open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кәдімгі емен

**Кәдімгі емен** () – шамшаттар тұқымдасына жататын емен түрі. Қазақстандағы туыс түрлерінің жалғыз ғана өкілі, жабайы түрінде тек Батыс Қазақстан облысында ғана кездеседі. Емен отырғызатын жерлер соңғы жүзжылдықта шұғыл қысқарып кеткен. Осылайша, 19 ғасырдың ортасында емен Орал қаласынан оңтүстікке қарай 200 км жерде жай ғана ағаштардың қатарында болған. қазір тек қаланың солтүстік шығысында 30 км қашықтықта Орал және Елек өзендерінің аңғарларында, Республиканың солтүстік шекарасына дейінгі аралықта ғана кездеседі. Олар беткейдегі жарларда өседі. Кейбір анықтамалар бойынша табиғи еменнің Қазақстанда алып жатқан жері 830 га-дан аспайды. 

Түр кеңінен таралғандықтан Қазақстан тұрғындары әсіресе, оңтүстік өлке тұрғындары жақсы таныс. Емен - біздің еліміздегі ең мықты ағашболып келеді. Биіктігі 40 метрге жетеді, кәрі емендердің діңдерінің жуандығы бірнеше метрге жетеді. Тамыр жүйесі мықты өзекті тамыры 5 метрге дейін тереңдеп жуан діңнің жетілуіне жағдай жасайды. Жас өркендердің қабығы тегіс, жылтыр, сұр, үлкен емендердің қабығы майлы қызғыштанып жарылып тұрады, қара-қоңыр түсті. Жапырағының пішіні өте әдемі - ұзын тақтасының үстіңгі беті қою - жасыл, астыңғы жағы ақшыл-жасыл, жылтыр, жиектері терең ойықталған, мұндай жапырақ тақтасының пішіні қалың қабыққа, жапырақтың көп мөлшердетүсуін қамтамасыз етеді. 

Пайдасы жағынан қарағанда едәуір бағалысы еменнің сүрегі - мықты, қатты, әдемі суретті. Бәрінен бұрын оны кеме жасауда қолданады, сондай-ақ жиһаз, паркет төсеніштер, арнайы ыдыстар (бөшкелер) жасауда қолданады. Бұл ағаштың қабығы пайдалы. Ерте кезден бері тері өңдеуде қолданылады. Осыдан келіп процесстің атауы шығады (дубление). Бояғыш заттар алу үшін жас қабық, жапырақ, кесілген ағаштардың өңделген кездегі қалдықтары (үгінділері, бұтақтар, қиындылар және т.б.) қолданылады. "Жаңғақты" жапырақ (насекомдардың зақымдауларынан пайда болған шар тәрізді өскіндер) - жібек пен жүнді бояйтын бояу көзі. Еменнің қабығы біраз уақыттан бері заласыздандыратын дәрілік зат ретінде, қабынуға қарсы (тістің қызыл еті, асқазан және шек) пайдаланылады. Ерте кезде жаңғағы адамдарға азық болған. Қазір кейбір жағдайда олар кофенің орнына пайдаланылады.
##### Дереккөздер
Қазақстанның өсімдіктер әлемі
Санат:Шамшаттар
Sony Smartwatch 3

**Sony SmartWatch 3 (SW3)** - Sony Mobile компаниясы шығарған сағат түріндегі жаңа девайс. Алғашқы рет 2014 жылдың қыркүйегінде,  «IFA 2014» халықаралық көрмесінде Sony компаниясы «Sony Smartwatch 3» сағатын ұсынды. 

Sony Smartwatch сағаттан басқа СМС, Gmailдағы электрондық хаттарды, ауа райын және әлеуметтік желілерден хабарламаларды көрсете алады. Bluetooth арқылы андроидтармен жіне планшеттермен байланыса алады. 3 операциялық жүйесі Android 3 және Android 4.3 Jelly Bean болады. 
Verizon компаниясы, Sony Smartwatch 3 бағасы 299$ доллар болады деген болжам жасады. 30 қазанда, осы жаңа девайсты әлемдік нарыққа шығарады. 

## Сипаттама
Sony Smartwatch 3 функциясы мықты болмақ. Осы девайстың процессоры 4 ядролы. Sony Smartwatch 3 оперативті жадысы 512 МБ, мәлімет сақтайтын жады 4ГБ, қуаттандырғыш сиымдылығы 420 мАч. Бұл жаңа девайстың, экранының диагоналі 1,6 дюйм (360х360 пиксель). Sony Smartwatch 3 жаңа девайсы IP68 үлкен дәрежедегі қорғаныштығымен иеленеді. 

## Дереккөздер

Санат:Android негізіндегі құрылғылар
Санат:Sony
Санат:2012 жылы пайда болғандар
Санат:Ақылды сағаттар
Айырылысар көже

**Айырылысар көже** - көп уақыт бірге болған отбасылардың біреуі көшетін кезде берілетін көже болып саналады. Көші қонғанда *"ерулік"* беріп, қыстай немесе жаздай бірге отырған, сыйласқан отбасылар қоныс аударып бөлінген жағдайда енді олар *Айырылысар көжеге* шақырады. *Көже* деп сыпайылап айтқаны болмаса сыйлы, бағалы табақ тартылады. Олар бір-біріне ризашылығын білдіріп, *"ұрыспай айырылған ұялмай қосылар"* деп тағы да аман-сау қосылуға тілек білдіреді. Осы "Айырылысар көже" арқылы қимастық көңілдері көрініс табады.
## Дереккөздер

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
.ac

**.ac** — Ұлыбританияның тәуелді аймағы Эссеншн аралының () ұлттық жоғарғы деңгейдегі домені. («» - «көкке ұшу» деген) Internet Computer Bureau Ұлыбритания басқаруымен Ascension Island Network Information Centre қарамағында жүргізіліп жатыр. Тіркеу домені шектеулерсіз кез келген азаматтар мен ұйымдар ала алады. Қысқаша  .ac "академик" жиі байланысып жатыр.

Санат:Ел белгілемесі бар жоғары деңгейлі үйшіктер
Ақалақшы

**Ақалақшы —** сауда керуенінің басшысы. Ерте заманда сауданы кәсіп еткен басқа адамдарды да *Ақалақшы* деген.

## Қызметі
Билік орындары сауда-саттық ісін көбінесе Ақалақшылар арқылы реттеп, олардан керуешілердің жүріс-тұрысы, нарықтың өзгеруі, халықтың пиғылы және тағы басқа жайында қажетті мағлұматтар алып отырған.

## Дереккөз

Санат:Сауда
Арқан керу

**Арқан керу** - Ауыл өмірінде ертеден келе жатқан ежелгі дәстүр. Оның екі түрі бар. 
# Құда келгенде немесе келін түскенде олардың алдынан арқан керіп, әйелдер кәдесін алады. Кәденің түп-төркіні, жаңа құдалар мен жас келіннің жолы ашық әрі пәле-жаладан, түрлі кедергілерден аман болсын деген таза көңіл, ақ ниеттен шыққан. Қазақта "арқан аттама", "арқан ұрлама", "есіліп жатқан арқан астынан өтпе" деген тыйымдар әдептілік пен тәлім-тәрбиенің тәртіптік жолын білдіреді. 
# Малды ауылдың мал қотанының сыртынан арқан керіп қоятын ырымы болған. Халық ұғымында қыл арқанның киесі бар, оны ит-құс аттап өте алмайды деп сенген. Сапарда далаға қонған адамдар да жатар жерін қыл арқан немесе шылбырмен қоршап жатса қоршаудан жылан, шаян, бүйі, қарақұрт өтіп келмейді деген ұғым бар.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Асаукөк

"Енді Асаукөк ойнайық!- деген ұсыныс түсті" (Ө.Қырғызбай). Бұл қысты күндеі үй ішінде отырып жасалатын ойын-сауықта да , ұлт дәстүріне жататын қызықты кеш. **"Асаукөк"** әсіресе, құрметті қонақ келгенде, құда күткенде үлкен-кішілердің бас қосуымен жасалатын бұл кеште ән, жыр, жұмбақ, жаңылтпаш айту, қолтұзақ, асық ойыны болады. Үлкендер әңгіме, өлең тыңдап, жастар өнер салыстырып, әзіл-қалжындар, күлкі шақырып, жиналған ел адамдары көңіл көтеріп, бір сергіп қалады. 
    Мұнда өнерлілер өз талантын танытып, үлкендер бата беріп, оларға ақ жол тілейді. Осындай ауылдың "Асаукөктен" басталатын өнер жолында талапкерлер танылып, кейін олар белгілі мәдениет қайраткерлері ретінде танылған. 
### Дереккөз

Санат:Ұлттық ойындар
Ала жіп аттамау

** Ала жіп аттамау.** Қазақ дүниетанымында ала жіп туралы әр түрлі ұғымдар мен түсініктер бар. Мысалы, баланың тұсауын кескенде, адамдар қатты ренжіскенде тағы басқа әдет-ғұрып қағидаларында „ Ала жіп “ бейнесі қолданылады. Соның бірі-* Ала жіп аттамау* деп аталады және ол адалдыққа, адамгершілікке сай қолданылатын теңеудің бір саласы десе де болады. Бұл теңеу „ешкімге қиянат жасама, біреудің мал-мүлкін ұрлама“ деген терең мағынаны білдіреді. Біреудің „мен ешкімнің ала жібін аттаған жоқпын“ деген сөзі оның *ақ-адалдығын* білдіреді.
### Дереккөз

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Люк Шоу

**Люк Пол Хоар Шоу** (ағыл. *Luke Paul Hoare Shaw*; 12 шілде 1995 жыл, Кингстон-апон-Темс) - Ағылшын футболшысы, «Манчестер Юнайтед» клубының сол жақ қорғаушысы.
## Клубтық карьерасы
### «Саутгемптон»
8 жасында өз карьерасын «Саутгемптон» жастар академиясынан бастады. Гарет Бейл  сияқты Жастар команда клубында өнерін көрсетті. Ол бірнеше клубтардың  Премьер-лигасына үлкен ықыласын танытты. Олар «Арсенал», «Челси» және «Манчестер Сити» клубтары. 2012 жылы  қаңтар айында клубтың бас жаттықтырушысы Найджел Эдкинс  өзінің жас қорғаушы баланы сатпайтының мәлімдеді. Жаттықтырушы өз мәлідемесінде былай деді - *«Люк Шоу біздің болашақтағы жоспарымыздың үлкен рөлін атқарады. Сеніңдер, біз сендер сияқты жас футболшыларымызды ешқайда жібермейміз. Біз өзіміздің жас футболшыларымызды Премьер-лигада, «Саутгемптон» клубының негізгі құрамында ойнағанын қалаймыз»*.

2012 жылы 28 қаңтарда Люк Шоу «Саутгемптон» клубының Англия Кубогының негізгі құрамында ойнады. Бұлардың кездесуі «Миллуолла» клубымен өтті. 2012/13 маусымның Премьер-лигасының басында Шоу 4 жас ойыншының қатарына кірді.

2012 жылы 10 қарашада Премьер-Лигада «Суонси Сити» командасына қарсы Шоу бірінші рет бастапқы құрамада ойнады.
### «Манчестер Юнайтед»
2014 жылы 27 маусымда Люк Шоу «Манчестер Юнайтед» командасының құрамына ауысты. Клубпен 4 жылға келісім-шартқа отырды. Люк Шоудың бағасы  £27 млн құрады, £31 млн көтерілуі мүмкін. Бұл футболшының ойнауына байланысты.

## Құрама-командадағы карьерасы
16 және 17 жасқа дейінгі футболда Англия ұлттық құрамасында өнерін көрсетті.

2013 жылы Англия құрамасында 21 жасқа дейінгі футболшылар қатарында өнерін көрсетті.

2014жылы 5 наурызда Данияғақарсы Англия құрамасында ойнады.

2014 жылы Англия құрама-командасының бас бапкері Люк Шоуды Әлем чемпионатының баратын футболшылар тізіміне қосты. 24 маусымда Әлем чемпионатында  Шоу Коста-Рикаға қарсы топтық кездесуде өнер көрсетті. 
### Англия құрама-командасында көрсеткен ойындары
**Барлығы: 3 ойын / 0гол / 1 жеңіс / 2 тең ойын / 0 ұтылыс.**
## Ойынының стилі
Люк Шоу сол жақ шеткі қорғаушы, тез жылдамдығымен және айып соққы шебер тебумен ерекшеленеді. Сэр  Тревор Брукинг Люк Шоуды *«үлкен техникалы дарынды ойыншы»* деп есептейді. 
## Жетістіктері

### Командалық

* Англия суперкубогы: 2016
* УЕФА Еуропа Лигасы: 2016/17

### Жеке жетістіктері
ПФА нұсқасындағы Премьер Лигадағы «жыл командасы» қатысушысы: 2013/14.
## Дереккөздер

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Роберто Перейра

**Роберто Перейра** (итал. Roberto Maxilimiano Pereyra; 1991 жылы 7 қаңтарда Сан-Мигель-де-Тукуман қаласында Аргентинада туылды) — аргентиналық футболшы, «Ювентус» футбол клубының вингері. 
## Клубтық мансабы
### Ривер Плейт
Роберто —  «Ривер Плейт» футбол академиясының тәрбеленушісі. 2009 жылы 16 мамырда алғаш рет негізгі құрам үшін «Уракана» клубына қарсы ойнады. 2009/10 маусымда 15 матч өткізіп, негізгі құрам ойыншысы атанды.
### Удинезе
2011 жылы 30 тамызда Роберто италияндық «Удинезе» клубына көшіп, 5 жылдық контракқа қол қойды. Трансфер құны 2 млн.еуро болды. 29 қыркүейкте Еуропа Лигасында алғаш матчын «Селтик» клубына қарсы алғаш ойынның көрсетті. 2012 жылы 28 қаңтарда «Ювентусқа» қарсы матчта А Сериясындағы алғаш матчын өткізді, алаңға Маурисио Исланы ауыстыра отырып кірді. Перейраның ойыны бас бапкерді өте таңғалдырып, Роберто алаңға жиі шығатын болды. 29 сәуірде «Лацио» клубына қарсы ойында, Перейро «Удинезе» үшін алғаш матчын өткізіп, 2:0 есебімен жеңуге көмектесті. 18 қарашада Парма клубының қақпасына гол тығып, 2012/13 маусымындағы алғаш голды соқты.
### Ювентус
2014 жылы жазда Роберто жалға беру бойынша 1,5 млн.еуроға «Ювентусқа» көшіп кетті. Егер Ювентус оны сатып алса, тағы да 14 млн.еуро төлейтін шартқа отырды. 
### Ұлттық құрама
Перейра 2011 жылы Аргентинаның жастар құрамасына шақырылып, жастар әлем чемпионатына Колумбияға барды. Ол барлық топтық матчтарда (Мексика, Солтүстік Корея, Англия) алаңда болды. 1/8 финалда Египетқа қарсы ойынды дисквалификация үшін жіберіп алды. Бірақ 1/4 финалда Португалияға қарсы ойында негізгі құраммен шықты. 
## Сыртқы сілтемелер
* soccerway сайтында профильі 

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Уотфорд ФК ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Қазақтың ұлттық ойындары

Қазақ салт-дәстүрге бай халық. Қазақтар тойды да, мейрамды да салт-дәстүрімен қарсы алған. Мысалы:

