open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ботакөз (фильм)

**«Ботакөз»** — толық метражды көркем фильм. 1957 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Сәбит Мұқановтың бір аттас романының желісі бойынша. Фильмде оқиғалар 1913-1917 жылдар аралығын қамтиды.

Жастайынан Ботакөздің өмірі қиындықтарға толы болды. Болыс басшысы шал Итбайдың дәмешілдігіне қарсы шығып, ол өзінің барлық туыстарымен қудалауға ұшырады. Туыстарынан қарғысқа ұшыраған Ботакөз ауылдан кетіп, тас қашайтын орынға жұмысқа кіреді. Ол жақта Ботакөз бақыт пен әділдік туралы армандайды, революциялық насихаттау таратты деп айыпталған өзінің сүйіктісі мұғалім Асқармен кездесуге үміттенеді.

Жылдар өтеді. Қазақстанда революциялық қозғалыстар толқыны ұлғаяды. Ботакөз революционерлер қатарына кіреді. Бұрын адамдарға мен әділдікке деген сенімін жоғалтқан Ботагөздің ағасы Амантай саяси жер аударылған Кузнецовтың ықпалымен революционерлер қатарына кіреді.

Қазақстанда Кеңес өкіметі орнатылды. Фильм кейіпкерлері - қызыл командир Амантай, комиссар Асқар және оның дос қызы Ботакөз қайта кездесті. Олар бірге контрреволюция қалдықтарымен күресін жалғастырды.

## Рөлдерде
*Ботакөз — Гүлфайрус Ысмайылова
*Амантай — Ыдырыс Ноғайбаев
*Григорий Кузнецов — Василий Макаров
*Асқар Досанов — Ерлік Дауылбаев
*Лиза — Нина Гребешкова
*Бүркітбай — Қасымхан Шанин
*Алексей Кулаков — Радий Афанасьев
*Итбай — Қанабек Байсейітов
*Кошкин — Павел Кайров
*Мадияр Бадыханов — Мүлік Сүртібаев
*Кенжетай — Асанәлі Әшімов

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері

Санат:1957 жылғы фильмдер
Санат:Қазақ тіліндегі фильмдер
Санат:Ефим Арон фильмдері
Жыпылықтайтын қапшық

[thumb|right|upright=2.0|[Солдатский чибис|Солдаттық чибистың жыпылықтайтын қапшығы]]
**Жыпылықтайтын қапшық** — көзді қорғауға немесе оны көрінбестен ылғалдауға мүмкіндік беретін кейбір жануарларда бар мөлдір немесе жартылай мөлдір үшінші ғасыр. Кейбір рептилиялар, құстар мен акулалардың толық жыпылықтайтын опасы бар. Кейбір сүтқоректілердің түйелер, мысықтар, ақ аюлар, итбалықтар мен түтіктістер сияқты сүтқоректілер толық жыпылықтайтын тесігі бар болса да, көздің бұрышындағы рудиментальды қалдықтар ғана бар.

Адамда жыпылықтайтын тесік рудименті жартылай жүнді бүктеу қалыптастырады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ҮКЭ-дегі мақала // Үлкен кеңес энциклопедия : [30 т. -да] / басты редактор А. М. Прохоров. — 3-ші изд. — М. : Кеңес энциклопедиясы, 1969—1978.

Санат:Көз
Алаш (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Алаш (ежелгі түрік сөзі — бауырластар, қандастар, туыстар) — көне заманда, түркі халықтары бөліне қоймаған қауым кезінде дүниеге келген ұғым.
* Алаша хан
* Алаш партиясы (1917—1920) Қазақстан.
* Алаш автономиясы — (1917—1920)

**Елді мекендер:** 
* Алаш – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл. 
* Алаш – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл.
Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)

**2020 жылғы Еуропа біріншілігінің іріктеу турнирі** 2019 жылы наурыз айынан қараша айына дейін созылды. Турнир финалдық кезеңге қатысатын 24 құраманы анықтайды. Іріктеуге 25 команда қатысып, 10 топқа бөлінеді. Әр топтан екі команда ЕУРО-2020 турниріне жолдама алады, қалған төрт құрама Еуропа Ұлттар Лигасында әр лигада озып шыққан құрамалар арасынан анықталады.

Турнир кестесінде **жуан әріппен** жазылған құрамалар финалдық турнирге жолдама алғандар. Ал плей-оффта сынға түсетіндер *курсивпен* терілген.
## А тобы

## В тобы

## С тобы

## Д тобы

## Е тобы

## Ғ тобы

## [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, G тобы)|G тобы]]

## [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, Н тобы)|Н тобы]]

## [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, І тобы)|І тобы]]

## [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, J тобы)|J тобы]]

## Плей-офф кезеңі
Бұл кезеңде 2018/19 жылғы Ұлттар лигасында өз тобында жеңімпаз атанған құрамалар бақ сынады. Әр лиганың жеңімпаздары өзара ғана кездесіп бір жолдама үшін тартысқа түсті. Егер топ жеңімпазы ЕУРО-2020 іріктеуі арқылы жолдама алып қойған болса, онда екінші орын алған құрамаға мүмкіндік берілді.
### А жолы

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Жартылай финал**

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Финал**

|}
### В жолы

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Жартылай финал**

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Финал**

|}
### С жолы

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Жартылай финал**

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Финал**

|}
### Д жолы

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Жартылай финал**

|-
| colspan="3" style="text-align:center; background:whitesmoke;" | **Финал**

|}

Санат:Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2019 жылғы футбол
УЕФА Суперкубогы 2008

**2008 жылғы УЕФА Суперкубогы** 29 тамыз күні Монакодағы "Луи ІІ" стадионында өтіп, 2008 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы англиялық "Манчестер Юнайтед" пен 2008 жылғы УЕФА Кубогының жеңімпазы Ресейдің "Зенит" клубы кездесті. "Зенит" 2:1 есебімен жеңіске жетті.
## Қатысушылар
*  Манчестер Юнайтед — УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы 2007/08
* Зенит — УЕФА Кубогының жеңімпазы 2007/08
## Матч
### Детальдар

## Сілтемелер
*  Есептеме 

Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойындары
Санат:Зенит ФК ойындары
Санат:2008 жылғы футбол
УЕФА Еуропа лигасы 2018/19, плей-офф

**[[УЕФА Еуропа лигасы 2018/19|2018-19 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының]]** плей-офф кезеңіне 32 команда қатысты. Топтық турнирде озып шыққан 24 клубқа УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық турнирінде үшінші орын алған сегіз клуб қосылды.
## 1/16 финал

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 1/8 финал

----

----

----

----

----

----

----

## 1/4 финал

----

----

----

## Жартылай финал

----

## Финал

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2018/19
Санат:2019 жылғы футбол
Лацио (футбол клубы)

**«Лацио»** () — Италияның Рим қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Қазіргі күнде Италия "А сериясында" ойнайды. Италияның екі дүркін чемпионы - 1974, 2000. Өз алаңындағы ойындарын Римдегі "Олимпико" стадионында өткізеді.

## Тарихы
left|thumb|250px|Лацио клубының негізі қаланғанын еске түсіретін ескерткіш тақта (Рим, Прати ауданы, Пьяцца делла Либерта алаңы)
Клуб 1900 жылы 9 қаңтарда Тибр өзенінің сол жағалауында *Societa Podistica Lazio* деген атаумен құрылды. 1907 жылдан бастап аймақтық жарыстарға, 1929 жылы Италия чемпионатына қатыса бастады.

Алғашқы табысына 1958 жылы қол жеткізді (Италия кубогы). 1974 жылы тұңғыш рет Италия чемпионы атанып, ол жетістігін 2000 жылы қайталады.

