open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Веб сервер

**Веб сервер** () — веб контентке (мәліметтер қоры, құжаттар т.б) интернет арқылы қол жеткізуге мүмкіндік беретін компьютер немесе бағдарламалық жасақтама. Веб серверлер веб сайттардың хостингінде, мәліметтерді сақтау және т.б. мақсаттарда кеңінен қолданылады.

Веб-сервер — бұл интернеттегі веб-ресурстарды сақтау және оларды клиенттерге беру қызметін атқаратын серверлік бағдарламалық жасақтама немесе аппараттық құрылғы. Клиент, көбінесе веб-браузер, веб-серверге URL-мекенжайлар арқылы сұрау жіберіп, қажетті ресурстарды алады. Бұл ресурстар HTML-беттері, кескіндер, файлдар, медиа ағындары немесе басқа да мәліметтер болуы мүмкін. Веб-сервер сұралған деректерді клиентке HTTP немесе HTTPS протоколдары арқылы жібереді.

## Қосымша мүмкіндіктер
Веб-серверлерде келесі қосымша мүмкіндіктер болуы мүмкін:

* Веб-беттердің жұмысын автоматтандыру;
* Қолданушылардың ресурстарға сұрау тарихын тіркеу (журнал жүргізу);
* Қолданушыларды аутентификациялау және авторизациялау;
* Динамикалық беттерді қолдау;
* Қауіпсіз қосылыстар үшін HTTPS-ті қолдау.

Көбінесе веб-сервермен бірге пошталық сервер де орнатылады.

## Бағдарламалық жасақтама
2022 жылғы мәліметтер бойынша ең көп қолданылатын веб-сервер — **Apache**, ол нарықтың 22%-дан астамын иеленіп, көбінесе UNIX-ұқсас операциялық жүйелерде қолданылады.

Кейбір басқа танымал веб-серверлер:

* **[[Nginx]]** — кері прокси және статикалық файлдарды тарату үшін жиі қолданылатын веб-сервер;
* **Lighttpd** — жылдамдық, қауіпсіздік және стандарттарға сәйкестік мақсатында жасалған жеңіл веб-сервер. Күрделі конфигурациясы бар, көбінесе маршрутизатор сияқты ендірілген жүйелерде қолданылады;
* **LiteSpeed Web Server**;
* **IIS** (Internet Information Services) — Microsoft компаниясының Windows үшін жасаған веб-сервері;
* **HTTP File Server** — графикалық интерфейсі бар еркін файлдық веб-сервер.

## Клиенттер
Веб-серверге қосылу үшін әртүрлі құрылғылар мен бағдарламалар қолданылады:

* ДК немесе мобильді құрылғыдағы веб-браузерлер;
* Автоматтандырылған бағдарламалар (мысалы, антивирустар дерекқор жаңартуларын сұрай алады);
* Мобильді телефондар (WAP протоколы арқылы веб-ресурстарға қол жеткізу);
* Басқа цифрлық құрылғылар немесе тұрмыстық техника.

## Веб-сервер мен қосымшалар серверінің айырмашылығы
Веб-сервер мен қосымшалар сервері арасындағы басты айырмашылық:

* ·Веб-сервер статикалық беттерді (HTML, CSS) қызмет етеді;
* Қосымшалар сервері сервер жақтағы кодты орындау арқылы динамикалық мазмұнды генерациялайды (мысалы, JSP, EJB және т.б.).

## Сыртқы сілтемелер
* RFC 2616, the Request for Comments document that defines the HTTP 1.1 protocol.
* C64WEB.COM &nbsp;&mdash; Commodore 64 running as a web server using Contiki

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Қосымшалар сервері

Санат:веб сервер
CERN

**Еуропалық Ядролық Зерттеулер мекемесі** (; ), басқа атаулары **CERN** немесе **Cern**  (; ; see ''History'') 

### Халықаралық қатынастар

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер

* Ресми вебсайты 
* көпщілік веб сайт
* ''CERN at 50''
* CERN Courier – International journal of high-energy physics

Санат:Халықаралық ұйымдар
Санат:Ғылым
Санат:Физика
Саутгемптон университеті

**Саутгемптон университеті** Ұлыбританиялық Руссел тобындағы университеті.

## Сілттемелер

## Арғы оқылымдары
* Patterson, A. Temple (1962). *The University of Southampton : A Centenary History of the Evolution and Development of the University of Southampton, 1862&ndash;1962*. Southampton: The Camelot Press Ltd.
* Nash, Sally and Martin Sherwood (2002). *University of Southampton: An Illustrated History*. London: James and James

## Сыртқы сілттемелер

* Official University of Southampton website

Санат:Ұлыбритания
Fortune 500

**Fortune 500** американдық Fortune журналының тізіміне кіретін алғашқы бес жүз компанияның атаулары.

## Тағы қараңыз

*Fortune Global 500
*Мекемелердің ішкі өнім мөлшері бойынша тізімі
*Forbes Global 2000

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
*Тұрақты сілттеме 
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2011
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2010
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2009
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2008
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2007
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 2006
*Fortune 500 компанияларының тізімі – 1955–2005

Санат:Алфавит бойынша компаниялар
Аутлет

**Аутлет** () киім брендтерін айтарлықтай жеңілдікпен сатуға кәсіптенген сауда орталықтарының бір форматы. Кейінгі кезде онлайн бөлшектеп сату дүкендері аутлеттік саудамен айналысуда. 

Аутлет орталықтары екі түрге бөлінеді:
* **Фабрикалық аутлет (factory outlet)** —өндірушілердің зауыт-фабрикаларында жатып қалған тауар өнімдерін жаппай сату;
* **Аутлет кешені (outlet mall)** —бутик пен брендтік дүкендердің сөрелерінде жатып қалған тауар өнімдерін арнайы аутлет сауда орталықтарында сату.

Жатып қалған, яки өтіп кеткен "сән маусымының" киімдерін сатумен айналысатын аутлет сауда орталықтары АҚШ пен Еуропада кеңінен таралып, сатып алушылардың үлкен сұранысына ие отыр.

Санат:Сауда
WildFly

thumb|right|263px|JBossAS қосымшалар серверінің архитектурасы

**WildFly** (бұрын **JBoss Application Server** немесе **JBoss AS**) — Java EE-қосымшалар сервері, аттас компания әзірленген ашық бастапқы коды. Көптеген коммерциялық ұйымдар әзірлейтін ашық бағдарламалар сияқты, WildFly еркін жүктеуге және пайдалануға болады, алайда, қолдау және кеңес беру ақшаға жүзеге асырылады. Жеткілікті деңгейде Java EE қағидаттарын іске асыру WildFly бағдарламасына ұқсас WebSphere немесе WebLogic проприетарлық бағдарламалық шешімдерге бәсекелес жасайды.

Сервлеттер контейнері ретінде JBoss AS Tomcat пайдаланды. WildFly Undertow пайдаланады.

2006 жылдың сәуір айында американдық бастапқы  ашық кодты  шешімдердің жеткізуші Red Hat GNU/Linux операциялық жүйесіне негізделген аттас дистрибутив жүргізетін, JBoss компаниясын сатып алды.

7.1 JBoss Application Server нұсқасы Java EE 6 Full Profile стек ерекшеліктеріне сертификациялық толық қолдауға сынақтан өтті.

Wildfly 8.0 Java EE 7 қолдау сертификатталған.

2013 жылғы сәуір айында Red Hat компаниясы  JBoss Enterprise Application Platform коммерциялық өнімімен түсінбестік болмау үшін шешті еркін қосымшалар сервері JBoss Application Server атауын WildFly деп өзгертуді жөн көрді. Бұрынғыдай WildFly қоғамдастықпен дамытылатын жобаны білдіретін болады, оның негізінде Java EE үшін сертификатталған коммерциялық өнім JBoss Enterprise Application Platform құрылады.

