Үшінші Ливан соғысы (2024)

**Израильдің Хезболламен соғысы** немесе **Үшінші Ливан соғысы** (Израильде **«Солтүстік жебелері» операциясы** ретінде де белгілі) — Израиль қорғаныс күштері (ЦАХАЛ) мен Хезболла арасындағы қарулы қақтығыс 2024 жылы 23 қыркүйекте Ливанның Хезболла тобына қарсы Израиль қорғаныс күштері Ливан территориясын бомбалаумен басталды. 1 қазанда Израиль Ливанның оңтүстігінде құрлықтық шабуылын бастады.

2024 жылы 26 қарашада Израиль үкіметі Ливанда Хезболлаға қарсы әскери іс-қимылды уақытша тоқтатты.

## Израиль мен Ливан арасындағы қақтығыстар
Израиль мен Ливан арасындағы қарулы қақтығыстардың тарихы тереңде жатыр. Алғашқы Ливан соғысы 1982 жылы басталып, Израиль «Галилеяға бейбітшілік» операциясын жүзеге асырды. Сол кезде палестиналық жауынгерлер Израильге қарсы шабуылдар ұйымдастырып, елдің солтүстігін қауіпке төндірді. Израильдің бұл операциясының нәтижесінде палестиналықтар Ливаннан толықтай шығарылды. Алайда Израиль 2000 жылға дейін Ливанның оңтүстік аймағын бақылауда ұстады. 2006 жылы екінші Ливан соғысы басталды. Бұл соғыстың басты себебі — «Хезболла» тобының Израиль әскерін тұтқынға алып, елдің солтүстігін қайтадан атқылауы болды. Израиль сол кезде Литани өзеніне дейінгі аумақты басып алды, алайда соғыс екі тараптың да үлкен шығынға ұшырауымен аяқталды.

## Алғышарттар
2023 жылдың қазан айында «Хезболла» Израильге қарсы белсенді әскери әрекеттерін қайта жандандырып, солтүстік Израиль қалаларын атқылай бастады. Бұл қадам Израильдің Газа секторындағы «ХАМАС» тобына қарсы операциясы кезінде орын алды. Осыдан кейін Израиль де қарсы шабуылдар ұйымдастырып, "Хезболла" басшылығына бірнеше соққы берді.

2024 жылдың қыркүйегінде жағдай шиеленісіп, Израиль Ливан шекарасына құрлық әскері мен танктерін жіберді. Бұл қадам Таяу Шығыстағы ірі әскери қақтығыстың жаңа кезеңі болу мүмкіндігіне жол ашты. Израиль бұл әрекеті арқылы Ливанның оңтүстік бөлігінде қауіпсіздік аймағын құруды көздейді, ал «Хезболла» бұл аймақтан әскерін алып кетуден бас тартуда. Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяху бұл аймақтағы израильдіктерді өз үйлеріне қайтаруды басты мақсат етіп қойды, алайда бұл мақсатқа жету үшін құрлықтағы соғыс қажет болуы мүмкін.

## Мақсаттары
Израиль Қорғаныс күштерінің (ЦАХАЛ) Бас штабының бастығы, генерал-лейтенант Герци Халеви негізгі мақсат ретінде «Хезболла» қарулы инфрақұрылымын жою және Израильдің солтүстігінен эвакуацияланған тұрғындардың үйлеріне қауіпсіз оралуын қамтамасыз етуді атады. 2024 жылғы 1 қазанда ЦАХАЛ өкілі, подполковник Даниэль Хагари, Израиль армиясы Оңтүстік Ливанда жерүсті операциясын бастағанын мәлімдеді. Бұл қадам «Хезболла» тарапынан жаңа қауіптердің алдын алу және Израиль солтүстігіндегі азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жасалған.

ABC News мәліметтеріне сәйкес, Израильдің Оңтүстік Ливандағы негізгі мақсаты – шекарадан шамамен 4,8 км (үш миль) қашықтықта орналасқан жотаны бақылауға алу. Бұл аймақ «Хезболла» тарапынан Израильге, оның ішінде танкке қарсы зымырандармен шабуыл жасауға мүмкіндік береді.