## Тоғыз аяқ, тоғыз табақ
Ойын-сауық, әдет-ғұрып ойындарының бір түрі — «Тоғыз аяқ, тоғыз табақ». Бұл әсіресе қазақтың баласын үйлендірерде қыздың әкесіне барып, құда түскенде, екі жақтың келісімі жарасқан шат-шадыман көңіл күйін, туыстық жарастық көңіл күйді білдірген. Осы құда түсу кезінде қонақ сыйларын халық «тоғыз аяқ, тоғыз табақ» деп атаған. Халықтың әдетінде жайшылықтағы қонақ асы бөлек те, құданың асы бөлек берілген. Құдалардың арасындағы сөз әбден келісіліп болғаннан кейін, енді құданың қайтардағы қонақ асысы тағы бөлек — «Құйрық-бауыр» болыпты. Мұнда құйрық май мен бауыр туралып, оған қосымша айран араластырып, қайтар жолда жесең де жейсің, жемесең де жейсің деген ойын-кәде жасаған. Жемесең тойғаныңның белгісі деп, құдаларға асатқан кезде айранды бетаузына дейін түгелдей жағып шыққан. Құда енді бұл асатудан тек кәдесін жасап барып әрең құтылған. «Құйрық-бауыр» асататын көбінесе жас келіншектер болып келеді де, олар асататын адамдарына арнайы ән айтумен болады. Қатынасушылар көбінесе тапқырлық, шапшаңдық көрсетіп жазадан құтылып кетуге, асатушылардың саусақтарын тістеп алуға тырысады.

## Арқан тарту

Бұл ойынды ойнау үшін, алдымен бес-алты ойыншы тартқанда үзілмейтін арқан және үлкен адамның алақаны көлеміндей екі тақтай дайындап алу қажет. Ол тақтайлардың ортасынан арқан өтетіндей етіп теседі. Енді қарды жентектеп, аққалаға ұқсатып үйеді де, оның орта шенінен таяқпен тесіп, әлгі арқанды өткізеді. Содан кейін тақтайіпанын, екеуін арқанның екі ұшына кигізеді де, таяқшаларды аққалаға екі-үш қарыстай таңап қалғанда тоқтатады да, тақтайшалар аққалаға тірелгенде кейін сырғып кетпес үшін арқанды түйеді. Бәрі дайын болған соң, балалар екі топқа бөлінеді де, арқанды екі жаққа тартады. Аққала қалай құласа, сол топ жеңіп шыққан болады. Жеңілген топ аққаланы қайта жасайды. Ойын қайта басталады. Ойын ойынға қатынасушылардың күш-қуатын дамытуға, таза ауада дем алып, еңбектенуге үйретеді.

## Ақыры
Әр адам өз салт-дәстүрін, ұлттық ойындарын білу керек. Қазақтар өз ұлттық ойындарын білмесе, бұл оларға кішкене болсада көмектеседі, олар «арқан тарту» және «тоғыз аяқ, тоғыз табақ» ойындарын біле алады.

Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Балқаш маңы жазығы

**Балқаш маңы жазығы** – Балқаш көлінінің оңтүстік жағында, оңтүстік-шығысында Жоңғар (Жетісу) Алатауы, оңтүстігінде Іле Алатауы мен батысында Шу-Іле тауларының аралығында жатқан аймақ. 

## Жер бедері
Жазықтың құрылысына тән өзіндік ерекшелігі - жекелеген таулы қыраттармен көмкерілген. Балқаш маңы жазығында көптеген құрғақ арналар (Бақанас) кесіп өтетін құмды шөл Тауқұм, Сарыесікатырау құмы және Бақанас тақырлы, сазды-құмды жазығы созылып жатыр. Балқаш маңы жазығында қырқалар мен бекіген құмды жалдар басым, төбелі құмдар мен сазды-құмды жерлер кәдімгі шағылдармен алмасып отырады.

## Су торабы
Жазықты Балқаш су алабының өзендері ағып өтеді, ірілері: Іле, Қаратал, Ақсу, Лепсі.

## Дереккөздер

Санат:Алматы облысы географиясы
Санат:Жетісу облысы географиясы
Санат:Қазақстан жазықтары
Серхио Ромеро

**Серхио Херман Ромеро** (исп. *Sergio Germán Romero*; 22 ақпан 1987, Бернардо де Иригоен, Аргентина) — аргентиналық футболшы, қақпашы.

## Мансабы
thumb|left|200px|
Серхио Ромеро Аргентинаның 20 жасқа дейінгі ұлттық құрама сапында 2007 жылы Әлем чемпионатына қатысып бірінші орынға ие болады. 2008 жылы Пекинде өткен Олимпиадаға екінші қақпашысы ретінде қатысады. Ол жерде Аргентинаның негізгі қақпашысы Оскар Устари жарыстың  ¼ финалында қатты жарақат алып, Серхио Ромеро ойынға қатысу қажет болады. Ромеро қақпада жарыстың соңына дейін тұрып бірде-бір доп өткізбейді.
 
2007 жылы Серхио нидерландық "А3" футбол командасына 1,5 млн. евроға ауысады. 2007/08 маусымында екінші қақпашы ретінде өнер көрсетсе, 2008/09 маусында негізгі қақпашының рөлін атқарды, сонымен қатар Серхио "А3" командасының Нидерланд чемпионатындағы барлық ойынға қатысқан жалғыз ғана ойыншы. 12 турдан бастап 21 турға дейін өзінің қақпасына бірді-бір доп өткізген жоқ.
 
9 шілде күні 2014 жылы Серхио Ромеро Нидерланд ұлттық құрамасына қарсы ойында екі пеналтиден соққыны қайтарып Аргентина ұлттық құрамасын Әлем Чемпионатының финалына шығарды. Финалда Германия ұлттық құрамасымен кездесіп (0-1) есебімен жеңіліп қалады, бірақ германдар Серхионың қақпасына тек "116" минутта ғана гол соғады. Ол ойында Серхио Ромеро ең үздік ойыншы атанады.
## Жетістіктері

### Клубтық
 "А3"
* Нидерланд чемпионы: 2008/09
* Нидерланд Суперкубогы: 2009
 Аргентина
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014
*Америка кубогының күміс жүлдегері: 2015, 2016
* Олимпиада чемпионы: 2008

; «Манчестер Юнайтед»

* Англия Кубогы: 2015/16
* Лига Кубогы: 2016/17
* Англия Суперкубогы: 2016
* Еуропа лигасы: 2016/17

## Дереккөздер

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Расинг Авельянеда ФК ойыншылары
Санат:АЗ Алкмаар ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Венеция ФК ойыншылары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Генрих Мхитарян

**Генрих Мхитарян Гамлетұлы** (арм. *Հենրիխ Համլետի Մխիթարյան*; 21 қаңтар 1989, Ереван) — армян футболшысы, "Интер Милан" клубының жартылай қорғаушысы.

## Биография
Футбол отбасысында 1989 жылдың 21 қаңтарының Ереванында туды. 1990 жылы Францияға көшті, қайда оның әкесі Гамлет Мхитарян ойнады, онда Генрих франция тілін үйренді. Әкесінің ажалынан кейін Генрих отбасымен Ереванға  қайтты, ол жерде футболмен Пюника академиясында шұғылдануды бастады.

2003 жылы Генрих Мхитарян  14 жасында, бразилиялық "Сан-Паулу" клубына төрт айлық стажировкаға  жөнелді. Онда  ол мынадай футболшылармен таныс болады : Эрнанес , Лукас, Оскар, Денилсон. Олардың кейбіреуімен португал тілінен сөйлесетін болған.

