open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тынық мұхит қауымдастығының хатшылығы

**Тынық мұхит қауымдастығының хатшылығы** () — аймақтық үкіметаралық ұйым, Океанияның 22 мемлекеті және аумағы мүше болып табылады, сонымен қатар 4 ел-бастамашы (Австралия, Жаңа Зеландия, АҚШ, Франция). ТМҚХ-ның негізгі мақсаты Тынық мұхиты халықтарының техникалық, кәсіби, ғылыми, зерттеу және олардың басқарма әлеуетін жоғарлату, сонымен қатар олардың болашақтағы дамуын және әл-ауқатын жақсарту мәселелерінде келісілген шешімдерге қол жеткізу мақсатында ақпаратпен және консультациялық көмекпен қамтамасыз ету.. Ұйымның штаб-пәтері Жаңа Каледонияның әкімшілік орталығы Нумеа қаласында орналасқан.

## Тарихы
Тынық мұхит қауымдастығының хатшылығы 1947 жылы ***Оңтүстік тынық мұхит комиссиясы*** () ретінде осы аймақта өз мүдделері бар 6 мемлекетпен негізделді: Австралиямен, Ұлыбританиямен, Нидерландымен, Жаңа Зеландиямен, АҚШ-пен, Франциямен.

ТМҚХ-ның құрылтай құжаты *Канберра шарты* болып табылады.

## Ұйым мүшелері
Тынық мұхит аралдарына қызығушылықтың төмендеуі немесе оңтүстік тынық мұхит елдеріне басқа салаларда көмек көрсету ықыласына байланысты ТМҚХ-ның екі мемлекет-бастамашысы ұйымнан шықты: Ұлыбритания (1995—1998 және 2005) және Нидерланд (1962 жылы).

1969 жылға дейін ТМҚХ Нидерланд Ост-Үндістанның (қазір Ириан-Джая) мүддесіне өкілдік етті, бірақ Индонезиямен аннексияланғаннан кейін, бұл аумақ ұйым мүшесі ретінде болуды тоқтатты.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Канберра шарты

Санат:Халықаралық ұйымдар
Аустралия доллары

**Аустралия доллары** (таңбасы: $; коды: AUD)&nbsp;— Аустралия Одағының валютасы, сонымен қатар Кристмас, Кокос және Норфолк аралдарында және Кирибати, Науру және Тувалу тәуелсіз тынық мұхит мемлекттерінде қолданылады. 100 центке бөлінеді. Әдетте доллар таңбасымен ($) қысқартылады, бірақ басқа да белгілеу нұсқалары бар: A$, $A, AU$ и $AU.

1988 жылдан бастап банкноталарды шығару үшін қағаз емес, арнайы жіңішке пластик қолданылады.

## Тарихы
Аустралия доллары, ондық валюта болғаннан кейін, Аустралия фунтын алмастыра отырып, анайналымға 1966 жылдың 14 ақпанында енгізілді.

Жаңа ұлттық валютаны енгізуді Аустралияның резервтік банкі 1960 жылы бастамашылық етті. Ұзақ уақыт бойы елде жаңа ақша белгісінің макеттерін әзірлеу және дайындық жұмыстары жүргізілді. Осы уақыт ішінде валютаның аталуы бойынша мыңнан астам ұсыныс жасалды. 1965 жылы Аустралия премьер-министрі Роберт Мензис *«the royal»* деген атауын ұсынды. Бірақ бұл ұсыныс халық арасында қолдау алмады, сондықтан валюта доллар деп аталды. Трейдерлер жаргонында Аустралия доллары «оззи» ( - аустралиялық) деп аталады.

1988 жылы алғашқы платикалық банкнота шығарылды.

## Құндылығы
Аустралия доллары әлемдегі ең сатылатын валюталар арасында бесінші орында (АҚШ долларынан, Еуродан, Жапон иенінен, Фунт стерлингтен кейін), әлемдік валюталық операциялардын 5&nbsp;% алып тұр. Сатушылар арасындағы валютаның сұранысы Аустралиядағы жоғары пайыз мөлшерлемесімен, валюта нарығына үкіметтің араласуынан біркелкі еріктілігі, Аустралия экономикасының және саяси жүйесінің жалпы тұрақтылығымен түсіндіріледі.

}}}} || style="text-align:right;" | 200.0%
|}

## Мәнеттер
1966 жылы құны 1, 2, 5, 10, 20 және 50 центті мәнеттер айналымға енгізілді. Бір долларды мәнет 1984 жылы шығарылды, ал екі долларды мәнет&nbsp;— 1988 жылы. Құны 1 және 2 центті мәнеттер айналымға 1991 жылы, 1 долларлы банкнота 1984 жылы, ал 2 долларлы - 1988 жылы енгізілді. 

Барлық мәнет тәріздес Аустралия долларларында аверсте II Елизаветаның суреті бейнеленген және Австралия корольдік ақша сарайымен () шығарылады.

Аустралия үнемі  құны 50 центті естелік мәнеттерді шығарады. Алғашқысы 1970 жылы Джеймс Куктың Аустралия құрлығының шығыс жағалауын зерттеуі үшін еске алу құрметіне арналып шығарылды. Кейін, мәнеттер 1977 жылы II Елизаветаның күміс мерей тойына, 1981 жылы Чарльз ханзадасының және Диана ханшайымның үйлену тойына, 1982 жылы Брисбенде өткен Достастық ойындарының құрметіне және т.б. оқиғаларға арналып шығарлыды. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Аустралия доллары (Банкноттар)  

Санат:Доллар
Санат:Аустралия ақшасы
Санат:Айналымдағы ақшалар
Санат:Океания валюталары
Санат:Кокос аралдары ақшасы
Санат:Норфолк аралы ақшасы
Санат:Рождества аралы ақшасы
Санат:Херд және Макдональд аралдары ақшасы
Санат:Кирибати ақшасы
Санат:Науру ақшасы
Санат:Тувалу ақшасы
Санат:Ұжымдық және одақтық бірліктер
Санат:Папуа - Жаңа Гвинея ақшасы
Ақсай (Түркістан облысы)

**Ақсай** — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Келтемашат ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

 

Санат:Түлкібас ауданының таратылған елді мекендері
№117-темір жол айрығы

* ''№117-темір жол айрығы'' – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы таратылған темір жол айрығы. 
* №117-темір жол айрығы – Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы темір жол айрығы.
Жұлдыз (стадион)

**«Жұлдыз» стадионы** - облыс орталығының көне спорт кешені. 1954 жылы салынған, ол ұзақ уақыт бойы Павлодарлықтар үшін жаттығу базасы болып, қала балансына беру, оған екінші өмір сыйлады. Ертіс Футбол клубының жастар құрамаларының стадионы.

## Келбеті және деңгейі
«Жұлдыз» стадионың жөндеу үшін үкіметтен 113 млн.теңге жұмсалды. «Жұлдыз» стадионы қайта жаңартуға 2008 және 2009 жылдары ұшырады. Мынадай өзгерістер жүзеге асырылды:

### 2008 жылғы қайта жаңарту
*Футбол алаңына синтетикалық бет және жасанды газон жайылды.
*Стадион қоршалды.

### 2009 жылғы қайта жаңарту
*Кіші екі футбол алаңдары салынды.
*Трибунада пластиктен жасалған орындықтар қойылды.
*Команданың киім ілетін орны кеңейтілді.
*Қоғамдық дәретханалар күрделі жөнделді.

Стадион 2009 жылғы 19 қыркүйекте қайта жаңартудан кейін ашылды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан стадиондары
Санат:Павлодардағы спорт
Санат:1954 жылы салынған стадиондар
Санат:Стадиондар
Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхит аймағының елдері

**Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхит аймағының елдері**, қысқ. **АКТ елдері** () — қазіргі кезде 79 елді (48 - Африкада, 16 - Кариб бассейннінде және 15 - Тынық мұхит аймағында) біріктіретін халықаралық ұйым, олардың көбісі бұрынғы француз және британ колониялары болған.