1998/99 жылғы маусым қорытындысында клуб УЕФА Кубок иелері кубогын ұтып алды да, осы турнирдің ең соңғы жеңімпазы атанды (осы маусымнан соң бұл турнир УЕФА Кубогымен біріктірілді).

Клуб сапында әр жылдары Деметрио Альбертини, Кристиан Вьери, Роберто ди Маттео, Хуан Себастьян Верон, Эрнан Креспо, Роберто Манчини, Алессандро Неста, Павел Недвед, Мирослав Клозе, Марсело Салас, Яп Стам секілді атақты футболшылар доп тепті.

## Жетістіктері

### Ұлттық
**Италия чемпионаты**

* **Чемпион (2):** 1973/74, 1999/00
* **2 орын (7):** 1912/13, 1913/14, 1922/23, 1936/37, 1994/95, 1998/99, 2022/23
* **3 орын (7):** 1955/56, 1956/57, 1972/73, 1995/96, 2000/01, 2006/07, 2014/15

**Италия кубогы**

* **Жеңімпаз (7):** 1957/58, 1997/98, 1999/2000, 2003/04, 2008/09, 2012/2013, 2018/19
* **Финалист (3):** 1960/1961, 2014/2015, 2016/2017

**Суперкубок**

* **Жеңімпаз (5):** 1998, 2000, 2009, 2017, 2019
* **Финалист (3):** 2004, 2013, 2015

**Б сериясы:**

* **Чемпион (1):** 1968/69
* **2 орын (1):** 1982/83

### Еурокубоктер
**[[УЕФА Кубок иелері кубогы|Кубок иелері кубогы]]**

* **Жеңімпаз** (**1**): 1998/1999

**Суперкубок**

* **Жеңімпаз** (**1**): 1999

**УЕФА кубогы**

* **Финалист** (**1**): 1997/1998

## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:1900 жылы құрылған футбол клубтары
Санат:Лацио ФК
Санат:Италия футбол клубтары
УЕФА Суперкубогы 2009

**УЕФА Суперкубогы 2009** (ағыл. *2009 UEFA Super Cup*) — УЕФА Суперкубогының 34-ші жарысы. 28 тамыз күні Монакодағы "Луи ІІ" стадионында 2009 жылғы УЕФА чемпиондар лигасының жеңімпазы  "Барселона" мен 2009 жылғы УЕФА Кубогының соңғы жеңімпазы  "Шахтер" (Донецк) клубтары кездесіп, "Барселона" 1:0 есебімен жеңіске жетті.
## Қатысушылар
* "Барселона" — УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы 2008/09
* "Шахтер" (Донецк) — УЕФА Кубогының жеңімпазы 2008/09

## Матч
### Детальдар

## Сілтемелер
*Матч протоколы

Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:2009 жылғы футбол
Санат:Барселона ФК ойындары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойындары
Шоқан Уәлиханов (фильм)

**«Шоқан Уәлиханов»** — толық метражды көркем фильм. 1957 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы мен Ленфильм шығарған.

## Сюжеті
Фильмде қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммед Қанафия, 1835 —1865) өмірі туралы баяндалады. 

Фильм Шоқанның 1858-1859 жылдары атақты Қашқарияға жасаған сапарынан бастау алады. Бұған дейін ешбір саяхатшы аяқ баспаған мекенге Шоқан аса қиын жағдайда өзіне қауіп төндіре отырып жол жүреді. Онда ол Қашқар халқының тарихы мен этнографиясын, мәдениетін қағаз беттеріне түсіреді.

## Рөлдерде
*Шоқан Уәлиханов — Нұрмұхан Жантөрин
*Николай Чернышевский — Геннадий Карнович-Валуа
*Федор Достоевский — Владимир Честноков
*Петр Семенов-Тян-Шанский — Олег Лебедев
*Құжық — Кәмәси Өмірзақов
*Шыңғыс — Қалибек Қуанышбаев
*Айша — Шайза Ахметова
*Баймағамбет — Шахан Мусин
*Сыдық — Құрманбек Жандарбеков
*Омар — Әбен Мұхамедияров
*Нәрмағанбет — Ахмет Шәмиев
*Манасшы — Шәмші Түменбаев
*Гутковский — Геннадий Мичурин
*Черняев — Петр Чернов
*Капитан — Константин Барташевич

## Дереккөздер

Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:КСРО драма фильмдері
Біз Жетісуданбыз

**«Біз Жетісуданбыз»** — толық метражды көркем фильм. 1958 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Сюжет негізі революцияға әртүрлі жолдармен келген үш солдаттың новеллаларынан құрылған. 

Жетісуда контрреволюция казактарының қалдықтары жиналған күндері соғыстан үш дос - қазақ Нартай, орыс большевигі Павел және ұйғыр Әзім қайтып келеді. Казактар патрулімен қоршалған Верный жанында үш достың жолы тарады.

Көмірленген туған ауыл қирандылары Нартайдың жолына кедергі болды. Туған Жетісу Әзімді аштық пен кедейшілікпен қарсы алды. Большевик Павел астыртынға кеткен жолдастарына контрреволюцияға қарсы байқуатты қару - Ленинның "Жер, бейбітшілік пен бостандық туралы" декретін алып келді. Соғыста большевиктар мен контрреволюционерлердің басты үміті ақ казактарға қосылмаған казак полкы болды. Полктың большевиктер жағына өтуі Кеңес өкіметінің жеңісіне алып келді. Қарулы көтеріліс күндері үш достың жолдары қайта түйісті.

## Рөлдерде
*Павел Зернов — Геннадий Карнович-Валуа
*Нартай — Кененбай Қожабеков
*Әзім — Ахмет Шәмиев
*Александр Козырь — Виктор Ахромеев
*Ораз — Мұхтар Бақтыгереев
*Ростовцев — Алексей Глазырин
*Сарымолда — Құрманбек Жандарбеков
*Досов — Нұрмұхан Жантөрин
*Генерал — Николай Михайлов
*Қарабай — Рахметолда Сәлменов

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Алыстағы тауларда

**«Алыстағы тауларда»** — толық метражды көркем фильм. 1959 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы мен Қырғызфильм шығарған.

## Сюжеті
Фильм Қырғызстанда Кеңес өкіметінің орнатылуы туралы.

## Рөлдерде
*Сарығұл — Мұратбек Рысқұлов
*Зиягүл — Жамал Сейдахметова
*Құлтемір — Мұхтар Бақтыгереев
*Назарқұл — Асанбек Өмірәлиев
*Әбіл — Шәмші Түменбаев
*Сыңар құлақ — Кемел Албанов

## Дереккөздер
Санат:КСРО фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қырғызфильм фильмдері
Теңіз дауылында

**«Теңіз дауылында»** — толық метражды көркем фильм. 1958 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Каспий теңізі жағасындағы бір балық комбинатында капитан Ермак, оның әйелі, жас штурман Панна мен оның қызы Томкадан құрылған қарапайым еңбек жанұясы жұмыс істеп, өмір сүреді. Жанұяның өмірі алғашқыда кәдімгі қалыптасқан кертартпа тәртіп болып көрінеді, алайда оның ішінде шиеленісті ізденістерге, жанкешті қылықтарға орын бар.

"Шквал" балық аулау сейнеріне ихтиолог Тоня Тихонова және балық комбинатының бас инженері Рязанов жол тартады. Тоня Рязановты ұнатады, бұл махаббат оны толғандырады. Рязановқа Ермактың әйелі Паннада құштар. "Шквал" Крутая теңіз кірмесіне жол тартады. Ол жақта олар жақсы балық түсіміне үміттенеді. Рязанов Паннамен бірге планктон құрамын тексеру үшін айлаққа барады. Балықшылар асығады - дауыл күтілуде. Жолда дауылға түсіп қалған "Шквал"-дың қозғалтқышы істен шығады. Ермак командасына "Тонкорус" сейнеріне көшуге бұйрық беріп, өзі "Шквал" сейнерінде қалады.