## Барысы
### Бірінші кезең: Бомбалау
**23 қыркүйек:** Израиль армиясы Ливанның оңтүстігі мен Бекаа алқабындағы Хезболланың сегіз жүз әскери нысанасына шабуыл жасағанын хабарлады. Әуе соққысынан «Хезболланың» жоғары шенді қолбасшысы Али Абурия қаза тапты. Сол күні Хезболла Израильге 150-ге дейін зымыран атқылаған.

**24 қыркүйек:** ЦАХАЛ Ливандағы «Хезболла» нысандарына шабуылдардың жаңа толқынын бастады. Бір тәулік ішінде Ливанның оңтүстігі мен Бекаа аңғарында 1 500 нысанаға соққы жасалды, сондай-ақ, ЦАХАЛ мәлімдемесі бойынша Бейрутқа нүктелі соққы жасалды.

**25 қыркүйек:** Израиль Қорғаныс күштері (АОИ) Солтүстік майдандағы міндеттерді орындау үшін екі резервтік бригаданы мобилизациялау туралы шешім қабылдады. Сол күні «Хезболла» Ираннан көмек сұрағанымен, Тегеран бұл сұраныстан бас тартты. Себеп ретінде 79-шы БҰҰ Бас Ассамблеясына қатысу және уақыттың қолайсыздығы көрсетілді. Израиль Әскери-әуе күштері Ливанның солтүстігіндегі Нахр-Ибрахим өзені ағып өтетін шатқалды бомбалады. Әуе шабуылдары негізінен христиан халқы тұратын Джбейль провинциясындағы нысандарға бағытталды. «Хезболла» Израиль арнайы қызметі «Моссадтың» штаб-пәтеріне «Кадир-1» алыс қашықтықтағы «жер-жер» зымыранымен шабуыл жасауға талпынды, бірақ Израильдің әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесі бұл ракетаны қағып түсірді. Сонымен қатар, Израиль Бас штабының бастығы Герци Халеви АОИ-дің Ливанда жерүсті операциясына дайындалып жатқанын мәлімдеді.

**26 қыркүйек:** «Ирактың Исламдық қарсыласу» күштері Израильдің оңтүстігіндегі Эйлат қаласына соққы жасағанын мәлімдеді. Израиль дәл бағытталған соққымен «Хезболла» әуе күштерінің қолбасшысы Мұхаммед Хусейн Срурды жойды.

**27 қыркүйек:** Израиль Қарулы Күштері Сириядағы Ливан шекарасына жақын орналасқан әскери нысанға соққы жасады. Сондай-ақ, Израиль Әскери-әуе күштері Бейруттың оңтүстік шетінде орналасқан, Ливанның «Хезболла» лаңкестік тобының штабтық кеңселеріне кемінде 10 зымыран соққысын жасады. Израиль армиясы «Хезболла» жасақтары мен олардың оңтүстік Ливандағы әскери нысандарына шабуыл жасады.

**29 қыркүйек:** Израиль Әскери-әуе күштері «Хезболла» нысандарына сериялы соққы жасады. ЦАХАЛ баспасөз қызметі «Хезболланың» әскери әлеуетін әлсірету операциясы жалғасатынын және АОИ тек Хасан Насралланы жоюмен шектелмейтінін мәлімдеді. Кейінірек Израиль армиясы Ливанда «Хезболланың» Орталық кеңесінің мүшесі Набиль Кауктің жойылғанын хабарлады. «Хезболла» жауынгерлері Израильдің Цфат қаласы мен елдің солтүстігіндегі бірнеше елді мекенге зымырандық соққы бергенін мәлімдеді. Күннің соңына қарай Израиль Әскери-әуе күштері «Хезболла» нысандарына ауқымды әуе шабуылын аяқтады.

