open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гималай

thumb|right|300px
**Гималай**  (санскр. हिमालय, himālaya, «қарлардың мекені», хинди हिमालय, непал. हिमालय, қыт. 喜馬拉雅山脈) — жер бетіндегі ең биік тау жотасы. 

Тибет таулары мен Үнді-Ганг жазығы аралығында орналасқан. Үндістан, Непал, Қытай, Пәкістан, Бутан елдері территориясында орналасқан. Бұл елдердін шекарасы шартты түрде осы тау жүйесінің ыңғайына қарай бөлінген. Гималайда ең биік шыңдар жинақталған. Олардың орташа биіктігі шамамен 7000 метр, ұзындығы – 2400 шақырым, ал ені – 320-400 шақырым. Жер бетіндегі ең биік шың Джомолунгма (Эверест) (теңіз деңгейінен 8848 метр биік)) осында орналасқан. Гималайда биіктігі 8000 метрден асатын шың бар. Гималай жердің 0,4% алып жатыр. Оның жалпы аумағы 153295000 шаршы км.

Гималай - Жер шарындағы аса биік тау жүйесі. Тау тым шалғайда жатқандығына қарамастан, ескі аңыз-ертегілер, батырлар жырлары арқылы қазақтарға да жақсы таныс болған. Абай «Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы» деген тарихи мақаласында Шыңғысханның жорық жолын көрсететін қазақтардың «Самарқанның сары жолы, Бұланайдың тар жолы» деген мақалын келтіре отырып, «Бұланай деп Гималайды айтқаны ма, Үндукеш тауы ма?» деген жорамал жасайды. Үнді мифологиясына сәйкес, Гималай «Шива» құдайының баспанасы саналады. Непал елінде Гималайды «Samgarmatha» деп атайды. Ол «Жер жүзінің құдайы» деген мағынаға ие.

Гималай жотасы осыдан 70 миллион жыл бұрын Үнді-Австрия және Еуразия құрлықтарының соқтығысуы кезінде пайда болған. Үнді-Австралиялық платформа жылына 67 мм-ге жылжиды. Ол 1 миллион жылдан соң 150 шақырымға жетеді. Гималай шыңдарының климаты құбылмалы. Альпинисттер жоғарыға көтерілген кезде жер сілкінісі, су тасқыны, қар көшкіні сынды табиғи апаттарға тап болады. Жыл сайын Эверест шыңына көтерілу кезінде бірнеше адам құрбан болады екен. Гималай тауында қарлы шыңдардан басқа жасыл далалы алқаптар бар. Гималай бөктерінде өсетін емдік шөптер – нағыз табиғи және таза өсімдіктер. Таудың жоғарғы бөлігінде оттегінің жетіспеушілігі мен желдің қатты соғуына байланысты ешқандай өсімдік өспейді. Гималайда өмір сүретін жануарлар мен өсімдіктер үнемі қауіп қатер үстінде болады. Себебі, орманды жерлердің азаюына байланысты жануарлар мекені қысқаруда. Гималай Антарктида мен Арктика жерінен кейінгі қар мен мұздың шоғырлануы бойынша үшінші орынды алады. Гималай тауының таулы жүйесі ең жас таулы жүйе ретінде қабылданған. Ондағы өзендердің жасы таудың жасынан әлдеқайда үлкен. Гималай өзендері: Ганг, Инд, Брахмапутра, Меконг, Янцзы.

1953 жылы 29 мамыр күні Эдмунд Хиллари мен Тенцинг Норгей Эверест шыңын алғаш рет.

## Дереккөздер

Санат:Таулар
Галилео Галилей

нобай|Галилей телескопы

**Галилео Галилей** (; 15 ақпан 1564, Пиза — 8 қаңтар 1642, Арчетри, Флоренция маңы) — итальян философы, математик, физик, механик және астроном, табиғаттану ғылымдарының негізін салушы, өз заманындағы ғылымға өте қатты әсер еткен. Ол ұлы ғалым болумен бірге, музыкант, суретші, ақын, әдебиетші де болған. 

Ол Италияның Пиза қаласында 1564 жылдың он бесінші ақпанында кедейленген ақсүйек отбасында туған. 1581 жылы Пиза университетіне түсіп, медицинаны оқып үйренеді. Мұнда ол Аристотель, Евклид, Архимед еңбектерімен танысады. Сөйтіп, геометрия мен механикаға әуестенген Галилей медицинаны тастайды. Кейін Флоренцияға қайта оралып, төрт жыл бойы математиканы зерттейді. 1589 жылы Пизада математика кафедрасын қабылдап алып, ғылыми жұмысын онан әрі жалғастырады. Аристотельге қарсы "Қозғалыс туралы сұхбат" деген еңбек жазады. 

1592 жылы Падуяда математика кафедрасын басқарады. Бұл кезең (1592 — 1610) Галилей шығармаларының кемеліне келген шағы болатын. Тепе-тендік принципіне негізделген машина жайлы зерттеуі, дененің еркін түсуі, дененің көлбеу жазықтықтағы қозғалысы, көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы, маятник тербелісінің изохрондығы туралы жаңалықтары осы кезеңге жатады. Галилей өзінің алғашқы телескопын (1609) құрастырады да, осы телескоптың көмегімен Шолпан планетасының фазасын, Күндегі дақты, Юпитердің төрт серігін, Сатурнның сақинасын ашты. 

Дін басылары Н.Коперник іліміне тыйым салған соң (1616), Галилей ұзақ уақыт үй тұтқынында ұсталды. 1630 жылы "Әлемнің екі негізгі жүйесі туралы сұхбат" деген еңбегін Римге алып келді. Мұнда Коперник пен Евклидтің дүние жүйелері қаралған еді. 

1637 жылы Галилей екі көзінен айырылады. Галилей XVII ғасырдағы механика, оптика және астрономия ғылымдарының дамуына елеулі үлес қосты. Ол ашқан жаңалықтар дүниенің гелиоцентрлік жүйесі туралы ілімнің жеңіп шығуына ықпал етті. Статика тарихы Архимедтен басталса, динамика тарихы Галилейден басталады. Ол ұлы ғалым болумен бірге, музыкант, суретші, ақын, әдебиетші де болған.

Галилей ашқан жаңалықтар дүниенің гелиоцентрлік жүйесі туралы ілімнің жеңіп шығуына ықпал етті. Галилей 1642 жылдың сегізінші қаңтарында Флоренция маңындағы Арчетри қаласында дүние салды.

## Галилей телескопы
Галелей 1607 жылы 1 обьектив пен 1 окулярдан тұрған телескоп құрады. Осындай схема обекттің бұрынғыдай зеркалды бұрылмаған бейнесін берген. Осы телескопты "Рефрактор" деп атайды.

