open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ораз Мұқанұлы Қожасов

**Ораз Мұқанұлы Қожасов** (1950, Қостанай облысы Амангелді ауданы) – ұлттық музыка аспаптарын жасаушы шебер. 

Ол жастайынан өнерге жақын, он саусағынан өнері тамған, ағаштан түйін түйген, шебер, сан қырлы өнер иесі. Оның жасаған ұлттық асапаптары республика деңгейінде танымал. 
* 1969 жылы Алматы жастар эстрада студиясына түсіп, Консерватория профессоры Құбыш Мұхитовтан домбыра класын 1971 жылы өте жақсы бітіріп шығады.
* Туған жері Аманкелдіде музыка мектебінде домбыра класынан сабақ береді.
* Білімін көтері үшін 1975 жылы Алматының П.И.Чайковсский атындағы музыка училищесінде домбыра класына түсіп, 1980 жылы бітіреді.
* Көптеген жылдар музыка саласында жастарды тәрбиелеген ұлағатты ұстаз, домбырада өте шебер ойнайтын дәулескер күйші. Күйшілік өнерді ата-бабасынан қалған ұсталық шеберлікке айырбастаған азамат. Музыка мектебінде жұмыс істей жүріп, балалардың аспаптарын жөндеуден бастаған Ораз шеберлікке бет бұрады.
* 2004 жылы Арқалықтағы Абай Құнанбаев атындағы №6 орта мектепте жұмыс жасай жүріп, шеберхана ашады. Сынған музыка аспаптарын жөндеумен қатар, Қазақстанның әр жерінен табылған домбыралардың небір түрлерін жасап шебер атанады.

## Жетістіктері
* Алғаш рет қос мойынды «Қоссаз» домбырасын ҚР премьер министріне сыйға тартқан. «Қоссаз» домбырасы облыстық, Республикалық көрмеде 1-ші дәрежелі дипломмен 2005 жылы марапатталды.
* Оның жасаған домбыра үлгілері бүгінде Арқалық қалалық дала өлкесі мұражайында сақтаулы. Бүгінде Ораз Қожасов жастарды қазақтың ұлттық қол өнерінің қыр сырына баулып жүрген шебер-ұстаз.

## Дереккөздер

Санат:1950 жылы туғандар
Санат:Амангелді ауданында туғандар
Санат:Алматы жастар эстрада студиясы түлектері
Санат:Алматы музыка колледжі түлектері
Санат:Ұсталар
Санат:Торғай облысының құрметті азаматтары
Columbia Pictures

**Columbia Pictures Industries** — Columbia TriStar Motion Picture Group компаниясына тиесілі америкалық кинокомпания. 1989 жылдан бері Sony Pictures Entertainment компаниясының меншігі болып табылады. Columbia-ның ең ірі бөлімшелерінің бірі TriStar Pictures компаниясы. Дәл сондай бағынышты компаниялардың қатарына MGM студиясы жатады. Студия Джеймс Бонд (2006—2015) жайлы фильмдердің авторы болып саналады.

## Тарихы
CBC Film Sales Corporation компаниясының негізін 1919 жылы Гэри Кон бауырлары Джек Кон және Джо Брендтпен бірге қалады. Жұмысшылардың көпшілігі Кон әулетімен оның туыстарынан құралған еді. Фирманың дәрежесінің төмендігі соншалық «CBC» сөзін көпшілік «ашыған орамжапырақ пен ысталған ет» (Corned Beef and Cabbage) деп талдап жүрді. Фирманың абыройын сәл болсада көтеру үшін Кон 1924 жылы оның атауын Columbia Pictures деп өзгертті. Кон кино өндірістің басы-қасында 1958 жылға дейін болды. XX ғасырдағы киноиндустрия саласында Columbia Pictures өте шағын бюджетпен өз орнын тапты. 1930-жылдары фирманың тапқан табысының көп бөлігі Говард Хоукс пен Фрэнк Капраның («Это случилось однажды ночью», «Мистер Смит едет в Вашингтон») комедияларының арқасында жиналды. Көрермендердің сүйіспеншілігіне ие болған Three Stooges командасының сәтті шыққан қойылымдарыда жақсы табыс әкелді. Шығындарды азайту үшін бір ғана декорациямен бірнеше фильмдер жасалды. Әуелде Уолт Дисней Columbia компаниясы арқылы өзінің Микки Маус жайлы мультфильмдерін прокатқа шығарды. 1940-жылдары Капра студиядан кетуге шешім қабылдайды. Осыдан кейін компанияның жұмысы алға баспады. Компания Гэри Конның Рита Хейвортпен келісімге отырғанынан кейін ғана тығырықтан шыға бастады. «Гильда» фильмінен кейін Хейворт ең танымал тұлғалардың біріне айналды. Ол алғашқы болып 1950-жылдардағы телевизиялық өзгерістерден пайда тауып үйренген магнаттардың бірі болды. Оның басшылығымен Screen Gems сияқты арзан анимация жасауды тоқтатып, «Моя жена меня приворожила» сияқты телесериалдардың өндірісіне баса назар аударды.
Columbia-ның кинотеатрлар желісі бәлендей бір үлкен емес болатын. Сондықтан 1940-жылдардағы кинотресттердің құлдырауы студияға ешқандай әсер етпеді. Бәсекелестердің көпшілігі шығынға ұшырап жатқан кезде, Конның компаниясы алға жылжи берді. 1954-1957 жылдар аралығындағы қысқа мерзімнің ішінде Columbia Pictures-тің үш фильмі «Оскар» сыйлығына ие болды. Жеңімпаз фильмдердің қатарына Дэв «Лоуренс Аравийский» (1962) фильмі қосылды. Columbia шағын отбасылық компаниядан ұлттық киноиндустрияның флагманына айналды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Twitter official
*Instagram Official

Санат:АҚШ кинокомпаниялары
Санат:Sony
Санат:Columbia Pictures
Парк Чжи Сун

**Парк Чжи Сун** (; кей жерлерде*Пак Чи Сон* деп те жазылады; ; 25 ақпан 1981 жыл, Сувон, Корея Республикасы) — корей футболшысы, жартылай қорғаушы. «Манчестер Юнайтедте» ойнаған жылдары әлемге кеңінен танылды. Корея Республикасы ұлттық құрамасында ойнаған. Қазіргі таңда "Манчестер Юнайтед" клубында елшілік жұмысын атқарады.

Үш әлем чемпионатына қатысты (2002, 2006, 2010)

## Жетістіктері

### Командалық
**Киото Санга**

* Джей-лига 2-дивизионының чемпионы: 2001
* Император кубогы: 2002

**ПСВ Эйндховен**

* Нидерланд чемпионы: 2004/05
* Нидерланд кубогы: 2005

**Манчестер Юнайтед**

* Англия чемпионы (**4**): 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11
* Футбол лигасының кубогы (**3**): 2006, 2009, 2010
* Чемпиондар Лигасы: 2008
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2008
* Англия суперкубогы (**2**): 2010, 2011
* **Барлығы 11 жүлде**

**Корея құрамасы**

* ӘЧ-2002 жартылай финалисі

### Жеке

* Премьер-Лиганың үздік қорғаушысы: 2006
* Азияның Еуропада ойнайтын үздік футболшысы: 2007

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі  
* Профилі 
* Профилі  
* Профилі  

Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Оңтүстік Корея футболшылары
Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ли Джон Су (футболшы)

**Ли Джон Су** (; 8 қаңтар, 1980, Кимхэ, Кёнсан-Намдо, Корея Республикасы) — корея футболшысы, Корея Республикасы құрамасында ойнаған қорғаушы. 2011 жылғы Азияның қола жүлдегері. 