**30 қыркүйек:** Израиль Вашингтонға оңтүстік Ливандағы құрлық операциясын жоспарлап отырғанын хабарлады. Бұл шабуыл жақын арада басталуы мүмкін деп мәлімденді. Иран «Хезболлаға» әскер жібермейтінін, Ливан өз қорғанысын өзі қамтамасыз ете алатынын айтты. Израиль әскері «Хезболлаға» тиесілі зымыран қоймасын жойды. Сондай-ақ, Ливан шекарасына жақын үш елді мекен жабық әскери аймақ деп жарияланды. Ливан армиясы кейбір шекара бекеттерінен шегінуде.

### Екінші кезең: Құрлықтағы операция
thumb|2024 жылы Израильдің Хезболламен соғысы кезіндегі жерүсті қақтығыстары.
### Қазан
**30 қыркүйек – 1 қазан:**Түнде Израиль қорғаныс армиясы Ливанда жерүсті операциясын бастады, шекараның бірнеше аумағында Израиль әскерлерінің серпілістері туралы хабарланады. Кейінірек Израиль армиясының танктері Рмейш елді мекеніне кірді.

АҚШ Иранның ықтимал зымыран шабуылы туралы Израильге ескерту жасады.

**1 қазан:** Израиль Ливанның оңтүстігінде құрлықтық шабуылын бастады. Құрлық әскері елді мекендердегі әскери нысандарды атқылаған. Рейтер агенттігінің ақпары бойынша Ливан армиясы Израильмен арадағы шекарадан 5 шақырымға кейін шегінген. 1 қазан кешке Иран Израильді ракетамен атқылаған. Тегеран мұны "Хезболла" мен ХАМАС жетекшілерінің өлімі үшін "кек қайтару" деді. Ал Израиль бұған міндетті түрде "жауап беретінін" айтқан.

**1–3 қазан:** Зымыран шабуылына байланысты бүкіл елде, әсіресе ел астанасы Тель-Авивте сиреналар іске қосылды. Армия израильдіктерді «ескертулерге құлақ асып, қауіпсіз жерлерге орналасуға» шақырды. Израильдік БАҚ елге жүзден астам зымыран атылғанын хабарлады. Иран Ислам Төңкеріс сақшылары: "Біз Израильге ондаған зымыран жібердік, егер олар жауап қайтарса, біз оларды тағы бір рет нысанаға аламыз" деп мәлімдеді. Сондай-ақ мәлімдемеде бүгін түнгі шабуылдың Хамас жетекшісі Исмаил Хание, Хезболла жетекшісі Хасан Насралла және ирандық генерал Аббас Нилфурашан өлтірілген Израиль шабуылдарына жауап ретінде ұйымдастырылғаны айтылды. Израиль Ливанның 200-ден аса нысанды атқылаған. Олардың арасында қару-жарақ қоймалары бар. Ал, "Хезболла" Израильге қарай 25 зымыран мен 5 дрон ұшырған. Олардың көбі көкте атып түсірілді. Еврей елі күштері қазір Ливан аумағындағы құрлықтағы операциясын жалғастырып жатыр. Әскери нысандарды ату кезінде Ливан армиясының бір әскери қызметшісі қаза тапты, Ливан Қарулы Күштері қарсы оқ атты.

**5 қазан:** Reuters агенттігі ливандық БАҚ-қа сілтеме жасай отырып, ХАМАС-тың қарулы қанаты "Аль-Кассам" бригадасының жетекшісі Саид Аталланың Израиль шабуылынан Триполиде қаза тапқанын хабарлады. Ол палестиналық босқындар лагеріне жасалған соққы кезінде отбасының үш мүшесімен бірге қаза тапқан. Израиль бұған дейін Бейрут орталығына соққы жасаған болатын. Йемен де Палестина мен Ливанды қолдап, Тель-Авивтегі Израильдің әскери нысанасына шабуыл жасау үшін Яфа ұшқышсыз ұшағын пайдаланды.

