Арыстанбек Мұхамедиұлы

**Арыстанбек Мұхамедиұлы** — белгілі мемлекет және саясат қайраткері, тарих ғылымдарының кандидаты (2003), өнертану докторы (2011), профессор, композитор. Мәдениет және өнер саласында халықаралық «World master in Аrts and Сulture» (Корея), «Жыл менеджері» (Ресей), «Человек года - 2016» (Ресей), «Прогресс» медалі - 2018 (Әзірбайжан) жоғары атақтарына ие.

## Өмірбаяны
Арыстанбек Мұхамедиұлы 1963 жылы 11 ақпанда  Алматы облысында дүниеге келген.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын (1986), Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Ұлттық Жоғары Мемлекеттік Басқару мектебін (1997), Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін (аспирантура, 2001) бітірген.
Еңбек жолын қарапайым филармония әртісінен бастап ірі мемлекеттік лауазымдарды иеленіп келеді. Атап айтқанда:
* 1984-1991 жылдар - Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының әртісі (Алматы).
* 1991-1993 жылдар - Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің бас маманы, (Алматы).
* 1993-1994 жылдар - Қазақстан Республикасы Мәдениет министрінің көмекшісі (Алматы). 
* 1994-1996 жылдар - «Гүлдер» мемлекеттік ансамблінің директоры (Алматы).
* 1996-1997 жылдар - Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Ұлттық Жоғары Мемлекеттік Басқару Мектебінің тыңдаушысы.
* 1997-2001 жылдар - Қазақстан Республикасы Республикалық гвардиясы Президенттік оркестрінің басшысы – әскери бөлім командирі (Астана).
* 2001-2005 жылдар - Республикалық және халықаралық мәдени бағдарламалар дирекциясының бас директоры (Астана).
* 2005-2006 жылдар - «Қазақ әуендері» акционерлік қоғамының президенті (Астана).
* 2006-2007 жылдар - Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат вице-министрі (Астана).
* 2007-2008 жылдар - Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің бас инспекторы (Астана).
* 2008 жылғы ақпан – 2008 жылғы сәуір - Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің сектор меңгерушісі (Астана).
* 2008-2014 жылдар – Т.К. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры (Алматы).
* 2014 жылғы ақпан - 2014 жылғы тамыз – Қазақстан Республикасы Мәдениет министрі (Астана).
* 2014-2019 жылдар – Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрі (Астана).
* 2019 жылдың шілде айынан бастап - Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің директоры (Нұр-Сұлтан).

## Басқа да қызметтері
* 2017 жылдан - Қазақстан Президенті жанындағы «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру ұлттық комиссиясының мүшесі.
* 2018 жылдан – «Kazakh Tourism» ұлттық компаниясы директорлар кеңесінің мүшесі.

## Жобалары
* 1997 жыл - Қазақстан Республикасы Республикалық гвардиясы Президенттік оркестрін ұйымдастырушы.
* 1998-2001 жылдар – Қазақстанның хаттамалық, дипломатиялық, мемлекеттік және т.б. салтанатты іс-шараларын ұйымдастырушы.
* 2002 жыл:
«ЮНЕСКО қамқорлығындағы Ұлы Жібек жолы» Халықаралық фестивалінің сценарист-режиссері (Франция, Пaриж);

Мемлекеттік Эрмитаждағы «Золотой воин. Сокровища сакских курганов» халықаралық көрмесін ұйымдастырушы (Ресей, Санкт-Петербург).
* 2005 жыл:
«Қазақстанның АҚШ-тағы мәдениет күндерін» ұйымдастырушы (АҚШ, Вашингтон, Сан Диего, Нью-Йорк,  Хьюстон);

«ШОС» Халықаралық фестивалінің сценарист-режиссері (Қазақстан, Астана);

«Мәдени алуантүрлілік және Орталық Азиядағы диалог» мәдени шарасын ұйымдастырушы (Франция, Париж, ЮНЕСКО штаб-пәтері).
* 2009 жыл:
Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер Академиясында алғаш рет «Өнер» мамандықтары бойынша «Диссертациялық кеңес» құрды;

Қазақстанда алғаш рет Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер Академиясында            7 «Өнер мамандығы» бойынша Докторантура (PhD) ашты;

Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер Академиясының жас ғалымдарына Нью-Йорк киноакадемиясы, Колумбия университеті, Флоренция және т.б. университтерге ғылыми тағылымдамалар ұйымдастырды. 
* 2010 жыл - «Театр наций» қоғамдық эксперименталды театрдың шығармашылық жетекшісі.
* 2011 жыл:
Моңғолиядағы «Түркі қағанаты ескерткіштерін зерттеу» ғылыми экспедициясын ұйымдастырушы;