## Ойнаған клубтары

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі
* Профилі

Санат:Оңтүстік Корея футболшылары
Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сувон Самсунг Блюуингз ФК ойыншылары
Санат:Сеул ФК ойыншылары
Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары
Санат:Касима Антлерс ФК ойыншылары
Санат:Инчхон Юнайтед ФК ойыншылары
Андреас Гранквист

**Андреас Гранквист** (; 16 сәуір 1985 жыл, Хельсингборг, Швеция)&nbsp;— швед футболшысы, Швеция Ұлттық футбол құрамасы мен Швецияның "Хельсинборг" клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
"Хельсинборг" клубының түлегі, карьерасын 2004 жылы осы клубта бастады. Ұзақ жылдар бойы "Уиган Атлетик" (Англия), "Гронинген" (Нидерланд), "Дженоа" (Италия), "Краснодар" (Ресей) секілді клубтарда доп теуіп, 2018 жылғы әлем чемпионатының қарсаңында туған клубына қайта оралды.

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2006 жылы 23 қаңтарда Иорданияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. ЕУРО-2008, ӘЧ-2010 турнирлеріне барғанымен, алаңға шықпай, қосалқы құрамда қалды.

2018 жылғы әлем біріншілігінің бірінші турында Кореяның қақпасына гол соғып, құрамасына жеңіс әперді (1:0)

## Жетістіктері

* Швеция кубогы: 2006
* Ресей кубогының финалисі: 2013/14

## Статистикасы

: *13 мамыз, 2018*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Хельсинборг ФК ойыншылары
Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Гронинген ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Краснодар ФК ойыншылары
Пак Чу Ён

**Пак Чу Ён**  — **Пак Чуён**; ; 10 шілде 1985, Тэгу, Корея Республикасы) — корей футболшысы, шабуылшы. "Сеул" футбол клубы мен Корея Республикасы құрамасының шабуылшысы.

## Жетістіктері

### Командалық
«**Сеул**»

* Оңтүстік Корея кубогы: 2006

«**Монако**»

* Франция кубогы: 2009/10

### Жеке

* Оңтүстік Корея чемпионатының үздік футбошысы: 2005

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Сельта ФК ойыншылары
Санат:Оңтүстік Корея футболшылары
Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ан Чжун Хваң

**Ан Чжун Хван** (, *Ahn Jung Hwan*; 27 қаңтар 1976 жыл,  Паджу, Кёңгидо провинциясы) — корей футболшысы, Корея Ұлттық құрамасында ойнаған шабуылшы. 2002 жылғы әлем біріншілігінің жартылай финалисі.

## Жетістіктері

### Халықаралық
* ӘЧ-2002 жартылай финалисі
* Корея құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергені: 3 гол

### Жеке
*Оңтүстік Кореяның үздік футболшысы: 1999
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Оңтүстік Корея футболшылары
Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Перуджа ФК ойыншылары
Санат:Симидзу С-Палс ФК ойыншылары
Санат:Иокогама Ф. Маринос ФК ойыншылары
Санат:Мец ФК ойыншылары
Санат:Дуйсбург ФК ойыншылары
Санат:Сувон Самсунг Блюуингз ФК ойыншылары
Санат:Пусан Ай Парк ФК ойыншылары
Санат:Далян Шидэ ФК ойыншылары
Солнечный кенттік әкімдігі

**Солнечный кенттік әкімдігі** – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Солнечный кенті кіреді. Орталығы - Солнечный кенті.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4892 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі ауылдық округтері
№112-темір жол айрығы

**№112-темір жол айрығы** — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Төртқұдық ауылдық округі құрамында болған темір жол айрығы,  2017 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Екібастұз қаласынан батысқа қарай 83 км-дей жерде. 

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Төртқұдық ауылдық округі

**Төртқұдық ауылдық округі** – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік. Ауылдық округ 2012 жылы құрылған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бозшакөл, Төртқұдық ауылдары кіреді. Орталығы – Төртқұдық ауылы. Округ құрамында болған *[[№112-темір жол айрығы]]* 2017 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Теміртас (ауыл)

**Теміртас** — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Қоянды ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Екібастұз қаласынан батысқа қарай 10 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Бозшакөл (көл, Есіл алабы)

**Бозшакөл** – Есіл алабындағы көл.

## Геогарфиялық орны
Қостанай облысы Сарыкөл ауданы жерінде, Севастополь ауылынан шығысқа қарай 5 км жерде, теңіз деңгейінен 201 м биіктікте орналасқан.

## Гидрографикасы, сипаты
Аумағы 24 км2. Суы ащы. Жағалауы жазық. Көл алабы мал жайылымына пайдаланылады. Қарашаның басында суы қатып, сәуірдің басында ериді.

## Дереккөздер

Санат:Сарыкөл ауданы көлдері
Санат:Есіл су алабы
Шиқылдақ ауылдық әкімдігі

**Шиқылдақ ауылдық әкімдігі** – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Шиқылдақ ауылы кіреді. Орталығы – Шиқылдақ ауылы. 2006 жылы округ құрамында болған *Комсомольское* ауылы таратылды. 2012 жылы Комсомол ауылдық округі **Шиқылдақ ауылдық әкімдігі** болып қайта құрылды.

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Шідерті

**Елді мекендер:**

* Шідерті – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл.
* Шідерті – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты кент.

**Басқа мағыналар:** 

* Шідерті – Ертіс-Қарағанды каналы жүйесіндегі өзен.
Төменгі Новгород (стадион)

**Төменгі Новгород стадионы** — Ресейдің Төменгі Новгород қаласындағы футбол аренасы. 

2018 жылға әлем чемпионатын өткізу үшін тұрғызылған. Әлемдегі 4-санатты стадиондар тізіміне кіреді. Сыйымдылығы 44,899 адам. Құрылысы 2015 жылы басталып, 2018 жылы пайдалануға берілді. 2018 жылғы әлем біріншілігіндегі топтық турнирдің төрт кездесуі мен плей-оффтағы екі матчы осында өтті. 

"Олимпиец" футбол клубы өз алаңындағы матчтарын осында ойнайды.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Стадион жайлы ақпараттар 

Санат:Стадиондар
Санат:Ресей футбол стадиондары
Волгоград Арена

**Волгоград Арена** — Ресейдің Волгорад қаласында орналасқан футбол стадионы. 2018 жылғы әлемдік дода үшін тұрғызылған. 

## Сипаттамасы
Волгоградтың "Ротор" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. Сыйымдылығы 45 668 адам. Құрылысы 2018 жылы басталып, 2018 жылы дайын болды. 

Алғашқы ойын 2018 жылы 21 сәуірде ойналды. Ол кездесуді 19 мыңнан аса жанкүйер тамашалады.