## Дереккөздері


Санат:Италия математиктері
Санат:Италия пәлсапшылары
Санат:Италия физиктері
Санат:Италия астрономдары
Санат:1642 жылы қайтыс болғандар
Жалағаш (Қызылорда облысы)

**Жалағаш** (бұрынғы атауы — *Ақсу* (1905)) — Қызылорда облысындағы кент, Жалағаш ауданының және Жалағаш кенттік әкімдігі орталығы, темір жол стансасы.

## Географиялық орны
Облыс орталығы Қызылорда қаласынан батысқа қарай 72 км, Сырдария жағалауындағы сарсазан, сорқаңбақ, қарабайыр өскен шалғынды топырақты шөл белдемде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 14486 адам (7229 ер адам және 7257 әйел адам) болса, 2009 жылы 13479 адамды (6754 ер адам және 6725 әйел адам) құрады.

## Тарихы
1905 жылы Ақсу станциясы деп аталған. Іргесі 1906 жылы Ташкент–Орынбор темір жолын салуға байланысты қаланған. Жалағашта “Садуақас” өндірістік кооперативі, “Жалағаш мұнай”, “Жалағаш астық”, “Құнарлылық” акционерлік қоғамдары, “Жалағаш қуаты”, “Мырзабай” серіктестіктері, 6 акционерлік қоғам, 32 шағын серіктестіктер, 11 агроөндірістік кешендер жұмыс істеді. 

## Инфрақұрылымы
Жалпы білім беретін 6 мектеп, мектепке дейінгі 4 мекеме, музей, кітапхана, мәдениет үйі, стадион, қонақ үйі, 5 спорт залы, 3 аурухана, емхана, санитарлық-дәрігерлік пункт, т.б. мекемелер жұмыс істейді. Жалағаш маңында Бозтай, Елтай, Дәуімбай, Жалаңаштөбе, Шымқорған сияқты тарихи орындар бар. 

## Ауыл суреттері

Жалағаш IMG 20220625 151342.jpg|Жалағаш
Жалағаш IMG 20220625 151024.jpg |Жалағаш
Жалағаш IMG 20220625 150746.jpg |Жалағаш


## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Джалагаш на топографической карте

Санат:Жалағаш ауданы елді мекендері

Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Авогадро заңы

Авогадро заңы — идеал газға қатысты негізгі заңдардың бірі. Бұл заңға сәйкес, температурасы (t) мен қысымы (p) бірдей әртүрлі газдардың бірдей көлемінде (V) молекулалар саны да бірдей болады. Бұл заңды 1811 жылы итальян ғалымы А. Авогадро (1776–1856) ашқан. 

Авогадро заңы бойынша, 1 кмоль кез келген идеал газ қалыпты жағдайда (p = 101 325 Па = 760 мм сын. бағ. және t = 0°C) 22,4136 м³ көлем алады. Ал 1 мольдегі бөлшектер саны Авогадро тұрақтысы деп аталады.

Авогадро саны — кез келген заттың 1 моліндегі бөлшектер саны. N_\text{A} = 6{,}022,141,79(30) \times 10^{23}~\text{моль}^{-1}
 Бұл бөлшектердің бірліктері — электрондар, атомдар, иондар немесе молекулалар — заттың сипатына және реакцияның түріне байланысты анықталады.

Санат:Физика
Санат:Химия
Авлакоген

**Авлакоген** ( — жырынды, op және *gen* — туу) — платформаның іргетасын қиып өтетін терең жарылымдарымен шектеліп, ұзынша созылған қозғалмалы тектоник құрылым. Авлакогеннің ұзындығы жүздеген километрге, ені ондаған километрге созылады. Кейде жақын орналасқан геосинклинальдармен байланыста болады. Авлакогенді қалыңдығы мыңдаған м күрделі қатпарлы тау жыныстары толтырады. Авлакоген толтыратын жыныстарының формациялық кұрамына қарай миогеосинклинальдарға ұқсайды.

Терминді 1960 жылы Н. С. Шатский ұсынған. Оны қарапайым Авлакоген (жай синклиналь құрылымды *грабендер*) және күрделі Авлакоген (қатпарлы жүйе құрылымды) деп екі түрге бөледі. Авлакоген платформаның белсенді қозғалысқа түскен аймағында пайда болады.

## Дереккөздер

Санат:Құрылымдық геология
Авогадро тұрақтысы

**Авогадро тұрақтысы**, **Авогадро саны** — заттың 1 моліндегі құрылымдық элементтер (атом, молекула, ион, т. б. бөлшектер) саны; *N*A түрінде белгіленеді. Италия ғалымы Амадео Авогадроның (1776—1856) есімімен аталған. Авогадро тұрақтысының анықталған дәл мәні:

*N*A = 6,022 141 79(30)×1023 моль−1. Формуласы: N=N/n.

Авогадро тұрақтысы массаның атомдық бірлігін килограммен (*Халықаралық бірліктер жүйесіндегі масса бірлігі*) теңдестіруге болады: 1 м. а. б. = (10−3 кг×моль−1) / *N*A.
## Дереккөздер
*Қазақ ұлттық энциклопедиясы

Санат:Химия тұрақтылары
Санат:Физикалық тұрақтылар
Жыл

**Жыл** – Жердің Күнді бір айналып шығуына кететін уақыт аралығы. Астрономияда мынадай жыл есептері қабылданған: 
# Жұлдыздық жыл, Күннің зодиактағы бір белгілі жұлдыздың тұсынан өтіп, осы жұлдыздың тұсына қайта келгенше кететін уақыт аралығы, 365,2564 орташа күн тәулігіне тең. Ежелгі Вавилон астрономдары Күннің 12 шоқжұлдыздың ғана тұсынан өтетіндігін байқаған. Бұл шоқжұлдыздар жүйесі “зодиак” деп аталады. Қазір жұлдыздық жыл ғыл. зерттеулерде, астрономияда ғана қолданылады. Ол жыл мезгілдеріне байланыссыз болғандықтан, шаруашылықта қолдануға қолайсыз; 
# Тропиктік жыл – Күн центрінің күн мен түннің жазғытұрғы теңелу нүктесінен өтіп, сол нүктеге екінші рет келгеніне дейін өтетін уақыт аралығы (365,2422 тәулік). Күн мен түннің жазғытұрғы теңелу нүктесі тұрақсыз, ол Күннің келер жолына қарай аздап жылжып отырады, соның салдарынан тропиктік жыл жұлдыздық жылдан 20 мин (0,2422 тәул.) кем болады; 
# Аномалистикалық жыл – Күн центрінің оның көрінерлік геоцентрлік орбитасының перигейі арқылы өтіп, соған қайта оралғанша кететін уақыт аралығы (365,2596 тәулік); 
# Күнтізбелік жыл 365 тәуліктен тұратын – жай жылдар мен 366 тәуліктен тұратын кібісе жылдардан құралады. Күнтізбе осы жылдарға негізделеді. Өйткені күнделікті өмірде бөлшек 0,2422 күнді пайдалану қолайсыз, сондықтан оны жуық түрде 0,25 күн деп есептейді. 4 жылда 0,25 күннен бүтін 1 күн құралады. Осыған орай әрбір тетелес келетін 4 жылдың алдыңғы үшеуі 365 күннен, төртіншісі 366 күннен есептеледі; 
# Ай жылы – ұзақтығы 12 Айдың 12 синодтық айналымына тең (орташа ұзақтығы 354,367 тәулік).
## Сілтемелер

## Дереккөздер


Санат:Күнтізбе
Санат:Уақыт өлшем бірліктері
Антон Павлович Чехов

**Антон Павлович Чехов** (29 қаңтар 1860 жыл, Таганрог, Екатеринослав губерниясы – 15 шілде 1904 жыл, Баденвайлер, Герман империясы) — орыс жазушысы, әңгімелер, повестер, пьесалар авторы, драматург, әлемдегі ең ұлы жазушылардың бірі деп танылған. Әлем драматургиясының классикасы болған төрт шығарма жазған.