## Өнімнің техникалық сипаттамасы

* Aspect-oriented programming (AOP) қолданылады
* Clustering
* Deployment API
* Distributed caching (жеке-дара өнім ретінде JBoss Cache-ті қолданады)
* Distributed deployment (farming)
* Enterprise JavaBeans версиялар 3 және 2.1
* Failover (including sessions)
* Hibernate integration (for persistence programming; Java Persistence API or JPA)
* Java Authentication and Authorization Service (JAAS)
* Java EE Connector Architecture (JCA) integration
* Java Management Extensions
* Java Message Service (JMS) integration
* Java Naming and Directory Interface (JNDI)
* Java Transaction API (JTA)
* Java Authorization Contract for Containers (JACC) integration
* JavaMail
* Java Server Faces 1.2 (Mojarra)
* Java Server Pages (JSP) / Java Servlet 2.1/2.5 (Tomcat)
* JBossWS (JBoss Web Services) for Java EE web services like JAX-WS
* JDBC
* Load balancing
* Management API
* OSGi framework
* RMI-IIOP (JacORB, contraction of Java and CORBA)
* SOAP with Attachments API for Java (SAAJ)
* Teiid data virtualization system

## Қызықты фактілер
WildFly 8.1+ нұсқасы Оңтүстік Саябақ мультсериалының кейіпкерлерінің аты-жөндерімен аталады.
* 8.1.0 — Кенни
* 8.2.0 — Твик

## См. сондай-ақ,
* Қосымшалар сервері
* Java EE
* WebSphere
* WebLogic
* JBoss Seam
* Resin
* GlassFish
* TomEE

## Дереккөздер

## Сыртқы сілттемелер
* JBoss қауымдастығы вебторабы 
* JBoss Ресей қолданушылары қауымдастығы
* JBoss Seam ресей қолданушылары қауымдастығы

Санат:Java
Санат:Java (платформасы)
Санат:Қосымшалар сервері
WebLogic

**Oracle WebLogic** Oracle Corporation мекемесі өндірген қосымшалар сервері, ол Java EE бағдарламалау платформасы негізіндегі төмендегі өнімдерден тұрады:

* Java EE қосымшалар сервері - WebLogic қосымшалар сервері
* enterprise portal, WebLogic порталы
* Enterprise application integration платформасы
* WebLogic Tuxedo инфрақұрылым және транзакция сервері
* WebLogic Communication Platform телекоммуникация протоколы
* HTTP веб сервері

## Қосымшалар сервері версиялары
* WebLogic Server 12c (12.1.1) - наурыз 2012 
* WebLogic Server 12c (12.0) - желтоқсан 1, 2011 
* WebLogic Server 11gR1 (10.3.6) - ақпан 2012 
* WebLogic Server 11gR1 (10.3.5) - мамыр 16, 2011 
* WebLogic Server 11gR1 PS3 (10.3.4) - қаңтар 15, 2011
* WebLogic Server 11gR1 PS2 (10.3.3) - сәуір 2010 
* WebLogic Server 11gR1 PS1 (10.3.2) - қараша 2009
* WebLogic Server 11g (10.3.1) - шілде 2009
* WebLogic Server 10.3 - тамыз 2008 
* WebLogic Server 10.0 - наурыз 2007 
* WebLogic Server 9.2
* WebLogic Server 9.1
* WebLogic Server 9.0 - қараша 2006 
* WebLogic Server 8.1 - шілде 2003 
* WebLogic Server 7.0 - маусым 2002 
* WebLogic Server 6.1
* WebLogic Server 6.0 - наурыз 2001 
* WebLogic Server 5.1 
* WebLogic Server 4.0
* WebLogic Tengah 3.1 - маусым 1998 
* WebLogic Tengah 3.0.1 - наурыз 1998 
* WebLogic Tengah 3.0 - қаңтар 1998 
* WebLogic Tengah - қараша 1997 

## Тағы қараңыз
Java EE қосымшалар серверлері:
* JBoss AS
* WebSphere AS
* GlassFish
* Apache Geronimo
* Comparison of application servers

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
* Oracle Corp
* BEA acquires WebLogic, Inc.
* WebLogic Monitor Tools 
* Monitoring WebLogic using JMX
* WebLogic Server at Oracle.com
* WebLogic File Integrity Monitoring 
* Oracle WebLogic Server JPA Web Application Tutorial
* WebLogic Admin Site
* WebLogic Admin tricks & tips
* WLST by Examples
* Weblogic Server Administration 
* orcle weblogic 12c 

Санат:Қосымшалар сервері
Санат:Java EE
Санат:Oracle
Санат:Service-oriented architecture related products
Санат:Веб сервер
WebSphere

**WebSphere қосымшалар сервері** (; **WAS**), IBM мекемесі өндірген қосымшалар сервері бағдарламалық жасақтамасы. Алғаш дамытуды бастаған Дональд Фергюсон кейіннен CA Technologies мекемесінің атқарушы технология директоры болып кетті, өнім алғаш рет 1998 жылы шығарылды.

## Архитектурасы
Веб қосымшалар сервері ашық-стандарттарды қолданып жасалынды, олар: Java EE, XML, және Web Services.

## Версия тарихы

## Қауіпсіздік

## Тағы қараңыз
* IBM HTTP Server
* Java (software platform)
* zSeries Application Assist Processor zAAP
* IBM Rational Application Developer
* IBM Rational Business Developer
* Java EE version history

Өзге Java EE қосымшалар серверлері:
* Comparison of application servers
* Apache Geronimo/Tomcat
* GlassFish
* WildFly
* SAP NetWeaver Application Server
* WebLogic Server

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
*WebSphere software brand site
*World Wide WebSphere User Group
*Jerry Cuomo's blog - the WebSphere CTO provides insights into the directions of the WebSphere team

Санат:Web application frameworks
Санат:Java EE
Санат:Қосымшалар сервері
Application Server
Санат:Web server software
Инчхон

**Инчхон** (, ) — Корея Республикасының Корей түбегіндегі портты қала. Сеулдің Аванпортты Сары теңіздегі Канхваман шығанағында орналасқан. Инхчон халық саны бойынша Корей қалаларының ішінде Сеул мен Пусаннан кейінгі үшінші орындағы қала. Инчхон елдің транспорттық дәлізі, қалада  үлкен порт топаралдың батыс жағалауында орналасқан, сонымен қоса елдегі ең үлкен әуежай Инчхонда. XXI ғасырда қала халықаралық бизнестік орталыққа айналуда, қала төңірегінде футуристік жоғары технологиялық жоба  New Songdo City салынуда, онда елдегі ең биік ғимарат Northeast Asia Trade Tower (305 м) орналасқан.

Инчхон порты  Ханган өзенінің ағысына ыңғайлы Пусан портынан кейінгі екінші үлкен порт болуда. Порт 1883 жылы Чемульпо () деген атпен құрылған және халқы 4700 адам ғана болған. Қазір қаланың халқы серпінді өсіп қала халқы 2,5 миллионнан асқан.  Инчхон шетел инвестицияларын тарту үшін еркін экономикалық аймақ (ЕЭА) мәртебесін алған. Кореяда бұрыннан екі ЕЭА (екіншісі Пусан-Чинхэ) бар. Қала өзін қаржы орталығына айналуды мақсат етіп қойған.

Инчхон Сеулден кейінгі «екінші корей астанасы» деп жиі аталады. Инчхон Кореяның тәуелсіз әкімшілік-аумақтық бірлігі және басты қалаларының бірі.

