несчастный случай» тобының негізін салушылардың бірі. Мәскеу Гуманитарлық университетінің философия факультетін бітірген. «И все», «Синие ночи ЧК» және «Пилот» бағдарламаларын дайындауға қатысады. Кейін оған «Угадай мелодию» бағдарламасын жүргізуге ұсыныс түседі.

## Дереккөздер



Санат:Шоумен
Стэнд-Ап (журналистика)

**Стэнд-Ап (журналистика)** – телерепортажда тілшінің кадрға шығуын атайды. Ағылшын тілінен аударғанда тұру деген мағынаны білдіреді. Негізі қақиып тұру міндет емес, кейде тілші Стэнд-Апты жүріп, отырып, жатып та жасай береді. Стэнд-Ап үшке бөлінеді: 
* кіріспе стэнд-Ап (репортаждың басында)
* көпір стэнд-Ап (репортаждың ортасында)
* қорытынды стэнд-Ап (репортаж соңында).

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Маша Распутина

**Маша Распутина** ─ Ресей поп - әншісі. 1964 жылы 13 мамырда Кемеров облысы Белов ауданының Уроп ауылында дүниеге келген. Алла мектепте жақсы оқып, 18 жасында мектепті бітіреді. Мектепті бітірген соң, жоғары білім алу үшін Кемеровоға көшіп келеді. Алла Тверь училищесінің дирижер-хор бөліміне оқуға түседі. Училищені бітіріп, Мәскеуге қоныс аударады. Ең алғашқы «Играй, музыкант» әні 1989 жылы хитке айналады.

## Дереккөздер



Санат:Ресей әншілері
Павел Кашин

**Павел Кашин** − Ресей музыканты, көптеген әндердің авторы және композиторы. 1967 жылы 4 наурызда Қостанайда дүниеге келген. 13 жасында Рудныйға көшіп барады. Онда Рудный музыкалық училищесіне баян сыныбына  оқиды,1986 жылы ұлттық оркестр дирижері дипломын алады. 1989-1991 жылдары Михайл Башаковтың «Духи» тобында болады.1992 жылы Павел Квашин деген шығармашылық бүркеншік есім алады.1994 жылы Павел Антонов «Город» бейнеклипін көріп, Кашинмен жұмыс істеуді жөн көреді. Нәтижесінде оған «По небесным грядкам» альбомының шығуына көмектеседі.

## Дереккөздер



Санат:Ресей сазгерлері
Радио пішіні (журналистика)

**Радио пішіні ( журналистика)** – радиостанцияның «бет-әлпеті», оның мазмұны. Әр радиостанцияның өз тыңдарманы бар, оның пішіні де сол, тыңдарманды қызықтыруға, өзіне тартуға бағытталған. Егер «орташа» деңгейдегі тыңдарманның (тыңдармандардың көпшілігі осыған жатады) дәрежесі өзгерсе, радионың пішіні де өзгеріске ұшырайды. Пішіннің құрамды бөліктері: аудитория, музыка, жаңалықтар, дауыс, бағдарламалар, беру, қамту аймағы.

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Лара Фабиан

**Лара Фабиан** (фр. Lara Fabian, 9 қаңтар 1970 жыл, Эттербек, Бельгия) — франкотілді әнші, Канада азаматшасы. Француз, ағылшын, неміс, италия, испан, португал, орыс және тағы да басқа тілдердегі әндерді орындайды. Бала кезінен әнші болуды армандап, музыка және би мектептерінде оқиды. 14 жасында-ақ Лара Фабиан Брюссель клубтарында өнер көрсете бастап, көптеген еуропалық музыка сайыстарына қатысып, жеңімпаз болып таныла бастайды. 2004 жылы Ресейге келіп, Мәскеу Халықаралық Музыка Үйінің залында өнер көрсетеді. 2010 жылы Кремль Сарайында Лара Фабиан мен Игорь Крутойдың «Мадмуазель Живаго» атты концерті өтті. Лара Фабиан 2011 жылы Қысқы Азия ойындарының ашылу салтанатында Астанада өнер көрсетті.