Ол қысқа мысалдар жазушысы ретінде әдебиетте танымалы. Чехов драматург ретінде де көптеген пьесалар жазған.

## Шығармалары
Қысқа мысқыл әңгімелері мен повестері:
* "Дала"
* "Көңілсіз оқиға" 
* "Дуэль" 
* "№6 палата" 
* "Бейтаныс адамның әңгімесі" 
* "Еркектер" 
* "Мұқабадағы адам" 
* "Шұңқырда" 
* "Балалар" 
* "Аңшылықтағы драма" 
* "Жылқы аты-тегі" 
* "Семіз бен арық" 
* "Крыжовник" 

пьесалар:
* "Иванов"
* "Шұғыла"
* "Ваня аға"
* "Үш апалы-сіңлі" 
* "Шие саябақ" 

## Қызықты деректер
* Чеховтың балалық шағы өзгеше өткен. Басқа балалардай көшеде ойын қуып, қыдырудың орнына ол таңғы бестен түнгі он бірге дейін бауырларымен бірге әкесінің дүңгіршегінде жұмыс істеген. Жұмыс істеп жүріп, гимназияда білім алып және цирк хорында ән салып та үлгерген. Әкесі отбасы мүшелеріне қатал болғандықтан, Чеховқа тігіншілік өнерін меңгеруге тура келеді. Осылайша жазушының балалық шағы да, жастық шағы да өте ауыр өтеді.
* Антон Чеховтың атасы қарапайым крепостық жұмысшы болады. Алайда асқан даналығымен өзінің жанұясын зорлап, күштеп ұстағандардан азат етіп алады.
* Кейбір деректерде Чеховтың бойы кішкентай болған деп қате айтылған. Шын мәнінде оның бойы демалыс билетінде 180 см деп көрсетілген.
* 1890 жылы жазушы Оңтүстік Сахалин аралдарында болып, барлық ауылдарды аралайды. Ал сол жылдары аралда жаңа қоныс аударушылар мен қылмыскерлер көп болатын. Сондай ауылдардың бірінде ол Сонька деген лақап атпен жақсы таныс әйгілі ұрлықшы Софья Блюфштейнді кездестіреді. Ол зергерлік бұйымдарды ұрлағаны үшін Сахалин аралдарында қылмыстық жазасын өтеген.
* Сахалин аралдарынан кейін ол Батыс Еуропаға саяхаттаған.
* Антон Чеховтың әулеті өздерінің тектерін ата-бабалары чехтердің арқасында алып жүрміз деп есептеген.
* Чехов өзінің шығармаларын бүркеншек ат арқылы жариялағанды жақсы көрген. Оның 50-ге жуық бүркеншек аты болған. Соның ішінде ең танымалы Антоше Чехонте болған.
* Жазушы Тагонрог қаласында дүниеге келген. Бірде Чехов Парижде жүріп, Антокольскийдің мүсіндерін көреді. Кейінірек жазушы одан туған қаласына I Петрдің ескерткішін салып беруді өтінеді. Сөйтіп 1893 жылы Тагонрогта ескерткіш салынады.
* Ол пошта маркаларынан коллекция жинауды ұнатқан.
* Чеховтың өміріндегі қызықты оқиғалар иттермен байланысты. Ол өзінің иттерімен сырлас, мұңдас, жолдас болған. Қайда барса да қасынан тастамай алып жүрген 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Антон Чехов Әдебиет порталы сайтында

Санат:29 қаңтарда туғандар
Санат:1860 жылы туғандар
Санат:Таганрогта туғандар
Санат:15 шілдеде қайтыс болғандар
Санат:1904 жылы қайтыс болғандар
Санат:Баденвайлерде қайтыс болғандар
Санат:Ресей жазушылары
Санат:XIX ғасыр жазушылары
Санат:XIX ғасыр драматургтері
Санат:XX ғасыр жазушылары
Санат:XX ғасыр драматургтері
Санат:Ресей драматургтері
Санат:Новеллашылар
Санат:Байкал зерттеушілері
Санат:Сібір зерттеушілері
Санат:Азия зерттеушілері
Санат:Туберкулёзден қайтыс болғандар
Симон Боливар

thumb
thumb|right|200px|

**Симон Боливар** (толық аты  *Симон Хосе Антонио де ла Сантисима Тринидад Боливар де ла Консепсьон и Понте Паласиос и Бланко* -) (24 шілде 1783, Каракас — 17 желтоқсан 1830, Санта-Марта, Колумбия) — Оңтүстік Америкадағы испан отарларының тәуелсіздігі үшін күрес басшысыларының ең беделді және атақтысы. Венесуэланың ұлттық батыры. Генерал. 

## Өмірбаяны
* Испан үстемдігінен Венесуэла, Жаңа Гранада, қазіргі Колумбия мен Панама, қазіргі Эквадордың Кито провинциясын азат еткен. 
* Осы мемлекеттер территориясында құрылған Ұлы Колумбияның 1819-1830 жылдар аралығындағы президенті болған. 

* 1824 жылы Перуды азат етіп, Жоғарғы Перу территориясында құрылған және оның құрметіне аталған Боливия Республикасының басшысы болды (1825). 

* Венесуэланың ұлттық конгрессі оны Азаткер (El Libertador) деп жариялады (1813).

## Дереккөздер

Санат:24 шілдеде туғандар
Санат:1783 жылы туғандар
Санат:Каракаста туғандар
Санат:17 желтоқсанда қайтыс болғандар
Санат:1830 жылы қайтыс болғандар
Санат:Санта-Мартада қайтыс болғандар
Санат:Ұлы Колумбия президенттері
Санат:Боливия президенттері
Санат:Перу президенттері
Санат:Венесуэла революционерлері
Санат:Боливия революционерлері
Санат:Перу революционерлері
Санат:Эквадор революционерлері
Санат:Перу күні орденінің үлкен крестінің иегерлері
Санат:Оңтүстік Америка масондары
Санат:Туберкулёзден қайтыс болғандар
Паба

**ПанАзиалық Бокс Ассоциациясы** (әрі **PABA** ретінде белгілі) - Орталық Азия, Океания, Pan Pacific, Еуразия және Оңтүстік Шығыс пен Қиыр Шығыс елдерін қамтитын әуесқой және кәсіпқой бокс ұйымы. Ұйымның 31 тұрақты және 11 ассоциативті мүшелері бар. Ұйым 1995 жылы құрылған, ал штаб пәтері Сеулде орналасқан.

