Гюнай Вугар кызы Мамедзаде

**Гюнай Вугар кызы Мамедзаде** ( 19 маусым 2000 жыл, Баку, Әзербайжан) — әзербайжандық шахматшы, халықаралық шебер (2018). Әзербайжан әйелдер құрамасының құрамында ол 3 олимпиадаға (2016, 2018, 2022), командалық әлем чемпионатына (2017) және Еуропаның 4 командалық чемпионатына (2017, 2019, 2021, 2023) қатысты.

## Жастық шағы
2000 жылы Әзірбайжан астанасы Бакуде дүниеге келген. 2014 жылы әйелдер арасында халықаралық шеберлік нормасын орындап, сол жылы әйелдер арасындағы гроссмейстер атанды.
Ол бес жасында шахмат ойнай бастады, сол жылы ол №1 олимпиадалық резерв балалар-жасөспірімдер шахмат мектебіне оқуға түсті. Мектепте ол әзірбайжандық гроссмейстер Расул Ибрагимовтің жетекшілігімен жұмыс істей бастады.

Мамедзаде жеті жасында ұлттық және халықаралық жетістіктерге жете бастады. 2007 жылдың басында 8 жасқа дейінгі қыздар арасында Әзірбайжан ел чемпионатында үшінші орын алды. Сол жылы ол жастар арасындағы Еуропа чемпионатында және сол дивизиондағы жастар арасындағы шахматтан әлем чемпионатында дебют жасады. Еуропа чемпионатында қола, әлем чемпионатында күміс алды. Ол соңғы турнирде 81/2/11 ұпай жинап, жеңімпаз Иване Мария Фуртадо мен Жансая Әбдімәліктен жеңіліп қалды. Келесі жылы ол екі жарыста да жүлделі орынға ие болып, Еуропа чемпионатында алтын, әлем чемпионатында қола жүлдегер атанды.

## Шахматтағы жетістіктері
2008 ж. – 8 жасқа дейінгі шахматшы қыздар арасындағы Еуропа чемпионы болды. Мамезаде өзінің алғашқы ФИДЕ рейтингін 2009 жылдың қаңтарында алды. Ол соңғы турнирдегі алғашқы он ойынын 101/2/11 есебімен жеңіп, екінші орын алған Фуртадодан екі ұпай озып, жеңіске жетті. Мамедзаде 2010 жылы тоғыз жасында әйелдер арасындағы Әзірбайжан ұлттық чемпионатына қатысып, рейтингі ең төмен қатысушы ретінде соңғы орынды иеленді. Ол 2010 жылы әйелдер арасындағы ФИДЕ шебері (WFM) атағын алды. 2012 жылы Мамедзаде 13 жасқа дейінгі қыздар арасындағы шахматтан әлем чемпионатында рейтингі жоғары екі ресейлік ойыншы: Анна Васенина мен Ирина Дроговозды басып озып, кезекті жеңіске жетті. Сол жылдың соңында ол Еуропа жастар чемпионатында, 12 жасқа дейінгі қыздар дивизионында басқа екі ойыншымен бірге 7/9 ұпаймен үшінші орын алды.

2013 жылы Мамедзаде 2000 және 2100 рейтинг деңгейіне жетті. Ол Черногорияда өткен жасөспірімдер арасындағы екінші Еуропа чемпионатында жеңіске жетіп, 14 жасқа дейінгі қыздар дивизионында 71/2/9 есебімен бірінші орынды жеңіп алды. Ең бастысы, ол соңғы раундта Нела Пычеваны жеңді. 2014 жылы Мамедзаде әйелдер арасында халықаралық шебері (WIM) және әйелдер арасындағы гроссмейстер (WGM) атағын алды.
2013 жылдың шілдесінде Грузиядағы Александрия Нана кубогында өзінің алғашқы WIM нормасын алған ол 2014 жылы екі турнирде, сол жылдың ақпанында Беларусьтегі Дэвид Бронштейн мемориалында және сол жылдың шілдесінде Болгариядағы әйелдер арасындағы шахматтан жеке Еуропа чемпионатында WIM және WGM нормаларын жеңіп алды.
Мамедзаде Еуропаның жеке чемпионатында 5/7 есебімен бастап, 38-ші орынға табан тіреді. Ол қыркүйек айында Baku Open турнирінде WGM атағын жеңіп алды, орташа рейтингі 2494 болатын әлдеқайда күшті қарсыластардан 4/9 ұпай жинап, өзінің үшінші және соңғы WGM нормасын және өзінің бірінші халықаралық шебері (IM) нормасын алды. 14 жасында Мамедзаде 18 жасында титулға қол жеткізген Түркен Мамедьярованың бұрынғы рекордын басып озып, тарихтағы ең жас әзірбайжандық гроссмейстер атанды.

2015 және 2016 жылдары Мамедзаде соңғы екі халықаралық стандартты орындады, бірақ 2018 жылға дейін атаққа қажетті 2400 баллдық рейтингтік шекке жете алмады. Оның екінші IM нормасына 2015 жылдың шілдесінде Czech Open турнирінде қол жеткізілді, онда ол 51/2/9 ұпай жинады.
Мамедзаде 2015 және 2017 жылдары 20 жасқа дейінгі әйелдер арасындағы шахматтан әлем чемпионаты болды.

2019 жылы Мамедзаде 81/2/9 ұпай жинап, 2622 ұпай жинап, екінші Әзірбайжан чемпионатында жеңіске жетті. COVID-19 пандемиясына байланысты бір жылдан астам демалыстан кейін Мамедзаде 2021 жылдың мамыр айында Гибралтарда өтетін 2019–2021 жылдардағы әйелдер арасындағы ФИДЕ Гран-приінің финалдық кезеңіне балама ретінде аталды. Он екі ойыншының үшінші ең төменгі рейтингі ойыншысы болғанына қарамастан, ол айналмалы жүйе бойынша турнирде жақсы өнер көрсетті және 61/2/11 ұпаймен үшінші орынға шықты.

2022 жылдың тамызында ол әйелдер арасындағы Еуропа чемпионатында күміс жүлдегер атанды.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан шахматшылары