open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ойын (фильм, 2008)

**«Ойын»** («Ұлттық футболдың ерекшелігі») — Александр Рогожкиннің фантастикалық комедиясы. 2008 жылы 29 мамырда экранға шықты.

**Фильмнің слоганы**: «Ресей құрамасының қалай әлем чемпионы болатынын көргіңіз келе ме?».

## Мазмұны
Ресей Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігін өткізу құқына ие болады.

2018 жыл. Ресей құрамасы күтпеген жерде финалға шығады да, финалдағы Румыния құрамасымен матчқа дайындалады. Фильмде Кения мен Уругвай жолдастық кездесуі мен финалдық ойын жайлы трансляцияларынан үзінділер көрсетіледі. Ресейдің жаттығу базасында түрлі футболға жан-тәнімен берілген адамдар - бапкерлер, дәрігерлер, Админдер, қарауылдар тіпті еден жуушылар жұмыс жасайды. Финалдық матчтың нәтижесі тап солардың белсенді әрекеттеріне тікелей қатысты болады.

Фильм соңында Ресей құрамасы пенальтилер сериясы арқылы жеңіп, әлем чемпионы атанады.

## Рөлдерде
***Юрий Степанов** — Ресей құрамасының бас әкімшісі Михаил Дмитриевич Звонов
***Артём Волобуев**	— бас әкімшінің көмекшісі Николай Сергеевич Касаткин
***Любовь Львова** — еден жуушы-филолог Маша
***Кирилл Пирогов**	— Ресей құрамасының бас бапкері Олег Павлович Кузьмин
***Наталья Суркова** — Вера Павловна
***Алексей Булдаков** — жаттығу базасының күзетшісі Эрнест Карлович Берг
***Артур Ваха** — массажист Виктор Петрович
***Игорь Старилов**	— Ваня
***Павел Горожанкин** — Митя
***Даниил Страхов** — Азис
***Александр Лымарев** — қақпашы Александр Цыбинский
***Виктор Бабич** — Ресей құрамасының бапкері 
***Дмитрий Паламарчук** — Ресей құрамасының шабуылшысы Сергей Воронин
***Александр Загоскин** — Ресей құрамасының капитаны (№ 13) Сапронов
***Фёдор Горбунов** — Ресей құрамасының футболшысы (№ 18) Клименко

## Басқа да фактілер

*Финалдан алдын балалар үлкен баннерді алаңға алып шығады, онда чемпионатқа қатысқан 31 елдің жалауын көруге болады: Дания, Иран, Мысыр, Италия, Испания, Камерун, Нигерия, Қытай, Бразилия, Англия, Грекия, Аустралия, Германия, Словакия, Мексика, Аустрия, Аргентина, Сауд Арабиясы, Франция, Уругвай, Чили, Португалия, Жапония, Хорватия, Нидерланд, Польша, АҚШ, Корея Республикасы, Швеция және ОАР. 31-ші қатысушының жалауы жасырылған.
*Ресейдің финалдағы қарсыласы белгісіз. Бірақ таблодан "...MANIA" деген жазу жартылай көрініп тұрады, демек, Румыния.
*Ресей құрамасы фильмде реалдағы Ресей құрамасы ЕУРО-2008 іріктеуінде киген жейдемен ойнайды.
*Ресей-2018 құрамасындағы 8 номермен ойнаған футболшының жейдесінде Рогожкин деп жазулы тұрады.
*Жартылай финал мен финал Черкизоводағы "Локомотив" стадионында өтеді.

## Сілтемелер
* Фильмнің ресми сайты 

Санат:2008 жылғы фильмдер
Санат:Футбол жайлы фильмдер
Санат:Ресей кинокомедиялары
Гол-2: Орындалған арман

**«Гол 2: Орындалған арман»** (ағыл. *Goal II: Living the Dream*) — режиссер Жауме Кольет-Серраның спорттық драмаға толы фильмі. 2007 жылы түсірілген. "Гол!" трилогиясының екінші фильмі.

## Мазмұны
Сантьяго Муньес "Ньюкасл Юнайтедтен" әлемнің күшті клубтарының бірі "Реал Мадридке" ауысады. Ол жерде әлемдік футбол жұлдыздары Дэвид Бекхэм, Зинедин Зидан, Рауль Гонсалес, Роберто Карлос секілді спортшылармен бірге ойнайды. Жұлдыз ауруына ұшырайды, ақыр соңында кедергінің барлығын жеңіп, УЕФА Чемпиондар Лигасын ұтып алады.

## Рөлдерде
*Куно Беккер - Сантьяго Муньес
*Рутгер Хауэр - Руди ван дер Мерве
*Стивен Диллэйн	- Глен Фой
*Алессандро Нивола - Гевин Харрис
*Анна Фрил - Роз Хармисон
*Мириам Колон	- әже
*Зинедин Зидан - камео
*Дэвид Бекхэм - камео
*Роналдо - камео
*Икер Касильяс	- камео
*Роберто Карлос	- камео
*Кармело Гомес	- Бурручага

## Тағы қараңыз
*«Гол!»
*«Гол! 3»

## Сілтемелер
* Internet Movie Database сайтында

Санат:Футбол жайлы фильмдер
Санат:2007 жылғы фильмдер
Санат:Ұлыбритания драма-фильмдері
Гол!

**«Гол!»** (ағылшынша. *Goal!*) — режиссер Дэнни Кэннонның 2005 жылы түірілген спорттық драма жанрындағы фильмі. "Гол!" трилогиясының бірінші фильмі. 

## Мазмұны
Фильмнің бас кейіпкері Сантьяго Муньес Лос Анжелесте тұрады және жұмыс істейді. Футбол ойнағанды өте қатты жақсы көреді. Оның ойынын футболшы Америкадағы қызына келген Глен Фой байқайды да, хабарласады. Егер, Англияға келсе, міндетті түрде "Ньюкасл Юнайтедтің" бапкерінің көзіне түсетінін айтады. Өзінің кәсіби футболшы болу арманына жету үшін енді ол Англияға баруға ақша жинайды. Әкесі бұл қадамын қптамағанымен, әжесі көмек беріп, Англияға жетеді.

Бірақ қиындықтарды басынан өткізіп, әжептәуір табысқа жетеді. Соңында "Ньюкасл Юнайтедтің" негізгі құрамына ілігеді.

## Ролдерде
*Куно Беккер	- Сантьяго Муньес
*Стивен Диллэйн	- Глен Фой
*Алессандро Нивола	- Гевин Харрис
*Анна Фрил	- Роз Хармисон
*Марчел Юреш	- Эрик Дорнхельм
*Мириам Колон	- әжесі
*Тони Плана	- әкесі
*Зинедин Зидан	- Камео
*Дэвид Бекхэм	- Камео
*Алан Ширер	- Камео
*Джермейн Дженас	- Камео
*Рауль Гонсалес	- Камео
*Брайан Джонсон	- Камео
*Гэри Льюис	- Мэл Брэйтуэйт

## Тағы қараңыз
*"Гол-2: Орындалған арман"
*"Гол-3"

## Cілтемелер
* Фильмнің ресми сайты 

Санат:Футбол жайлы фильмдер
Санат:АҚШ драма-фильмдері
Санат:Ұлыбритания драма-фильмдері
Жюст Фонтен

**Жюст Фонтен** (; 18 тамыз, 1933 жыл, Марракеш, Марокко) — франциялық футболшы, шабуылшы. 50-жылдардың екінші жартысында Франция Ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған. Жекелеген әлем чемпионатында гол соғудан рекорд орнатқан футболшы. 1958 жылғы әлем біріншілігінде 13 гол енгізген. 

