Steam

**Steam** () — Valve компаниясы әзірлеген және қолдайтын компьютерлік ойындар мен бағдарламаларды цифрлық таратудың онлайн-сервисі. Steam авторлық құқықты қорғау құралы, көп ойыншы және ағынды хабар тарату және ойыншыларға арналған әлеуметтік желі рөлін атқарады. Steam бағдарламалық жасақтама клиенті сонымен қатар ойындарды орнатуды және үнемі жаңартуды, бұлтты ойындарды сақтауды, ойыншылар арасындағы мәтіндік және дауыстық байланысты қамтамасыз етеді.

2021 жылдың басында Steam арқылы 50 мыңнан астам ойын сатуға ұсынылды және бұл сан жыл сайын 8—10 мың ойынға өсті. 2020 жылы қызметті айына кемінде бір рет пайдаланған белсенді пайдаланушылар саны 120,4 миллионнан асты.

2016 жылдан бастап Steam Awards компьютерлік ойындар сыйлығы бекітілді, оның аясында цифрлық тарату қызметін пайдаланушылар арасында дауыс беру арқылы лауреаттар таңдалады.

## Тарихы


ImageSize = width:250 height:1000
PlotArea = left:50 bottom:10 top:10 right:0

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2023
TimeAxis = orientation:vertical order:reverse
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:2002
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:2002

Colors =
 id:blue value:rgb(0,0,0)
 id:red value:rgb(0.9,0.05,0.05)

Define $dx = 25

Define $up = shift:($dx,1)
Define $dw = shift:($dx,-8)

PlotData=
 bar:Games anchor:till color:red width:15 textcolor:blue align:left fontsize:S mark:(line,white) shift:($dx,-4)
 from:2002 till:2023
 at:2002 shift:($dx,-20) text:"Хабарландыру"
 at:2002 shift:($dx,-35) text:"Бета-тестілеу кезеңі"
 at:2003 shift:($dx,-38) text:"Ресми релиз"
 at:2004 shift:($dx,-40) text:"Half-Life 2 шығару"
 at:2005 shift:($dx,-40) text:"Серіктестік бағдарламасы"
 at:2006
 at:2007 shift:($dx,-35) text:"Steam Community іске қосу"
 at:2008 shift:($dx,-15) text:"Steamworks іске қосу"
 at:2008 shift:($dx,-40) text:"Matchmaking іске қосу"
 at:2009 shift:($dx,-15) text:"Steam Cloud іске қосу"
 at:2010 shift:($dx,-15) text:"UI Update іске қосу"
 at:2010 shift:($dx,-30) text:"Mac OS X үшін клиент"
 at:2010 shift:($dx,-45) text:"Steam Translation Server іске қосу"
 at:2011 shift:($dx,-15) text:"Steam Guard іске қосу"
 at:2011 shift:($dx,-35) text:"Steam Workshop іске қосу"
 at:2012 shift:($dx,-25) text:"Steam Greenlight іске қосу"
 at:2012 shift:($dx,-39) text:"Big Picture режимін іске қосу"
 at:2012 shift:($dx,-55) text:"Steam Store-дағы БЖ"
 at:2013 shift:($dx,-20) text:"Steam Machine хабарландыру" 
 at:2013 shift:($dx,-35) text:"Linux үшін клиент" 
 at:2013 shift:($dx,-45) text:"Family Sharing іске қосу"
 at:2014 shift:($dx,-35) text:"Steam Broadcasting іске қосу"
 at:2015 
 at:2016 shift:($dx,-35) text:"SteamVR іске қосу"
 at:2017 shift:($dx,-35) text:"Steam Direct іске қосу"
 at:2018 shift:($dx,-35) text:"Steam.tv іске қосу"
 at:2019 shift:($dx,-15) text:"Remote Play іске қосу"
 at:2019 shift:($dx,-30) text:"Steam Labs іске қосу"
 at:2020 shift:($dx,-45) text:"Steam Cloud Play іске қосу"
 at:2021 shift:($dx,-35) text:"Қытайда Steam іске қосылды"
 at:2022 shift:($dx,-35) text:"Steam Deck шығару"

Steam WON (World Opponent Network) жүйесін алмастырды, ол неғұрлым жоғары мамандандырылған қызмет болды және Интернет арқылы деректерді тарату (сандық тарату) жүйесі емес. Steam тарихы 1999 жылы басталды және *[[Team Fortress Classic]]* *(TFC)* және *[[Counter-Strike]]* *(CS)* ойындарының сәттілігімен байланысты. Соңғы нұсқалары шыққанға дейін олар ең танымал көп ойыншы ойындарының біріне айналды. Сол кезде олардың танымалдығы 2—3 мыңнан аспайтын белсенді ойыншыларға жетті. Бірнеше жылдан кейін *TFC* және *CS* ойыншыларының саны бірнеше есе өсті. Нәтижесінде Valve онлайн ойындарды ұйымдастырудың дәстүрлі әдістерін қайта қарауға кірісті. Ойыншылар санының одан әрі өсуі үшін мәселелерді шешу қажет болды. Бұл негізінен Автоматты жаңартуға, алаяқтыққа қарсы жүйені жетілдіруге қатысты болды.

