open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Motorola

**Motorola Inc.** (NYSE: MSI MMI, MSI) – телекоммуникация саласында және электронды жүйеде әлемдік көшбасшылардың бірі болған Америка компаниясы.

2010 жылы Fortune (АҚШ-тың 500 ірі компаниясы) тізімінде 110-орынды иеленген. 

Штаб-пәтері Чикагоға жақын Иллионйс штатындағы Шаумбургте орналасқан. 2011 жылы компания дербес түрде екіге бөлінген, олар:  Motorola Solutions және Motorola Mobility (процесс 2011 жылы 4 қаңтарда аяқталған). Motorola Inc. корпорациясының акционерлері бірінші және екінші компанияның акцияларын да алған. Motorola Inc. корпорациясының негізгі меншігі және белсендісі ретінде Motorola Solutions компаниясы танылған.

## Тарихы

Motorola ұялы телефоны|thumb|150px

1928 жылы Motorola компаниясы ағайынды Пол және Джозеф Галвиндер негізін салған отбасылық Galvin Manufacturing компаниясы ретінде өз жұмысын бастаған. Жұмысқа бастапқыда небәрі 5 ғана адам қабылданған. Еңбекақы алғашқы аптада 63 долларды құраған болатын. 

1947 жылы Galvin Manufacturing Corporation корпорациясы өз атауын әйгілі сауда маркасы болған Motorola деп өзгертті. 

1956 жылы Motorola тек соған арналған хабарламаларды ғана ала алатын өзінің алғашқы пейджер-радиоқабылдағышын шығарған. Алғашқы пейджерлерді аурухана қызметкерлері мен менеджерлер қолданған. Кейіннен пейджерлер әрдайым байланыста болғысы келген адамдар арасында сұраныс тапқан.

Motorola – қазіргі мобилды байланыс жүйесінің негізін салушылардың бірі. Алғашқы ықшам әрі қолайлы ұялы телефон – Motorola DynaTAC 8000X 1983 жылы 6 наурызда шығарылған. Су жаңа телефонның салмағы 800-дей грамм, көлемі 33 х 4,4 х 8,9 см болған. 8 сағатқа жететін аккумуляторы бар телефон 3995 долларға бағаланған.

thumb|100px|Motorola ұялы телефонының алғашқы үлгісі

2000 жылдан бастап Motorola Inc. корпорациясы бірнеше қайта құрудан кейін шығындала бастайды. 2000 жылдың ортасында компанияның негізгі мәселелері мобилды телефон өндірісі бойынша бөлімшемен байланысты болды. 

2004 жылы Motorola Semiconductor–дың жартылай өткізгіш құралдарын өндіру және құрастыру секторы дербес компанияға бөлінеді. Кейіннен Freescale Semiconductor деген атауға ие болған. 2006 жылы Freescale Semiconductor компаниясы Blackstone Group LP компаниясын басқарған концорциум тарапынан сатылып алынды. Соның арқасында технологиялық компанияның ірі жеке сатылымы болып, әлемдегі үздік келісімдердің ондығына кіреді. 

2010 жылы шілдеде Nokia Siemens Networks Motorola Inc.корпорациясымен келісімге отырады. 

2011 жылы корпорация Motorola Solutions және Motorola Mobility деген екі компанияға бөлінеді.

## Атаудың шығуы

Компания атауы өзінің алғашқы өнімі – автомобилды радиоқабылдағыш шығарған кезде пайда болған.  Motorola:  – транспорттық жабдық, -ola жалғауы сол кездегі әйгілі үй қабылдағышы – Victrola сөзінің жалғауынан алған.

## Құрылымы

Motorola компаниясының негізі 3 бөлімшесі бар

•	Кәсіпорындарға арналған мобилды шешім (Enterprise Mobility Solutions) 
•	Үйге және желілік операторларға арналған мобилды шешім  (Home & Networks Mobility) 
•	Мобилды құрылғылар (Mobile Devices) 

Қайырымдылық істері

Америка кәсіпкерлік институтын қамтамасыз ететін компаниялардың бірі.

## Дереккөздер


Санат:Компаниялар
Санат:Электроника
Александр Константинович Бахтин

**Александр Константинович Бахтин** 1934 жылы 18 қазанда РКФСР Киров облысының Бахтино деревнясында туған. 
*Кривойрог тау-кен институтын (1957) «Кен орындарын қазбалау» мамандығы бойынша бітірген.Техника ғылымдарының кандидаты (1963). 100 мақала мен жарияланымның авторы. «КСРО түсті металлургиясының кен өндіру кәсіпорындарындағы жарылыс жұмыстарын кешенді механикаландыру» кітапшасының (1986) тең авторы. Өндірістік жарылғыш заттар  мен композициялық материалдар саласындағы 43 өнертабыстың авторы. 
*1957 жылдан - Шемонаиха құрылыс комбинатының (Шығыс Қазақстан облысы) кен-уатқыш цехының бастығы. 1958 жылдан - ҚазКСР ҒА Алтай кен-металлургия ғылыми зерттеу институтының кіші ғылыми қызметкері.1963 жылдан бері - ТүсметШҒЗИ (қазіргі - «ҚР МШКҚО ҰОРМК «ТүсметШҒЗИ» ЕМК) аға ғылыми қызметкері, сектор меңгерушісі, зертхана меңгерушісі.
* «Ерен еңбегі үшін. В.И. Лениннің туғанына 100 жыл құрметіне» (1970), «Жауынгерлік еңбегі үшін» (1983), «Еңбек ардагері» (1986), «Еңбектегі ерлігі үшін» (1986) медальдарымен, ХІІІЖК алтын медалімен (1990); 3-ші дәрежелі «Кенші даңқы» белгісімен (2004) марапатталған. ҚР Президентінің Алғысымен ескерілген (2001). «Нитро Нобель алтын қопарушы» атагын (Швоция, 1999) алған.

## Дереккөздер


 

Санат:Металлургия

Санат:1934 жылы туғандар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Айтмұхамбет Жүнісұлы Бикенов

**Айтмұхамбет Жүнісұлы Бикенов** 1945 жылы 22 қарашада Семей облысы Бесқарағай ауданының Босқұм аулында туған. Қазақ.
*Әкесі - Бикенов Жуніс, марқүм. Анасы - Бикенова Күлән,марқұм.
*Семей геологиялық барлау техникумын (1964) бітірген,«Пайдалы қазбалардың кен орындарының геологиясы және барлауы» мамандығы бойынша; В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1973) кен инженер- геологы мамандығы бойынша үздік; Қазақ минералдық шикізаттар ГЗИ аспирантурасын (1986) бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) біледі.
*1964 жылдан - Шығыс Қазақстан Геологиялық басқармасының Оңтүстік Алтай іздеу-барлау партиясының техник-геологы. 1964-1968 жылдары - ШҚГБ Семей кешенді геологиялық барлау экспедициясының Горностаев ГБП аға техник-геологы. 1973-1995 жылдары - «Оңтқазгеология» ӨГБ Жетісу геологиялық барлау экспедициясының геологы, аға геологы, партия бастығы, геологиялық белім бастығы. 1987 жылдан - Алжир ХДР-сына шетелдік іссапарда -техникалық көмек тобының аға геологы. 1988-1990 жылдары - Йемен ХДР-сына шетелдік іссапарда – техникалық көмектобының аға геологы. 1995 жылдан - кен техникалық инспекциясының (Павлодар қ.) бас маманы. 1996 жылдан - Павлодар облыстық әкімдігінің Өнеркәсіп департаментінің жылу-энергетикалық белімінің бас маманы. 1997-2004 жылдары - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі Геология және жер қойнауын пайдалпну комитетінің Орталық Қазақстан Аймақаралық аумақтық гия және жер қойнауы департаментінің (қазір Қарағанды қаласындағы ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Геология және қойнауларды пайдалану теті Орталық Қазақстан аймақаралық «Орталыққазқойнау геология және қойнауларды пайдалану департаменті Павлодар аумақтық геология және жер қойнауын пайдалану ну инспекциясының бас маманы, 2005 жылдан – бастығы Горностаев кобальт-никель кен орнын, Алматы, Жамбыл, Семей және Оңтүстік Қазақстан облыстарындағы алтын кен орындарын геологиялық түсіруге, толық барлауға қатысты
*«Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен (1970) марапатталған
*Әскери атағы - запастағы аға лейтенант Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеуші дәулетті, демократиялық ел». Хоббиі - футбол (жанкүйер). Сүйіп оқитын әдебиеті - шетел әдебиеті.
*Үйленген. Жұбайы - Бикенова Миуа Игембайқызы (1956 ж. т.), үй шаруасымен айналысады. Қыздары Бикенова Индира Айтмұхамбетқызы (1971 ж. т.), Диана Айтмұхамбетқызы (1996 ж. т.); ұлы – Бикенов Руслан Айтмұхамбетұлы (1983 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Металлургия
Санат:1945 жылы туғандар
Владимир Николаевич Бобир

