Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов

**Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов ** (13 мамыр 1963 жыл, Ақжайық ауданы, қазіргі Батыс Қазақстан облысы) — қазақстандық мемлекет қайраткері, 2024 жылғы мамырдан бастап Қазақстан премьер-министрінің кеңесшісі.

Бұдан бұрын Тоғжанов Ақтөбе облысының әкімі (2022–2023), Қазақстан премьер-министрінің орынбасары (2020–2022), Маңғыстау облысының әкімі (2017–2019), Қазақстан Кәсіподақтар Федерациясының төрағасы (2019–2020) болған.

«Ескі Қазақстан» өкілдерінің бірі делінетін Ералы Тоғжанов — елдегі ең даулы шенеуніктердің бірі. Ол әсіресе 2022 жылы жалақысын айтудан бас тартқаны, 2023 жылы Асхат Ниязовқа берген даулы сұхбаты, мемлекеттік қызметте жұмыс істегенде қызметкерлеріне балағат айтқан інісі үшін белгілі.

## Өмірбаяны
Ералы Тоғжанов 1963 жылғы 13 мамырда Орал облысының Ақжайық ауданындағы Шағатай ауылында туған. Жетіру тайпасы Табын руынан шыққан.

Қарағанды мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1988), құқықтанушы, заң ғылымдарының кандидаты (1995).

Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Сібір қазақтары облысын басқару және Ресейдің Шығыс саясатындағы оның орны (1822–1868)».

* 1980 жылдан Орал облысы Ақжайық ауданы Октябрь (орысшадан *Қазан*) орман шаруашылығының жұмысшысы.
* 1981 жылдан Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
* 1983 жылдан Қарағанды мемлекеттік университетінің студенті, 1988 жылдан мемлекет пен құқықтың теориясы және тарихы кафедрасының оқытушысы.
* 1991 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының Мемлекет және құқық институтының аспиранты, ғылыми қызметкері.
* 1996 жылдан Қазақ мемлекеттік заң университеті мемлекеттік қызмет жене халықаралық құқық факультетінің деканы.
* 1999 жылдан «Қазақ мемлекеттік заң академиясы» РКҚК Құқық және мемлекеттік қызмет институтының директоры (Астана).
* 2001 жылдан Қарағанды облысы әкімінің орынбасары.
* 2006 жылдан Әділет министрлігінің дін жөніндегі комитетінің терағасы.
* 2008 жылдан Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының орынбасары, Президент Әкімшілігінің Қазақстан Халқы ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі.
* 2017 жылдан Маңғыстау облысының әкімі.
* 2019 жылдан Қазақстан Кәсіподақтарының Федерациясының төрағасы.
* 2020 жылдың 11 ақпанынан Қазақстан премьер-министрінің орынбасары.
* 2022 жылдың 31 тамызынан бері Ақтөбе облысының әкімі. 2023 жылғы 5 қыркүйекте қызметін тоқтатты.
* 2024 жылғы 16 мамырдан Қазақстан премьер-министрінің кеңесшісі.

## Сын
### Асхат Ниязовпен сұхбаты
2023 жылғы 23 шілдеде жарыққа шыққан Ақтөбе облысының әкімі Тоғжановтың «Обожаю» бағдарламасының негіздеушісі мен журналис Асхат Ниязовқа берген сұхбатында Ниязовтың кей сұрақтарына жауап берудің орнына журналистің қазақша сөйлегенін талап етті, тақырыпты тіл мәселесіне ауыстыра берді. Осы қылығы үшін әкім әлеуметтік желілерде сынға алынды.

## Өз өмірі
Ералы Тоғжановтың саясатпен айналысатын інісі Марат Тоғжанов бар. 2022 жылғы қарашада Бәйтерек ауданының әкімі болған ол қызметкерлерімен дөрекі сөйлеген; диктофонға түскен 1 сағат, 20 минуттық бейнеде ол 140-тан астам рет балағат сөз айтты.

Ералы Тоғжанов үйленген. Жұбайы — Тоғжанова Гүлнар Сапарғалиқызы (1968 жылы туған). Қыздары — Аяжан (1989 жылы туған), Айғаным (1991 жылы туған), Бақыттыгүл (1994 жылы туған) және Минура (2008 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:Қазақстан ғалымдары
Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Маңғыстау облысының әкімдері
Санат:Ақтөбе облысының әкімдері