## Рөлдерде
*Ермак — Николай Ангаров
*Панна — Мария Кремнева
*Рязанов — Юрий Прокопович
*Әлібек — Қапан Бадыров
*Паннаның анасы — Мария Брандт
*Рабиға — Хадиша Бөкеева
*Поздняков — Павел Кайров
*Балықшы әйел — Сәбира Майқанова
*Томка — Наталья Мирошниченко

## Дереккөздер
Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
УЕФА Суперкубогы 2010

**УЕФА Суперкубогы 2010** — УЕФА Суперкубогының 35-ші маусымы. 27 тамыз күні Монакодағы Луи ІІ стадионында 2010 жылғы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы "Интернационале" мен УЕФА Еуропа Лигасының 2010 жылғы жеңімпазы "Атлетико Мадрид" кездесіп, мадридтік клуб 2:0 есебімен жеңіске жетті. 
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Матчтың протоколы

Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:2010 жылғы футбол
Санат:Интернационале ФК ойындары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойындары
УЕФА Суперкубогы 2019

**2019 жылғы УЕФА Суперкубогы** () — 2019 жылғы 14 тамыз күні Ыстанбұлдағы "Водафон Парк" стадионында өткен аталмыш турнирдің 44-жарысы. Онда 2019 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасы "Ливерпуль" мен УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы "Челси" (Лондон) өзара кездесіп, негізгі және қосымша уақыт 2:2 есебімен тең аяқталды да, "Ливерпуль" пенальтилер сериясында 5:4 есебімен жеңіске жетті. Сондай-ақ, ағылшын клубтары өзара ойнаған тұңғыш матч.
## Стадион
Матчты өткізуге Астанадағы "Астана Арена" да үміткер болды, алайда ұсыныстары қабылданбады. 2017 жылғы 20 қыркүйек күні УЕФА комитеті Ыстанбұлдағы "Водафон Парк" стадионында өтетітін мәлімдеді. Осылайша УЕФА Суперкубогы тұңғыш рет Түркияда ойналатын болды.

Бұл стадион бұрынғы "Иненю" стадионының орнына салынды. 2016 жылы 10 сәуірде пайдалануға берілді. "Бешикташ" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

Сыйымдылығы — 43 500 адам.

## Қатысушылары

*  "**[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]**" — 2018/19 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы. Бұған дейін 1977, 1978, 1984, 2001, 2005 жылдары УЕФА Суперкубогында ойнаған.
*  "**[[Челси (футбол клубы)|Челси]]**" — 2018/19 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы. Бұған дейін 1998, 2012, 2013 жылдары УЕФА Суперкубогында ойнаған.

## Матч

### Егжей-тегжейі

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:УЕФА Суперкубогы
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:Челси ФК ойындары
Санат:Ливерпуль ФК ойындары
Либертадорес кубогы 2017

**Либертадорес кубогы 2017** — Либертадорес кубогының 58-ші маусымы. 23 қаңтар - 29 қараша күнде өткізіліп, Бразилияның "Гремио" клубы үшінші рет жеңімпаз атанды.
## Бірінші іріктеу кезеңі

|}
## Екінші іріктеу кезеңі

|}
## Үшінші іріктеу кезеңі

|}

## Топтық турнир

### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### 8 топ

## Плей-офф
### 1/8 финал

### 1/4 финал

|}

### 1/2 финал

|}
### Финал

**Бірінші матч**

----
**Қарымта матч**

Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2017 жылғы футбол
Холируд аббаттығы

thumb|right|250px|Аббаттықтың қирандылары
thumb|right|250px|Аббаттықтың қирандылары

**Холируд аббаттығы** () - Эдингбургтегі августин орденінің аббаттығы.

Аббаттықты 1128 жылы Шотландия патшасы Дәуіт I салдырған. Атауы ағылшын-шотландық Haly Ruid («Қасиетті крест») бұрмаланған. Аббаттықтың бірінші бастығы - королдің рухани ұстазы Альвин болды (1150 жылға дейін). Соңғы, 29-католик аббаты Роберт болды, ол оны 1559 жылы протестантқа айналдырды. 1686 жылы Яков II осында иезуит колледжін құрды, ал аббаттық қайтадан Түйетікен орденінің рим-католиктік аббаттығына айналды.

XV ғасырдан бастап аббаттық тәж кигізу жорасы (1437 жылы Шотландық Яков II-ден 1633 жылы Карл I-ге дейін), сондай-ақ патшалық отбасының адамдарының үйлену тойларында белсенді қолданылды. Мысалы, 1503 жылы 8 тамызда аббаттықта Шотландық Яков IV мен Маргарита, «Түйетікен мен Раушанның» тойы өтті, ал 1590 жылы 17 мамырда Даттық Анна Шотландия патшайымы болып тағайындалды. Сондай-ақ мұнда шотланд патшалық отбасының кейбір мүшелері жерленген.

Кейінірек, XVII ғасырдың соңына дейін аббаттық приход шіркеуі ретінде қолданылды. XVIII ғасырда басты ғимараттың төбесі құлады, ал қазіргі уақытта аббаттық қалпына келтірілген қиранды: жабық аркаданың қалдықтары, ас үй, шіркеу мен кейбір монастырлы ғимараттардың тірегі.

Батыста Холируд сарайы қирандымен жалғасады. Кешен Эдинбургның басты туристік көрнекті орындарының бірі болып табылады.

Санат:Аббаттықтар
Санат:Шотландия аббаттықтары
Санат:Эдинбургтің көрікті жерлері
Санат:Ұлыбритания қирандылары
АФК Чемпиондар Лигасы 2017

**АФК Чемпиондар Лигасы 2017** — Азиядағы басты клубтық турнирдің 36-шы маусымы. Жапонияның "Урава Ред Даймондс" клубы жеңімпаз атанды.
## Іріктеу турнирлері
### Шығыс Азия

#### 1 раунд

#### 2 раунд
}
|}

#### Шығыс Азия

|}

### Ширек финал
#### Батыс Азия

|}
#### Шығыс Азия

|}
### 1/2 финал

|}
## Финал

**Бірінші матч**

**Қарымта матч**

|}
|}
|}
|}
|}
|}
|}

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасы
Санат:2017 жылғы футбол
Дженни Герхардт

**Дженни Герхардт** – америкалық жазушы Теодор Драйзердің екінші романы. 1911 жылы алғаш жарыққа шықты.

## Тарихы
Теодор Драйзер бұл романды жазуды 1901 жылдан бастап қолға алды. Сюжеттің басты желісінде оның әпкесі Мэридің өмірінен алынған оқиғалар сипатталады.

## Оқиға желісі
Басты кейіпкер, Огайо штатының Колумбус қаласында кедей отбасынан шыққан Дженни Герхардтты ауқатты әрі беделді кісі, сенатор Брэндер ұнатып қалады. Ол Дженниге үйленбекші болады, әрі оның кедей ата-анасына қол ұшын созғысы келеді. Дегенмен уақыт өте келе, тағдырдың тауқыметімен Брэндер аурудан қайтыс болады. Ал сенатордан жүкті болып қалған Дженнидің ақымақтығын қоршаған адамдар мен әкесі кінәлайды.