**Владимир Николаевич Бобир** 1962 жылы 25 сәуірде Шымкент қаласында туған. Қазақстан өнертпақышы.

* В.И. Ленин атындағы Қазақ лолитехникалық институтын (1984) бітірген, инженер-металлург. КСРО 3 авторлық куәлігі, ҚР 3 патенті, 8 баспа еңбегінің иегері, 10 ғылыми есеп берудің серіктес авторы.
* 1984 жылдан - Павлодар алюминий зауытының гидрометаллургия цехының аппаратшысы, аға аппаратшысы, ауысым шебері. 1985 жылдан - ҚР Ғылым академиясының Металлургия және байыту институтының аспиранты, ин- женері, кіші ғылыми қызметкері, ғылыми қызметкері. 1995 жылдан - «Қазхром» ТҰК» АҚ металлургия женіндегі менеджері, металлургия жөніндегі бас менеджері. 2001 жылдан - Еуразия өнеркәсіптік қауымдастығы Техникалық даму департаментінің бастығы, Үйлестіру департаментінің директоры, Қауымдастықтың бірінші вицо-президентінің кеңесшісі. 2007 жылдан бері - «ЕЫРС Қазақстан» компаниясының операциялық қызметі жөніндегі вице-президенті.

## Дереккөздер


Санат:25 сәуірде туғандар
Санат:1962 жылы туғандар
Санат:Түркістан облысында туғандар
Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Санат:Қазақстан металлургтері
Санат:КСРО өнертапқыштары
Санат:Қазақстан өнертапқыштары
Ақуыз биосинтезі

нобай|Белгілі бір ақуыздың генетикалық кодын сақтайтын аРНҚ бөлігі
**Ақуыз биосинтезі** — тірі ағзаларда өтетін ақуыз түзу үдерісі.

ДНҚ-да жазылған тұқым қуалау акпараты РНҚ-ның ақпараттык (аРНҚ) молекулаларымен цитоплазмаға беріліп, арнайы органоидтар — рибосомалардың жәрдемімен ақуыз синтезделеді.

Бұған тРНҚ қажетті аминқышқылдарды жеткізіп, аРНҚ-да жазылған тапсырыс жүйесінде сапқа тұрғызады. рРНҚ-дан тұратын рибосома пептидтік байланыс түзе отырып, осы аминқышқылдарды жалғастырып қосады. Қажетті тәртіпте және мөлшерде қосылған осы аминқышқылдар нәруыз деп есептеледі.

Осы үдерістердің барлығына АТФ энергиясы жұмсалады. Реакциялардың барлығына қажетті ақуыз - ферменттер қатысады, онсыз биосинтездің жүруі мүмкін емес.

Нәруыз биосинтезінің үдерісі тұқым қуалау ақпаратын жүзеге асыру үдерісі деп те аталады. Оны мына сызбанұскамен белгілеуге болады: ДНҚ --> РНҚ --> нәруыз. Көбінесе былай деп те айтады: «РНҚ ДНҚ-ға жазылған ақпаратты нәруызда нақтылы көрсетіп, іске асырады».

## Ақуыз биосинтезінің маңызы

Ақуыз ағзадағы биохимиялық процестерді іске асырады, яғни ақуыздың ағза үшін маңызы өмірлік. Ақуыз молекулаларын синтездеу үшін рибосома (ақуыз бен рибосомалық РНҚ-дан тұрады), тасымалдаушы РНҚ, аминқышқылдары және әр түрлі ферменттер қатысады. Әр түрдің ақуызы үлкен айырмашылықтары бойынша ажыратылады. Еңдеше, әр түрдің жасушалары өз ақуызын ғана синтездеп, ұрпақтан-ұрпаққа тұқым қуалау арқылы беріліп отырады. Егер әр түрлі факторлардың әсерінен ақуыз молекулалары бұзылса, оның орнын бағалы (молекуласының кұрылымы бірдей) жаңа ақуыз молекуласы басады. Жаңа ақуыз молекуласының синтезі биологиялық синтез реакциясы арқылы орындалады.

Санат:Ақуыз биосинтезі
Борис Александров атындағы спорт сарайы

**[[Борис Викторович Александров|Борис Александров]] атындағы спорт сарайы** — Өскемен қаласындағы мұзайдыны сарайы. ЖХЛ ойнайтын «Қазмырыш-Торпедо» хоккей командасы өз алаңындағы ойындарын осында өткізеді. Орналасқан жері: Абай даңғылы 2, Өскемен, Қазақстан.

## Тарихы
Спорт сарайы 1964 жылдан 1968 жылдар аралығында салынды. Қазақстанда алғаш рет сарай ғимаратын салу кезінде 64 метрлік шатыр фермалары қолданылды, КСРО-да алғаш рет негізгі алаңмен бірге жаттығу мұз алаңы салынды. Бастапқыда негізгі аренаға 5200 көрермен сыятын болса, 2001 жылы жүргізілген ауқымды қайта жаңартудан кейін орын саны 4400-ге дейін қысқарды. Сарайдың іші бірнеше рет елеулі өзгерістерге ұшырады, бірақ ғимараттың сырты өзгеріссіз қалып отырды.

2011-2012 жылы қыста ғимараттың өзі жаңартылмай қасбеті ауыстырылды. Сәулетшілердің ойы бойынша, жаңа қасбет қақпашының бас киіміне ұқсайды. Сонымен қатар, ғимараттың жанында хоккей ойыншысына арналған ескерткіш пен үлкен бүгілген жарықдиодты экран пайда болды.

## Сілтеме
* «Қазмырыш-Торпедо» ХК сайтындағы профиль

Санат:Қазақстан стадиондары 
Санат:Өскемен
Санат:Өскемен спорт кешендері
Санат:Қазақстан мұзайдыны алаңдары
Брэдфорд

**Брэдфорд** ( ) — Батыс Йоркширдегі, Англиядағы қала. Лидстен батыс бағытқа қарай 14 километр арақашықтықта орналасқан, алУэйкфилдтен солтүстіктен-батысқа қарай 26километрге алшақ орналасқан. 1847жылы Брадфорд муниципальді аумақ болса, 1897жылы қала атағын алған. 1947жылғы реформадан кейін жергілікті басқару ұйымының шешіміміен «сити» статусына ие болған.

Қала тұрғындарының саны - 293,7 мың адам (2001 жыл).