## Өмірбаяны
Лара фортепианода ойнауды және ән айтуды үйренеді, содан кейін Брюссельдегі консерваторияда оқиды. 16 жасында ол музыкалық байқауда жеңіске жетіп, жүлдені жеңіп алды: дискіні жазу. 18 жасында ол Люксембургті таныстыра отырып, Евровиденияда өнер көрсетеді және 4-ші орында. 20 жасында жас әнші және композитор Эрик Эллисонмен бірге Канадаға кетеді, олар Лараның бірнеше альбомдарын жазады. Олардың алғашқы альбомы үлкен таралыммен таралып, әншіге даңқ келеді. 1995 жылы ол Канададағы "жылдың үздік орындаушысы" атағын жеңіп алды.

Содан кейін ол Канада азаматтығын алады. Бірнеше жылдан кейін ол Францияда үшінші альбомын шығарады, ол бірден алтынға айналады. Онымен бірге ол Еуропа бойынша гастрольде өнер көрсетеді. Ағылшын, итальян және испан тілдерінде ән жазғаннан кейін, ол теледидарда және француз журналдарының мұқабаларында көрсетіледі. 2004 жылы Ресейде өнер көрсетеді. Оның танымалдығы өсіп келеді. Ол кезде ол француз режиссері Жерар Пулличиноға ғашық болады, бірнеше жылдан кейін олардың қызы болады. 7 жылдан кейін олар тарайды, ал кейінірек әнші итальяндық Габриэль Ди Джорджиоға үйленеді. 2010 жылы Лара қайтадан Еуропа мен Ресейде гастрольде болды, онда ол өзінің өлеңдеріне ән жазылған альбом жазады, Игорь Крутой музыкасын жазды. Барлық әндерінде ол өзі туралы, өмірі туралы айтады, өз тәжірибесімен бөліседі, сондықтан оны әрдайым сезінетін орындау тыңдаушыларға әсер етеді. Ең танымал шығармалар: "Je t 'aime" (мен сені жақсы көремін), "Je Suis Malade" (мен ауырып тұрмын), "Adagio", "Immortelle" (Өлмейтін).

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Әншінің ресми веб-сайты 

Санат:Сопрано
Бен Хеппнер

**Бен Хеппнер** 1956 жылы 14 қаңтарда Маррейсвиллде(Британ Колумбиясы) дүниеге келген. Кейінірек оның отбасы Доусон-Крикке қоныс аударады. Хеппнер 1975 жылдан бастап Британ Колумбиясы Университетінде оқиды. 1979 жылы СВС жас таланттар конкурсында «дона Оттавия» ариясын орындап, жеңімпаз болады. Бен Хеппнер ─ бірнеше университтетердің докторы, 1999 жылы Канада орденінің мүшесі болды. Хеппнер екі рет 2000 жылы және 2006 жылы «Джуно» премиясына ие болды. Хеппнер 2006 жылы Туринде және 2010 жылы Ванкуверде болған Қысқы Олимпиадалардың жабылу салтанатында өнер көрсетті.

## Дереккөздер



Санат:Дона Оттавия
Гайтана Эссами

**Гайтана Эссами** (Гайта Лурдес, ленгалдан аударғанда «күшті және ұлы» деген мағына береді)− афроукраиндық танымал әнші. 1979 жылы 24 наурызда Киевте дүниеге келген. Гайтана Киевтегі музыка мектебінің саксафон сыныбын бітіреді. Сондай-ақ экономикалық білім алған. 1991 жылы «Фант-лото Надежда» балалар телевизиялық конкурсына қатысып, үшінші орынды иеленеді. Содан кейін композитор Владимер Быстряков «Альтана» ансамбліне алады. 2008 жылы 11 наурызда Гайтананың жаңа «Тайные желания» альбомының тұсаукесері болды. Гайтана «Естесственный отбор»(РЕН) телевикторинасында жеңімпаз атанды.

## Дереккөздер


## Сілтемелер
* Гайтана ресми сайты

Санат:1979 жылы туғандар
Санат:Украина әншілері
Ольга Юрьевна Орлова

**Ольга Юрьевна Орлова** (шын есімі – Носова) — Ресей әншісі, актриса. 1977 жылы 13 қарашада Мәскеуде дүниеге келген. Мәскеу экономика - статистика институтының экономика факультетін бітірген. 1995 жылы ресейлік «Блестящие» поп-тобының құрамына бірінші кірген қыз. 2000 жылы «Блестящие» тобынан кеткеннен кейін 2001 жылы Ольга жеке шығармашылық жұмысын бастайды. 2009 жылы Ольга бірінші арнаның «Две звезды» музыкалық шоуына қатысады.