Ұйымның негізін қалаушы құжаты — бірлескен жұмыс бойынша (ең алдымен экономика саласында) негізгі келісімдерден тұратын 1975 жылғы Джорджтаун келісімі болып табылады.

Ұймның негізгі мақсаттары мүше елдердің экономикалық дамуы, әлем экономикасымен бірлесу және «жаңа, әділ және адал әлемдік қоғам құрылысының» негізін қалау болып табылады. Ең алдымен ұйым АКТ және ЕО елдерінің арасында экономикалық байланысты үйлестіру мақсатын көздеген.

Соңғы жылдары мүше елдер ДСҰ шегінде бірқатар шаралар өткізіп, өз назарын ЕО елдерінен әлем қауымдастығына аударды.

## АКТ елдері
### Африка

### Кариб бассейні

### Тынық мұхит аймағы

## Сыртқы сілтемелер

* Ұйымның ресми сайты  
* АКТ-ЕО бірлескен ассамблеясының сайты  
* African Voices: About EC Aid to Africa
* The Courier — The Magazine of Africa, Caribbean, Pacific and European Union cooperation and relations   
* Website on EU cooperation for ACP countries 

## Дереккөздер

Санат:Халықаралық ұйымдар
Айрықша экономика аймағы

[thumb|250px|right|[БҰҰ теңіз құқығы бойынша Конвенциясына сәйкес теңіз аймақтары]]
**Айрықша экономика аймағы** — ерекше құқықтық аумақтың әрекет аймағына кіретін аумақтақ теңіздің шегінен тысқары орналасқан және оған іргелес жатқан аудан. Оның ені бастапқы сызықтардан бастап өлешентін 200 теңіз милясын (370,4 км) артық болмауы тиіс.

Мемлекет өз айрықша экономика аумағында айрықша құқыққа ие:
* теңіз түбін жабатын суларда, теңіз түбінде және оның қойнауында табиғи тірі және тірі емес ресурстарды барлау, пайдалану және сақтау
* келесі пунктілер жайында хұкім:
** жасанды аралдарды, қондырғыларды және құрылыстарды жасау және қолдану
** ғылыми теңіз зерттеулері 
** теңіз ортаны қорғау және сақтау 

Айрықша экономика аймағында басқа мемлекеттердің құқықтары және міндеттері:
* Айрықша экономика аймағында барлық мемлекеттер ерікті кеме қатынасына және ұшу құқығына, су асты кабелдерді және құбырлар желісін тартуға және де   халықаралық құқық көзқарасы жағынан басқа теңіз пайдалануының заңды әрекет түрлеріне ие
* мемлекеттер айрықша экономика аймағында өз құқықтарын жүзеге асырған кезде және өз міндеттерін атқарған жағыдайда лайықты түрде мемлекеттің жағалық құқықтарын және міндеттерін ескереді, сонымен қатар жағалық мемлекеттің қабылданған құқықтарын және ережелерін сақтайды.  
(1982 жылғы БҰҰ теңіз құқығы бойынша Конвенциясының 56, 58 баптары)

## Тағы қараңыз
* Аумақтық сулар
* Қайраң

Санат:Теңіз құқығы
Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі

thumb|right|180px|"Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" төсбелгісі
**«Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін»** құрметті төсбелгісі – 2000 жылдың 12 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің білім беру және ғылым саласындағы белсенді оқытушыларын және педагогика қызыметкерлерін ынталандыру көтермелеу және моральдық өсу үшін тағайындалған Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №1159 министрліктің қаулысы бойынша бекітілген ведомстволық наградасы.

## Толығырақ
* «Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" құрметті төсбелгісімен:
*негізгі және саласындағы маңызды нәтижелер әлемдік жетістіктері деңгейінің ұлттық ғылым мен техниканың қорытындыға ықпал ететін, қолданбалы зерттеулері;
*ғылым, техника және мәдениет басым бағыттары бойынша халықаралық, республикалық, аймақтық және басқа да ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыруға жетістіктері;
*жаңа және қолданыстағы техника мен технологияларды жетілдіру құруға үлкен үлес қосуда өнертабысы;
*үлкен практикалық маңызы бар жаңа технологияларды, дамытуы;
*ғылым және мәдениет қазіргі заманғы жетістіктерін ескере отырып ғылыми-зерттеу үдерісін ұйымдастыру және жетілдіру үшін елеулі прогресстері;
*ғылыми кадрларды біліктілігін дайындау жоғары жетістіктері;
*ғылым материалдық-техникалық және тәжірибелік-өндірістік базасының ғылыми қаржы-экономикалық қызмет саласындағы, нығайту және дамыту басқармасының ұйымдастыру жоғары жетістіктері үшін беріледі.
«Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" құрметті төсбелгісімен 10 жыл (ғалымдарға арналған) кем емес, әдетте ғылыми тәжірибесі бар қызметкерлер марапатталады.

## Құрметті белгінің сипаттамасы
* «Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" төсбелгісі көк лента  (25 х 15 мм) көлемді бекітілген. 2 мм қалыңдығы медалімен диаметрі 28 мм, білдіреді.
* «Мәңгіліктің» ежелгі белгісі ортасында жапсырма суреті бар.
* Қазақ тілінде жазу белгісінің артқы жағында «Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін"  деген жазу бар.
* белгі мыс-никель қорытпасынан жасалған.

Санат:Қазақстанның құрметті атақтары
Наурудың дипломатиялық өкілдіктері және консулдық мекемелері

thumb|right|450px|Наурудың дипломатиялық өкілдіктері
**Наурудың дипломатиялық өкілдіктері және консулдық мекемелері** — Науру Республикасының дипломатиялық мекемелерінің тізімі. Бұл тізімге Аганьяда, Оклендте, Лондонда, Гонолулуда, Паго-Пагода және Делиде орналасқан құрметті консудлықтар кірмеген.

Науру — әлемдегі ең кішкентай елдердің бірі. Бұрын Науру Республикасы фосфаттарды өңдеу кезінде жиналған роялти арқасында едәуір бай ел болған.

## Азия
* : Тайбэй (Елшілік)
*  Таиланд: Бангкок (Бас консулдығы)

## Океания
*  Австралия: Брисбен (Бас консулдығы)
* : Сува (Жоғарғы комиссия)

## Халықаралық ұйымдар жанындағы өкілдіктері
* : Нью-Йорк (БҰҰ жанындағы тұрақты өкілдігі)

## Дереккөздер

Санат:Наурудың сыртқы саясаты
Науру
Жасмин Тукс

**Жасмин Тукс** (; 1 ақпан 1991 жылы Хантингтон-Бич) — американдық топ-модель.

## Бастапқы жылдары
Хантингтон Бич қаласында Калифорнияда туып-өскен. Стилист болып жұмыс істейтін анасының арқасында модельдік бизнеске 15 жастан бастап араласып, подиумға шыға бастаған. Балалық шағында  гимнастика, футбол және волейболмен айналысты. 2010 жылы 19 жасында бірінші ересек келісім-шартқа қол қойып, бірінші коммерциялық көрсетілім компаниясы — Gap аталған. Халықаралық подиумға 2011 жылы DKNY көрсетілімінен бастап шыға бастады, сол жылы Vogue Italia мұқабасында көрініс тапты.

## Мансабы
Түрлі уақытта көптеген көрсетілімдерге қатысты: Anthony Vaccarello, Balmain, Burberry, Calvin Klein, Carolina Herrera, Daks, DKNY, Dolce & Gabbana, DSquared2, Ermanno Scervino, Gianfranco Ferré, Giles, Hervé Léger, Isabel Marant, Jason Wu, Jill Stuart, Louis vuitton, Marc Jacobs, Marchesa, Oscar de la Renta, Paco Rabanne, Peter Som, Alberta Ferretti, Richard Chai, Salvatore Ferragamo, Stella McCartney, Trussardi, Versace, Yves Saint Laurent және басқа да.