**6 қазан:** Бейрутте тағы да жарылыс болды. Бұған дейін израильдік әскерилер «Хезболланың» нысандарына жататын ғимараттарға жақын орналасқан Дахия оңтүстік ауданының тұрғындарын шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасаған. Сонымен қоса «Хезболла» Ливанмен шекарадағы аудандарда израильдік әскерилер мен жауынгерлердің қақтығыстары жалғасып жатқанын мәлімдеді. ЦАХАЛ таратқан деректер бойынша, Ливаннан Израиль аумағына 200-ден астам зымыран ұшырылған.

**7 қазан:** Израиль қорғаныс күштері (ЦАХАЛ) Бейруттегі Ливан Хезболла қозғалысының барлау штабына соққы бергенін хабарлады. Израиль армиясы соңғы бірнеше сағат ішінде елдің әскери-әуе күштері Бейрут аймағындағы Хезболла қару-жарақ қоймаларына соққы жасағанын қосты. Израиль қорғаныс күштері Газа секторындағы Дейр әл-Балах қаласындағы ауруханада орналасқан палестиналық Хамас қозғалысының болжамды басқару орталықтарына соққы бергенін хабарлады. Израильдің орталығындағы Ришон-ле-Цион қаласында әуе шабуылының сиреналары естілді, деп хабарлады Израиль қорғаныс күштерінің баспасөз қызметі. Армия кейінірек шығыстан ұшырылған "екі күдікті әуе нысанын" ұстағанын хабарлады. Кейін Израиль әуе күштері Бейруттың Дахия аймағына шабуыл жасады. Одан кейін Израиль әуе күштерінің ұшақтары ауқымды әуе операциясын жүргізіп, бір сағатта Ливанның оңтүстігіндегі 120 нысанаға соққы берді.

**8 қазан:** ЦАХАЛдың 146-шы бронетранспортер дивизиясы Ха-Мапац Ливанның оңтүстік-батысындағы Хезболла инфрақұрылымына қарсы "шектелген, локализацияланған, мақсатты операциялық әрекеттерді" бастады. Израиль әскерилері Ливан аумағынан Хайфа бағытында жаппай атқылауды тіркеді. Израиль қорғаныс күштері өздерінің мемлекеттік туын Ливанның оңтүстігіндегі Марун ар-Рас ауылындағы төбеге тікті. Дәл осы позициядан кейін Израильдің солтүстігіндегі елді мекендерді атқылау жүргізілді.

**9 қазан:** "Хезболла" Ливанның оңтүстігінде Израиль күштерінің артиллерия мен минометтер арқылы шабуылын тойтарғанын хабарлады. Кейін Израиль қорғаныс күштері Ливан аумағынан жүзге жуық зымыран атқанын хабарлады.

**10 қазан:** Израиль қорғаныс күштері БҰҰ-ның Ливандағы уақытша бітімгершілік күштерінің (UNIFIL) Рас-ән-Накура мүйісіндегі штаб-пәтеріндегі нысанды және бітімгершілік күштері жасырынған бункерге оқ жаудырды, нәтижесінде екі шабуыл жасалып, үш сарбаз жараланды.

**11 қазан:** «Хезболла» Израильді жеңіп, оны Ливанның оңтүстігінде атысты тоқтатуға мәжбүрлеу міндетін қойды. Кейін «Хезболла» содырлары Ливанның оңтүстігіндегі Израиль әскерилерінің позицияларына шабуыл жасады. Израиль қорғаныс күштері Ливандағы «Хезболла» тобының Радван бөлімшесінің зымырандық күштерінің қолбасшысы Эриб әл-Шаджды өлтірді. Ол Ливанда қайтыс болды.