ПАБА құрылғалы бері 700 санкцияланған чемпионат матчтарын өткізді.

22 PABA чемпиондары өздерінің сәйкес дивизиондарында ақыры WBA әлем чемпионы атағын алса.

## Мүше елдер
### Тұрақты мүше елдер

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
* 

*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
* 

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 

### Ассоциативті мүше елдер

*  
*  
*  
* 

*  
* 
*  
* 

*  
*  
* 

## Қазіргі чемпиондар

!align=left style="border-style: none none solid solid; background: #e3e3e3"|Салмақ дәрежесі
!align=left style="border-style: none none solid solid; background: #e3e3e3"|Боксшы
!align=left style="border-style: none none solid solid; background: #e3e3e3"|Ұлты
|-
|Heavyweight
|Бос
|
|-
|Cruiserweight
|Бос
|
|-
|Light heavyweight
|Joel Casey
|
|-
|Super middleweight
|Les Sherrington
|
|-
|Middleweight
|Robbie Bryant
|
|-
|Super welterweight
|Frank LoPorto
|
|-
|Welterweight
|Alexey Evchenko
|
|-
|Super lightweight
|Stevie Ongen Ferdinandus
|
|-
|Lightweight
|Petchbodin Sithmorseng
|
|-
|Super featherweight
|Taek-Min Kim
|
|-
|Featherweight
|Padjai Yongyuthgym
|
|-
|Super bantamweight
|Sukkasem Kietyongyuth
|
|-
|Bantamweight
|Nouldy Manakane
|
|-
|Super flyweight
|Jung-Oh Son
|
|-
|Flyweight
|Tepparith Singwancha
|
|-
|Light flyweight
|Nethra Sasiprapa
|
|-
|Minimumweight
|Paipharob Kokietgym
|

## Сыртқы сілтемелер
*Ресми сайты

Санат:Спорт
Санат:Бокс
Марат Кененбайұлы Мәзімбаев

**Марат Кененбайұлы Мәзімбаев** (1 наурыз, 1974 жылы туған, Қазақ КСР Жамбыл облысы Қордай ауылы) – Қазақстандық кәсіби боксшы, кәсіпқой боксшы, екінші жеңіл салмақ категориясында сөйлейді. IBА чемпионы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Шығыс Азия ойындарының (1997), Қарулы Күштер арасындағы Әлем чемпионатының күміс жүлдегері, 13-Азия ойындарының қола жүлдегері (1998).

## Өмірбаяны
1974 жылы 1 наурызда Кордай кентінде дүниеге келген (Жамбыл облысы). Төртінші сыныпта боксты оқуға кірдім. 13 жасында алғашқы жетістік болды — жасөспірімдер арасында республика чемпионатын жеңіп алды. Осыдан кейін Республикалық Олимпиадалық резерв мектебіне түсті. Спорттық орта мектебінің түлегі және Ішкі істер министрлігінің академиясы. Сиднейдегі Олимпиадаға қатыса алмағаннан кейін, кәсіби мансапты бастау туралы шешім қабылдады. Кәсіби сақинадағы алғашқы жекпе-жек 2001 жылы болды. 2005 жылы IBA нұсқасы бойынша Әлем чемпионы атағына ие болды және WBO Intercontinental World Champion. Өз мансабын 2007 жылы аяқтады. Промоутер болды. Бірнеше жыл бойы Ішкі істер министрлігінің академиясында, онда ол сабақты және самбо үйретті. Тараз қаласындағы №3 Олимпиадалық резерваттың облыстық балалар-жасөспірімдер мектебін басқарды. 2013 жылдан бастап «Жамбыл» бокс клубын басқарады.

## Толығырақ
Алғашқы бапкерлері – Н.П. Фролов, С.Болдырев. 

* Қазақстан чемпионатының төрт дүркін жеңімпазы (*1993 – 96*). 

* Шығыс Азия ойындарының (*1997, [[Пусан]], [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]]*) күміс жүлдегері.

* Қарулы Күштер арасындағы әлем чемпионатының күміс жүлдегері (*1998, [[Дублин]],[[Ирландия]]*). 

* Азия ойындарының қола жүлдегері (*1998, [[Бангкок]], [[Тайланд]]*). 

* 1997 ж. Германияның Галле қаласында өткен халықаралық турнирде күміс жүлдені иемденді. 

* Кәсіпқойлар арасында ІВА тұжырымы бойынша әлем чемпионы (*2005, [[Алматы]]*). 

* WBO тұжырымы бойынша интерқұрлық чемпионы (*2005, Алматы*).

## Сілтемелер
* Марат МӘЗІМБАЕВ: Бокстан біржолата кеткен жоқпын

## Дереккөздер

Санат:1 наурызда туғандар
Санат:Шығыс Азия ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:Азия ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Бокстан Қазақстан чемпиондары
Санат:Қазақ кәсіпқой боксшылары
Санат:Қазақстан боксшылары
Арқалық (станция)

**Арқалық станциясы** — «Қазақстан Темір жолы» АҚ-ның қарауындағы Арқалық қаласында орналасқан Қостанай темір жолының Есіл бағытында орналасқан станция. 

Станцияда 10-ға жуық жол, үлкен вокзал ғимараты бар. Оның жанында өндірістік аймақ басталады. Боксит кенін карьерлерден шығаруға арналған ведомстволық теміржол желілерінің кең желісі бар. Локомотивтер арасында әртүрлі типтегі tem тепловоздары басым. 

Теміржол желісі 1950-жылдары салынып, 1961 жылы арқалық станциясы және басқа да станцияларға пайдалануға берілді. Жолаушылар қозғалысы жергілікті бағыттағы екі жұп жолаушылар пойызымен ұсынылған:  Қостанай — Арқалық және Астана — Арқалық. Бұған қоса, 2017 жылға дейін Алматы — Арқалық бағытына тіркеме вагондар қатынаған.  Бұрын, Арқалық облыс орталығы болған кезде, Арқалық — Мәскеу (Қазан вокзалы) бағытында да тіркеме вагондар жүретін. 

2014 жылы оңтүстікке қарай ұзындығы 214 шақырым болатын Арқалық — Шұбаркөл жаңа теміржол желісі ашылды (Осы уақытқа дейін станция тұйық болған).  Шұбаркөл станциясынан Арқалық арқылы Ресей мен Балтық жағалауына ай сайын 5,5 мыңнан астам көмір вагоны (күніне үш құрам) жөнелтіледі. Бұл жылына шамамен төрт миллион тонна жүк тасымалдауға мүмкіндік береді (2016 жылғы дерек). 