Құрушышылар осы жүйеде жұмыс істеген кезде, олар осы платформаны ойындарды сату үшін пайдалану идеясына ие болды. Идеяны жүзеге асыру тым қымбат болып көрінді, сондықтан Valve Amazon, Yahoo және Cisco сияқты әртүрлі компаниялармен ынтымақтастық іздеді, бұл тәсілді ұсынды, бірақ барлығы уәделермен шектелді. Жүйе Valve үшін өте қажет болғандықтан, компания бұл идеяны өзі жүзеге асырамын деп шешті.

Steam алғаш рет Game Developers Conference-да 2002 жылы 22 наурызда таныстырылды. *Steam 1.0* нұсқасы Counter-Strike 1.4 бета-тестілеу кезінде қол жетімді болды. Steam орнату *CS 1.4* бета-тестерлері үшін міндетті болды, бірақ соңғы нұсқасы үшін қосымша компонент болды.

2023 жылдың наурызында Steam Windows 7 және Windows 8 жүйелерін 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолдауды тоқтатқанын хабарлады.

### Әрі қарай дамыту
*Steam 2.0* пайдаланушы интерфейсін біршама өзгертті және достарымен жедел хабар алмасу жүйесін біріктірді. 2003 жылдың соңында Valve WON жабылуы және Valve онлайн ойындары үшін Steam-ді міндетті түрде орнату жоспарларын жариялады. Бұл көптеген ойыншылардың ашуын туғызды, содан кейін олар won2-ді алмастырғыш ретінде құрды. 2004 жылдың 26 шілдесінде WON жабылып, оның орнына Steam ауыстырылды.

2004 жылдың қыркүйегінде Vivendi Games Valve соты туралы белгілі болды. Бірінші компания Half-Life 2-ді Steam арқылы тарату баспа келісімшартын бұзды деп мәлімдеді. Vivendi істі жоғалтты және оған Valve ойындарын интернет-кафеге лицензиялауды жалғастыруға тыйым салынды. Кейінірек екі компания арасындағы келісім-шарт бұзылып, Valve жаңа бөлшек баспагер ретінде Electronic Arts таңдады.

2004 жылдың қарашасында Valve *[[Half-Life 2]]* шығарды, бұл Steam клиентін қажет ететін бірінші ойыншы ойыны. 2005 жылдың аяғында Steam алғаш рет үшінші тарап ойындарын ұсынды: *Rag Doll Kung Fu* (12 қазан) және *[[Darwinia (ойын)|Darwinia]]* (14 желтоқсан).

2006 жылдың тамызында *Steam 3.0*-ге көшу басталды. Бастапқыда ресми сайттың дизайны өзгертілді, содан кейін Желтоқсанда бағдарламаның сыртқы түрі де айтарлықтай өзгертілді. Бағдарламаның дизайн реңктері сұр-жасылдан қою сұрға өзгертілді. Мұқабалардың пішімі де өзгертіліп, ескі (екінші) нұсқаға арналған мұқабалар жұмысын тоқтатты. Келесі қадам 2007 жылдың тамызында өтті — Steam Community қызметінің бірінші бета нұсқасы шықты, бұл ойыншыларға, атап айтқанда, сөйлесуге және жарыстар өткізуге мүмкіндік берді; Steam Community шығарылымы қыркүйекте өтті.

2008 жылдың басында Valve Steamworks шығару арқылы Steam платформасын ашық етті. Бұл пакет әзірлеушілер мен баспагерлерге Steam (немесе оның бөліктері) функционалдығын ақысыз ұсынады. Бұл, ең алдымен, статистика мен DRM функцияларына қатысты. Бұл қадамның мақсаты — компьютерлік ойындар нарығын нығайту және Steam-ді кеңінен тарату. Бұл мүмкіндіктерді пайдаланатын алғашқы ойын ақпан айының ортасында пайда болды. Бұл *[[Audiosurf]]* музыкалық аркадасы болды. Ол Steam арқылы таралады және Steam Community және жетістік жүйесімен біріктіру үшін Steamworks пайдаланады.

2008 жылдың 4 қазанында Steam арқылы Source ойындарының алғашқы бес модификациясы қол жетімді болды (бұрын барлық модификацияларды қолмен жүктеп, орнату керек болатын); 2009 жылдың ақпан айының басында оларға тағы екі мод қосылды. 2009 жылдың 16 наурызында *Steamworks* ойын әзірлеушілері үшін *Downloadable Content* (DLC) деп аталатын жаңа мүмкіндікті енгізді. Бұл әзірлеушілерге қосымша ойын ішіндегі мазмұнды шағын бағамен (шамамен 1—15) жариялауға мүмкіндік берді, бұл шын мәнінде микротранзакциялардың аналогы. DLC қолдайтын алғашқы ойындар The Maw және Far Cry 2 болды.