## Тарихы
ХІХғасырда Брадфорд  әлемдегі тоқыма өнімдерін шығарудан бірінші орынға шыққан болатын. Қаланың кереметтей Викторианды сәулет өнері дамыған. Қала Өндіріс революциясы кезінде экономиканың көтерілу шарығында пайда болды, кейіннен әлемнің «тоқыма астанасына» айналған.

ХХғасырда тоқыма өндірісі ұмытыла бастап, кейіннен осы бүгінгі күндерге дейін туристтік қала болып саналады. 

## Демография
2001 жылғы Ұлыбританияның халық санағы бойынша, Брадфордтың тұрғындар саны 293 277 адамға жеткен. Ал қаланың тығыздығы квадрат метрге 4560 адам келеді. Әрбір 100әйелге 92,9 ер адамнан келген. Жалпы тұрғындардың статистикалық мәліметтері бойынша ақ нәсілділер 69,3% (203 240), азиаттар 26,1% (76 545), қара нәсілділер 1,3% (3812).

## Білім
thumb|right|200px|Брадфорд университеті
10 000нан астам студенті бар Брадфорд Университеті, 1966 жылы Патшаның рұқсатын алған, ал шын мәнінде өзінің тарихын 1860жылы басталған, ол жылдары Университет орнында тоқыа тоқуды үйрену мектебі, құрылыс және добалау мектебі орналасқан болатын. Қазіргі кезде университет өте көп секцияларды қамтиды: оптометрия, медицина, археология, жәе заманауи тіл білімі. 
Брадфорд университеті Ұлыбританияның түлектерді қамтуы деңгейі бойынша екінші орын иеленген. 2010жылдың желтоқсанында универсиетет екінші рет қатарынан Ұлыбританияның ең жасыл университет атағына ие болған.

## Діни-сенімдері
thumb|900px|Брадфорд панорамасы
2001жылғы мәліметтер бойынша, христиандар 60,14%, 16,08% мұсылмандар,  1,02% сикхтар, 0,95% үндістер құраған. 13,3% адам өзінің дінін айтпаған болса, 8,1%ы өзінің дінін әлі таңдамаған.

## Атақты тұлғалары
* Зейн Малик — One Direction тобының әншісі.
* Стивен Фрейн — Динамо атымен танымал ағылшын иллюзионисті.
* Наталия Киллс — ағылшын әншісі.

Санат:Брэдфорд
Санат:Англия қалалары
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты

[right|150px|thumb|[Халықаралық ауыр атлетика федерациясының эмблемасы]]
**Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты** Халықаралық ауыр атлетика федерациясымен (IWF) ұыйымдастырылатын жарыс. Бірінші чемпионат 1891 жылы Лондон қаласында өтті.

XX ғасырдың басында ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары жылына бірнеше рет өткен: 1905 жылы - үш рет, 1910 жылы - екі рет және 1911 жылы - төрт рет.

Атлеттер 20 салмақтық категорияларда жарысады(10 категоря ерлерде және 10 әйелдерде)
*Ерлер категорялары: 55 кг, 61 кг, 67 кг, 73 кг, 81 кг, 89 кг, 96 кг, 102 кг, 109 кг және +109 кг.
*Әйелдер категориялары: 45 кг, 49 кг, 55 кг, 59 кг, 64 кг, 71 кг, 76 кг, 81 кг, 87 кг және +87 кг.

## Әлем чемпионаттары

### Ерлер

* The weightlifting tournaments held during Summer Olympics in 1964, 1968, 1972, 1976, 1980 and 1984 are counted as World Weightlifting Championships of the corresponding year.

### Әйелдер

### Аралас

## Барлық медальдар саны

## Барлық медальдар саны (Үлкен және кіші)

* Source :
* http://www.iwf.net/doc/statistics/WORLD_CHAMP_SENIOR_001_146.PDF  - Page 80 - 82
* From 2009 to 2017 medals add from wikipedia pages (IWF Results Page).

## Сілтемелер

*International Weightlifting Federation (IWF)
*Weightlifting World Championships Seniors Statistics 
*Database IWRP

Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары
Британия жарнама ұйымы

**Британия жарнама ұйымы**-жарнама стандарты басқармасы қабылдаған заңдар жинағы..Онда жарнама ісіндегі этикалық нормалар қарастырылған. 
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкілдүниежүзілік теледидар күні

**Бүкіл дүниежүзілік теледидар күні** - (21қараша) 1996 жылы 17 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 21 қарашаны БҰҰ-да Дүниежүзілік I теледидарлық форумның өткізілген күнін есте калдыру үшін "Бүкіл дүниежүзілік теледидар күні" деп жарияланады. .

Мемлекеттерге бейбітшілік, қауіпсіздік, экономикалық және әлеуметтік даму, мәдени алмасулардың кеңейтілуі сияқты проблемаларға арналған теледидар бағдарламаларын қолдай отырып, "Бүкіл дүниежүзілік теледидар күнін" атап өтуге ұсыныс жасалды. 
## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Британия кинематография институты

**Британия кинематография институты**-үздік кинофильмдерді көрсету мен фильмдер шығаруға ықпал жасайтын қоғамдық ұйым..Ұйымның қарамағында "Ұлттық кино үйі" бар. 
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Британия кино бақылаушылар бюросы

**Британия кино бақылаушылар бюросы** - үкіметтік ұйым . Әртүрлі санаттағы фильмдерге куәлік беруге маманданған.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкіл редакция шығыны

**Бүкіл редакция шығыны:**.

1. Штаттағы қызметкерлерге төленетін жалақы.

2. Әлеуметтік сақтандыруға кететін шығын. 

3. Әлеуметтік сыйақы қоры. 

4. Әлеуметтік даму қоры.

5. Іссапарға кететін шығын.

6. Телефон, факс, пошта шығындары. 

7. Өкілдік шығындар. 

8. Маркетинг.

9. Құрылтайшы шығыны. 

10. Баспаға кететін шығын. 

11. Жиһаз бен бөлмені жалдауға кететін шығын. 

12. Редакция жабдыктары мен гимаратты сақтандыруға кететін шығын. 

13. Ғимаратты ұстап тұру шығыны. 

14. Жыл сайын жасалатын жөндеу жұмыстары мен амортизациялық шығындар. 

15. Кеңсезаттарын сатып алуға кететін шығын. 

16. Көлік шығыны. 

17. Газет-журналға жазылу. 

18. Жан-жаққа өнім даналарын жіберу шығыны. 

19. Мемлекeттік бюджетке кететін шығын. 

20. Журналистік қор мен әдеби қорға кететін шығын. 

21. Журналистердің өмірін сақтандыру. 

22. Штаттан тыс қызметкерлерге төленетін жалақы. Баспа пен өндірістік шығындар. 

23. Қаламақы. 

а) шығармашылық адамдарға; 

б) редакциядан тыс авторларға төленетін сыйақы; 

в) ақшаны жіберу шығыны. 

24. Әлеуметтік сақтандыру. 

25. Қағаздың бағасы. 

26. Баспаханаға кететін шығын. 

27. Газетті тарату және жеткізуге кететін шығын. 

28. Фотоиллюстрация мен ақпарат алуға (ИТАР-ТАСС, Интерфакс және т.б.). 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкіләлемдік Альманах

**Бүкіләлемдік Альманах**— АҚШ-тағы түрлі баспалар шығаратын, жыл сайынғы жинақ.. 

Онда жылдың негізгі оқиғалары беріліп және түрлі салалардан: саясат, тарих, спорт, көңіл-көтеру, денсаулық сақтау және т.б. ақпараттар беріледі.
## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкіләлемдік жаңалықтар

**Бүкіләлемдік жаңалықтар**— негізгі ақпараттық бағдарлама. .

## Бағдарлама жайлы
Тәулігіне 9 минут, 12 түпнұсқа хабар береді және олар тікелей эфир арқылы жүреді. 8-14 жолдан тұратын 10-12 заметкадан құралады. Бұдан көлемді заметкалар аз кездеседі. Хабарды "лид" тәртібімен береді. Яғни лид дегеніміз - пирамиданы 11 төбесіне шоқталған хабардың негізгі ойы, тоқетері. "Лондоннан әлемді қалай көрсек, жаңалықтар тізбегі де солай беріледі", - дейді Би-Би-Си ұжымы.

## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бродкастинг Фаундейшн оф Америка

**Бродкастинг Фаундейшн оф Америка ("Би -Эф-Эй")**–коммерциялық емес жекеменшік ұйым.. Шетелдік мәдени-ағарту, білім беру және музыкалық бағдарламаларды американың коммерциялық және білім беру радиостанцияларына таратумен айналысады. 

1955 жылы құрылған."Би-Эф-Эй" радио бағдарламаларын Еуропа, Азия, Африка және Таяу Шығыстың 42 еліне және 195 американ радиостанцияларына таратады.Шетелдердегі хабар тарату станциялары өз өнімдерін бұл ұйымға тегін жазып береді. Музыкалық бағдарламаларға ақы төленеді. 

"Би-Эф-Эй" станцияларға апта сайын 17-18 caғат көлемінде радиобағдарламалар беріп отырады. "Международный календарь", "Портреты городов" т.б. тұрақты айдарлары бар.
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкіләлемдік репортер

**Бүкіләлемдік репортер**— ақылы электрондық баспасөз қызметі түрі; 1983 жылы Би-би-си, Дейтасолв компаниясымен бірлікте интернетке кіргізген; халықаралық ақпарат банкісіне тікелей кіруге мүмкіндік туғызады..
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Омарбек Бейуақов

**Омарбек БАЙУАҚОВ **(10.3.1947. Шығыс Қазақстан  облысы  Сартерек ауылы ) – тележурналист, БАҚ саласының  топ-менеджері.

## Шығармашылығы

ҚазМУ-ді бітірген (1984). Еңбек жолын Семей облысы  теледидар және  радиохабарларын тарату комитетінде фотолаборант болып бастап (1967-69), 1971-90 жылдары студияда режиссердің көмекшісі, 1991 жылы Семей қаласындағы ЖШС "Байуаков ТВК-6" телекомпаниясының бас директоры, ЖШС "Спектр", "Ертіс өңірі" газеттері мен баспа орталығының құрылтайшысы және  бас директоры қызметтерін атқарады. 

Баспа орталығында қала мен облыстың  17 басылымы басылады. Өндіріс процесін ұйымдастырудағы іске деген жауапкершілік, жұмыстағы жинақылық, басшылық жұмыста көпшілікпен тіл табыса білушілік және  жеке-дара көшбасшылық күнделікті жұмыстағы басты ҚР итерийлері. Ал алға қойылған  мақсатқа шығармашылық тұрғыдан келу және  ертеңге деген сенім оның өмірдегі басты мақсаты. 

ҚР Мәдениет және  ақпарат министрлігінің Мақтау грамотасымен, ҚР Парламентінің дипломымен және  естелік медалімен, "Астананың 10 жылдығы" мерекелік медалімен марапатталған. "БАЙУАҚОВ ТВК-6" теледидары 1991 жылы ал радиосы 1995 жылы эфирге шыға бастады. "ТВК-6" теле арнасымен және  "Радио-Х"-пен бірлікте жұмыс істейді. Қазақ және  орыс тілдерінде, ТД-6 метрлік арнада, радиосы -УКВ 72,77 жиілікте, тәулігіне 38 сағат хабарлар таратады.  НТВ, ACT бағдарламаларын ретрансляция жасайды.
 
## Мекенжайы
 
Семей қаласы  Щугаев көшесі, 30-үй. Байланыс телефондары 8 (7222) -661-617; 661-954. Электрондық пошта -tvk6@ mail.Semey.kz

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бейбіт Бисекешов

**Бейбіт Бисекешев(2.2.1961, [[Орал облысы]], [[Тайпақ ауданы]], [[Есенсай ауылы]]** –  радиотехник, кәсіпкер, Рязань радиотехника институтын бітірген (1988 жыл). Еңбек жолын "Байқоныр" ғарыш кемесінде "БоранЭнергия" жобасы бойынша бастап (1988-90) 1990-93 жылдары Новгород қаласындағы "Квант" бейүкіметтік ұйымында РФ Қорғаныс министрлігінің жабық тақырыбы бойынша жұмыс істеген. 

1994 жылы негізінен Интранет-интернет жүйесі базасында ақпараттық жүйе, корпоративті желі қалыптастырумен айналысатын "Күшпен Телеком" компаниясын құрып, жетекшілік етіп келеді. 1998 жылы компанияда тұңғыш рет қазақ қаріптерін айырып тану бағдарламасы жасалды.

1999 жылы электронды құжат айналымы жүйесі қалыптасып, ол ҚР Президент Әкімшілігінде және ҚР Сыртқы істер, Мәдениет және ақпарат министрліктерінде қазақ тілінде енгізілді. Бейбіт басқарған ұжым бірнеше шетелдік беделді компаниялармен  әріптестік байланыс орнатқан.
## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
БүкілАфрикалық Журналистер Одағы

**БүкілАфрикалық Журналисттер одағы** -   Мали Республикасының астанасы Бомако қаласында Африка елдері баспасөзі өкілдерінің I конференциясында 1961 жылы құрылған. .

## Мақсаты
Алдына қойған мақсаты - Бүкіл Африка құрлығында ақпарат таратуды дамытуға көмектесу. Одақтың жарғысы қабылданған II конференция 1963 жылы Ганадада болды. 
## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байтоғаевтың концерті

**Байтоғаевтың концерті** — "Қазақ телефильм" студиясының  4 бөлімді, қазақ  тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1973). 

Фильм-концерт Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген әртісі, Абай атындағы oпepa және  балет театрының әншісі.
Байтоғаевтың ән-шығармашылығына арналған. Оның орындауында қазақтың халық әндері шырқалады. 

## Дереккөздер


 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
 Санат: Өнер
Бруклин музыка академиясы

**Бруклин музыка академиясы**– Нью-Йорктегі, Бруклин аймағының, Лафайет-авеньюде орналасқан..Академияда жастарды музыка театр, би және кинобағдарлама өнеріне баулиды.
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкілдүниежүзілік көрме

**Бүкілдүниежүзілік көрме** - 1967жылы Монреальда өткізілген дүниежүзілік көрмесі.. 

## Қазақстан-67 және Жеңіс телефильмдері
Онда алғаш түрлі түсті форматтағы "Қазақстан-67" фильмі көрсетілді. Одан кейін "Жеңіс" атты телефильм көрмеге қатысушыларға ұсынылды. Бүл телетуындының режиссеры әрі операторы — Е. Тынышпаев еді. Сценарийін — Т. Мәткәрімов жазған. 

Телефильм Жеңіс атты жылқышы қыздың даладағы тірлігімен таныстырады. Қыздың қырда жылқы бағып, асау үйретуі Канадаға көрмеге келген шетелдіктерді қатты таңырқатты. 
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бүкілдүниежүзілік өрмек

**Бүкілдүниежүзілік өрмек**— (Веб серверлер жүйесі) мәліметтерді бір-бірімен байланысқан гипермәтін түрінде бейнелеуге негізделген, тарала орналасқан информациялық жүйе. .