2012, 2013, 2014, 2015 жылдары Victoria's Secret компаниясының қорытынды шоуына шақырылды.

2015 жылы сәуір айынан бастап Victoria's Secret компаниясының «періштесі» аталды. 2016 жылы Victoria's Secret Fashion Show-ға  арналған Fantasy Bra-ны көрсетуге бұйырды.

## Жеке өмірі
Тукстың қанында әр түрлі елдің бөлігі бар: Африкандық, Бразилиялық және Батыс Үнді. Тукс бастапқыда даттық модель Тобаяс Соренсенмен 4 жылдай қарым қатынаста болған, алайда 2016 жылдың ортасында бұл қатынас үзілген. Қазір ол Snapchat компаниясының партенлік менеджері Хуан Дэвид Борреромен қарым қатынаста.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Fashion Model Directory сайтында профайлы (ағылш.)
* Twitter

Санат:1 ақпанда туғандар
Санат:АҚШ фотомодельдері
Алтынай Бауыржанқызы Нөгербек

**Алтынай Бауыржанқызы Нөгербек** (26 қараша 1976 жылы Алматыда туған) – қазақстандық кино және театр актрисасы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қазақстан жастар одағының «Серпер» сыйлығының лауреаты. ҚР Мемлекеттік степендиясының иегері.

## Биография
*1976 жылы 26 қарашада  Алматыда дүниеге келген.
*1983-1993 жылдары Алматыдағы №12 қазақ орта мектебінде білім алған.
*1993-1997 жылдары Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы  (бұрынғы Қазақ Мемлекеттік театр және кино институты)ның  «Кино» факультетінің «Кино және театр әртісі» бөлімін Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері,Мемлекеттік сыйлықтың иегері,  театр сыншы Ә.Сығай және Қазақстанның халық әртісі, мемлекеттік сыйлықтың иегері, профессор Т.Жаманқұовтың сыныбынан қызыл дипломмен үздік нәтежемен бітіріп шығады.
*1997 жылдан бастап Астана қаласының Қ. Қуанышбаев атындағы Мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрында еңбек жасап келеді.

## Сахнадағы рөлдері
М. Байджиев «Құдалар» – Әсел, Ғ. Мүсірепов «Қозы Көрпеш-Баян Сұлу» – Баян, Күнікей, «Қыз Жібек» – Айгөз, М. Әуезов «Қарагөз» –  Қарагөз, «Абай» –  Қарлығаш, «Айман-Шолпан» – Айманның тобындағы қыздардың бірі, Ш. Айтматов «Ана-Жер Ана» –  Әлиман, «Ғасырдан да ұзақ күн» – Үкібала, С. Тұрғынбекұлы «Мұқағали» – Муза, Ж. Мольер «Скапеннің айласы» – Геацинта, «Баянсыз бақ» – Кора, Б. Ұзақов «Үміт» – Әлия, Дж. Патрик «Қымбатты Памела» – Глория, И. Штраус «Жұбайлар жұмбағы» – Амалия, М. Фриш «Дож Жуанның думаны» – Донна Эльвира, Ж.М. Шевре «Ізгілік формуласы» – Маривонн, У. Шекспир «Гамлет» –  Гертруда, Ш.Мұртаза «Бір кем дүние» –  Құртқа, С. Балғабаев «Ең жақсы еркек» – Гүлмайдан, Ә. Тарази «Үкілі жұлдыз» – Ри, Қ. Жүнісов «Сәкен-Сұңқар» – Гүлбахрам, Р. Отарбаев «Көлеңкесіз жолаушы» – Камила, С. Мұқанов, Ш. Уәлиханов «Шоқан» – Зейнеп, т.б.

## Марапаттары
*2006 жылы Қазақстан жастар одағының «Серпер» сыйлығының лауреаты;
*2006 жылы «Керемет» тәуелсіз сыйлығының «Үздік актриса» аталымы бойынша иегері.
*2011 жылы елбасының жарлығымен «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағымен марапатталды.
* «Тұлпар» сыйлығының лауреаты;
* «Еуразиялық көпір» халықаралық кинофистивальінде «Ең үздік әйел рөлі» аталымы бойынша жүлдегері;
* ҚР тұңғыш президенті – елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жеке алғыс хатымен марапатталған.
*2016 жылғы ҚР тұңғыш президенті – елбасының мәдениет пен өнер саласындағы президенттік степендияысының иегері.

## Фильмографиясы
* 2010 – «Жерұйық» - *Қадырдың әйелі*
* 2011 – «Жан жүрегім – Астана!» - *Болаттың анасы*
* 2015 – «Жат» - *эпизод*
* 2016 – «Анаға апарар жол» - *Мәриям*
* 2016 – «Жұлдыздар тоғысқанда» - *Сара Назарбаева*
* 2018 – «Алтын Орда» - *Үш-Хатун*

## Отбасы
*Әкесі – кинотанушы, сыншы, профессор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері  Бауыржан Рамазанұлы Нөгербек;
*Анасы – театртанушы, Әуезов театрында жұмыс жасаған.
*Жары – театртанушы, Біржан.
*Балалары – Ақан (ұлы 2000 жылғы); Қыздары Баян (2007ж) және Мариям (2016ж).

Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері
Санат:Қазақстан киноактрисалары
Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері

thumb|right|180px|"Қазақстан Республикасының Білім Беру ісінің Құрметті Қызметкері" төсбелгісі
**«Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің құрметті қызметкері»** құрметті төсбелгісі – 2000 жылдың 12 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің білім беру және ғылым саласындағы белсенді оқытушыларын және педагогика қызметкерлерін ынталандыру мақсатында және моральдық өсу үшін тағайындалған Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №1159 министрліктің қаулысы бойынша бекітілген марапаты.

## Толығырақ
«Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің Құрметті Қызметкері» құрметті белгісімен:
*Оқу үдерісі белсенді формалары мен сабақтар ұйымдастыру және өткізу әдістері, білім мен жаңа интерактивті технологияларды бақылауды жүзеге асыру студенттер, оқушылар мен студенттердің тәуелсіздігінің дамуын қамтамасыз ету үшін, олардың оқыту даралалығы;
* студенттердің көшбасшылық зерттеу және жобалау саласындағы табыстар үшін,  Облыстық, республикалық және халықаралық білім беру және ғылыми-техникалық бағдарламалар мен жобаларды жетістіктері үшін;
* білім берудің өзекті мәселелері бойынша зерттеулер үшін;
* педагогикалық және мұғалімдер, білім беру жүйесінің мамандарын даярлау ғылыми біліктілігін дайындау және жетілдіру қызметтері үшін;
* оқу-әдістемелік материалдар мен оқу-әдістемелік материалдар мен жабдықтарды өндірісін дамыту саласындағы жетістіктері үшін;
* қаржылық және экономикалық қызметін ұйымдастыру табысқа  білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық және тәжірибелік-өнеркәсіптік базаны дамыту және нығайту.
* бұл атақпен оқу орындарында жұмыс тәжірибесі бар қызметкерлер марапатталады, он жылға және (профессорлық-оқытушылық құрамы үшін) ең жоғары алғаш біліктілік санаты кем емес.

## Құрметті төсбелгісінің сипаттамасы
* «Білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісі көк лента 25 х 15 мм, өлшеу кестесінде бекітілген 2 мм қалыңдығы 28 мм диаметрі, бір шеңберден тұрады.
* Күн, шеңбердің оң жағында лавр филиалының жатыр, оның орталығында ашық кітабының белгісі бейнеленген туралы мәлімет.
* Артқы жағында қазақ тілі белгісі деген жазуы («Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері») бар.
* «Білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісі мыс-никель материалынан  жасалған.

