Сквира

**Сквира** () — Украинаның Киев облысындағы қала. Белоцерков ауданының құрамына енеді. 2020 жылға дейін таратылған Сквир ауданының әкімшілік орталығы болды.
2025 жылы Сквира қаласының тұрғындарының саны 18 065 адамды құрады.

## Географиялық орналасуы
Сквирка өзенінің бойында (Рос өзенінің саласы) орналасқан. Киевке дейінгі арақашықтық: теміржолмен – 135 км, асфальт жолымен – 121 км. Сквира-Попелня тар табанды теміржол стансасы бар.

## Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық
Сквира - шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 154-ші орында (Украина), облыста 15-ші орында (Киев облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 18998 орын.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Белая Церковь (33 км), Тетиев (40 км), Погребище (40 км), Фастов (42 км), Узин (54 км), Андрушевка (56 км), Казатин (59 км), Жашков (62 км), Тараща (63 км), Васильков (68 км), Липовец (70 км), Ильинцы (76 км), Коростышев (78 км), Боярка (79 км), Обухов (80 км), Монастырище (82 км), Радомышль (90 км), Житомир (92 км), Ирпень (96 км), Буча (99 км).

## Тарихы
XIV ғасырдың екінші жартысында, украин жерлерінің көп бөлігі Литва билігіне түскен кезде, Литва князі Владимир Ольгердович 1390 жылғы грамотамен Киевтен оңтүстік-батысқа қарай жатқан Сквира мен басқа жерлерге иелік ету құқығын растады.
XV ғасырда Сквира жер үйіндісімен қоршалған бекіністі елді мекен болды. Феодалдардың үлкен сарайы, шаруашылық аулалары, диірмендер мен қоймалар болды. Қамалда үнемі әскери гарнизон болды.

1569 жылы Люблин одағынан кейін Сквираны Польша басып алды. Қала Белоцерковский старостыларының құрамына кірді. 1591 жылы 12 маусымда Польша королі Сигизмунд III Киев губернаторы князь М.Ружинскийге жарғы шығарып, оған Сквираға иелік ету, оның маңындағы жерлерді қоныстандыру және бекініс салу құқығын береді. 1615 жылы елді мекен болып жарияланды. 1629 жылы Сквира Киев воеводствосының құрамына кірді. Қала халқының негізгі бөлігін ұсақ қолөнершілер, шаруалар және казактар ​​құрады.

Сквира тұрғындары украин халқының Польшаға қарсы ұлт-азаттық күресіне белсене қатысты. 1648 жылдың мамыр айының аяғында-ақ бұл ауданда Я.Радкевич бастаған отряд әрекет етті.
Көтерілісшілер казактармен бірге поляк магнаты А.Замойскийдің кешенін талқандады. Сквирская казактары Б.Хмельницкийдің басшылығымен украин әскері қатарында ерлікпен шайқасты.

1654-1667 жылдардағы Польша мен Ресей арасындағы соғыс кезінде поляк феодалдары қайтадан Сквирге оралды, олар өздерінің үстемдігін қалпына келтірді. XVIII ғасырдың басынан бастап Украинаның оң жағалауында Гайдамак қозғалысы өрбіді. Сквира поляк шляхтасының билігіне қарсы қызу күрестің алаңына айналды. 1736 жылы жергілікті халықтың қолдауымен гайдамактар қаланы біраз уақытқа босатты. XVIII ғасырдың ортасында Сквира шағын қала болып қала берді.

Украинаның оң жағалауы Ресеймен қайта біріктірілгеннен кейін (1793 жылы) Сквира Магдебург құқығына ие мемлекеттік қала болды. 1795 жылы Братслав наместнигінің, ал 1796 жылдан Киев губерниясының уездік қаласы болды. Осы уақыттан бастап Сквира тез өсе бастады.

ХХ ғасырдың басында қалада екі сыныпты қалалық мектеп, 2 шіркеу және еврей жексенбілік мектептері жұмыс істеді.

1941 жылы 14 шілдеде Гитлердің басқыншылары Сквирді басып алып, 29 желтоқсан 1943 жылы 240-шы Киев-Днепровская Қызыл Тулы атқыштар дивизиясы қаланы азат етті.

Украинаның мемлекеттік тәуелсіздігін қалпына келтіргеннен кейін Сквирада елеулі өзгерістер болды, демократиялық сайлаулар енгізілді, жаңа партиялардың филиалдары құрылды, Сквира тұрғындары 2004 жылғы сарғыш (оранжевый) революцияға белсенді қатысты.

## Өндіріс орындары
*Сквир тігін фабрикасы;
*Сквир наубайханасы;
*2 кірпіш зауыты: Сквыр кірпіш зауыты, құрылыс материалдары зауыты (СП);
*«GRONA» ЖШС фирмасы;
*«Сквир нан өнімдері зауыты» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.

## Көрікті жерлері
Тарихи-өлкетану мұражайының экспонаттары мен материалдарында қаланың тарихы сақталған. Сквирада Азаматтық және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы шайқастарға қарамастан, қазіргі уақытта сәулет ескерткіштері болып саналатын көптеген ғимараттар аман қалды.
Оларға қазіргі кезде жеңіл өнеркәсіп кәсіпорны орналасқан бұрынғы земство басқармасының қазіргі ғимараты (1911), бірнеше сауда сарайлары мен тұрғын үйлер, түрме және ұлдар гимназиясы ғимараттары, Әулие Иоанн Непомнящего шіркеуі (1885) жатады.

Сонымен қатар, тоған маңындағы қалалық саябақта Ұлы Отан соғысының мемориалдық кешені бар.

## Галерея

Синагога6.jpg|Синагога
Skvyra bus station.jpg|Автостанса
Skvyrka River 1.jpg|Сквирка өзені
Будинок земської управи IMG 20191122 155305.jpg|Земство басқармасының ғимараты
Гімназія Совчинського.JPG|Гимназия


## Дереккөздер

Санат:Украина қалалары
Санат:Киев облысы қалалары