Дженни баласын өмірге әкелгеннен соң Кливленд қаласына көшіп, бай отбасының күтушісі ретінде жұмысқа орналасады. Жақын арада ол ірі өнеркәсіп иесінің баласы , Лестер Кейнмен танысады. Екеуі бір-біріне ғашық болып қалады бірақ Лестердің Дженниге үйленгісі келмейді. Олар бірге Чикаго қаласына көшіп салтанатты үйде өмір сүреді. Өте келе, халық Дженнидің бұрыңғы өмірі және олардың үйленбегендігі жайлы құпияны біледі. Лестердің әкесі қайтыс болардың алдында мүлкін мұраға қалдырар кезде Лестер оған тек Дженнимен айырылысқанда ғана ие болатынын айтады.

Лестер ешқандай шешім қабылдай алмай, ұзақ уақыт бойы ойланып жүргенде оның ағасы Роберт Дженниге әкесінің өсиеті туралы хабар жолдайды. Бұл жағдайдан соң, Дженни өз бақытын Лестердің жолында құрбан етуге бел буып, Лестерді айырылысуға көндіреді. Араға уақыт салып, Лестер өзімен бірдей дәрежеге ие бұрынғы танысы Летти Джеральдқа үйленеді.

Кейінірек Дженнидың сенатор Брэндерден туылған қызы аурудан көз жұмып, Дженниге үлкен қайғы алып келеді. Жылдар өткен соң Лестер төсек тартып, жатып қалады. Бұл уақытта оның әйелі шетелде жүргендіктен ол Дженниді жанына келуін сұрайды. Дженни күні-түні оның қасында болып, күтіп-баптайды. Лестер енді ғана Дженниге өз сезімін білдіреді. Бірнеше күннен соң Лестер қаза табады. Ал Дженни оның жерлеу рәсіміне жасырын түрде қатысады.

## Экранизация
* Режиссеры Мэрион Геринг "Дженни Герхардт" фильмі 1933 жылы 9 маусымда жарық көрді.

Санат:Теодор Драйзер романдары
КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2016/17

**КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2016/17** — КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының 9-шы, ал жалпы тарихтағы 54-ші турнирі.Мексиканың "Пачука" клубы бесінші рет жеңімпаз атанды.
## Топтық турнир
### А тобы

### B тобы

### С тобы

### D тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

## Плей-офф

### Шриек финал

### Жартылай финал

## Финал
**1 матч****2 матч**

Санат:КОНКАКАФ чемпиондары кубогы
Санат:2016 жылғы футбол
Санат:2017 жылғы футбол
Ошақты (айрық)

**Елді мекендер:**

* Ошақты – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
* Ошақты – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Ошақты – ру.
Тоған (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Тоған – теңіз суынан жағалау бел-белестерімен мүлдем оқшауланып қалған немесе онымен енсіз бұғаздар арқылы ғана байланысты мейілінше саяз табиғи су алабы.

**Елді мекендер:**

* Тоған – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл.
* Тоған – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл.
АФК Чемпиондар Лигасының финалы 2017

**[[АФК Чемпиондар Лигасы 2017|2017 жылғы АФК Чемпиондар Лигасының]] финалдық ойыны** 18 және 25 қараша күндері Сауд Арабиясының "Әл-Хилал" (Эр-Рияд) клубы мен Жапонияның "Урава Ред Даймондс" командаларының арасында өтіп, екі кездесу қорытындысында жапониялықтар 2:1 есебімен (1:1 және 1:0) жеңіске жетті. 

Бұл "Урава ред Даймондс" клубының бесінші рет жеңімпаз атануы. Осы жеңіс оларға 2017 жылғы Клубтар арасындағы әлем чемпионатына жолдама әперді.

## Матч

### Бірінші матч

### Қарымта матч

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* , the-AFC.com
* AFC Champions League 2017, stats.the-AFC.com

Санат:АФК чемпиондар лигасы элитасының финалдары
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:Урава Ред Даймондс ФК ойындары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойындары
КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының финалы 2017

**КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының финалы 2017** — КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының 2016/17 жылғы маусымының финалдық ойыны. 18 және 26 сәуір күндері Мексиканың қос клубы УАНЛ Тигрес пен Пачука клубтары кездесіп, екі ойын қорытындысы 2:1 есебімен "Пачука" пайдасына шешілді (1:1, 1:0).

"Пачука клубы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы ретінде 2017 жылғы клубтар арасындағы әлем чемпионатына жолдама алды.

## Матч

### Бірінші матч

}
|
|}

### Екінші матч

}
|
|}

## Сілтемелер

* CONCACAF Champions League , CONCACAF.com

Санат:КОНКАКАФ чемпиондары кубогының финалдары
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:Пачука ФК ойындары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойындары
Минимализм (дизайн)

нобай|195x195 нүкте|Минимализм
**Минимализм** (ағылшын. *minimalism*, лат. *minimus* - ең азы, ең кішісі) — композицияның қарапайымдылығын, нақтылығы мен бірізділігін суреттейтін дизайндағы стиль түрі. Шығармашылықта қалыптасқан әдістер мен шығармашылық материалдарды қолданғаннан гөрі, минималисттер қарапайым геометриялық пішіні бар, байсалды түстегі(қара, сұры) материалдарды аз мөлшерде қолданғанды жөн көреді. Минимализмнің тамыры конструктивизм мен функционализмде жатыр.

## Интерьер дизайнындағы минимализм
Кеңістікті тек қана қажетты бұйымдармен модельдеу қазіргі заманғы минимализм стиліндегі интерьердің басты идеясына айналған. Маңызды критерийдің бірі кеңістікті сауаттылықпен жобалау. Бөлменің ішінде байсалды түстер басым болуы қажет, бос кеңістіктің де көп болғаны абзал. Үлкен терзелер бөлмені күн сәулесімен толықтырғанда, бөлме интерьері құдды бір сыртқы ортаның бөлігіне айналғандай сезім тудырады. 

### Басты белгілері
* Кеңістіктің бос болуы: жиһаз бен бұйымдар барынша аз
* Бірнеше деңгейлік жарықтандыру
* Түс палитрасы ашық, ақ түстер басым. Көбіне қара және сұры түстер контрастында беріледі.Кейде табиғи ағаш, металл немесе әйнек текстурасымен толықтырылады
* Қарапайым пішіндер мен кесінділер, терезе мен жарда аксессуарлар жоқтың қасы
* Декор мен ою-өрнек жоқ

## Веб-дизайндегі минимализм
Қарапайым және түсінікті интерфейс, стильдер әр-алуандығы аздығы (градиент, көлеңке)  басты көрсеткіштің бірі. Негізгі ереже - үш түстен артық түс қолданбау. Бұндай бағыт сайттар дизайны мен сурет дизайнында қолданыс табады.

## Сән әлеміндегі минимализм
Сән әлеміндегі минимализмнің басты ұраны - артықшылықтың болммауы. Алғаш рет бұл бағытты әлем подиумына скандинавтық, ағылшындық және бельгиялық дизайнерлер шығарған.

### Басты қағидалар
* Әшекей-бұйым мен жануар терісінің аз болуы
* Монохромды не байсалды түстер қоладнысы. Көбіне екі қарапайым түс қолданлады.
* Қарапайым пішіндер, нақты кейіптер мен көзге көрінетін түймелер мен ілмектердін болмауы

## Минимализм өкілдері
* Дитер Рамс
* Наото Фукасава
* Петер Цумтор
* Клаудио Сильвестрин
* Джонатан Айв
* Richy

Санат:Дизайн
Үшеуге арналған той

**«Үшеуге арналған той»** — толық метражды көркем фильм. 2015 ж. Skinny Man Production киностудиясы шығарған.

## Сюжеті
Романтикалық комедия Мәскеуде тұрып, "жұмыс істейтін" дарынды алаяқ Азамат пен оның досы кәсіпкер Тимур, сондай-ақ Әлия атты сұлу қыз жайлы. Ол қыз өзінің сүйіктісіне тұрмысқа шықпақ болады. Жігіттердің біреуінің тойы болатын күні жақындауда, бірақ күтпеген жағдайларға байланысты үйлену тойы болмай қалуы мүмкін.

## Рөлдерде
*Тимур — Нұртас Адамбаев
*Азамат — Дәурен Айдарқұлов
*Әлия — Аружан Жәзілбекова
*Кира — Дарья Александрова

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан кинокомедиялары
Ертістің жабайы жағасында

**«Ертістің жабайы жағасында»** — толық метражды көркем фильм. 1959 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Өнеркәсіп объектілерін тезірек электр қуатымен жабдықтау үшін құрылыстың аяқтау мерзімін жеделдетуге ұмтылған Ертіс ГЭС құрылысшыларының еңбектегі ерлігі мен өмірі туралы. Бұл мақсаттың шешіміне фильм кейіпкерлері әртүрлі жолдармен барады.

Құрылыс басшысы Оралов, қызулана және өзін-өзі ұмытуынша ісіне адал адам, тәуекелге, жұмылаға және әбігершілікке барады; бас инженер Ұлы Отан соғысының ардагері Вакулин — қатаң ғылыми ойдың адамы, технологиялық процестің артықшылығын қайраттанып қорғауда; құрылыс парторгы Мұратов жеңістің басты шарты адамның шығармашылық бастамаларын арттыру деп санайды. Бірақ құрылысшылар өмірінде өкінішті қателіктерде, құрылысшылар арасында жала жабуға дайын, еңбек пен қоғамға тұтынушы көзімен қарайтын адамдарда кездеседі.

## Рөлдерде
*Оралов — Қанабек Байсейітов
*Жаңай Оралов — Асанәлі Әшімов
*Әлжанов — Нұрмұхан Жантөрин
*Григорий — Николай Ключнев
*Лаврова — Эмма Цесарская
*Тайка — Лидия Мартюшова
*Вакулин — Леонид Пирогов
*Мұратова — Хадиша Бөкеева
*Мұратов — Шахан Мусин

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Ақбай

* Ақбай – Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл.
* Ақбай – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл.
УАНЛ Тигрес

**УАНЛ Тигрес** — Мексиканың Монтеррей қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1960 жылы құрылған. Толық атауы — (исп. *Universidad Autónoma de Nuevo León*) «Универсидад Аутонома де Нуэво-Леон». 

1974 жылы тұңғыш рет Мексика чемпионатының жоғары лигасында ойнады. 1976, 77 жылдары штаттар арасындағы турнирде топ жарды да, сонымен бірге Мексика чемпионы атанды. 

2017 жылы КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының финалына шығып, тағы бір мексикалық клуб "Пачукадан" ұтылып қалды.

Өз алаңындағы ойындарын "Университарио" стадионында өткізеді.

## Жетістіктері

* Мексика чемпионы (**6**): 1977/78, 1981/82, Ап. 2011, Ап. 2015, Ап. 2016, Ап. 2017
* Вице-чемпион (**4**): 1979/80, қыс. 2001, Ап. 2003, Ап. 2014
* Либертадорес кубогының финалисі (**1**): 2015
* КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының финалисі: 2015/16
* Мексика кубогы (**3**): 1975/76, 1995/96, Клаусура 2014
* ІІ дивизион жеңімпазы (**2**): Жаз 1996, Қыс 1997
* Солт. Америка суперлигасы (**1**): 2009

## Атақты ойыншылары

* *Бұл бөлімді уикилендіру керек*

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Жанкүйерлер сайты
Санат:УАНЛ Тигрес ФК
Санат:Мексика футбол клубтары
Санат:1960 жылы құрылған футбол клубтары
Бір түні

**«Бір түні»** — толық метражды көркем фильм. 1959 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Адамдардың қарым-қатынасындағы тазалық, адалдық, шынайы махаббат, тың игерушілердің өмірі мен еңбегі туралы фильм.

Күндіз де, түнде де, шыжыған аптаптада, сұрапыл боранда да, күзгі аласапыранда да тың жерлердің жүргізушілері өз машиналарын жүргізуде. Бір күні астықпен жүктелген жүк көліктерінің колоннасы боранға түсті. Кездейсоқ колонна арасында Жолтай мен оның әйелі Тана баласымен отырған "Победа" жеңіл көлігі пайда болды. Бұл жерде Кемел мен оның бұрынғы әйелі Тана кездесті. Адамдар мен астықты құтқару кезінде Кемел басқа ержүректермен облыс орталығына барды. Тана Жолтайды олармен бірге баруға мәжбүрлейді. Жолда Жолтай ауру болып болғансыды. Жүргізушілер қайта оралуға мәжбүр болды. Колоннадағы адамдар қарлы апатпен күресуде. Оларды іздеуде, олар туралы ойлауда. Күн, жер бетін қаптаған бұлттардан әрең төнгенде, ақ жапқышқа қапталған көліктерге жарық түсіргенде, оларға көршілес ауыл тұрғындары келді. Көп ұзамай машиналар әрі қарай жылжыды. Ақыры бұл үрейлі түнде бітті. Адамдар табиғат күшімен ғана емес, бір-бірінің махаббат, адалдық пен сезім күштерімен сынасты. Жолтай - осы мейірімді мен батыл адамдардың арасында кездейсоқ жолдас болып шықты. Жол бойында осыны түсінген Тана қайта Кемелді сүе бастады.

## Рөлдерде
*Кемел Кәрімбаев — Кененбай Қожабеков
*Қайрат — Мұхтар Бақтыгереев
*Жолтай Демесінов — Нұрмұхан Жантөрин
*Савельев — Иван Жеваго
*Иван Афонин — Анатолий Игнатьев
*Жүргізуші — Ыдырыс Ноғайбаев
*Тана — Гүлфайрус Ысмайылова
*Сергей Иванович — Алексей Добронравов
*Әбіл Жақанов — Қапан Бадыров
*Жарас ата — Қалибек Қуанышбаев
*Гуляенко — Александр Хвыля
*Баукенов — Шахан Мусин
*Коптев — Валентин Брылеев

## Дереккөздер
Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Өмір жолында

**«Өмір жолында»** — толық метражды көркем фильм. 1959 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Поезд Мәскеуге жылжуда. Бір вагонда жиынға бара жатқан теміржолшылармен бірге Кеңестік Қазақстан туралы болашақ романы үшін ақпарат жинап жүрген қытай жазушысы жолда. Ол өз мұрағатында ескі газетті байқайды.

Газетте үздік Түрксібтің екпінді құрылысшыларының суреттері жарияланған. Олар вагон бойынша жазушының көршілері - бұрынғы құрылысшылар, қазіргі мемлекеттік қайраткерлер, теміржол басшылары болып шығады. Жазушының өтініші бойынша солардың бірі Оспан өзінің өмірі мен махаббаты туралы қайғылы оқиға айтып береді. Көрермендер алдында Түрксіб құрылысына қатынасты, Оспан, Хадиша, Борис, Кәрім, Игнатов пен Сәрсеннің қатысуымен, олардың байлар мен ақ гвардияшыларға қарсы күресі, Оспанның сүйікті әйелі - Хадишаның өлімі туралы оқиғалар өрбиді. Осы қиын күресте бұрынғы батырақ Оспан өсіп, шынығып, Социалистік Еңбек Ері, КСРО Жоғарғы Кеңес депутаты, теміржол транспортының бас маманының бірі болып атанады. Жазушы Оспанға әңгімесі үшін алғыс айтып, сол әңгіменің ішінде өз романы үшін керек ақпарат табады.