Санат:Қазақстанның құрметті атақтары
Владимир Борисович Прыгов

***Владимир Борисович Прыгов*** (1924-1944)  — Ұлы Отан соғысының қатысушысы,  САУ-76 867-ші өздігінен жүретін артиллериялық полкінің 19-шы танк корпусының командирі ,  Кеңес Одағының Батыры, кіші лейтенант.

## '''Өмірбаяны'''
Жұмысшы отбасында дүниеге келген. Еврей. Білімі-орта. 1944 жылы танк училищесін бітірген .1944 жылынан бастап соғысты. 17 қыркүйек 1944 жылы Суниши ауылының маңында Тукумс қаласында қарсылас танкін, 2 БТР-мен бірнеше автокөлікті жойды. Осы шайқаста ол қаза тапты. 24 наурыз 1945 жылы қайтыс болғаннан кейін,. Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.

## '''Марапаттары'''
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының жарлығымен 24 наурыз 1945 жылдан бастап соғыста көрсетілген ерлігі үшін, кіші лейтенант Владимир Борисович Прыговқа, қайтыс болғаннан кейін, Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.

## '''Владимир Борисович Прыговтың аты берілген нысандар'''
Батыр атына Тукумста көше аталған.Самарканд облысы Акташ Қаласында , Владимир Борисович оқыған жерде, батырдың мүсіні орнатылды. Оның есімімен Киевтағы № 19 мектеп аталды.

## '''Сілтемелер'''
* Кеңес Одағының Батыры
* Еврей
* танк
* КСРО
* Тукумс

## '''Деректер'''
Прыгов, Владимир Борисович. Сайт "еліміздің Батырлары".

Кеңес Одағының батырлары: Қысқаша өмірбаяндық сөздік / Пред. ред. алқасы И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 б. — 100 000 дана. — ISBN 5-203-00536-2.
Юрие Дарие

**Юрие Дарие-Максимчук** (рум. Iurie Darie-Maximciuc; 14 сәуір 1929, Вадул-Рашков, Румыния, қазіргі Молдавия — 9 қараша 2012, Бухарест, Румыния) — румын театр режиссері, театр, кино, теледидар, радио және дубляж актері.
## Өмірбаяны
1952 жылы Караджале атындағы институтты бітірді. Жиі ЖДҚ өндіріснің фильмдерінде түсті.

## Марапаттары
* 1954 —  РРС мемлекеттік сыйлығы ("Кернейшінің немерелері")
* 2002 — “Адал қызмет” ордені
## Фильмография

### Актёр
* 1953 — Кернейшінің немерелері / Внуки горниста / Nepoții gornistului
* 1954 — Күн шығу / Солнце восходит / Rasare soarele
* 1955 — Біздің директор / Наш директор / Directorul nostru
* 1955 — Таудағы қауіп / Тревога в горах / Alarmă in munti
* 1958 — Alo? Ati gresit numarul — Виктор Манкас
* 1961 — Біздің балалар / Наши ребята / Băieții noștri
* 1961 — Бомбаны ұрлап алдық / Украли бомбу / S-a furat o bombă
* 1961 — Талап еткенше / До востребования / Post restant
* 1963 — Теңіз жағалауындағы демалыс / Отдых у моря / Vacanta la mare
* 1963 — Тұтасқанат / Скат / Pisica de mare
* 1964 — Dragoste la zero grade — Андрей
* 1964 — Mofturi 1900 — күйеу
* 1965 — Calea Victoriei sau cheia visurilor — Мирел Алказ
* 1965 — Ақ процесс / Белый процесс / Procesul alb
* 1966 — Фауст ХХ ғасыр / Faust XX — жас көмекші
* 1967 — Жер қойнауы / Недра / Subteranul  — Мирча Тудоран
* 1969 — Қасақы бозбала / Вредный юноша / Răutăciosul adolescent — Palaloga
* 1970 — Signale – Ein Weltraumabenteuer — командор
* 1970 — Brigada Diverse intră în acțiune — майор Добреску
* 1970 — Cenata na grado
* 1971 — Оцеола / Osceola — Ричард Мур
* 1971 — Brigada Diverse în alertă! — майор Добреску
* 1971 — Atunci i-am condamnat pe toți la moarte — Ilegalist, fratele elevulu
* 1971 — B.D. la munte și la mare — майор Добреску
* 1973 — Cantemir — Михуц Гэлэцан
* 1973 — Чиприан Парумбеску / Ciprian Porumbescu — Лазарь Насташи
* 1973 — Ждер ағалары / Братья Ждер / Frații Jderi — Симион Ждер
* 1974 — Ștefan cel Mare - Vaslui 1475 — postelnicul Симион Ждер
* 1975 — Blutsbrüder — Билл Симмонс
* 1975 — Muschetarul român — Михут Галатяну /  Мигел Сан Мигел
* 1976 — Misterul lui Herodot
* 1977 — Jucatorii de carti 
* 1977 — Cianura si picatura de ploaie
* 1978 — Северино / Severino
* 1978 — Өш / Реванш / Revanșа
* 1978 — Buzduganul cu trei peceti 
* 1979 — Ein April hat 30 Tage — Альваро
* 1979 — Am fost 16 — майор Маринеску
* 1981 — Sing, Cowboy, sing — Дейв Арнольд
* 1982 — Drumul oaselor — Boier Pana
* 1983 — Ринг / Ringul — reprezentantul companiei Bio-Aktiv
* 1983 — Galax, omul papuse — профессор
* 1984 — Rămășagul
* 1986 — Cale liberă
* 1986 — День в Бухаресте / O zi la Bucureşti
* 1987 — În fiecare zi mi-e dor de tine 
* 1990 — Диірмен / Мельница — диірменші
* 1993 — Айна / Зеркало / Oglinda — Санатеску
* 1999 — Өлім үшбұрышы / Треугольник смерти / Triunghiul morții
* 2004 — Тек махаббат / Только любовь / Numai iubirea — Никифор Догару (сериал)

Санат:Алфавит бойынша актерлер
Жозефин Скривер

**Жозефин Скрайвер ** (; 14 сәуір 1993, Копенгаген) — дат<nowiki/>тық топ-модель.

## Бастапқы жылдары
1993 жылы Копенгагенде дүниеге келген, анасы — IT аналитик, әкесі — биолог, шығу тегі бойынша голландиялық. Ата-анасы журналдағы хабарландыру бойынша бала ұрықтандыру мақсатында танысқан. Сәбм кезінен бастап Жозефин жаялықшыны жарнамалаған .Жасөспірім кезінде, Нью-Йорк қаласына көшіп келіп, модельдер мектебінде айналысты. Кейінірек Копенгагенге оралып, модель мансабын бастады. 2011 жылдың ақпан айында Нью-Йоркте өткен сән жетісінде  халықаралық подиумында қатысып,  Calvin Klein және Rag & Bone компанияларының көрілімдерінде орын тапты. Сәтті көрсетілімнен кейін Милан мен Париж қалаларына шақырылып, сол жақтан атақты  Gucci, Dolce & Gabbana, Balenciaga, Chanel, Yves Saint Laurent және Valentino көрілімдеріне шақырылды . 2016 жылы Victoria's Secret  қорытынды көрсету шоуына шақырылып,  құны 450.000$ тұратын жамылғыны ұсынды .

## Мансабы
Түрлі уақытта  : Oscar de la Renta, Jason Wu, Tommy Hilfiger, Vera Wang, Ralph Lauren, Donna Karan New York, Alexander Wang, Emilio Pucci, Ports 1961, DSquared2, Dolce & Gabbana, Etro, Trussardi, Alberta Ferretti, roberto Cavalli, Roberto Cavalli, Guy laroche зор үлес қосты, Barbara Bui, Valentino, Chanel, Lanvin, D&G, Moschino Cheap and Chic, Moschino, Etro, Fendi, Nina Ricci, Ulyana Sergeenko, Valentino, Thierry Mugler, Trussardi, Versace, Victoria Beckham және басқа да көрсетілімдерге қатысты.