## Стадиондағы ӘЧ-2018 матчтары

* G тобы: Тунис — Англия, 18 маусым, 21:00
* D тобы: Нигерия — Исландия, 22 маусым, 18:00
* А тобы: Сауд Арабиясы — Египет, 25 маусым, 17:00
* H тобы: Жапония — Польша, 28 маусым, 17:00

## Сілтемелер
*Cтадион туралы ақпараттар 

Санат:Стадиондар
Санат:Ресей футбол стадиондары
Харри Кейн

**Хәрри Эдвард Кейн** (; 1993 жылы 28 шілдеде туған) — ағылшындық футболшы, «Бавария» клубы мен Англия құрамасының шабуылшысы.

## Мансабы
2011 жылдан бері "Тоттенхем" командасының футболшысы. Әр жылдары "Лейтон Ориент", "Миллоул", "Лестер Сити" секілді англиялық клубтарға жалға берілді. Қазіргі келісім-шарты 2020 жылға дейін жарамды. Премер-Лигадағы алғашқы ойынын 2012 жылы 18 тамызда "Ньюкаслға" қарсы өткізді.

Англияның түрлі жастағы құрамаларында ойнады. Негізгі құрамада тұңғыш рет 2015 жылы 28 наурыз күні Литваға қарсы кездесуде 72-минутта Уэйн Рунидің орнына алаңға шықты. Бір минут өтісімен-ақ гол соғып, ұлттық құрамадағы жеке голдар есебін ашты.

Ал 2018 жылғы әлем біріншілігіне құрама капитаны ретінде барып, алғашқы турда Тунистің қақпасына екі гол соқты да командасын жеңіске жетеледі. Екінші голды ойынның бітуіне санаулы секундтар қалғанда ғана енгізді.

## Статистикасы
: *13 мамыр, 2018*

## Жетістіктері
* «Миллуолл» клубындағы жылдың үздік жас футболшысы: 2011/12
* Премьер-лигадағы айдың үздік футболшысы (**2**): қаңтар 2015, ақпан 2015
* Ағылшын Премьер-лигасының үздік мергені (**2**): 2015/16 (25 гол), 2016/17 (29 гол)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі 
* Профилі  
* Статистикасы 

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Лейтон Ориент ФК ойыншылары
Санат:Миллоул ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Норвич Сити ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Ферджани Сасси

**Ферджани Сасси** (, 18 наурыз 1992 жыл, Арьяна, Тунис) — тунистік футболшы, "Эсперанс" клубы мен Тунис Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы
"Эсперанс" клубының түлегі. Карьерасын 2010 жылы "Сфаксьен" клубында бастады. Бес маусымдай ойнап, 79 ресми кездесуде алаңға шықты. 2015 жылы "Мец" клубына ауысып, бір жылдай өнер көрсетті. 40-қа жуық кездесуде алаңға шығып, бір гол соқты. 

2016 жылы өзінің туған клубы "Эсперансқа" өтті.  

## Ұлттық құрамада
2013 жылдан бері Тунис Ұлттық құрамасында ойнайды. 2015, 2017 жылдары Африка Ұлттары кубогыне қатысты. 2018 жылы құрамамен бірге Ресейдегі әлем біріншілігіне барды. Алғашқы турда 0:1 есебімен ұтылып жатып, Англияның қақпасына пенальтиден гол соғып, есепті теңестірді. Бірақ бұл ойында Тунис ұтылып қалды - 1:2.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы

Санат:Тунис футболшылары
Санат:Эсперанс ФК ойыншылары
Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Бикен Жиенбаева

**Бикен Жиенбаева** (1908 жыл, Торғай уезі – 1979 жыл, Жангелді ауданы, 7-ші ауыл) – қоғам және шаруашылық қызметкері.

* Торғай балалар коммунасында оқыған (1923-1926 жылдары)
* Ақтөбе партия-кеңес мектебін бітірген (1928).
* Еңбек жолын қазіргі Жангелді ауданындағы қызыл отау меңгерушісі болып бастап, ауданаралық кәсіподақтар кеңесінде жауапты хатшы қызметін атқарды.
* 1931-1937 жылдар аралығында Адамов аудандық (қазіргі Орынбор облысы) партия комитетінде әйелдер секторының меңгерушісі, Түркістан облысы Талас аудандық жұмысшы бақылау комиссиясының инспекторы, қоғамдық тамақтандыру одағы облыстық комитеті төрағасының орынбасары, Ақтөбе облыстық комсомол комитетінің бөлім меңгерушісі, «Қазақстанның 15 жылдығы» кеңшары саяси бөлім меңгерушісінің комсомол жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарған.
* 1936-1937 жылдары Ақтөбе облыстық партия комитеті ауыл шаруашылық бөлімінің нұсқаушысы болды.
* 1937 жылы жұбайы Е. Оспановтың «халық жауы» ретінде сотталуына байланысты Бикен Жиенбаева да қуғынға ұшырап, 1938-1939 жылдары түрмеде отырды. 1970 жылы толық ақталды.

## Дереккөздер

Санат:1908 жылы туғандар
Санат:Торғай уезінде туғандар
Санат:1979 жылы қайтыс болғандар
Санат:Жангелді ауданында қайтыс болғандар
Санат:КСРО-да қуғындалғандар
Санат:КСРО-да репрессияланғандар
Санат:КСРО-да ақталғандар
Хасен Жылгелдин

**Хасен Жильгельдин** (1897 жылы бұрынғы Қостанай оязы Аманқарағай болысы 2-ші ауылда дүниеге келген. 1985 жылы Қостанай облысы Әулиекөл ауылында қайтыс болған.) – шаруашылық және қоғам қайраткері. Оязда кеңес үкіметі орнағаннан кейін Әулиекөл болыстық кедейлер комитетінің төрағасы, Аманқарағай болыстық комитетінің төрағасы қызметтерін атқарып, аймақтағы саяси-қоғамдық өзгерістерге белсене араласты. 1928-1934 жылдары Әулиекөл аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы, аудандық астық дайындау бөлімінің бастығы болып істеді. 1934-1936 жылдары Оплес аудандық комиссиясының инспекторы, Ақтөбе облысы Мәртүк ауданы партия комитетінің нұсқаушысы болды. 1937-1941 жылдары Қазақстан К(б)П Қостанай облыстық комитетінің нұсқаушысы, Меңдіғара, Қарабалық аудандарында партия комитетінің бірінші хатшысы болды. 1942-1943 жылдары Әулиекөл аудандағы Новонеженск МТС-н басқарды. 1943-1947 жылдар аралығында Жангелдин аудандық кеңесі атқару комитетінің төраға болып істеді. 1947 жылдан 1959 жылы еңбек демалысына шыққанға дейін Әулиекөл аудандық кеңесі атқару комитеті төрағасының мал шаруашылығы жөніндегі орынбасары, сауда бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды. Хасен Жылгелдин І және ІІ шақырылған Қазақ КСР жоғарғы кеңесінің депутаты болып сайланған. ІІ дәрежелі «Отан соғысы», «Құрмет белгісі» ордендерімен марапатталған.
  
Санат:Торғай су алабы
Қызжарған

**Қызжарған** – Амангелді ауданындағы жер атауы, Бесқопа өңіріндегі қыраттар арасында қар суы жиналатын табан. 

Шөбі шұрайлы бұл шабындықты ел ертеден қоныс еткен. 