## Футбол карьерасы

## Статистикасы

### Клубтық

: *25 тамыз 2019* 

### Ұлттық құрамада

: *8 қыркүйек 2019* 

## Жетістіктері

### <big>Командалық</big>
«**Пюник**»

* Армения чемпионы (**4**): 2006, 2007, 2008, 2009
* Армения кубогы (**1**): 2009
* Армения суперкубогы (**2**): 2007, 2008

«**Шахтёр (Донецк)**»

* Украина чемпионы (**3**): 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Украина кубогы (**3**): 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Украина суперкубогы (**1**): 2012

«**Боруссия (Дортмунд)**»

* Германия кубогы (**2**): 2013, 2014

**Манчестер Юнайтед**

* Лига кубогы: 2017
* Англия суперкубогы: 2016
* УЕФА Еуропа лигасы: 2017

### <big>Жеке</big>

* Армения құрамасының үздік мергені
* Арменияның жыл футбболшысы (**8**): 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
* Лучший игрок месяца в УПЛ: Октябрь 2009
* "Шахтер" (Донецк) клубының үздік ойыншысы: 2012
* Украина чемпиоатының үздік ойыншысы: 2012
* Украина чемпионатының үздік мергені: 2012/13

Санат:Армения футболшылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Армения Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Пюник ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Фернандо Льоренте

**Фернандо Льоренте Торрес** (исп. *Fernando Llorente Torres*; 1985 жылы 26 ақпанда Памплона қаласында туылды) — испаниялық футболшы, «Удинезе» футбол клубының шабуылшысы. Испания ұлттық құрамасының экс-ойыншысы.  2010 жылғы әлем чемпионы, 2012 жылғы Еуропа чемпионы.

## Мансабы
### Клубтық
Ферандо — «Атлетико Бильбаоның» тәрбиеленушісі . 11 жасында осы клубта ойнай бастады. Фернандо біренеше маусымды жастар құраманыда өткізді.

2003 жылы Льоренте Баскония клубында өнер көрсетті. Клубта 33 ойын өткізіп, 12 гол соқты.
нобай|солға|Атлетико Бильбауо сатысында
Келесі маусымнан бастап «Атлетиконың» екінші құрамына көшті. «Сегундада» қатысатын клубта 16 ойын өткізіп, 4 рет голмен ерекшеленді. Маусымнның екінші жартысында оны негізгі құрамға ауыстырып, клубпен 4 жылдық контраққа қол қойды.

2005 жылы 16 қаңтарда алғаш матчын «Эспаньол» клубына қарсы өткізді. Үш күннен соң Испания Кубогінде алғаш матчын «Ланзароте» клубына қарсы өткізіп, хет-трикпен ерекшеленді. Алайда Льорентенің кейінгі матчтары сәтті өтпеді, себебі көп жарақат алып, негізгі құрам орынынан айырылып қалды.

2007/08 маусым Фернандо үшін сәтті өтті. Ол команданың негізгі шабуылдаушысы ғана емес, тіпті оның лидерларының бірі атанды.

Келесі екі маусымда Льоренте ары қарай дамыды, өз клубына Испания Кубогінің финалына жетуге, сондай-ақ УЕФА Еуропа Лигасына жолдама алып беруге көмектесті. Үш жыл ішінде Фернандо 91 ойын өткізіп, 39 голмен ерекшеленді.нобай|солға|Реал Мадридқа қарсы матчта, 2013 жыл 24 қазан
2013 жылы 1 шілдеде Льоренте бос агент ретінде «Ювентусқа» көшіп кетті. 4 жылдық контракқа қол қойып, ресми ойыншысы атанды. Алғаш матчын Сампдория клубына қарсы өткізіп, алаңға соңғы минтутта кірді. А Сериясында алғаш голын 22 қыркүйекте Верона клубының қақпасына салды. Чемпиондар Лигасында  «Ювентус» үшін алғаш голын «Реал Мадридқа» қарсы ойында соқты. 2014 жылы 12 қаңтарда алғаш дубльін Кальяри клубына қарсы соқты.

### Ұлттық құрама
нобай|солға
Льоренте көптеген Испания жастар құрамасында өнер көрсетті. 2005 жылы жастар әлем чемпионатына қатысты.

2008 жылы 11 қарашада негізгі құрам үшін алғаш матчын Чили құрамасына қарсы өткізді. 2009 жылы 11 ақпанда алғаш голын Англия құрамасының қақпасына салды. 2009 жылы Конфедерация Кубогіне және 2010 жылы Әлем чемпионатына қатысты.

2010 жылғы әлем чемпионы, 2012 жылғы Еуропа чемпионы.

## Жетістіктері
### Командалық

**Ювентус**

*Италия Суперкубогінің иегері: 2013

**Италия Чемпионы: 2013/14**

**Севилья**
*УЕФА Еуропа Лигасы: 2015/16
**Испания ұлттық құрамасы**

*Әлем чемпионы: 2010
*Еуропа чемпионы: 2012
### Жеке
*Жастар әлем чемпионатының күміс бутса иегері: 2005
*Сарра Трофейінің иегрі: 2012
## Cыртқы сілтемелер
* Ресми сайты  
*  ФК «Атлетик Бильбао» сайтында профильі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Суонси Сити ФК ойыншылары
Волонтерлік іс

**Волонтерлік іс** (лат. тілінен voluntarius — ерікті) – қызметтердің кең ауқымдылығы, ішіне өзара көмектің дәстүрлі пішіндерін және өзіне деген көмектің арттыруы болып келеді. Волонтерлікпен айналасатын адамдарды волонтер деп атайды. Олар ақысыз, ерікті қоғамдық жұмыс атқаратындарға жатады. 
* Волонтерлік (ерікті) қызмет:
* Ағаш, өсімдіктер, көгалдар, түптерді отырғызып, өсіру;
* Азаматтардың мынадай сияқты әлеуметтік санаттарына көмек: егде адамдар, қамқорсыз бала-шағалар, баспанасыз адамдар, жастар, студенттер, мүмкіндіктері шектеулі адамдар (мүгедектер), бұрынғы тұтқындар, т.б;
* Жануарларға көмек, қорықтар мен хайуанаттар саябағына ерікті көмек;
* Ауланы, телімдерді, қалалық көшелерді абаттандыру;
* Салауатты өмір салтын насихаттау;
* Экологияны жақсарту: қоқыстарды жинау, сенбіліктерді ұйымдастыру т.б;
* Қайрымдылық концеттері мен театр қойылымдары;
* Нашақорлық, СПИД, жасөспірімнің айыпкерлігін  алдын алуға арналған оқтаулы әңгімелерін жүргізу;

Волонтердің еңбегі ақысыз. Волонтерлер – тек альтруистер емес, олар тәжиребе алу үшін, дағдыларды және білімдерді арттыру үшін, дербес қарым-қатынастың қағидаларын білу үшін жұмыс істейді. Көбінесе волонтерлік қызмет – төленетін жұмысқа жол салады, бұл жерде адам өзін жақсы жақтан көрсете алады, өзін әртүрлі қызмет аясында сынап көріп, өмірлік жолын анықтай алады.

Санат:Еңбек
Маңғыстау жер асты мешіті

**Маңғыстау жер асты мешіті** — Маңғыстау жер асты мешітті кей кезде Бекет ата жер асты мешіті деп те атайды.

## Орналасқан жері
Оңтүстік Үстірттің Маңғыстау ойысына тірелген тұмсығының үзіліп қалған Оғыланды шоқысына қашалған тарихи-сәулет ескерткіші.

## Сипаттамасы
Үш - төрт қанат киіз үйдің көлеміндей үш бөлме. Бекет атаның мүрдесі осы жерасты мешітіндегі бөлмелердің бірінің іргесіне қашап орналастырылған. 

## Тарихы
Дерекке сүйенсек, Бекет ата 1750 жылы туылып, емші, көріпкел ғана емес, физика, математика, астрономия заңдылықтарын жақсы білген ғұлама ретінде аты танылған. Бұхарада оқып, ілім жинаған соң, өз өңіріне қайта келіп, бес мешіт салдырады. Жергілікті дін ғұламаларының арасында атақ-даңқы өсіп, Пір атанады. Пайғамбар жасында дүние салады. 