2013, 2014, 2015 және 2016 жылдары жылдары Victoria ' s Secret  компаниясының қорытынды шоуына шақырылды . 2016 жылдың ақпанында ол Victoria ' s Secret  брендінің "періштелерінің"  бірі болды  .

## Журналдар мұқабасына
* *Plaza Kvinna*, наурыз 2011
* *Cover Denmark*, маусым / шілде 2011
* *[[ELLE (журнал)|Elle]] Дания*, қараша 2011
* *[[ELLE (журнал)|Elle]] Дания*, ақпан 2012
* *Mixt(e)*, көктем / жаз 2012
* *Eurowoman*, маусым 2012
* *Black Magazine (Жаңа Зеландия)*, наурыз, 2013
* *Singles Оңтүстік Корея*, тамыз 2013
* *Narcisse*, күз / қыс 2013
* *[[Harper's Bazaar]] Латын Америкасы*, қыркүйек 2013
* *Eurowoman*, қараша 2013
* *[[ELLE (журнал)|Elle]] Бразилия*, қаңтар 2014

## Сілтемелер
* Профайлды арналған Fashion Model Directory (ағылш.)
* Twitter
* Instagram

Санат:14 сәуірде туғандар
Санат:Дания фотомодельдері
Бұлтты технология

**Бұлтты технология** — қызмет көрсететін әртүрлі ұғымдардан тұратын үлкен бір тұжырымдама. Бұлтты технология тұтынушыға ғаламтор арқылы онлайн жағдайында деректерді өңдеуге мүмкіндік береді.  

## Айырмашылық
Бұлттық технологияда жұмыс істеудің әдеттегі программалармен жұмыс істеуден басты айырмашылығы - тұтынушы өз компьютерінің ресурстарын емес, өзіне ғаламтор-қызметі ретінде берілген шалғайдағы мықты серверлердің ресурстарын пайдалануында. Сол арылы тұтынушы өз дереккөздерімен жұмыс істеуіне толық мүмкіндік алады, бірақ сол дереккөздер орналасқан амалдық жүйеге, программалар базасына, есептегіш серверлердің жұмысына еш кедергі келтіріп, оны өзгерте алмайды.

## Пайдаланудың тиімді жақтары
* Үлкен ресурстарды қажет ететін қиын есептерді шешу үшін тұтынушы өзінде жоқ көптеген серверлерді, программаларды бұлттар тарапынан пайдалана алады; 

* Тұтынушы компьютерлік құрылғының осалдығына немесе оның сынып, бұзылуына немесе жұмыс істейтін программаның тоқтап, бұзылып қалуына тәуелді болмайды; 

* Тұтынушы кез келген жерден, кез келген уақытта ғаламторға қосылған кез келген компьютерлік құрылғымен өз дереккөздерімен жұмыс істей алады; 

* Тұтынушы өз дереккөздерімен басқа адамдармен еш қиындықсыз бөлісіп, сол дереккөздерімен олармен бірге қосылып жұмыс істей алады; 

* Жеке компьютердегі программалармен салыстырғанда бұлттық қызметтер көбінесе тегін немесе бағалары айлық жарна ретінде өте арзан келеді; 

* Кейбір жобаларды "бұлтқа шығарудың" әсіресе ірі компанияларға тиімді болатын жағы- аппараттық және программалық қамтамасыз етулерді басқаруға, қолдауға, жаңартуға, лицензиялауға кететін шығындарды үнемдеуінде болып табылады; 

* Сонымен қоса сол программаларды жүргізетін білікті мамандар тапшылығы мәселесін сол жобаны "бұлтқа шығару" арқылы шеше алады. 

## Тағы қараңыз
# тұжырымдама
# ғаламтор
# онлайн
# сервер
# тегін
# айлық
# жарна
# компания
# аппарат

## Дереккөздер
Абнер

**Абнер Фелипе Соуза де Алмейда** (порт. Abner Felipe Souza de Almeida; 30 мамыр 1996, Лондрина) — бразилия футболшысы, "Реал Мадрид Кастилья" клубының қорғаушысы.

## Клубтық мансабы
Абнер өз мансабын туған Бразилияда бастаған, оның бірінші клубы қарапайым ПТСЦ болды, ал кейінірек ол атағы көбірек "Коритибу" клубына өтті. Осы команда үшін ол тек бір жарыс өткізді. 2014/15 маусымда жас ойыншы "Кастилье" клубына қосылды.

## Құрамадағы мансабы
Жасөспірімдер құрамасының құрамында 2013 жылы футболдан өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты. 2013 жылы Бразилия жастар құрамасы үшін Абнер дебютке шықты және төрт кездесу өткізді.

## Дереккөздер
Бақыбек

**Бақыбек** (2007 жылға дейін – *Кезең*) — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Майлыкент ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстікке қарай 1  км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Иірсу (ауыл)

**Иірсу** — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Түлкібас кенттік әкімдігіне қарасты ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Майлыкент ауылдық округі

**Майлыкент ауылдық округі** – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін *Ванновка ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бақыбек, Қараағашты, Тұрар Рысқұлов ауылдары кіреді. Орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Түлкібас ауданы ауылдық округтері
Айхан Акман

**Айхан Акман** (түр. *Ayhan Akman*; 23 ақпан 1977, Инегель, Түркия) — түрік футболшысы, жартылай қорғаушы.
## Мансабы
1993 жылдан "Инегельспор" командасында ойнады. Көп ұзамай ол "Газиантепспор" командасына ауысып, онда 1998 жылға дейін доп тепті. Содан кейін "Бешикташ" командасына ауысты. 

2001 жылдан бастап және 2012 жылда мансабының аяқталуына дейін Айхан "Галатасарайда" ойнады. Бұдан басқа Айхан 1998 жылдан бастап 2009 жылдар аралығында  Түркия құрамасы сапында 22 ойында алаңға шықты.

Карьерасын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты.
## Жетістіктері
### Клубтық
* Түркия Чемпионы: 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2011/12
* Түркия Кубогы: 1998, 2005
### Халықаралық
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2008

## Сілтемелер

Санат:Түркия футболшылары
Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары

Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Газиантепспор ФК ойыншылары
Санат:Түркия футбол жаттықтырушылары
Рысқұл

**Рысқұл** (1993 жылға дейін – *Тұрар*) — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Жаскешу ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан солтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

 

Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Кончита Баутиста

**Кончита Баутиста** *(, [[1936 жыл|1936 жылы]] [[27 қазан]]да дүниеге келген)* — испандық әнші, актриса және тележүргүзуші. Өз елін екі рет қатарынан Евровидениеде ең бірінші Испания өкілі ретінде 1961 жылы Estando Contigo әнімен (9 орын) және 1965 жылы  ¡Qué bueno, qué bueno! әнімен (ең соңғы, 15-ші орын) таныстырды.

Сопота фестивалінің "Балалайка" әнімен сый-сыяпатының игері және көрермендердің көзайымы болып келеді.

## Сілтемелер
* 
* "Estando Contigo" 
* "¡Qué bueno, qué bueno!" 

Санат:27 қазанда туғандар
Санат:1936 жылы туғандар
The Chainsmokers

**The Chainsmokers** — американдық диджейлер Эндрю Таггарта және Алекса Еденнің дуэт, 2012 жылы продюсер Адам Альпертпен Нью-Йорке қаласында қалыптастырылған.

Дуэттің бірінші жұмыстары indie-топтардың ремиксі және үндіс Приянка Чопра<nowiki/>мен (синглы "Erase") ынтымақтастық  болды. 2013 жылдың желтоқсан айында "#Selfie" промо-синглі тегін жүктеу үшін қол жетімді болып, Dim Mak Records музыкалық лейблінің көзіне түсіп, 2014 жылы осы лейбл тректі қайтадан қаңтарда шығарды. Бұл жазба АҚШ чартында 16-шы позицияға және Ұлыбритания чартында 11-ші  позицияға жетті.