## Дереккөздер

Санат:Ресей актрисалары
Журналистің міндеті

**Журналистің міндеті.** (Қазақстан Бұқаралық ақпарат құралдары туралы Заңына сәйкес (23 шілде 1999 жыл) 21-бап) Қазақстан Республикасының заңдарын басшылыққа ала отырып, 

1) өзі шарттық қатынастарда тұрған бұқаралық ақпарат құралының қызмет бағдарламасын жүзеге асыруға; 

2) шындыққа сәйкес келмейтін ақпаратты таратпауға; 

3) ақпарат ұсынған адамдардың авторлығын көрсету туралы олар жасаған өтініштерді қанағаттандыруға; 

4) жеке және заңды тұлғалардың заңды құқықтары мен мүдделерін құрметтеуге; 

4-1) азаматтармен сұхбат жүргізген кезде дыбыс немесе бейнежазбаны пайдалануға келісім алуға; 

5) ҚР-ның заңдарына сәйкес өзіне жүктелген өзге де міндеттерді орындауға міндетті.

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Евгений Владимирович Головин

**Головин Евгений  Владимирович** ─ кеңес және Ресей эстрада әншісі, Ресей халық әртісі. 1950 жылы 17 қарашада Рязань қаласында дүниеге келген. 

Музыка және ән айтумен әскер қатарында жүргенде әуестене бастайды.1971−1975 жылдары Гнесинск училищесінде оқиды. 70-ші жылдардан бастап, Москонцерттің солисті болады. 1977 жылы «Песня Года» фестивалінде жас кеңес әншісі Евгений Головин «Звездная песня неба» әнін орындап шығады. Ең алғаш Чехославакиядағы «Интерталант» конкурсында Гран-при алған ең алғашқы кеңес артисі.

## Дереккөздер

Санат:17 қаңтарда туғандар
Санат:1950 жылы туғандар
Санат:Рязаньда туғандар
Санат:КСРО әншілері
Санат:Ресей әншілері
Санат:XX ғасыр әншілері
Санат:XXI ғасыр әншілері
Санат:Ресейдің еңбек сіңірген әртістері
Санат:ГИТИС түлектері
Санат:Москонцерт әртістері
Сергей Евгеньевич Жуков

**Сергей Жуков** – Ресей әншісі, продюсер, музыкант. 1976 жылы 22 мамырда Ульянов облысындағы Димитровградта дүниеге келген.4 жыл хоккеймен айналысады. Өзінің карьерасын 1995 жылдан бастайды. Мәскеулік «Рокс» радиостанциясында диджей болып жұмыс жасайды. 2002 жылы ең алғашқы «Территория 2002» атты альбомы жарық көреді. «Руки вверх» тобы ыдырап кеткеннен кейін 2006 жылы «В поисках нежности» альбомын жазып шығарады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Официальный сайт
* Неофициальный сайт 


Санат:Ресей әншілері
Лидия Михоловна Музалёва

**Лидия Михоловна Музалёва** ─ кеңес және Ресей фолк-әншісі. Ресей Федерациясының Еңбек сіңірген әртісі (2006). Краснояр өңірінің Игарка қаласында дүниеге келген. 1977 жылы Мәскеу мемлекеттік мәдениет институтын бітіреді. Ол баяншы Владимир Симоновпен өнер көрсетіп, әртістік карьерасын бастайды. «Калинка» орыс инструментальды ансамблінің солисті. Сахна киімдерін өзі тігіп киеді.

## Дереккөздер



Санат:Фолк-әншісі
Мария Николаевна Мордасова

**Мария Николаевна Мордасова** (14 ақпан 1915, Ресей империясы, Тамбов губерниясы, Тамбов уезі, Черньяновский болысы, Нижняя Мазовка ауылы −  25 қыркүйек 1997, Воронеж, Ресей) − орыс әндерін орындаушы. КСРО халық әртісі (1981), Социалистік Еңбек Ері (1987). 

Мектеп хорында, кейінірек ауыл клубында ән айтты. 1943-1972 жылдары ─ Воронеж орыс халық хорының, кейін − Воронеж облыстық филармониясының солисті болды.

## Дереккөздер

Санат:КСРО әртістері
Санат:Ресей әншілері
Пол Маккартни

[thumb|Пол Маккартни [Дублиндегі концертінде, 2010 жыл]]
**Сэр Джеймс Пол Макка́ртни** (ағыл. Sir James Paul McCartney, 18 маусым 1942 ж., Ливерпуль, Ұлыбритания) - британдық рок-музыкант, әнші, композитор, продюсер, көп аспаптарда ойнай біледі. Әйгілі The Beatles тобының негізін қалаушыларының бірі.

Грэмми сыйлығына бес рет ие болған лауреат. Маккартни қазіргі таңның ең мықты сазгер әрі композиторы ретінде бірнеше рет Гиннесстің рекордтар кітабына енген. Оның 60-тай дискі «алтын» статусына ие, ал синглдерінің жалпы тиражы 100 миллионнан асады.

## Дереккөздер


Санат:18 маусымда туғандар
Санат:1942 жылы туғандар
Санат:Ливерпульде туғандар
Санат:Ұлыбритания әншілері
Санат:Ұлыбритания гитаристері
Санат:Ұлыбритания сазгерлері
Санат:Ұлыбритания бас-гитаристері
Санат:Ұлыбритания автор-орындаушылары
Санат:Ұлыбритания суретшілері
Санат:Ұлыбритания жазушылары
Санат:Ұлыбритания пианистері
Санат:Ұлыбритания киносазгерлері
Санат:Ұлыбритания ақын-өлеңшілері
Санат:Британ империясы орденінің мүшелері
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:The Beatles
Санат:Құрмет иегерлері
Санат:Рыцар-бакалаврлар
Санат:Габриэлы Мистраль орденінің иегерлері
Санат:Перу күні орденінің Үлкен крест иегерлері
Санат:Құрмет легионы орденінің офицерлері
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Ұлыбритания рок-музыканттары
Санат:Гиннесстің рекордтар кітабының рекордсмендері
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Эануарлар құқығын қорғау белсенділері
Санат:Марка суретшілері
Санат:Wings музыканттары
Санат:Ұлыбритания және оның колонияларының почталық маркалары
Санат:Ivor Novello Awards сыйлығының иегерлері
Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері
Санат:Capitol Records орындаушылары
Санат:Пол Маккартни
Санат:Parlophone Records орындаушылары
Санат:Иель университетінінің құрметті докторлары
Санат:Ұлыбритания мультиаспапшылары
Санат:Рыцарлық титулмен марапатталған сазгерлер
Санат:Бэк-вокалшылар
Санат:Ұлыбритания поп-вокалшылары
Санат:Ұлыбритания рок-вокалшылары
Санат:Ұлыбритания рок-гитаристері
Санат:NME Awards сыйлығының иегерлері
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:Англия рок-әншілері
Санат:Англия поп-вокалшылары
Санат:Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Журналистік сауал

**Журналистік сауал** – ресми органға жолданатын өтініш. Ол ақпарат алуға ғана емес, қалыптасқан жағдайды кәсіби тұрғыдан ұғынуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ресми органның берген жауабы ақпараттың шындыққа сәйкестігін анықтайды. Бұл журналист үшін өте маңызды. Себебі жауапкершілік ақпаратты берген тұлғаға жүктеледі.

Санат:Журналистика
Санат:Терминология
Джордж Харрисон

thumb|right
**Джордж Ха́ррисон** (ағыл. George Harrison; 25 ақпан 1943 ж., Ливерпуль — 29 қараша 2001 ж., Лос-Анджелес) – ағылшын рок-музыкант, әнші, композитор, жазушы, продюсер, ситаристші.

The Beatles тобының бас гитаристі ретінде танымал. Rolling Stone журналының нұсқасы бойынша Джордж 100 ұлы гитаристердің тізімінде 21-ші орында тұр. The Beatles тобының әр альбомдарында Харрисонның өзі жазып орындаған әндері де бар. Топ мүшелері тарап кеткеннен кейін, жеке карьерасын бастайды. Бірнеше танымал альбомдары бар: «All Things Must Pass», «My Sweet Lord».