## Өмірбаяны
Әкесі Нормандиялық француз, анасы испан.
Карьерасын өзінің туған қаласы Марракештегі әуесқой клубтан бастады. Кейін елдегі танымал клубтардың бірі "УСМ Касабланкаға" ауысты. 1953 жылы ФРанцияға келді де, "Ницца" клубында өнер көрсетті. Фонтен келген маусымда команда Франция кубогын ұтып алды. 1956 жылы Франция чемпионатында топ жарды. Сол жылы "Реймске" командадан кеткен тағы бір француз танымал футбошысы Раймон Копаның орнына барды. 1958, 1960, 1962 жылдары Франция чемпионы атанды.

Франция құрамасының сапында алғаш рет 1953 жылы 17 желтоқсанда Люксембургке қарсы ойында алаңға шықты. Бұл матчта Фонтен хет-трик жасап, француздар 8:0 есебімен жеңіске жетті. Оның жұлдызы 1958 жылғы әлем чемпионатында жарқырап, 13 гол соқты. Құрама жартылай финалға дейін жетіп, Бразилиядан 2:5 есебімен ұтылып қалды. Үшінші орын үшін ойында Франция ГФР футбошыларын 6:3 есебімен ұтып, қола жүлдені иеленді. Бұл матчта Фонтен 4 гол соқты. 

1960 жылы 11 қазанда құрама сапында соңғы рет алаңға шықты. Бұл ойында Франция 3:0 есебімен Болгарияны ұтты.

Футболшылық ғұмырын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты. 1967 жылы Франция құрамасын жаттықтырды, бірақ екі матч қана өткізді. Кейін 80-жылдары Марокко құрамасына да бапкер болды.

## Жетістіктері
### Командалық
*Франция чемпионы (4): 1956, 1958, 1960, 1962
*Франция кубогы (2): 1954, 1958
*УЕФА Чемпиондар Кубогының финалисі: 1959
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1958

### Жеке
*Франция чемпионатының үздік мергені (2): 1958, 1960
*УЕФА Чемпиондар Кубогының үздік мергені: 1959
*Әлем чемпионатының үздік мергені: 1958
*Бір чемпионатта гол согудың рекордшысы: 13 гол
*Франция құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергені: 13 гол
*ФИФА 100 тізіміне енген
*Құрмет орденінің иегері

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ФФФ сайтындағы профилі 

Санат:Франция футболшылары
Санат:18 тамызда туғандар
Санат:Реймс ФК ойыншылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ницца ФК ойыншылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары
Санат:Тулуза ФК жаттықтырушылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Кристоф Крамер

**Кристоф Крамер** (; 19 ақпан 1991 жыл, Золинген, Германия) — неміс футболшысы. Германия Ұлттық футбол құрамасы мен «Боруссия Мёнхенгладбах» клубының жартылай қорғаушысы. 2014 жылғы әлем чемпионы.

## Өмірбаяны
2010 жылы "Байердің" фарм-клубына қабылданды. Бір маусымдай ойнаған соң бірінші командаға ілікті де, бірден екінші бундеслигада ойнайтын "Бохумға" жалға берілді. "Бохумнан" қайтқан соң "Боруссия (Мёнхенгладбах)" клубына жалға кетті. Бундеслигадағы дебюті солайша 2013 жылы 9 тамызда "Баварияға" қарсы ойынға тура келді. Алғашқы голын 17 тамыз күні "Ганновердің" қақпасына енгізді. 

2016 жылы 8 маусымда "Боруссияға" түпкілікті өтті. Келісім шарты 2021 жылға дейін жарамды.

## Құрама сапында
Ұлттық құраманың жастар клубында біраз уақыт ойнаған соң, 2014 жылы 13 мамыр күні Германия—Польша матчында негізгі құрамада тұңғыш рет алаңға шықты. Кейіндей Кристоф 2014 жылғы Әлем чемпионатына баратын 23 футболшының қатарына енді. 

Әлем чемпионатынның финалдық матчында Аргентинаға қарсы алаңға шығып, ойын барысында жарақат алып, алаңнан кетуге мәжбүр болды.

## Жетістіктері
*Әлем чемпионы: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Футболшының профилі

Санат:Германия футболшыларыСанат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:19 ақпанда туғандар
Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Санат:Бохум ФК ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Шаңды (Павлодар облысы)

**Шаңды** — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Кемеңгер ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан шығысқа қарай 16 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Лукас Билья

**Лукас Родриго Билья** (; 30 қаңтар 1986, Мерседес) — аргентиналық футболшы, «Милан» футбол клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. Аргентина және Италия азаматтығын алған.

## Жетістіктері
### Командалық
 «Андерлехт»
*Бельгия чемпионы (4): 2006/07, 2009/10, 2011/12, 2012/13
*Бельгия кубогы: 2007/08
*Бельгия суперкубогы (4): 2006, 2007, 2010, 2012

 «Лацио»
*Италия кубогы (1): 2012/13

*Жастар арасындағы әлем чемпионы (1): 2005
*Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2014
*Америка кубогының финалисі (2): 2015, 2016

### Жеке
*Белгиядағы үздік жас футболшы (1): 2006/07

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*ФИФА сайтындағы профилі 
*Ұлттық құрамалар сайтындағы профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Энцо Перес

**Энцо Николас Перес** (; 22 ақпан 1986 жыл, Мендоса) — аргентиналық футболшы. «Ривер Плейт» клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушсы.

## Жетістіктері
### Командалық
 «Эстудиантес»
*Аргентина чемпионы: Апертура 2010
*Либертадорес: 2009

 «Бенфика»
*Португалия чемпионы: 2013/14
*Португалия кубогы: 2013/14
*Лига кубогы: 2011/12, 2013/14
*Португалия суперкубогы: 2014

*Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014
### Жеке

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:22 ақпанда туғандар
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эстудиантес ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Родриго Паласио

thumb|right|200px|
**Родриго Себастьян Паласио** (; 5 ақпан 1982 жыл, Байя-Бланка, Аргентина) — аргентиналық футболшы. Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен «Болонья» командасының шабуылшысы.

## Жетістіктері
### Командалық
 Бока Хуниорс
***Аргентина чемпионы** (3): Апертура 2005, Клаусура 2006, Апертура 2008
***Рекопа кубогы** (3): 2005, 2006, 2008
***Оңтүстік Америка кубогы**: 2005
***Либертадорес**: 2007

 
***Америка кубогының күміс жүлдегері**: 2007
***Әлем чемпионатының күміс жүлдегері**: 2014

### Жеке
***Аргентина чемпионатының үздік мергені** (1): Апертура 2006 (*12 гол, Мауро Саратемен бірге*)

## Ойнаған клубтары
* **Уракан** (Трес-Арройс) (2002—2003) — 53 (15)
* **Банфилд** (2003—2004) — 36 (9)
* **[[Бока Хуниорс]]** (2004—2009) — 131 (54)
* **[[Дженоа]]** (2009—2012)	— 90 (35)
* **[[Интернационале|Интер]]** (2012—2017) — 167 (41)
* **[[Болонья (футбол клубы)|Болонья]]** (2017—) — 10 (2)

## Сілтемелер
* Футболшының статистикасы

Санат:Алфавит бойынша футболшылар
Санат:1982 жылы туғандар
Санат:5 ақпанда туғандар
Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Уракан ФК ойыншылары
Санат:Банфильд ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары
Санат:Болонья ФК ойыншылары
Фернандо Гаго

**Фернандо Рубен Гаго** (исп. *Fernando Rubén Gago*; 10 сәуір 1986 жыл, Сьюдадела, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы,  Аргентина Ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жартылай қорғаушысы. 2008 жылғы Жазғы олимпиада ойындарының жеңімпазы, 2014 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. Америка кубогының үш дүркін финалисі.
  