Бұл күнде мешіт басы күні-түні әулие басына зиярат етушілерден бір арылмайды. Маңғыстау облысындағы Үстіртте орналасқан Бекет ата жер асты мешітіне арнайы зиярат етіп келушілер көп. Облыс орталығы Ақтау қаласынан Қарақия ойпаты арқылы Жаңаөзен қаласына жетіп, әрі қарай міндетті түрде Шопан ата қорымына соғады. Кей аңыздарға қарағанда қорым, Қожа Ахмет Яссауидің шәкірті Шопан ата салдырған жер асты мешітінің төңірегіне салынған. Маңғыстау жер асты мешіті сияқты мешіттер өте аз , осы мешіт өзінің түрімен басқа мешіттерге қарағанда ерекшелінеді .

Санат:Маңғыстау облысы мешіттері
Санат:Маңғыстау облысы сәулеті
Тоты Амирова

**Амирова Тоты** (02.05. 1969, Ұлан ауданы Бестерек ауылы ) .«Боинг» жолаушы авиалайнердің ТМД елдері бойынша жалғыз пилот әйел. Екі жоғары білімі бар: авиаинженер-пилот және авиаэкономист. Шетелдік авиақұрамын дайындау курсын бітірген. Жұмыс тәжірибесін төрт Қазақстандық авиакомпаниясында шыңдаған: «Қазақстан әуе жолы», «Еуро-Азия», «Эйр Астана», «Эйр Казахстан». 
2007 жылы Тоты Амирова «Боинг-737», «New generation-700», «New generation-800» әуе кемелерінің «Эйр Астана» компаниясында ТМД бойынша алғаш әйел-капитаны болды. 2006 жылы 16 желтоқсаннан бастап Дубай қаласында кәсіби шеберлігін жоғарлату треннингтерін бастады.

## Сыртқы сілтемелер
# http://www.ulan.vko.gov.kz/kz/region6.htm
Тоғыз (салт)

Ежелден қалыптасқан «**[[тоғыз]]**» деп аталатын салттың екі түрі бар. 

Бұлардың аталуы бірдей болғанмен қолдану жолы мүлде бөлек.

# Егіс өнімінен берілетін сыбаға, сый. Бау-бақша өсіретін ел (әсіресе, Қазақстанның оңтүстігіндегі) өнімді мол жинап алғаннан кейін туған-туысқандары, құда, жекжаттарына, сыйлас көршілеріне тоғыз жіберетін жақсы салты бар. Яғни, өздері қалаған адамдарына қоржынға салып қауын-қарбыз жібереді. Оның саны тоғыздан не екі тоғыз, үш тоғыздан кем болмауы керек. Келген адам ол үйге «тоғыз »әкелгенін айтады. Бұл жай келіс емес, кәделі, сыйлы келіс. Тоғыз дегенің тарту, ескерту, құрмет белгісі. Сонымен бірге мұнда дәмету бар. 

# Тоғыздың бұл түрі құқықтық, әділет жүйесінде қолданылады. Әдетте, жеңіл жаза алғандар атын немесе шапанын төлеп шығады. Ал, ауыр жазаға тартылғандарға (мысалы,ұрлығы,ел-жұрт алдындағы зор кінәсі,дін жолындағы күнәсі,опасыздығы үшін) ,қылмыс жасағандарға қатаң жаза қолданылады. Оларға «тоғыз» деп аталатын жаза бар. Қылмыстың ауырлығына байланысты жаза бірнеше есе көбейтіледі. Айталық, әдейі жер өртегендерге, біреудің некесін бұзғандарға үш тоғыз төлеттіреді. Бұған түйе бастатқан 3 түйе, 3 жылқы, 3 сиыр. Мұны үш еселесе 9 түйе, 9 жылқы, 9 сиыр болып шығады. Егер ат бастатқан болса 3 жылқы, 3 сиыр, 3 қой болып төмендей береді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Роман Вайденфеллер

**Роман Вайденфеллер** (нем. *Roman Weidenfeller*; 6 тамыз 1980 жыл, Диц, Рейнланд-Пфальц) — германиялық футболшы, қақпашы.

## Карьерасы

### Клубтық
2000 жылы Роман «Кайзерслаутерн» футбол клубының негізгі қақпашысы болды, бірақ ол команда да 6-ақ ойын ойнап дортмундтық "Боруссия" сапына ауысты. 2003 жылы "Боруссияның" негізгі қақпашысы Йенс Леманн ағылшындық "Арсенал" сапына ауысып кеткен соң,  негізгі қақпашысы Роман Вайденфеллер болды. 

2003 жылы 17 желтоқсанда Роман "Боруссия"  сапындағы тұңғыш ойынын бұрынғы клубы "Кайзерслаутернге" қарсы өткізді.
### Ұлттық құрама
Роман Вайденфеллер Германияның жастар ұлттық құрамасына ең алғаш рет 1997 жылы шақырылады. Роман өзінің жастар құрамасындағы алғашқы ойынын 1997 жылы Египетте өткен жастар арасындағы Әлем Чемпионатында өткізді. Ол Чемпионатта Германия 4 орынға ие болды және Роман Вайденфеллер чемпионаттың ең үздік қақпашысы атанды. 

Германияның жастар сапында Вайденфеллер 1999-2001 жылға дейін өнер көрсетті. Ал негізгі Ұлттық құраманың сапына ең алғаш рет 2013 жылы шақырылды. Роман Вайденфеллер Бразилиядан өткен 2014 жылғы Әлем Чемпионатына Мануэль  Нойерден кейінгі екінші қақпашы ретінде барды. Ол Чемпионатта Германия ұлттық құрамасы жеңімпаз атанды.
## Жетістіктер
 Дортмундық Боруссия

* Германия чемпиондары: 2011, 2012
* Германия Кубогының иегерлері: 2012
* Германия Суперкубогының иегерлері:  2008, 2013
 Ұлттық құрама

* Әлем чемпиондары: 2014
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=23658

Санат:Германия футболшылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Хитроу

**Хитроу әуежайы ** () — Лондон қаласында орналасқан ең үлкен халықаралық әуежай.  Әлемдегі жолаушылары ең көп әуежай болып есептеледі (2011 жыл).
Лондон әуежайының басымдылығы: әуежейдың өте қарапайым болуы, әуерейстер жайлы ақпараттардың қол жетімді болуы, қызметкерлердің жақсы қызмет көрсетуі.  Бұл әуежай жылдың *"ең үздік дүкендері", "ең үздік терминалдар"* деген атаққа қол жеткізді.

[thumb|300px|right|[Airbus A380 British Airways]]
[thumb|300px|right|Қонып жатқан [Boeing 777-300 Air New Zealand ]]
[thumb|300px|right|[Airbus A320]]
[thumb|300px|right|[Airbus A330-300 Turkish Airlines]]
[thumb|300px|right|[Finnair әуе компаниясының Airbus A319 ұшағы]]
[thumb|300px|right|[Boeing 737-500 ]]
[thumb|300px|right|[Airbus A340-600 Qatar Airways]]

## Жолаушы тасымалдау

## Қызықты дерек
Лондон қаласының мэрі Борис Джонсон "*бұл* әуежай *туристерге* Ұлыбритания *жайлы жаман көзқарас қалыптастырады*" деп есептейді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*  
* Ресми сайты  
* [[Facebook] ресми парақшасы] 
* [[Twitter] ресми парақшасы] 
* [[YouTube] ресми арнасы] 

Санат:Әуежайлар
Санат:Лондон әуежайлары
Халықаралық Ванкувер әуежайы

**Халықаралық Ванкувер әуежайы** () - Ричмонд қаласындағы Си аралында ()  орналасқан әлемдегі ең үлкен әуежайлардың бірі. Жылына 18 млн жолаушы қабылдайды. Бұл әуежай өзінің атақты өнер мұражайымен әлемге танымал. Төрт жыл қатарынан Солтүстік Американың үздік әуежайы атағына ие болып келе жатқан бұл орын, аумағын үлкейту үшін жұмсалған 1,4 миллиард доллар ақшаны жұмсаған. Сапалы қызмет көрсету жағынанан жоғары бағаланған. Ерекшелігі сол, әуежайда жасыл түсті киім киген ерікті адамдар келген жолаушыларға көмек көрсету арқылы қызмет сапасын артырады.