2009 жылдың соңында ресми сайттың дизайны сәл өзгертілді — қою сары түстердің орнына көгілдір реңктер пайда болды, сонымен қатар Steam бағдарламасын пайдаланбай Steam сайты арқылы ойындарды онлайн сатып алу мүмкіндігі пайда болды. Сонымен қатар, Valve Steam-дің төртінші нұсқасын мүлдем жаңа дизайнмен дамыта бастады. Бета нұсқасы 2010 жылдың ақпан айының соңында шықты, ол барлық интерфейс мәзірлерін айтарлықтай қайта жасады. Сонымен қатар, бета-пайдаланушылар үшін ресми сайттың дизайны қатты өзгертілді. Steam қабығының дизайны, сондай-ақ ойын ішіндегі қабаттасу толығымен дерлік қайта жасалды. Атап айтқанда, үш стандартты «Ойындар», «Тіркемелер» және «Құралдар» тізімдерінің орнына жаңа « Кітапхана» мәзірі пайда болды, оған осы үш кіші бөлімнен басқа жаңа «Жүктеулер» қосылды. Сонымен қатар, ойындарды көрсетудің үш нұсқасы қол жетімді болды — толық ақпарат пен фоны бар тізім, жаңартылған белгішелері бар үлкен тізім және үлкен өлшемді белгішелері бар тор. Ныйам көрініс сақтауды тоқтатты. Сонымен қатар, көптеген қателер түзетілді, кіріктірілген шолғыш тек Windows үшін қол жетімді Trident орнына WebKit қозғалтқышын қолдана бастады, бұл өнімділік пен жұмыс қауіпсіздігін едәуір арттырды, сонымен қатар басқа платформаларға порттауға мүмкіндік берді. Төртінші нұсқаға арналған мұқаба пішімі де өзгеріске ұшырады, бұл үшінші нұсқадағы мұқабаларды жұмыс істемеді. 2010 жылдың 28 сәуірінде Valve тұрақты нұсқасын шығарды. Сондай-ақ, барлық пайдаланушылар үшін Steam қауымдастығының дизайны мен Steam негізгі веб-парағы жаңартылды. Шығарылым нұсқасында «Кітапхана» мәзірінактам көрініске айналдыру мүмкіндігі қалпына келтірілді, ескі төмен форматты белгішелер көлемді стильдегі жаңа түрлі-түсті белгішелермен ауыстырылды. Бұл жаңарту Steam 2003 жылы іске қосылғаннан бергі ең үлкен жаңарту болды.

Steam-дің бұл нұсқасы қоғамдастықтың әртүрлі пікірлерін тудырды. Бір жағынан, интерфейс интуитивті, логикалық, заманауи және түрлі-түсті болды. Екінші жағынан, көптеген кемшіліктер, кемшіліктер болды, сонымен қатар әлсіз машиналарда өнімділік проблемалары болды. Бұл кейінгі жаңартуларда түзетілді.

2010 жылдың наурыз айында Valve ресми сайттарында Steam және барлық Source ойындарын Mac OS X жүйесіне көшіру туралы ақпарат пайда болды. 2010 жылдың 12 мамырында Steam-дің Mac-тағы соңғы нұсқасы шықты. Mac OS X-де біраз уақыт өнімділік мәселелері болды, бірақ 18 тамызда Valve өнімділікті жақсартатын жаңартулар қол жетімді болғанын хабарлады.

10 қыркүйек жарияланды және іске қосылды бета-тест Steam әмиян, оның көмегімен пайдаланушылар кейінірек пайдалану үшін оған белгілі бір ақша аудара алады. Ол Steam-да 30 қыркүйекте Team Fortress 2 ойынының жаңартылуымен бірге пайда болды.

2011 жылдың 3 наурызында Valve Steam Guard бета-тест қызметін жариялады және іске қосты, ол пайдаланушы тіркелгілерінің қосымша қауіпсіздігін қамтамасыз етуі керек еді. Бұл қызметті қосқан кезде Steam есептік жазбасына кіру тек ағымдағы компьютерден мүмкін болды; жазбаға басқа компьютерден кіру үшін электрондық поштаға жіберілген қосымша кодты енгізу қажет болды. Steam Guard-ты CeBit 2011 көрмесінде Гейб Ньюелл де көрсетті, ол сол жерде өзінің есептік жазбасының құпия сөзін жариялады және оны ешкім ұрлай алмайтынын мәлімдеді. Қызмет 16 наурызда көпшілікке қол жетімді болды.

2012 жылдың 26 қаңтарында Steam клиентінің iOS және Android операциялық жүйелеріне арналған бета нұсқасы жарияланды. IOS және Android құрылғыларының пайдаланушылары онымен достарымен сөйлесе алады, қауымдастықтарға кіре алады, скриншоттарды көре алады, жаңалықтарды оқи алады және онлайн-дүкеннің өзінде не болып жатқанын бақылай алады.

2012 жылдың сәуір айында «Phoronix» интернет-ресурсында Linux үшін Steam және source платформасының шығарылымын дайындау туралы ақпарат жарияланды. 22 желтоқсанда steam ресми сайтында бағдарламаның ашық бета нұсқасы пайда болды, ал 2013 жылдың ақпанында алғашқы тұрақты нұсқасы жарық көрді.

2012 жылдың 2 қазанында «Бағдарлама» (Software) бөлімі пайда болды.

2013 жылдың 23 қыркүйегінде Linux негізінде жасалған және үлкен теледидар экранында Steam кітапханасынан ойындарды іске қосуға бағытталған SteamOS операциялық жүйесі жарияланды.