## Жер аатуы туралы аңыз
Бір байдың қалыңдық таңдаған жас мырзасы осы табанды жайлаған ауылда жаңа ғана өмірге келген нәрестенің шілдеханасына тап болады. Жігіттің жанындағы жолдасының көріпкелдігі бар екен, сол «Осы қыз сенің қалындығың болады» дейді. «Мұны күтіп, қалыңдық қылғанша қазір-ақ көзін құртайын» деген намысқай жігіт, бесіктегі қызды жарып кетеді. Осыдан кейін бұл табан Қызжарған деп аталады. Арада біраз жыл өткен соң жігіт таңдап жүріп, бір сұлу қызға үйленеді. Сөйтсе, бұл баяғы өзі жарып кеткен нәресте болып шығады. «Жазмыштан озмыш жоқ» екенін жігіт сонда ғана ұғады. 
Бір қызығы, тундрадағы бас-аяғы мыңға жетпейтін юкагир халқының жазушысы Семен Николаевич Куриловтың «Халедо мен Ходейдо» деген дилогиясында осы оқиға айна қатесіз келтірілген.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Шөптібай БАЙДІЛДИН. Жер бедері тартқан сыр 

Санат:Амангелді ауданы географиясы
Ростов Арена

**Ростов Арена** — Ресейдің Дондағы Ростов қаласында орналасқан стадион. Дон өзенінің жағалауына салынған. 
## Сипаттамасы
Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігін өткізу үшін арнайы тұрғызылған арена. Әлем чемпионаты күндері 45 000 адам жайғаса алады. Әлем чемпионатынан соң сыйымдылығын 37 мыңға дейін азайту жоспарланған. Жергілікті "Ростов" командасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

Стадиондағы алғашқы ресми матч 2018 жылы 13 мамырда өткізілді. 2018 жылғы әлемдік доданың топтық турниріндегі бес ойыны мен 1/8 финалдағы бір кездесу осында өткізіледі.
## Сілтемелер
*Стадион жайлы ақпараттар 

Санат:Стадиондар
Санат:Ресей футбол стадиондары
Он алтыншы жыл

**Он алтыншы жыл** — Дина Кенжеқызы Нұрпейісованың күйі. Күйде 1916 жылдардағы xалықтың ыза-кегі, мойымас қайсарлығы, өр руxы бейнеленеді.

## Тариxы
1916 жылы Ресей патшалығы 19-43 жас аралығындағы қазақ азаматтарын елдің қарсылығына қарамастан, күштеп әскерге ала бастайды. Дегенмен, майданға байлардың балаларының орнына кедей шаруалардың балаларының жіберілуі көтерілістің басталуына түрткі болады. Әскерге алынғандардың қатарында Динаның ұлы Жұрынбай да бар еді. Осыған дейін бірнеше баласының солдатқа алынғанына қарсылық танытпаған Дина Жұрынбайы тыл жұмысына кеткеніне байланысты xалық арасында «Он алтыншы жыл» деген атпен таралған «Набор» атты күй шығарады.

Бұл күйде сол тариxи кезеңді жырлаған шығармаларға ортақ жылау, өкіну, налу сынды пессемистік сарын мүлдем жоқ деуге болады. Динаның «Он алтыншы жыл» шығармасы патша әмірін естігендегі азаматтардың ыза-кегін, мойымас қайсарлығын, xалық күшін бейнелейтін, тұлпарлар тұяғының дүбірі естілетін руxты күй. «Он алтыншы жыл» күйінде xалықты кескілескен күреске, қарсылыққа шақырған ерлік пен қаһармандық руx басым.

## Дереккөздер
1. http://pricom.kz/volshebnaya-muzyka-diny/ 

2. https://stud.kz/referat/show/2077

Санат:Күйлер
Франк де Бур

**Франк де Бур** (; 15 мамыр 1970, Хорн, Нидерланд) — нидерланд футболшысы, қорғаныс шебінде ойнаған. Қазір бапкерлікпен айналысады. Тағы бір нидерландылық футболшы Рональд де Бурдың сыңары.

## Карьерасы
"Аякс" футбол мектебінің түлегі. "Аякс" сапында 10 жылдай (1988-98) ойнап, мүмкін болған жүлделердің бәрін ұтты. Осы аралықта ЕУРО-1992, ӘЧ-1994, ЕУРО-1996 турнирлеріне қатысты. 1998 жылғы әлем чемпионатынан соң "Барселонаға" ауысып, каталондық клубтың намысын бес жылдай қорғалды. 2000 жылдар басталған соң  Франктың негізгі құрамда алаңға шығуы сиреді. Оның үстіне оған "допинг қолданды" деген айыптар тағылып, жанжалдар көбейіп кеткен соң командадан кетіп, "Галатасарайға" қосылды. Бір жылдан соң Шотландияның "Рейнджерс" клубына ауысып, мұнда ол өзінің сыңары Рональдпен бірге жарты жылдай доп тепті. 

Карьерасының соңғы жылдарында Катар клубтарында ойнап, 2006 жылы футболмен қоштасты. 

Ұлттық құрамада 2004 жылы құрамамен қоштасқаша команда капитаны болды. 

2006 жылы футболдан кеткен соң "Аякстің" қақпашылар бапкері болды. Кейін Нидерланд құрамасының бапкері Берт ван Маарвейктің көмекшісі ретінде 2010 жылғы әлем біріншілігіне барды. Бұл жолы құрама финалда Испаниядан ұтылды да, Марвейк көмекшілерімен бірге қызметтен кетті. Мұнан соң Франк "Аякс" клубының бапкері боп тағайындалып, команда 2011-2014 жылдары қатарынан төрт рет Нидерланд чемпионы атанды.

2016 жылы жазда "Интердің" бапкері болғанымен 11 турдан соң сәтсіздіктер себебімен ол қызметтен босады.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

; «Аякс»

* Нидерланд чемпионы (**5**): 1989/90, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98
* Нидерланд кубогы (**2**): 1992/93, 1997/98
* Нидерланд суперкубогы (**4**): 1993, 1994, 1995, 1998
* УЕФА кубогы: 1992
* Чемпиондар лигасы: 1994/95
* УЕФА суперкубогы: 1995
* Құрлықаралық кубок: 1995

; «Барселона»

* Испания чемпионы: 1998/99

**Нидерланд құрамасы**

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 1992, 2000, 2004
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1998

### Бапкер ретінде

; «Аякс»

* Нидерланд чемпионы (**4**): 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Нидерланд суперкубогы (**1**): 2013

## Сілтемелер
* Профилі
* Профилі

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Әл-Райян ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары
Санат:Интернационале ФК жаттықтырушылары
Санат:Кристал Пэлас ФК жаттықтырушылары
Рональд де Бур

**Рональд де Бур** (;  15 мамыр 1970) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаушы. Бүгінде бапкер. Тағы бір нидерландтық футболшы Франк де Бурдың сыңары.

## Карьерасы
"Аякс" футбол мектебінің түлегі. 1988-98 жылдар аралығында "Аякс" сапында көптеген жүлделерге қол жеткізді. 1991 жылы "Твентеге ауысқанымен, екі жылдан соң туған клубына қайта оралды.

1998 жылы сыңары Франкпен бірге "Барселонаға" ауысты. 1999 жылы Испания чемпионы атанып, 2000 жылы Шотландияға "Рейнджерс" сапына ауысты. Шотландиялық клубта төрт маусым ойнаған соң тағы да Франкпен бірге Катар клубтарында екі жылдай ойнап, карьерасына нүкте қойды.