**12 қазан:** «Хезболла» содырлары Ливанның оңтүстігінде Израиль армиясының бульдозеріне басқарылатын зымыран қолданды. Ливаннан Израильдің орталығына екі ұшқышсыз ұшу аппараты (БПЛА) ұшырылды, ал Израиль әскерилері Сириядан ұшыруды да тіркеді. Соңғы 24 сағат ішінде ЦАХАЛ Ливаннан 200 зымыран ұшырылғанын тіркеді.  «Хезболла» содырлары Цфат қаласында орналасқан Израиль қорғаныс күштерінің (ЦАХАЛ) солтүстік әскери округінің штаб-пәтеріне зымырандық шабуыл жасады. Израиль қорғаныс күштері жабық аумақты кеңейтті. Басылымның мәліметінше, оның құрамына Зарит, Шомера, Штула, Нетуа және Эвен Менахем кіреді. 12 қазан күні сағат 20:00-ден бастап кіруге тыйым салынады. Бірқатар араб ақпарат құралдарының мәлімдемелеріне қарағанда, Израиль әскерилері Израиль-Сирия шекарасын кесіп өтіп, басып алынған аумақтардағы позицияларын нығайта бастады.

**13 қазан:** Израиль әскери-әуе күштері Баалбек қаласының солтүстігіндегі Макна және Юнин елді мекендері маңындағы нысандарға бірнеше соққы берді. Ливандағы БҰҰ бітімгершілері Израиль күштерінің Ливанмен шекарадағы демаркациялық желіні кесіп өткені туралы хабарлады, бұл БҰҰ объектісінің аумағына танктердің енуімен болған оқыс оқиғаға себеп болды. «Хезболла» содырлары Израильдің солтүстігіндегі Биньямин елді мекеніне шабуыл жасады, 67 адам жарақат алды.

**14 қазан:**
Израиль әуе күштері Ливанның солтүстігіндегі христиан аймағындағы Згарта мен Эхден қалаларының арасындағы тас жолда орналасқан Эйто елді мекеніне шабуыл жасады. Израиль Бейрутты қоса алғанда Ливанға шабуыл жасауды жалғастырады, деп мәлімдеді еврей мемлекетінің премьер-министрі Биньямин Нетаньяху.

**15 қазан:** Израиль әуе күштері Ливанның солтүстігіндегі Хермель ауданындағы шекаралық өткелге шабуыл жасады. Кейінірек әуе күштері Ливанның оңтүстігіндегі Кана елді мекеніне шабуыл жасады.

**16 қазан:** Израиль әуе күштері Ливанның солтүстік-шығысындағы қалаларға бірқатар соққы жасады. Израиль армиясының Merkava танкі Ливанда Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) бітімгершілік контингентіне оқ атты (UNIFIL).

**17 қазан:** Израиль әуе күштерінің жауынгерлері Ливанның оңтүстігіндегі Тир қаласының маңындағы Бурдж-эш-Шимали палестиналық босқындар лагеріне шабуыл жасады.

**18 қазан:** «Хезболла» Израильмен «шиеленісудің жаңа кезеңі» туралы жариялады. Израильдің қарулы күштері Ливандағы «Хезболла» тобының негізгі жер асты командалық орталығы мен туннелін жойды.

**19 қазан:** «Хезболла» содырлары Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяхуға қастандық жасады. Кесариядағы премьердің резиденциясына ол жоқ кезде ұшқышсыз ұшақтармен (БПЛА) шабуыл жасалды. Кейінірек Израиль ӘӘК Бейруттың оңтүстік шетіне шабуыл жасады, онда «Хезболла» нысандары орналасқан және топтың жақтастары тұрады.

**20 қазан:** Израиль авиациясы Ливанның оңтүстігіне шабуыл жасау барысында 65 «Хезболла» лаңкестерін жойды, сондай-ақ Ливандағы «Хезболлаға» қатысы бар 175 нысанаға соққы берді.

**21 қазан:** Израиль авиациясы Сирияның астанасы Дамаскіге шабуыл жасады. Мақсат шабуыл кезінде қаза тапқан «Хезболла» ақша аудару бөлімінің командирі болды. Сондай-ақ Израиль таяу сағаттарда бүкіл Ливанға жаңа соққылар жасайтынын жариялады.

**22 қазан:** «Хезболла» Тель-Авивтің маңындағы Глилот әскери барлау базасына және Хайфаның солтүстік-батысындағы Израиль әскери-теңіз күштерінің базасына зымырандық шабуыл жасағанын мәлімдеді.