## Жүйе жайлы

Ол құжаттардың бірінен-біріне сілтеме арқылы ауысып отыратын мәліметтердің көлемді информациялық желісі 
(мәтіндер, суреттер, дыбыстар және бейнелік мәліметтер) болып табылады. Веб серверлер жүйесі осындай құжаттарды гипербайланыс (hyperlinks) арқылы тізбектеп, түйінді сөздерде "тышқанды" шерту жолымен Интернет желісінде оларды аралап көруге мүмкіндік береді.
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Sky UK

**Скай Юкей Лимитед**  – Ұлыбританияда танымал арна .
Оның "Скай-1" көңіл көтеретін хабарлар арнасы көпшілікке аса танымал арналардың бірі. 

"Скай мувиздің" екі кино арнасы мен тоғыз спорт арнасы, тәулік бойы хабар тарататын "Скай ньюс" жаңалықтар арнасы, "Сайенс фикшн ченнел" ғыл. фантастикалық арна, америкалық "Парамаунт" компаниясының комедиялық арнасы, "Хистори ченнел" тарихи фильмдер арнасы және америкалық "Дисней" мультфильмдер компаниясы Би-Скай-Би арналар тобына кіреді. Би-Скай-Бидің  төрағасы "Гранада телевижн" компаниясының төрағасы Джерри Робинсон. Сондай-ақ Руперт Мэрдоктыңқызы Элизабет осы компанияның бір бағдарламасының директоры.

## Дереккөздер


Санат:Ұлыбритания телеарналары
Бруклин мұражайы

250px|нобай|оңға|Бруклин мұражайы
**Бруклин мұражайы** – Нью-Йоркте. Бруклиндегі, Истерн-Паркуэй қиылысы мен Вашингтон-авеньюда орналасқан.. Мұражайда өнертану шығармалары саласынан мол мұралар жинақталған. Мүсінші бағындағы ашық аспан астында Нью-Йорк ғимараттарының әшекейленген бейнелерін келтірген.

## Дереккөздер


Санат:АҚШ мұражайлары
Санат:Нью-Йорк қаласы ғимараттары мен құрылыстары‎
Санат:1895 жылы құрылған мұражайлар
Бұқара Ақпарат Бостандығы

**Бұқара Ақпарат Бостандығы** – ертеден көтеріліп келе жатқан идея. 
Бүгінгі заманда мұның актуальдылығы әлі күшін жойған емес. Бұл ретте мәселе алдымен сөз бостандығына келіп тірелетіні рас. Қазақстан Конституциясындағы 20-бапта былай деп жазылған: "Сөз бен шығарма еркіндігіне кепілдік беріледі. Цензураға тыйым салынады". 

Бізде баспасөз мемлекеттік және  мемлекеттік емес болып бөлінеді. БАҚ туралы республикамызда арнайы заң қабылданған. Онда да баспасөз бостандығына шек қойылмайтыны ескерілген. 

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бруней радио және теледидары

**Бруней радио және теледидары**–Үкіметтік қызмет атқарады.. Негізі 1957 жылы қаланған. Jalan Elizabeth II, Bandar Seri Begawan 2042; Tel: (2) 12-31- 116 Fax: (2) 227204.
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
БАҚ еркіндігінің деңгейін зерттеу мақсаты

**БАҚ еркіндігінің деңгейін зерттеу мақсаты** – хабарлар мазмұнының динамикасын айқындау; уақыттың  әр  кезеңіндегі үрдістер дамуын бақылау; мемлекеттік теледидардың дамуындағы мазмұн үрдістілігін айқындау; телехабарларды салыстыра талдау және  Қазақстан  теледидарына осы арқылы баға беру; теледидардағы тақырыптық бағыт бойынша пішін дамуын айқындау. 

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ерлан Халижанұлы Бекхожин

**Ерлан Бекхожин** (06.05. 1963 жыл Шымкент қаласы) - журналист, заңгер. Отандық БАҚ саласының ірі топ-менеджері .

ҚазМУ-ді (1985 жыл), Орталық Азия университетін бітірген (2000 жыл). Университетті бітіргеннен кейін Қазақ радиосының "Панорама дня" жаңалықтар бағдарламасында жургізуші (1985-1992 жылдары), Қазақ теледидары жаңалықтар бағдарламасынң комментаторы, бас редактордың орынбасары (1992-1994 жылдары), "Хабар" агенттігі жаңалықтар бағдарламасының жүргізушісі (1994-1996 жылдары), "Хабар" агенттігі "Жеті күн" ақпараттык бағдарламасының авторы әрі жүргізушісі (1996-1997 жылдары), ОРТ-дағы "МИР", МТРК "Вместе" бағдарламасының жүргізушісі 
(1997-1998 жылдары), МТРК "МИР"-дің ҚР бөлімшесінің директоры (1998-2003 жылдары), желтоқсан 2003 жылы ЖШС "Литер-Мedia" бас директоры, "Литер" және "Айқын" газеттерінін редакциялық кеңесінің төрағасы. Қазір ҚР Президенті Телерадиокешенінің бас директоры. "Алтын Жұлдыз" жүлдесінің "Жылдың үздік журналисі" иегері (1996 жылы); Ресей Журналистер одағы сыйлығының (1997 жылы) және Қазақстан Журналистер одағы (2000 жылы) сыйлығының иегері; Халықаралық телекинофорумның дипломанты (2000 жылы). ҚР Журналистика академиясының академигі (2001 жылы).
 
## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Белгілер

**Белгілер** – әріп, сан, таңба сынды қабылдаушыға танылатындай өзара айырмашылықтары бар материалдық заттар .

Ал сигнал уақыт ағымына сай өзгеріске ұшырайтын үрдіс. Мұның нақты мысалы ретінде электронды магнит орнынын дифференциалын атауға болады. Ақпарат теориясында белгі мен сигнал екеуінің айырмашылығы жоқ іспетті қарастырған тұстары да кездеседі. Сонымен қатар қандай бір белгілі ықпал етуші күшті сигнал деп атаған тұстары да бар. Белгілер немесе сигналдың тізбегін хабар дейміз.

**Белгілер мен сигналдарды тану** – оларды объективтік әлемнің заттарымен, көріністерімен ұқсастырады. Осыған негіздей отырып ақпаратты объективтік әлемнің моделі ретінде қарастыруға болады

Мәселен, айқын желтоқсан - өнімділіктің төмендігі, бұлтты желтоқсан, керісінше, көкөністер мен жемістердің көп пісіп, егіс алқаптары мол өнім әкеледі деген сөз.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Алма Әжібаева

**Алма Әжібаева** (01.06.1939 жыл, Павлодар облысы, Қашыр ауданы, Қашыр ауылы – 1999 жыл, Павлодар қаласы) – тележурналист, қоғам қайраткері..ҚазМУ-ді (1961 жылы), КОКП Орталық комитетінің жанындағы Қоғамдық Ғылымдар академиясын бітірді (1975 жылы). Облыстық комсомол, партия, кеңес органдарында (1961-68 жылдары) қызмет еткен. Облыстық партия комитетінің хатшысы (1968-1982 жылдары), 1991-93 жылдары Павлодар облыстық электронды ақпарат құралдарының әлеуметтік-ағартушылық қызметін көтеруге назар аударды. Зейнетке шыққан соң Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті ректорының кеңесшісі болды. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика

Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Белиз радио және теледидары

**Белиз радио және теледидары** – "Бродкастинг корпорейшн оф Белиз " (Broadcasting Corporation of Belize BCB) жартылай коммерциялық радиохабар тарату қызметі .

Үкімет бақылау жүргізеді. 1937 жылы негізі қаланды. Хабарларын ағылшын және испан тілдерінде жүргізеді.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Әжімұратов орындайды

"**Әжімұратов орындайды**" – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ тілінде фильм-концерті (1982 жыл).

Бағдарламада Құрманғазы атындағы Қазақ Мемлекеттік академиялық оркестрінің қобызшы–аспапшысы Қ.Әжімұратов, Ықыластың, Л.Хамидидің, А.Жұбановтың шығармаларын орындайды. Режиссері – Б.Теткин, операторы – С.Тәжімұратов. 