## Әуежай кешені
Ванкувер әуежайында 3 терминал жұмыс істейді: жергілікті (), халықаралық () және оңтүстік (). Жергілікті және халықаралық терминалдар бірнеше бөлімдерге бөлінген ортақ ғимаратта орналасқан. Ал Оңтүстік терминал бөлек ғимаратта орналасқан.

## Жолаушы тасымалдау

## Жүк тасымалдау

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Әуежайлар
Санат:Канада әуежайлары
Нант университеті

**Нант университеті** () - Францияда орналасқан ең ірі оқу орындарының бірі.  Студенттер саны бойынша екінші орында саналады (Париж I университетінен кейін). 2005–2006 жылдары мұнда 33000 студент оқыған.

## Тарихы
Нант университеті 1460 жылдың 4 сәуірі күні Франциск II Бретонскийдің бастамасымен құрылды. Studium generale формасында құрылған университет сол кездегі бірнеше мамандықтарды оқытатын еді. Олар: теология, канондық құқық, азаматтық құқық, медицина және өнер. 
факультеті король шешімі бойынша 1735 жылдың қазанында жабылады. 1793 жылдың тамызында университет мүлдем жабылып қалады. Оны бірнеше басқа жоғары мектептер алмастырады.
1961 жылы университет өз жұмысын қайта бастайды. 1962 жылы жаңадан үш факультет қосылады: нақты ғылымдар, гуманитарлық ғылымдар және құқық.

## Нант университетінің факультеттері мен жоғары мектептері
*Құқық, экономика және басқару факультеті заң факультеті) Faculté de Droit et Sciences économiques et de gestion (Faculty of Law).
*Денсаулық сақтау факультеті (медициналық факультет) Faculté de Sciences (Faculty of Sciences). 
*Жаратылыстану ғылымдары факультеті (Faculté de Sciences).
*Тілдер факультеті (Faculté de Langues).
*Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар факультеті (Faculté de Lettres et Sciences Humaines).
*МСК (IUT).
*Жоғары политехникалық мектеп (École Polytechnique de Nantes).

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*  Ресми веб-сайты

Санат:Франция жоғарғы оқу орындары
Карлсруэ технологиялық университеті

**Карлсруэ университеті** (, ) -  Германияның ең ежелгі техникалық жоғарғы оқу орны .

## Тарихы
Ол 1825 жылы бірнеше мектептердің қосылуы нәтижесінде іргесі қаланды. 1768 жылы құрылған сәулет-сызба мектебі мен 1807 жылы құрылған инженерлік мектеппен қосылу барысында жаңа техникалық Карлсруэ институты ашылды.
Институт 1899 жылдан бастап, ғылыми дәрежелерді бере бастаса, 1902 жылдан бері Ұлы Герцог Фридрих I Баденский есімімен атала бастады. Ал 1967 жылдың 5 шілдесінен бастап, техникалық институт Карлсруе университеті. мәртебесіне ие болды.

## Жалпы анықтама
**Карлсруэ университеті** - профильдік техникалық ЖОО. Оның ішінде инженерлік және техникалық ғылымдарды тереңдетіп оқытады. Солай дегенмен де, гуманитарлық және техника-экономикалық мамандықтарды даярлауда да мықты оқу орны болып саналады. Университет қала орталығына жақын орналасқан. Университет қалашығы барлық бөлімшелерін тұтастай өзіне сыйдыра алған.
Университет құрамында 120 кафедра және 11 факультет бар: математикалық, физикалық, химия-биологиялық, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар, сәулет, инженер-құрылыстық, машина жасау, технологиялық, электротехникалық, экономикалық және информатикалық. Оның ішіндегі ең беделдісі информатика, машина жасау және экономикалық факультеттер болып табылады. 
Университеттің компьютерлік орталығы - неміс ЖОО арасындағы ең үлкені және заманауиы болып табылады. 2001 жылы Неміс Зерттеу Бірлестігі Карлсруэде Наноқұрылымдардың Функционалдық Орталығы атты өздерінің зерттеу орталығын ашты. Бұл орталық нанотехнологиялық зерттеу орталықтары арасында Еуропадағы ең үздігі болып саналады.
Бұл университеттегі тыңдаушылар саны 18 мыңнан асса, профессорлар саны 300-ге таяу. Университетттің жалпы қызметкерлерінің саны 4 мыңдай адам. Ректоры - Хорст Хипплер. Карлсруэ университеті Батыс жән Шығыс Еуропа, Америка, Қиыр Шығыс елдерінің ЖОО-мен тығыс байланыс орнатқан.

## Қызықты деректер
* Дәл осы оқу орнында неміс ғалымы Генрих Герц электромагниттік толқындардың бар екенін ең алғаш дәлелдеп шықты. Сондай-ақ, бұл университетте автокөлік саласындағы өнертапқыш Карл Бенц пен америкалық сутегі бомбасының "әкесі" Эдвард Теллер оқыған.
* 2006 жылы өткен байқауда *Карлсруэ университеті* Германиядағы ең элиталық ЖОО болып танылды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Карлсруэ технологиялық университетінің ресми сайты

Санат:Германия университеттері
Мальта университеті

**Мальта университеті** (, ) - Мальтада орналасқан жоғарғы оқу орны. Оқу ағылшын тілінде жүргізіледі. Мальта университетіне қабылдау ешбір емтихансыз тек орта білім аттестатына негізделеді. Сонымен қатар шетел азаматтары ағылшын тілі деңгейін куәландыратын сертификат ұсынулары қажет. Ағылшын тілін минималды білу деңгейі TOEFL ibt 61, IELTS 5.5.

## Сипаттама
*Мальта университеті* Еуропадағы ең ескі оқу орындарының бірі. Ол 1592 жылы Иезуиттер Орденімен құрылды. Ал 1578 жылы Рим папасынан философия, құқық магистрі және докторын тағайындау құқығын алды. Бүгінде Мальта университеті үлкен абыройға ие және оның дипломы әлем бойынша мойындалады. Университет қабырғасында 70-тен аса елден келген студенттер білім алады. АҚШ, Франция, Ұлыбритания, Италия және тағы басқа елдермен отырған келісім-шарттарға сәйкес аталған ЖОО студенттері мен оқытушыларының басқа университтерге алмасу мүмкіндіктері бар. Университет көптеген университеттік ұйымның мүшесі: Community of Universities of the Mediterranean, the Compostela Group, the Santander network, the Utrecht network. Сонымен қатар, Мальта университеті NAFSA (Association of International Educatores) және CIEE (Council for International Educational Exchange) халықаралық ұйымдарының мүшесі болып саналады.

## Жалпы анықтама
*Студенттер саны: шамамен 9 мың.
*Бакалавриат мамандықтары: археология,шетел тілдері (ағылшын, француз, итальян, мальта), аударма теориясы, шығыстану, тарих, халықаралық қатынастар, әлеуметтану, философия, педогогика, қаржы, менеджмент, физика, химия, математика, информатика, инженерлік, құқықтану, компьютер  ғылымдары.

*Магистратура мамандықтары: дипломатия, философия, шетел тілдері, аударма теориясы, халықаралық қатынастар, физика, химия, математика, информатика, инженерлік, құқықтану, компьютер ғылымдары, экономика.

*Оқу мерзімі: бакалавриат – 3 жыл, магистратура - 1,5-2 жыл
*Оқу жылының басталуы: қазан, ақпан
*Мекендеу құны :   €800 - 1000 айына

## Мекендеу
Студенттер университет маңында студенттік пәтерлерде тұра алады. Әр пәтерде бірнеше жатын бөлме, қажетті жабдықтармен жабдықталған ас үй бар. Мекендеу құнында сонымен қатар төсек-орын жабдықтары және апта сайын үй жинастыру қамтылған. Студенттік пәтер топтамасына ресторан, шағынмаркет, кір жуатын үй, теннис корты, бассейн, ойын бөлмелері кіреді.