«Бастау» Халықаралық студенттер кинофестивалінің негізін қалаушы және ұйымдастырушы.
*  2012-2013 жылдар - Алғашқы «Жетекші киномектептер Ассоциациясын» құрды (құрамына Нью-Йорк киноакадемиясы, С. Герасимов ат. ЖМКИ, Мимар Синан өнер университеті және т.б. әлемдік жетекші 16 білім беру орталығы енді).
*  2015 жыл:
«Қазақ елі» тарихи-драмалық 10 сериялы телесериалы идеясының авторы; «Қазақ хандығына 550 жыл» деректі фильмі, «Қазақ елі» көпсериялы анимациялық фильмдерінің, «Алмас қылыш», «Алтын тақ» көркем фильмерінің көркемдік жетекшісі;

«Қазақ хандығына 550 жыл» театрланған Гала-спектакль сценариінің авторы және режиссері.
*  2016 жыл:
Рио-де-Жанейро қаласындағы «XXXI Жазғы Олимпиада ойындарында» Қазақстан спортшылары делегациясын басқарды (18 медаль);
Орта Азия елдерінің «Қазақстан - Еуразия жүрегі» Халықаралық театр фестивалін, «Шекарасыз ән» Халықаралық фестивалін, «Елім менің», «Тәуелсіздік толғауы», «Текті сөздің төресі – терме», «Тіл - парасат»  конкурстарын ұйымдастырушы.
* 2017 жыл:
«Этноауыл» ұлттық мәдени кешенін құру идеясының авторы;

«Опералия Пласидо Доминго» вокалистердің XXV Халықаралық конкурсын ұйымдастырушы;

Қазақстанда өткен Көкпардан Тұңғыш Әлем чемпионатының бірлескен авторы;

Ла Скала театрының гастрольдерін ұйымдастырушы: танымал дирижер З. Метаның қатысуымен Дж. Вердидің «Фальстаф» операсы, Людвиг ван Бетховеннің «№9 симфониясы»;

Густав Малердің «№8 симфониясы» премьерасын ұйымдастырушы;

«Император Цинь Шихуандидің Терракот әскері», «Эрмитаж» қорларының көрмесі, «Ежелгі Египет ескерткіштері», «Сақтар алтыны» көрмелерін, «Eurasia Sculpture Biennale» биенналесін ұйымдастырушы. 
* 2018 жыл:
«Ұлыстың Ұлы күні Наурыз – жаңа форматта» тұжырымдамасының авторы (іргелі-тарихи зерттеулерге негізделген Наурызды атап өтудің замаманауи 8 жолы);

«Алтын адамның әлем музейлеріне шеруі» жоба идеясының авторы;

«Қазақстандағы киелі жерлер» ғылыми-көпшілік деректі фильмдері идеясының («Киелі Қазақстан», «Қожа Ахмет Ясауи», «Айша Бибі», «Алтын адам», «Номадтар елі») авторы;

Әлемдік жұлдыздардың қатысуымен «Voice of Astana» Халықаралық эстрада әндері конкурсын ұйымдастырушы;

«Eurasian Book Fair – 2018» Еуразиялық Халықаралық кітап көрме-жәрмеңкесін ұйымдастырушы;

«Notre Dame de Paris» француздық-канадалық мюзиклдің қазақ тіліндегі премьерасын ұйымдастырды.

## Ғылым жолы
* 2003 жыл: Кандидаттық диссертация: «Қазақстан-ЮНЕСКО: мәдени байланыс аспектілері» (07.00.15 – Халықаралық қатынастар және сыртқы саясат  тарихы) Алматы қ.
* 2011 жыл: Докторлық диссертация: «ЮНЕСКО-мен ынтымақтастық аясындағы Тәуелсіз Қазақстан өнері». (17.00.09 – өнер теориясы және тарихы, Өнертану докторы.) Баку қ.