«Kanye» синглі (2014 жылы 5 тамыздан бастап сатылымда) қыздар тобы  sirenXX пен бірге жазылған. Келесі синглі «Let You Go» (2015 жылы 3 наурыздан бастап сатылымда) американдық ұйым Great Good Fine Ok пен бірге жазылған.

2015 жылдың сәуірінде The Chainsmokers және менеджер Альпертс Disruptor Records лейблімен келісім шартқа отырды. Лейблге Sony Music Entertainment тиесілі. Алғашқы альбомда *Bouquet* (2015 жылы 23 қазаннан бастап сатылымда) «New York City», «Until You Were Gone», «Waterbed», «Good Intentions» және «Roses» сияқты жазбаларды құрады. Аталған жазбалардың соңғысы американдық чарттарда 6-шы орынды алды.

"Don't Let Me Down" (2016 жылы 5 ақпаннан бастап сатылымда) синглы вокал әншісі Daya  жызылып, Billboard Hot 100 чартында үздік үштікке кірді. Келесі синглінде "Inside Out" (2016 жылы1 сәуірінен бастап сатылымда) австриялық әнші Шарлидің вокалы қолданылды. "Closer" синглі (2016 жылы 29 шілдесінен бастап сатылымда), әнші Холзимен бірге жазылған. Бұл сингл 2016 жылы қыркүйекте  Billboard Hot 100 чартын басқарды

«All We Know» синглінде  Эндрю Таггарта және Фиби Райанның вокалдары орнайды.

4 қараша күні дуэт EP *Collage альбомын шығарды. Оның  ішінде* «Don’t Let Me Down», «Inside Out», «Closer» және жаңа шығарылған «Setting Fires» (XYLØ-мен бірге) сиглдері болды.

## Сілтемелер
* Ресми сайты 
* ВКонтактедегі ресми тобы

Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:АҚШ диджейлері
Санат:АҚШ электронды музыкалық топтар
Санат:2012 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Леди Берд Джонсон

**Клаудия Альта «Леди Бёрд» Тейлор Джонсон** (; 22 желтоқсан 1912 – 11 шілде 2007) – Америка Құрама Штаттарының президенті Линдон Джонсонның әйелі және 1963-1969 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.

## Өмірбаян

1912 жылы 22 желтоқсанда Техаста дүниеге келді. Ол Остиндегі Техас университетін бітірді. Өмір бойы ол қалалардың және көлік жолдарының жайлылығы үшін және табиғи ресурстардың сақталуы үшін күресті. Бұл оның Бірінші ханым ретінде атқарған жұмыстары болатын. 1969 жылы Ақ үйден кеткеннен кейін, 1973 жылы оның күйеуі Линдон Джонсон қайтыс болады. Содан кейін Клаудия жеке кәсіпкер болып, *LBJ Holdings Company* корпорациясын құрады. Осының арқасында ол 150 млн доллардан астам қаражат жинады. Өзінің жетістіктері үшін ол Президенттік бостандық медалін және АҚШ конгрессінің алтын медалін алады.  Ол 2007 жылы 11 шілдеде тоқсан төрт жасында Техаста қайтыс болады.

## Балалары
Оның екі баласы болады:
* Линда Берд Джонсон Роб
* Люси Бэйнс Джонсон

## Сілтемелер
* Maintenence - New York Times
* Lady Bird Johnson Biography
АҚШ Бірінші ханымдарының тізімі

**АҚШ Бірінші ханымы** () — АҚШ президентінің жұбайы. Титул ресми түрде мемлекеттік маңыздылыққа ие болмағанымен, қоғамдық өмірде маңызды рөл атқарады. Бірінші ханым ресми және салтанатты іс-шараларда жолдасымен бірге болады.

2025 жылғы 20 қаңтардан бастап АҚШ Бірінші ханымы Меланья Трамп, яғни Дональд Трамптың жұбайы.

## АҚШ Бірінші ханымдарының тізімі

## Дереккөздер

Санат:АҚШ Бірінші ханымдары
Науру туы

**Науру Республикасының туы**, ел өз тәуелсіздігін алғаннан кейін, мемлекеттілік символы ретінде 1968 жылдың 31 қаңтарында ресми түрде қабылданды. 

Туда Наурудың географиялық орналасуы бейнеленген. Наурудың өзі он екі бұрышты жұлдыз түрінде бейнеленген. Әрбір бұрыш аралда тұратын байырғы тайпаларды білдіреді. Науру экватордан бір градус төменірек орналасқандықтан, ол экваторды бейнелейтін сары көлденең жолақтың астында бейнеленген. Сары көлденең жолақ Тынық мұхитты суреттейтін көк фонның үстінен өтеді. 

Санат:Наурудың мемлекеттік символдары
Науру
Уолтер О ' Брайан

**Уолтер О ' Брайан** (ағылш. Walter O'Brien, 24 ақпан 1975 жылы туылды) — ақпараттық технологиялар саласындағы ирландиялық бизнесмен. Scorpion Computer Services, Inc-тің негізін қалаушысы және директоры. Ол сондай-ақ Scorpio (арна CBS) телехикаясы үшін шабыт көзі мен атқарушы продюсері болып табылады. Бірқатар  жоғары меншікті IQ  жайлы  мәлімдемелер мен 13 жасында НАСА-ны бұзып ашу жайлы әңгімелермен БАҚ назарын аударып, танымал болды.

## Өмірбаяны
1975 жылы Уэксфордта (Ирландия) Морис және Анна О ' Брайандар отбасында дүниеге келген . 13 жасқа дейін Клонроч ауылындағы   St. Patrick's National School мектебіне барған , содан кейін отбасысымен Rosshaven-ге көшіп келді де,St. Mary ' s Christian Brothers School (CBS) мектебінде оқуын жалғастырды.

Кейінірек О ' Брайан,балалық шағында IQ тесттен 197 балл жинағаны жайлы мәлімдеген болатын, бірақ бұл туралы жазба сақталмады. Бірқатар БАҚ-та, атап айтқанда, TechDirt және The Irish Times осы жағдайды былайша нақтылайды:балалық шағындағы  IQ тестте жиналған 197 балл, ересек кезінде де жоғары нәтиже көрсететінін білдірмейді, өйткені тест шкаласы әртүрлі жас топтары үшін өзгереді. Журналист Mike Masnick байқағаны бойынша,IQ деңгейлері ең жоғарғы адамдардың тізімі ғаламторда қол жетімді, бірақ олардың бірде-біреуінде Уолтера О ' Брайанның аты жоқ. Неге IQтесттегі жоғары нәтижелерді өзін-өзі жарнамалауда пайдаланатын Уолтер, жоғары IQ иеленетін адамдарды біріктіретін Менс ұйымының жүйесі арқылы тестті қайта тапсырмайды?- деген сұрақ журналист Сьюзан Карлинді ойландырады. 

Килкенни қаласындағы St Kieran's колледжінде с алды, Суссекс университетінде оқыған (ағыл.) қаз. .в Бакалавр дипломын бағыты бойынша информатика және жасанды интеллект.

2001 жылдан бастап Калифорнияда тұрады .

## Әдебиет
* Scorpion Computer Services official website
* CBS Local Interview with O ' Brien, 2014
* Cnet-ке Interview with O ' Brien
.nr

**.nr** — Наурудың ұлттық жоғарғы деңгейдегі домен. Реттеуші ұйым: Cenpac net. Домен 1998 жылы тіркелген.

## Тіркелу
*.nr* доменінде тіркелу екінші деңгейде (500 АҚШ доллары), сондай-ақ үшінші деңгейде келесі субдомендерде тіркелуге болады: *.info.nr*, *.biz.nr*, *net.nr*, *.org.nr*, *.com.nr* (барлығы — 50 АҚШ доллары). *gov.nr* және *.edu.nr* домендерінде тіркелу тек қана үкіметке және оқу орындарына рұқсат етілген.