## Атақты түлектер
* Эдвард Фенек Адами — Мальта президенті (2004-2009)
* Джордж Абела — Мальта президенті  ( 2009 жылдан бастап)
* Гвидо де Марко — саясаткер
* Лоуренс Гонци — саясаткер
* Эдвард де Боно — психолог және дәрігер
* Ким Чен Ир 
* Кармел Ингуанез

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты  

Санат:Мальта университеттері
Глазго университеті

**Глазго университеті**  () - Шотландияның Глазго қаласында орналасқан ескі оқу орындарының бірі.

## Тарихы
*Глазго университеті* 1451 жылы құрылған. Ұлыбританиядағы ең ескі университеттер ішінде төртінші орында. Университет студенттері физик лорд Кельвиннің, экономист Адам Смиттің, теледидар пионері Джон Брайдтың және тағы басқа көптеген ғылым қайраткерлерінің ізбасарлары болып саналады. Аталған оқу орнының алты түлегі Нобель сыйлығы лауреаты, біреуі премьер-министр болды. Сонымен қатар, **University of Glasgow** медицина мектебіне әйелдерді қабылдай бастаған елдегі тұңғыш оқу орны..

## Университеттің негізгі мекемелері
*Глазго қаласындағы жүрек-тамыр жүйесінің ғылыми-зерттеу институты; Wolfson медицина мектебі және ғылыми-зерттеу институты; американдық мал дәрігері қауымдастығымен мойындалған мал дәрігері факультеті; Шотландия әдебиеті;
*Ұлыбританиядағы ең ескі инженерлік факультетте Шотландиядағы аэроғарыштық техника кафедрасы бар.
*Бизнес мектебі – әлемдегі ең элиталы бизнес мектептерінің бірі саналады. 

## Академиялық мамандықтар
Экономика, ағылшын тілі мен әдебиеті, биологиялық ғылымдар, өнер және дизайн және т.б.

## Статистика
* Шетел студенттері: 13%
* Ер/әйел студенттер: 42% / 58%
* Магистратура және аспирантура программаларындағы студенттер: 25%
* Бірінші курсты қайта оқуға қалған студенттер: 7% .

## Қызықты деректер
*Job Shop студенттер қауымдастығы студенттерге уақытша жұмыс тауып беруге көмектеседі. Сондай-ақ, университет студенттерді жұмыс берушілермен байланыстырады.
*Университет кампустарының әрқайсысында өзіндік ерекшелік бар. Бірі студенттік өмір атмосферасын ұсынса, екіншісі үлкен қала атмосферасын ұсынады. Мысалы, қаладан 6,5 шақырым км қашықтықта орналасқан Garscube кампусы және Глазгоның көп ұлтты ауданы West End-те орналасқан Gilmorehill кампусы. Университеттің үшінші кампусы Глазгоның оңтүстігінде қаладан 145 шақырым жерде. Қалалық кампустың екеуінен де қала орталығына метро немесе автобус арқылы оңай жетуге болады.

## Атақты бітірушілер мен оқытушылар

File:Lister Joseph.jpg| Джозеф Листер
File:Francis Hutcheson b1694.jpg|Фрээнсис Хатчесон
File:ThomasReid.jpg| Томас Рейд
File:Lord Kelvin photograph.jpg| Уильям Томсон
File:Black Joseph.jpg| Джозеф 
File:Watt James von Breda.jpg| Джеймс Уатт


## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Глазго университетінің ресми сайты

Санат:Шотландия университеттері
Тұрғанжан Төлебаев

Тұрғанжан Төлебаев-тарих ғылымдарының докторы,профессор. Екінің бірі бара бермейтін ежелгі және ортағасырлық қазақ тарихының күрделі мәселелерін зерттеуге үлкен үлес қосып келеді.  Ол қазақ этнологиясы мәселелері туралы да зерттеулер жүргізіп жүргізіп,талай еңбектер жазған. Қытай аумағындағы қазақтардың тарихын зерттеу барысында , қазақ тарихының географиялық аумағын кеңейту қажеттігін дәлелдеп,таңғалдырған атаулы кісі. Осыған орай  бағытталған  ауқымды да, терең зерттеулерлерден бастау алып қытай, жапон, орыс және т.б. тілдерді еркін меңгеріп, ол тілдердегі дерек көздерін шебер пайдалана алғаны тамсандырды. Н. Мұхаметханұлы «Қазақ тарихынан зерттеулер» , «Тарихи зерттеулер» , «ХVIII-XX ғасырлардағы қазақ-қытай байланыстары» , «Қытайдағы қазақтардың қоғамдық тарихы» , «Қазақ тарихының өзекті мәселелері» , «Дипломатиялық қатынастар және қытайтану мәселелері» , «Қытайдың сыртқы саясаты және Қазақстанмен қатынасы»  сияқты оннан астам  еңбектері мен 250-ден аса мақа­лалары бар.
Токио университеті

**Токио университеті** (Токио дайгаку, немесе қысқаша – Тодай) - Жапонияның ең ескі де, ең беделді университеттерінің бірі. Университет 1877 жылы құрылған және 1949 жылға дейін *«Император университеті»* мәртебесін алған. Құрылған күннен бастап ол мемлекеттік университет болып келеді және жапон үкіметі тарапынан демеушілікке де ие. Университет түлектерінің арасынан атақты саясаткерлер, экономисттер шыққан. Әдебиет факультетінің екі түлегі – Нобель сыйлығының лауреаттары (Кавабата Ясунари және Оэ Кэндзабуро деген жазушылар).

## Факультеттер
* Заң факультеті;
* Медицина факультеті;
* Техникалық факультет;
* Әдебиет факультеті;
* Ғылым факультеті;
* Ауыл шаруашылық факультеті;
* Экономика факультеті;
* Өнер факультеті;
* Педагогика факультеті;
* Фармацевтика факультеті;
* Тарих факультеті

## Жалпы анықтама
* Оқу мерзімі: бакалавриат: 4-5 жыл; магистратура: 1,5-2 жыл.
* Рейтинг: «Әлемнің ең мықты 100 ЖОО-сы» рейтингісінде 25 орында
* Оқу құны: 500 – 800 мың иен/жыл; 6000-10000$/жыл
* Жататын орны мен тамағы: 45-60 мың иен/ай немесе 550-750$/ай – жататын орын, 70-90 мың/ай немесе 875-1125$/ай - тамақтануға

## Оқуға түсу ережелері
* Міндетті түрде 11-12 сынып бітіргені жайлы куәлік көрсету;
* Жас мөлшері 18+;
* Жалпы ағылшын тілі бойынша емтихан тапсыру (The General Examination for foreign students немесе  TOEFL);
* Жапон тілін білу туралы сертификат (日本語能力試験, Japanese Language Proficiency Test).

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты

Санат:Жапония университеттері
Киото университеті

**Киото университеті**  - Жапония Киото қаласында орналасқан ең маңызды ұлттық оқу орындарының бірі.  Ертеректе императорлық университеттердің  қатарына кірген. Жапон елінде Токио университетінен кейінгі ең ескі университеттің бірі болып есептеледі. *Киото университетінде* шамамен 22 мың студент білім алады. Университет құрамында 10 факультет, 15 жоғары мектеп, 12 зерттеу институты және 21 ғылыми орталық бар. Kyoto University – әлем универсиеттері арасында «Global universities ranking» рейтингісі бойынша 11-орында болса, «Times Higher Education-QS World University Rankings» рейтингісінде 25-орынды иеленді.

Қазіргі таңда Киото университетінің 5 түлегі Нобель сыйлығы лауреаттары.

## Жалпы анықтама
### Мамандықтар
*Политология
*Юриспруденция
*Биоинженерлік
*Құрылыс
*Электроника және микроэлектроника
*Қаржы.