Жергілікті жүк тасымалының көлемі шағын (тәулігіне 3 жұп пойыздан аспайды). Арқалықтан негізгі жүк ол - боксит кені. Көптеген станцияларда элеваторлар бар, астық тиеледі.  Жолаушылар және жүк тасымалында негізінен Есіл депосының 2ТЭ10 тепловоздары пайдаланылады.  Ведомстволық теміржол желісінің ең ұзын бөлігі Арқалық станциясынан оңтүстікке қарай шамамен 20 шақырымға дейін созылады.

Санат:Арқалық
Санат:Қазақстан темір жолдары
Габрово

**Габрово** () — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.

2010 жылғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 667 адамды құрайды.

Пошта индексі — *6691*.&nbsp;Телефон коды — *03699*.&nbsp;ЕКАТТЕ коды — *14221*.

## Картада
* bgmaps.com электронды картада орналасуы
* emaps.bg электронды картада орналасуы
* Google электронды картада орналасуы

## Сыртқы сілтемелер
* Тұрғын статистикасы 

Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Видин

**Видин** () — Болгариядағы қала.

## Тарихы

## Географиясы

## Халқы

### Атақты тұрғындары

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

Санат:Видин
Санат:Дунай бойындағы елді мекендер
Сливен

**Сливен** — Болгариядағы қала, Сливен облысының әкімшілік орталығы.

нобай|Муниципалитет ғимараты

## Тарихы

## Қазіргі уақытта
2015 жылдан бастап Сливен қауымдастығының кметі (мэрі) - Стефан Николов Радев

нобай|Кітапхана

## Халқы
2008 жылғы 15 қыркүйек сана5ы бойынша қала халқы 100 477 тұрғын.

нобай|Әулие София шіркеуі

## Атақты тұлғалары
* Юлия Кристева (1941) — француз жазушы философ
* Кювлиев, Йордан (1877—1910) — болгар суретшісі
* Нораир Нурикян (1948) — белгілі ауыр атлет, жаттықтырушы, Болгарияның бірнеше дүркін чемпионы, Еуропа чемпионы (1976), екі дүркін әлем (1972, 1976) және Олимпиада ойындарының чемпионы (1972, 1976), бес дүркін әлем рекордшысы.
* Никола Жеков (1865-1949) — әскери қолбасшы, жаяу әскер генералы (1936), әскери министр (1915), Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қазіргі армияның бас қолбасшысы.
* Димитр Штилянов (1976) — боксшы, екі дүркін Еуропа чемпионы (2002, 2004).
* Иван Стоянов (1983) — футболшы.
* Азис (1978) — әнші, автор-орындаушы.
* Димитр Добрович (1865-1905) — грек суретшісі. Оның есімімен Сливен көркемөнер галереясы аталды.
* Панайот Хитов (1830-1918) — болгар ғайдыны, Болгариядағы түрік үстемдігіне қарсы ұлт-азаттық қозғалысты ұйымдастырушылардың және белсенді қатысушылардың бірі, әскери қолбасшы. Болгар халқының ұлттық батыры.
* Панайот Пондалов (1926-1984) — спортшы, волейбол жаттықтырушысы. Болгарияның ең ұлы волейболшыларының бірі. Сливен және Париж қалаларының құрметті азаматы.
* Цончо Родев (1926-2011) — жазушы, Сливен қаласының құрметті азаматы.

## Қызықты мәлімет
2009 жылы 12 қыркүйекте, Воронеж қаласы күні Сливен қаласының делегациясы воронеждерге 1329 раушан гүлін сыйлады.

Санат:Болгария қалалары
Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Варна (Больцано провинциясы)

**Варна ** () — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3994 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 57 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70 км² шамасында. Пошта индексі — 39040.

## Демографиясы

## Коммуна әкімшілігі
* Телефоны: 0472 833923
* Электронды поштасы: varna@gvcc.net
## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 
* Ұлттық статистика институты 

Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Смолян

**Смолян** () — Болгариядағы қала. Смолян облысына қарасты Смолян қауымының құрамына кіреді.

2010 жылғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 139 адамды құрайды.

Пошта индексі — *4700*.&nbsp;Телефон коды — *0301*.&nbsp;ЕКАТТЕ коды — *67653*.

## Картада
* bgmaps.com электронды картада орналасуы
* emaps.bg электронды картада орналасуы
* Google электронды картада орналасуы

## Сыртқы сілтемелер
* Тұрғын статистикасы 

Санат:Смолян облысының елді мекендері
Санат:Болгария қалалары
Дупница

**Дупница** () — Болгариядағы қала. Кюстендил облысына қарасты Дупница қауымының құрамына кіреді.

2012 жылғы  мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33 205 адамды құрайды.

Пошта индексі — *2600*.&nbsp;Телефон коды — *0701*.&nbsp;ЕКАТТЕ коды — *68789*.

## Картада
* bgmaps.com электронды картада орналасуы
* emaps.bg электронды картада орналасуы
* Google электронды картада орналасуы

## Сыртқы сілтемелер
* Тұрғын статистикасы 

Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Юрмала

**Юрмала** () — Латвияның және Балтық елдерінің ең ірі курорттық қаласы. Рига қаласынан 25 шақырым қашықтықта орналасқан. 2008 жылғы мәлімет бойынша тұрғындар саны — 55 933 адам.

Латвия Кеңес Одағы құрамында болғанда, коммунисттік партияның басшылары, әсіресе Брежнев пен Хрущев арасында Юрмала сүйікті демалыс орны болып табылған.

«Дзинтари» концерттік залында жыл сайын «Новая волна» халықаралық жас ән орындаушылар байқауы және КВН музыкалық фестивалі өтіп тұрады.

## Халқы
Юрмал халқы 1991 жылдан бері  халықтың табиғи өлім-жітім себебінен айтарлықтай кеміп келеді (латыштар да, орыстар да). 2008 жылдың 1 шілдесіндегі мәлімет бойынша қаланың халық саны 55 933 адамды құрады. Қала халқының жартысы— латыштар (50,8 %), орыстар — 35,1 %.