## Мақалалары
* 2010 жыл: 
Музыкальная культура кочевников Центральной Азии и Китая ; 
* 2011 жыл: 
Искусство суверенного Казахстана и ЮНЕСКО: из истории культурного сотрудничества ;
Певец свободы – Махамбет .
* 2015 жыл:
X форум творческой и научной интеллигенции государств-участников СНГ в Астане. Новые модели для вечных ценностей .
* 2016 жыл:
О земле «Великой Степи». Культурное наследие ; 
В Рио Казахстан делает ставку на воспитанников отечественного спорта . 
* 2017 жыл:
Біз салыстыру психологиясынан арылуымыз керек . 
* 2018 жыл:
Наурыз ең әуелі балдырғандарға арналуы керек ; 
Наурыз тұрақтылық пен келісім секілді құндылықтардың нығаюына ықпал етіп келеді ; 
«Рухани жаңғыру» - елдігімізді нығайтты, еңсемізді тіктеді .  
* 2019 жыл:
Ұлттық намыс пен рухани болмысымызды жаңғырту керек ; 
«Рухани жаңғырудың» екі жылын елеулі істермен түйіндеп отырмыз ; 
Өзімізге деген көзқарасты өзгертуіміз керек . 
* 2020 жыл:
Қазақтың ұлттық намысы – ұлы жетістіктерінің негізі! ; 
Қазақтың арғы-бергі тарихы ұдайы бірігуден тұрады .  
 
* А. Құнанбайұлының шығармашылығына арналған анатитикалық мақалалар:
Абай: мысль и совесть эпохи ; 
Абай неден түңілді? ; 
«Абай: Сәулесі бар жігіттер бір ойланар...» ; 
«Білгендердің сөзіне, махаббатпен ерсеңіз» ; 
Абай Құнанбайұлы скрипкада ойнаған .

## Шығармалары
* «Астана». Сөзі: Н. Айтұлы, орындайтын: «Бәйтерек тобы».
* «Асыл сезім». Сөзі: И. Исаев, орындайтын: А. Жорабаева.
* «Анажан». Сөзі: М. Қасымбеков, орындайтын: А. Махмуд.
* «Алматы көктемі» инструменталдық туындысы.
* «Жан әке». Сөзі: А. Дүйсенбі, орындайтын: Ә. Мұхтарқызы.
* «Бақытты жандармыз». Сөзі: А. Дүйсенбі. 
* «Достарым». Сөзі: А. Дүйсенбі.
* «Сендей қазақ баласы». Сөзі: Ш. Сариев
* «Ата-анаға тағзым». Сөзі: М. Қасымбеков.
* «Бақытым». Сөзі: Ш. Сариев.
* «Ана». Сөзі: Ш. Сариев.
* «Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ гимні». Сөзі: Ұ. Есдәулетов
* «Бақыт құсы» би композициясы.
* «Шабыт» би композицисы.
* «Жастар вальсі» би композицисы.
* «Үрмелі аспаптарға арналған марштар».

## Марапаттары
* 1998 жыл - «Астана» медалі; 
* 2001 жыл - «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі;
* 2005 жыл - «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» медалі;
* 2005 жыл - «Қазақстанға еңбегі сіңірген қайраткері» мәртебелі атағы;
* 2008 жыл - «Астананың 10 жылдығы» медалі; 
* 2010 жыл - «Құрмет» ордені;
* 2012 жыл - «World master in Аrts and Сulture»(Корея);
* 2012 жыл - «Жыл менеджері» (Ресей);
* 2014 жыл - «Талғар ауданының Құрметті азаматы»;
* 2014 жыл - «Еңбекші қазақ ауданының Құрметті азаматы»;
* 2015 жыл - «Содружество» орденінің кавалері (ТМД мемлекеттерінің Парламентаралық Ассамблеясы);
* 2016 жыл - «Человек года - 2016» (Ресей);
* 2016 жыл - «Парасат» ордені;
* 2016 жыл - «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі; 
* 2018 жыл - «Прогресс» медалі (Әзірбайжан);
* 2018 жыл - «Астананың 20 жылдығы» медалі;
* 2020 жыл - «Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл» медалі;
* 2020 жыл - Қазақстан Республикасының «Қазақстан халқы Ассамблеясына 25 жыл» мерекелік медалі;
* 2016-2020 жж. - Мерейтойлық және ведомстволық медальдардың иегері.

## Дереккөздер

* 1 Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы – өмірбаян. https://m.sputniknews.kz/spravka/20190226/9437890/arystanbek-muhamediuly-omirbaian.html. 
* 2 ҚР Мәдениет министрі қызметіне Арыстанбек Мұхамедиұлы тағайындалды. https://www.inform.kz/kz/kr-madeniet-ministri-kyzmetine-arystanbek-muhamediuly-tagayyndaldy_a2638326

## Сыртқы сілтемелер
* ҚР Мәдениет министрі қызметіне Арыстанбек Мұхамедиұлы тағайындалды 

Санат:Талғар ауданында туғандар
Санат:Қазақстан мәдениет министрлері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Астана медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Достастық орденінің иегерлері
Санат:Философия докторлары
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері