open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Қазақтың құйрықты қойы

Қазақтың құйрықты қойы - қылшық жүнді жергілікті тұқым. Ет, май, жүн алу үшін өсіріледі. Қазақстанның табиғи жағдайына бейімделген, төзімді, жайылым отын жақсы пайдаланып, тез семіреді. Кезінде халықтың көшпелі тұрмысына байланысты қажетін өтеуге, 
нақтылы жердің табиғи ыңғайына карай сұрыптау нәтижесінде еліміздің әр түрлі өңіріңде қазақтың құйрықты қойының бірсыпыра түрлері қалыптасқан (қазақы, еділбай қойы). Бұлар бір-бірінен денесінің ірілі-уақтығына, салмағына және құйрық майының
үлкен-кішілігіне қарай айрылады. Қазақтың құйрықты  қойының қошқары - 80-90 кг, саулығы - 55-60 кг тартады, олардан тиісінше, 3-3,5 және 2-2,5 кг жүн қырқылады. Түсі әр түрлі - қара, қоңыр, қызыл болып келеді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қаз қора

Қаз қора - қаз бағып-күтілетін қора. Қаз қора суы жақын, дөңес, құрғақ, қатты жел өтінен ықбасты жерге салынады. Қаз қора көлемі өсірілетін қаз санына байланысты болады, ішіне екі жағынан жарық орнатылады, су, жем салатын астау қойылады, көлденең биіктігі 1,2 м қоршаумен бөлінеді. Қаз қора іші үнемі құрғақ болуға тиіс, едені жерден 20 см биік етіп төселеді, қыста жылылығы 5 градустан кем болмауы керек.

## Дереккөздер


Санат:Құс шаруашылығы
Қазақы сиыр

Қазақы сиыр - сүт пен ет өндіру үшін өсірілетін жергілікті тұқым. Қазақстанның қатаң табиғатына бейімделген, суыққа төзімді, жайылымда тез семіреді. Қазақы сиыр аяқтары қысқа, жатаған, шағын денелі, түсі көбінесе қара қоңыр, тарғыл. Сүт өнімділігі төмен, бірақ сүті майлы. Қазақы сиырды пайдалану нәтижесінде жоғары өнімді, Қазақстан табиғатына бейімделген жаңа сиыр тұқымдары - Алатау сиыры, Әулиекөл сиыры, Әулиеата сиыры, Қазақтың ақбас сиыры - шығарылды.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қайта күйлеу

Қайта күйлеу - қолдан ұрықтандырылған немесе шағылысқан саулықтың, сиырдың, биенің бедеулігі тоқтамай, біраз   уақыттан   (жыныстық   айналымнан)      кейін   қайтадан күйлеуі. Қайта күйлеу мерзімі түліктің түріне, малдың өзіндік ерекшелігіне байланысты. Мысалы, нәтижелі ұрықтанбаған саулық 12-21 тәулікте, сиыр 12-40 тәулікте қайта күйлейді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қайыра будандастыру

Қайыра будандастыру - буданды арнайы мақсатпен қайтадан аталық не аналық тұқымның өкілімен шағылыстыру. Әдетте, бұл келесі ұрпақта тұқымның ұнамды өнімді нәсілдік қасиеті басым болуы үшін жүргізіледі. Сонымен қатар, сапалық белгілер бойынша сұрыптау жүргізгенде құнды будандардың нақтылы бір белгі бойынша нәсілдік қасиеттерінің біртектілігін немесе әртектілігін анықтау үшін қолданылады. Бұл ретте будан ұрпақ тек басыңқы белгісі бар ата-ене тұқымының өкіліне шағыстырылады.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қақталған шошқа еті

Қақталған шошқа еті - арнайы бордақыланған жылдам жетілгіш тұқымдық шошқа ұшасын бөлшектеп тұздап немесе ыстап жасаған тағам (бекон). Қақталған шошқа етін дайындау үшін торай 3-4 айлығынан бастап 7-8 айлығына дейін 90-100 кг салмаққа жеткенше арнайы азықтармен жемделеді. Шошқа бордақылауда жұмсалатын азықтар бекон қасиетін айғақтайтын май сапасына ықпалы бойынша үш топқа бөлінеді: 1. Май сапасын арттыратын азықтарға - көкшөп, көк сүт, шөп ұны, бидай дәні мен кебегі, бұршақ, т.б.; 2. Май сапасына орта әсерлі азықтарға - арпа, жүгері дәні, құрама сүрлем, қызылша, шрот, т.б.; 3. Май сапасын нашарлататын азықтарға - сұлы дәні, күнжара секілді майлы азықтар жатады. Үшінші топтағы азықтарды бордақылау басында ғана қолданылып, соңына қарай бірінші топтағы азықтарды молайтады. Осы ретте, бекондық бордақылауға тек арнайы етті бағыттағы шошқа тұқымдарының немесе олардың будан торайларын пайдаланған тиімді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қақтау, сүрлеу

Қақтау, сүрлеу - сүрлеу дегеніміз тұздаған етті қақтап кептіріп алу. Республикамыздың солтүстік аймақтарында тұратын қазақтар етті сүрлеу үшін ыстайды. Ал оңтүстікте, әсіресе батыс облыстарда ыстамай тек тұздап сүрлейді. Сүрленетін ет оншама калың қақталмайды, оны ілгенде біріне-бірін тигізбей, арасына самал, түтін ене алатындай етіп іледі. Ыстап сүрлеуге қақталған етті, ол сорғып тобарсыған кезде шошалаға іледі, астына түтін салынады, есігі жауып тасталады. Ет ыстауға жағылатын отын әдетте, тобылғы, қараған, арша, шіріңкіреген қайың. Түтін тым көп сіңген ет онша дәмді болмайды, құрым татып кетеді. Демек, бұған да шеберлік керек.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қалқа, жаппа, бастырма

**Қалқа, жаппа, бастырма** - бір немесе ашық төбесі жабық малға ықтасын не көлеңке түсіретін құрылыс. Ықтасын
ретіңде салатын қалқаның жабық ұзын қабырғасын желдің өктемді бағытына қарсы, ал ашық жағын мүмкіншілігінше күн түсетіндей етіп салады. Жылы жақта қалқа салуға қолда бар кез келген арзан құрылыс материалдарын пайдаланады.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қамап шағылыстыру

Қамап шағылыстыру - жылқыда қолданылатын шағылыстырудың бір түрі. Бұл аса құнды айғырды үйірге қосуға бейімделмеген немесе үйірге қосу қауіпті болған жағдайда пайдаланылады. Ол үшін сол айғырға жасына қарай 15-35 бие тағайындалады. Оларды күн сайын 1-2 рет ашық қораға қамап, ішіне айғырды жібереді. Күйлеген биені айғыр тауып, шағылысқаннан кейін, оны қорада қалдырып, биелерді жайылымға шығарады.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қан жаңарту

**Қан жаңарту** — будандастырудың бір түрі. Қан жаңартуды қолданудағы мақсат - жалпы өнімдік қасиеті қанағаттанарлық, жергілікті жағдайға бейімделген мал тұқымының кейбір кемшіліктерін жою немесе өнімдік белгілерін жедел жетілдіру. Қан жаңарту нәтижесінде жергілікті тұқымның негізгі өнімдік бағыты бұзылмайды. Қан жаңарту жемісті болуы үшін жергілікті тұқым мен жақсартқыш тұқым бір рет қана шағылыстырылып, алынған ұрпақ тек жергілікті тұқыммен қайта шағылыстырылып, алынған буданның ұнамдылары өзара шағылыстырылып өсіріледі. Сонымен қатар, қан жаңарту пайдаланылатын жақсартқыш тұқым өнімділігі жағынан жергілікті тұқымға ұқсас, тек оның жергілікті тұқымда жетіспейтін өнімдік белгісі өте жақсы жетілуі шарт. Будандастырудың қан жаңарту түрі Қазақстан мал шаруашылығында жергілікті және жаңа шығарылған мал тұқымдарының өнімділігін арттыруда кеңінен пайдаланылып келеді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қара күзен

Қара күзен - қара күзен өз тұқымына ғана типтес және қысқа сирақты ұзын денелі аң (норка) . 
right|250px|thumb|қара күзен
Осы белгісі бойынша сібір күзенінен (колонок) өзгешеленіп, күзенге жақындас келеді. Еркектерінің дене ұзындығы 28-44 см, құйрығы 12-20 см, құлағының биіктігі 2,0-2,5 см, салмағы 850 грамдай. Ұрғашы қара күзеннің мөлшері біршама төмендеу. Терісі қара-сұр-коңыр, не болмаса сарғылт-коңыр түстес келеді. Дербес аң шаруашылығында өсіруге тиімді аңдар түрі.

## Дереккөздер


Санат:Аң шаруашылығы
Қара түлкі

Қара түлкі - жалпы сырт пішіні кәдімгі түлкіні еске салады, денесі ұзынырақ, сирақтары салыстырмалы қысқа, құйрығы ұзын. 
right|250px|thumb|қара түлкі
Басы ұзаңқы тұмсықты, құлақтары орташа биікті дөңгелене біткен. Ұсақ аң, денесінің ұзындығы 46-75 см, кұйрығы 25-52 см, салмағы 2-8,8 кг. Терісінің жүні қыста ұзын, қалың және жұмсақ, жазда керісінше.

## Дереккөздер


Санат:Аң шаруашылығы
Қаракер

Қаракер - жылқы түсінің бараң тобына жатады. Қаракер жылқының жалпы түсі қара болып, тұмсығы мен шабы күңгірт тартып келеді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қаракүрең, қара

Қаракүрең, қара - тұлғасының жүні мен жал-құйрығы бірыңғай қара түстес жылқы.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қарапайым будандастыру

Қарапайым будандастыру - пайдаланылатын мал алу үшін қолданылады. Түліктің ата-аналық жұбын бір рет өзара будандастыру әдісі. Ет өнімін өндіруде, сүті аз сүтті тұқымның сиырларын етті тұқымның бұқаларымен шағылыстырады. Одан алынған будан төлдердің еттілік сапасы жоғары және мамандандырылған шаруашылықта жақсы бордақыланады.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қарғы

Қарғы - бұрын тек иттің мойнына тағылатын бау. Иттің қарғысын тек қайыстан немесе жұқа қаңылтырдан жасайды. Оның шынжыр немесе қарғы бау өткізетін шығыршығы болады. Соңғы уақытта малға нөмірленген пластмасса қарғы тағу да кездеседі.

## Дереккөздер


Санат:үй жануарлары
Қасқыр ит

Қасқыр ит - (овчарка) бұл итке мықты, бұлшық етті, аздап ұзынтұрқылы дене бітімі сәйкес. 
right|250px|thumb|неміс қасқыр иті
Негізінде иесін жақсы тыңдайды, берілген, сенімді және батыл ит. Бөтен біреуге абайлы, дрессировкаға тез үйренеді. Бойының биіктігі 60-65 см, салмағы 35-40 кг.

## Дереккөздер


Санат:үй жануарлары
Қиланған жүн

Қиланған жүн - ақаулы жүннің бір түрі. Қиланған жүн деп қойдың зәрі сіңіп, қиланып түсі сарғайып кеткен жүңді атайды. Қиланған жүннің технологиялық сапасы төмен және жуып тазалуға көп шығын кетеді. Қырқым кезіңде қиланған жүн бөлек жиналып капталуы керек.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қодас, енеке

Қодас, енеке - (як) қуыс мүйізді, күйіс қайыратын мал. 
right|250px|thumb|үй қодасы
Отаны Тибет болып есептеледі. Қодас жабайы жөне қолға үйретілген түрінде де кездеседі. Биік таудың малы, суыққа төзімді, бүйірі, бауыры, бөксесі ұзын (70-90 см) қалың жүнді. Басы үлкен, мүйізі ұзын, әрі жұмыр, шоқтығы биік, түсі қара-қоңыр, қара. Бұқасы - 340-400 кг, сиыры - 230-280 кг салмақ тартады. Сүті аз (500 кг-ға дейін), бірақ майлы (7-9%). Қодас пен үй сиыры буданының еркегі ұрпақ бермейді де ұрғашысы ұрпақ береді. Екінші және үшінші ұрпақ буданының сүттілігі біршама жоғары - 2500 кг-ға дейін майлылығы 5-5,5% сүт береді. Қодас Орта Азияның таулы аймақтарында, Гималай тауы мен Моңғолияның солтүстігінде кең таралған.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қаракөл қой шаруашылығы

Қаракөл қой шаруашылығы - қой шаруашылығының қаракөл қойын өсіретін саласы. Негізгі өнімдері – қаракөл елтірісі, ет, жүн, ал қосалқы өнімдері – сүт және ұлтабар ферменті. Қазақстанда қара, көк жөне түрлі түсті сұр елтірілер алуға мүмкіндік беретін асыл тұқымды қой отарлары құрылған. Қаракөл қой шаруашылығының дербес сала болып дамуына Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда, Жамбыл, Маңғыстау, Атырау облыстарында толық мүмкіншілік бар.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қаракөк

Қаракөк - жылқы түсінің бараң тобына жатады. Қаракөк жылқының сыртқы түктерінің ұшы қара қошқыл болып келеді.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Қоздау қорасы

Қоздау қорасы - қой қоздайтын, яғни төл қабылдайын бөлме. Қоздау қорасына қой қораның ең жылы жағы бөлінеді. Арнайы қоздау қорасы қой төлдетуді қыста немесе ерте көктемде өткізгенде салынады. Қоздау қорасы бөлмелері жылы (+10...+12 Цельсия градусы аралығында) және құрғақ болуы керек. Қоздау қорасының көлемі отардағы қоздайтын саулық санына байланысты салынады. Әдетте, оған отардағы саулықтың 10-15 пайызы сиятындай етіп жасайды. Қоздау қорасын жабдықтау келесі жалпы нұсқа бойынша жүргізіледі - бөлме ені 1,5-2 м дәлізбен екіге бөлінеді, бір жағыңда қой қоздайтын шағын алаңдар және қозылы қой ұсталатын жеке үйшіктер (1X1,5 м) жасайды. Бөлменің екінші жағында 3-5 күндік қозылы қойлар тұратын бөлек-бөлек орын жасайды. Әр бөлігіне 6-8 жалқы қозылы қой немесе 3-4 егіз қозылы қой сиятындай болуы керек.