## Тарихы

Қала орынына неолит дәуірінде адамдар қоныстана бастаған. IV ғасырдың соңынан бастап орта ғасырлар бойы Кореяның басты сауда орталығы болды.  XIX аяғында Кореяның бірден-бір және бірінші халықаралық саудада ашық порты болды. Инчхон Кёнгидо провинциясының құрамында болды.  1981 1-маусымнан бастап орталыққа тікелей бағыну (қазір метрополиялық қала) мәртебесін алды.

1950 жылы корей соғысында мұнда Инхчон десентық операциясы жүргізілді.

## Экономикасы

XXI ғасырдың басында — бұл үлкен айлақты қалада  күшті өнеркәсіптік орталықта машинажасау, кемежасау, мұнайөңдеу, химия, болат құю, электротехника, тігін, ұн тарту өнеркәсібі дамыды. Қалада сонымен қоса әйнек және фарфоро-фаянс бұйымдары өнеркәсібі дамыған.

## Климаты

## Әкімшілік бөлінісі
250px|thumb|Әкімшілік бөлінісі
Инчхон 8 районға («ку»)  және 2 («кун») уезге бөлінеді.

* Пупхёнгу (부평구; 富平區)
* Тонгу (동구; 東區)
* Кэянгу (계양구; 桂陽區)
* Чунгу (중구; 中區)
* Намгу (남구; 南區)
* Намдонгу (남동구; 南洞區)
* Согу (서구; 西區)
* Ёнсугу (연수구; 延壽區)
* Канхвагун (강화군; 江華郡)
* Онджингун (옹진군; 甕津郡)
## Халықаралық қатынасы

## Галерея

File:Incheon-port.jpg|Инчхон порты
File:Incheon square.jpg|Қаланың бір көшесі
File:Incheon bridge 20091031 001.jpg|Инчхон көпірі, қалада материк пен аралды жалғап тұрады 
Сурет:Yeongjong Bridge small.jpg|Йонджон көпірі
File:Incheonairport-arexstation-jpgver.jpg|Инчхон әуежайындағы теміржол аялдамасы
File:Incheon City Bus No 30.JPG|Қалалық автобус


## Атақты тұлғалары
* Ким Рё Ук — оңтүстіккореялық әнші, композитор және актёр.
* Ким Нам Иль — оңтүстіккореялық футболшы.
* Чо Ён Хён — оңтүстіккореялық футболшы.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Қала сайты
* Любительский сайт-путеводитель по Инчхону
*  Инчхон :Добро пожаловать в Южную Корею 
* Мега стройки Мост Инчхон д/ф о строительстве моста

Санат:Оңтүстік Корея қалалары
Санат:Миллионер қалалар
Енисей қырғыздары

**Енисей қырғыздары** , яки Енесай қырғыздары — Оңтүстік Сібірде өмір сүрген ежелгі түркі тайпасы.

Ол жөнінде ең көне мәліметтер ежелгі қытай жазбаларында (б.з.б. II — I ғасырлар) кездеседі. VII — X ғасырлардағы қытай жазбалары Минуса ойпатында тұратын Енисей қырғыздарын хягас деп атаған. Енисей қырғыздары 10 ғасырға дейін қазіргі Моңғолия территориясына билік жүргізген. Негізінен, мал (жылқы, сиыр, қой) өсірген, суармалы егін шаруашылығымен, темір қорытумен айналысқан. Көрші тайпалардан салық ретінде аң терісін жинап, Қытай мен Орталық Азияға сатып отырған. Енисей қырғыздарын тайпа ақсүйектері билеген. 

Олар 1209 жылы Шыңғыс хан шапқыншылығына ұшырап, 1270 жылы империяға толық бағынышты болған. Енисей қырғыздарының Тянь-Шань өңіріне қоныс аударған рулары жергілікті түркі тайпаларымен қосылып, қазіргі қырғыз халқының қалыптасуына ұйытқы болды. Байырғы атамекенінде қалған Енисей қырғыздары XVII ғасырда, негізінен, Минуса ойпаты мен Енисейдің жоғарғы ағысының жағалауларын мекендеп, орыстар іргесін қалаған Красноярск, Ачинск, т.б. қалалар мен бекіністерге шабуыл жасап тұрды. 17 ғасырдың 2-жартысында Енисей қырғыздары Жоңғарияға бағынды, бағынбаған көпшілігі Орталық Азияға қоныс аударды. Көшпей қалған рулық топтары качиндер мен сагайлар құрамына кіріп, қазіргі хакас халқын құрады.

## Дереккөздер


## Әдебиет
*Киселев С.В., Древняя история Южной Сибири, М., 1951.
*Потапов Л.П., Краткие очерки истории и этнографии хакасов (XVІІ — XІX вв.), Абакан, 1952.
*Малов С.Е., Енисейская письменность тюрков, М — Л., 1952.
*Карауулы ҙ., Көөнө түрктер тарыхы, Бішкек, 1994.

Санат:Түркі этникалық топтары
Санат:Түркі тайпалары
Санат:Сібір тарихы
Санат:Хакасия тарихы
Санат:Ежелгі халықтар
Санат:Қырғыздар
Қосымшалар сервері

**Қосымшалар сервері** () — көбінесе Java EE бағдарламалау платформасын қолданатын веб-серверлерге қолданылатын термин, бірақ-та негізгі мағынасы деректер қызметтерін, транзакция, жұмыс мөлшерін баланстау, үйлестірілген есептеу техникасы жүйелері тәрізді қызметтер түрлерінің бірін немесе бірнешеуін көрсететін бағдарламалық жасақтама қондырылған сервер компьютерін айтады.

## Тағы қараңыз
* Клиент–сервер моделі
* Қосымшалар серверлерін салыстыру.
* Сервер
* Жеке-дара сервер (Standalone server)
* Веб сервер
* IBM WebSphere Application Server
* JBoss
* GlassFish
* Реактор паттерні (Reactor pattern)

## Сілттемелер

Санат:Бағдарламалық жасақтама архитектурасы
Санат:Қосымшалар сервері
Санат:Серверлер
Санат:Сервер
Компьютерде бағдарламалау өнері

***Компьютерде бағдарламалау өнері*** () 

## Нұсқамалар

## Тағы қараңыз
* Алгоритмдерге кіріпе

## Сілттемелер

* 
* 

## Сыртқы сілттемелер
*Overview of topics  (Knuth's personal homepage)
*Oral history interview with Donald E. Knuth at Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis.  Knuth discusses software patenting, structured programming, collaboration and his development of TeX. The oral history discusses the writing of *The Art of Computer Programming*.
* "Robert W Floyd, In Memoriam", by Donald E. Knuth -(on the influence of Bob Floyd)
*Who is Bill Gosper? (on the influence of Bill Gosper on the 2nd Edition of Volume 2.)
*TAoCP and its Influence of Computer Science(Softpanorama)

Санат:Бағдарламалау
Санат:Ақпараттану
Санат:Алгоритмдер
Санат:Addison-Wesley
Пакер

**Пакер** (ағылш. packer - нығыздағыш) ұңғыманың екі аймағын бөлуге  және игеру тізбегінің ішкі ауданын ұңғымалық ортадан оқшаулауға арналған құрылғы. Пакер ұңғымаға шегендеу құбырының құрамында түсіріліп, қажетті аралықта орнатылады.
Ресей Ғылым академиясы

250px

**Ресей ғылымдар академиясы** (, қысқаша *РАН*) — Ресей Федерациясының мемлекеттік ғылым академиясы, елдің ең ірі іргелі зерттеулер орталығы.