## Ойнаған клубтары
* Бока Хуниорс 2004—2007 — 69 (1)
* Реал Мадрид 2007—2012 — 92 (1)
* Рома (аренда) (2011—2012) — 32 (1)
* Валенсия (2012—2013) — 13 (0)
* Велес Сарсфилд (аренда) 2013 — 4 (0)
* Бока Хуниорс (2013—2018) — 86 (5)

## Жетістіктері
Бока Хуниорс
***Аргентина чемпионы** (4): Ап. 2005, Кл. 2006, 2015, 2016/17, 2017/18
***Аргентина кубогы** (1): 2014/15
***Оңт. Америка кубогы** (1): 2005
***Оңт. Америка суперкубогы** (2): 2005, 2006

Велес Сарсфилд
***Аргентина чемпионы** (1): Суперфинал 2012/13

Реал Мадрид
***Испания чемпионы** (2): 2006/07, 2007/08
***Испания суперкубог**ы (1): 2008
***Испания кубогы** (1): 2010/11

Аргентина
***Жастар арасындағы әлем чемпионы** (1): 2005
***Олимпиада чемпионы** (1): 2008
***Әлем чемпионатының күміс жүлдегері**: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:10 сәуірде туғандар
Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Велес Сарсфилд ФК ойыншылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Никола Риццоли

thumb|right|200px|**Никола Риццоли** (итал. *Nicola Rizzoli*; 5 қазан 1971, Мирандола, Италия) — италиялық футбол төрешісі. 2002-17 жылдары Италияның жоғары лигадағы матчтарын басқарды. 2007 жылдан ФИФА төрешісі. УЕФА-дағы элиталы реферилерінің санатына кіреді.  

## Өмірбаяны
Футболдан бос кезінде архитекторлықпен айналысады. 2002 жылы алғаш рет Италия А сериясындағы "Венеция" — "Перуджа" матчын басқарды. Ал Еуротурнирлердегі алғаш төрелік еткен кездесуі - 2008 жылғы "Спортинг Лиссабон" — "Базель" матчы.
 
ЕУРО-2012 турниріндегі бас төрешілердің бірі болды.

УЕФА Чемпиондар Лигасының 2013 жылғы финалына ("Бавария — "Боруссия Дортмунд") төрелік етті.

2014 жылғы әлем чемпионатының финалын (Аргентина — Германия) басқарды. Әлем чемпионаттарының финалында бас төреші болған тарихтағы үшінші италиялық төреші. Бұған дейінгілер: Серджио Гонелла (1978), Пьерлуиджи Коллина (2002).

## Жетістіктері
* Италияның жеті дүркін үздік төрешісі: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
*ЕУРО-2016 турниріндегі ең үздік төреші.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Футбол төрешілері
Санат:1971 жылы туғандар
Санат:5 қазанда туғандар
Санат:Италия футбол төрешілері
Бандыны қуған Хамит (фильм)

**Бандыны қуған Хамит** немесе **Даладағы қуғын** — 1979 жылы Сәкен Сейфуллиннің осы аттас шығармасының желісімен "Қазақфильм" киностудисы түсірген фильм. Қоюшы режиссері — Абдолла Қарсақбаев. 

## Мазмұны
Кеңес үкіметі орнаған алғашқы жылдары қазақ даласында болған оқиғаларды баяндайды. Қызыл әскер Хамит дала батыры Құдірені қолға түсіруге тапсырма алады. Тек фильмнің соңында ғана мақсатына жетеді. Бірақ тірідей қолға түсіре алмайды, тек қашып бара жатқан жерінде атып құлатады.

## Рөлдерде
*Досхан Жолжақсынов — Хамит, қызыләскер
*Әшірбек Шоқыбаев — Құдіре, дала батыры, контреволюционер
*Гүлнар Дусматова — Айгерім
*Владимир  Еремин — Иван, Хамиттің серігі
*Бәйтен Омаров — Ақан ақсақал, ауылдың байы
*Мұхтар Бақтыгереев — Саттар
*Болат Қалымбетов — Әлімжан, жас бала
*Жамбыл Құдайбергенов — Ахмет, Құдіренің досы

## Фильмнің қазіргі тағдыры
Кеңес Одағы дәуірінде фильм Қазақстан телеарналарынан жиі көрсетіліп, көпшіліктен жақсы баға алып жүрді. Одақ тарқаған соң, елдің фильмге деген көзқарасы өзгерді де, бас кейіпкер мен Құдіреге деген пікірлері енді қарама-қайшы бағытқа ауысты. Сол себепті де фильм қазір отандық арналарда көрсетілмейді. Қазіргі күнде фильмді тек режиссер мен актерлердің теңдессіз шеберлігі үшін ғана тамашалауға болады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 

Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:1979 жылғы фильмдер
Санат:Қазақстан фильмдері
Маркос Рохо

**Фаустино Маркос Альберто Рохо** (; 20 наурыз 1990 жыл, Ла-Плата) — аргентиналық футболшы, Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен «Бока Хуниорс» клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
"Эстудиантес клубының түлегі. Негізгі құрамына 2008 жылы ілікті. 7 желтоқсан күні "Колонға" қарсы кездесуде 10 минуттай ойнады. Алғашқы ресми голын 2009 жылы 5 шілдеде "Ривер Плейттің" қақпасына соқты. Сол жылы Либертадорес кубогын ұтты да, желтоқсан айында Клубтар арасындағы әлем чемпионатына қатысты. Финалға дейін жеткен "Эстудиантес" "Барселонадан" қосымша таймдарда ғана ұтылып қалды. 

2010 жылдың соңында Мәскеудің "Спартагына" ауысты. Бірақ жарақаттан көз ашпай, онша жарқырай алмады. 2012 жылы оған бірнеше клубтар қызығушылық танытып, соңында Португалияның "Спортингіне" барды. "Спортингте екі жылдай ойнады да, "Манчестер Юнайтедке" өтті. 

Аргентина сапында алғаш рет 2011 жылы 9 ақпанда Португалияға қарсы жолдастық ойында алаңға шықты. Бұл ойында Аргентина 2:1 есебімен жеңіске жетті.

## Жеке өмірі
Үйленген, әйелінің аты — Эухения Лусардо, Морено атты қыздары бар.

## Жетістіктері
*Аргентина чемпионы: 2010 (Апертура)
*Либертадорес: 2009
*Англия кубогы: 2016
*Лига кубогы: 2017
*Англия суперкубогы: 2016
*УЕФА Еуропа лигасы: 2017
*Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014
*Америка кубогының күміс жүлдегері: 2015, 2016

## Сілтемелер
*Ресми сайты 

## Дереккөздер

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:20 наурызда туғандар
Қош бол, Медеу!

**Көріскенше қош бол, Медеу!** — 1982 жылы "Қазақфильм" және Чехословакияның "Экспорт фильм" кинстудиялары бірігіп түсірген комедия жанрындағы көркем фильм. 

## Мазмұны
Чехословакиядан келген қонақтар қазақтың "Қыз алып қашу" атты дәстүрі жайлы қойылымдар түсірмек болады. Қазақстанға келген соң оларға бірнеше адам жол көрсетіп жүреді. Ұлттық ойын ұйымдастырулар барысында көптеген қызық оқиғаларға тап болады. Тіпті біреулер қыз ұрлаймын деп қателесіп, бұларды екі рет кілемге орап алып қашады.

Ұйымдастырулардың жартысы ашық далада, жартысы "Медеу" мұз айдынында өтеді. Даладағы шаралар қонақтарға ежелгі қазақ ауылының шынайы бейнесін көрсету үшін өткізіледі. Ол жерде киіз үйлермен, қазақы дастархандармен, ұлттық спорт ойындарымен (теңге ілу, қыз қуу) таныстырады. 

Фильмге «Мұздағы балет» Мәскеу мемлекеттік ансамблі, «Отырар сазы», «Гүлдер», «Көкшетау», «Алматының жас балеті» қатысты. 