## Дереккөздер


Санат:Қазақтелефильм фильмдері
Санат:Қазақша фильмдер
Санат:1982 жылғы фильмдер
Балғарина Бақыт

**Балғарина Бақыт** (1949 жылы 17 қыркүйекте Атырау облысы Индер ауданы, Кулагин ауылында дүниеге келген) – журналист.
 
ҚазМУ-ді бітірген (1971). Алғашқы еңбек жолын 1971 жылы Солтүстік Қазақстан облысының "Ленин жолы" облыстық ғазетінде тілшіліктен бастап, кейін Жезқазған, Қарағанды облыстарындағы облыстық "Жезқазған туы" және "Орталық Қазақстан" ғазеттерінде тілші болып істеді. 1994 жылы мақсат "Егемен Қазақстан" газетінің тілшісі.

Қазақ баспасөзінің қарашаңырағы – ежелгі басылым "Егемен Қазақстан" беттерінде әлеумет, экономика, құқық және жас ұрпақ тәрбиесі тақырыбындағы материалдарымен көрінуде. ҚР Жоғарғы Соты, Алматы қалалық Ішкі істер департаменті, Алматы қалалық соты, Қазақстан Журналистер одағының және де басқа салалар дипломдарымен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Елена Брусиловская

**Елена Брусиловская (1950.)**– тележурналист.. ҚазМУ-ді бітірген. 1978-85 жылдар аралығында  Қазақ радиосының "Соңғы жаңалықтар" редакциясының комментаторы, 1985-91 жылдары Қазақ радиосының қоғамдық- саяси бағдарламалар редакциясында саяси шолушы, бөлім меңгерушісі. 1991-92 жылдары "Казревью" (АПН-нің қазақ бөлімінің негізінде құрылған) Халықаралық ақпарат агенттігінде жетекші қызметкер, "ТАҢ" тәуелсіз телерадиокомпаниясы ақпарат бағдарламалар редакциясының бас редакторы.

1993-94 жылдары  "Панорама" ақпараттық-сараптама газетінің шеф-редакторы. 1995 жылы "Аргументы и факты Казахстан" газетінің саясат бөлімінің редакторы, бас редактордың орынбасары. 2000 жылы "Известия в Казахстане" газетінің бас редакторы. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының иегері.
## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бельга агенттігі

**Бельга агенттігі** (Agencc Belga -Agence Telegraphique Beige de Presse, SA: Agentschap Belga Belgisch Pers-telegra afagentschap, NV) – Бельгия ақпараттық агенттігі атауы .

Бельгияның күнделікті газеттерін шығаратын АҚ. Үкімет тарапынан абоненттік ақы түрінде жәрдем көрсетіледі. 1920 жылы негізі қаланды. Брюссельде ораналасқан. Күнделікгі Бельгия газеттерін жаздырып алушыларға, радио мен теледидарға, үкімет мекемелеріне, шетел ақпарат агенттіктеріне және коммерциялық фирмаларға ішкі және халықаралық ақпарат береді.

Шетел жаңалықтарын: АФП, Рейтер, ЮПИ, ДПА, ЭФЭ, ИТАР-ТАСС агенттіктерінен алады. Көптеген Еуропалық агенттіктермен ақпарат алмасу жөнінде шарт жасасқан. Француз және нидерланд тілдерінде күніне 60 мын сөз ақпарат таратады. Агенттік қызметкерлерінің жалпы саны (орталық аппараттағы және шеттегі қызметкерлерін қоса есептегенде) 109 адам.

Льежеде, Антверпенде, Шарлеруада, Генте мен Хасселтеде бөлімшелері бар. Шетелдік тілшілері жоқ, тек "қызу аймақтарда" өздерінің арнайы тілшілері бар. Еуропа альянсындағы баспасөз агенттігі ЕААП-қа мүше.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Гүлнұр Бүркітбаева

**Гүлнұр Бүркітбаева** (6. 6.1981 жылы, Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы) - тележурналист. .

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетін (2002), Қызылорда Гуманитарлық университетін бітірген (2004). 

## Қызметі

Еңбек жолын 2003 жылы "Құқықтық Қазақстан" газетінің Қызылорда облысы бойынша меншікті тілшілігінен бастап, 2004-2005 жылдары облыстық "Кімге Не?" газетінің тілшісі, бас редакторы, 2006-2007 жылдары "Қызылорда" қоғамдық телерадиокомпаниясының редакторы. Облыс және қала көрермендеріне танымал "Жедел жәрдем" проблемалық хабарының авторы және "Аптаның алты ауызы" ақпараттық-сараптамалық бағдарламасының авторы әрі жүргізушісі. 

2008 жылы республикалық "Рахат" телеарнасының Қызылорда облысы бойынша тілшісі.

## Марапаттары

Халықаралық "Шабыт" VI шығармашылық жастар фестивалінің лауреаты (2003), облыстық имандылық бәйгесінің (2005), республикалық "Қызыл Ай" қоғамының бәйгесінің жеңімпазы (2005), Қызылорда облысының "Ең жас журналисі" номинациясының (2009), "Қызылорда қаласына-190 жыл" мерекелік төсбелгісінің иегері (2009).
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Шәрипа Битаева

**Битаева Шәрипа (6.5. 1953. [[Түркістан облысы]], [[Жетісай]] қаласы)** — тележурналист.

ҚазМУ-ді бітірген (1973). Еңбек жолын Ақтау қаласындағы облыстық теледидарда редакторлықтан бастады. Ол жүргізген балаларға арналған "Жеткіншек" бағдарламасы, жастарға арналған "Жалын" бағдарламасы көрерменнің көзайымына айналды. "Құрбылар" телеальманахы осы өлкенің қыз-келіншектеріне арналса, "Денсаулық" бағдарламасы медицина саласын қамтыды.

1985-99 жылдары Қазақ теледидарының ғылыми көпшілік және оқулық бас редакциясында, "Таңшолпан" бағдарламасында редактор, аға редактор, телекомментатор, 1999-2000 жылдары «Гала-ТВ» студиясында "Тілашар" бағдарламасының жетекшісі, 2000-2002 жылдары "Өлке" баспасында коммерциялық директор, 2004 жылдан бастап Халықаралық «Түркі әлемі» және "Ауыл" студияларында редактор, продюсер болып қызмет істейді. Осы жылдар ішінде ата-аналарға арналған "Балауса", қолданбалы қазақ өнеріне арналған "Шебердің қолы ортақ", Жоғары сынып оқушыларына арналған интеллектуалдық телеойын бағдарламасы "Сиқырлы Қазан", отбасыға арналған "Шанырақ" жанұялық телевикторина республика жұртшылығының сүйікті бағдарламаларына айналды.

1997-98 жылдары екі тілде шығып тұрған "Жаңа заман келбеті"-"Люди нового поколения" атты бағдарламасы отандық кәсіпкерлер өмірінен сыр шертті. 1979 жыл]ы Павлодар қаласында өткен "Жолдас" IX Республикалық телефестивалінде "Байрон ән шырқайды" муз. бағдарламасы жүлделі орынға ие болды. Қазақстан журналистер одағының мүшесі.
## Дереккөздер


Санат:1953 жылы туғандар
Санат:Түркістан облысында туғандар
Санат:Қазақстан журналистері
Бүкілүнділік радио

**БүкілҮнділік радио** (All India Radio) — 1936 жылы бері қызмет істейді. .

38 тілде хабар таратады. Бүкілүнділік теледидар (Doordashan India," Television India). Негізі 1976 жылы каланған, бұған дейін Бүкілүнділік радионың кұрамында болған. 
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бельгия: баспасөз, радио, теледидары

**Бельгия: баспасөз, радио, теледидары** – 1968 жылы Бельгияда 50-ге жуық күнделікті газет, 53 апталық және айлық басылымдар шығып тұрды .