2015 жылдың 2 маусымында steam пайдаланушының компьютері ойынның жүйелік талаптарын қанағаттандырмаса немесе ойыншыға ұнамаса, сатып алынған ойындарды қайтару жүйесін (және DLC-нің көп бөлігін) іске қосты.

2015 жылы Steam арқылы Windows операциялық жүйесіне арналған 10 мыңға жуық ойын, macOS үшін 2300-ден астам ойын және Linux үшін 1500-ден астам ойын таратылды. Белсенді Steam есептік жазбаларының саны 125 миллионнан асады.

2018 жылдың 22 тамызында Valve Linux үшін Steam клиентіне енгізілген және Windows үшін жасалған ойындарды іске қосуға мүмкіндік беретін Proton бета нұсқасын шығарды. Proton өзі Valve-дің қосымша әзірлемелері бар Wine модификациясы болып табылады, оның ішінде Direct3D 10/11-ді Vulkan-ға ағынмен жіберуге арналған DXVK үйлесімділік қабаты, сондай-ақ Steam қолдайтын контроллерлермен жұмыс істеуге арналған бағдарламалық жасақтама.

2019 жылдың қараша айында Steam-ге Steam Remote Play Together мүмкіндігі қосылды. Ол бір-бірінен алшақ орналасқан пайдаланушыларға жергілікті көп ойыншы ойындарын ойнауға мүмкіндік берді.

2024 жылдың қыркүйегінде Valve ескі отбасылық қол жетімділік құралдарын алмастыратын Steam Families мүмкіндігін іске қосты. Бұл сізге ойындардың ортақ кітапханасы бар топтар құруға мүмкіндік береді, әр қатысушы өзінің жетістіктері мен жетістіктерін сақтайды. Жаңартылған ата-ана бақылауы ересектерге балалардың ойын уақытын шектеуге, чаттар мен дүкенге кіруді жабуға және олардың ойын сатып алу сұрауларын мақұлдауға немесе қабылдамауға мүмкіндік береді.

2025 жылдың 2 наурызында платформада рекордқа қол жеткізілді-бір уақытта 40 миллионнан астам ойыншы.