Ұлттық құрамада 1993-2003 жылдары ойнады. 1998 жылы әлем біріншілігінде жартылай финалға дейін жетті. 2000 жылғы Нидерландта өткен Еуропа чемпионатында да жартылай финалда Италияға жол берді. Осылайша, ағайынды де Бурлар, Бергкамп, Клюйверт, Овермарс, Давидс секілді алтын буын ұлттық құрамада жүлдеге қол жеткізе алмады.

## Жетістіктері

* **Аякс**

: Нидерланд чемпионы (5): 1990, 1994, 1995, 1996, 1998
: Нидерланд кубогы (2): 1993, 1998
: Нидерланд суперкубогы (3): 1993, 1994, 1995
: Нидерландтың үздік футболшысы (2): 1994, 1996
: Чемпиондар Лигасы (1): 1995
: УЕФА суперкубогы (1): 1995
: Құрлықаралық кубок (1): 1995
: Чемпиондар Лигасының финалисі (1): 1996

* **Барселона**

: Испания чемпионы (1): 1999

* **Рейнджерс**

: Шотландия чемпионы (1): 2003
: Шотландия кубогы (1): 2002, 2003
: Шотландия Лига кубогы (2): 2002, 2003

* **Нидерланд құрамасы**

: Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1998
## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Твенте ФК ойыншылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Әл-Райян ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Мердок Стюарт, Олбани герцогы

**Мердок Стюарт** (шотл. *Muireadhach Stiubhart*; ағыл. *Murdoch Stewart*) (1362—24 мамыр 1425), 2-ші Олбани герцогы, Файф пен Ментейт графы (1420 ж. бастап) — Яков I ағылшындардың тұтқында болған кездегі Шотландия регенті.

## Өмірбаяны
Мердок XV ғасырдың басындағы Шотландияның ең ірі саяси қайраткері - 1-ші Олбани герцогы, Роберт Стюарттың ұлы.

1389 жылы әкесі алғаш рет елдің регенті болып сайлаған кезде, Мердок Солтүстік Шотландияның жоғарғы соты болып тағайындалды. XIV ғасырдың аяғында ағылшын-шотланд шекарасында әскери әрекеттерге белсенді түрде қатысқан, бірақ 1402 жылы Хомильдон-Хилл түбіндегі шайқаста ағылшындардың қолына түсті. Мердокты босату туралы келіссөздер ұзаққа созылып кетті. Англия королі, Генрих IV 1406 жылдан бері Шотландияның билеушісі болған әкесі, Олбани герцогіне тұтқындарды пайдаланып, қысым жасады. Тек ағылшын тағына Генрих V келген соң ғана Мердокты босату туралы келісімге келді: 1416 жылы ол 10 мың фунт стерлинг мөлшеріне тең құн төлеген соң және Нортумберленд графтығының мұрагері, Генри «Хотспур» Персидің ұлын шотланд тұтқынынан босатқан соң бостандыққа шықты. Шотландияға оралғаннан кейін, Мердок тікелей ел билеушісіне, әкесіне бағынышты патшалықтың «лейтенанты» болып тағайындалды.

1420 жылы Олбани герцогы, Роберт Стюарт қайтыс болғаннан кейін, Мердок әкесінің герцогтық атақтарын ғана емес, сонымен қатар Шотландияның билеушісі лауазымы да мұрагерлікпен берілді: король Яков I әлі де ағылшындардың тұтқында қалды. Алайда, Мердок әкесі сияқты бедел мен даңққа ие болған жоқ. Елдің ең ірі магнаттары жаңа Олбани герцогын қолдаудан бірте-бірте бас тартты. Сол жылдары қаржыны дұрыс басқармау мен жемқорлық мемлекеттік қазынаны толығымен бітірді. Мердок патшаны босату туралы келіссөздерді жеделдетуге мәжбүр болды, ал 1423 жылы 4 желтоқсанда Англиямен қорытынды келісім жасалды: Яков I 40 мың фунт стерлинг төленген соң бірақ, тұтқындарынан босатылды. 1424 жылы патша отанына оралды. Олбани герцогы регент лауазымынан айырылып, ел басқармасынан босатылды.

Яков I елдегі ең ірі магнаты мен тақ мұрагері Олбаниге күдікпен қарады. Елді дұрыс басқармай, патшаға қарсы ауыз байласты деп герцогты айыптап, 1425 жылы Яков I Мердок Стюартты тұтқындап, 25 наурызда Стерлинг қамалында балалары және қайын атасымен өлтірілді.

## Неке мен балалары
Леннокс графы, Дональдтың қызы, Изабелладан Мердок бірнеше бала сүйді:
*Роберт Стюарт (қай. 1421)
*Уолтер Стюарт (өлт. 1425)
*Александр Стюарт (өлт. 1425)
*Джеймс Толстый (қай. 1451)
*Изабелла, Бьюкенен лоэрды, сэр Уолтер Бьюкененге тұрмысқа шықты

Санат:Стюарттар
Атығай (ауыл)

**Атығай** — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі, Бәйет ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2012 жылы құрылған.

## Географиялық орны
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 10 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Хуан Кинтеро

**Хуан Фернандо Кинтеро Паниагуа** (;  18 қаңтар 1993 жыл, Медельин, Колумбия) — колумбиялық футболшы. Аргентинаның "Ривер Плейт" клубы мен Колумбия Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына қатысқан.

## Халықаралық карьерасы
Ұлттық құрама сапында 2012 жылы 17 қазанда Камерунмен жолдастық ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2013 жылдың басында Колумбия жастар құрамасында әлем чемпионатына қатысты. Бұл турнирде бес гол соқты. 

2014 жылы әлем чемпионатына қатысып, Кот-д’Ивуар құрамасының қақпасына гол соқты. Бұл кездесуде оңтүстік америкалықтар 2:1 есебімен жеңіске жетті.

2018 жылы да әлем чемпионатына қатысты, алғашқы турда Жапонияның қақпасына гол соғып, есепті теңестірді, бірақ Колумбия 1:2 есебімен жеңіліп қалды.

## Жетістіктері

### '''Командалық'''
**«Порту»**

* Португалия суперкубогы — 2013

**"Ривер Плейт"**

* Либертадорес кубогы 2018

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Насьонал ФК ойыншылары
Санат:Пескара ФК ойыншылары
Санат:Ренн ФК ойыншылары
Санат:Индепендьенте Медельин ФК ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Юя Осако

**Юя Осако** (жап.|大迫 勇也|О:сако Ю:я|: 18 мамыр 1990, Касэда) — жапон футболшысы. Жапония Ұлттық футбол құрамасы мен Германияның "Вердер" клубының шабуылшысы.

## Карьерасы
Карьерасында Жапонияның "Кашима Антлерс", Германияның "Мюнхен 1860", "Кельн" клубтарында ойнап, 2018 жылғы әлем біріншілігінің алдында Бременнің "Вердер" клубына ауысты. 

Ұлттық құрамада 2013 жылдан бері ойнап келеді. 2018 жылғы әлем чемпионатының бірінші турында Колумбияның қапасына гол соғып, құрама бұл матчта 2:1 есебімен ұтты.