Француз және фламанд тілдерінде шығатын ең ірі газеттері: Бостандық және прогресс партиясының органдары "Суар" ("Le Soir", 1887), "Стандарт" ("De Standaard", 1915), "Хет латсте ньивс" ("Het Laatste Nieuws", 1888), "Дерньер эр" ("La Derniere Heure", 1906); Элеуметтік-христиан партиясының органы "Либр Бельжик" ("La-libre Belgique", 1884); Бельгия социалистік партиясының органдары "Фолкс-газет" ("Volksgazet", 1914), "Пепль" ("La Peuple", 1885); Бельгия компартиясының органдары "Драпо руж" ("Le Drapeau Rouge", француз тілінде, 1921); "Роде ван" ("Rode Vaan", фламанд тілінде, 1921) т.б. Бельгияда радиохабар 1924 жылы, телехабар 1953 жылы беріле бастады. Бұларға Ұлттық радиохабар және телевизия институты басшылық етеді.

1960 жылы оның жанынан қоғамдық екі мекеме француз және фламанд тілдерінде хабар тарату институттары құрылды. Радио және телевизия орталықтары Брюссельде ораналасқан. Бельгияда екі франкофондық және екі фламардиялық қоғамдық телебағдарлама бар. Жарнаманы пайдаланбайды. Оларда тәуелсіз теледидар жоқ, алайда көрермендер Люксембургтің коммерциялық станцияларын қабылдау мүмкіндігіне ие. Теледидары – Радио-Телевизъон Бельж де ла Коммюноте Кюлыпюрелъ Франсэз (Radio-Television Beige de la Communaute Franscaise) — бағдарламаларын француз тілінде жүргізеді, ал Белъгисе Радио эн Телевизи бағдарламаларын (Beglische Radio en Televisie BRT) нидерланд тілінде жүргізеді. Мемлекеттік қызмет аткарады.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Брэндинг

**Брэндинг**–маркетингтік коммуникация жүйесінің бөлігі.. Фирмалық стиль, фирманың атақ-абыройын қалыптастырумен және бәсекелестерінен өзгешелеу әдіс-тәсілдерін жасаумен айналысады.
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Балғын шақ (фильм)

**"Балғын шақ"** фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 4 бөлімді, қазақ тіліндегі фильм-концерті (1990).

Бұл Бүкілодақтық және мақсат конкурстардың иегері А.Жұбанов атындағы музыкалық мектеп-интернат оқушыларының өнерін көрсетуге арналған телетуынды. А.Жұбановтың, Құрманғазының, Баккаринидің, Шуберттің, Вивальдидің шығармалары орындалады. 

Концертке Е.Қабылбаев, Е.Мыңтаев, Р. Оразбаева, Ә.Ахмадиев, қолданында А.Ибраева, *Х.Оңалбаева*, *Д.Балақұмаров*, *Е.Қабылбаев*, *Е.Мыңтаев*, *А.Дүйсембаев* бар камералық ансамбль катысады. Оларды камералық оркестр мен қобызшылар тобы сүйемелдейді. Кадрларда: М.Шаханов, А.Жұбанов, О.Сүлейменов, В.Рознер көрінеді. Режиссері -  Ж.Қыстаубаев, операторлары - М.Жантуаров, С.Тәжімұратов. 

## Дереккөздер


Санат:Қазақтелефильм фильмдері
Санат:1990 жылғы фильм-концерттер
Санат:Ахмет Жұбанов
Бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істейтін әйелдердің халықаралық қоры

**Бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс істейтін әйелдердің халықаралық қоры** – ақпарат құралдарында кызмет ететін әйелдердің рөлін көтеруді өзіне міндет етіп қоюы. 

Егер журналист-әйелдер еркектермен бірдей қоғамдық мәні бар оқиғаларды жазуға мүмкіндік алмаса, онда ол баспасөзді тәуелсіз деп айтуға болмайды. Бұл қор оқулар, кездесулер мен семинарлар ұйымдастырады. 

Жыл сайын "Журналистика саласындағы ерлігі үшін" жүлдесі қауіпті жағдайда өзін көрсеткен журналистерге беріледі. Тоқсан сайын ақпарат бюллетенін және 1000-нан астам қаламгер әйелдердің мәліметтері жинақталған  анықтамалықты жыл сайын шығарады. Шығыс және  Орталық Еуропа, Ресей, Африка, Латын Америкасы мен АҚШ журналист-әйелдеріне арнап бағдарламалар ұйымдастырады. 

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат: Қорлар
Будандасқан жүйе

**Будандасқан жүйе**–қоссымды және оптика-талшықты желі байланысқан кабельді тележүйе..
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Әзидолла Есқалиев күй тартады

«Әзидолла Есқалиев күй тартады»  – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 2 бөлімді, қазақ-орыс тілдеріндегі фильм-концерті (1984 жыл). Фильм-концертте Қазақ мемлекеттік филармониясының домбырашысы Әзидолла Ескалиевтің концерттік топтамасы ұсынылады. Ол Құрманғазының, Дина Нұрпейісованың және өзінің күйлерін орындайды. Режиссері және операторы – А.Қарабалин.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат: Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Балдәурен телебағдарламасы

**"Балдәурен"  телебағдарламасы** – балалар әлемінің өз жұмбақтары мен қайталанбас қызықтары жайлы аудиторияға сыр шертетін бағдарлама.

Олар өзін қоршаған ортаның құпияларын да білуге құштар-ақ. Сондықтан болар бала қиялы ұшқыр. Міне, осындай күрделі де көкейкесті мәселелерді қамтып, балаларға танымдық бағыт-бағдар беру телебағдарламаның басты мақсаты. 
Хабарды балалардың (Актөбе) өздері жүргізіп, сюжеттерге мәтін жазады. Шығарылымы аптасына 1 рет. Ұзақтығы 20 мин. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Блиц-сұрау

**Блиц-сұрау** – белгілі бір тақырыптағы әртүрлі пікірлердің жинағы .
Кей телеарналарда бұл сөзді "бобслей" деп те атайды. Көбіне көп қоғамдағы бір құбылысқа немесе оқиғаға жұртшылық ойын білу мақсатында қолданылады. Бейнетаспаға жазылып алынған әркелкі пікірлер бейнематериалда жеделдетіп бірінен соң бірі беріледі. Осыларды ойната отырып сюжет жасаған журналист ұтпаса ұтылмасы анық.
## Дереккөздер
	

Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бенни Джек

**Бенни Джек** - (1894-1974 жылдары) комедиялық жанрдағы актер, өзінің апталық радио және телевизиялық бағдарламасымен көпшілікке танымал .

Эфирдегі уақытқа аса зор мән беретін үнемшілдігі әрі кадрдан тыс мәтінді әдейі баппен, жайлап оқитындығымен көрермендер ықыласына бөленді. Оның сөйлеген сөздерінде әзіл мен қалжыңға мол орын беріліп, әрі өзінің қартайған шағында да бір думаннан екіншісіне жеңіл өтіп отыратын қуақылығымен де көпшілік есінде калды.

Аудиториядағы өз күлкісі оны аудитория алдында айыпкер түрінде көрсетіп, ал сөйлеген шағында өз реакциясын тежейтін. Иллинойс штатының Уокеган (өзі туып-өскен) елді мекенін өзінің комедиялық қойылымдарында жиі еске алатын. Көпшілік алдына үнемі скрипкамен шығатын да, әрі "махаббат көктемінде" пьесасындаты нашар орындалатын, аяқталмаған үлгіні пайдаланатын. 1950 жылы жексенбілік кешкі радио-думан тыңдармандар арасында әйгілі болатын. Ал теледидарда 1960-65 жылдары апта сайын узбестен экранға шығып отырды (АҚШ).
 
## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Санат:Қалалар туралы фильмдер
Жолдасқали Әжіров

**Жолдасқали Әжіров** (10.05. 1937 жыл, Гурьев қаласы) – журналист..Гурьев Педагогика институтын (1967 жылы), Алматы Жоғары партия мектебін бітірген (1976 жылы)Гурьев облысытық телерадиохабарлары комитетінде редактор (1967-74 жылдары), облыстық партия комитетінде нұсқаушы, мәдениет қызметкерлері кәсіподағы облыс комитетінің төрағасы, облыстық кітап саудасы мекемесінің директоры болған. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат: Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Бенин-пресс агенттігі

**Бенин-пресс агенттігі** – (АБП) (Agente Benin-Presse АВР) Үкіметтік ақпарат агенттігі. 1973 жылы негізі қаланды. Котонда ораналасқан. 1961 жылы құрылган АБП Дагомей ақпарат агенттігі негізінде ашылды .

"Эузу" газетіне, радио және теледидарына саяси, экон. және спорттық ақпараттар (фотоақпараттан баска) береді, сонымен қатар "Бенин-Пресс энформасьон" апталық бюллетенін шығарады. АФП пен ИТАР-ТАСС, ТАНЮГ және АДН агенттіктерінің шетелдік ақпараттарын пайдаланады. Агенттік штатында: Бас директор, Котонда 9 тілшісі және шет аймақтардағы бөлімшелерінде 5 тілшісі, сонымен қатар техникалық және қызмет көрсетуші тобы бар. Шетелдерде меншікті тілшілері жоқ. Координациялық комитеттің Пулына еңбеген ақпарат агенттіктеріне мүше.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Хадиша Әлімқызы

**Хадиша Әлімқызы**  (1972 жылы Қызылорда қаласында туған) - тележурналист, продюсер..  

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетін бітірген (1994). Еңбек жолын Қызылорда облыстық телеарнада тілші қызметінен бастап, "Хабар" телеарнасының облыстағы меншікті тілшісі болған (1995-1998). Қазір "Хабар" агенттігінде продюсер болып қызмет жасайды. 

## Дереккөздер
  

Санат: Журналистика 
Санат: Тұлғалар
Блэк-аут

**Блэк-аут** – радиожарнаманың негізгі түрлерінің бірі; ұзактығы 2030 сек. қысқаша оқиға .
Жарнамалық идея көпшілігінде диалог түрінде өрбиді; композициялық нұсқалылық әзіл-сықақпен көмкеріледі. 
## Дереккөздер
	

Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қасым Әзімхан

**Қасым Әзімхан** (24.01.1952. Жамбыл облысы, Жуалы ауданы,  Қошқар ата ауылы) – журналист..ҚазМУ–ді бітірген (1983 жылы). Еңбек жолын 1967 жылы бастауыш сынып мұғалімдігінен бастап, Жуалы аудандық газетінде корректор, тілші, жауапты хатшы (1970–76 жылдары), "Лениншіл жас" газетінде корректор, тілші, бөлім бастығы, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары (1976-90, 1992-97 жылдары), "Егемен Қазақстан" газетінің аға тілшісі (1990-92 жылдары), "Заң газеті" және "Заң" журналының бас редакторы (1997–2002 жылдары). ҚР Журналистер одағы жүлдесінің иегері.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Блюз

**Блюз** – афроамерикандықтардың XIX ғасырда өмірге келген мұңды, элегиялық сарындағы лирикалық мелодия.
Джаз музыкасының ертедегі түрі.

Блюздің негізгі ерекшелігі - 12 тактілік құрылым және қайталанатын аккордтық прогрессия. Музыкада көбінесе гитара, гармоника және фортепиано қолданылады. Ән мәтіндері көбіне өмірдегі қиындықтар, сезім және әлеуметтік мәселелер туралы болады.

## Дереккөздер

Санат:Музыка жанрлары
Будем!журналы

**«Будем!»** – ай сайын шығатын халықаралық иллюстрациялық журнал. . 1997 жылдың қаңтарынан қыркүйегіне дейінгі аралықта 7 нөмірі  жарық көрген. Қазақстанға, ТМД елдеріне, Германия, Израильға, Чехияға тарайды. Құрылтайшысы - "Какаду" журналының редакциясы. Бас редакторы - Р.Гарипов. Таралымы - 80 мың дана. 

"Будем!" көпшілік оқырманға арналған басылым. Мақалалар жеңіл тілмен жазылып, ішімдіктің түрлері, шарап пен сыра, шарап ашыту, оларды ішу мәдениеті жайлы  тақырыптарды сөз етеді. Оның беттерінде кроссвордтар, тағам рецептері, ұтқыр әзіл-қалжыңдар басылады. Редакция түрлі конкурстар ұйымдастырып отырады.
## Дереккөздер


Санат:Қазақстан журналдары
Санат:Орыс тілді газеттер
Бұқаралық ақпарат құралдарындағы менеджер міндеті

**Бұқаралық ақпарат құралдарындағы менеджер міндеті** – редактор, редколлегия мүшелері, газет редакциясы мен телерадио арнаның бөлім бастығы, телерадио - бағдарламаларының басшысы - редакцияның кызметіне шеберлікпен басшылық жасап, оның жұмысын жүйелі жүргізуі. 

Сондықтан олар ұжымды басқарудың құралдары мен әдіс-тәсілдерін меңгерулері қажет. Менеджерге терең білім, газет пен радио және теледидар өндірісіндегі ұйымдастырушылық қабілет аса керекті. Менеджер нарықтағы нақты жағдайды дұрыс бағалай біліп, айқын шешімді дер кезінде қабылдайды.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бейне (телевизия)

**Бейне** – 20 ғасырдың 70-жылдарының соңы — 80 жылдарының бас кезі бүкіл дүниежүзінде жеке және ұжымдық пайдалануға арналған (бейнеклубтар) тұрмыстық бейнетехниканың жылдам таралу кезеңі болды. Бейне саласында бір жағынан жапондық аппаратура, екінші жағынан америкалық репертуар үстемдік етеді. Бейне шығармашылықтың салыстырмалы түрдегі дербес формасы және экран шығармаларын тарату. 

Мәдениетке тұрмыстық бейнеаппаратураның баса-көктеп кіруінің салдары ретінде аудиторияның экран шығармаларымен араласуының қағидаттың жана формасы пайда болды. 

Кино  фильмдердің немесе теледидар бағдарламаларының бейнелік нұсқалары болып табылатын және арнайы жүзеге асырылатын бейнежазбалар телехабарлар таратудан алынып тасталады. Тұтынушы қабылдануын өзі бақылауға қабілетті, кез келген сәтте тоқтатуға, одан әрі жалғастыруға, тездетуге, баяулатуға, қайталауға болатын дербес шығармамен істес болады. Бұл тұрғыдан алып қарағанда бейнефильмдер көру бәрінен де кітап оқуға жақынырақ. 

Бейне феномені бірегейленген кинематографиялық репертуармен салыстырғанда дыбыстық-бейнелік хабарлардын алуан түрлілігін бекітті. Уақыт өте келе бейне кітап құмарлық пен тұрмыстық фотографияны алмастыра отырып, әрбір адамның өміріндегі басты сәттерді (оқиғаларды) тіркеудің және әуысқойлық шығармашылықтың дамуындағы басты арналардың біріне айналуы мүмкін. Бейне ойындарды пайдаланудың кеңеюі де маңызды. 

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Телевидение
Санат:Техника

## Дереккөздер