## Мүмкіндіктері

### Сандық тарату платформасы

* Steam выступает в роли технического средства защиты авторских прав (DRM) (причём даже если используется коробочная версия игры, нет необходимости всё время вставлять в привод диск с игрой).
* Steam авторлық құқықты қорғаудың техникалық құралы (DRM) ретінде әрекет етеді (ойынның қорап нұсқасы қолданылса да, дискіге ойын дискісін үнемі енгізудің қажеті жоқ).
* Сыйлық ретінде басқа адамға ойын сатып алу немесе жинақта қайта сатып алынған «қосымша» ойынды біреуге беру мүмкіндігі. Мысалы, ''Half-Life 2'' және/немесе *[[Half-Life 2: Episode One]]* иелері ''The'' ''Orange Box'' жинағын сатып алса, бұл ойындарды басқа адамдарға бере алады. Ол үшін алушының e-mail-ін көрсету немесе оның есептік жазбасын тиісті диалог тізімінен таңдау жеткілікті (алушының есептік жазбасы достар тізіміне қосылуы керек — *Steam Friends*). Сыйлықтар несие картасының болмауына байланысты ойынды тікелей сатып ала алмайтын пайдаланушылар арасында үшінші тұлғалар арқылы Steam ойындарын сатып алудың ең кең таралған түрі болды. Делдалға ақша аударғаннан кейін ол ойынды несие картасы арқылы сыйлық ретінде сатып алады және сатып алушыға электрондық пошта немесе Steam арқылы жібереді. Несие картасынан ойындарды заңды түрде сатып алатын сатушылардың бағасы Steam ойындарының бағасынан біршама жоғары болады. Кардинг сатушыларында бағалар бірнеше есе төмен болуы мүмкін (әдетте бір ойынға 5—10 $), бірақ бұл несие картасының иесі ақшаны алып тастауды анықтап, төлемнен бас тартқан жағдайда сыйлықты қайтарып алу және Steam есептік жазбасын бұғаттау қаупін тудырады.
* Аймақтық бағаларды ұсыну — әр түрлі аймақтарда баға стандартты бағадан өзгеше болуы мүмкін немесе бір ойынның әр түрлі атаулары үшін әр түрлі болуы мүмкін.
* Steam аймақтық қорғауды жүзеге асырды, өйткені әр түрлі аймақтарда steam ойындарының қораптағы басылымдары әр түрлі шығындарға ие. Басқаша айтқанда, Ресейде сатып алынған ойындар (қорап түрінде) ТМД-дан тыс жерде жұмыс істемейді (мұндай қорғаныс 2006 жылы *[[Half-Life 2: Episode One]]* шығарылымына дейін жүзеге асырылды). Сонымен қатар, бұл тәсіл баспагерлерге кез-келген ресми дауысты қол жетімді етуге мүмкіндік береді, өйткені баспагерлер ойындарды қайта экспорттаудан қорықпауы мүмкін.
* Ойын кілттерін белсендіру. CD кілті — бұл Steam қызметінде ойынды белсендіруге арналған кодтың бір түрі, ол 13 таңбадан тұрады (*[[Half-Life]]* *ескі* *Retail-нұсқасы*), 18 таңба (Prey), 25 таңба (*[[SiN Episodes: Emergence]]*) және 26 таңба (''The Witcher 2: Assassins'' ''of Kings''). өз кезегінде олар латын әріптері мен сандарынан тұрады. Әдетте, CD кілті дискінің астындағы жапсырмада немесе дискінің өзінде (бөлшек нұсқасы), буклеттің артқы жағында (DVD нұсқасы) немесе жеке парақта (коллекциялық басылым) басылады. Сондай-ақ, кілт ойынды сатып алуды растайды, оны Product Activation терезесіне енгізген кезде ойын бірден Steam есептік жазбаңызға қосылады. Valve Corporation өнімдерінен басқа, үшінші тарап ойындарын кілттермен қосуға болады. Сондай-ақ, кейбір жағдайларда бұл кілттерді ойын әзірлеушілерінің сайттарында пайдалануға болады. Мысалы, Steam-да The Sims 3 ойынын немесе оған кез-келген қосымшаны сатып алғанда, кілт беріледі (ойынның өзі үшін бөлек және әр қондырма үшін бөлек), оны ойынның ресми сайтында SimPoints алу үшін қосуға болады — бұл ойынға қосымша заттар сатылатын электрондық дүкеннің валютасы.
* Қайтару тек 14 күн ішінде мүмкін болады және егер пайдаланушы ойында екі сағаттан аспаса.
* Ағынды жүктеу — Steam мазмұнды ағынмен жүктеуді қолдайды. Бұл мазмұнды жүктеу басымдықтарын бөлуге мүмкіндік береді. Осылайша, алдымен ойынның іске қосу үшін қажет бөлігі жүктеледі. Қалған файлдар (дұрыс тәртіпте) фондық режимде. Қажетті файлдар әлі жүктелмеген болса, ойын деңгейін жүктеу кідіртіледі. Ағындық мазмұн әзірлеушінің қосымша күш-жігерін қажет етеді, сондықтан оны көп ойындар белсенді пайдаланбайды.
* Big Picture режимі — 2012 жылдың 10 қыркүйегінде бета-тестке кіріп, 3 желтоқсанда ресми түрде шықты. Big Picture — бұл үлкен теледидар экрандары мен геймпадты басқару үшін оңтайландырылған Steam жұмыс режимі. Бір түймені басу арқылы Steam пернетақта мен тінтуірсіз теледидарда оқуға және пайдалануға ыңғайлы болу үшін оңтайландырылған толық экран режиміне ауысады, бірақ оларға да қолдау көрсетіледі. Браузер мен Қауымдастықтың арнайы әзірленген нұсқалары достарыңызбен сөйлесуге және интернетті пернетақтасыз шарлауға мүмкіндік береді. 2022 жылдың қазан айында жаңартылған Big Picture режимі бета-тестілеу режимінде енгізілді.