## Рөлдерде
*Оспан — Ыдырыс Ноғайбаев
*Хадиша — Зәмзәгүл Шәріпова
*Борис — Петр Филиппов
*Игнатов — Виктор Ахромеев
*Хәкім — Сейфолла Телғараев

## Дереккөздер
Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Тыныштық

**«Тыныштық»** — толық метражды көркем фильм. 1960 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Адами кішіпейілділік пен бауырмалдық туралы, екі адам бір-бірін тауып, өз өмірлерін қосқаны туралы фильм.

Бір күні даладағы кішкентай "Тыныштық" теміржол станциясында тоқтауға мәжбүр болған жолаушылар пойызынан жас әйел баласымен түседі. Оны ешкім қарсы алмайды. Станция басшысы Оспанов келушіде бақытсыздықты аңғарып, оны өз пәтеріне орналастырып, көмек көрсетеді. Ольга бірте-бірте станцияның іш пыстырарлық өміріне, адамдарына үйреніседі.

Бала аурудан жазылады. Бұған қарамастан Ольга ауылдан кетпей, кешкі мектепке мұғалім болып орналасады. Ол жақта ол Сафоновты кездестіріп, өз бақытын онымен бірге құруды шешеді.

## Рөлдерде
*Хәкім Оспанов — Қанабек Байсейітов
*Ольга Петровна — Раиса Куркина
*Сергей Сафонов — Александр Карпов
*Нартай — Мұхтар Бақтыгереев
*Шәлімова — Лаура Шалабаева
*Қарт қараушы — Серке Қожамқұлов
*Жас қараушы — Артур Нищенкин
*Нұрғали — Шахан Мусин
*Ғайни — Қаншайым Өтепова
*Головин — Павел Шпрингфельд

## Дереккөздер
Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Рудольф Марлот

Герман Вильгельм Рудольф Марлот (28 желтоқсан, Люббен, Бранденбург, Германия Одағы - 15 мамыр 1931, Каледон, Оңтүстік Африка Одағы) - неміс және оңтүстік африкалық ботаник , химик және фармацевт. Ғылым докторы.

## Өмірбаяны
1873 жылдан бастап 1876 жылға дейін Люббендегі фармацевтикалық өнімдерді зерттеді. Германия мен Швейцарияда фармацевт көмекшісі болып жұмыс істеген соң Берлин университетінде оқыды. 1883 жылы докторлық диссертациясын қорғады.
Достарының бірі Марлотқа 1883 жылдың соңына келген Кейптаун қаласында өз фармациясын сатып алуға ақша ұсынды. Кейінірек ол Германияға оралып, аналитикалық химия мамандығы бойынша оқып, практикаға рұқсат берді. Стелленбос қаласында Марлот аналитикалық химия және фармацевтикалық зерттеулер зертханасын ашты, ол өз кезегінде жануарлардың барлық өсімдік құбылыстарын мұқият зерттеген, ол тәжірибелі фотограф және тәжірибелі альпинсте болды. Сол жерде, Стелленбошта, ботаника бойынша лекция оқу кезінде Марлот  Г. C. Нельмен кездесті.
Ол Wentzel-Schleswig фармацевтикалық компаниясында жұмыс істеді. Уақыт өте келе Кейптаунда өз бизнесін ашты. 1885-1886 жылдары Солтүстік Каспий мен Оңтүстік-Батыс Африкаға бірнеше сапарлар жасады.
1888 жылы Виктория колледжінің химия факультетінде дәріс оқыды (қазіргі Стелленбос университеті). 1889-1892 жылдары профессор болды. Содан кейін Эльзберг ауылшаруашылық мектебінде дәріс оқып, сонымен қатар Кейптаун қаласында кеңесші және аналитикалық химик болды.
1898 жылы Ол Африканың оңтүстігінде бірнеше экспедицияларды жүргізіп, танымал ботаник және фитогеограф Андреас Шимпермен танысып, достасып кетті. 
## Ғылыми қызмет
Көптеген өсімдіктерді анықтады және сипаттады, атап айтқанда Titanopsis(Titanopsis calcarea), Алоэ Марлотта.
1913-1932 жылдардағы 6 томдық Оңтүстік Африка флорасы(Оңтүстік Африка флорасы) фундаменталды жұмысының авторы. 1917 жылы ол Оңтүстік Африка флорасы үшін қосымша ретінде өсімдіктердің жалпы атауларының сөздігін жариялады.
## Есте сақтау
Мпумаланга провинциясында(Оңтүстік Африка) Марлот Парк аумағында танымал табиғи қорық және курорттық аймақ, сондай-ақ Марлоттың батыс жағалауындағы Марлоттың табиғи қорығы Марлоттың атына аталды.
## Сілтемелер
Марлот Рудольф

Санат:Германия ботаниктері
Қарасу ауданы (Қырғызстан)

**Қарасу ауданы** () — Қырғызстанның Ош облысы құрамындағы аудан. 2009 жылы ауданда 348 645 адам тұрған.

Ауданның әкімшілік орталығы — Қарасу қаласы.

## Географиясы
Қарасу ауданы көбіне Ош-Қарасу оазисінде орналасқан. 1962 жылы аудан құрамына Ош ауданы кірген кезде Қарасу ауданы облыс орталығы — Ош қаласын қоршай орналасты. Аудан орталығы Қарасу қаласының маңында Шарақансай магистралды каналы бойымен Өзбекстанмен мемлекеттік шекара өтеді.

Аудан аумағы солтүстіктен оңтүстікке қарай облыстың орталық бөлігі бойымен созылып, Ферғана аңғарының шығыс шетінде және Алай жотасының таулы сілемдерінде орналасқан.

## Климаты
Климат ауданның жазық бөлігінде субтропиктік, құрғақ, ал таулы жерлерінде — континентті климаттық белдеу. Ауданда қыс ұзақ емес және жұмсақ. Ең суық айда температура орташа есеппен -3...-5 градусты құрайды. Қар жамылғысы түзілмейді десе де болады. Жазы ыстық және ұзақ. Шілдедегі күндізгі температура орта есеппен құрайды +34...+36 градусты құрайды.

## Халқы
Қырғызстан халқының 2009 жылғы санағы деректері бойынша аудан халқы 348 645 адамды құрайды, оның ішінде қырғыздар - 189 262 адам немесе 54,3%, өзбектер - 134 340 адам немесе 38,5%, ұйғырлар - 10 445 адам немесе 3,0%, тәжіктер - 5 947 адам немесе 1,7%, түріктер - 3 368 адам немесе 1,0%, әзербайжандар - 2 440 адам немесе 0,7%, дүнгендер - 786 адам, немесе 0,2%, татарлар - 749 адам, немесе 0,2%  .

Қарасу ауданындағы Таширов ауылы — дүнгендер шоғырланып қоныстанған аймақ.

## Айылдық округтері
Аудан 16 айылдық округтен, 124 елді мекеннен тұрады:

# Ақ-Таш, құрамында эксклав (Барақ) бар (Өзбекстан жерімен қоршалған)
# Жаны-Арық
# Жоош
# Қатта-Талдық
# Қашқар-Қыштақ
# Қызыл-Қыштақ
# Қызыл-Су
# Мады
# Нариман
# Отыз-Адыр
# Папан
# Савай
# Сарай
# Сары-Қолот
# Толойкон
# Шарк
# Озгур (бөлігі)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Қара-Суу, Талас облысы, Қырғызстан

Санат:Қарасу ауданы (Қырғызстан)
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2014

**Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2014** — чемпионаттың 20-шы турнирі. 6 сәуір - 8 қараша аралығында Қазақстан қалаларында өтті. Көкшетаудың "Оқжетпес" клубы жеңімпаз атанды.