### Этникалық құрамы
Юрмал қаласы:

2011 жылғы қала халқының ұлтық құрамы :

## Дереккөздер

Санат:Латвия қалалары
Рига

**Рига** ( , ) — Латвияның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы.

## Тарихы

## Географиясы

## Халқы

### Атақты тұрғындары

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

## Дереккөздер

Санат:Латвия қалалары
Санат:Еуропа елордалары
Санат:Рига
Санат:Ганза
Арад (Румыния)

**Арад** — Румыниядағы қала.

## Тарихы

## Географиясы
129px|thumb|left|Православный собор

## Халқы

### Атақты тұрғындары

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

Санат:Румыния қалалары
Бухарест

**Бухарест** ( ХФӘ: ) — Румыниядағы қала, ел астанасы, ірі өнеркәсіп орталығы.

## Тарихы
### Бухарестте бекітілген келісім-шарттар
* Мамырдың 28, 1812 жыл, Орыс-түрік соғысы аяғындағы шарт
* Наурыздың 3, 1886 жыл, Серб-бұлғар соғысы аяғындағы шарт
* Тамыздың 10, 1913 жыл, Екінші Балкан соғысы аяғындағы шарт
* Тамыздың 4, 1916 жыл, Румыния мен Антанта үштігі арасындағы одақтық келісім
* Мамырдың 6, 1918 жыл, Румыния мен Орталық Күштер арасындағы шарт

## Географиясы

## Халқы

### Атақты тұрғындары
Александра Мария Лара — неміс әртісі
Адольф Албин — шахматшы
Мирча Абдулеску — әртіс
Тудор Аргези — поэт, дат жазушысы
Колетт Авитал — израиль парламенттінің мүшесі
Николай Бэлческу — тарихшы, жазушы және революционер
Генри Коандэ — өнертапқыш
Ион Дука — Румынияның 1933 жылғы премьер министрі
Мирча Элиаде — жазушы, дін тарихшысы
Мирча Джеоана — румын саясаткері, Румын социал-демократтық партиясының бастығы
Джон Хаузмэн — әртіс және продюсер
Мартин Кармиц — француз кинорежисеры және продюсер
Алекс Козински — американ төрешісі және эссеист
Дину Липатти — румын пианошысы
Герасим Лука — румындық ақын-сюрреалисті
Георгий Маринеску — невролог, румын неврология мектебінің қалаушысы
Майя Моргенстерн — румын әртісі
Адриан Нэстасе — қазіргі замандағы румын саясаткері
Илья Нэстасе — румын теннисшісі
Николай Паулеску — румынский физиолог, один из создателей инсулина
Эдвард Робинсон — американ әртісі
Джордже Топырчану — румын ақыны және әзілқойы
Корнелиу Вадим Тудор — румын саясаткері, Ұлы Румыния Партиясының бастығы
Ричард Вурмбранд — жазушы
Михаэль (Майкл) Крету — композитор, продюсер, Enigma тобының қалаушысы, Сандра Кретунің күйеуі

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

## Дереккөздер

Санат:Румыния қалалары
Санат:Еуропа елордалары
Санат:Миллионер қалалар
Санат:Бухарест
Фёдор Михайлович Достоевский

**Фёдор Михайлович Достоевский** (30 қазан (11 қараша) 1821 жылы, Мәскеу, Ресей империясы — 28 қаңтар (9 ақпан) 1881 жылы, Санкт-Петербург, Ресей империясы) — ең атақты орыс жазушыларының және ойшылдарының бірі.

Достоевский Фёдор Михайлович – орыс жазушысы, Санкт-Петербург Ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1877). Ол 1821 жылы он бірінші қарашада Мәскеу қаласында туған. 1843 жылы Санкт-Петербург әскери-инженерлік училищесін бітіреді. 1847 жылдан Михаил Петрашевскийдің қоғамына қатысқаны үшін 1849 жылы қамауға алынып, өлім жазасына кесіледі. Бұл жаза каторгамен ауыстырылып, 1850 – 54 жылдары Омбыда айдауда, кейін қатардағы солдат болды. 1854 жылы Омбыда Шоқан Уәлихановпен танысады, бұл таныстық Семейдегі кездесулерден соң үлкен достыққа айналды. 1859 жылы Достоевский Тверь, кейіннен Санкт-Петербург қаласында тұруға рұқсат алады. Өз ағасы Михаил Достоевскиймен бірге 1864 жылға дейін «Время» (1861 – 63) және «Эпоха» (1864 – 65) журналдарын шығарып тұрды. 1862 – 63 және 1867 – 71 жылдары шет елдерде болды. Олар Германия, Франция, Англия, Швейцария, Италия және Австрия.1873 – 74 жылдары князь Владимир Мещерский шығарып тұрған «Гражданин» журналының редакторы болды. 

Достоевскийдің «Бейшаралар» (1846, қазақшаға 1955 жылы Сәйділ Талжанов аударған) атты алғашқы романы оның шығармашылық қуатын танытты. Кейінірек, «Қор болғандар мен қорланғандар» (1861), «Өлі үйден хаттар» (1861 – 62) романдары жарық көрді. Достоевский «Ойыншы» (1866), «Қылмыс және Жаза» (1866, қазақшаға 1972 ж. Мұхтар Жанғалин аударды), «Нақұрыс» (1868, қазақшаға 1984 ж. Нияз Сыздықов аударған), «Албастылар» (1870 – 72), «Жасөспірім» (1875). «Ағайынды Карамазовтар» (1878 – 80) романдарын жазды. Жазушы шығармалары адамның ішкі дүниесіндегі қайшылықты ашып, қоғамдағы әлеуметтік мәселелерге психологиялық талдау жасайды. «Жазушының күнделігі» (1871 – 81), «Пушкин туралы сөз» (1880), т.б. әдеби-сын еңбектерінің әлемдік эстетика тарихында алар орны ерекше. Уәлихановпен достығы туралы Достоевский «Жазушының күнделігінде» жазған, екеуінің жазысқан хаттары сақталған. 

Жазушы 1881 жылдың тоғызыншы ақпанында Санкт-Петербург қаласында қайтыс болған. Семейдегі 1857 – 59 жылдары тұрған үйінде Достоевскийдің әдеби-мемориалдық мұражайы (1971) бар.

## Дереккөздер


Санат:11 қарашада туғандар
Санат:1821 жылы туғандар
Санат:Мәскеуде туғандар
Санат:9 ақпанда қайтыс болғандар
Санат:1881 жылы қайтыс болғандар
Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Ресей философтары
Фредерик Шопен

**Фредерик Франсуа Шопен**  ;  (22.2, кейбір деректерде 1.3.1810, Варшава маңындағы Желязова-Вола мекені – 17.10.1849, Париж қаласы) – поляк композиторы, пианиношы, ұлттық классикалық музыканың негізін салушы. 