## Дереккөздер


Санат:Мал шаруашылығы
Гаусс саны

** Гаусс саны ** — *а + bi* комлекс саны, мұндағы а және b  - бүтін сандар, i -  жорымал бірлік (i=√-1). 

Бұл сандарды Гаусс 1825 жылы енгізген. Формальды анықтамасы:
: \{a+bi \mid a,b\in \mathbb{Z} \}.
Кез келген z=a+bi гаусс саны мына квадраттық теңдеуді қанағаттандырады:
:(z-a)^2+b^2=0.

## Дереккөздер

Санат:Сақиналар теориясы
Санат:Алгебралық сандар
Талас

**Елді мекендер:**

**Қазақстан:**
* Талас – Алматы облысы, Райымбек ауданындағы ауыл.
* Талас – Жамбыл облысы, Байзақ ауданы Қостөбе ауылдық округіне қарасты ауыл.
* Талас – Жамбыл облысы, Байзақ ауданы Қостөбе ауылдық округіне қарасты станция.

**Қырғызстан:**
* Талас – Қырғызстандағы қала.

**Өзен:**

* Талас – Қырғызстан мен Қазақстан жеріндегі өзен.
**Басқа да:**

* Талас — Қазақстан футбол клубы
Бэверли (Нью-Джерси)

**Бэверли** () — Нью-Джерси штатының Бёрлингтон округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 2577 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-05740.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Нью-Джерси қалалары
Коұлд Спріңс (Невада)

**Коулд Спрингс** () — Невада штатының Уэшу округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 8544 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48.5 км² шамасында. FIPS коды — 32-14090.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Невада қалалары
Аллайанс (Небраска)

**Олианс** () — Небраска штатының Бокс-Бьютт округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 8491 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.4 км² шамасында. FIPS коды — 31-00905.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Небраска қалалары
Ли (Нью-Гэмпшир)

**Ли** () — Нью-Гэмпшир штатының Стрэффорд округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 4330 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.2 км² шамасында. FIPS коды — 33-41460.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Альбукерке

**Альбукерке** () — Нью-Мексико штатының Берналийо округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 545852 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 469.5 км² шамасында. FIPS коды — 35-02000.

## Сыртқы сілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Нью-Мексико қалалары
Чилликос (Огайо)

**Чилликос** () — Огайо штатының Ross округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 22296 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы шамамен 25.2 км². FIPS коды — 39-14184.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Огайо қалалары
Мэррилл (Мичиган)

**Мэррилл** () — Мичиган штатының Saginaw округіне жататын АҚШ қаласы.

2020 жылғы деректерге сәйкес қала тұрғындарының саны 663 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-53180.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Мичиган қалалары
Оклахома-Сити

**Оклахома** () — Оклахома штатының Canadian округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 579 999 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1608.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-55000.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Оклахома қалалары
Сублимити (Орегон)

**Сублимити** () — Орегон штатының Marion округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 2148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 41-70700.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau

Санат:Орегон қалалары
Варрэнтон (Орегон)

**Варрэнтон** () — Орегон штатының Clatsop округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 6 277 адамды құрайды(2020). Алып жатқан жер аумағы 43.3 км² шамасында. FIPS коды — 41-78900.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.
## Дереккөздер

Санат:Орегон қалалары
Оламучи-Пансэр Валлэй (Нью-Джерси)

**Оламучи-Пансэр Валлэй** () — Нью-Джерси штатының Уоррен округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 3125 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-00675.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Нью-Джерси қалалары
Кэмптон (Кентукки)

**Кэмптон** () — Кентукки штатының Уолф округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 424 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. 

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Кентукки қалалары
Ли (Массачусетс)

**Ли** () — Массачусетс штатының Беркшир округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 5 943 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 70.0 км² шамасында. FIPS коды — 25-34655.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Массачусетс қалалары
Бостон

**Бостон** () —  АҚШ-тағы Массачусетс штатының астанасы, әрі ең ірі қаласы. АҚШ-тың ең көне және экономикалық, мәдени бай шаһарларының бірі болып табылады. Қала айналасындағы елді-мекендірмен санағанда елдің ең ірі қалалар ондығына кіреді. Бостан өңірінде әйгілі Гарвард және MIT универститеттері орналасқан.

Қала тұрғындарының саны 617 594 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 232.14 км² шамасында. FIPS коды — 25-07000.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Массачусетс қалалары
Диксмонт (Мэн)

**Диксмонт** () — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 1065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 94.5 км². FIPS коды — 23-17950.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Мэн қалалары
Хартфорд (Коннектикут)

**Сити оф Хартфорд** () — Коннектикут штатының Hartford округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 124775 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 46.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-37000.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Коннектикут қалалары
Агенси (Миссури)

**Агенси** () — Миссури штатының Buchanan округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 599 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5 шаршы шақырым шамасында. FIPS коды — 29-00298.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миссури қалалары
Еолиа (Миссури)

**Еолиа** () — Миссури штатының Пайк округіне жататын АҚШ ауылы.

Қала тұрғындарының саны 435 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.2 км² шамасында. FIPS коды — 29-22474.

## Демографиясы

## Дереккөздер


## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миссури қалалары
Денвер

**Денвер** () — Колорадо штатының Денвер округіне жататын АҚШ қаласы.
|
Қала тұрғындарының саны 598 707 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 401.3 км² шамасында. FIPS коды — 08-20000.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Колорадо қалалары
Ред Клифф (Колорадо)

**Ред Клифф** () — Колорадо штатының Игл (Eagle) округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 257 адамды құрайды(2020). Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 08-63265.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Колорадо қалалары
Абердин (Миссисипи)

**Абердин** () — Миссисипи штатының Монро округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 6415 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.4 км² шамасында. FIPS коды — 28-00180.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миссисипи қалалары
Дорчэстер (Небраска)

**Дорчэстер** () — Небраска штатының Saline округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 596 адамды құрайды (2020). Алып жатқан жер аумағы 1.24 км² шамасында. 

FIPS коды — 31-13435.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Небраска қалалары
Картер (Оклахома)

**Картер** () — Оклахома штатының Beckham округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 2010 жылға 256 адамды құрайды. Картер 35°13′5″ С, 99°30′18″ Б координатоларында орналасқан. (35.218187, -99.505054).  Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-12300.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Оклахома қалалары
Лукеба (Оклахома)

**Лукеба** () — Оклахома штатының Каддо округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны Америка Құрама Штаттарының 2020 жылғы санағы бойынша 78 адамды құрайдыhttps://www.census.gov/search-results.html?searchType=web&cssp=SERP&q=Lookeba%20town,%20Oklahoma. Бұл атау үш негізін қалаушы әкелердің есімдерінің портмантосы: Лоу, Келли және Бейкер. 

## География
Лукеба солтүстік Каддо округінде орналасқан. АҚШ 281 маршруты қаланың батысынан солтүстігіне қарай 12 миль (19 км) Мемлекетаралық-40(Interstate-40) тас жолымен,  Хинтонның солтүстігі және оңтүстігіне қарай 4 миль (6 км) Бингерге апарады . Қант Крикі қауымдастықтың шығыс жағынан оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай жүреді. 

Америка Құрама Штаттарының санақ бюросының мәліметі бойынша , қаланың жалпы ауданы 0,25 шаршы миль (0,66км2) болады.

## Сыртқы cілтемелер
# https://www.census.gov/search-results.html?searchType=web&cssp=SERP&q=Lookeba%20town,%20Oklahoma
# "ArcGIS REST Services Directory". United States Census Bureau. 20 қыркүйек, 2022 ж тексерілді.

Санат:Оклахома қалалары
Ак Миннесота (Миннесота)

**Ак Миннэсота** () — Миннесота штатының Hubbard округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-00496.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миннесота қалалары
Лэйкланд (Миннесота)

**Лэйкланд** () — Миннесота штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 1796 адамды құрайды. Жер аумағы 7.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-34622.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миннесота қалалары
Леонард (Миннесота)

**Леонард** () — Миннесота штатының Clearwater округіне жататын АҚШ қаласы.

*Қала тұрғындарының* саны 41 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-36494.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Миннесота қалалары
Олэн Парк (Мичиган)

**Олэн  Парк** () — Мичиган штатының Wayne округіне жататын АҚШ қаласы.

Қала тұрғындарының саны 27 616 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-01380.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Мичиган қалалары
Гранд Хэйвен (Мичиган)

**Гранд Хэйвен** () — Мичиган штатының Ottawa округіне жататын АҚШ қаласы.

2020жылғы деректер бойынша, қала тұрғындарының саны 11 011 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-33340.

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Мичиган қалалары
Сент-Джозеф (Мичиган)

**Сент-Джозеф** (), ауызекі тілде **Сент-Джо** () деп аталады — Мичиган штатының Берриен округіне жататын АҚШ қаласы. Ол 1834 жылы ауыл және 1891 жылы қала ретінде енгізілді. 2010 жылғы санақ бойынша қала халқы 8365 адамды құрады. Ол Мичиган көлінің жағасында, Сент-Джозеф өзенінің сағасында, Чикагодан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 140 км жерде орналасқан. Бұл американдық ауылшаруашылық және биологиялық инженерлер қоғамының үйі.

Қала тұрғындарының саны 8789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-70960.

## Географиясы
Сент-Джозеф  (42.099127, -86.489056). 2010 жылы АҚШ Халық санағы бюросының мәліметі бойынша, қаланың ауданы 12,41 км² болды, оның 8,33 км² — құрлық және 4,08 км² — су айдындары.

## Демографиясы
2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 8365 адам, 3933 аула және 1941 отбасы болды. Халықтың тығыздығы бір шаршы шақырымға 1003,0 адамды құрады. Орташа тығыздығы 574,9/км² болатын 4795 тұрғын үй болды. Қаланың нәсілдік құрамы 88,1% ақ, 5,3% афроамерикалық , 0,3% жергілікті американдық, 3,4% азиялық, 0,9% басқа нәсілдердің өкілі және 1,9% екі немесе одан да көп нәсілдердің өкілі болды. Испандықтар немесе кез-келген нәсілдегі испандықтар халықтың 2,8% құрады.

3933 үй болды, оның 20,6% — 1 18 жасқа дейінгі балалар, 37,5% - вместе бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 8,9% — муж күйеуі жоқ әйел, 2,9% — әйелі жоқ ер адам және 50,6%-ы отбасы мүшелері емес. Барлық үй шаруашылықтарының 43,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 13,9% — 6 65 жастан асқан жалғызбасты адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 1,97, ал отбасының орташа мөлшері 2,74 болды.

Қаладағы орташа жас 41,6 жасты құрады. Тұрғындардың 16,4%-ы 18 жасқа толмаған; 9,2%-ы 18 мен 24 жас аралығында; 28,6%-ы 25 пен 44 жас аралығында; 27,2%-ы 45 пен 64 жас аралығында; және 18,6%-ы 65 жастан асқан. Қаланың гендерлік құрамы: 4 48,8% және әйелдердің 51,2%.

## Дереккөздер

## Сыртқы cілтемелер
* АҚШ-тың барлық қалалары жайында статистикалар
* U.S. Census Bureau.

Санат:Мичиган қалалары
TOP RESA көрмесі

**«TOP RESA»** халықаралық көрмесі өзінің тарихын 1978 жылдан бері бастап келе жатыр. Көрме жыл сайын өзінің көрермендері мен қатысушыларын табуда. Көрмені өткізетін орын ретінде -  Paris Porte de Versailles (VIPARIS) таңдалған болатын. Көрме – туризм жәрмеңкесі, демалыс пен саяхаттау болып табылады. Көрме барысында көптеген турфирмалар өздерінің жаңа ұсыныстарымен, маңызды турларымен таныстырады. Осыған дейін болып өткен көрмелердің тәжірибелеріне негізделе отырып, көрмеде болатын іс-шаралар жайлы, яғни, мамандандырылған семинарлар, тренингтер, компаниялардың презентациялары туралы толық сенімділікпен айтуға болады.

«TOP RESA» көрмесінің тематикалары:

-   Туризм;
												
-  Саяхат.

## Дереккөздер


Санат:Көрмелер
FITUR көрмесі

thumb
thumb
Дүние жүзінің аса ірі көрмелерінің бірі – **«Fitur»** еуропалық елдерді, Солтүстік және Латын Америкасын байланыстыратын өзіндік көпір ретінде танымал. Алғашқы рет көрме 1981 жылы Мадрид қаласында ашылған болатын. Fitur – дүние жүзілік деңгейдегі беделді туристік көрмелердің үштігіне кіреді. Көрме 4 секциядан тұрады: «Белсенді FITUR», «FITUR Know How», конгресстер мен  резиденттік секция. «Белсенді FITUR» табиғат аясында және осымен байланысты қызықтарды көрсетуге негізделген, Жыл сайын осы туризм түріне сұраныс өсуде. «FITUR Know How» - бұл туристік бизнестегі техника, информатика және өзге құраушылардың жетістіктерін анықтайтын бөлім болып табылады. Бірнеше жылдардың ішінде көрме туристік бизнестің дамуына қолдау көрсететін, туриндустрияның жетістіктері мен үміттерін анық көрсететін орын болды. Соңғы тенденциялар, жаңа тaуарлар мен қызметтер, оқу, тәжірибе алмасу, консультациялар – осының барлығын көрмеге келушілер мен қатысушылар көре алады.

2010 жылдың 20-24 қаңтар аралығында Қазақстан Республикасының Спорт және Туризм министрлігі Қазақстанның осы көрмеге қатысуын ұйымдастырды. Осы жылы көрме өзінің 30 жылжығын атап өтті. Соған орай көрме Feria de Madrid алаңында, 75000 ш.м. жерді алды. Көрменің жұмысына 12 000 ұйым қатысқан болатын, оның ішінде – ұлттық туристік әкімшіліктер, туристік компаниялар, қонақ үйлер, 170 ел мен аймақтың авиакомпаниялары бар. Қазақстаннның экспозициясы 49 ш.м. жерді алып жатты. Стендте Қазақстанның табиғаты, көрікті орындары мен көне қалалары көрсетілген, оның барлығы арнайы әуенмен, суреттермен безендірілген болатын. Сонымен қатар испандықтарға түсінікті болуы үшін стендтің жанына  арнайы аудармашыны қойған болатын. Сол жылы еліміз бірталай шетелдік елдерге танылып, өз өнімін көрсетіп қайтқан болатын.

## Дереккөздер


Санат:Көрмелер
WTM көрмесі

«WTM» халықаралық туристік көрмесі ірі дүниежүзілік көрмелердің бірі болып табылады. Ен алғашқы рет көрме 1979 жылы бой көтерген болатын. Сол кезден бастап, көрме 5000-дай қатысушы мен Еуропа, Азия, Африка, Оңтүстік Америка, АҚШ -тың 179 елінің өкілдіктерінің басын қосады. Көрменің негізгі мақсаты – туристік ұйымдардың арасындағы байланыстарды жаңарту, көптеген елдердің ұсынған жаңа маршруттарымен танысу, қажетті келісімшарттарға қол қою болып табылады. Сіздің еліңіздің стенді 506 ш.м. орынды алады, бұрын бұл көрсеткіш 284 ш.м. болатын. «WTM» директоры Фиона Джеффридің нұсқауы бойынша 2003,2004,2005 жылғы қатысушылар 2002 жылғы бағаны төлеулері қажет деп айтқан. Мұндай жеңілдік 2005 жылы болған көрменің 25 жылдығына орай жасалған шара болып табылған. Көрмені ұйымдастырушылардың айтуы бойынша, көрменің маңыздылығы мен оның қатысушыларының саны, экспонаттардың саны жылдан-жылға тек ұлғаюда. Дегенмен, көрменің соңғы жылдары бірқатар мәселелері болды:

1) қатысушылар құрамының кішкене де болса төмендеуі ( маңызды туроператорлардың болмауы, яғни, үлкен британдық төрттіктің: Airtours, First Choice, Tut UK, Thomson, бірден-бір мүшесі болған жоқ);

2) көрменің алғашқы екі күндері зал көбінесе тек жартылай ғана толы болды, бұрынғыдай 90-шы жылдардағыдай сан қилы стендтер мен суреттер аз болды, турфирмалар көбінесе тек бірінші күні ғана көрмеге келген болатын;

3) ең үлкен мәселе – құрал-жабдықтар мен орынға бағаның жылдан-жылға өсуі болып табылады.

## Дереккөздер


Санат:Көрмелер
Туристік маршруттың технологиялық картасы

**Туристік маршруттың технологиялық картасы** - транспорттық маршруттың негізгі құжаты. Ол туристік қызметті ұйымдастыратын субъектпен құрастырылады, жоспарлық-қаржылық бөлімнің басшылығымен мақұлданады, мөрмен басылып, бекітіледі. Технологиялық картаның басында маршрутқа қызмет көрсететін туристік ұйымның атауы көрсетіледі.

## Технологиялық маршрут бөлімдері

* "Маршрут атауы" бөлімі. Маршруттың атынан оның болашақ танымалдылығы байланысты болады. Сондықтан ол жарқын, қайталанбас және маршруттың мінездік ерекшеліктерін көрсетуі керек.

* "Маршрут түрі" бөлімі. Траспорттың түріне байланысты мұнда жазылады: теміржолдық, автобустық, авиациялық, теплоходтік және т.б. Автобусты қолданған кезде, онда оның жеке не жалға алынғандығы туралы жазылады.

* "Қиындық деңгейі" бөлімі. Маршруттың қиындығына байланысты: жай жаяу экскурсиялықтан мамандандырылған альпинистік түріне дейін 1 мен 4 аралығындағы сан қойылады.

* "Маршрут ұзақтылығы" бөлімі. Маршруттың жалпы километражі көрсетіледі.

* "Тәуліктегі маршрут ұзақтылығы" бөлімі. Маршрут бойынша, демалыстарда туристерге қызмет көрсету бағдарламасында көрсетілген күндер санына сәйкес келуі керек.

* "Туристік топтар саны" бөлімі. Туристерге қызмет көрсететін арнайы мекемемен отырған келісімшартта көрсетілген топтар санына сәйкес келуі керек.

* "Топтағы туристер саны" бөлімінде топтағы адамдар саны көрсетіледі. Бұл санға туристік топ басшысы, гид және автобус жүргізушілері кірмейді.

* "Маршрут бойынша туристер саны" бөліміндегі жалпы маршрут бойынша туристер саны көрсетіледі. Бұл сан туристік топтар санын топтағы туристер санына көбейту арқылы білуге болады.

* "Бар жоғы мынша адам-күн" бөлімінде берілген маршрут бойынша жалпы адам-күн саны көрсетіледі. Ол жалпы барлық туристер санын тур бойынша болатын календарлық күндер санына көбейткенге тең.

* "Маршрут бойынша 1-ші топқа қызмет көрсету" бөлімінде 1-ші туристік топтың тур бойынша кіру уақыты жазылады.

* "Жолдама бағасы" бөлімінде барлық туристік қызметтің бағасы көрсетіледі.

* "Демалыс басталатын туристік мекеменің мекенжайы" бөлімінде туристік ұйымның мекенжайы көрсетіледі.

* "Қорытынды" бөлімінде жалпы маршрут бойынша қорытынды жұмыстар жазылады.

Жалпы технологиялық карта туристке көрсетілетін туристік қызмет туралы, оның сапасы, көлемі туралы мағлұмат, турдың жалпы бағасын есептеу жайлы ақпарат беретін құжат болып табылады.

## Дереккөздер


Санат:Туризм
KITF көрмесі

**KITF туристік көрмесі** — 2001 жылдан бастап жұмыс істеп келе жатқан Орталық Азия аймағының жетекші халықаралық көрмесі атағын бекітті. 

Көрменің экспоциясы демалыс пен саяхаттаудың ең атақты деген түрлерін қарастырады: яғни, олар – емдік, іскерлік, спорттық, жағажайлық және т.б. KITF көрмесінде аймақтағы ұлттық туризмді дамыту мен жылжыту мәселелері ғана талқыланып қоймай, сонымен қатар, өсіп келе жатқан болашақ жастардың арасында дұрыс өмір сүру қағидаларымен таныстыру, аймақта балалар арасында спортты дамыту және рекрациондық қызметті жалпы дамыту мәселелері қарастырылады. Көрменің ұйымдастырушылары Iteca (Қазақстан) және ITE Group PLC (Ұлыбритания) болып табылады. Көрме Дүниежүзілік туризм ұйымы (ДТҰ) және Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің, Алматы қаласының Әкімшілігінің қолдауымен жүзеге асырылады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Ресми вебсайт
*

Санат:Көрмелер
BITE көрмесі

**BITE (Beijing International Tourism Expo)** – халықаралық туристік көрмесі 2004 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Азиядағы туристік қызметтердің ірі көрмесінің бірі болып табылады. BITE  Пекиннің Туризм Әкімшілігімен (BTA) ұйымдастырылған болатын және көрме Қытай халықаралық көрме орталығында (CIEC) өткізіледі. Жыл сайын бұл көрмеге қатысушылардың саны өсуде, мысалы, 2010 жылы 22806 ш.м. жалпы көрме алаңында дүние жүзінің 82 елінен және Қытайдың 25 шет аймақтарынан келген 796 экспонат қатысқан болатын ( яғни, ұлттық туристік әкімшіліктер, туристік компаниялар, қонақ үйлер мен авиакомпаниялар). Қатысушылар көлемі 2009 жылға қарағанда 34 пайызға өскен екен. Көрменің алғашқы 3 күнінде оған 30 000 туризм профессионалдары келген болатын.

## Дереккөздер


Санат:Көрмелер
Сидней Нолан

**Сидней Нолан** () (22 сәуір 1917, Мельбурн, Австралия - 27 қараша 1992, Лондон, Англия) — сэр, австралия суретшісі. Өз мансабының басында өте беймаза ой-пікір қалдырған.

1940 жылдың ортасында адамсыз көруге тұрарлық стилмен қоршаған бос даланың пейзаждарын салған. Өзінің ұлғайғанда салған суреттеріде басқалау құралдарды пайдаланған, мысалы, поливинилацетат масонитте, әйнекке не кенепке салған. Пейзаждан басқа оның тарихқа және Австралияның тарихи тұлғаларына арналған, сонымен бірге ауыз әдебиеті көріністерін, әсіресе айдалған және қарақшы Нед Келл келбеті өте тартымды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Сидней Ноланның суреттері
* Sidney Nolan on Artabase 

Санат:1917 жылы туғандар
Санат:1992 жылы қайтыс болғандар
Санат:Аустралия суретшілері
Мэн

**Мэн**:
* **[[Мэн (штат)|Мэн]]** () — АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы штат.
* **[[Мэн аралы|Мэн]]** () — Ирланд теңізіндегі Ұлыбритания Корольдігіне қарасты арал.
Кеннет Ноланд

**Кеннет Ноланд** () (10 сәуір 1924, Эшвилл, Солтүстік Каролина штаты —  5 қаңтар 2010, Порт-Клайд, Мэн, АҚШ) — американдық суретші. 

## Шығармашылық жолы
Блэк Маунтин Колледжінде болып, француз мүсіншісінен, Парижде (1948—49) Осип Цадкиннен оқыған. Морисом Луисом екеуі Элен Франкенталер алиянымен жұмыс істеп, техниканы шөптеуде қанық боядармен сурет салған. Бұл әдіс кенептің ең қажетті жерінде қанық түстер қажеттілігі білінеді. Ол түстерді шеңбер не параллель, форма не тепе-теңдікті сақтап, кенептің формасын анықтаған. 

Қазіргі өнер институтында (1950—52) және Католиктер университетінде дәріс берген, екеуі де Вашингтонда, сондай-ақ Вермонттегі Беннингтон колледжінде (1968) жұмыс істеген.

2010 жылы Кеннет Ноланд Мэн штатындағы өз үйінде бүйрек ісігінен қайтыс болады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Кеннет Ноландтың ресми сайты

Санат:1924 жылы туғандар
Санат:2010 жылы қайтыс болғандар
Санат:АҚШ суретшілері
Имам Науауи

**Имам Яхия ибн Шараф ән-Науауи Мухиддин** деген лақап атымен танымал, күния есімі — Әбу Зәкәрия. Ол һижраның 631 жылы Дамаскінің құрамындағы Науа қалашығында дүниеге келген. Он тоғыз жасында Дамаскіге келіп, Рауахия медресесінде ілім жолын бастайды.

## Ұстаздары
Имам хадис, фиқһ, усул және араб тілі салалары бойынша көптеген ұстаздардан дәріс алды. Олардың ең танымалдары: Ғимадуддин Абдул-Кәрим ибн Жамалуддин Абдус-Самад, Шарафуддин әд-Димашқи, Халид ибн Юсуф ән-Нәбилиси, Камалуддин әл-Мағриби, Жамалуддин әл-Жияни және басқалар.

## Шәкірттері
Мухиддин Науауи ұстаздық етіп, тәлім берген өте көп шәкірттердің ең көрнектілері: Алауддин әш-Шәфиғи, Жамалуддин әл-Кузағи, Мұхаммед ибн Әбу Бәкір әд-Димашқи, Садруддин әл-Хаурани, Сәлим ибн Абдур-Рахман т.т.

## Еңбектері
Имам Науауи «Муслимнің Сахихына түсіндірме», «Риядус-салихин», «әл-Әзкәр», «Қырық хадис», «Мүхтасар әт-Тирмизи», «Мүхтасар әд-Дарими» сияқты қырық шақты аса құнды туындылар жазған.

Ол һижраның 676 жылы туған жерінде көз жүмып, Науа кентінде жерленді. Имам дүние салғанда Дамаскінің үлкен мешітінде имам ән-Науауи үшін жаназа намазы оқылған. Аллаһ оған рақым етсін!

## Дереккөздер


Санат:Ислам
Николай Васильевич Гоголь

**Николай Васильевич Гоголь** (20 наурыз (1 сәуір) 1809 жылы, Большие Сорочинцы селосы, Полтава губерниясы, Ресей империясы — 21 ақпан (4 наурыз) 1852 жылы, Мәскеу, Ресей империясы) — орыс жазушысы. В. Алов деген бүркеншік атпен «Ганц Кюхельгартен» идиллиясын жариялайды. Гоголь есімін көпшілікке танытқан «*Диканька маңындағы хутор кештері*», «*Арабески*», «*Тарас Бульба*» туындылары болды. Н. Гоголь шығармашылығының түйіні — 1835 жылы жазыла бастаған «*Өлі жандар*» поэмасы.

### Шығармалары
Н. Гоголь жас кезінен-ақ әдебиет пен кескіндеме өнеріне ынта қойып, актёрлікпен де айналысқан. 1829 жылы В. Алов деген бүркеншік атпен "Ганц Кюхельгартен" идиллиясын (ауылдың табиғатпен жарасқан тіршілігін бейнелейтін жыр)  жариялады. Гогольді көпшілікке кеңінен танымал қылған "Диканька маңындағы хутор кештері" (1-бөлімі - 1831 жылы; 2-бөлімі - 1832 жылы), "Миргород" (1835; жаңа редакциясы), "Арабески" (1835), "Тарас Бульба" (1841) кітаптары болды. Қоғамдағы "кішкентай адамның" қорлыққа толы өмірі "Шинель" повесінде (1842) психологиялық тұрғыдан кеңінен ашылған. Кейін осы тақырыпқа қалам тартқан орыс жазушылары арасында "Бәріміз  Гогольдің "Шинелінен " шықтық" деген пікір қанатты сөзге айналды. Ал Гогольдің "Ревизор" комедиясы қоғам өміріндегі елеулі оқиға болды. Ол, сондай-ақ, "Үйлену", "Ойыншылар" (екеуі де 1842 ж.) комедияларын және басқа да драмалық шығармалар жазған. Гогольдің шығармаларының түйіні - 1835 жылдан жазыла басталған "Өлі жандар" (бұл шығарманың 1-томы 1842 ж. жарияланып, 2-томын 1852 ж. автордың өзі жойып жіберген) поэмасы. Романтизм мен нәзік лиризмді, жеңіл әзілді алғаш шығармаларында сәтті қолданған жазушы соңғы шығармаларында сол кезеңдегі орыс қоғамының шенеунікті-бюрократтық өмірін өткір сынға алды, орыс әдебиетінде гуманистік және демократиялық сарынның қалыптастыруына зор үлес қосты. Жазушының діни-адамгершілік ұстанымын баяндайтын "Достармен жазысқан хаттардан таңдалған үзінділер" деп аталатын кітабы (1847) В. Г. Белинскийдің сынына ұшырады. Гогольдің драмалық шығармалары ("Ревизор", "Үйлену" және т.б.) XX ғасырдың басында қазақ тіліне аударылып, ұлттық театрымыздың сахнасында сан мәрте қойылды. Сондай-ақ жазушының қазақ тілінде "Шығармаларының" 6 томдығы (1952-55), "Таңдамаларының" 2 томдығы (1981) жарық көрді.

## Дереккөздер


## Тағы қараңыз
* Николай Гоголь көшесі (Астана)

Санат:Орыс жазушылары
Dota 2

**Dota 2**&nbsp;— стратегия жанрындағы командалық компьютерлік ойын. Танымал Warcraft III ойынына арналған DotA картасының жалғасы, компьютерлік рөлдік ойындар қатарына жатады.

2009 жылдың күз айында Valve компаниясы Dota картасын жасаушы IceFrog-ты (шын есімі белгісіз) жұмысқа қабылдап, 2010 жылдың жазында аталмыш сауда маркасын тіркеуге өтініш берді. 2010 жылы 13 қазанда Game Informer порталында ойын 2011 жылы жарыққа шығады деп жазылған. 2011 жылы 15 тамызда ойынның ресми блогында ойынның трейлері жарияланды.

## Ойын барысы
Ойында әр қайсысы 5 адамнан тұратын 2 команда бір-біріне қарсы ойнайды. Бір команда жақсы жақ (сәулелі; ) болып, ал екіншісі жаман жақ (қорқынышты; ) болып ойнайды. Әр ойыншы бір ғана ойын кейіпкерін басқарады, олардың барлығы жалпы **"Кейіперлер"** деп аталады. Ойында қазіргі уақытта 126 кейіпкер бар және әрқайсысының жеке қабілеттері бар. Ойыншылар оларды бір-бірімен дұрыс үйлестіре білуі қажет және әрдайым бір-бірімен араласып, құрылыстарды сындыру, келесі болатын сәттерді жоспарлап отыруы тиіс, сонда ғана олар ойынды жеңе алады. Әрбір кейіпкерлердің өз кемшіліктері мен артықшылықтары бар.

## Dota 2 - киберспорт ретінде
Әлем бойынша түрлі деңгейдегі турнирлер ұйымдастырылып тұрады. Мысалы: The International турнирі. Бұл жыл сайын өткізілетін мықты ойыншыларға арналған сайыс. 2016 жылы осы жарыстың ақшалай жүлде қоры 1 600 000 АҚШ долларын құрады және оның өткізілген жері: «Ки-арена», Сиэтл, Вашингтон, АҚШ.

The International 2 2012 Сиэтлде 2012 жылғы 26 тамыз - 2 қыркүйек аралығында өтті. Турнирдің жүлде қоры 1,6 миллион долларды құрады. Халықаралық 2012 чемпионы Қытайдың Invictus Gaming командасы болды.

## Ойын жүйесіне қойылатын талаптар
Ең дұрысы, SSD ойындарды ойнауға жарамды. Орнатқаннан кейін 90% жағдайда, ойын бұдан былай артта қалмайды, сәтсіздікке ұшырамайды және бәсеңдемейді. Сондықтан SSD дефрагментацияны қажет етпейді.

## Тағы қараңыз
* DotA

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ойынның ресми сайты 

Санат:Компьютерлік ойындар
Санат:Стратегиялар
Санат:Киберспорт
Санат:Windows-ке арналған ойындар
Санат:Steam-ойындар
Альфред Тэйер Mэхэн

**Альфред Тэйер Mэхэн** (; 27 қыркүйек. 1840, Вест-Пойтн, Нью-Йорк, АҚШ — 1 желтоқсан 1914, Куогу, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық әскери теңіз теоретигі және тарихшысы, контр-адмирал (1906). АҚШ-тың Әскери теңіз академиясында оқыған. Оның 40 жылға жуық теңіздегі қызметі АҚШ-тағы азамат соғысымен қабат өтеді. Род-Айленд, Нью-Порттағы әскери теңіз колледжінің президенті болды. (1886-89). Өзінің Теңіз қуатының 1660-1780 жылдар тарихындағы  ықпалы (1890) атты классикалық және аналитикалық еңбегінде мемлекеттердің теңіз қуаты басымдық жетістіктерінде шешуші рөл атқарды деп атап көрсетеді. «1703-1812 жылдардағы Теңіз қуатының Француз төңкерісі мен империясына ықпалы»  кітабында теңізді бақылау кезінде  әскери және экономикалық бақылаудың өзара байланысты екеніне аса көңіл бөлді. Екі кітап та Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Ұлыбритания және Германия үкіметінің әскери теңіз қызметіне елеулі ықпал етті.

## Сыртқы сілтемелер
Мюлленбергтер

## Мюлленбергтер

Мюлленбергтер (Muhlenberg family), Пенсильвания штаты мен Лютеран шіркеуінің тарихына байланысты танымал америкалық әулет. Генри Мельхиор Мюлленберг (1711-87) Германиядан Пенсильванияға қоныс аударған, Нью-Йоргтан Мерилендге дейінгі барлық Лютеран шіркеулеріне бақылаушы болып қызмет атқарды. 1748 жылы ол Америкада алғашқы болып Лютеран шіркеулерінің синодын (басқарушыларын) құрды. Үлкен ұлы Джон Питер Бабриэль (1746-1807) Лютеран шіркеуінің діни қызметкері болды, Континентальдық армияның бригадалық генералы болды және Конгресс мүшесі болды.  Екінші ұлы Фредерик Огастес Конрад (1750-1801) Лютерантның діни қызметкері болған. Континентальдық Конгреске қатысқан, одан кейін өкілдер палатасының бірінші скипері болды. Уильям Огастес (1796-1877)  - Фредерик Огастес Конрадтың немересі, Епископтық шіркеудің діни қызметкері, Лонг-Айленде әулие Павел колледжінің және Нью-Йорктегі әулие Луки ауруханасының негізін қалады. Фредерик Огастес Мюлленберг (1818-1901) – жоғарыда аталған Фредерик Огастестің жиені, Лютеран діни қызметкері және ағартушысы болды. Аллентаундегі Мюлленберг колледжінің бірінші директоры болды.
Мяо-яо тілдері

thumb|200px|Хмонг-мьен тілдері (қызыл – хмонг, күлгін түсті – мьен)
**Мяо-яо тілдері** (**хмонг-мьен**) — Оңтүстік Қытайға, солтүстік Вьетнамға, Лаосқа және солтүстік Тайландқа кеңінен тараған ареалды тілдер семьясы. Бұл топқа жататын тілде 9 млн-нан астам адам сөйлейді. Мяо тілдері үш диалектілер тобына жіктеледі: батыс, орталық және солтүстік диалектілер тобы. 18 ғасырдан бастап батыс диалектілер тобын тұтынушылар солтүстік Үндіқытайға қоныс аударады. 1975 жылы аяқталған Үндіқытай соғысының салдарына Мяо тілін тұтынушылардың көпшілігі Лаостан Тайландқа қашып тығылады. Кейінірек олардың кейбіреулері АҚШ-на көшіп келеді. Қазіргі күні АҚШ-да 150 мыңға жуық батыстық Мяо тілінде сөйлейтін адамдар тұрып жатыр. Ал Яо тілі негізгі үш диалектіге бөлінеді, оның ішіндегі ең танымал диалекті тілінде халықтың 85 пайызы сөйлейді. Дегенмен, бұл тілдер сол аймақтағы басқа да тілдерге құрылысы жағынан ұқсас болып келеді. Мысалы, қытай тіліне ұқсас, ал Мяо-яо тілінің өзге тілдер семьясымен генетикалық туыстығы толық дәлелденбеген.

Санат:Мяо-яо тілдері
Санат:Азия тілдері
Филипп Мэссинджер

**Филипп Мэссинджер** (; 1583, Солсбери маңы, Уилт-шир, Англия — наурыз 1639/40, Лондон) — ағылшын драматургі. Джон Флетчер сияқты драматургтермен бірлесе қызмет істегеннен кезеңнен кейін 1620 жылдан бастап Мэссинджер өзінше жазуды бастады. 1625 жылы корольдік театр компаниясының мүшесі болды. Бізге дейін автордың әлеуметтік реализмі мен сатиралық мәнерлілігі жөнінен керемет 15 дербес жұмысы толық жетті. Олардың ішінде экономикалық және әлеуметтік мәселелерді қарастыратын «Ескі қарызды төлеудің жаңа тәсілі» (1624) атты танымал әрі керемет шығармасы, «Қала ханымы» (1632), сондай-ақ «Рим әртісі» (1626) атты тарихи трагедиясы бар.
Мэтьюсон Кристи

thumb|200px|
**Кристи Мэтьюсон** (толық есімі Кристофер Мэтьюсон) () (12 тамыз 1880, Фэкторивилл, шт. Пенсильвания — 7 қазан 1925, Сараак-Лейк, шт. Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық бейсболшы (питчер). Колледж бітірген дипломы болса да, Бакнелло университеті үшін футбол мен бейсболда ойнаған және жоғарғы Лига ойыншыларының арасында  алдыңғыларының бірі болды. (1900-16жж) Нюй-Йорк Джайнтс командасында допты оң қолымен  лақтыратын питчерт ретінде ойнады. 13 маусымдағы 20-дан аса ойында ұтып шықты. Бұл бейсбол тарихындағы 373 ойында және 80 шат-ауттағы үшінші, сонымен қатар нәтижелі жүгірістің орта көрсеткішінен төртінші орынға иеленді. Мэтьюсон (1916-18 жж) «Цинцинатти Редс» командасында ойнап, оның менеджері, ал кейінірек 1923-25 жылдары «Бостон Брейвес» клубының президенті болды. 45 жасында өкпе ауруынан қайтыс болды.

Санат:1880 жылы туғандар
Санат:1925 жылы қайтыс болғандар
Санат:Алфавит бойынша бейсболшылар
Владимир Владимирович Набоков

thumb|right|200px|Набоков, 1973 жыл
**Владимир Владимирович Набоков**  (22 сәуір, 1899, Петербург – 2 шілде, 1977, Монфё, Швейцария) — орыс және американ жазушысы, сыншы. Ақсүйектер отбасында дүниеге келген. Үй қызметшісі ағылшын ұлтының өкілі болған. Набоков екі өлеңдер жинағын шығарады, содан кейін 1919 жылы Ресейден кетіп, Кембридж университетіне оқуға түседі, бірақ 1925 жылы прозаға ауыса бастайды.   1919-40 жылдары Англияда, Германияда, Францияда өмір сүрді. АҚШ-қа көшіп келгенге дейін 1940 жылдан бастап керемет өмірбаянын сипаттап жазады  Говори, память (1951). Ал  «Король,дама, валет» (1928) атты шығармасында оның мәтінін танытатын күрделі стилистикалық тәсілдер байқала бастаған болатын. Оның романдарындағы негізгі тақырыптар өнер және оның әр қырынан көрінуі жайлы болды. Мысалы,  Приглашение на казнь (1938). Пародия элементтері Дар романында (1937-38) және соңғы еңбектерінде кездеседі. Ағылшын тілінде жазылған кітаптар қатарына үлкен сұранысқа ие болған даңқы мен атағы үлкен бестселлер кітаптары енді. Мысалы, Лолита (1955) кітабы жазушыға байлық әкелді және Бледный Огонь (1962), Ада (1969) шығармалары арқылы оны  дүниежүзі мойындады. Сыни еңбектерінің арасындағы іргелі жұмыстары Александр Сергеевич Пушкиннің «Евгений Онегин» (4 тт., 1964)  шығармасын аударуға және сипаттауға байланысты болды.

Санат:АҚШ жазушылары
Санат:АҚШ ақындары
Санат:Ресей этномологтары
Санат:Орыс жазушылары
Санат:Орыс ақындары
Санат:22 сәуірде туғандар
Навкратис

thumb|Греческое блюдо из Навкратии
**Навкра́тис** (Навкра́тида, Навкрати́я, )&nbsp;— Мысырдың Нила дельтасына орналасқан ежелгі грек елді-мекені. Б.д.д 7 ғасырда негізі қаланған және Грекия мен Мысырды байланыстыратын сауда және мәдениет орталығы болған. Б.д.д 332 жылы Мысырды Александр Македонский жаулап алғаннан кейін, Александрия құрылысынан кейін қала құлдырайды. 1884 жылы оның орнына қазба жұмыстарын жүргізген археолог Ф. ПИТРИ қаланың орнын табады.

## Әдебиеттер
* Браун Т. Навкратис // Кембриджская история древнего мира. Т. III, ч. 3: Расширение греческого мира. VIII—VI вв. до н. э. М.: Ладомир, 2007. С. 53—60 (также и во многих др. частях книги; см. "Указатель"). ISBN 978-5-86218-467-9.

## Сыртқы сілтемелер
*Kom Gi'eif archaeological information:
*1911 Encyclopedia article on Naucratis
*Foundation date of city: Herodotus vs. Archaeology
*W. M. Flinders Petrie: ''Naukratis'', London 1886. Digital edition.