**23 қазан:** Израиль әуе күштерінің жойғыштары Ливанның астанасы Бейрут қаласына жаңа зымырандық шабуыл жасады, Иранға қарсы Al-Mayadeen телекомпаниясы пайдаланған офис қирап қалды. «Хезболла» содырлары Тель-Авив түбінде орналасқан әскери-өнеркәсіптік кешенге шабуыл жасады.

**24 қазан:** Израиль әуе күштері Ливанның шығысындағы Бекаа алқабындағы Эль-Ходр елді мекеніне шабуыл жасады. Әуе шабуылы жергілікті Әл-Хамза мешітінің маңындағы көп қабатты үйге жасалды, қаза тапқандар бар.

**24–25 қазан:** Израиль әуе күштері Бейруттың оңтүстік шетіне шабуыл жасады. 25 қазан күні таңертең Израильдің Хасбай қаласына жасаған әуе шабуылының нәтижесінде ливандық Al Mayadeen жаңалықтар арнасының 3 журналисті қаза тапты.

**26 қазан:** Таңертең Израиль Қорғаныс армиясы ирандық әскери нысандарға шабуыл жасады. Шабуылға 100-ден астам ұшақ, оның ішінде F-35 стелс-жойғыштар қатысты. Израиль алдағы шабуылдар туралы АҚШ-ты хабардар етті. Сондай-ақ, Израиль Сириядағы Иран радарларына алдын ала шабуыл жасады.

**27 қазан:** Израиль өзінің шекарасынан 10 шақырым жерде орналасқан Ливанның оңтүстігіндегі Дждейдет-Марджаюн елді мекеніне шабуыл жасады. «Хезболла» Rafael компаниясының әскери кәсіпорындары орналасқан Хайфаның солтүстігіндегі Звулун өнеркәсіптік ауданын зымырандармен атқылады, сондай-ақ Израильге 200-ден астам зымыран ұшырды.

**28 қазан:** Израиль әуе күштерінің жойғыштары Ливанның солтүстік-шығыс бөлігіндегі қалалар мен елді мекендерге қарқынды шабуыл жасады. Израиль армиясы сондай-ақ Ливан аумағынан 80 зымыран ұшырғанын тіркеді.

**29 қазан:** Израиль әскерилері Ливан тарапынан Жоғарғы және Батыс Галилеяның бірнеше аудандары бағытында қуатты оқ атуды тіркеді. 50-ге жуық зымыран ұшырылды. Сондай-ақ, Израиль ӘӘК Ливанның шығысындағы Бекаа алқабының елді мекендеріне 30-дан астам әуе шабуылын жасады.

**30 қазан:** Израиль Иранға шабуыл жасау барысында Ислам революциясы күзет корпусының (IRGC) басқаруындағы Семнан провинциясындағы Шахруд ғарыш орталығына шабуыл жасағаны белгілі болды. Сондай-ақ, Израиль Қорғаныс армиясы Ливанның солтүстік-шығысындағы «Хезболла» тобының отын қоймаларына әуе шабуылын жасады.

**31 қазан:** Израиль әскері Ливанның шығысындағы Бекаа алқабындағы тарихи Баалбек ауданындағы екі қалаға шабуыл жасады.
### Қараша
**1 қараша:** Израиль авиациясы Бейруттың оңтүстігіндегі «Хезболла» тобының бірнеше нысанына шабуыл жасады.

**2 қараша:** Израиль әуе күштері Ливан аумағындағы радикалдардың 120-ға жуық нысанына шабуыл жасады.

**3 қараша:** Израиль әскері Ливанның солтүстігіндегі Джебель-Акрум таулы ауданындағы көпірге соққы жасады.

**4 қараша:** Израиль Қорғаныс армиясы Ливанның оңтүстігіндегі Барашит елді мекеніндегі «Хезболла» қарулы қанатының далалық командирін жойғанын мәлімдеді.

**5 қараша:** Израиль әскери-әуе күштері Ливан аумағындағы радикалдардың 100-ге жуық түрлі нысанына шабуыл жасады.

**6 қараша:** Израильде, соның ішінде Тель-Авив қаласында, Ливаннан зымыран ұшырғаннан кейін әуе шабуылының сиреналары іске қосылды. ӘШҚ (ПВО) зымырандарды атып түсіреді.

**7 қараша:** Ливанда БҰҰ бітімгершілік құрамынан екі әскери қызметші израильдік ұшқышсыз ұшу аппараттарынан Сайда қаласына кіре берістегі блокпост маңында шабуыл жасаған кезде шамалы жарақат алды.

**8 қараша:** «Хезболла» содырлары еврейлер мемлекетінің солтүстігіндегі Хайфа қаласына жақын орналасқан израильдік екі әскери нысанға зымырандық соққы жасалғаны туралы хабарлады.

**9 қараша:** Ливандық БАҚ Бейруттың оңтүстік маңындағы «Хезболла» нысандарына Израильдің соққы бергені туралы хабарлады.

**10 қараша:** Израиль әуе күштері Ливанның солтүстігіндегі Альмат елді мекеніндегі тұрғын үйге соққы жасады.

### Бітім жарияланғаннан кейін
Ливан армиясының баспасөз қызметі Израильді бітім туралы келісімді бұзды деп айыптады.

Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяху Израиль Қорғаныс Армиясына Ливандағы бітімнің бұзылуы жағдайында «толық масштабты соғысқа» дайындалуды бұйырды.

## Келіссөздер
2024 жылғы 24 қарашада Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Израиль шенеуніктерімен қауіпсіздік мәселелері бойынша өткізген консультациялар барысында Ливанның «Хезболла» ұйымымен жасалуы көзделген келісімді «принципті түрде» мақұлдады.

### Қақтығысты тоқтата тұру
2024 жылғы 26 қарашада Израиль үкіметі Ливандағы «Хезболлаға» қарсы әскери әрекеттерді уақытша тоқтату жөнінде келісім жасады. АҚШ президенті Джо Байден мен оның әкімшілігінің делдалдығымен Ливанмен жасалған бұл келісімге сәйкес, Израиль Ливандағы әскери іс-қимылдарды 60 күнге тоқтатады. Келісім 2024 жылғы 27 қарашада күшіне енді. Израиль бұл келісімді ұзақ мерзімді бітімге негіз бола алады деп санайды. Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху атысты тоқтату жөніндегі келісімді орындауға дайын екенін мәлімдеп, кез келген бұзушылыққа «қатаң жауап берілетінін» атап өтті.

## Шығындар
: **Израиль шығындары**
**2 қазан:** ЦАХАЛ баспасөз қызметі Ливанның оңтүстігіндегі белсенді ұрыс кезінде жеті адамның қаза тапқанын хабарлады.

**3 қазан:** Израиль тарапы осы аптада басталған операция кезінде алғаш рет жауынгерлері қаза тапқанын хабарлады. Қарулы қақтығыс кезінде 8 әскери қызметкер көз жұмған.

**4 қазан:** ЦАХАЛ елдің солтүстігінде екі сарбазының қаза тапқанын хабарлады.

: **Ливан шығындары**
**24 қыркүйек:** ТАСС агенттігі таратқан мәліметке сәйкес, Ливанның оңтүстік бөлігіндегі елді мекендерге жасалған шабуылдан көз жұмғандар саны 569 адамға жеткен. Сондай-ақ 1,8 мыңнан астамы жараланған. Құрбандар арасында – 50 бала мен 94 әйел бар, сонымен қоса төрт жедел жәрдем қызметкері қаза тауып, 16-ы жараланған.

**25 қыркүйек:** Ливанның денсаулық сақтау министрі Фирас Абиад бір аптадан аз уақыт ішінде Израильдің шабуылынан 5 мыңға жуық адам жарақат алғанын айтады. Тек қана пейджерлер мен радиолардың жаппай жарылысы кезінде 3 мыңға жуық адам зардап шеккен. Ливан билігі бұл шабуыл үшін Израильді айыптап отыр. Ливанда қайтыс болғандар саны, Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 636-ға жетіп, 2000-нан астамы жараланған. 500 мыңға жуық ливандық босқынға айналды.

