Үлкен Алматы айналма автомобиль жолы

**Үлкен Алматы айналма автомобиль жолы** (**ҮАААЖ**) – Алматы қаласының көшелерін транзиттік көліктен босатуға арналған ақылы жол. Айналма деп аталуы себебі, қаланы солтүстік жағынан айналады. Алматы облысының Қарасай, Іле, Талғар аудандарының аумақтары арқылы 14 елді мекенмен өтеді. Жол жобасы сонау 2000 жылдары жүзеге асырыла бастады, бірақ ауқымды құрылыс тек 2018 жылы басталды. Жолдың құрылысы 2021 жылы аяқталады деп жоспарланған еді, бірақ кейінірек пайдалануға беру 2023 жылға шегерілді. 2023 жылы 16 маусымда пайдалануға берілді.

## Жалпы мәліметтер
ҮАААЖ – санаты ең жоғарғы “1А” және ұзындығы 66 км. Ал кеңдігі жағынан 6 жолақтан тұрады. Жоспар бойынша 21 көпір, 8 екі деңгейлік жол айрығы, 2 эстакада, 18 жол өтпесі, 168 су құбыры салынуы керек болған. Жол құрылысы басталғаннан бері, бастапқыдағы бұл жоспар бірнеше өзгеріске ұшыраған. Себебі, айналма жол кейбір елді-мекендерді бөліп, ауылды жерлерге жаяу жүргіншілердің жолын салу керек болса, кей жерлерге жерасты өткелдері салынған.

Жеке электр желілерін көшіру, су құбырларын, кәріз жүйелерін және шөгінді құбырларын қайта құру, телекоммуникацияларды жою жоспарланған болатын.

«Нөлдік пикет» Алматы қаласының батыс жағында, Алматы – Ұзынағаш тас жолының 23-ші шақырымында, Қырғауылды ауылының маңында орналасқан. ҮАААЖ соңы Алматының шығыс жағында, Алматы – Талғар – Евгеньевка тас жолының 22-ші шақырымында. Орташа алғанда, ҮАААЖ Алматы орталығынан 19 шақырым қашықтықта орналасқан. Жол, саяжайлар, шаруа және басқа да жекеменшік жерлер орналасқан қала маңындағы аудан арқылы өтеді, жер бедері ойлы-қырлы.

ҮАААЖ 5 республикалық маңызы бар, 14 жергілікті маңыздағы және 8 далалық жолдарды кесіп өтеді. Республикалық маңызы бар Алматы – Екатеринбург тас жолының бойында транзиттік өткел бар.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 28 қарашадағы № 1127 қаулысымен бұл жоба концессия тетігі бойынша іске асыруға ұсынылатын объектілердің тізбесіне енгізілген болатын. 

## Жобаның мақсаты
* «Батыс Қытай – Батыс Еуропа», «Ташкент – Шымкент – Тараз – Бішкек – Алматы – Қорғас» (Жібек жолы) және  «Алматы - Қарағанды ​​- Астана - Петропавл» халықаралық дәліздерінің қиылысында транзиттік ағындарды Алматы қаласынан тысқары ауыстыру арқылы Алматы қаласының айналасында заманауи жоғары технологиялық айналма жолды құру;
* Алматы көлік жүйесіне түсетін жүктемені азайту арқылы қала және қала маңындағы аумақтардың экологиялық жағдайын жақсарту;
* Алматы қаласына «кіреберіс» болып табылатын негізгі жолдарда көлік кептелістерінің пайда болуын жою;
* Көлік қызметтерінің сапасын арттыру, жол-көлік оқиғаларының деңгейін төмендету, үздіксіз және қауіпсіз қозғалысты қамтамасыз ету (оның ішінде апаттар көзін жою, жолдағы инженерлік-техникалық реттеу);
* Трансқазақстандық транзиттік маршруттардың транзиттік әлеуетін және бәсекеге қабілеттілігін арттыру, тасымалдаушылардың көлік қызметтерінің құнын төмендету және көлік құралдарын пайдалану құнын үнемдеу.

## Сипаттамасы
* Жобаның жалпы құны 743 миллион долларды құрайды, оның 543 миллионы құрылысқа жұмсалған;
* Ұзындығы – 66 км;
* қозғалыс жолақтары – 4, 6;
* Жолақ ені – 3,75 м;
* Болжалды жылдамдық – 150 км/сағ;
* Іске асыру мерзімі: 2018–2023;
* Бейнекамералар – 221;
* метрологиялық станциялар – 2;
* Операциялық орталығы – Ынтымақ ауылы.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* https://barr.kz  - ресми сайты

Санат:Қазақстан жолдары