### Қосымша мүмкіндіктері

* Steam Cloud — бұл мүмкіндік Valve серверлерінде ойын деректерін (мысалы, жеке конфигурациялар, пернетақта мен тінтуір параметрлері, көп ойыншы лого спрейлері, сақтау файлдары) сақтауға мүмкіндік береді.
* Сондай-ақ, Steam интернет-клуб иелеріне Steam ойындарының едәуір бөлігін пайдалануға мүмкіндік беретін CyberCafe жүйесін пайдалану туралы келісімшарт жасауға мүмкіндік береді ай сайынғы абоненттік төлем үшін.
* Желілік ойын — Интернет арқылы ойындарға жауапты Steam бөлігінің міндеттеріне серверлер тізімін алу, олардың үйлесімділігін қамтамасыз ету үшін клиент пен сервер нұсқаларын тексеру, сондай-ақ серверге Steam тіркеулік жазбасы туралы мәліметтер беру және Valve Anti-Cheat қызметі адал емес ойында ұстаған аккаунттарды бұғаттау, барлық желілік Steam ойындарына қол жеткізу, VAC технологиясын қолдайды. Сондай-ақ, Steam Steam серверлеріне Steam есептік жазбасы жоқ (ойындардың No-Steam нұсқасы) немесе есептік жазбасында сатып алынған ойын жоқ пайдаланушыларға кіруге тыйым салады, бұл DRM қорғанысының тағы бір компоненті. Бұл компонент Steam-дің бұзылған нұсқаларын айналып өте алмайды, өйткені ол Valve аутентификация серверлерін бұзуды немесе айналып өтуді қажет етеді.
* Matchmaking — функция ''Left 4 Dead'' шығарылымымен бірге енгізілді. Бұл жаңалық өндірушілерге көп ойыншы ойындары үшін Steam серверлерін пайдалануға мүмкіндік берді. Мұндай ойындарды пайдаланушылар үшін серверлер тізімінен қол жетімді сеанстарды іздеу немесе ойын фойесінде өзіңізді құру мүмкіндігі пайда болды. Matchmaking екі компоненттен тұрады — Steam ұсынатын және серверлер туралы барлық ақпаратты сақтайтын сервер (саны, жүктелуі, ip мекенжайлары, карта атаулары және т.б.) және ойын сеанстарын таңдау үшін интерфейс ретінде ойынға енгізілген клиент.
* Steam құрал-сайманы — функция алғаш рет Steam-да *[[Team Fortress 2]]*-нің сыныптық жаңартулары кезінде пайда болды, онда белгілі бір жетістіктерді орындау үшін немесе қарсыластарды өлтіру процесінде ойыншыға Steam идентификаторымен байланысты арнайы рюкзакқа жиналатын жетілдірілген қару берілді. Кейінірек Team Fortress 2-де қару-жарақтан басқа кейіпкерлердің киімдері сияқты ойын механикасына әсер етпейтін заттар пайда болды. 2010 жылы түгендеу жүйесі айтарлықтай қайта жасалды-түгендеуді қарау осы мүмкіндікті пайдаланатын әрбір ойын үшін Steam қауымдастығының веб-сайты арқылы қол жетімді болды, сонымен қатар ойыншылар арасында заттарды сату және бөлісу және оларды Steam-мен байланысты ойын дүкені арқылы сатып алу мүмкіндігі пайда болды. Алайда, кейбір заттарды, мысалы, арнайы қаруды айырбастауға болмайды. 2011 жылы түгендеу қайта өңделді және ойын элементтерін тікелей Steam веб-сайты арқылы қарау және бөлісу мүмкіндігі пайда болды. Сонымен қатар, сыйлықтар, қонақтарға шақырулар және жеңілдік купондары Steam санатына жататын тауарлық-материалдық құндылықтар ретінде де байланысты болды және оларды бөлісу мүмкіндігі де пайда болды. Сондай-ақ, Steam санатына арнайы акцияларға сәйкес келетін және жүлделерді ұтып алуға немесе оларды арзан ойынға айырбастауға мүмкіндік беретін арнайы заттар (мысалы, көмір) кіреді. Әдепкі бойынша, Steam санатындағы элементтер тек тіркелгі иесіне көрінеді, ал ойындардағы элементтер профильдің құпиялылығына байланысты басқа ойыншыларға көрінуі мүмкін.
* Steam шеберханасы — Steam пайдаланушыларына бейне ойындарға өздерінің әртүрлі модификацияларын орналастыруға мүмкіндік беретін ойын ішіндегі мазмұнды хостинг қызметі. Олардың ішінде: ойын орындары, геймплей модификациялары, сандық атрибуттар және басқалар.
* Steam сауда алаңшасы — 2012 жылдың 14 желтоқсанында бета-тест бұл пайдаланушыларға ойын ішіндегі заттарды сатуға мүмкіндік береді. Сатушының өзі әр заттың бағасын 300 долларға дейін қоя алады. Қызмет бастапқыда бета-тестілеу режимінде іске қосылды және тек *Team Fortress 2*-ден элементтердің шектеулі жиынтығын сатуға мүмкіндік берді, ал жаңа жылға жақын басқа ойындар үшін де қол жетімді болды. Барлық операциялар Steam Wallet арқылы жүзеге асырылады. Әрбір мәміле сатып алушының өзі төлейтін пайызды алады. Valve және *Team Fortress 2* жағдайында салық 10% құрайды.
* Жетістіктер жүйесі — кейбір ойындарда жетістіктер бар — міндетті емес ойын тапсырмалары, олардың әрқайсысын орындау кезінде ойында ақпарат сақталады. Сонымен қатар, егер Steam онлайн режимінде іске қосылса, жетістік Steam есептік жазбасында сақталады, бұл ойынды қайта орнату кезінде бұрын алынған жетістіктерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Бұл жүйені қолданатын алғашқы ойындар *[[The Orange Box]]* ойындары болды. Осы жиынтықтағы барлық ойындар, *[[Half-Life|Half-Life 2]]* және ''Half-Life 2: Episode'' ''One''-нан басқа (осы ойындардың PC нұсқалары үшін жетістіктер тек 2010 жылдың 26 мамырында пайда болды), ойыншыларға Steam статистикасындағы ақпараттан басқа ешнәрсе әкелмейтін ерікті жетістіктер жиынтығын ұсынды. Алайда, біраз уақыттан кейін жетістіктердің орындалуы *[[Team Fortress 2]]* желілік командалық шутердің геймплейінде көрінді, Ол үшін қазіргі уақытта әр ойын класының қару-жарағын кеңейтетін кең жаңартулар шығарылды. Әрбір осындай жаңартумен бірге әзірлеушілер жетістіктер тізімін жетілдірілген сынып үшін арнайы жиынтықпен толықтырады. Жетістіктерді орындау жаңа қаруды ашуы мүмкін, сонымен қатар тапсырмалар ойын тактикасын өзгертуге мәжбүр етуі мүмкін. Қазіргі уақытта *Team Fortress 2* және *[[Portal 2]]* — бұл жетістік мүмкіндіктерін толық пайдаланатын жалғыз ойын. Valve-дің тағы бір желілік атқышы, *[[Day of Defeat: Source]]*, жаңартылған ойын қозғалтқышына ауысқаннан кейін, көптеген жетістіктерге қол жеткізді, бірақ олардың орындалуы геймплейге әсер етпейді. Кейінірек жүйе Steamworks әзірлеушілер жинағына қосылды, бұл кез келген Steam ойындарына жетістіктер қосуға мүмкіндік берді.

### Әлеуметтік функциялар

* Steam Community — 2007 жылдың 12 қыркүйегінде қызмет пайдаланушылары арасындағы байланысты жеңілдетуге арналған Steam (ресми түрде Steam Community деп аталады) жаңартуы шығарылды. Steam Community Steam жүйесінде жеке уеб-беттерді құруға, топтар құруға және оларға қосылуға мүмкіндік береді. Әр топта чат бар, онда мүшелер саны топ бетінде көрсетіледі. Әр қатысушының мәртебесі оның парағында көрсетіледі: *Желіде, Желіден ажыратылған, Кетіп қалған, Бос емес, Ойында* (ойын атауын көрсете отырып) және *Ұйықтау* (пернетақта мен тінтуірдің екі сағаттық әрекетсіздігінен кейін автоматты түрде орнатылатын тәуелсіз таңдау үшін қол жетімді емес мәртебе). Сондай-ақ, жеке парақта соңғы екі аптадағы ойын уақытының статистикасы әр ойын үшін бөлек көрсетіледі. No-Steam ойынына жұмсалған уақыт статистикада көрсетілмейді. Steam-дегі Чат Steam Community-дің шығуына қарай айтарлықтай қайта жасалды. Дауыстық байланыс мүмкіндігі қосылды және қатысушылардың ықтимал саны бірнеше ондағанға дейін өсті (бұрын тек бір-бірден сөйлесу мүмкін болатын). Steam чатының негізгі жаңартуы — оны Steam-да сатылмаса да, кез-келген ойында пайдалану мүмкіндігі: Егер steam мәзірінде сәйкес опция рұқсат етілсе, белгілі бір пернелер тіркесімі (әдепкі бойынша Shift+TAB) Steam Overlay мөлдір мәзірін ашады — Steam Community интерфейсі ойын кескінінің үстінде.

## Аккаунт операциялары
Пайдаланушы шексіз тіркеулік жазбалар жасай алады.

### Белсендіру
Steam қызметінің DRM функционалдығы қарақшылықпен күресуге көмектесті, бірақ ол есептелгендей емес. Steam ұсынатын артықшылықтар (жаңартулар мен ресми ойын серверлеріне қол жеткізу) лицензияланған нұсқалардың пайдасына айтарлықтай дәлелдер келтірді; сонымен қатар, Steam дәстүрлі түрде қолданылатын қарақшылыққа қарсы құралдардан (көшіруден қорғау) жақсырақ болғаны сонша, қорап нұсқасын ойнау үшін дискіенгізгіде ойын дискісінің болуын талап ететін SecuROM көшірмеден қорғау құралдары *[[Half-Life 2]]*, ақырында Steam-дан жойылды.

Гэйб Ньюэллдің өзі қарақшылардың әрекеттеріне мән бермейтінін айтты, өйткені Steam компанияның ойындарын сенімді қорғайды деп санайды.

### Ойын сатып алу
Ойын қораптарын, дискілерді және CD кілттерін сатып алудың орнына, Steam пайдаланушысы Steam клиентін пайдалануға болатын кез келген жерден Steam серверлерінен сатып алынған ойындарды жүктеп алу мүмкіндігіне ие болады. Ойындарды жеке-жеке сатып алуға болады (кейбір ерекшеліктермен) және бірнеше ойындардың «пакеттерінің» бөлігі ретінде (егер бар болса), әдетте ойындардың жалпы құнынан арзанырақ, кейде тіпті бірнеше рет (кез-келген комбинациядағы пакеттен ойындардың бір бөлігін ғана жүктеуге болады).

Барлық сатып алулар Steam клиентінің жұмыс үстелінен немесе дүкеннің уеб-сайтынан кез-келген шолғыш арқылы жасалады және деректер шифрланған байланыс арқылы беріледі. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін төлем туралы ақпарат сақталмайды, сондықтан оны әр уақытта қайта енгізу қажет (алайда, егер сіз PayPal есептік жазбасын байланыстырсаңыз, онда деректерді қайтадан енгізудің қажеті жоқ, тек PayPal құпия сөзі). Сатып алу виртуалды себет арқылы жүзеге асырылады. Steam-де әмиян бар, оған пайдаланушылар ақша аударып, оны сақтай алады. Сатып алу ақысын осы әмиян арқылы немесе ақша аудару арқылы төлеуге болады. Әмиянды төлеу мен толтырудың келесі әдістеріне қолдау көрсетіледі

Еуропада танымал Maestro дебеттік карталарына тікелей қолдау көрсетілмейді, бірақ оларды PayPal арқылы төлеу кезінде пайдалануға болады. Ұзақ уақыт бойы төлем әдістері тек несиелік карталармен және несиелік карталарға байланысты шоттарды пайдаланатын банктік төлем жүйелерімен шектелді. Бұл негізінен несие карталарын алу үшін қатаң критерийлер (мысалы, жас) белгіленген және банктік емес интернет-төлем жүйелері (мысалы, WebMoney) дамыған елдерде Steam сынына себеп болды. РФ мен ТМД үшін жағдай 2010 жылдың 2 қарашасында өзгерді, сол кезде осы елдер үшін Steam WebMoney арқылы ойындарға ақы төлеуге рұқсат берді.