*.co.nr* субдомені тегін қайта бағыттау үшін қолданылады. Сервистің кемшіліктері *.co.nr*-де сілтемелерді орнату талаптары және сайттың белсенді пайдалануының қажеттілігі болып табылады.

## Серверлер
*.nr* доменіндегі барлық серверлер Науру шегінен тыс орналасқан, серверлердің 96 % Бельгияда шоғырланған.  *.nr* доменіндегі веб-сайттарының басым көпшілігі науру тілімен қатар елдегі мемлекеттік тіл болып саналатын ағылшын тілінде жазылған.

## Дереккөздер

Санат:Ел белгілемесі бар жоғары деңгейлі үйшіктер
UTC+12:00

[450px|right|thumb| Әлем сағат белдеулері картасындағы UTC+12: <br />'''ақшыл көк''' — мұхиттардағы UTC+12 аймағы; <br />'''ашық-сары''' — UTC+12 аймағы жыл бойы — [камчатка уақыты; **қызғылт сары** — Оңтүстік жартышардағы UTC+12 (жазда, қараша-наурыз — UTC+13) Жаңа Зеландиялық қысқы уақыт (сәуір-қазан).]]

**[[UTC]]+12** — уақыт белдеуі келесі елдер және аймақтар үшін:

## Жыл бойы
*  (бөлігі):
** Камчатка уақыты
*** Камчатка
*** Чукотка
*  (бөлігі):
** Гилберт аралы
*  Маршалл аралдары
* 
* 
*  Уэйк аралы (АҚШ)
* Уоллис және Футуна (Франция)
* 

## Тағы қараңыз
Жаңа Зеландиядағы уақыт

## Қыста Оңтүстік жартышарда (сәуір-қазан)
*  Жаңа Зеландия (Чатем аралы қыста бөлек аймақта және жазда бөлек аймақта орналасқан)

## Дереккөздер

## Ссылки
* UTC+12-дегі қалалар

Санат:Сағат белдеулері
Дин Мартин

**Дино Пол Крочетти** — американдық эстрада-джаз әншісі, итальяндық тектен шыққан актер. Дин Мартин ретінде танымал. 
right|thumb|Дин Мартиннің жас кезі

## Балалық шағы
1917 жылы 7-маусымда АҚШ-тың Стьюбенвилл жерінде итальяндық иммигранттар Гаэтано мен Анджела Крочетти отбасында дүниеге келген. Дин бала кезінен еңбексүйгіш болған. Ата-анасына көмектескен. 1920 жылдардың басында Стьбенвиллде қылмыс жасау дәрежесі күрт өскендіктен қаланы «Кішкентай Чикаго» деп атаған. Мартин осыған төтеп бере алмады. Жас кезінде Мартин Джимми Грекпен, Сэмми Дэвиспен көрші тұрған. Мартин отбасында екінші әрі кенже бала болған. Ол тек итальян тілінде сөйлеген. Сондықтан 5 жасында мектепке бармады. Болашақ актер әрі әнші болатын Мартин әрқашан ағылшын тілін білмейтінін мойындап, ұялатын. 

## Жас кезі
Жасөспірім шағында музыкаға қызығып, ұрмалы аспаптарда ойнай бастаған. Сыныптастарының оның ағылшын тілін білмеуінен кемсітіп, Дин мектепте толық бітірмеген. Алайда, кейбір деректерде ол орташа білім алған деп жазылған.

Жас кезінде бокспен айналысқан. 16 жасында екінші орта салмақтағы боксер болған.

20 жасына таман Мартин спортты тастап, музыкалық топтарда өнерін көрсете бастайды. Алғаш рет Кливлендте Эрни Маккейдің басқаруымен оркестрде өнер көрсетеді. Гарри Миллзаның көмегімен ән айтады. 1940 жылдарға қарай Сэмми Уоткинстың оркестрімен өнер көрсетеді. 

## Отбасы
1941 жылы Мартин Элизабет Энн Макдональдқа үйленеді. Осы неке 1949 жылы ажырасумен аяқталады. Элизабет Энн алкоголизммен азап шеккен. Алайда, олардың 4 баласы болған. 1943 жылы Мартин Нью-Йоркке көшіп келеді. «Riobamba» клубында ән айтып жүріп, Фрэнк Синатрамен танысады. 1944 жылдары Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде Дин «Дин Мартиннің әндері» бағдарламасының радиожүргізушісі болып жүреді.

1955 жылы 25-желтоқсанда Калифорния штатындағы Беверли-Хиллз жерінде қайтыс болған.

## Актерлік шеберлігі
Дин Мартиннің алғашқы басты рөлдері - «Жас арыстандар» атты әскери драмада болған. Фрэнк Синатрамен «И подбежали они» атты шығармада басты рөл ойнайды.

## Телесериалдары
* «Белый воротничок»
* «Друзья»
* «Доктор Хаус»
* «Американский папаша!»
* «Западное крыло»
* «Клан Сопрано»

## Марапаттаулары
* Алтын глобус
* Ең үздік комедия немесе мюзиклдағы ер рөлі(1968 жыл)
* Комедиялық шоудағы ең үздік актер (1968,1969,1970 жылдары)

## Дереккөздер

Санат:1917 жылы туғандар
Санат:Актёрлер
Санат:Әншілер
Һуараң

**Һуараң** (, сөзбе-сөз: *гүлденген бозбала*) — ежелгі Кореялық Силла патшалығында X ғасырға дейін болған жасөспірімдер әлеуметтік институты. Һуараңдар қатарына тек ақсүйектер емес, сондай-ақ қара халықтан шыққан 14-15 жастағы жасөспірімдер де алынған. Бейбіт заман кезінде олар Құң-зы және буддизм ілімдерінен сабақ алумен, таулы аңғарлармен серуендеумен, қасиетті жерлерге барумен, сондай-ақ мемлекетті басқару мен «қызба перілері» мен қауіп нышандарын айдау, жауды кері шегіндіру сияқты ғажайып күштерге ие әндерді шығарумен айналысқан. Ал соғыс кезінде алдыңғы қатарда тұратын негізгі күш болған. Һуараңдардың ерлігі жайлы корей жылнамаларында *[[Самгук саги]]* және *[[Самгук юса]]* сияқты көптеген деректер кездеседі.

Һуараңдардың рухани сауаты Жинпиоң патша (579-631) тұсында өмір сүрген Уоңуаң есімді будда монахы құрастырған «Бес өсиетке» негізделген:
# Патшаға адал бол (*сагун ичхуң*; )
# Ата-анаңмен инабатты бол (*сачхин ихё*; )
# Достарыңмен шынайы бол (*кёу исин*; )
# Шайқаста батыл бол (*имджон мутхве*; )
# Тіріні өлтірмес бұрын талғампаз бол (*сальсэң ютхэк*; )

## Тағы қараңыз
* Самурай

## Сыртқы сілтемелер
*McBride, Richard D., II. "The Hwarang segi Manuscripts: An In-Progress Colonial Period Fiction." Korea Journal, vol. 45, no. 3 (Autumn 2005):230-260.  
*Tikhonov, Vladimir. "Hwarang Organization: Its Functions and Ethics." ''Korea Journal'', vol. 38, no. 2 (Summer 1998):318-338. 
*Hwarangkwan.org,. (2014). Kwan_Chang. Retrieved 6 желтоқсан 2014  
*Shin, Chi-Yun. "Glossary of key terms". New York: New York University Press, 2005.

Санат:Силла
Санат:Корея тарихы
Пэт Никсон

**Тельма Кэтрин Райан «Пэт» Никсон** (; 16 наурыз 1912, Невада – 22 маусым 1993, Нью-Джерси) — Америка Құрама Штаттарының отыз жетінші президенті Ричард Никсонның әйелі және 1969-1974 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.