## Дереккөздер


Санат:25 ақпанда туғандар
Санат:1943 жылы туғандар
Санат:Ливерпульде туғандар
Санат:29 қарашада қайтыс болғандар
Санат:2001 жылы қайтыс болғандар
Санат:Лос Анжелесте қайтыс болғандар
Санат:Ұлыбритания гитаристері
Санат:Ұлыбритания әншілері
Санат:Ұлыбритания сазгерлері
Санат:Ұлыбритания музыка продюсерлері
Санат:Ұлыбритания ақындары
Санат:Ұлыбритания актерлері
Санат:Ұлыбритания кинопродюсерлері
Санат:Ұлыбритания бас-гитаристері
Санат:Британ империясы орденінің мүшелері
Санат:Джордж Харрисон
Санат:The Beatles
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Ситаристер
Санат:Слайд-гитаристер
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Голливуд Даңқ аллеясы
Санат:Харрисондар
Санат:Өкпе обырынан қайтыс болғандар
Санат:Plastic Ono Band музыканттары
Санат:Traveling Wilburys музыканттары
Санат:Үндіс музыкалық орындаушылары
Санат:Ұлыбритания автор-орындаушылары
Санат:Күлі шашылған адамдар
Санат:EMI Records орындаушылары
Санат:Capitol Records орындаушылары
Санат:Ұлыбритания мультиаспапшылары
Санат:Соло-гитаристер
Санат:Ұлыбритания рок-вокалшылары
Санат:Ұлыбритания поп-вокалшылары
Санат:Ұлыбритания рок-гитаристері
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:Англия рок-әншілері
Санат:Англия поп-вокалистері
Элвис Пресли

**Элвис Арон Пресли** (; 8 қаңтар 1935 ж. — 16 тамыз 1977 ж.) — америкалық әнші, актер. 20 ғасырдағы үздік әндердің орындаушысы. Оны «рок-н-ролл патша» деп те атайды. Элвистің әрбір альбомы миллиондаған тираждармен таралады. 1956 жылдары кино карьерасы басталады. Оның актерлік дарындылығының арқасында, түскен киноларының бәрі кең танымалдыққа ие болған. Ол 1967 жылы Присцилла Бульеге үйленеді. Лиза-мари атты қызы бар.

## Дереккөздер
Ксенофобия

thumb|right|200px|
**Ксенофобия**, үргедектік – (грек. xenos «жат»+phobos «қорқыныш») толеранттылыққа мүлде қарама-қайшы ұғым. 

Этноәлеуметтану ғылымында «ксенофобия – діні,  салт-дәстүрі, ұлты бөлек жандардан қорқу, оларды жек көру» деп түсіндіріледі (мысалы, русофобия-орыстармен жауласу, антисемитизм –еврейлерге өштесу және т.б).

## Дереккөздер


Санат:Ксенофобия
Санат:Әлеуметтік теріс пікірлер
Санат:Ерекше фобиялар
Нэнси Синатра

**Нэнси Сандра Синатра** (, 8 маусым 1940 ж., Джерси-Сити, Нью-Джерси) – америкалық әнші, актриса. 1960 жж. танымал бола тастаған. Фрэнк Синатраның  қызы. Төрт жасқа толғанда әкесі қызына арнап «Nancy (with the Laughing Face)» атты ән жазған. 1957 жылы әкесімен бірге киноға түскен. Нэнси Элвис Преслимен бірге «Спидвей» фильмінде және Питер Фондпен бірге «Жабайы періштелер» атты фильмдерде ойнаған. Оның біраз әндері танымал киноларда саундтрек ретінде қолданылған («James Bond», «Kill Bill»).

Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Гүлстан (журнал)

**«Гүлстан»** — Республикалық ғылыми-танымдық көпшілік журналы. 2005 жылдың наурызынан бастап, айына 1 рет шығып отырады. 

Негізгі тақырыбы — өсімдіктер әлемі. Бас редакторы: Құлжабаева Гөзел Әліпбекқызы. 

Мекен-жайы: Алматы қаласы, Хан-Тәңірі көшесі, №131. «Гүлстан» журналы  № 6023-Ж, 12.09.2008 тіркеу куәлігімен Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. 

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан журналдары
Санат:2005 жылы пайда болғандар
Санат:Қазақ тілді журналдар