Онтарио

**Онтарио** ( ) — Канаданың орталық шығысында орналасқан провинция. Канаданың он үш провинциялары мен территорияларының бірі. Бұл мемлекет халқының 38.3 пайызы тұратын Канададағы халық ең көп шоғырланған және жер аумағы бойынша Квебектен кейінгі екінші провинция. Онтарио батысында Манитоба, шығысында Квебек провинцияларымен, оңтүстігінде АҚШ-тың Миннесота, Мичиган, Огайо, Пенсильвания және Нью-Йорк штаттарымен шектеседі. Онтариода Канаданың астанасы — Оттава қаласы және Канададағы ең ірі қала — Торонто қаласы орналасқан, Торонто сондай-ақ Онтарионың әкімшілік орталығы болып табылады.

Онтарионың АҚШ-пен 2,700 кмге (1,678 мильге) созылған шекарасының барлығы дерлік ішкі сулармен өтеді. Тек қана 1 кмге (0.6 мильге) жуық құрлықтық шекара бар. Онтарио — Ұлы көлдермен шектесетін жалғыз провинция. Онтарио — жарты миллионға жуық көлдері бар жазық жер. Олардың арасында Ұлы көлдер бар, ал Ұлы көлдердің ішінде провинция өз атауын алған Онтарио көлі орналасқан. АҚШ-пен Канада арасындағы мемлекеттік шекарада Ниагара сарқырамасы орналасқан.

Онтарио кейде тұжырымдамалық тұрғыдан екі аймаққа бөлінеді: Солтүстік Онтарио және Оңтүстік Онтарио. Онтарио тұрғындарының және егін алқаптарының басым көпшілігі оңтүстікте орналасқан. Керісінше, Солтүстік Онтарионың көп бөлігі қыста суық және қалың ормандармен сирек қоныстанған.

Провинцияның жер аумағы — 1,076,395 км², 2016 жылғы санақ бойынша халық саны — 13,448,494, ресми тілі — ағылшын тілі.

## Сөз төркіні
Провинция Онтарио көлінің құрметіне аталған, ал Онтарио (гуронша: **') термині [[:en:Wyandot language|гурон]] тілінен аударғанда «үлкен көл» дегенді білдіреді, немесе **', Ирокой тілдерінен аударғанда «әдімі су» дегенді білдіреді.

## География
Провинция солтүстіктен оңтүстікке дейін 1730 км-ге, батыстан шығысқа дейін 1690 км-ге созылған. Провинцияның аумағы 1,076,395 км² құрайды, оның ішінде құрлық — 917,741 км² (85.26 %), су — 158,654 км² (14.74 %). Онтарио Канада аумағының 10.8 пайызын алып жатыр және бүкіл Канада провинциялары мен территорияларының ішінде жер аумағы бойынша 4-ші орынды алады және 2-ші орынды тек құрлық аумағы бойынша алады (аралдарды қоспағанда). Провинция құрамында 1864 арал бар.

### Температура

*<small>Дереккөз: *'Environment Canada**</small>

== Демография ==
[[Сурет:Canada Ontario Density 2016.png|thumb|Онтарионың халық тығыздығы]]
[[Сурет:Population density ontario.png|200px|thumb|Онтарионың халық тығыздығы]]
2016 жылғы санақ бойынша Онтариода 13,448,494 адам тұрған, ал 2011 жылы 12,851,821 адам, 2006 жылы 12,160,282 адам тұрған. Онтарио Канададағы халқы ең көп провинция болып табылады, Канаданың 38.3 пайыз халығы Онтариода қоныстанған. Бірақ, Онтарио халқы мүлдем біркелкі орналаспаған. Онтарионың 85—86 пайыз аумағын алып тұрған Солтүстік Онтариода Онтарионың тек 6 пайыз халқы тұрады, ал провинцияның оңтүстік-батысында орналасқан, провинция аумағының 14—15 пайызын алып тұрған Оңтүстік Онтариода Онтарионың 94 халқы қоныс тапқан. Қала тұрғындарының үлесі 85 пайызды құрайды.

=== Халық саны ===


=== Ұлты ===


=== Діні ===
Ең ірі дін тобы — [[Христиандық|Христиандар]] 74.6 %, оның ішінде Протестанттар 34.9 %, Католиктер 34.7 %. Онтарио провинциясында Канада мұсылмандарының тең жартысы орналасқан — 581,950 (4.6 %).

2011 жылғы мәлімет бойынша Онтарионың негізгі дін топтары мынандай:


=== Тілі ===
Онтарио провинциясының негізгі тілі ағылшын тілі болып табылады, ол сондай-ақ провинцияның [[Де-Факто]] ресми тілі болып табылады. 2016 жылғы өткізілген санақ бойынша Онтарио халқының шамамен 97.2 пайызы ағылшын тілін меңгерген, бірақ халықтың 69.5 пайызына ғана ағылшын тілі [[ана тілі]] болып табылады. Ағылшын Канаданың екі ресми тілдерінің бірі, екіншісі француз тілі. Ағылшын және француз тілдері Онтарио соттарының ресми тілдері. Онтарио халқының 11.5 пайызы француз тілін меңгерген, ал шамамен 4.6 пайызына француз тілі ана тілі болып табылады. Онтарио тұрғындарының шамамен 11.2 пайызы екі тілде де сөйлейтінін, ал 2.5 пайызы екі тілдің бірде біреуін білмейтінін айтты.

=== Биометриялық демография ===


**Гендерлік таралу** екі Американың көптеген аймақтарына тән — әйелдер саны (6,229,580) ерлер санынан (5,930,700) көп. 25 жасқа дейінгі жас тобында ер адамдар, ересек топта әйелдер басым.

**Жас құрылымы** — халықтың орташа жасы 39.0 жас (ерлер — 38.1, әйелдер — 39.9).

**Өмір сүру ұзақтығы''' 83 жасты құрайды. Туу көрсеткіші 10.8 ‰ құрайды (Канада бойынша — 11.3 ‰). Өмірінің алғашқы жылындағы сәби өлімі 5.2 ‰ құрайды (Канада бойынша — 5.1 ‰). Өлім көрсеткіші 7.1 ‰ құрайды (Канада бойынша — 7.3 ‰).

## Онтарио қалалары
250px|right|thumb|Торонто, порттан көрініс.
250px|right|thumb|Канада елордасы Оттава қаласындағы Канада парламенті.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Онтарио Үкіметі
* Туризм — Онтарио 
* Онтарио туристік ақпарат
* Онтарио Визуалды Мұра жобасы &nbsp;– Онтарио тарихы туралы коммерциялық емес құжаттық жобасы

Санат:Онтарио