## Тарихы
* 1724 — *Петербург ғылымдар академиясы* 
* 1747 — *Императорлық ғылымдар және көркемөнер академиясы*.
* 1803 — *Императорлық ғылымдар академиясы*.
* 1836 — *Санкт-Петерборлық императорлық ғылымдар академиясы*.
* 1917 — *Ресей ғылымдар академиясы (1917—1925)*.
* 25 шілде 1925 жылы — *КСРО ғылымдар академиясы*.
* 1934 — КСРО ғылымдар академиясы Мәскеу қаласына көшті.
* 1991 Ресей бойынша бөлімшелер ашу 
* 21 қараша 1991 жылы — *Ресей ғылымдар академиясы*. 
* 8 желтоқсан 2006 жыл № 127-ФЗ заңына енгізілген өзгертулер бойынша «О науке и государственной научно-технической политике» Ресей ғылымдар академиясына төрағаларды академиктер таңдайды, ал тағайындайтын Ресейдің президенті.
## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер

* RAS website
* Website of RAS management 
* RAS Institutes in the Ranking Web of Research Centers 
* Russian Space Science Internet Network
* Open letter to the President of the Russian Federation Vladimir V. Putin from the Members of the Russian Academy of Sciences
* Satellite photo of the RAS Main Building
* Satellite photo of the RAS Old Building

Санат:Ғылыми институттар
Санат:Ресей
Қазақстан Республикасы әскери-теңіз күштері

**Әскери-теңіз күштері** — Қазақстан Республикасының президентінің 7 мамыр 2003 жылғы жарлығына сәйкес құрылды. 

Негізгі әскери қимыл аудандары Каспий теңізі шекара аймақтары. Қазақ әскери-теңіз күштерінің жалпы саны 3,000 адамнан құралады, оған 14 кеме қызметі қызмет көрсетеді. 

2011 жылы, Ақтау қаласында әскери-әуе базасы ашылды. Ақтау қаласындағы 612-ші әуе базасы 12 Су-27 шабуыл ұшақтары,4 Ми-8/17 тікұшақтары және 4 МИ-35М тікұшақтары орналасқан. 

Құрал жабдықтар:

*

*

*

## Сілттемелер


Санат:Қазақстан Қарулы күштері
Жансая Даниярқызы Әбдімәлік

thumb|right|240px|Жансая Әбдімәлік (2023)**Жансая Даниярқызы Әбдімәлік** (12 қаңтар 2000, Алматы) — қазақ шахматшы қызы, халықаралық гроссмейстер-әйел (2014), "халықаралық гроссмейстер" атағын Қазақстаннан алған алғашқы әйел (2021).

## Өмірбаяны
Суан тайпасының Бағыс руынан шыққан.

Алғашқы тренері – әкесі Данияр Әшіров. 

2012 жылғы жастар әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 2011 жылғы 20 жасқа дейінгі санатта Азия чемпионатында екінші орын көрсетті (жалпы жарыста 6.5 ұпайдан үш ойыншы жинаған - Во Ти Ким Хун (Вьетнам), Жансая Әбдімәлік (Қазақстан) және Синит Челси (Индонезия). Бірақ қосымша көрсеткіштер бойынша орындар реті - вьетнам қызында 46.5, Әбдімәлікте - 43.5, ал Челсиде - 42.5.) Жансая сәйкес жасы бойынша қыз балалар арасында екі дүркін чемпион атанған.

Жансая бес жасында шахмат ойынының ережелерін үйреніп, жеті жасынан шахмат мектебінде жаттықтырушы Николай Перегудовтың жетекшілігімен әрі қарай шахмат бойынша өз білімін жеттілдірді. 2007 жылы қаңтарда өз жасындағы қыздар арасында Қазақстан чемпионы атанса, 2008 жылы да 8 жасқа дейінгі әлем чемпионатында 10/11 нәтижемен жеңімпаз атанды. Ол 2011 жылы 12 жасқа дейінгілер арасында 8/9 ұпай жинап, әйелдер арасында халықаралық шебер атағын алды, қыздар арасынды әлем чемпионы атанды. 

2014 жылы өзінің жеке шахмат мектебін ашты.  

2021 жылы Халықаралық Шахмат федерациясының (FIDE) шешімі бойынша халықаралық гроссмейстер атағын иеленді. Бұл атақты алу үшін Жансаяның рейтингі 2500-ден жоғары асуы қажет болып, 2021 жылы 2472-орынға орналасты.

## Марапаттары
2021 жылы желтоқсанда "Құрмет" орденімен марапатталды.

## Дереккөздер

Санат:12 қаңтарда туғандар
Санат:2000 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:Қазақстан шахматшылары
Санат:Шахмат гроссмейстерлері
Санат:Алфавит бойынша шахматшылар
Сорапты компрессорлы құбырлар

Құбырлар мұнай және газ өңдіруде ұңғыма қабырғаларын бекіту үшін және оның ішінде каналдар үшін, сонымен қатар жабдықтарды бекіту үшін, өндіру аймақтарында мұнайды тасымалдау үшін қолданады. 
Құбырдың негізгі 3 топқа бөлінеді:
1.	Сорапты компрессорлы құбырлар (СКҚ).
2.	шегендеу және бұрғылау;
3.	өндірістегі байланыс құбырлар немесе коммуникациялық құбырлар.
Сорапты компрессорлы құбырлар (СКҚ).
Ұңғыма түбіне жер бетіне сұйық және газ қоспаларын СКҚ көлемімен көтереді. Көбінесе ұңғымада бір диаметрлі сорапты компрессорлы құбырлар қолданылады. Олар 60, 73, 89, 114, 127, 144, 146, 424 мм шығарылады. Сорапты компрессорлы құбырлардан тізбек құрылып ұңғыма бойымен түсіреді. СКҚ-ды қолдану мақсаттары:
- қабаттан алынған сұйық, сұйық пен газ қоспасы немес газды жер бетіне көтеру үшін;
- ұңғы түбіне сұйық немесе газды айдау үшін (технологиялық процесстерді орындау үшін, өнімді арттыру немесе жөндеу жұмыстарын орындау үшн);
- ұңғы ішіндегі қондырғыларды ілу үшін;
- ұңғыма ішінде жөндеу және бұрғылау жұмыстарын жүргізу.
СКҚ-ң шартты белгілену белгілері:
Төзімділік дәрежесі Е, шартты диаметрі 60мм, қабырға қалыңдығы 5мм құбырлар үшін:
- 60х5-Е МЕСТ 633-80 – тегіс құбырлар үшін; 
- В-60х5 МЕСТ 633-80 – шеттері сыртқа шығарылған құбырлар үшін; 
- МСК (муфталы сорап компрессоры)-60х5 МЕСТ 633-80 – жоғары герметизацияланған құбырлар;
- МСК*(муфтасыз * сорап компрессоры)-60х5 МЕСТ 633-80 – жоғары герметизацияланған муфтасыз құбырлар;
СКҚ-лар МЕСТ 633 бойынша жасалады. Ол бойынша тегіс құбырлар және оларға муфта, шеттері сыртқа шығарылған құбырлар және оларға муфта, тегіс жоғары геметизацияланған құбырлар және оларға муфта және муфтасы жоқ шеттері сыртқа шығарылған құбырлар. Тегіс құбырларды жасау жеңіл, бірақ олардың шет жақтары жасалған бұранда есебінен әлсіз. Ал бұрандасы сыртында орналасқан құбырлардың бойы мен шет жақтары төзімділігі жағынан қатты. Оны бірдей төзімді құбырлар дейді.
Жапония префектуралары

**Жапония префектуралары** — Жапонияның жоғарғы деңгейдегі 47 әкімшілік бірлігі. Олар  системасына бірігеді. Бұл жүйеге ел құрамына астаналық префектура   — Токио, бір губернаторлық  — Хоккайдо, екі қалалық бірлік ,  префектур мәртебесін алды — Киото және Осака — және 43 префектура  кіреді. 