## Рөлдерде
*Роза Рымбаева
*Досхан Жолжақсынов
*Ерік Жолжақсынов
*Қасым Жәкібаев
*Димаш Ақымов
*Олдриж Кайзир
*Иржи Лабус
*Гелена Бондрачкова
*Құдайберген Сұлтанбаев
*Камал Қармысов
*Владимир Шмерал
*Франк Шовен
*Ярослав Возаб
*Милан Мах

## Басқа да фактілер
2016 жылы қыркүйек айында Алматыда фильмнің 35 жылдығы атап өтілді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Фильмді тамашалау
*Фильмді тамашалау
Санат:1982 жылғы фильмдер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:Қазақстан кинокомедиялары
Чхольчон

**Чхольчон**  (1831-1863) — Чосон патшалығының 25-ші ваны (1849-1863)

Сарай дәстүрлерімен өспеген патша болды. Отбасымен бірге Канхвадо аймағында өмір сүрді. Хонджон патшаның ізін басар мұрагер болып саналды. Оны таққа отырғызды. Жастайынан сарай сыртында өскен патша өзге патшалар секілді жақсы білім алмағандықтан оқу мен жазуға қабілетсіз болды. 

1863 жылы 32 дүние салды. Мұрагері болмағандықтан, таққа туысы Коджон отырды.

## Дереккөздер
* Концевич Л. Р. Хронология стран Восточной и Центральной Азии. — Москва: Восточная литература РАН, 2010. — 806 с. — .
* История Востока. Восток на рубеже средневековья и Нового времени XVI—XVIII вв. Том 3. Под редакцией Рыбакова Р. Б., Алаева Л. Б. М., 2000. — 696 с. — 
* Тихонов В. М., Кан Мангиль. История Кореи: В 2 т. Т. 1: С древнейших времен до 1904 г. (Orientalia et Classica: Труды Института восточных культур и античности: вып. 41.) — М.: Наталис, 2011. 533 с. — 
* Ж. Н. Алимбаева. История массовой культуры Южной Кореи: учебное пособие. — Алматы: Қазақ университеті, 2012. 152 с.

Санат:1831 жылы туғандар
Санат:1863 жылы қайтыс болғандар
Санат:Чосон вандары
Саар Ұлттық футбол құрамасы

**Саар Ұлттық футбол құрамасы** — 1950-56 жылдары ГФР құрамындағы Франция жаулап алған Саар аймағының ұлттық құрамасы.

## Тарихы
1950 жылдары Саар Футбол Одағы Францияның билігін мойындағысы келмей, өз алдарына турнирлерге қатысуға шешім қабылдап, ұлттық құрамасын топтастырды. Халықаралық Олимпиада Комитеті Саар құрамасына Олимпиада ойындарына қатысуға мүмкіндік берді. Құрама "Саарбрюкен", «Саар-05», «Боруссия» (Нойкирхен)  «Санкт-Ингберт-1945», «Энсдорфа-1912»  «Дудвайлер» клубтарының ойыншыларынан құралды. 1954 жылғы әлем чемпионатының іріктеуіне қатысып, алғашқы турда Норвегияны сырт алаңда 3:2 есебімен ұтып кетті. Бірақ бұл жетістіктері әлем чемпионатына шығуға аздық қылды. Топ жеңімпазы ГФР болды.

Жалпы тарихында 19 матч өткізді. 1955 жылы референдум ұйымдастырылып, Саар 1957 жылы 1 қаңтарда ГФР құрамына енді.

## Құрама мүшелері
Құраманы 1952-56 жылдары жаттықтырған Хельмут Шен арада сегіз жыл өткен соң (1964) ГФР құрамасына бапкер боп тағайындалды да, 1974 жылы әлем чемпионы атанды. Ал Герман Нойбергер 1975-1992 жылдары Германия футбол Одағын басқарды. 

## Барлық матчтары

## Дереккөздер

Санат:Саар Ұлттық футбол құрамасы
Спартак (стадион, Бішкек)

**Дөлен Өмірзақов атындағы басты спорт аренасы** *немесе* **"Спартак" стадионы** (қыр. *Долен Омурзаков атындагы башкы спорттук арена («Спартак» стадиону)* — Қырғыз астанасы Бішкек қаласындағы көпфункционалды стадион. 

## Стадион жайлы фактілер
Сыйымдылығы 23 000 адам. Қырғызстандағы ең үлкен стадион. Стадионның құрылысы 1939 жылы басталып, екі жылға созылды. 1941 жылы пайдалануға берілді. Кеңес Одағы жылдарында бүкіл КСРО-ға танымал "Алға" клубы өз алаңындағы матчтарын осы стадионда өткізіп жүрді. Кейін "Динамо" стадионы салынып, команда сол жаққа ауысты.

Қазіргі таңда Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Дордой" футбол клубының стадионы саналады. 

Стадион үш рет реконструкциядан өтті: 1963, 1980, 2000. Мұнда футбол матчтарынан бөлек спорттың басқа түрлерінен де жарыстар және қалалық мерекелер, іс шаралар өткізіле береді.

## Атауы
Стадион көп уақытқа дейін "Спартак" деп аталып келді. Кейін көп жылдар бойы Қырғыз ССР-і спорт комитетінің жетекшісі болған Дөлен Өмірзақовтың аты берілді. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Стадион жайлы ақпараттар

Санат:Стадиондар
Санат:Қырғызстан стадиондары
Уильям Макмастер Мердок

**Уильям Макмастер Мердок** — (; 28 ақпан 1873 жыл — 15 сәуір 1912 жыл) — шотланд теңізшісі, "Титаник" экипажының мүшесі, капитанның бірінші көмекшісі. "Титаник" апатында қайтыс болған.

## Өмірбаяны
Шотландияның Далбатти қаласында дүниеге келді. Ол Самюэл Мердоктың төртінші ұлы. Әкесі де теңізші болған, теңіз саудасының капитаны ретінде қызмет атқарған. Уильям да әке жолын қуып, теңізші болуды армандаған. 

Мектепте және Ливерпульдегі жоғары оқу орындарын бітіріп, 1896 жылы 23 жасында магистр дипломын алған. 1897-99 жылдары Нью-Йорк пен Шанхай арасына қатынаған J.Joyce & Co кемесінде капитанның бірінші көмекшісі болды. 1900-12 жылдары «White Star Line» компаниясындағы кемелердің бірінші көмекшісі боп қызмет атқарды. Атап айтқанда, *Мэдик* (1900 — "Титаниктегі" қызметтесі Чарльз Лайтоллермен бірге), *Руник* (1901—1903), *Арабик* (1903), *Кельтик* (1904), *Германик* (1904), *Океаник* (1905), *Седрик* (1906), *Адриатик* (1907—1911) және *Олимпик* (1911—1912).

1912 жылы "Титаник" алғашқы әрі соңғы сапарына шыққанда да кеме капитаны Эдвард Джон Смиттің бірінші капитаны болды. 

## Титаник апатында
1912 жылы 14 сәуір күні кешкі сағат 23:40-та "Титаник" айсбергке соқтығысқан кезде Мердоктің кеме руліндегілерге нақты қалай бұйрық бергені жайлы әр түрлі мәліметтер бар. "Солға бұр" немесе "артқа қарай" деді ме, ол жайлы жорамалдар көп. Кемедегі адамдарды эвакуациялау кезінде Мердок белсене жұмыс істеді, бірақ оның қандай жағдайда қайтыс болғаны тағы белгісіз. Оны соңғы рет кеме шөгуге 20 минуттай қалғанда қоймадағы қайықтардың біріне адам отырғызып жатқанда көргендер бар. Ары қарайғы тағдыры белгісіз. Барлық айғақшылар оны өз-өзін атып өлтірген "Титаник" офицерлерінің бірі ретінде жорамалдайды. Өз-өзін атып өлтіргендер Джеймс Пол Муди, Генри Уайлд және Уильям Мердок үшеуінің бірі, бірақ нақты қайсысы екенін ешкім дөп басып айта алмайды.