**30 қыркүйек:** Ливанда Израильдің шабуылынан 105 адам қаза тапқан, 350-ден астам тұрғын жараланды. Ресми ақпаратқа сай, соңғы екі аптада атыс-жарылыстан 1 мыңнан астам ливандық мерт болған. 6 мың адам жараланды.

**8 қазан:** Ливанда 22 адам қаза тауып, 80 адам жараланды, деп қосты Денсаулық сақтау министрлігі. Көбіне Оңтүстік Ливан, Набатия, Бекаа мен Баалбек-Хермель аудандары тұрғындары соққыға жығылды.

**8–11 қазан:** Ливанда Израиль қорғаныс күштерінің соққылары нәтижесінде қаза тапқандар саны 2141 адамға жетті, 10 099 адам жарақат алды, бұл туралы Al Jazeera телеарнасы елдің Денсаулық сақтау министрлігіне сілтеме жасап хабарлайды.

**22 қазан:** Израиль армиясының түнде Ливанның астанасы Бейруттағы Рефик Харири мемлекеттік ауруханасы маңына жасаған әуе шабуылы салдарынан 13 адам қаза тауып, 57 адам жарақат алды.

**29 қазан:** Газаның солтүстігінде орналасқан Бейт-Лахия елді мекеніне ЦАХАЛ соққысы салдарынан 100-ден астам палестиналық қаза тапты. Олардың ішінде балалар да бар. Палестина тарапының мәліметінше, Израильдің Газадағы операциясы басталғалы бері 43 мыңнан астам адам қаза тапты, ал жараланғандар саны 100 000-ден асты.

: **Үшінші тарап шығындары**
**27 қыркүйек:** Израильдің Ливан-Сирия шекарасындағы нысанаға жасаған соққысы кезінде бес сириялық сарбаз қаза тапты.

## Халықаралық реакция
: :
Мысыр Сыртқы істер министрлігі халықаралық державалар мен БҰҰ-ны Израильдің «Ливандағы қауіпті шиеленісуін» тоқтату үшін дереу араласуға шақырды.

: :
Ресей Сыртқы істер министрлігінің баспасөз хатшысы Мария Захарова: Ресей Израильдің Ливанға қарсы әскери әрекеттерін айыптап, соның ішінде елді мекендерге қарсы шабуыл жасап, тараптарды қақтығысты саяси және дипломатиялық реттеуге көшіруге шақырады.

: :
Иран Израильдің Ливандағы әрекеттеріне байланысты БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесін шұғыл шақыруға шақырды.

: :
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Энтони Блинкен Америка Құрама Штаттарына жарылыстар туралы ескертілмегенін және қазіргі уақытта болған оқиға туралы ақпарат жинап жатқанын айтты.

: :
Иорданияның Сыртқы істер министрі Израильдің әрекеті аймақтағы шиеленісті күшейтіп, бірнеше майданда өршуге ықпал ететінін айтты.

: :
Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған да Израильдің Газа секторынан тыс қақтығыстарды кеңейту әрекеттеріне алаңдаушылық білдірді.

## Салдары
Сарапшылардың пікірінше, Ливанда басталған қақтығыс Таяу Шығысты үшінші дүниежүзілік соғысқа айналуы мүмкін ірі соғыстың шегіне қояды.

Бұл аймақта атыс Израиль Газа секторында «Хамасқа» қарсы соғыс ашқанда басталды. Содан бері Ливанда Израильдің шабуылдарынан 3 700-дей адам қаза тауып, 1 миллионнан астамы үйлерін тастап кеткен.

## Тағы қараңыз
* Екінші Ливан соғысы (2006)
* Бірінші Ливан соғысы (1982)

## Дереккөздер

Санат:Араб-Израиль қақтығыстары
Санат:2024 жылғы қақтығыстар
Санат:Израиль соғыстары
Санат:Ливан соғыстары