Екінші орын алған "Қыран" жоғары топта төменгі орындардың бірінде қалған "Таразбен" плей-офф турниріне қатысып, пенальтилер сериясында ұтылып қалды. Негізгі уақыт 1:1 есебімен тең аяқталған-ды.

## Қорытынды кесте

## Плей-офф
16 қараша 2014. Тараз - Қыран - 1:1, пенальтилер - 3:1. Астана Арена.

## Мергендер

# Константин Задорожный (Жетісу-Сұңқар) — 23 гол

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* КФЛ сайтында 
* [Регламент](http://pfl.kz/userfiles/%D0%A0%D0%B5%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_1-%D0%BE%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B8_%D0%BD%D0%B0_2014_%D0%B3%D0%BE%D0%B4_%D1%81_%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC%D0%B8_%D0%BE%D1%82_10_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_(1).pdf) 

Санат:Футболдан Қазақстан бірінші лигасы
Санат:2014 жылғы футбол
Йохан Кройф Арена

**Йохан Кройф Арена** — Нидерланд астанасы Амстердам қаласындағы футбол стадионы. "Аякс" клубы мен Нидерланд құрамасы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Сыйымдыығы - 54 990.

## Тарихы және турнирлер
Стадионның құрылысы 1993 жылы басталып, 1996 жылы аяқталды. Ашылу салтанаты 14 тамызда өтті.

1998 жылғы УЕФА Чемпиондар кубогының финалын қабылдады. Онда "Реал" және "Ювентус" футболшылары кездесіп, "Реал" 1:0 есебімен жеңіске жетті. 2000 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше кездесуі осы стадионда өтті.

2013 жылы УЕФА Еуропа Лигасының финалы өткізілді. "Челси" 2:1 есебімен "Бенфиканы" ұтты.

2018 жылғы жазға дейін "Амстердам Арена" деп аталып келді де, нидерландылық аңыз футболшы Йохан Кройфтың аты берілді.
## Панорама
thumb|1000px|

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Ақпараттар
* «Аякс» мұражайы

Санат:Стадиондар
Санат:Нидерланд футбол стадиондары
Қаратөбе

**Елді мекендер:**

* Қаратөбе – Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл.
* Қаратөбе – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы ауыл.
* Қаратөбе – Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл.
* Қаратөбе – Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданындағы ауыл.
* Қаратөбе – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
* ''Қаратөбе'' – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы таратылған ауыл.
* ''Қаратөбе'' – Түркістан облысы Сауран ауданындағы таратылған ауыл.
* Қаратөбе – Түркістан облысы Төле би ауданы, Кемеқалған ауылдық округіндегі ауыл.
* Қаратөбе – Түркістан облысы Төле би ауданы, Қаратөбе ауылдық округіндегі ауыл.

**Таулар:**
* Қаратөбе – Ойыл мен Шиелі өзендерінің суайрығындағы төбе.
* Қаратөбе – Кіші Борсық құмының батысындағы оқшау төбе.
* Қаратөбе – Үлкен Борсық құмының оңтүстік-шығысындағы төбе.
* Қаратөбе – Желтау тауларының солтүстік-шығыс бөлігіндегі тау.
* Қаратөбе – Мойынқұм құмының орта бөлігіндегі тау.
* Қаратөбе – Сарыарқаның орталық бөлігіндегі тау.
* Қаратөбе – Ұзынтау тауларының солтүстік-батысындағы тау.
* Қаратөбе – Амантау тауларының солтүстік-шығысындағы шоқы.
* Қаратөбе – Сарыарқаның орталық бөлігіндегі тау.
* Қаратөбе – Арал Қарақұмының солтүстік-шығысындағы тау.
* Қаратөбе – Күрті бөгенінің оңтүстік-шығысындағы тау.
* Қаратөбе – Алтынемел жотасының батысындағы төбе.
* Қаратөбе – Шыңғырлау өзенінің оң аңғарындағы тау.
Қосөткел

* Қосөткел – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл.
* Қосөткел – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
Үшағаш

* Үшағаш – Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданындағы ауыл.
* Үшағаш – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
Бозай (өзен)

**Бозай ** – Қараторғай өзенінің сол саласы.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 46 км.

## Бастауы
Арғанаты тауының оңтүстік бөлігіндегі жартасты тау аңғарынан бастау алып, жазықты кесіп өтіп Қараторғай өзеніне құяды.

## Гидрологиясы
Өзен бойында қайың, терек, бұта аралас тоғай өскен. Бозайдың кішігірім 8 саласы (Дүйсен, Шилі, Қоғалы, т.б.) бар.

## Дереккөздер

Санат:Ұлытау ауданы өзендері
Хлоргексидин

**Хлоргексидин** — антисептик және зарарсыздандырғыш препарат.

## Фармакологиялық қасиеттері
Препарат грамтеріс және грамоң бактериялардың вегетатиті түріне, сондай-ақ ашытқы, дерматиттер мен липофильдік вирустарға қатысты белсенді, бактерияның қастауышына температура жоғарылаған кезде әсер етеді. Теріге зақым келтірмей тазартады және зарарсыздандырады.

## Қолданылуы
Венерологиялық аурулардың (сифилис, соз, трихомоноз, хламидиоз, ұшық) алдын алу үшін. Сондай-ақ антисептикалық дәрі ретінде гинекологияда және акушерлікте қолданылады.

## Қолдау тәсілі және дозалары
Хлоргексидин алдын алу дәрісі ретінде несеп шығарғаннан кейін және гениталийді сабынсыз жылы сумен өңдеуден кейін қолдану керек. Құты ішіндегісін инесіз еккіштің көмегімен еркектерге (2-3 мл), әйелдерге (1-2) несеп шығару өзегіне және қынапқа 2-3 минутқа енгізу керек. Сондай-ақ балтыр, қасаға, жыныс мүшелерінің ішкі беткейлерінің терісін өңдеу керек. Емшарадан кейін 2 сағаттай нәжіс шығармау керек. Алдын алу дәрісін жыныстық қатынастан кейін 2 сағаттан кешіктірмей қолдану керек.

## Жағымсыз әсерлері
Аллергиялық реакциялар, терінің құрғауы, қышыма, дерматит, қол терісінің жұмсаруы, фотосенсибилизация.

### Қолдануға болмайтын жағдайлар
Хлоргексидинге жоғары сезімталдықта, дерматиттер. Сақтықпен балаларға, жүктілікте, лактация кезеңінде.

## Дәрілермен өзара әрекеттесуі
Байтарап ортада қолданылады: pH 5-8 кезінде белсенділігіндегі айырмашылық айтарлықтай емес, pH 8-ден артық кезде шөгінді отырады. Йод препараттарымен бір мезгілде қолданған кезде дерматиттер дамуы мүмкін. Фармацевтикалық тұрғыдан сабынмен, сілтілермен сыйымсыз. Этанол препараттың тиімділігін күшейтеді.

## Айрықша нұсқаулар
Коньюктиваны өңдеу үшін және дене қуыстарын шаю, тереңдеген жараларды, күюлерді өңдеу үшін хлоргексидин ерітінділерін пайдаланбау керек. Байқаусызда көз шырышы қабатына түскен жағдайда жалдам және сумен мұқият шаю керек. Бактерицидтік әсері температураның жоғарылауымен күшейеді. 100°С-ден жоғары температурада препарат ішінара ыдырайды. Артық мөлшерлеу анықталмаған.

Санат:Дәрілік заттар
Санат:Антисептиктер
Санат:Консерванттар
Винисиус Жуниор

**Винисиус Жозе Пайсан де Оливейра Жуниор** (; 12 шілде 2000 жыл, Сан-Гонсалу, Бразилия), немесе жәй ғана **Винисиус Жуниор** () — бразилиялық футболшы, "Реал Мадрид" клубы мен Бразилия құрамасының шабуылшысы.