## Жетістіктері
«Касима Антлерс»

* Жапония чемпионы (1): 2009
* Император кубогы (1): 2010
* Джей-лига кубогы (2): 2011, 2012
* Жапония суперкубогы (2): 2009, 2010
* Суруг банкінің кубогы (2): 2012, 2013

; Жапония құрамасы

* Шығыс Азия кубогы (1): 2013

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* Статистикасы

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Кельн ФК ойыншылары
Санат:Мюнхен 1860 ойыншылары
Санат:Касима Антлерс ФК ойыншылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Тиагу Ционек

**Тиаго Рангел Ционек** (; 21 сәуір 1986, Куритиба, Бразилия) — Польша Ұлттық футбол құрамасында ойнайтын бразилиялық футболшы. Италияның СПАЛ клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
Бразилияның Куритиба қаласында дүниеге келген. Карьерасын 2005 жылы Бразилияның "Куяба" клубында бастады. Бір жылдай Португалиялық клубтардың бірінде ойнап, 2007 жылы отанына қайта оралып, КРБ клубы сапында доп тепті. 2008 жылы Польшаның "Ягеллония" клубына ауысты да, төрт жылдай өнер көрсетті.
Одан кейін тек Италия клубтарында ойнап келеді.

Польша ұлттық құрамасынан шақырту алып,2014 жылы 13 мамыр күні Германиямен кездесуде құрамадағы дебют ойынын өткізді. Құрама сапында ЕУРО-2016, ӘЧ-2018 турнирлеріне қатысты.

## Ойнаған клубтары

## Жетістіктері
**Ягеллония**

* Польша кубогы — 2009/2010

## Сілтемелер
* 90minut.pl
* Профилі

Санат:Польша футболшылары
Мбай Ньянг

**Мбай Бабакар Ньянг** (; 19 желтоқсан 1994, Мёлан-ан-Ивлен, Франция) — сенегалдық футболшы, Италияның "Торино" клубы мен Сенегал Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.

## Халықаралық карьерасы
Францияда дүниеге келген арғы тегі сенегалдық футболшы. Францияның бірнеше жастар құрамасында ойнады. 2011 жылы-ақ Сенегал жастар құрамасына шақырту алғанымен, Франция құрамасында карьерасын жалғастыра беруді дұрыс санады.

Бірақ Францияның негізгі құрамасындағы бәсекелестіктің тым көптігінен 2017 жылы Сенегал құрамасын таңдады. 2017 жылы 7 қазан күні Кабо-Вердеге қарсы дебют кездесуін өткізді.

Құрамамен бірге 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысып, алғашқы турда Польшаның қақпасына екінші голды енгізді. Бұл кездесуде Сенегал 2:1 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері
«Милан»

* Италия кубогы (1): 2016
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Монпелье ФК ойыншылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Эдгар Давидс

**Эдгар Стивен Давидс** (; 13 наурыз 1973 жыл, Парамарибо) — нидерландылық футболшы, жартылай қорғаушы. Қара көзілдірік тағып ойнағанымен ерекшеленген ойыншы.  

## Карьерасы
Суринамда дүниеге келген, "Аякс" клубының селекционерлерінің көзіне түсіп, Нидерландыға келеді де, "Аякс" футбол мектебінде шыңдалады.   

Карьерасында "Аякс", "Ювентус", "Барселона" секілді атақты клубтарда ойнап, клубтық деңгейдегі мүмкін болған жүлделердің бәрін ұтып алды. 

1994 жылы тұңғыш рет Ирландиямен ойында ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 1998 жылғы әлем біріншілігінің 1/8 финалында Югославияның қақпасына 90-минутта гол соғып, құрама 1/4 финалға шығады. 

## Фактілер

* Балалық шағында шабуылшы болуды армандаған, бірақ бүкіл карьерасында жартылай қорғаныста ойнаған.
* 2001-02 маусымда допинг қабылдады деп айыпталып, дисквалификацияға ұшырайды.
* ФИФА көзілдірікпен ойнауға рұқсат еткен әлемдегі жалғыз футболшы.

## Жетістіктері
«**Аякс**»

* Нидерланд чемпионы (**3**): 1993/94, 1994/95, 1995/96
* Нидерланд кубогы (**2**): 1993, 2007
* Нидерланд суперкубогы (**3**): 1993, 1994, 1995
* УЕФА кубогы (**1**): 1992
* Чемпиондар Лигасы (**1**): 1995
* УЕФА Суперкубогы (**1**): 1995
* Обладатель Межконтинентального кубка (**1**): 1995

«**Ювентус**»

* Италия чемпионы (**3**): 1997/98, 2001/02, 2002/03
* Италия суперкубогы (**2**): 2002, 2003
* Интертото кубогы (**1**): 1999

«**Интер**»

* Италия кубогы (**1**): 2005

**Нидерланд құрамасы**

* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1998
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2000, 2004

### Жеке

* Әлем чемпионатындағы символикалық құрам: 1998
* Еуропа чемпионатындағы символикалық құрам: 2000
* ФИФА 100

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты 
* Профилі

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ахмед Фатхи

**Ахмед Фатхи** (; 10 қараша 1984 жыл, Исмаилия) — мысырлық футболшы, Мысырдың "Аль-Ахли" клубы мен Мысыр Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Халықаралық карьерасы
Ұлттық құрамада 2002 жылдан бері ойнап келеді. 2006 жылы құрамамен бірге Африка чемпионы атанды да, 2008, 2010 жылдары да осы жетістігін қайталады. Фатхи осы үш турнирге де қатысты.  

2009 жылғы Конфедерациялар кубогына қатысты.

2018 жылы әлем біріншілігіне барып, екінші турда Ресеймен ойында өз қақпасына гол соғып алды.

## Жетістіктері
* Мысыр чемпионы (8): 2001/02, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2013/14, 2015/16, 2016/17
* Африка Чемпиондар Лигасы: 2008, 2012, 2013.
* Африка суперкубогы 2008/09
* Африка чемпионы: 2006, 2008, 2010

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Мысыр футболшылары
Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Шеффилд Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Халл Сити ФК ойыншылары
Санат:Әл-Ахли Каир ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Марк Овермарс

**Марк Овермарс** (; 29 наурыз 1973 жыл, Эмст, Эпе, Гелдерланд) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. Қазір "Аякс" клубының техникалық директоры.

## Карьерасы
Клубтық карьерасында жүлделерінің көбін "Аякс" сапында ұтып алды. "Аякс" сапында 1992-97 жылдары өнер көрсетті. 1997 жылы "Арсеналға" ауысқан соң келесі маусымда жүлделік "дубль" жасап, Англия чемпиондығы мен кубогына қол жеткізді. 2000-04 жылдары "Барселонада" ойнап ештеңе ұта алмады. 2004 жылы 31 жасында-ақ карьерасын аяқтағанымен, 2008 жылы Нидерландының "Гоу Эхед" клубында бір маусымдай доп тепті де, қайтадан футболшылық ғұмырына нүкте қойды. 

Ұлттық құрама сапында екі рет Еуропа чемпионатының (2000, 2004), бір рет әлем чемпионатының (1998) жартылай финалына дейін жетті.

## Жетістіктері
### Командалық
«Аякс»

* Нидерланд чемпионы (3): 1993/94, 1994/95, 1995/96
* Нидерланд кубогы (1): 1992/93
* Нидерланд суперкубогы (2): 1993, 1994
* Чемпиондар Лигасы (1): 1994/95
* УЕФА Суперкубогы (1): 1995
* Құрлықаралық кубок (1): 1995

«Арсенал»

* Англия чемпионы (1): 1997/98
* Англия кубогы (1): 1997/98
* Англия суперкубогы (1): 1998
* УЕФА Кубогының финалисі (1): 1999/2000

Нидерланд құрамасы

* Әлем чемпионатында 4-орын: 1998
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2000, 2004

## Сілтемелер
*Марк Овермарс. Профилі.

Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Рууд Гуллит

**Руд Гуллит** (, ; 1 қыркүйек 1962 жыл, Амстердам) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 1988 жылғы Еуропа чемпионы. Тегі суринамдық, ата-анасы Суринамнан келген келімсектер. 

## Карьерасы
Карьерасында "Фейеноорд", "Милан", "Сампдория", "Челси" секілді клубтарда доп тепті. Ең табысты болған жылдары "Миланда" ойнап жүрген шағы. Өзінің отандастары Райкаард, ван Бастен секілді футболшылармен тізе қосып, 1989-90 жылдары қатарынан екі рет Чемпиондар кубогын ұтып алды. Бұл үштікті 1950 жылдары клубта ойнап, швед үштігі аталып кеткен Гре-Но-Лимен теңестірді.

1993 жылы жазда "Сампдорияға" ауысты да, бір жылдан соң қайтадан "Миланға" оралғанымен, 1994 жылдың соңында қайтадан "Сампдорияға" барды. Футболшылық карьерасының соңында "Челсиде" ойыншы-бапкер қызметін атқарды. 

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде
«**Харлем**»

* Бірінші дивизион чемпионы: 1980/81

«**Фейеноорд**»

* Нидерланд чемпионы: 1983/84
* Нидерланд кубогы 1984

«**ПСВ**»

* Нидерланд чемпионы (**2**): 1985/86, 1986/87

«**Милан**»

* Италия чемпионы (**3**): 1987/88, 1991/92, 1992/93
* Италия чемпионы (**3**): 1988, 1992, 1994
* Чемпиондар кубогы (**2**): 1989, 1990
* УЕФА кубогы (**2**): 1989, 1990
* Құрлықаралық кубок (**2**): 1989, 1990

«**Сампдория**»

* Италия кубогы: 1994

«**Челси**»

* Англия кубогы: 1997

Нидерланд құрамасы

* Еуропа чемпионы: 1988
* Еуропаның қол жүлдегері: 1992

### Бапкер ретінде
«**Челси**»

* Англия кубогы: 1997

### Жеке жетістіктері

* Нидерланд кубогының мергені: 1983/1984 (9 гол)
* Нидерландының үздік футболшысы (**2**): 1984, 1986
* «Алтын бутсы» (Нидерланд): 1986
* "Алтын доп": 1987
* Нидерландыдағы жыл спортшысы: 1987
* Golden Foot иегері: 2011 
* ФИФА 100

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Матчтар тізімі
* Рууд Гуллит 
* Праздник, который всегда с тобой
* Типология голландца: Рууд Гуллит
Санат:Амстердамда туғандар
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Харлем ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Санат:Челси ФК жаттықтырушылары
Санат:Ахмат ФК жаттықтырушылары
Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК жаттықтырушылары
Санат:Алтын доп иегерлері
Марко ван Бастен

**Марко ван Бастен** (, ; толық аты — **Марсел ван Бастен**, ;  31 қазан 1964 жыл, Утрехт, Нидерланд) — нидерланд футболшысы. Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының 80-90 жылдардағы ең үздік футболшыларының бірі. 1988 жылғы Еуропа чемпионы.

## Карьерасы

### Клубтық
"Аякс" клубының түлегі. 1981-87 жылдары клуб сапында 133 ойын өткізді. 1987 жылы отандастары Руд Гуллит, Франк Райкаард үшеуі "Милан" футболшысы атанды. Алғашқы маусымда-ақ Италия чемпиондығына қол жеткізді, кейін қататынан екі жыл Чемпиондар кубогында топ жарды. 

1993 жылы жарақатының кесірінен футболмен қоштасты.

### Ұлттық құрама
1988 жылғы Еуропа чемпионатының финалында КСРО қақпасына "ғасыр голын" соқты. Екінші таймда әуелеп келген допты тоқтатпай қақпаға бағыттады, қақпадан өте қиғаш тұрса да, қақпашы Ринат Дасаевтың үстінен асыра қашық бұрышты дәл көздеді.

1990 жылы әлем чемпионатына, 1992 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.

### Бапкерлік
2003 жылы бапкерлікке ауысты. 2004-2008 жылдары Нидерланд Ұлттық құрамасын жаттықтырды. 2006 жылғы әлем чемпионатынның 1/8 финалында Нидерланд 0:1 есебімен Португалиядан ұтылып қалғанына қарамастан, келісім  шарт тағы екі жылға созылды. 

2008 жылғы Еуропа чемпионатында Нидерланд топтық кезеңнің барлық кездесуінде жеңіске жетті. Бірақ 1/8 финалда күтпеген жерде Ресейден 1:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл Ван Вастеннің құрама бапкерлігі ретінде соңғы ойыны болды.

Сол жылы "Аякс" бас жаттықтырушысы боп тағайындалды.

## Жетістіктері

### Командалық
«**Аякс**»

* Нидерланд чемпионы (**3**): 1981/82, 1982/83, 1984/85
* Нидерланд кубогы (**3**): 1983, 1986, 1987
* Кубок иелері кубогы: 1987

«**Милан**»

* Италия чемпионы (**4**): 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94
* Италия суперкубогы (**4**): 1988, 1992, 1993, 1994
* Чемпиондар кубогы (**2**): 1989, 1990
* Құрлықаралық кубок (**2**): 1989, 1990
* УЕФА Суперкубогы (**2**): 1989, 1990

**Нидерланд құрамасы**

* Еуропа чемпионы: 1988
* Еуропаның қола жүлдегері: 1992

### Жеке

* Нидерланд чемпионатының мергені (**4**): 1984, 1985, 1986, 1987
* Италия чемпионатының мергені (**2**): 1990, 1992
* Нидерландының жыл футболшысы: 1985
* «Алтын бутсы» иегері: 1986
* «Алтын доп» иегері (France Football) (**3**): 1988, 1989, 1992
* Еуропаның үздік футболшысы (Onze d’Or) (**2**): 1988, 1989
* ФИФА жыл футболшысы: 1992
* Чемпиондар кубогының мергені: 1989
* ФИФА 100

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ван Бастенге арналған сайт
* Биографиясы 
* Марко Ван Бастен

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары
Санат:АЗ Алкмаар ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Санат:Алтын доп иегерлері
Будевейн Зенден

**Будевейн Зенден** (, ; 15 тамыз 1976 жыл) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 1998 жылғы әлем біріншілігіне, 2000 және 2004 жылғы Еуропа біріншіліктеріне қатысқан. Үш турнирде де құрама жартылай финалға жетіп жығылды. 

Нидерланд және Испания чемпионы. 2005 жылы "Ливерпуль" сапында УЕФА Суперкубогы иегері атанды. 

## Жетістіктері

### Клубтық
«'''ПСВ'''»

* Нидерланд чемпионы (**1**): 1996/97
* Нидерланд кубогы (**1**): 1997
* **Барлығы 2 жүлде**

«'''Барселона'''»

* Испания чемпионы (**1**): 1998/99
* **Барлығы 1 жүлде**

«'''Мидлсбро'''»

* Футбол Лигасының кубогы (**1**): 2004
* Алан Хардекер жүлдесі (**1**): 2004
* **Барлығы 2 жүлде**

«**[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]**»

* Англия кубогы (**1**): 2006
* Англия суперкубогы (**1**): 2006
* УЕФА Суперкубогы (**1**): 2005
* **Барлығы 3 жүлде**

### Халықаралық
**[[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]]**

* Әлем біріншілігінде 4-орын: 1998
* Еуропаның қола жүлдегері (**2**): 2000, 2004

## Сілтемелер
* Футболшының сайты  
* Профилі 
* Профилі 
* Профилі мен статистикасы 

Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Мидлсбро ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Джованни ван Бронкхорст

**Джованни Кристиан ван Бронкхорст** (, ; родился 5 ақпан 1975, Роттердам) — нидерландылық футболшы. Жартылай қорғаныс пен қорғаныс шебінде ойнаған. Қазір "Фейеноорд" футбол клубының бас бапкері.
## Карьерасы
"Фейеноорд" футбол клубының түлегі. Туған клубында 1993-98 жылдары ойнап, кейін "Рейнджерс", "Арсенал", "Барселона" клубтарында доп тепті де, 2007 жылы қайтадан туған клубына оралды. 2010 жылғы әлем чемпионатынан соң карьерасын аяқтады.

Ұлттық құрама сапында 1996-2010 жылдар аралығында ойнады. 2008 жылы құрама қақпашысы Эдвин ван дер Сар құрамадағы карьерасын аяқтаған соң капитандық міндетті атқару Бронкхорсттың еншісіне тиді. 

2010 жылы әлем чемпионатының жартылай финалында Уругвайдың қақпасына алыстан гол соғып есеп ашты. Кейін осы голы чемпионаттағы үздік голдардың ондығына енді. Финалдық матчта да негізгі құрамда алаңға шығып, 105 минут ойнады. Бұл кездесуде Нидерланд құрамасы Испаниядан 0:1 есебімен ұтылып қалды. Бұл кездесу Бронкхосттың футболшылық карьерасындағы ең соңғы ресми матч еді.

## Жетістіктері

### <big>Ойыншы ретінде</big>
«**Фейеноорд**»

* Нидерланд кубогы: 1994/1995, 2007/2008

«**Рейнджерс**»

* Шотландия чемпионы: 1998/1999, 1999/2000
* Шотландия кубогы: 1998/1999, 1999/2000
* Шотладия Лигасының кубогы: 1998/1999

«**Арсенал**»

* Англия чемпионы: 2001/2002
* Англия кубогы: 2002, 2003

«**Барселона**»

* Испания чемпионы: 2004/2005, 2005/2006
* Испания суперкубогы: 2005, 2006
* Чемпиондар Лигасы: 2005/2006

**Нидерланд құрамасы**

* Әлем чемпионатында 4-орын: 1998
* Еуропаның қола жүлдегері: 2000, 2004
* Әлемнің күміс жүлдегері: 2010

### <big>Бапкер ретінде</big>
«**Фейеноорд**»

* Нидерланд чемпионы: 2016/2017
* Нидерланд кубогы: 2015/16, 2017/18
* Нидерланд суперкубогы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы  
* Статистикасы
* «Barcamania.com» сайтындағы мақала

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Филлип Коку

**Филлип Джон Уильям Коку** (, ; 29 қазан, 1970, Эйндховен, Солтүстік Брабант) — нидерландылық футболшы, жартылай қорғаушы.

Екі әлем чемпионаты (1998, 2006) мен екі Еуропа біріншілігіне (2000, 2004) қатысқан. Карьерасында АЗ Алкмаар, ПСВ, "Барселона", "Витесс", "Аль-Жазира" секілді клубтарда ойнаған.

Қазір ПСВ командасының бас бапкері.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* Нидерланд кубогы (**2**): 1995/96, 2004/05
* Нидерланд суперкубогы (**2**): 1996, 1997
* Нидерланд чемпионы (**4**): 1996/97, 2004/05, 2005/06, 2006/07
* Испания чемпионы: 1998/99
* Парсы шығанағындағы чемпиондар кубогы: 2007

### Бапкер ретінде

* Нидерланд кубогы: 2011/12
* Нидерланд чемпионы (**2**): 2014/15, 2015/16
* Нидерланд суперкубогы (**2**): 2015, 2016

## Сілтемелер

* Профилі 

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Байдала (Павлодар облысы)

**Байдала** — Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты Кенжекөл ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстікке қарай 12 км-дей жерде, Ертіс өзенінің оң жағалауында орналасқан. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Павлодар қалалық әкімдігі елді мекендері
Вим Йонк

**Вилхелмюс Мария (Вим) Йонк** (; 12 қазан 1966 жыл, Волендам) — нидерланд футболшысы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының экс-жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
"Волендам" клубының түлегі. 1986 жылы кәсіпқой карьерасын бастап, екі маусым ойнады. 

1988 жылы "Аякске" ауысты. "Аякс" сапында да, бұдан кейінгі "Интернационале" сапында да УЕФА кубогына қол жеткізді. 1995 жылы ПСВ Эйндховен футболшысы атанды. 

Карьерасының соңғы жылдарында "Шеффильд Уэсндей" клубында ойнап, 2001 жылы футболмен қоштасты.

### Ұлттық құрамада
Нидерланд құрамасы сапында 1992 жылы 27 мамыр күні Аустриямен ойында алаңға шықты. 75-минутта алаңға шықты, бұл кездесуде Нидерланд  3:2 есебімен жеңіске жетті. Екінші рет 30 мамыр күні Уэльспен ойында құрама сапындағы тұңғыш голын соқты. Бұл ойында "қызғалдақтар елі" 4:0 есебімен жеңіске жетті.

1992 жылғы Еуропа біріншілігінде Йонк қола жүлдегер атанды. Бұдан соң ӘЧ-1994, ӘЧ-1998 турнирлеріне қатысты. Құрамада барлығы 49 ойында алаңға шығып, 11 гол енгізді. Соның екеуін 1994 жылғы әлем біріншілігінде соқты, Топтық турнирде Сауд Арабиясы қақпасына (2:1) жеңіс голын енгізсе, 1/8 финалдағы Ирландиямен ойында есепті еселеді (2:0).

## Жетістіктері

* Нидерланд чемпионы: 1989, 1996
* Нидерланд кубогы: 1992, 1995
* Нидерланд суперкубогы: 1996, 1997
* УЕФА кубогы: 1992, 1994

## Сілтемелер
* Профилі 
* Статистикасы

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Шеффилд Уэсндей ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Гастон Таумент

**Гастон Таумент** (; 1 қазан 1970 жыл, Гаага, Нидерланд) — нидерланд футболшысы, жартылай қорғаушы. Нидерланд Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

1994 жылғы әлем біріншілігіне қатысқан. Топтық турнирдің бірінші кездесуінде Сауд Арабиясының қақпасына жеңіс голын соқты (2:1). Жалпы Ұлттық құрамада 11 кездесу өткізіп, 2 голдың авторы атанған.

Еуропа чемпионатына бір рет, 1996 жылы қатысты.

## Жетістіктері

* Нидерланд чемпионы: 1992/1993
* Нидерландыдағы жыл таланты: 1991 

## Сілтемелер
* Профилі  
* Профилі мен статистикасы 

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Андерлехт  ФК ойыншылары