TED конференциясы

thumb|Логотипі

**TED** () – бірегей идеяларды таратуды («ideas worth spreading») мақсат тұтқан, жыл сайын конференциялар ұйымдастырумен айналысатын халықаралық коммерциялық емес қор. .«Таратуға тұрарлық идеялар» деген айдармен өткізілетін конференцияның басты мақсаты – қалың көпшілікке қызықты идеяларды жеткізіп тарату. TED міндеті – идея тарату, идея аясында тегін білім беретін, ойшылдар ойынан шабыт алатын бір-біріне жақын қауымдастық құру. Идея адамның құлқын, өмірін өзгерту арқылы әлемді өзгерте алады.  

TED конференциясы жыл сайын екі рет: АҚШ-тың Лонг Бич/Палм Спрингс жерінде және Шотландия астанасы Эдинбург қаласында болады. Аталған конференцияларда әлемнің үздік ойшылдары бір ортаға тоғысып, өздерінің ең маңызды ойлары мен әлемдегі көкейкесті мәселелерін айтады (18 минут бойы).

TED конференциясының әр дәрісі TED Talk деп аталады. Дәріскерлердің үздік орындаулары видео нұсқа үлгісінде www.ted.com сайтында жарияланады. Қазіргі кезде сайт дәрістерді ағылшын және басқа да шетел тілдерінде субтитрмен 1400-ден астам видео қоры жиналған және ол апта сайын толықтырылып отырылады. TED Open Translation Project жобасы бойынша 8000 ерікті адам (волонтер) дәрістерді ондаған тілге аударып жатыр. Сонымен қатар TED Talk-ті YouTube видео хостингісінен көруге мүмкіндік берілген.

Қазіргі уақытта, TED дәрістерінің 28-і қазақшаға аударылған. 

TED Prize сыйлығы 2005 жылдан бастап берілді. Алғашында «Әлемді өзгерткім келеді» (wish to change the world) номинациясы бойынша $100 000 көлемінде ақшалай үш сыйақы тағайындалған.

* 2005 жылы — Боно, Эдвард Буртинский, Robert Fischell
* 2006 жылы — Larry Brilliant, Jehane Noujaim, Cameron Sinclair
* 2007 жылы — Билл Клинтон, Эдвард Уилсон, Джеймс Нахтвей
* 2008 жылы — Neil Turok, Dave Eggers, Карен Армстронг
* 2009 жылы — Sylvia Earle, Jill Tarter, José Antonio Abreu
* 2010 жылы — Джеймс Тревор Оливер
* 2011 жылы — JR
* 2012 жылы — City 2.0
* 2013 жылы — Sugata Mitra
* 2014 жылы —Charmian Gooch

## Тарихы
[thumb|right|[Билл Клинтон TED 2007-де]]
Америка Құрама Штаттарының 1984 жылдан бері жыл сайын конференция ұйымдастырушы бейкоммерциялық қор ретінде бір аудиторияда ғалымдардың, саясаткерлердің, кәсіпкерлердің, суретшілердің, музыканттардың, инженерлердің және өзге де танымал тұлғалардың басын қосады. TED-те алғаш рет жаңа ғана шығарылған Macintosh компьютерінің, Sony компаниясының әлемдегі тұңғыш компакт-дискісінің таныстырылымы өткен. Сонымен қатар, Бенуа Мандельберг өзі ойлап тапқан фракталдар теориясына байланысты, ал жасанды интеллект маманы Марвин Мински сананың жаңа моделі жайында сөз сөйледі.

Бүгінгі таңда TED заманауи ғылымның, мәдениеттің және бизнестің жұлдыздары өз идеяларын 18 минут ішінде айтуы тиіс ең беделді интеллектуалды алаңдардың біріне айналды. Лекция тақырыптары сан алуан: ғылым, өнер, дизайн, саясат, мәдениет, бизнес, ғаламдық проблемалар, технология және ойын-сауық т.б.

Әр жылдары Билл Гейтс, Эл Гор, Гордон Браун, Билл Клинтон, Нобель сыйлығының иегерлері Джеймс Уотсон, Мюррей Гелл-манн және Уикипедияның негізін қалаушы Джимми Уэйлс секілді танымал тұлғалар TED-те сөз сөйлеген. Барлық лекциялар конференцияның www.TED.com сайтына орналастырылады. Сайт 2007 жылы іске қосылды. 2012 жылдың қараша айында видеолардың қаралу көрсеткіші миллиардтан асты.

## Сыртқы сілтемелер

* http://www.ted.com
* http://kitap.kz/catalog/ted 
* http://www.wikibilim.kz 

## Дереккөздер


Санат:TED конференциясы