### Аккаунтаны бұғаттау
Valve өз тарапынан банктік карталармен алаяқтық әрекеттер, бұзылған картадан сатып алынған сыйлықты беру арқылы ақшаны «жылыстату», қарақшылық және ойындарды бұзу, басқа біреудің шоттарын ұрлау немесе сату сияқты қылмыстық ниеттер анықталған кезде пайдаланушының аккаунтын бұғаттау құқығын өзіне қалдырады (бұл ретте есептік жазбаны бірнеше құрылғыларда пайдалану мүмкіндігі бар және ойынды Family Sharing арқылы жалға беру), фишинг және пайдаланушыларды әдейі алдау.

Сондай-ақ, кейде есептік жазба уақытша бұғатталуы мүмкін, егер, мысалы, шот ұрланған болса және Valve оны нақты иесі анықталғанға дейін бұғаттаса.

Аккаунт бұғаттағаннан кейін пайдаланушы steam-мен байланыстырылған барлық бұрын сатып алынған ойындарды, соның ішінде қорап нұсқаларын жүктеу және ойнау мүмкіндігінен айырылады. Аккаунт бұғатталған жағдайда ақша қайтарылмайды.

## Ықпалы
Steam-дің пайда болуы инди ойындарының дамуына қатты әсер етті, оны жасаушылар көбінесе баспагер таба алмады. Дискілерде стандартты емес ойындарды баспагерлердің көзқарасы бойынша тарату қауіпті қадам болып табылады, өйткені сатып алушылар ойынға қалай қарайтыны алдын-ала белгісіз. Дискілерді, құжаттамаларды және қораптарды басып шығару шығындарынан, сондай-ақ сауда желілері арқылы сату шығындарынан бас тартуға мүмкіндік беретін сандық тарату әдісі қаржылық тәуекелі төмен ойындарды шығаруға мүмкіндік береді.

Valve Steam арқылы *[[Darwinia (ойын)|Darwinia]]* және *[[Red Orchestra: Ostfront 41–45|Red Orchestra]]* ойындарын тарата бастағаннан кейін, олардың әзірлеушілері бөлшек баспагерлерден бірден бірнеше ұсыныстар алды, өйткені бұл ойындар өздерінің сұранысын көрсетті.

Сондай-ақ, Steam-дің таралуы жалпы сандық таратуға әсер етті. *[[Half-Life 2]]* шыққаннан кейін (міндетті түрде Steam орнатуды қажет етеді) бұл қызмет көптеген ойыншылардың назарын аударды. Steam осы саладағы алғашқы сәтті жоба болды (*Half-Life 2* көшірмелерінің шамамен 25% Steam арқылы сатылды). Көп ұзамай Sega, EA Games және 3D Realms сияқты бірнеше ірі компаниялар өздерінің ұқсас қызметтерін құруды талап етті. Stream Theory және Virgin Games сияқты кішігірім компаниялар да өз жобаларын жариялады.

Алайда, олардың кейбіреулері өз жобаларын аяқтаған жоқ. Sega өз ойындарын Steam-да сата бастады, ал Triton қызметі 3D Realms ойындарын тарататын game xStream-ге жабылды (3D Realms ойындары да Steam-ге көшті). Electronic Arts сонымен қатар өзінің Origin нарығына қарамастан Steam арқылы кейбір ойындарын таратады (сандық таратудан басқа, бұл қызмет физикалық медиада ойындарды онлайн сатуға арналған).

2008 жылдың қараша айының соңында Брэд Уорделл (), Impulse сандық тарату қызметіне иелік ететін Stardock компаниясының басшысы, оның пікірінше, «MS үшін ойын мазмұнын цифрлық дистрибуциялау нарығындағы сөзсіз көшбасшы Steam — оның нарықтың шамамен 70%-ы бар. Біздің Impulse қызметі шамамен 10% екінші орында. Қалғандарының барлығы қалған 20% бөліседі». Ол сондай-ақ 2009 жылы баспагерлер осындай қызметтер арқылы ойындарды сатудан түскен жалпы кірістің шамамен 25% алатындығын қосты.

2022 жылдың шілдесінде қытайлық пайдаланушылар Steam-ді цензураны айналып өту және порно мазмұнға қол жеткізу үшін белсенді қолданатыны туралы хабарламалар пайда болды, бұл ҚХР-дағы қызметті бұғаттаудың себептерінің бірі болуы мүмкін.

## Тағы қараңыз
* Steam сауда карталары
* World Opponent Network

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* store.steampowered.com — Steam ресми сайты


Санат:Тегін бағдарламалық жасақтама
Санат:Көшіруден қорғау
Санат:C++ жазылған бағдарламалық жасақтама
Санат:Жедел хабар алмасу бағдарламалары
Санат:Меншікті кросс-платформалық бағдарламалық жасақтама
Санат:Меншікті бағдарламалық жасақтама
Санат:Әлеуметтік медиа қызметтері