Алфавит бойынша префектуралар тізімі:

## Ескерту


## Сыртқы сілтемелер
* Жапонияның әкімшілік бөлінісі картасы
* Local government in Japan
* К проблеме типологизации префектур

Санат:Жапония
Санат:Тізімдер
Пандус

thumb|upright|Пандус
**Пандус** () — дөңгелекті көлік құралдарының деңгейі әртүрлі екі көлденең жазық беттері арасында орын ауыстыруын қамтамасыз ететін көлбеу жазықтықты алаңша, коммуникациялық құралым. Жоспарлық көрінісі бойынша тікбұрышты немесе қисықбұрышты болып келуі мүмкін.

Жиі кездесетін қолданыс аясына мүгедектерге арналған арбашықтардың цоколь қабатынан жоғарырақ немесе төменірек орналасқан кіреберістерге енуін және көп қабатты гараж этаждары арасында автомобильдердің өз жүрісімен қозғалысын  қамтамасыз ету кіреді. Кейбір жағдайларда үймереттердің сыртқы және ішкі баспалдақтарын алмастыруы мүмкін. Заманауи құрылыста пандустар қоғамдық орындарда (оның ішінде жерасты өтпелері де бар) мүгедектер мен балалар арбашықтарынының емін-еркін жүріп-тұруы мақсатында баспалдақтармен қатар салынады, не болмаса толығымен алмастыруда.

## Галерея

Сурет:Keisei Driving School JPN TAXI wheelchair ramp demonstration.jpg|Пандусы бар көлік
Сурет:Capital Transit 4312.jpg|Пандусы бар автобус
Сурет:1992 Flxible Metro bus with wheelchair lift fully raised.jpg|Мүгедектер арбасы бар автобус
Сурет:P1230523 (24518810696).jpg|Пандусы бар көлік
Сурет:Decpac boarding ramp City of Cairns tilt train Platform 10 Roma Street Railway Station Brisbane P1110343.jpg|Пандусы бар пойыз
Сурет:Роллопандус Астраханский музей rollopandus Astrakhan.JPG|Роллопандус, Астрахань мұражайы
Сурет:425-soziale-betreuung-2.jpg|Пандусы бар шағын автобус
Сурет:2021. Евпатория DSC 3340.jpg|Евпаториядағы пандусы бар балалар ойын алаңы (Қырым)


## Тағы қараңыз
* Баспалдақ

## Дереккөздер

Санат:Сәулет элементтері
Санат:Құрылыс элементтері және құралымдары
Құл-Шәриф мешіті

**Құл Шариф мешіті** — Татарстандағы ең ірі мешіт. Мешіт 1996–2005 жылдар аралығында салынған. Жобаның авторлары – А.Г. Саттаров, И. Сайфуллин, С.П.Шакуров.

Мешіт 1552 жылы Иван Грозный әскерімен Қазан қаласына шабуыл жасағанда қираған болатын. Қалақорғаған қолбасшы және соңғы имамы сеид Кул-Шарифтің құрметіне қойылған. 1996 жылы құрылыс жұмыстары басталды. Ол Қазандағы көп мұнаралы мешіт ретінде салынды. 

Құрылыс жұмыстары 400 миллион рубльге бағаланды. Қаржыны жинауға қайырымдылық қорлар ұйымдастырылып, оған 40 мыңнан аса азаматтар мен мекемелер қатысты. Мешіттің ашылу салтанаты 2005 жылдың 24 маусымында, Қазанның 1000 жылдығына орай болды. 

Негізгі төрт мұнараның биіктігі 58 метр. Ешқандай көрсеткіштермен бекітілмесе де Европаның ең үлкен мешіті деп жарияланды. Мешіттің негізгі бөлмесінде қайырымдылық қорына ақша берген барлық адамдардың есімдері жазылған кітап бар. Сонымен қатар әлемнің әр тілінде жазылған, сыйлыққа берілетін Құран кітаптар бар.

## Дереккөздер

Санат:Қазан мешіттері
Малколм Икс

**Ма́лкольм Икс** (**Қажы Мәлік әл-Шаббаз** (); , ағылшындық есімі — **Литтл**, , 19 мамыр 1925 — 21 ақпан 1965) — американдық қара нәсілділердің тең құқықтары үшін исламдық күресші. Икс оның серіктері арасында АҚШ-Тағы қараңыз нәсілділердің құқығын қорғаушы ретінде танымал, ол еуропалық тамырлары бар америкалықтарды афроамерикалықтарға қарсы қылмыстарға кінәлі деп қатты сынға алған. Икстың қарсыластары оны расизм мен зорлық апологиясымен кінәлаған. Икс тарихтағы ең беделді афроамерикалық деп танылған адам.

## Биографиясы
19 мамыр 1925 жылы Омаха, Небраска штатында туған. Алты жасында әкесі ақ нәсілшілдердің қолынан мерт болған-ды. Жеті жылдан кейін Икстың анасы психиатрлық емханаға жатып Икс өгей отбасына көшеді. Ол жиырма жасында ұрлық пен қарақшылық үшін түрмеге жабылып сонда діни және ұлтшылдық афроамерикалық "Ислам ұлты" ұйымына мүше болады. Бостандыққа 1952 жылы шыға салысымен тез арада Икс сол ұйымның көшбасшыларының біріне айналады. Он екі жыл бойы ол қоғам қарама-қайшы қабылдаған осы ұйымның жетекші тұлғасы болады. Ұйымның доктринасы сай қара нәсілділер басқалардан жоғары болған. Икс қара нәсілділердің азаматтық құқықтары үшін күресуші қозғалыс мүшелерінің интеграциялық үндеулеріне мысқылмен қараған. 
1964 жылы Икс Ислам ұлты ұйымы іс-қимылына, әсіресе оның жетекшісі Илайджа Мұхаммедке көңілі толмай ұйымнан шығым сүнниттік Исламға бой бұрып Африка мен Таяу Шығысты аралайды. АҚШ-қа қайта оралып ол өзінің бұрынғы расистік көзқарастарынан "Мен [қара] мұсылман бола тұра көп қателік жасадым...зомби болыппын. Маған бағыт беріп солай жүруге бұйрық берілген" деп бас тартады. 
Малкольм Икс 1965 жылы Гарлемге кіре берісте халық алдын сөз аларда атылып өлтіріледі. Нью Йорк қаласында бульвар атауына Малколм Икс есімі берілді. 1992 жылы американдық режиссёр Ли Спайк Малколм Икс (фильм)ін түсірді.

## Тағы қараңыз
* Малколм Икс (фильм)

## Әдебиет

* 

## Сілттемелер
* Қара пантералар 
* Бельгийский Малькольм Икс: активист борьбы за права иммигрантов …
* Артур Ястребов Путь к нации, путь к исламу. Краткая история «чёрного ислама» в АҚШ 
* Великий борец за права афроамериканцев Малколм Икс 

Санат:Ислам дінін қабылдағандар
Санат:АҚШ құқық қорғаушылары
Санат:АҚШ мұсылмандары
Ақпарат жүйесі менеджменті

**Ақпарат жүйесі менеджменті** (**АЖМ**) - компаниялардың тиімді және эффективті жұмыс жасауына қажетті ақпаратты табумен қамтамасыз ету жүйесі.

Ақпарат жүйесінің менеджменті (басқаруы) үш ресурсты қажет етеді: адам, технология, және шешім қабылдауға қажетті ақпарат.