## Карьерасы
### Клубтық
2005 жылдан бері «Фламенго» клубының академиясының ойыншысы болды. 16 жасында Кубок Сан-Паулу турнирінде ең үздік қаптал шабуылшысы атанды. 2017 жылдың 13 мамырында Бразилия чемпионатында «Атлетико Минейро» клубына қарсы бастапқы құрамда дебют жасады. Осы ойыннан кейін Винисиус Фламенгомен келісім шартты ұзартты. Жаңа келісімшартта 16 жасар шабуылшының айлығы және өтемақыcы 30 дан 45 миллион евроға өсті.

2017 жылдың 10 шілдесінде Оңтүстік Америка кубогында Палестино клубына қарсы карьерасындағы алғаш голын салды. Фламенго бұл ойында 5:0 есебімен жеңіске жетті. Он күннен кейін Бразилия чемпионатында Атлетико Гоияниенсе клубына қарсы өзінің алғашқы дубльын салды. Матч 2:0 есебімен аяқталды. 

### Ұлттық құрама
Бразилияның 15, 18, 20 жасқа дейінгі құрамаларында өнер көрсетті.

2019 жылдың 28 ақпанында Винисиус алғаш рет Бразилия құрамасына Панама мен Чехияға қарсы жолдастық кездесуге шақырылды.

Винисиус 2021 жылдың 9 маусымында Бразилияның 2021 жылғы Америка Кубогының құрамына енді.

## Жетістіктері
### Командалық

; «Фламенго»

* Гуанабара кубогы: 2018
*Бразилия кубогының финалисі: 2017
*Оңтүстік Америка кубогының финалисі: 2017

; «Реал Мадрид»

* Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2018, 2022
* Испания чемпионы: 2019/20, 2021/22, 2023/24 
* Испания суперкубогының жеңімпазы: 2020, 2022, 2024
* УЕФА Чемпиондар лигасы жеңімпазы: 2021/22, 2023/24
* Испания суперкубогы жеңімпазы: 22/2023
* УЕФА Суперкубогы жеңімпазы: 2022, 2024
; Бразилия-15

* 15 жасқа дейінгі Оңт. Америка чемпионы: 2015

; Бразилия-17

* Брикс кубогы: 2016
* 17 жасқа дейінгі Оңт. Америка чемпионы: 2017

* Америка кубогы финалисті: 2021

### Жеке

* 17 жасқа дейінгі Оңт. Америка чемпионатының үздік мергені: 2017
*17 жасқа дейінгі Оңт. Америка чемпионатының үздік ойыншысы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид Кастилья ФК ойыншылары
Африка Ұлттары Кубогы 1963

**Африка Ұлттары Кубогы 1963** (ағыл. *1963 African Cup of Nations*) — Футболдан Африка чемпионатының бесінші турнирі. 1963 жылы 22 қараша - 1 желтоқсан күндері Ганада өтіп, алаң иелері чемпион атанды.
## Топтық турнир
### А тобы

----

----

----

### В тобы

----

----

----

## 3 орын

## Финал

Санат:Африка Ұлттары Кубогы
Санат:1963 жылғы футбол
Санат:Ганадағы футбол
Қарақалпақ (айрық)

**Елді мекендер:**

* Қарақалпақ – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы ауыл.
* Қарақалпақ – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Қарақалпақтар – түркі тілдес халық, Өзбекстан құрамындағы Қарақалпақ Республикасын мекендейді.
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17. Топтық турнир

### А тобы

----

### В тобы

----

### С тобы

### Д тобы

----

### Е тобы

----

### Ғ тобы

----

### G тобы

----

### Н тобы

Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17
Санат:2016 жылғы футбол
Оңтүстік (айрық)

**Негізгі ұғым:**

* Оңтүстік – көкжиектің басты нүктелерінің бірі.

**Елді мекендер:**

* Оңтүстік – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
* Оңтүстік – Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Оңтүстік – Жаңа Зеландиядағы ең үлкен арал.
* Оңтүстік – Жаңа Жер архипелагындағы арал.
* Оңтүстік – Ресейдегі өзен.
Егер біздің әрқайсымыз...

**«Егер біздің әрқайсымыз...»** — толық метражды көркем фильм. 1961 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
## Рөлдерде
*Кенжетай — Әлібек Есжанов
*Серкебай — Ахмет Шәмиев
*Маржан Серкебаева — Лидия Ашрапова
*Имаш — Кененбай Қожабеков
*Маймұрын — Мүлік Сүртібаев
*Күндебай — Елубай Өмірзақов
*Айсары — Әбен Мұхамедияров
*Шәйшекер — Рахия Қойшыбаева
*Мұзафар — Рахметбай Телеубаев

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Қорытпа (фильм)

**«Қорытпа»** — толық метражды көркем фильм. 1961 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Ғалымдар жұмысы, олардың қоғам алдындағы жауапкершілігі, жастардың ғылымдағы рөлі мен орны туралы фильм. Фильмнің сюжеттік негізі жоғары қысымдар физикасында жұмыс істейтін үш жас ғалым – Бекен Асанов, профессордың қызы Камила Үсенова мен Егор Никитин арасындағы қарым-қатынас арқылы құралған.

Көптеген тәжірибелерден кейін профессор Үсенов бастаған институт ұжымы барлық сынаққа шыдамды қорытпа ойлап табады.

## Рөлдерде
*Жантуар Үсенов — Қанабек Байсейітов
*Бекен Асанов — Нұрмұхан Жантөрин
*Дәметкен — Сәбира Майқанова
*Камила — Раиса Мұхамедиярова
*Егор Никитин — Всеволод Сафонов

## Дереккөздер
Санат:КСРО фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Менің ұлым!

**«Менің ұлым!»** — толық метражды көркем фильм. 1962 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Бірде-бір нәрсені  өз бетінше жасай алмайтын, "анасының баласы" Ерболдың ұжым көмегі арқылы жақсы дос, салмақты және батыл адамға айналуы туралы фильм.

## Рөлдерде
*Ербол — Алмас Бекбосынов
*Бибігүл — Раиса Мұхамедиярова
*Есен — Мұхтар Бақтыгереев
*Зоя — Валентина Хмара
*Брыкин — Константин Сорокин
*Хадиша Ахметқызы — Рахия Қойшыбаева
*Қабақбаев — Мүлік Сүртібаев
*Надежда Евдокимовна — Муза Крепкогорская
*Мұрат — Асанәлі Әшімов
*Жүргізуші — Валентин Брылеев

## Дереккөздер
Санат:КСРО комедия фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Берни Сандерс

**Берни Сандерс** (; 8 қыркүйек 1941 жыл) — АҚШ тәуелсіз саясаткері және қоғам қайраткері, 2007 жылдан бастап Вермонт штатынан сенаторы. 2016 жылы Берни Сандерс президенттік кампанияға Демократиялық партия атынан қатысқан. 2020 жылы өтетін президент сайлауына Вермонт штатынан кандидат ретінде қатысатынын мәлімдеді. 

## Дереккөздер

Санат:АҚШ сенаторлары
Аққорған

**Елді мекендер:**

**[[Қазақстан]]:**
* Аққорған – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
  
**[[Өзбекстан]]:**

* Аққорған – Өзбекстанның Ташкент облысының оңтүстігіндегі қала.
Димитров

* Димитров – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы ауыл.
* *Димитров* – Түркістан облысы Келес ауданындағы Ораз ата ауылының бұрынғы атауы.
Жолбасшы (айрық)

* ''Жолбасшы'' – Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы таратылған ауыл.
* Жолбасшы – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.