### Программалар
*Магистратура,
*Ғылым докторы
*Бакалавриат,
*Машықтану
*Тіл үйрену курстары.

### Қабылдау мерзімі
Қабылдау мерзімі ақпан-наурыз айларында басталады.

### Дайындық курстары
Киото университетінде талапкерлерге дайындық курстары қарастырылмаған. Жапон тілі курстары тек ЖОО студенттеріне немесе ауысу программалары бойынша келгендерге ғана болады.

## Оқу құны
*Бакалавриат – 6430$, емтиханы бағасы – 204$.
*Магистратура – 6430$, емтихан бағасы – 360$.
*Құқық мектебі - 9650$, емтихан бағасы - 360$.

## Дереккөздер


Санат:Жапония университеттері
Цукуба университеті

**Цукуба университеті** -  Жапониядағы Цукуба қаласында орналасқан ұлттық зерттеу университеті. 

## Тарихы
Цукуба университетінің тарихы 135 жылдан бұрын басталады. Болашақ педагогтарды дайындап шығаратын бұл жоғары оқу орны алғашында Токиода орналасқан, сосын Токио мемлекеттік педагогикалық университеті болды. Кейін 1973 жылдың қазан айында Цукуба қаласына ауыстырылып, қайта ұйымдастырылып, *Цукуба Университеті* деген ат алды. Аталған ЖОО-ның мақсаты - білім мен зерттеу. Сонымен қатар, Токио қаласы маңында орналасқан Цукуба университеті өзінің әсем табиғатымен ерекшеленеді. Мұнда білім алуға келген шетел азаматтарының саны бойынша, аталған университет басқа мемлекеттік ЖОО-лармен салыстырғанда, екінші орында. 

## Нобель сыйлығы лауреаттары
*Синъитиро Томонага - Токио мемлекеттік педогогикалық университетінің құрметті профессоры. Физик. 1965 жылы кванттық электродинамика бойынша іргелі зерттеулері үшін Нобель сыйлығы лауреаты атанды.
*Лео Эсаки - құрметті профессор, бұрынғы ректор. Физик. 1973 жылы туннельдік құбылыстардың жартылай және аса өткізгіштіктердегі эксперименталды жаңалықтары үшін Нобель сыйлығы лауреаты атанды.
*Хидэки Сиракава - Университеттің құрметті профессоры. Химик. 2000 жылы полимерлердегі өткізгіштік туралы ашқан жаңалығы үшін химия саласы бойынша Нобель сыйлығы лауреаты атанды.

## Университет құрылымы

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 

Санат:Жапония университеттері
Шайқы Құсайынов

**Шайқы Құсайынов**(1897-1970) – өз тұсының дәуірі мен ортасының кемеңгер домбырашысы Күршім ауданының тумасы. Сүйегі Найман тайпасының Саржомарт ішіндегі Сәйке руынан.

### Өмірбаян
Арнайы музыкалық білімі болмаса да, Шайқы табиғи қабілетімен домбыра аспабын, күй өнерін шебер меңгерген өнерпаз болған. Халық күйлерін жанымен сүйіп, үйреніп меңгеріп, көптеп бойына сақтап, арттағы ұрпақтарға аманат етіп қалдырған күйші. Замандастарының айтуынша Шайқының репертуарында 50-60-тай халық күйлері болыпты. Мысалы **«Балжыңкер», «Ақ қабаның толқыны»** күйлері Марқаның көлі мен өзенінің аттарымен, **«Бейсенбінің кеңес күйі»**, ХІХ ғасырдағы атақты Бейсенбі бидің есімімен байланысты, сондай-ақ Сыдық, Мәди сынды Катон-Қарағай жерін мекендеген күйшілердің күйін жеткізуші.

## Дереккөздер

1. "Қазақ халқының әндері мен күйлері" кітабы, 1982 жыл, 69 бет.
Зерде-Фарма ЖШС

**ЖШС «Зерде-Фарма»** - Оңтүстік Қазақстан облысындағы  «Зерде» компаниясының 2005 жылы туындаған дербес заңды құрылым. Негізгі қызмет саласы - фармацевтикалық қызмет. 

## Тарихы
ЖШС «Зерде-Фарма» компаниясы 2005 жылы Зерде холдингынан бөлініуің бастады

Келесі жылдары «Зерде-фарма» компаниясы көптеген жаңа филиалдарды ашып, басқа компаниялармен келісімге тұрған.

Қазіргі уақыттағы компанияның 43 филиалы бар оның 36 Шымкент қаласында. 

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан компаниялары
Кипарис

thumb|«Кипарис», Якоба Вигнати, 1670 ж.
**Кипарис** () -   Ежелгі Грекия мифологиясының кейіпкері, Телефтың ұлы,  на острове Кея аралындағы Карфеядан. Мифтардың бір нұсқасы бойынша, бір орманда жас жеткіншек өмір сүрген. Оның сүйікті бұғысы болған. Аңға шыққан сайын ол сол бұғыны іздеп жүрген. Бір куні ол аңда жүрген кезде,  бұғының денесін байқап қалады, бірден көре салып ол өз садағынан оқ жібереді. Содан кейін үңіліп қарағаннан кейін ол өзінің сүйікті бұғысы екенін көреді. Ол өте қатты қайғырғанынан өз-өзіне қол жумсайды. Оны көрген Аполлон Кипаристы ағашқа айналдырады. Осы кезден бастап Грекияда бір адам қайтыс болса, үйдің есігіне сол үйдің есігіне кипармс ағашының бұтағын ілетін болған.

Мифтардың басқа нұсқасы бойынша, Сильван тәңірінің сүйікті адамы. Кипаристың қолға үйреткен бұғысы болған. Сильван оны өлтіріп, Кипарис қайғырғанынан қайтыс болады. Кипаристы тағы **Ассириялық бозбала** деп атайды

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі Грекия
Әубәкір Жұматов

**Жұматов Әубәкір** - 1909 жылы Павлодар облысы, Баянауылда дүниеге келген. 1930 жылы Семейде ауылшаруашылық техникумын бітіріп,1936 жылға дейін агрономдық қызмет атқарды. 1936 жылы Мәскеудегі Тимирязев атындағы Ауылшаруашылық академиясында Сталиндік стипендия алып оқиды. 1941 жылы бітіріп, 1943 жылға дейін Талдықорған облысында Сарқанда МТС-ті басқарды. 1943 жылдан 16 жыл бойы, өмірінің ақырына дейін 1959 жылға дейін Алматыдағы ауылшаруашылық институтында ректор болып қызмет атқарды.
Османлы мұрағаты

**Османлы мұрағаты** Осман империясының құрылуынан бастап таралуына дейінгі заманда қол қойылған келісім-шарт, тұтылған жазбалар мен басқа да толық нұсқалы құжаттарды сақтап отырған, Премьер-министр кеңсесіне бағымды мұрағат. Мұрағат қазіргі таңда ресми түрде Премьер-министрдің Османлы Мұрағаты деп аталады және Түркия Республикасы Премьер-министрлігі Үкіметтік Мұрағаттардың Бас Дирекциясына қарайды. Мұрағаттар сақтаулы кешен Ыстамбұлдың Ка'ытхане ильчесінде орналасқан.

Осман империясы 600 жылдан артық уақыт билік етіп, Балкандардан Орта Шығысқа, Қырымнан Солтүстік Африкаға дейін жалғасқан. Осы күні сол территорияда орналасқан қазіргі 40-тан артық мемлекеттің өткен-кеткенімен байланысты деректер өте құнды әрі маңызды бола отырып, дәл осы мұрағатта сақтаулы. 95 миллионды құраған құжаттардың барлығы дерлік османлыша жазылып алынған.

Санат:Түркия
Санат:Түркия кітапханалары
Санат:Мұрағаттар
Санат:Дыбысталған мақалалар