## Түрлері

## Тағы қараңыз
* Enterprise Information System
* Bachelor of Computer Information Systems
* Есептеу техникасы
* Менеджмент
* Business intelligence
* Business performance management
* Business rules
* Data mining
** Predictive analytics
** Purchase order request
* Enterprise Architecture
* Enterprise planning systems
* Information technology governance
* Білім менеджменті
* Management by objectives
* Online analytical processing
* Online office suite
* Information Technology
* Real-time Marketing

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
* Computer and Information Systems Managers  (U.S. Department of Labor)
* Index of Information Systems Journals 
* MIS Web sites  (Bournemouth University)
* MIS Links (University of York)
* Executive Information Systems: Minimising the risk of development

Санат:Ақпараттық жүйелер
Санат:Ақпарат
Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Бүркітбайұлы Жұмаханов 1982 жылы 1 қаңтарда Алматы облысы, Панфилов ауданы, Әулеағаш ауылында дүниеге келген. 2004 жылы ҚазҰУ-дің журналистика факультетін бітіргеннен кейін, «Қазақ әдебиеті», «Жас Алаш», «Нұр Астана», «Мәдениет» журанлында және «Қазақпарат» агенттігінде жұмыс істеді. Қазіргі таңда «Дала мен Қала» газетінде журналистер тобыының жетекшісі. Ол 2006 жылы Желтоқсан көтерілісінің 20 жылдығы қарсаңында «Желтоқсан - 1986» он томдығын құрастыруға қатысып, Тәуелсіздіктің арайлы таңын жақындатқан жастардың ерлiгiн жұртшылыққа кеңінен насихататуға қатысқан. Еліміздегі әдеби-мәдени басылымдарға прозалық әңгімелері үздіксіз шығып тұрады.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Алғыс хатының, Еуразиялық табиғи ресурстар корпорациясы (ENRC) ұйымдастыратын «Алтын қалам» қазақ тіліді басылымдар арасындағы сыйлығының, «Нұр Отан» ХДП  Алматы облыстық филиалының мақтау қағаздарының иегері.

Санат:Тұлғалар
Кюсю

**Кюсю** ( Кю:сю:) — Жапонияның оңтүстігіндегі арал. Шығысынан Тынық мұхитпен, солтүстік-шығысынан Ішкі Жапон теңізімен, батысынан Шығыс Қытай теңізімен шектелген. Ауданы 42 мың км². Жері таулы, төбелі келеді, ең биік жері – Кудзю жанартауы (абсолютiк биіктігі 1788 м). Асо, Кирисима, Сакурадзима әрекетті жанартаулары бар. Ыстық бұлақтары көп, жер сілкіну жиі болып тұрады. Климаты субтропиктік, муссондық. Субтропиктік мәңгі жасыл және қылқан жапырақты орман өседі. Халық тығыз (1 км²-де 300 адам) қоныстанған. Басты қалалары: Кумамото, Нагасаки, Китакюсю.

Санат:Жапония аралдары
Санат:Тынық мұхит аралдары
Санат:Кюсю аймағы
Клиент–сервер моделі

**Клиент–сервер моделі** () — есептеу техникасы архитектурасының моделі сервер мен клиент арасындағы клиент сұратқан қызмет сұратуларына сервердің берген ресурс немесе қызметтер жұмыстарын бөліп таратып үйлестіріп тұратын үйлестірілген қосымша (distributed application) қызметі.

## Әдебиет

## Тағы қараңыз
* Жауап коды

## Сілттемелер


Санат:Компьютер желілері архитектурасы
Санат:Ақпараттық технологиялар
Cray Inc.

**Cray Inc.** — американдық Сиэтл Ваштнгтонда орналасқан супер компьютер өндіруші компания.

## Сілттемелер

## Арғы оқылымдар
* 

## Сыртқы сілттемелер

*Cray Manuals Library @ Computing History
*Cray Manuals at bitsavers.org
*Cray Inc. Corporate Website
*Historic Cray Research Marketing Materials at the Computer History Museum
*spring 2007 technical workshop 
**XD1 Overview 
*Cray Research and Cray Inc. history 
*Timeline Poster History of Cray 

*Cray-Cyber.org - Working Cray machines with free login
*Yahoo! - Cray Inc. Company Profile
*Top 500 Supercomputers
*Fred Gannett's Cray Supercomputer FAQ 
*Cray User Group
*Cray Research Alumni Site
*DigiBarn Computer Museum: Cray Supercomputers and Memorabilia 
*Cray headquarters is at coordinates 

## Байлынысты мақалалар

Санат:Компьютер техникасы компаниялары
Осака (қала)

— Жапонияның халық саны бойынша үшінші үлкен қаласы, Хонсю аралының оңтүстік жағына Ёдо өзенінің Осака шығанағына құяр сағасына орналасқан. Өзі аттас префектураның орталығы. 1956 жылы қалалық басқару мәртебесін алды.

Қаланың жер аумағы 223,00 км² , Халқы — 2 668 113 адам (1 шілде 2010) , халық тығыздығы — 11 964,63 адам./км².

Осака Жапонияның тарихи сауда астанасы болып келді және қазіргі уақытта  — елдің негізгі өнеркәсіп орталықтарының бірі  және ірі порты. 

Қаланың бұрынғы атауы — Нанива. Нанива Жапонияның ең алғашқы астанасы болды. Нара дәуіріне дейін әрбір жаңа император билікке келгенде астананы қаладан қалаға ауыстыру әдеті болды. Қала орынына біздің эрамыздың IV ғасырынан кейін адамдар қоныстана бастады.

Осака теміржол арқылы бұрынғы астана Киото мен Кобе портымен байланысады.

Осака халықаралық саудаға ашық жапон портарының бірі болды, алайда өзен таяз болғандықтан халықаралық кемелер мұнда сирек келді. 

## Географиясы

Қала Ішкі Жапон теңізінің Осака шығанағының шығыс жағалауында орналасқан. Осаканың биіктігі теңіз деңгейінен Цуруми ауданында  37,5 м-ден Насиёдогава ауданында −2,2 м-ге дейін өзгереді.

## Климаты

Осака ылғалды субтропикті зонада орналасқан. Қысы жақсы, жылы,  ең суық айы қаңтарда орташа максимум 9&nbsp;°C. Қалада қыс уақытында қар сирек жауады. Көктемі жұмсақ, ал жазы өте ыстық және қапырық. Шілдеде және тамызда күндізгі температура 35&nbsp;°C-қа жиі жетеді.  түнде орташа температура әдетте  25&nbsp;°C-қа жуық болады. Жауын-шашынның көп бөлігі мамыр және маусым, сондай-ақ қыркүйек айларында түседі. Орташа жылдық жашын-шашыны — 1300 мм-ге жуық. 

## Дереккөздер

Санат:Жапония қалалары
Еуразиялық банк

**«Еуразиялық банк»** — Қазақстанның ірі банктерінің бірі.

1994 жылы жабық акционерлік қоғам түрінде Алматы қаласында құрылған. Жарғылық қоры 3 млрд. теңгеден астам. Еуразия банкінің Павлодар, Қостанай облыстары мен Ақтөбе қаласында филиалдары бар.

## Басшылары
* Жомарт Ертаев (2008—2009)
* Майкл Эгглтон (2009—2016)
* Павел Логинов (2016—2019)
* Валентин Морозов (2019—2022)
* Ләззат Сатиева (2022 жылдан бастап)

## Қосымша
* банк сайты 
* Тут вы можете изучить последние претензии к нашему банку и наши ответы на них

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан банктері
Санат:ENRC
Санат:1994 жылы құрылған банктер
Ислам Норвегияда

Ислам Норвегияда саны жағынан ең аз таралған діндердің санатына жатады, мұсылмандар Норвегия халқының 2.0% және 3.4% құрайды. 2007 жылы Норвегия үкіметі Ислами мекемелерінің 79,068 мүшелерін санаған, бұл 2006 жылмен салыстырғанда 10% жоғары. Норвегия мұсылмандардың 56% Осло және Акерсхус қаларында орналасқан. Санақ бойынша мұсылмандардың саны шамамен 120,000 (2005) және 163,000 (2009). Мұсылмандардың басым көпшілігі Пәкістан елінен келген иммигранттар болып табылады.

## Халық саны

Норвегиядағы мұсылмандар санын өте аз адам топтары құрайды, көбінесе олар әр елден келушілер. Кари Вогт есептеуі бойнынша 2000 жылы 500 астам Норвегия тұрғыны Ислам дінін қабылдаған:

### Ел бойынша

### Регион бойынша

## Ислам мекемелері

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
* Minhaj-ul-Quran, Norway http://www.minhaj.no/minhaj/ 
* Islamophobia in Norway http://www.muslims-in-europe.com/ 

## Деректер
* Statistics Norway: More members in religious and philosophical communities
* Statistics Norway: Who do immigrants in Norway marry? 
* Statistics Norway: Focus on Immigration and Immigrants 
* Links: Islam in Western Europe: Norway 
* Islamic Council Norway  *in Norwegian*
* Jørgen S. Nielsen, *Muslims in Western Europe* (Edinburgh, 1992)
* Kari Vogt, *Islam på norsk - Moskeer og islamske organisasjoner i Norge* (Oslo, 2000)

Санат:Ислам Норвегияда
Санат:Ислам Еуропада
АҚШ ішкі қауіпсіздік департаменті

**Америка Құрама Штаттары ішкі кауіпсіздік департаменті** (; **DHS**) - АҚШ кабинеті федералды департаменті 2001 жылғы 11-қыркүйек оқиғасына қатысты құрылған департаменті.

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер
*ANSI Homeland Security Standards Panel
*Ready.gov – DHS website to promote readiness for natural and man-made emergencies.
*House Committee on Homeland Security 
*The White House – Homeland Security 
* – наурыз 20, 2008.
*Homeland Security  from *UCB Libraries GovPubs*
*OpenRegs.com – Department of Homeland Security  Proposed and finalized federal regulations from the United States Department of Homeland Security.
*
*Interactive graph detailing post 9/11 DHS inter-agency communication and responsibility 
*National Terrorism Advisory System

Санат:АҚШ
Хаб

**Хаб** ( - түйін нүкте, орталық) дегеніміз жалпы мағынасында, қандай да бір желінің торабы, түйіні.

Келесі салаларда қолданылады:

## Логистика
* Географиялық орналасуы оңтайлы, жолаушыларды ауыстырып отырғызу (жолаушылар тасымалы, мыс. Тораптық әуежай) немесе жүктерді ауыстырып тиеуге арналған көліктік түйін (жүк тасымалы). 
## Компьютерлік техника
* Желілік концентратор (мысалы, USB хаб, Ethernet хаб, кейінгі кезде коммутатор хаб)

Санат:Логистика
Сен-Мартен-д'Арберу

**Сен-Мартен-д'Арберу** () — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,69 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *64489*, пошта индексі — *64640*.

## Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,38 адам/км².

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

## Тағы қараңыз
* Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы 
* «Mapquest» картасында орналасуы

Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Қиял Сабдалин

**Қиял Сабдалин** (10.03.1948, Алматы облысы, Алакөл ауданы Жайпақ) — жазушы прозаик, журналист.

## Өмірбаян
* 1948-ші жылы наурыздың 10-шы жұлдызы күні Алматы (бұрынғы Талдықорған) облысы, Алакөл ауданының Жайпақ ауылында жылқышылар отбасында дүниеге келген. Ата-анасы ұзақ жылдар Сталин атындағы колхозда (кейін «Коммунизм» кеңшары) еңбек еткен. 
* 1966-шы жылы Мұқан Төлебаев атындағы орта мектепті бітірген алғашқы түлектерінің бірі. 
* 1975-ші жылы Қазақтың Абай атындағы мемлекеттік университетін тәмамдады.
* Еңбек жолын жұмысшы болып бастады. Алғашқы өлеңдері мен әңгімелері аудандық, облыстық газеттерде жарияланды. Көптеген мақалалардың авторы, публицист. 
* 1970 жылдары Алакөл аудандық «Жаңа өмір-Новая жизнь» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары
* Алматы облыстық «Октябрь туы» газетінің редакциясында Алакөл, Бөрлітөбе аудандары бойынша меншікті тілші. 
* 1980 жылдары республикалық «Ара-Шмель» журналында фельетон бөлімінің меңгерушісі болып қызмет істеді.
* 1980 жылдардың cоңынан АҚШ-тың «Азаттық-Азат Еуропа» радиосында қызмет атқарды. Радионың Қазақстандағы бюросының алғашқы жетекшісі болды. Мұстафа Шоқайдың 1936-шы жылы Берлин қаласында түрік жастарының алдында сөйлеген сөзін елге жеткізуші. "Азаттық" радиосына сұбхат берушілер қатарында Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бұрынғы бірінші хатшысы Дінмұхамед Қонаев және басқа  саясаткерлер, ірі әдебиет, мәдениет, ғылым қайраткерлері, өнер шеберлері болды.

## Қоғамдық қызметі
* 1990-шы жылы тең төраға ретінде Хасен Қожа Ахметпен және Аманжол Нәлібаевпен тізе қосып, "Желтоқсан" қоғамдық қозғалысын ұлттық демократиялық партияға айналдыруға күш салды. Алайда, ол жоспарлары түрлі себептермен жүзеге аспады.

## Отбасы
* Зайыбы: Даимхан Смадиярқызы Сабдалина көп жыл банк, қаржы саласында қызмет етті. 
* Ұрпағы: Екі ұл, екі қыздың әкесі. Немерелері: Жошы, Алдияр, Айғаным, Сардар,  Салахиддин Сабдалиндер

## Шығармалары
* роман Пайғамбардың көз жасы - (Слеза пророка).
Шығарма желісіне екі ғасыр тоғысы - адам өмірін асау өзендей сапырған соңғы жүз жылдың өзекті оқиғалары, қара желдің өтінде ыңыршақ батқан арқаларына алмағайып заманы артқан, қара нардың белін үзердей зілмауыр жүктің салмағына ышқына сіңір созған, үш түрлі қоғамдық формацияны бастан кешкен үш ұрпақ, үш буын өкілдерінің өмірі арқау болған.

## Дереккөздер

Санат:10 наурызда туғандар
Санат:Алакөл ауданында туғандар
Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қазақстан жазушылары
Hypertext Transfer Protocol

**HTTP** ( — *еренмәтін апарғызу хаттамасы*) —  Ғаламторда HTML беттерін алмасу үшін арналған хаттама.

HTTP - бұл Дүниежүзілік Ғаламтор үшін мәліметтер байланысының негізі. Мұнда гипермәтіндік құжаттардың пайдаланушыға оңай қол жеткізе алатын басқа ресурстарға сілтемелерді қосады. Мысалы, тышқанды шерту немесе веб-шолғышта экранды түрту арқылы.

HTTP-ді дамыту 1989 жылы CERN-те Тим Бернерс-Лидің бастамасымен жүзеге асырылды. HTTP Request for Comments-ті (RFCs) әзірлеу Internet Engineering Task Force (IETF) және World Wide Web Consortium (W3C)-ның жұмыстарының арқасында үйлестірілді. Кейінірек бұл міндет IETF-ке ауысты.

HTTP клиент-сервер есептеу үлгісінде сұраныс-жауап протоколы ретінде жұмыс істейді. Мысалы, веб-шолғыш клиент, ал веб-сайт орналастырылған компьютерде жұмыс жасайтын қосымша сервер болуы мүмкін. Клиент серверге HTTP сұранысы туралы хабарлама жібереді. HTML файлдары және басқа да ресурстарды ұсынатын немесе клиенттің атынан басқа функцияларды орындайтын сервер клиентке жауап хабарламасын қайтарады. Жауапта сұрауға қатысты орындалу статусы туралы ақпарат болады, сонымен қатар оның хабарлама бөлігінде сұралған ақпарат болуы мүмкін.

Санат:HTTP протоколдары
Санат:Интернет протоколдары
Арканзас

**Арканзас** ( ) — штат, Америка Құрама Штаттарының Оңтүстік аймағында орналасқан. Халқы 2 937 979 адам (АҚШ штаттарының ішінде 32-орында; 2011 жылы). Астанасы және ірі қаласы — Литл-Рок.

## Географиясы және климаты
Арканзас жер көлем 137 732 км² (штаттар арасында 29-орын). Штат оңтүстігінде Луизианамен, батысында Техаспен және Оклахомамен, шығысында Теннесси және Миссисипи, солтүстігінде Миссури штаттарымен шекараласады.

Штаттың шығысында Миссисипи өзенінің жазығы орналасқан, солтүстігінде Уошито тауы және Озарк дөңесті үстірті алып жатыр. Климаты субтропикалық, шамалы ылғалды. Қысы жұмсақ және қарлы. Жауын-шашыны жылына 1000 мм-ден жоғары. Қаңтар айының орташа температурасы +2...+15 °С, шілдеде - +27°C. Жазда кейде +40°C ыстыққа жетеді.

## Тарихы
Арканзас аумағын еуропалықтардан бірінші болып  Эрнандо де Сото экспедициясы мүшелері зерттеді (1541). Штатты бірінші француздар, кейін ағылшындар және немістер қоныстанды.  XVI ғасырдан XIX ғаыр аралығында Арканзас территориясына Испания мен Франция бір-бірімен таласты.

Артынан 1836 жылғы 15 маусымда АҚШ-қа қосылды. Арканзас одақтық мемелекет құрамында құлиеленуші штат болды. Артынан азаматтық  соғыстан кейін  президент Эндрю Джонсонның тыйым салуына қарамастан АҚШ құрамына қайта қабылданды.

## Экономикасы
2003 жылы штаттың ЖІӨ-і $76 млрд болды. Арканзас — күріш, соя бұршағы өндіруе лдегі бай штат. Азық-түлік индустриясын дамытуда, электроқұралдар мен автокөлік бөлшектері өндірістері бар. Пайдалы қазбалар арасында боксит кені бойынша алдыңғы орындарда.  

## Демографиясы
Арканзас халқының едәуір өсуі 1940-жылдары байқалды. Этникалық құрамы: «америкалықтар» — 15,9 %, афро-американдықтар — 15,7 %, ирландықтар — 9,5 %, немістер — 9,3 %, ағылшындар — 7,9 %. Ең жылдам өсуші этникалық топ — Азиядан келгендер. Негізгі  конфессия — протестанттар (негізгі ролде баптисттер және методисттер).

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Official State website Homepage
* Facts About Arkansas 
* U.S. Census Bureau  (АҚШ санақ бюросы)
* Arkansas Newspapers 
* Arkansas State Code (the state statutes of Arkansas) 
* Literature of Arkansas 

Санат:АҚШ штаттары
HTTP Secure

**HTTPS** ( — *қауіпсіз ұя үстімен еренмәтін апарғызу хаттамасы*)  —  Интернетте HTML беттерін қауіпсіз алмасу үшін арналған хаттама.

Қазақстанның барлық сайттарының 62% - ы HTTPS протоколын пайдаланады..

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Netscape’s SSL 3.0 Specification 
*Apache-SSL homepage (No longer actively developed)
*Apache 2.2 mod_ssl documentation
* RFC 2818 - HTTP Over TLS
*[HTTPS Protocol in Internet Explorer Development - MSDN](http://msdn2.microsoft.com/en-us/library/aa767735(VS.85).aspx)
*Manually Configuring Windows Communication Foundation (WCF) when using HTTP and HTTPS - MSDN
*HTTPS Security Improvements in Internet Explorer 7 & its Compatibility Impact - MSDN

Санат:Интернет
Графтар теориясы

**Графтар теориясы** () — түйіндері нүктелер жиыны, ал түйіндердің жалғасуы (қабырға деп аталатын) парлы екі нүкте болып келетін тор түрінде бейнеленеді. Егер түйіндердің жалғасу реті айтарлықтай маңызды болса — бағытталған граф, әйтпесе бағытталмаған граф болады. Графтар информатикада кеңінен қолданылады, айталық, алгоритмдер схемасы немесе программалар бағытталған графтарға жатады.

## Түрлері
* Бағдарланбaғaн граф (Неориентированный граф) — төбелерді қосатын доғаларының бағыты болмайтын граф.
* Бағдарланған граф (Ориентированный граф; directed graph) - әр түрлі төбелер жұбын жалғастыратын қабырғалармен бірге түйіндердің (немесе төбелердің) құр ақырғы жиыны. Егер е қабырғасы Vl және V2 төбелерін жалғастырса, онда Vl мен И,-ні инцидент деп атайды және бұл төбелер көршілес болып саналады, е — реттелмеген жұп (К, и V2). Әдетте, граф көрнекті формада ұсынылады, сонымен бірге төбелері нүктелермен немесе кейде ұқсастыру мақсатымен ентаңбаланған басқа мүсіндермен, ал қабырғалары сәйкес нүктелерді жалғастыратын сызықтармен кескінделеді. Егер әрбір қабырғаға бағыт көрсетілсе, онда мұндай граф бағдарланған граф деп аталады. Бұл жағдайда қабырға әр түрлі төбелердің реттелген жұбының жиынын үйымдастырады және оларды көбінесе доға деп атайды. Бағдарланған граф көрнекті түрде ұсынылған кезде әрбір доға жебелікпен жабдықталады.

## Дереккөздер


Санат:Графтар теориясы
Санат:Ақпараттану
Санат:Компьютерлік техника
IP мекенжайы

**IP мекенжайы** () - Интернет протокол мекенжайы бұл әр құрылғыға (компьютер, принтер және т.б.) жеке-дара бекітілген нөмірлі белгі, бұл құрылғылар компьютер желісінде өзара қарым қатынас жасау үшін Интернет протоколын қолданады.

## Статикалық IP мекенжайы
**Статикалық IP мекенжайы** () — erep компьютер әрбір желіге қосылған сайын оған қызмет ететін провайдер компаниясы бір ғана мекенжай тағайындап беріп отырса, онда ол мекенжай статикалық IP мекенжайы болып саналады.

IP көмегімен сіз болашақта SIP-телефонияға айналатын аудио және видео қоңыраулар жасай аласыз.

## Динамикалық IP мекенжайы
**Динамикалық IP мекенжайы** () тұрақты IP мекенжайы сияқты тұрақты мекенжайы, бірақ ол кез-келген нақты құрылғыға мүлдем байланыстырылмайды. Оның орнына, олар белгілі бір уақыт ішінде пайдаланылады, содан кейін басқа құрылғылар оларды пайдалана алатын етіп мекенжай пулына оралады.

## Дереккөздер

## Сілтеме
* Подсетевые адреса (Mini-Howto)(рус) 
* IP Subnet Calculator

Санат:Ақпараттану
Санат:Компьютерлік техника