Қалай болғанда да, апатта қайтыс болған 1500 адамның бірі осы - Мердок.

## Ескерткіш
Туған қаласы Далбаттиде Мердокқа арнап мемориал ескерткіш қойылған. Және оның атында ашылған қайырымдылық қоры бар.

## Кинематография
"Титаник" жайлы түсірілген фильмдерде Уильям Мердоктің рөлін сомдаған актерлер.
*«Титаник» 1953 —  Барри Бернард.
* «Титаниктің шөгуі» 1958 — Ричард Лич (англ. Richard Leech).
*"Титаникті құтқарыңдар" 1979 — актер Пол Янг.
* "Титаник" 1996 —  Малкольм Стюарт (англ. Malcolm Stewart).
* "Титаник" 1997 — Ивэн Стюарт.

## Әдебиетте
*Bruce Beveridge (2009). Titanic, the ship magnificent. Volume two: interior design & fitting out. The History Press. p. 509. ISBN 9780752446264.
*Gérard Piouffre (2009). Le « Titanic » ne répond plus (in French). Larousse. p. 317. ISBN 9782035841964.
*Альбатрос аңызы (қазақ тілінде) 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Мердок жайлы мәліметтер 

Санат:Титаник жолаушылары және командасы
Санат:Титаникте қайтыс болғандар
Санат:28 ақпанда туғандар
Санат:15 сәуірде қайтыс болғандар
Йоахим Лёв

**Йоахим Лев** (; 3 ақпан 1960 жыл, Баден-Вюртемберг, ГФР) — неміс футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 2006-2021 жылдары Германия Ұлттық футбол құрамасының бас бапкері болды. Оған дейін Юрген Клинсманның көмекшісі болған. 

## Карьерасы
Жартылай қорғаушы ретінде «Фрайбург», «Штутгарт», «Айнтрахт» (Франкфурт), «Карлсруэ» клубтарында ойнаған. ГФР құрамасы сапында 4 матч өткізген. 1990 жылдардың басында карьерасын аяқтады. 

Бапкерлік ғұмырын Швейцария клубтарының бірін жаттықтырудан бастаған. 2004 жылға дейін "Боруссия Дортмунд" және "Тироль" (Аустрия) клубтарымен бірге біраз жетістіктерге жетті. 2004 жылы Германия құрамасының тізгінін Юрген Клинсманн ұстаған соң, Лев ассисент ретінде қызмет атқарды да, 2006 жылғы әлем чемпионатынан соң оның орнына өзі бапкер болды. 

Құрама бапкері ретінде өзі қатысқан турнирлерінің көбінен жүлдесіз қайтпаған, мәселен, 2008 жылы Еуропаның күміс жүлдегері атанса, ӘЧ-2010, ЕУРО-2012, ЕУРО-2016 турнирлерінде қола жүлдені иемденген. Ал 2014 жылғы әлем чемпионаты мен Конфедерациялар кубогы 2017 турнирлерінде чемпион атанған.

2020 жылғы Еуропа чемпионатынан кейін қызметтен кететінін мәлімдеді.

## Жетістіктері
### Командалық
 Штутгарт
*Германия кубогы: 1996/97
*Кубок иелері кубогының финалисі: 1997/98

 Фенербахче
*Түркияның қола жүлдегері: 1998/99

 Тироль
*Аустрия чемпионы: 2001/02

*Еуропаның күміс жүлдегері 2008
*Әлемнің қола жүлдегері 2010
*Еуропаның қола жүлдегері 2012
*Әлем чемпионы 2014
*Еуропаның қола жүлдегері 2016
*Конфедерациялар кубогының жеңімпазы 2017

### Жекелей
*Германиядағы "жыл бапкері": 2014
*ФИФА жыл бапкері: 2014

## Сілтемелер
*Неміс футбол одағында Йоахим Лев жайлы

Санат:Германия футболшылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Фрайбург ФК ойыншылары
Санат:Германия футбол жаттықтырушылары
Санат:Штутгарт ФК жаттықтырушылары
Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары
Санат:Тироль ФК жаттықтырушылары
Санат:Аустрия Вена ФК жаттықтырушылары
Санат:Аданаспор ФК жаттықтырушылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Қырғыз Футбол Федерациясы

thumb|right|200px|Қырғыз Футбол Федерациясы
**Қырғызстан Футбол федерациясы**, қысқаша **ФФКР** (қыр. *Кыргыз Республикасынын футбол федерациясы*) — Қырғызстан футболын (футбол турнирлерін, футбол клубтарын ұлттық құраманы), футзалын басқаратын, қадағалайтын футбол ұйымы. ФФКР сонымен бірге елдегі екінші ұйым саналатын Қырғызстан Футбол Лигасымен бірге ұлттық біріншіліктерді өткізеді.  

## Тарихы
1992 жылы құрылды. 1994 жылы ФИФА мен АФК-ға мүше болды. 1997-2014 жылы ФФЦЮА (Орталық және Оңтүстік Азия футбол федерациясы) ұйымына, 2015 жылы ФАЦА (Орта Азия Футбол қауымдастығы) ұйымына мүше болды. 

Қазір бұл федерацияның қарамағына елдегі Қырғызстан ерлер және әйелдер құрамасы, Қырғызстан жастар құрамасы, Олимпиада құрамасы, Футбол Лигалары, Кубоктық турнирлер кіреді.

## Президенттері
*1992-2008 — Аманкелды Муралиев
*2009-2012 — Айбек Алыбаев
*2012 — Семетей Султанов

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ұйымның ресми сайты

Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы
Санат:Азия Футбол Конфедерациясы
Александр Сергеевич Крестинин

}}
**Александр Сергеевич Крестинин** (19 қыркүйек 1978 жыл, Краснодар, Ресей)— ресейлік футболшы, қорғаушы. 2023 жылдан бері "Бунёдкор" футбол клубының бас жаттықтырушысы. 

## Карьерасы
Карьерасында Ресейдің көптеген клубтарында және Қазақстан мен Қырғызстаннның бірді-екілі клубтарында ойнаған. 2012 жылы туған қаласындағы "Легион" клубында ойнап, футболшылық карьерасымен қоштасты. Сол жылы-ақ бапкерлікке кірісіп, Қошқар-Атаның "Нефтчи" клубын жаттықтырды. "Нефтчиді" тұңғыш рет Қырғызстан чемпионы атандырды да, осы жетістіктен соң дереу Ұлттық құрамаға шақыртылды. Құраманы да жақсы басқарып, Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы тарихында бірінші рет 2019 жылғы Азия Кубогына жолдама алды. Ал финалдық турнирде құрама 1/8 финалға дейін жетті. 

Осы жетістіктен соң құрама 2018 жылғы сәуір айында ФИФА рейтингінде 70-ші орынға көтерілді.  

2023 жылы құрама бапкерлігінен кетті.  

## Отбасы
Үйленген, екі ұлы бар.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Ресей футболшылары
Санат:Кубань ФК ойыншылары
Санат:Каспий ФК ойыншылары
Санат:Түркістан ФК ойыншылары
Санат:Ресей футбол жаттықтырушылары
Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Дордой ФК жаттықтырушылары
Санат:Нефтчи Қошқар Ата ФК жаттықтырушылары
Санат:Бунедкор ФК жаттықтырушылары
Санат:Нефтчи Қошқар Ата ФК ойыншылары
Антон Александрович Землянухин

**Антон Александрович Землянухин** (11 желтоқсан 1988 жыл, Қара-Балта, Кырғыз ССР, КСРО) — қырғыз футболшысы, жартылай қорғаушы. Қырғызстан құрамасы тарихындағы ең үздік мерген (12 гол).