## Өмірдерек
Әкесі – француз, шешесі – поляк қызы. Шопен туған апасы Людвиканың ықпалымен жастайынан музыкаға әуес болып өсті әрі онымен қосылып фортепьянолық дуэттер орындады. 7 жасында фортепьянода ойнауды чех музыканты В.Живныйдан, 12 жасында композицияны поляк композиторы Ю.Эльснерден үйреніп, тәлім алды. Лицейде (1823 – 26), одан кейін Жоғары музыка мектебінде (1826 – 29) оқыған ол жеті жасында алғашқы шығармасы – фортепьяноға арналған соль минор полонезін шығарды; 1817 ж. жарық көрді. 1818 жылдан пианиношы ретінде таныла бастады. 1829 жылдан Шопеннің алғашқы гастрольдік сапары басталып, әуелі Вена, одан соң Мюнхен қалаларында концерт берді. 1830 – 1831 ж. Вена, ал 1831 жылдан Париж қаласында тұрды. Осы қалада әдебиет пен өнердің атақты өкілдерімен (ақын Г.Гейне мен жазушы Ж.Санд, кескіндемеші Э.Делакруа, композиторлар В.Беллини, Г.Берлиоз, Ф.Лист, Ф.Мендельсон, т.б.) танысты.
thumb|left|Chopin Berceuse
Шопеннің шығармалары поляк ұлттық музыкасының зор жетістігіне әрі дүниежүзілік музыка классиканың үздік үлгілеріне жатады. Музыкадағы реализмнің ірі өкіліне айналған Шопеннің өміршең әрі психологиялық шындыққа негізделген терең мазмұнды туындыларында поляк халқының азаттық үшін күресі мен қаїармандық идеялары үлкен суреткерлікпен бейнеленді. Шопен – фортепьянода ойнаудың асқан шебері, дүниежүзілік көрнекті пианиношылардың бірі болды. 1835 ж. композитор ауыр сырқатқа душар болып, дәрігердің кеңесімен Мальорка аралына барады да бір қысын (1838 – 39) сонда өткізеді. Ол осыдан кейін денсаулығы біршама жақсарғандай күй кешіп, барлық уақытын музыкаға арнады. Бірақ Сандпен қарым-қатынасын біржола үзуі (1847) және гастрольдік сапармен Англияда болуы (1848) Шопеннің денсаулығының күрт төмендеуіне әкеліп соқты. Содан көп ұзамай өкпе туберкулезінен дүние салды. Мәйіті Париж қаласында жерленген, жүрегі өз өтінішімен Варшава қаласына жеткізіліп, осы уақытқа дейін сонда сақтаулы. Варшава қаласында концерттік, ғылыми-зертеу, т.б. шығармашылық жұмысымен айналысатын Шопен атындағы қоғам ұйымдастырылған. 1927 жылдан осы қалада пианиношылардың Шопен атындағы халықаралық байқауы өткізіліп тұрады. 1923 ж. Алматы қаласында музыкалы драма үйірмесінің күшімен алғаш рет Шопен шығармаларына арналған концерт ұйымдастырылды. Сонан бері Қазақстанда композитордың әр алуан муз. туындылары (вальс, мазурка, ноктюрн, полонез, т.б. фортепьянолық шығармалары) орындалып келеді. 
thumb|200px

## Шығармашылығы
Шопен – фортепьяно мен оркестрге арналған 2 концерт пен 4 пьесаның; фортепьянолық трионың, виолончель мен фортепьяноға арналған соната, 4 баллада, 4 скерцо, 4 экспромт, 16 полонез, 58 мазурка, 17 вальс, 21 ноктюрн, 26 прелюдия, 27 этюдтің және көптеген әндердің, рондо, вариация, т.б. муз. шығармалардың авторы.

## Дереккөздер


Санат:1810 жылы туғандар
Санат:1849 жылы қайтыс болғандар

Санат:Польша тұлғалары
Санат:Франция тұлғалары
Джузеппе Верди

thumb
thumb
**Джузеппе Фортунино Франческо Верди** (, 10 қазан 1813, Ронколе, Буссето қаласы маңы, Италия — 27 қаңтар 1901, Милан) — итальян композиторы, итальян опера мектебінің орталық фигурасы. Оның ең жақсы опералары Риголетто, Травиата, Аида.

## Өмірбаяны
Верди және Рихард Вагнер бір-біріне ұқсағанымен, олар 19-ғасырдың ең ұлы композиторлары болды. Верди жас шағында Италияның атақты опера композиторлары болып Гаетано Донизетти және Винченцо Беллини есептелінетін. Олар өз операларын бельканто дәстүрінде жазатын еді. Сол себепті олардың операларында сұлу намалар болып атқарушыларға өз дауыстарын көрсетуге жазылатын еді һәм көбінесе олар атқарған қосықтар операның мәніне сәйкес келмес еді. Верди өзінің ұзақ ғұмырында операны ескі дәстүрлерге бағынбайтындай етіп өзгертті. Верди атеист болған.

## Дереккөздер

Санат:10 қазанда туғандар
Санат:1813 жылы туғандар
Санат:Парма провинциясында туғандар
Санат:27 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:1901 жылы қайтыс болғандар
Санат:Миланда қайтыс болғандар
Санат:Италия сазгерлері
Санат:XIX ғасыр сазгерлері
Санат:Италия дирижерлері
Санат:XIX ғасыр дирижерлері
Санат:Әулие Маврикия және Лазарь орденінің үлкен крест иегерлері
Санат:Италия тәжі орденінің үлкен крест иегерлері
Санат:Савой азаматтық орденінің иегерлері
Санат:Құрмет легионы орденінің үлкен крест иегерлері
Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері
Санат:Pour le Mérite орденінің иегерлері
Санат:Әулие Станислав орденінің (Ресей империясы) иегерлері
Санат:III дәрежелі Меджидие орденінің иегерлері
Санат:Опера сазгерлері
Санат:Италия академиялық музыканттары
Санат:Сазгер-романтиктер
Санат:Джузеппе Верди
Opera (браузер)

**Opera**  — Opera Software ASA компаниясы шығаратын Интернетте жұмыс істеуге арналған веб-браузер және бағдарламалық пакет. Норвег компаниясы Telenor-мен 1994 жылы жасап шығарылған.
нобай|Opera 3.0

## Дереккөздер


Санат:Ғаламтор шолғыштары
Мост (қала)

**Мост** (чех. *Most*) бұрынғы **Брюкс** (нем. *Brüx)* — Чехиядағы қала.

## Тарихы

## Географиясы

## Халқы

### Атақты тұрғындары

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

## Тағы қараңыз

*Чехия қалаларының тізімі

Санат:Чехия қалалары
Ческе-Будеёвице

**Ческе-Будеёвице** (, ) — Чехиядағы қала.

## Тарихы

## Географиясы

## Халқы

### Атақты тұрғындары

## Өнеркәсібі

## Оқу орындары

## Тарихи ескерткіштері

## Города-побратимы
*  Алмере, Нидерланд
*  Гомель, Беларусь
*  Зуль, Тюрингия, Германия
*  Линц, Австрия
*  Лорьян, Франция
*  Нитра, Словакия
*  Пассау, Бавария, Германия
*  Воронеж, Ресей
*  Орёл, Ресей

## Тағы қараңыз
* Чехия қалаларының тізімі

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

Санат:Чехия қалалары
Фридлант

**Фридлант** — кейде Frýdlant v Čechách деп аталатын, (*; немісше:Friedland im Isergebirge*) Чех Республикасының Либерек облысындағы Либерек ауданындағы қалашық. Фридлантта шамамен 7,500 тұрғын бар және Жизера тауының аумағындағы тарихи  Богем ауданында орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Чехия қалалары
Мёдлинг

**Мёдлинг** () — Аустриядағы округ орталығы. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23288 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 9,95 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — *3 17 17*.

2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханс Штефан Хинтнер саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Леондинг

**Леондинг** () — Аустриядағы қала. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Линц округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 676 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 24.05 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LL, ресми идентификациялық коды — *4 10 12*.