## Өмірбаян
[солға|нобай|230x230 нүкте|[Мейми Эйзенхауэр, Пэт Никсон және Джули Никсон]]
Невадада 1912 жылы 16 наурызда дүниеге келді. Лос-Анджелес, Калифорнияда өсті. 1929 жылы Пэт орта мектепті бітірді, содан кейін Фуллертондық колледжде оқыды. Колледжі бітірісімен Оңтүстік Калифорнияның университетінде білім алды. Оқуға төлеу үшін ол бірнеше жұмыс орындарында жұмыс істеді. Ол дәріханашы, машинист және рентгенолог болып жұмыс істеді. 1940 жылы ол заңгер Ричард Никсонға тұрмысқа шығады. Олардың екі қызы болады. Пэт күйеуімен бірге 1946 және 1948 жылдардағы сайлау кезіндегі кампанияларға қатысты. Кейінірек, Дуайт Эйзенхауэр кезінде күйеуі вице-президент болып сайланған кезде, ол «АҚШ-тың Екінші ханымы» аталды. Бұл лауазымда ол бұқаралық ақпараттардың назарында болған көптеген іс-шараларды өткізді. Ол 1960 жылғы күйеуінің сәтсіз және 1968 жылғы сәтті өткен кампанияларына көмектесті.
солға|нобай|Пэт Никсон

## Отбасы
* **Жұбайы:** Ричард Милхауз Никсон (9 қаңтар 1913 – 22 сәуір 1994). 1940 жылы 21 маусымнан бастап некеде тұрды. 
* **Балалары:** 
** Триша «Патрисия» Никсон Кокс (21 ақпан 1946).
** Джули Никсон Эйзенхауэр (5 маусым 1948).
Марина Вакт

**Марина Вакт** (; 9 сәуір, 1991, Париж, Францияда туылды) — француз моделі және актрисасы.

## Өмірбаяны
Париж 12-ші округінде туылып, анасыз әкесімен өсті№. Әкесі жүк жүргізушісі болып жұмыс істеді. 15 жасында модеь агенттігінің назарына түсіп, кастингқа шақырылып, одан сәтті өтті. Әртүрлі уақытта үшін  *[[ELLE (журнал)|Elle]]* және Madame Figaro журналдарының мұқабалары үшін түсті. 2011 жылы Марина *Parisienne хош иістер компаниясының*  Yves Saint Laurent үйінде жарнамалық басты тұлға аталып, оған дейін тұлғасы атанған  Кейт Моссты ауыстырды. Сол жылы   Chloоé модельдік үйінің тұлғасы атанды. 2011 жылы алғаш рет актриса ретінде өзін режиссер Седрика Клапишаның Менің бәліш бөлігім фильмінде сынап көрді. Осыдан кейін тағы бірнеше фильмдерде рөлдерді сомдады. 2013 жылы режисеер Франсуа Озонның  Алтын пальма бұтағы Канн кинофестивалында ұсынылғын Жас және Әдемі фильмінде басты рөлді ойнады. 

## Жеке өмірі
20 наурыз 2014 жылы Марина Вакт родила ұлын. Баланың әкесі — фотограф Поль Шмидт..

## Фильмография
* 2011 : *Менің бәліш бөлігім* : Тесса
* 2012 : *Алтын милы адам туралы аңыз* : Алис
* 2012 : *Бұл күн - түн ортасында* : Изабель Викулио
* 2013 : *Жас және әдемі*: Изабель
* 2015 : Үлгілі отбасы : Луиза Деф

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* (ағыл.) *[[Internet Movie Database]]* сайтында (ағылш.)
* Профайлды арналған Fashion Model Directory (ағылш.)

Санат:9 сәуірде туғандар
Қайыршақты

**Қайыршақты** (1993 жылға дейін – *Калинино*) — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Арыс ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан солтүстік-батысқа қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Бетти Форд

**Элизабет Энн «Бетти» Блумер Форд** (, 8 сәуір 1918, Чикаго – 8 шілде 2011, Ранчо-Мираж) - Америка Құрама Штаттарының президенті Джеральд Фордтың әйелі және 1974-1977 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. 

## Өмірбаян
солға|нобай|230x230 нүкте|Бетти Форд
Элизабет Энн Блумер 1918 жылы Чикагода дүниеге келді. Ол отбасында үшінші бала және жалғыз қыз болды. Оның балалық шағы Гранд-Рэпидс, Мичиганда өтті, ол сол жерде орта мектепті бітірді. 1929 жылы «қара бейсенбіден» кейін Бетти Блумер киім үлгілерін құрумен айналыса бастады. Сондай-ақ, ол вальс, фокстрот және үлкен алманы билеуді үйретумен айналысты. Өзі ол 1935 жылы Калла Трэвистің би студиясын бітірген болатын. Блумер он алты жаста болған кезде оның әкесі көлікжайда жұмыс істеп жатқан кезде иіс газымен уланып, қайтыс болды. 

## Мансабы
солға|нобай|220x220 нүкте|Он сегіз жасар Бетти
Мектепті бітірісімен Бетти Нью-Йоркте би билеуді жалғастыруды жоспарлаған. Алайда оның анасы бұған қарсы болды. Осының орнына ол екі жыл бойы жаз кезінде Беннингтондық би мектебінде Марта Грэмның басшылығында оқыды. Осыған қоса ол Джон Роберттің фирмасында модель болып жұмыс істеді, осылайша ол өз оқуына ақша табатын. Содан кейін Бетти Грэмның жәрдемші групасына түсіп, Карнеги-холлда биледі. Анасы қызының мансабын ұнатқан жоқ және қызына отанына оралуға талап етті. Бірақ анасы мен қызы кейінрек ортақ шешімге келеді. 

1941 жылы Блумер Мичиганға оралады. Ол жергілікті универмагта сән бойынша координатор болып жұмыс істеді. Сондай-ақ ол өзінің жеке би тобын құрып, адамдарды би өнеріне үйретуді бастады.

## Неке және отбасы
1942 жылы Блумер жиһаз сатушы Уильям Уорренге тұрмысқа шығады. Бетти оны он екі жасынан бастап білген.1947 жылы олардың некесі бұзылды. Блумердің жаңа жары заңгер және Екінші Дүниежүзілік соғыстың ардагері Джеральд Форд болды. Неке тойы 1948 жылы 15 қазанда Гранд-Рэпидсте өтті. 
солға|нобай|Бетти және Джеральд Форд неке тойы кезінде
**Жұбайларда төрт бала болды:**
* Майкл Джеральд Форд (1950 жылы дүниеге келді)
* Джон Гарднер Форд (1952 жылы дүниеге келді)
* Стивен Мейгс Форд (1956 жылы дүниегеке келді) 
* Сьюзен Элизабет Форд (1957 жылы дүниеге келді). 

## АҚШ-тың Бірінші ханымы
1974 жылы Уотергей шуынан Ричард Никсон қызметінен кетеді. Сол кезде вице-президент Джеральд Форд мемлекет басшысының лауазымын алады. Бетти және Джеральд Ақ үйдің ең ашық жұбайларының бірі болды, олар бір-біріне деген махаббаты басқаларға көрсетуден ұялған жоқ. 

## Қалған өмірі
1978 жылы Бетти Форд «The Times of My Life» автобиографиясын жариялады. 1982 жылы ол Бетти Форд орталығын ашады. Бұл жерде ішімдікке және насыбайға деген құмарлықпен күреседі. 1991 жылы Президенттік бостандық медалімен марапатталады, ал 1999 жылы Конгресстің алтын медалін алады. 

Бетти Форд 2011 жылы 8 шілдеде тоқсан үш жасында инсульттен шыққан асқынудан қайтыс болды.

## Сілтемелер
* Өмірбаян  National First Ladies' Library
№114-темір жол айрығы

**№114-темір жол айрығы** — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Шақпақ ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан шығысқа қарай 18 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері