Одисеас Элитис

**Одисеас Элитис** (, шын тегі Алепуделис; 2 қараша 1911 – 18 наурыз 1996) — грек ақын. 1979 жылғы «грек дәстүріне сай сезімдік күш пен интеллектуалдық парасаттылықпен заманауи адамның бостандық пен тәуелсіздік үшін күресін бейнелейтін поэтикалық шығармашылығы үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері.

## Өмірбаяны
Ескі саудагерлер отбасынан. 6 баланың кенжесі. Әкесі Панайотис Алепуделис Криттегі шағын сабын қайнату зауытына ие болды. 1917 жылы Алепуделис отбасы Афинаға көшіп келіп, онда болашақ ақын орта мектепті бітірді. Алғашқы жарияланымы Сеферистің қолдауымен *Жаңа ғылымдар* (*Νέα Γράμματα*, 1935) журналына шықты. Радиода жұмыс істеді (1945-1946, 1953-1954). 1948—1952 және 1969—1972 жылдары Парижде тұрды, Андре Бретонға жақын болды; Реверди, Пикассо, Унгаретти, Джакометти, Шагал, Пикассо және Матисс Элиттің кітаптарын суреттеген. 1963 жылы КСРО-ға табан тіреді. Ұлттық сыйлықтардың лауреаты.

## Библиография
### Поэзия
* Бағдарлар (*Προσανατολισμοί*, 1940)
* Алғашқы күн *(Ηλιος ο πρώτος, παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα,* 1943*)*
* Албанияда қаза тапқан кіші лейтенант туралы ерлік пен зарлы ән *(Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας,* 1946*)*
* То Аксион эсти - Бұл жеуге тұрарлық (*Το Άξιον Εστί*, 1959)
* Алты және тағы бір аспан туралы уайым *(Έξη και μια τύψεις για τον ουρανό,* 1960*)*
* Жарық ағашы және он төртінші сұлулық (*Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά*, 1972)
* Күн құдіретті (*Ο ήλιος ο ηλιάτορας*, 1971)
* ЭР Эроса (*Τα Ρω του Έρωτα*, 1973)
* Монограмма (*Το Μονόγραμμα*, 1972)
* Қандастар (*Τα Ετεροθαλή*, 1974)
* Сигнал кітабы (*Σηματολόγιον*, 1977)
* Мария Нефели (*Μαρία Νεφέλη*, 1978)
* Қолайлы жағдай туының астындағы үш поэма (*Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας* 1982)
* *Көрінбейтін* сәуір күнделігі (*Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου*, 1984)
* Кринагор (*Κριναγόρας*, 1987)
* Юнга (*Ο Μικρός Ναυτίλος*, 1988)
* Оксопетраның элегиялары (*Τα Ελεγεία της Οξώπετρας*, 1991)
* Қайғыдан батысқа қарай (*Δυτικά της λύπης*, 1995)

### Проза
* Андреас Калвостың шынайы келбеті мен лирикалық батылдығы (*Η Αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου*, 1942)
* 2x7 e (шағын эсселер жинағы) (*2χ7 ε* (шағын шығармалар жинағы))
* Карталарды ашу (*Ανοιχτά χαρτιά* (συλλογή κειμένων), 1973)
* Суретші Теофил (*Ο ζωγράφος Θεόφιλος*, 1973)
* Пападиаманттың сүйкімділігі (*Η μαγεία του Παπαδιαμάντη*, 1975)
* Андреас Эмбирикос туралы анықтама (*Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο*, 1977) туралы ақпарат
* Қоғамдық және жеке (*Τα Δημόσια και τα Ιδιωτικά*, 1990)
* Жеке жол (*Ιδιωτική Οδός*, 1990)
* Толтырылмаған қағаз (мәтіндер жинағы) (*"Εν λευκώ"* (мәтіндер жинағы), (1992)
* Иллюзиялар бағы (*Ο κήπος με τις αυταπάτες*, 1995)

### Аудармалар
* Екінші Жазба (*Δεύτερη γραφή*, 1976)
* Сафо (*Σαπφώ*)
* Иоаннаның ашылуы (*Η αποκάλυψη*, 1985)

## Шығармалары
1961 жылы композитор Микис Теодоракис Элитистің «Жеуге тұрарлық» поэмасын музыкаға қойып, аттас оратория жасады.

## Естелік
Ақынның туғанына 100 жыл толуына орай 2011 жылы Грецияда Одисеас Элит жылы деп жарияланды. Ақынға арнау шараларын ұйымдастырған бірнеше қорлардың ішіндегі ең бастысы – Афиныдағы «Мегарон» концерттік залы .

Элиттің құрметіне Митилини қаласының халықаралық әуежайы аталды.

## Дереккөздер

Санат:Лақап есімімен танымал әдебиетшілер