## Карьерасы

### Клубтық
"Абдыш-Ата" клубының тәрбиеленушісі. 2007 жылы Түркияның "Гиреснспор" клубына ауысты. Түркияның бірінші дивизионындағы ең үздік 20 легионер-мергеннің қатарына қосылды. 2009 жылы клуб президентімен арада кикілжің болып, "Абдыш-Атаға" қайта оралды. 

2010 жылы наурызда Тараз ФК"Тараз" клубына жалға берілді. Тараздықтар сапындаға алғашқы голын 8 турда "Жетісудың" қақпасына соқты. 2012 жылы еркін агент ретінде "Ақтөбеге" ауысты. Бір жылдан соң Алматының "Қайратына" өтті. 

Мұнан соң Қазақстанның "Қайсар", Сербияның "Раднички", Хабаорвскінің СКА  командаларында ойнады. 2017 жылы СКА клубымен келісім шартты бұзды да, 2018 жылы қыста "Атырауға" ауысты.

### Құрама сапында
2007-2010 жылдар аралығында Қырғызстан құрамасында ойнады. Араға бес жыл салып, 2015 жылы наурызда қайта оралды. 2018 жылдың сәуіріне дейін құрама сапында 12 гол соқты. Бұл әзірше рекордтық көрсеткіш. 

2019 жылы Азия кубогына қатысты. 

## Жетістіктері
*Қырғыстаннның күміс жүлдегері: 2009
*Қазақстанның қола жүлдегері: 2012
*Қырғызстан кубогы: 2009

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Футболшының профилі

Санат:Алфавит бойынша футболшылар
Санат:Қырғызстан футболшылары
Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:1988 жылы туғандар
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Раднички Ниш ФК ойыншылары
Санат:Абдыш-Ата ФК ойыншылары
Санат:Дордой ФК ойыншылары
Санат:Сисакет ФК ойыншылары
Санат:Алға ФК ойыншылары
Вадим Витальевич Харченко

**Вадим Витальевич Харченко** (28 мамыр 1984 жыл) — қырғыз футболшысы, Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының бұрынғы жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы
"Дордой" клубының түлегі. 18 жасында негізгі құрамға ілікті. 2003 жылы Бішкектің СКА-Шоро клубына ауысып, үш жылдай өнер көрсетті. 2004 жылы біраз уақыт Шымкенттің "Ордабасы" клубына жалға берілді. 

2006 жылы "Дордойға" оралды. Содан бері 2014 жылы Түркияның төменгі лигаларына қатысатын «Тавшанлы Линайтиспор» клубына жалға берілгені болмаса, осы уақытқа дейін табан аудармай туған клубында ойнап келеді.

## Ұлттық құрамада
2003-15 Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасында ойнады. Құраманың жетекші футболшыларының бірі, 53 матч өткізіп, рекорд жасады. 2007 жылы 19 тамызда Үндістанда Неру кубогына қатысып, Камбоджа құрамасының қақпасына құрама сапындағы алғашқы голын енгізді. Құрама сапында барлығы үш гол соқты.

## Жетістіктері
### Командалық
*Қырғызстан чемпионы (7): 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014
*Қырғызстан кубогы (5): 2003, 2006, 2008, 2010, 2012
*АФК президенті кубогының жеңімпазы (2): 2006, 2007

### Жекелей
*Қырғызстанның екі дүркін үздік футболшысы: 2007, 2013

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Футболшының профилі

Санат:28 мамырда туғандар
Санат:Қырғызстан футболшылары
Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Дордой ФК ойыншылары
Санат:Алға ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Дордой (футбол клубы)

**Дордой** — Қырғызстандағы футбол клубы. Бішкек қаласынан. 1997 жылы құрылған. Қазіргі таңда елдегі ең мықты клубтардың бірі.

## Тарихы
1997 жылы "Дордой Нарын" деген атаумен Нарын қаласында құрылды. 2010 жылы клуб Бішкекке ауыстырылды. Үйдегі ойындарын "Спартак" стадионында өткізеді. 2004 жылы алғаш рет Қырғызстан чемпионы атанды. 

2015 жылы ақпанда АФК Кубогындағы дебют ойынын Түрікменстанның "Ахал" клубына қарсы өткізді. Бұл ойында "Дордой" 0:1 есебімен ұтылып қалды.

## Бұрынғы атаулары
*1997—1998: «Дордой» Нарын
*1998—1999: «Дордой-Жаштық-СКИФ»
*1999—2004: «Дордой»
*2004—2010: «Дордой-Динамо»
*2010—: Дордой Бішкек

## Жетістіктері
*Қырғызстан чемпионы (13): 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021
*Қырғызстан кубогы (8): 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018
*Қырғызстан суперкуогы (2): 2012, 2013, 2014, 2019
*АФК президенті кубогының жеңімпазы: (2): 2006, 2007
"Ала-Тоо кубогы" халықаралық турнирінің жеңімпазы (3): 2011, 2015, 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Клубтың профилі және статистикасы

Санат:Қырғызстан футбол клубтары
Санат:1997 жылы құрылған футбол клубтары
Алға (футбол клубы)

**«Алға»** — 1947 жылы құрылған Қырғызстандағы футбол клуб. Өз алаңындағы ойындарын "Динамо" стадионында өткізеді.

## Тарихы
Елдегі ең танымал команда. КСРО чемпионатында бірнеше жыл өнер көрсеткен. 1979 жылғы дейін бірнеше маусым бірінші лигада ойнады да, 1979 жылдан соң қайтадан бірінші лигаға орала алмады. Содан мемлекет тарағанша екінші лиганың тоғызыншы аймағында ойнады. Ең жоғарғы көрсеткіші - 3-орын (1967, 1-лига).

1991 жылдан кейін Қырғызстан чемпионатында өнер көрсете бастады. 2007 жылы клуб жабылып қалды да, 2010 жылы қайта құрылды. 

## Жетістіктері
*Қырғызстан чемпионы (5): 1992, 1993, 2000, 2001, 2002
*Қырғызстан кубогы (9): 1992, 1993, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003
*Ала-Тоо кубогы (халықаралық турнир) (1): 2014

## Атаулары
*1947—1949 — Зенит
*1950—1952 — Еңбек резервтері
*1953—1954 — Искра
*1955—1960 — Спартак
*1961—1992, 1994—1995 Алға
*1993 — Алға-РИИФ
*1996—1997 — Алға-ПВО
*1998—2003 — СКА-ПВО
*2004—2005 — СКА-Шоро
*2007  Авиатор-ААЛ
*2010 — Алға

## Атақты футболшылары
*Асылбек Момунов
*Сергей Фокин
*Константин Ерёменко
*Николай Булгаков
*Юрий Гудименко
*Александр Калашников
*Олег Караваев
*Владислав Чернышов
*Карим Израилов
*Виталий Кобзарь

## Сілтемелер
* Клуб статистикасы

Санат:Қырғызстан футбол клубтары
Санат:1947 жылы құрылған футбол клубтары
Динамо (стадион, Бішкек)

**Динамо** — Қырғызстан астанасы Бішкек қаласындағы футбол стадионы. "Алға" және "Шер-Ак-Дан" командалары өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сыйымдылығы 10 мың адам.

Стадионда Қырғызстан чемпионаты мен кубок ойындары өткізіліп тұрады. Көлемі жөнінен Бішкектегі "Спартак" стадионынан кейінгі екінші арена.

## Дереккөздер

Санат:Стадиондар
Санат:Қырғызстан стадиондары
Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі мүшелігі

2016 жылғы 28 маусымда Нью-Йорк қаласындағы БҰҰ-ның штаб-пәтерінде дауыс беру барысында Қазақстан БҰҰ-на мүше 193 мемлекеттің ішінде 138 дауыс алып, алғаш рет 2017-2018 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болып сайланды . Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі жұмысы 2017 жылы 1 қаңтардан  басталды . Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне сайланған бірінші Орталық Азия елі. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде Қазақстан өңірлік мәселелерге және Ауғанстан мәселесіне, атап айтқанда, терроризм, есірткі өндірісі және адам саудасының өсуі, сондай-ақ «ислам мемлекеті» мен «Әл-Қаида» сияқты мәселелерге ерекше назар аударады. .

## БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі
Қауіпсіздік Кеңесі Біріккен Ұлттар Ұйымының негізгі органдарының бірі. Оның негізгі функциялары халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдау. Қауіпсіздік Кеңесі 15 мүшеден, оның 5-і тұрақты (Екінші Дүниежүзілік соғыстың жеңімпаз елдері - Ұлыбритания, Қытай, Ресей, АҚШ, Франция, вето құқығына ие), және 10-ы - әр жылға 5 елден екі жылдық мерзімге БҰҰ Бас Ассамблеясы сайлайтын  тұрақты емес болып табылады.. 2017 жылы  БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелерінің құрамына Боливия, Мысыр, Италия, Қазақстан, Сенегал, Украина, Уругвай, Швеция, Эфиопия, Жапония кіреді. 

## Қазақстанның БҰҰ-на мүшелігінің тарихы
1992 жылғы 2 наурызда Қазақстан БҰҰ-ның мүшесі болды. 1992 жылғы 15 сәуірде Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстанның БҰҰ-ның жанындағы бірінші Тұрақты Өкілі тағайындалды (Ақмарал Арыстанбекова). 1992 жылғы 5 маусымда БҰҰ-ның жаңынан Қазақстан Республикасының Тұрақты Өкілдігін құру туралы Президенттің Жарлығына қол қойылды. 1993 жылғы 16 ақпанда БҰҰ-ның Қазақстандағы өкілдігі ашылды. 2015 жылғы желтоқсаннан бастап Норимаса Шимомура (Жапония) БҰҰ-ның Қазақстандағы Резидент-үйлестірушісі қызметін атқарып келеді, ал Қайрат Омаров БҰҰ жанындағы Қазақстанның тұрақты өкілі.

## Қазақстанның БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кенесіндегі басымдықтары
Қазақстан өзінің БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесіне мүшелігінің мынадай басымдықтарын айқындады:
* ядролық қарудан азат әлем құру;
* жаһандық соғыс қаупін жою және өңірлік конфликтілерді реттеу;
* өңірлік қауіпсіздік пен ынтымақтастықты нығайтумен қатар Орталық Азияның мүдделерін ілгерілету;
* терроризммен күрес;
* Африкадағы бейбітшілік және қауіпсіздік;
* қауіпсіздік және тұрақты даму арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ету;
* Қауіпсіздік Кенесінің және бүкіл БҰҰ жүйесінің XXI ғасырдың  қауіп-қатерлері мен қиындықтарына бейімделуі.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан сыртқы саясаты
Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымы
Роберто Фирмино

**Роберто Фирмино Барбоза де Оливейра** (; 1991 жылы 2 қазанда туған, Масейо, Бразилия) — бразилиялық футболшы, "Әл-Ахли" клубы мен Бразилия құрамасының шабуылшысы.

## Карьерасы
### Клубтық
"Фигейренседе" біраз жыл ойнап, 2011 жылы Еуропаға келді. Германияның "Хоффенхайм" клубындағы алғашқы матчын 2011 жылы 24 ақпанда "Майнцқа" қарсы өткізді. Маусымның соңына дейін Фирмино үш гол соқты. 

2015 жылы 24 маусымда ресми түрде "Ливерпуль" футболшысына айналды. Клубтағы алғашқы голын сол жылдың 21 қарашасында "Манчестер Сити" қақпасына енгізді. Фирминоның ойыны ұнаған "Ливерпуль" фанаттары оған Бобби деп ат қойып алған. Футбошының өзі бұл жаңа есімнің өзіне керемет ұнайтынын бірнеше мәлімдеді. 

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында алғашқы ойынын 2014 жылы 12 қараша күні Түркия құрамасына қарсы өткізді. Алғашқы голын алты күн өткен соң Аустрияның қақпасына енгізді.

## Жетістіктері
* Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2018/19
* Футболдан Америка кубогының иегері: 2019

## Дереккөздер

## Cілтемелер
* Футболшының профилі
* Футболшының стаистикасы

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Санат:Фигейренсе ФК ойыншылары
Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Әл-Ахли Жидда ФК ойыншылары
Эдин Джеко

**Эдин Джеко** (; 17 наурыз 1986 жыл, Сараево, Югославия) — босниялық футболшы,  «Интернационале» футбол клубы мен Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы. Құрама тарихындағы ең үздік мерген.

## Карьерасы

### Клубтық
"Железничар" клубының түлегі. 2003 жылы карьерасын осы клубта бастады. 2005 жылы Чехияның "Теплице" клубына ауысты. 

2007 жылы "Вольфсбург" футболшысы атанды. 2008/09 жылғы маусымда 26 гол соғып, мергендер көшінде екінші орынға табан тіреді. 2009 жылы жазда келісім шарт 2013 жылға дейін ұзартылды.

2011 жылы 4 қаңтарда "Вольфсбургтен" "Манчестер Ситиге" ауысты. Трансфер бағасы 35 млн Еуроға бағаланды. 25 сәуірде Премьер Лигадағы тұңғыш голын "Блэкберн Роверске" соқты. 28 тамызда "Тоттенхэммен" ойында тұңғыш рет покер жасады.

2012/13 жылғы маусымда Премьер лигада 14 гол соқты.

2014 жылы 20 тамызда клубпен төрт жылдық келісім шарт жасасты. 

2015 жылы 6 тамызда "Ромаға" жалға берілді. Бұл ауысым 4 млн еуроны құрады. 30 тамызда "Ювентус" қақпасына "Рома" сапындағы тұңғыш голын соқты. 2015 жылы қазан айында клуб Джеконы толықтай сатып алды. 2016/17 жылғы маусымда 39 голдың (оның 37-сі Италия чемпионатында) авторы атанды да, клуб рекордын жаңартты. 

2017/18 жылғы маусымда Чемпиондар лигасында 8 гол соқты да, клубтың жартылай финалға жетуіне үлкен үлес қосты (команда 34 жылдан бері тұңғыш рет жартылай финалға шықты). Маусым соңында "Романың" үздіік футболшысы атанды.

### Ұлттық құрама
2007 жылы 2 маусымда ЕУРО-2008 іріктеуінде Түркияға қарсы ойында тұңғыш рет Босния және Герцеговина сапында алаңға шықты. Бұл ойында босниялықтар 3:2 есебімен жеңіске жетті, Джеко бір гол соқты. 

2014 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бір гол соқты.

## Жетістіктері
### Командалық
 Вольфсбург
*Германия чемпионы: 2008/09

 Манчестер Сити
*Англия чемпионы (2): 2011/12, 2013/14
*Англия кубогы: 2011
*Англия Лига кубогы: 2014
*Англия суперкубогы: 2012

### Жеке
*Германия чемпионатының мергені: 2009/10 (22 гол)
*Италия чемпионатының мергені: 2016/17 (29 гол)
*УЕФА ЕуропаЛигасының мергені: 2016/17 (8 гол)
*Босния және Герцеговина құрамасының мергені: 59 гол

## Жеке өмірі
Эдин — мұсылман дінін қабылдаған. Ұлттық құрамадағы Эмира Спахичтің немере туысы.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ''Ұлттық футбол құрамалары'' сайтындағы профилі

Санат:Босния және Герцеговина футболшылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:17 наурызда туғандар
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Теплице ФК ойыншылары
Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Санат:Железничар Сараево ФК ойыншылары
Максимовка (Павлодар облысы)

**Максимовка** — Павлодар облысының Павлодар ауданы, Рождествен ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2025 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 46 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Павлодар ауданының таратылған елді мекендері
Розовка (Павлодар облысы)

**Розовка** — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл, Рождествен ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 44 км-дей жерде.

## Тарихы
Іргесін 1909 жылы Украинадан көшіп келген шаруалар қалаған. 1951—96 жылдары Киров атындағы ұжымшар орталығы болған. Ұжымшар негізінде Розовкада ұжымдық кәсіпорын жұмыс істеді.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Томас Эндрюс

**Томас Эндрюс-кіші.** (, 7 ақпан 1873 жыл — 15 сәуір 1912 жыл) — ирландиядық бизнесмен және Белфасттағы «Харланд энд Вольф» кеме компаниясының директоры. Эндрюс «Титаниктің» конструкторы. 1912 жылы 15 сәуір күні "Титаник" апатында қайтыс болған 1496 жолаушының бірі.

## Өмірбаяны
Эндрюс Солтүстік Ирландияның Даун қаласында дүниеге келген. 1884-89 жылдары Бельфасттағы Королдық Академиялық институтында білім алды. Оқуды тәмамадаған соң "Харланд энд Вольф" компаниясындағы карьерасы басталды. 18 жыл бойы түрлі қызметін атқарып, 1907 жылы аталмыш компанияның директоры боп тағайындалды.

1907 жылы Томас Эндрюс "Олимпик" кемесінің конструкторларының бірі болды. арада екі жыл өткен соң "Олимпиктің" сыңары "Титаникті" құрастыруға атсалысады. 1912 жылы сәуір айында "Титаник" алғашқы сапарға шыққанда Эндрюс те бірге Нью-Йоркке жолға шығады. 14 сәуір күні кешке кеме айсбергке соғылып, құтқарушы қайықтың аздығы мен көмекке келуші кемелердің кешігуінен  жолаушылардың 2/3 бөлігі суға кетіп құрбан болады. Томас Эндрюс аман қалуға әрекет жасамаған, өзін апатқа басты кінәлілердің ірі ретінде санап, өлімге мойынсұнған. Оны адамдар соңғы рет темекі шегетін салонда әлдебір картинаға қарап қимылсыз тұрғанын көрген.

Кейін Эндрюсті тек қаһарман ретінде ғана еске алған. 1914 жылы оның туған қаласында Томас Эндрюс мемориал залы ашылған. 

2004 жылы астероидтардың біріне Томас Эндрюстің аты берілді.

## Отбасы
1908 жылы Джон Догерти атты қызы бар Хелен Рейли Барбурға үйленді. 1910 жылы қызы Лоу-Барбур Эндрюс өмірге келді. Томастың қазасынан соң әйелі «Харланд энд Вольф» компаниясының директоры Генри Пейрсон Харландқа тұрмысқа шықты.

Қызы Элизабет ешқашан тұрмысқа шыққан жоқ. Теңіз пилотының лицензиясын алған тұңғыш ирланд-әйел боп тарихқа енді де, 1973 жылы 1 қарашада көлік апатынан қайтыс болды. 

## Кинематография
1997 жылы түсірілген "Титаник" фильмінде Эндрюстің рөлік канадалық актер Виктор Гарбер сомдады.

## Дереккөздер

Санат:Титаникте қайтыс болғандар
Санат:Титаник жолаушылары және командасы
Рождественка

**Қазақстан**:

* Рождественка — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл.
* ''Рождественка'' — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы таратылған ауыл.

**Башқұртстан**:
* Рождественка — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл.

Санат:Айрық беттер
Маралды (Павлодар ауданы)

**Маралды** — Павлодар облысының Павлодар ауданы, Шақат ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін таратылған "Маралды ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Маралды (көл)

**Маралды** – Ертіс алабындағы көл. 

## Географиялық орны
Павлодар облысы Шарбақты, Павлодар аудандары жерінде орналасқан.

## Гидрографикасы
Аумағы 54,7 км2, ұзындығы 9,5 км, ені 8,3 км, су жиналатын алабы 773 км2. Жағасы сазды, көпшілік жері көлбеу жазық, оңт.-шығысы тік жарлы. Жаздың аяқ шенінде құрғап қалады.

## Дереккөздер
 

Санат:Ертіс су алабы
Санат:Шарбақты ауданы көлдері
Стерлинг (Шотландия)

**Стерлинг** (ағыл. *Stirling*, скотс. *Stirlin, Strivelin*, шотл. *Sruighlea* [ˈs̪t̪ruʝlə]) — Шотландияның орталық бөлігінде орналасқан қала. Стерлинг округының әкімшілік орталығы, сондай-ақ Шотландия патшалығының бұрынғы астанасы және көне қалалардың бірі. Стерлинг Шотландияның жеті «ситилердің» (city) ішіндегі ең кішкентайы.

## Тарихы
Қазіргі заманғы Стерлинг аумағындағы алғашқы елді мекендер тас ғасырына жатады. Қала атауының нақты шыққан жері бүгінгі күнде белгісіз. Қала негізінен қорғанысы ыңғайлы және Форт өзенінде жақсы стратегиялық жағдайда орналасуына байланысты Рим әскерінің Британ аралдарын жаулап алу жорығында стратегиялық маңызға ие болды. Қазіргі замандағы болжамдарға сәйкес, Стерлинг қамалының орныда римдік бекініс *Иуддеу* болды.

Форт өзені арқылы өтетін өткел және кейінірек танымал көпір Стерлинг қаласының баюуы мен ықпалының өсуіне үлкен үлес қосты. «Корольдік қалалар» (резиденция) тізімінде алғаш рет қала XII ғасырда шотланд патшасы Дәуіт I кезінен айтылып, соңғы уақытқа дейін осы тізімде(сондай-ақ Стривелин деп те кездеседі). Стерлинг XIII-XIV ғасырлардағы ұзақ ағылшын-шотланд соғысының екі негізгі шайқасының куәсі болды: 1297 жылғы Стерлинг көпіріндегі шайқас және 1314 жылы Стерлингке жақын орналасқан Бэннокберн өзеніндегі шайқас. Қала басқармасының ежелгі мөрінде Стерлингтің бұрынғы екі ұраны жазылған:
**Hic Armis Bruti Scoti Stant Hic Cruce Tuti* — «Британдықтар келді бізге күшпен, Қасиетті Крест сақтады Шотландықтарды жарақаттан».
**Continet Hoc in Se Nemus et Castrum Strivilinse* — «Бұл мөрде қамалдың тасы мен қаланың ағашы біріккен».

## Тұрғындар
2001 жылғы халық санағының деректері бойынша Стерлингте тұрғындар саны 41 243 болды. 2004 жылдың ортасында кейбір бағалау бойынша қаланың халқы 44 460 адамға дейін өсті. 2004 жылы Стерлинг округінің барлық тұрғындары 86370 адамды құрады. Стерлинг қаласы тұрғындар санының өсуі бойынша шотланд қалаларының арасында үшінші орында. 2001 жылғы халық санағының деректері бойынша, әйелдер 52,7% -ды құрады, ал ерлер 47,2% -ды құрады. Халықтың көпшілігі (24,3%) 16 жастан 29 жасқа дейінгі жас тобы құрайды. Стерлинг тұрғындарына сондай-ақ Шотландиядан тыс жерде туылған тұрғындардың жоғары пайызы - 16,5% тән. Қала тұрғындарының санының ауытқуы көбінесе жергілікті университетте оқитын студенттердің келуіп-кетуімен байланысты.

## Қаланың көрікті жерлері
thumb|right|300px|Қала маңы
*Холируд шіркеуі
*Стерлинг қамалы
*Уоллес монументі
*Лох-Ломонд пен Троссахс ұлттық паркі

## Туыстас қалалар
* Вильнев-д'Аск, Франция

Санат:Шотландия қалалары