2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Шперль (АСДП) саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Вольфсберг

**Вольфсберг** () — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет.  Ильм ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3115 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *16 0 70 055*. Муниципалитеттің басшысы — Георг Юхгайм.

Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Тюрингия елді мекендері
Санкт-Пёльтен

**Санкт-Пёльтен** () — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 51 073 адамды құрайды (2001). Алып жатқан жер аумағы 108.48 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — P, ресми идентификациялық коды — *3 02 01*.

2011 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маттиас Штадлер саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Зальцбург

**Зальцбург** () — Аустриядағы қала. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 150378 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 65.678 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — S, ресми идентификациялық коды — *5 01 01*.

2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хайнц Шаден саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Зальцбург елді мекендері
Гурк

**Гурк** () — Аустриядағы коммуна. Картинтия федералды жеріне қарасты Санкт-Файт округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1270 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39,67 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SV, ресми идентификациялық коды — *2 05 08*.

2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Зигфрид Кампль саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Картинтия елді мекендері
Майрхофен

**Майрхофен** () — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Швац округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3839 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 178,8 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SZ, ресми идентификациялық коды — *7 09 20*.

2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Гюнтер Фанкхаузер саналады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Тироль елді мекендері
Анклам

**Анклам** () — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала.  Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13433 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *13 0 59 002*. Қаланың басшысы — Михель Галандер.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Ауб

**Ауб** () — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вюрцбург ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1521 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *09 6 79 114*. Қаланың басшысы — Роберт Мельбер.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

Санат:Бавария елді мекендері
Айльслебен

**Айльслебен** () — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет.  Бёрде ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3899 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *15 0 83 190*. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Йордан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Альтена

**Альтена** () — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Меркиш ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 277 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *05 9 62 004*. Қаланың басшысы — Андреас Хольштайн.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Баден-Баден

**Баден-Баден** () — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала.  

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 54445 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы 140,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *08 2 11 000*. Қаланың басшысы — Вольфганг Герстнер.


Baden-Baden-Merkur-Ausblick-20-Stadtmitte-2010-gje.jpg
Baden-Baden-Kurhaus-64-gje.jpg
Baden-Baden-Trinkhalle-152-Weihnachtsmarkt-2013-gje.jpg
Baden-Baden-Leopoldsplatz-22-Victoria-Antoine Poncet-Fugue-Fougue-2020-gje.jpg
Baden-Baden-Stadtbibliothek-16-Luisenstr 34-2020-gje.jpg
Baden-Baden-Palais Gagarin-06-2010-gje.jpg
Baden-Baden-Badischer Hof-02-gje.jpg
Baden-Baden-Stourdza-Kapelle-15-2021-gje.jpg
Baden-Baden-Altes Schloss Hohenbaden-52-Palas-gje.jpg
Baden-Baden-Goenneranlage-Josefinenbrunnen-02-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-146-Oosbruecke-Magnolien-2010-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-462-Weg zwischen Oos und Tennisclub-Nebel-2020-gje.jpg


## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Бабенхаузен (Гессен)

**Бабенхаузен (Гессен)** () — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Дармштадт-Дибург ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15958 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 66,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *06 4 32 002*. Қаланың басшысы — Райнхард Руппрехт.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Гессен елді мекендері
Аугсбург

**Аугсбург** () — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан университеттік қала.  

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 264708 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 146,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *09 7 61 000*. Қаланың басшысы — Курт Грибль.

## Сурет галереясы

Augsburg-Perlachturm-Rathaus-04-gje.jpg
Augsburg-280-Maximilianstr 55-gje.jpg
Augsburg-Herkulesbrunnen-02-gje.jpg
Augsburg-Dom-08-Hoher Weg-gje.jpg
Augsburg-Dom-40-Kreuzgang-gje.jpg
Augsburg-Fuggerei-02-gje.jpg
Augsburg-St Anna-04-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-14-Kirchgasse-gje.jpg
Augsburg-St Ulrich+Afra-60-Kanzel und Orgel-gje.jpg
Augsburg-528-Ulrichsplatz 10-gje.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Бавария елді мекендері
Бад-Вимпфен

**Бад-Вимпфен** () — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Хайльбронн ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6824 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *08 1 25 007*. Қаланың басшысы — Клаус Брехтер.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Бамберг

**Бамберг** () — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала.  Университет Отто-Фридриха, ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 70004 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *09 4 61 000*. Қаланың басшысы — Андреас Штарке.

## Сурет галереясы

Bamberg-Ausblick-40-von Altenburg-Dom-2006-gje.jpg
Bamberg-Altes Rathaus-56-Obere Bruecke-2014-gje.jpg
Bamberg-Aufseesianum-04-2018-gje.jpg
Bamberg-Klein Venedig-50-Schlachthaus-2010-gje.jpg
Bamberg-Michelsberg-vom Rosengarten der Neuen Residenz-08-2013-gje.jpg
Bamberg-Fronleichnam-130-Garde-2014-gje.jpg
Bamberg-Dominikanerstr-80-Nr10-6-Ambraeusianum-Seel-Schlenkerla-2013-gje.jpg
Bamberg-Karolinenstr-16-Nr8-2009-gje.jpg
Bamberg-Kapuzinerstr-02-2013-gje.jpg
Bamberg-Domstr-20-Nr11-Madlershof-2013-gje.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Бавария елді мекендері
Биттерфельд

**Биттерфельд** () — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала.  Биттерфельд ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15709 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 27,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *15 1 54 002*. Қаланың басшысы — Др. Вернер Раубалль.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Бонн

**Бонн** () — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 314926 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 141,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *05 3 14 000*. Қаланың басшысы — Юрген Нимпч.

## Бауырлас қалалар
*  Авейру, Португалия
*  Белфаст, Ұлыбритания
*  Будафок, Венгрия
*  Джокьякарта, Индонезия
*  Ла-Пас, Боливия
*  Минск, Беларусь (1993 жылынан)
*  Оксфорд, Ұлыбритания
*  Ополе, Польша
*  Потсдам, Германия
*  Тель-Авив, Израиль

## Панорамасы
thumb|750px|left|Панорамасы

## Тағы қараңыз
* Германия қалаларының тізімі

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Санат:Көшірілген елордалар
Вернигероде

**Вернигероде** () — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала.  

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 34383 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы шамамен 125,17 км² . Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *15 0 85 370*. Қаланың басшысы — Петер Гаферт.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Випперфюрт

**Випперфюрт** () — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала.  Обербергиш ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23186 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы 118,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *05 3 74 052*. Қаланың басшысы — Гуйдо Форстинг.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Вольгаст

**Вольгаст** () — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан портты қала.  Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11940 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *13 0 59 101*. Қаланың басшысы — Юрген Канель.

Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Вормс

**Вормс** () — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан қала.  

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 81736 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 108,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *07 3 19 000*. Қаланың басшысы — Михаель Киссель.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері