open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NGC 5914B-2

**NGC 5914B-2** — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sb  типті галактика.

Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.

## Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 16 мамырда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5914B-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2188560.

## Тағы қараңыз
* Мессье нысандарының тізімі
* Жаңа жалпы каталог
* Индекс каталог

## Сыртқы сілтемелер
* «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы ағылшынша және французша мәліметтер
* Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы мәліметтер
* SIMBAD базасындағы мәліметтер
* VizieR базасындағы мәліметтер
* NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер
* NGC 5914B-2 нысанына арналған жарияланымдар

Санат:NGC нысандары
Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Қаратоқай

**Қаратоқай** — Кіші жүздегі Беріш руының бір тармағы, әрі батыр, әрі би болған. Беріш тұқымдарының бірліктігінде - Себекті аға тұтып, жол берген, ал Қаратоқайды Беріштің сауыры деген. Бұны қалай түсінуге болады? Жалпы аттың сауыры күш түсетін мықты жері, қиналғанда сауырдан қамшылайды, жаугершілікте біреуді өлімнен құтқара қалса, атының артына, сауырына мінгестіреді. Бұл шапқыншылық, ел басына екі талай күн туған, аласапыран кезеңдерде Қаратоқай батырларының ерен ерлігін, ауыртпалықты өз мойындарына алатындығынын сөз болса керек. Балалары: Андағұл-Байқожа-Айтқожа-Саназар-Қошетер.

Санат:Қазақ рулары
Санат:Кіші жүз
Санат:Кіші жүз рулары
Persistence

**Persistence** компьютер ғылымында бір процесс құрған күй процесс жұмысы аяқталғаннан кейін жұмыс істеуінің сақталуы

## Сілттемелер


Санат:Java
Санат:Ақпараттану
Java Persistence API

**Java Persistence API** - Java тілінде бағдарламалық жасақтама фреймворкі, бұл фрейворк Java SE және Java EE платформаларында реляциялық ақпарат модельдерін басқару қызметін атқарады.

## Нысан
Нысан (Entity) — `@Entity` аннотациясы арқылы немесе XML арқылы дерекқормен байланыс құрған POJO классы. 

Бұл класста:
* Бос конструктор (public или protected), өзге конструкторлар болуы мүмкін
* Басқа бір класстың бір бөлігі, ішкі класы бола алмайды, интерфейс бола алмайды, enum бола алмайды
* Кем дегенде бір `@Id` бар болуы қажет.
* Мұрагер класс бола алмайды және мұралана алмайды

## Аннотация қолдану мысалы
Java Persistence API аннотациялар арқылы бизнес-объекттерді тауып дерекқормен қосымша арасында интерфейс қызметін атқарады:

```java
package org.foo.models.auth;

import java.io.Serializable;
import java.util.Date;
import java.util.List;
import javax.persistence.Basic;
import javax.persistence.Column;
import javax.persistence.Entity;
import javax.persistence.Id;
import javax.persistence.JoinColumn;
import javax.persistence.ManyToOne;
import javax.persistence.NamedQueries;
import javax.persistence.NamedQuery;
import javax.persistence.Table;
import javax.xml.bind.annotation.XmlRootElement;
import javax.xml.bind.annotation.XmlTransient;

@Entity
@Table(name = "account")
@XmlRootElement
@NamedQueries({
    @NamedQuery(name = "Account.findAll", query = "SELECT a FROM Account a"),
    @NamedQuery(name = "Account.findByLogin", query = "SELECT a FROM Account a WHERE a.login = :login"),
    @NamedQuery(name = "Account.findByEmail", query = "SELECT a FROM Account a WHERE a.email = :email")})
public class Account implements Serializable {
    private static final long serialVersionUID = 1L;
    @Id
    @Basic(optional = false)
    @Column(name = "login")
    private String login;
    @Basic(optional = false)
    @Column(name = "password")
    private String password;
    @Basic(optional = false)
    @Column(name = "email")
    private String email;
    
    @JoinColumn(name = "typeProfil", referencedColumnName = "idProfil")
    @ManyToOne(optional = false)
    private Profil typeProfil;
    
    public Account() {
    }

    public Account(String login) {
        this.login = login;
    }

    public Account(String login, String password, String email) {
        this.login = login;
        this.password = password;
        this.email = email;
    }

    public String getLogin() {
        return login;
    }

    public void setLogin(String login) {
        this.login = login;
    }

    public String getPassword() {
        return password;
    }

    public void setPassword(String password) {
        this.password = password;
    }

    public String getEmail() {
        return email;
    }

    public void setEmail(String email) {
        this.email = email;
    }

    public Profil getTypeProfil() {
        return typeProfil;
    }

    public void setTypeProfil(Profil typeProfil) {
        this.typeProfil = typeProfil;
    }
    
}
```


## Тағы қараңыз
* ORM

## Сілттемелер


Санат:Java
Санат:Ақпараттану
Ларри Пейдж

**Лоуренс «Ларри» Пейдж** (; 26 наурыз 1973, Лансинг, Мичиган штаты , АҚШ) — Google іздеу системасының жасаушысы және қалаушысы (Сергей Бринмен бірге). 2011 жылдың 4 сәуірінде Эрик Шмидті алмастырып, компанияның басты атқарушы директоры болып тағайындалады. Жеке қаражаты шамамен  $20,3 миллиард доллар құрайды, Forbes журналының Американың 400 ең бай адамы ьізімінде 13 орында. PageRank системасын құрушы, ол кейін Google іздеу алгоритмінің сап түзеу системасының негізіне алынды. Брин және Пейдж компания акцияларының 16 %-на ие.

## Жастық шақ және білімі
Ларри Пейдж Лансингтені еврейлер жанұясында туылады (АҚШ, Мичиган штаты). Әкесі —  Карл Виктор Пейдж-үлкен Мичиган штаты университетіндегі компьютер ғылымының докторы, анасы — Глория Пэйдж бағдарлама жасау пәні мұғалімі, сол жерде.

Ист-Лансингтегі орта мектепті бітірген (). Компьютерлік ғылым саласында бакалавр дәрежесін Мичиган университетінде алады. Ал магистр дәрежесін Стэнфорд университетінде тамамдайды.

## Бизнес
Стэнфорд университетіндегі оқуы кезінде басқа  аспирант-математик Сергей Бринмен танысады. Кейіннен олар бірге Google интернет-компаниясын ұйымдастырады, компания жұмысын 1998 жылы бастайды. Пейдж Бринмен бірге 2001 жылға дейін компания президенті қызметін атқарады,
сосын олар Эрик Шмидті шақырып, ол Google компаниясының президенті және басты атқарушы директоры болып тағайындалады. 2011 жылдың 4 сәуірінде Пейдж Шмидті басты атқарушы директор орнынан алмастырады.

Пейдж планетаның ең бай адамдарының тізіміне кіреді, 2011 ол Форбс миллиардерлер тізімінде 24 орында тұрды, ал АҚШ ішінде 11 орында. Сергей Бринмен бірге жеке қолдану үшін үлкен жолаушылар ұшағы Boeing 767 сатып алады.

## Жеке өмірі
Пейдж 2007 жылы Ричард Брэнсонның Нэккер аралында Люсинда Соусуорсқа үйленеді. Соусуорс зерттеуші ғалым және американдық модель Кэрри Соусуорс қарындасы. Бір баласы бар.

Пейдж Марисса Мейер мен жақын қатынаста болған деп айтылады.

## Басқа қызығушылары
Пейдж алтернативты энергия компанияларына инвестиция жасайды, мысалы Tesla Motors компаниясы, Tesla Roadster электр машинасын шығарған.

## Сілтемелер
* Google-дағы қысқа өмірбаяны
* Персональная страница в списке самых богатых людей мира на Forbes.com

## Дереккөздер


Санат:Стэнфорд университеті түлектері
Санат:АҚШ еврейлері
Троллинг

**Троллинг** () — агрессия көрсету, жәбірлеу, сөгу немесе тіл тигізу арқылы көрініс табатын, желілік яки ғаламтордағы қарым-қатынас этикасының бұзылуымен ерекшеленетін виртуалды коммуникация түрі. Троллинг жасаушы "тролльдер" форум, чат, блог, жаңалықтар порталы немесе әлеуметтік желілерде арандатушылық пікірлер не болмаса комментарийлер арқылы шиеленіс тудырта отырып, өзіне көңіл аудартуды мақсат етеді.

## Троллингке қарсы шаралар
Форум, әлеуметтік желі немесе қандай да бір болсын желідегі коммуникациялық торап қолданушылары тролльдердің сипаты жайлы хабардар болуы тиіс. Троллингтің теріс ықпалын алдын-алудың ең негізгі алғы-шарты - тролльдердің талқылауда қалдырған үлестеріне мүлдем көңіл бөлмеу, елемеу немесе оларды портал әкімшісі тарапынан жойылуы болып табылады. „Тролльді қоректендіруге тиым салынады“ („Don't Feed The Troll“) атты қағида көптеген ғаламтор порталдарында қолданылады.  

## Тағы қараңыз
* Веб-форум
* Флейм
* Флуд

## Сыртқы сілтемелер

* Троллинг Академиясы 

Санат:Троллинг
Objective-C

**Objective-C** бағдарламалау тілі

## Сілттеме


Санат:Java
Санат:Ақпараттану
Санат:Бағдарламалау тілдері
Санат:Объектіге-бағытталған бағдарламалау
Пепе (футболшы, 1983)

**Кеплер Лаверан Лима Феррейра «Пепе»** (;  26 ақпан 1983, Масейо)  — португал-бразилиялық футболшы, "Порту" футбол клубының қорғаушысы.

## Мансабы

### Клубтық
18 жасында Бразилиядан Португалиялық клуб  «Маритимуға» ауысты.  3 жыл бойы команданың жастық құрамында болады. Клубта әр түрлі позицияларда ойнады: қорғаушы, шабуылдайтын жартылай қорғаушы, тіпті шабуылшы позициясында. 
2004-07 жылдары "Портуда" ойнады. 2007 жылы 10 шілдеде "Реал Мадридке" ауысты.
200px|left|thumb|Реал Мадрид сатысында
2009 жылдың 12 желтоқсанында Валенсия клубына қарсы ойында Пепе тізесін жарақаттап, 6 айға ойыннан шығады..

2010 жылдың 30 мамырында Португалия ұлттық футбол құрамының  медициналық штабы, Пепе жарақатынан толығымен жазылып, 2010 жылғы футболдан Әлем чемпионатының финалды этапында ойнауға даяр деп жариялады.

2011 жылдың 12 шілдесінде Реал Мадрид футбол клубымен келісім шартын 2016 жылға дейін жалғастырады..

2017 жылы 4 шілдеде "Бешикташқа" ауысты.

2019 жылы 8 қаңтарда "Портуға" қайта оралды.

### Ұлттық құрама
2007 жылы күзде Финляндияға қарсы ЕУРО-2008 іріктеуінде Португалия құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 2008, 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына, 2010, 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 2017 жылы Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері атанды.

Еуро-2024 турнирінің ең кәрі футболшысы атанды. Турнир басталарында Пепе 41 жыл 116 күн жасында болды.

## Жетістіктері
Порту

* Португалия чемпионы (3): 2005/06, 2006/07, 2019/20
* Португалия кубогы (2): 2005/06, 2019/20
* Португалия суперкубогы: 2006
* Құрлықаралық кубок: 2004

Реал Мадрид

* Испания чемпионы (3): 2007/08, 2011/12, 2016/17
* Испания кубогы (2): 2010/11, 2013/14
* Испания суперкубогы (2): 2008, 2012
* Чемпиондар лигасы (3): 2013/14, 2015/16, 2016/17
* УЕФА суперкубогы (2): 2014, 2016
* Клубтар әлем чемпионаты (2): 2014, 2016

Португалия

* Еуропа чемпионы: 2016
* УЕФА ұлттар лигасы: 2018/19
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2012
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2017

## Дереккөздер

Санат:Португалия футболшылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Маритиму ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
PhpMyAdmin

**phpMyAdmin** — PHP тілінде жазылған ашық-кодты MySQL дерекқорын басқару жүйесі. Дерекқорды басқару веб-браузер көмегімен жүзеге асады.

## Тағы қараңыз
* XAMPP

## Сілттемелер


Санат:PHP
Санат:Ақпараттану
Санат:Дерекқор басқару жүйесі
Санат:MySQL
C (бағдарламалау тілі)

**C** — Есептеу техникасында бағдарламалау тілі. 1969–1973 жылдар аралығында Bell Labs лабороториясында пайда болды.
Perl (бағдарламалау тілі)

**Perl** — интерпретацияланған, динамикалық, жоғарғы деңгейлі бағдарламалау тілі. 

## Интерпретацияланған
## Динамикалық
## Жоғарғы деңгейлі
## Сілттемелер


Санат:Бағдарламалау тілдері
Қазақстан Орталық концерт залы

**«Қазақстан» орталық концерт залы** — алдыңғы қатарлы технологиялармен жабдықталған, әлемдік және отандық концерттерді, салтанатты іс-шаралар мен ресми кездесулерді, көрмелер мен конференцияларды өткізуге арналған ірі кешен.

Концерттік залды 2009 жылғы 16 желтоқсанда Елбасы Н.Ә. Назарбаев салтанатты түрде ашты. Бірегей, теңдесі жоқ кешенді құру идеясын Мемлекет басшысы ұсынған еді. Авторы әлемдегі белгілі жобалаушылардың бірі Манфреди Николетти болып табылатын «Қазақстан» Орталық концерт залының даңқы қазіргі күннің өзінде австралиядағы «Сидней» опера театрының атағымен бірдей.

2016 жылдан бастап «Қазақстан» орталық концерт залында еліміздің ең ірі концерттік ұйымы – «Қазақконцерт» еңбек етуде.
Осындай ерекше жоба ТМД мемлекеттерінің шеңберінде жоқ және бұл Қазақстан Республикасының маңызды архитектуралық құрылымдарының бірі болып табылады.

## Тағы қараңыз
* Астана қаласының Бас жоспары

## Сыртқы сілтемелер
* www.qazaqconcert.kz

Санат:Астана ғимараттары мен құрылыстары
Java виртуалды машинасы

**Java virtual machine** (**Джава виртуалды машинасы**, **JVM**) - Джава байткодта (Java bytecode) жұмыс істейтін виртуалды машина (virtual machine). Java бағдарламалық жасақтама платформасының кодын орындау компоненті. Sun Microsystems мәліметі бойынша әлемде 5.5 миллиард JVM-жұмыс істейді құралдар бар.

## Сілттемелер


Санат:Java (платформасы)
Санат:Java (бағдарламалау тілі)
Окума Сигэнобу

Маркиз **Окума Сигэнобу** ( *О:кума Сигэнобу*; 11 наурыз 1838, Сага — 10 қаңтар 1922, Токио) — Жапонияның мемлекеттік және саяси қайраткері, дипломат, қаржыгер, Мэйдзи және Тайсё кездерінің педагогы. Жапонияның 8-ші және 17-ші Премьер-министрі. Васэда университетінің қалаушысы.

Сигэнобу 1883 жылдың  11 наурызында, Сага қаласының, Хидзэн провинциясында (қазіргі Сага префектурасы) самурайдың жанұясында дүниеге келген.

Конфуцийшілдікпен Хидзэн феодалдық кланының мектебінде танысты. Мэйдзиді жаңғыртқаннан кейін, 1867-1868 жылдары жаңа үкіметтің индустриялық және қаржы мекемелерінде биік лауазымдарға ие болды. 1873-1881 жылдары қаржы министрінің лауазымында болды, феодалдардың вассалдарға төлейтін жалақы төлемінің жүйесін қайта қарастырды. Келешекте Жапонияның ең ірі концерндердің біріне айналған, Мицубиси фирмасымен тығыз байланыста болған.

1882 жылы Сигэнобу Жапонияның алғашқы саяси партиялардың бірін - конституциялық реформаларының (яп. 立憲改進党 Риккэн Кайсинто) партиясын құрды. 
Сол 1882 жылда, ол арнаулы Токио мектебін (яп. 東京専門学校 Сэммон гакко Токио), 1902 жылы университетке айналған Васэда, қазіргі Жапонияның ең ірі және абырой жеке университеттердің бірін негіздеді.

Санат:Жапония мемлекет қайраткерлері
Санат:1838 жылы туғандар
Санат:1922 жылы қайтыс болғандар
Санат:Жапония премьер-министрлері
Санат:Жапония сыртқы істер министрлері
Java ME

**Java Platform, Micro Edition**, қысқасы **Java ME**, мобильді құралдарды және ендірілген жүйелерді (embedded systems) бағдарламалауға арналып жасалған Java бағдарламалық жасақтама платформасы. Негізгі қолданыс мобильді телефон құралдарын басқару (industrial controls to mobile phones and set-top boxes).

## Сілттемелер


Санат:Java (платформасы)
Санат:Ақпараттану
Java (платформасы)

нобай|оңға
**Java** бірнеше компьютер бағдарламалық жасақтама өнімдерінен құралған өнім және Sun Microsystems мекемесі жазған спецификация (қазір Oracle Corporation мекемесімен бірге), барлығы қосыла келіп қосымшалар бағдарламалық жасақтарын (application software) дайындауға қолданысын табатын жүйені құрайды, бұл жүйе кросс-платформалы есептеу орталықтарында (cross-platform computing environment) қолданысын табады.

## Сілттемелер


Санат:Java (платформасы)
Санат:Ақпараттану
Санат:Бағдарламалық жасақтама
Санат:Java
Java Card

**Java Card** Java платформасына негізделген қосымшалардың (аппеттердің) смарт кардта (SIM cards, ATM and similar small memory footprint devices.) жұмыс істеуін мүмкін ететін технология.

## Сілттемелер


Санат:Java (платформасы)
Экономикалық және әлеуметтік жоспар

Экономикалық Жоспар – жалпы экономикалық жүйенің, ел шаруашылығының, аймақтардың, салалардың, кәсіпорындардың, компаниялардың болашақтағы межелі жай-күйінің үлгісі. Жоспар жалпы жүйенің жоспарлы кезеңдегі жай-күйін сипаттайтын көрсеткіштерді қамтиды, алға қойылған мақсаттарға және сол үшін қажетті ресурстарға қол жеткізу тәсілдерін белгілейді. Жоспарлар перспектив. (10 – 15 жыл мерзімге арналған ұзақ мерзімді); ағымдағы (бір жылға дейінгі кезеңге арналған қысқа мерзімді) жоспарларға бөлінеді. Сондай-ақ директив. (қатаң түрде орындалуға тиісті) және индикативтік (болжауларға жақын ұсынылмалы) жоспарларға бөлінеді.[1]
Әлеуметтік жоспарлау – халықтың тұрмыс жағдайына тікелей қатысты үдерістерді реттеу. Экономикалық қызметтің әлеуметтік қырларын дамыту мақсатын айқындайды. Әлеуметтік жоспарлау нысаны – әлеуметтік қатынастар, қоғамның әлеуметтік құрылымының оңтайлы жұмыс істеуі мен дамуын қамтамасыз етуді талдап жасау, оның экономикалық және әлеуметтік дамуы үдерістерін синхронизациялау. Әлеуметтік жоспарлауда тұрмыс деңгейі мен оның көрсеткіштері: халықтың нақты табысының сипаттамалары; тұтынудың деңгейі мен өсу көрсеткіштері; материалдық игіліктер мен қызмет көрсетудің аса маңызды түрлерімен халықтың қамтамасыз етілуі; әлеуметтік даму саласындағы талдамалар – еңбек жағдайының жақсартылуы, қызметкерлердің біліктілігін арттыру, халықтың жалпы білімі мен мәдени деңгейін жоғарылату, тұрғын үй, мәдени-тұрмыстық, медициналық қызмет көрсету жағдайын жақсарту, т.б. қамтылады.[1][2]
Намыс дода

**Намыс дода** -  халықаралық телешоу.

Бұл қызықты бағдарламаның идеясы Францияның бұрынғы Президенті Шарль де Голлге тиесілі. Ол осы ойындар арқылы халықтар достастығы мен ел бірлігін нығайтуды көздеген. Адамның күш-жігері мен психологиялық мүмкіндіктері сыналатын байқау мен ойын-сауық көріністері өзара үйлесім тапқан, барлық отбасы мүшелеріне арналған шоу қарапайым да, жеңіл, әзіл-оспаққа толы байқаулардың көмегімен жүзеге асады. 

«Қазақстан» ұлттық телеарнасында көрсетіледі. Қазақстан командасы осымен екінші рет қатысуда.

## Дереккөздер


Санат:Ресей телехабарлары
Санат:Украина телехабарлары
Санат:Франция телехабарлары
Санат:ВИD телекомпаниясы телехабарлары
Санат:Бірінші арна телехабарлары
Санат:Қызыл шаршы компаниялар тобы телехабарлары
Санат:Интернационалдық телехабарлар
Санат:2005 жылы жіберілген телехабарлар
Санат:2014 жылы жабылған телехабарлар
10 жж.

**[[Біздің заманымыз]]дың оныншы жылдары** — 11-ші және 20-шы жыл аралығындағы жылдар.

## Басты оқиғалар
* Немістерге қарсы Тиберий және Германик жорықтары.
* Кіші Азиядағы жер сілкінісі.
* Иудейлерді Римнен қуғындау.
* Октавиан Августтың қайтыс болуы және Тиберидің таққа отыруы.

## Маңызды тұлғалар
* Октавиан Август, рим императоры (Б.з.д. 27—14)
* Тиберий, рим императоры (14—37).
* Германик, рим қолбасшысы.

## Мәдениет
* Рим әдебиетінің күміс ғасыры (117 жылға дейін).

## Тағы қараңыз

Санат:10 жж.
Марин Мерсенн

**Марин Мерсенн**, ***le Père Mersenne*** (8 Қыркүйек 1588 – 1 Қыркүйек 1648) Француз теологы, математика ғалымы."

## Өмірі
Мерсенн әке-шешесі Oizé өзенінің жағалауы, Майн провинциясында (Maine)  (қазір Сарте (Sarthe), Франция). Ол алғаш білімін Ле Мансте (Le Mans), Джесют Колледже Ла Флешеде (Jesuit College of La Flèche) алған еді. 

## Сілттемелер

* .

## Мерсенн еңбектері
**Euclidis elementorum libri*, etc. (Paris, 1626)
**Les Mécaniques de Galilée* (Paris, 1634)
**Questions inouies ou récréation des savants* (1634)
**Questions théologiques, physiques*, etc. (1634)
**Harmonie universelle* First edition on line  (Paris, 1636-7). Translation to English by Roger E. Chapman (The Hague, 1957)
**Nouvelles découvertes de Galilée* (1639)
**Cogitata physico-mathematica* (1644)
**Universae geometriae synopsis* (1644)

## Мерсенн жайлы еңбектер
*Adrien Baillet, *Vie de Descartes* (1691)
*Poté, *Éloge de Mersenne* (1816)
*Gehring, F. (1922) "Mersennus, Marin (le Père Mersenne)", *[[Grove's Dictionary of Music and Musicians]]* (ed. J.A. Fuller Maitland)
*Dear, Peter Robert (1988) *Mersenne and the Learning of the Schools*, Ithaca, Cornell University Press

### Өзге ресурстар

**Marin Mersenne—The Birth of Modern Geometry* (UK Open University TV documentary made in 1986 and transmitted on BBC2)

## Тағы қараңыз
* Жай сандар
* Мерсенн сандары

## Сыртқы сілттемелер
* 
* 
* "Marin Mersenne", *[[Mathematics Genealogy Project]]*.

Санат:Франция математиктері
Санат:Франция физиктері
Санат:Франция философтары
Java Persistence Query Language

**Java Persistence Query Language** (**JPQL**) объектке бағытталған платформаға байланысы жоқ мәліметтер базасының тілі.

## Мысалдар


```java
@Entity
public class Publisher {
    @Id
    private Integer id;
    private String name;
    private String address;

    @OneToMany(mappedBy = "publisher")
    private List<Book> books;
}
```


Then a simple query to retrieve the list of all authors, ordered alphabetically, would be:


```sql
SELECT a FROM Author a ORDER BY a.firstName, a.lastName
```


To retrieve the list of authors that have ever been published by XYZ Press:


```sql
SELECT DISTINCT a FROM Author a INNER JOIN a.books b WHERE b.publisher.name = 'XYZ Press'
```


JPQL supports named parameters, which begin with the colon (`:`). We could write a function returning a list of authors with the given last name as follows:


```java
import javax.persistence.EntityManager;
import javax.persistence.Query;
import org.apache.commons.lang.StringUtils;

...

@SuppressWarnings("unchecked")
public List<Author> getAuthorsByLastName(String lastName) {
    String queryString = "SELECT a FROM Author a " +
                         "WHERE :lastName IS NULL OR LOWER(a.lastName) = :lastName";
    Query query = getEntityManager().createQuery(queryString);
    
    query.setParameter("lastName", StringUtils.lowerCase(lastName));
    return query.getResultList();
}
```


## Hibernate Query Language

JPQL is based on the Hibernate Query Language (HQL), an earlier non-standard query language included in the Hibernate object-relational mapping library.

Hibernate and the HQL were created before the JPA specification.
As of Hibernate 3 JPQL is a subset of HQL.

## Тағы қараңыз
* Object-relational mapping
* Hibernate (Java)
* Java Persistence API

## Сыртқы сілттемелер
*Full Query Language Syntax from The Java EE 5 Tutorial
*JPA Queries and JPQL - a chapter of the ObjectDB Manual
*Type safe Hibernate (HQL) query engine - TorpedoQuery 

Санат:Java (платформасы)
Санат:Java EE
Балантидиаз

**Балантидиаз** (balantіdіosis) — балантидиаз [Balantіdіum colі, грек. balantіdіum – қап], адам және жануарлар ағзасында, қоздырғышы *Balantіdіum colі* ауыз-нәжіс механизмі арқылы берілетін, тоқ ішектің зақымдалуымен және дизентерияға ұқсас белгілері бар, ұзақ және созылмалы түрде өтуімен сипатталатын зооноздық антропургиялық қарапайымдылар тудыратын инвазиялық ауру. Қоздырғышы инфузориялар класына жатады. Бірінші рет іші өтетін аурудан паразитті бөлген швед дәрігері P.Malmsten (1857). 

Вегетативтік түрі – созылыңқы, көбінесе жұмыртқа тәрізді, өлшемі 30-150х30-100 мкм. Әртүрлі тағам бөлшектерімен, ішек бактериялары және саңырауқұлақтар,  қанның элементтері ж.т.б. қоректенеді. Вегетативтік түрлері және цисталары қоршаған ортада өте төзімді, нәжісте 5-6 сағат 2 айға дейін сақталады, қалың екі қабатты, 50-60 мкм циста құрайды. Карбол қышқылының 5% су ертіндісінде 3 сағатқа дейін, формалиннің 10% ертіндісінде – 4 сағатқа дейін өмір сүреді.

## Дереккөздер


Санат:Аурулар
Роман Анатольевич Павлюченко

**Роман Анатольевич Павлюченко** (15 желтоқсан 1981 жыл, Краснодар өлкесі, КСРО) — Ресей футболшысы, шабуылшы. 2008 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері, 2012 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Ресейдің еңбек сіңірген спорт шебері. Карьерасында "Локомотив", "Спартак", "Орал", Кубань", Тоттенхэм" клубтарында доп тепті. 

## Жетiстіктерi

### Клубтык
 **Спартак (Мәскеу)**
* Ресей чемпионатының үш дүркін күміс жүлдегері (**3**): 2005, 2006, 2007
* Ресей кубогының иегері: 2002/03

 **Тоттенхэм**
* Англия футбол лигасының кубогының финалисі: 2008/09

 **Ресей құрамасы**
* Еуро-2008 қола жүлдегері: 2008

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

**Сайттар**
* ФК «Локомотив» ресми сайтында профилi 
* Sports.ru сайтында
* «Ресей құрамасы» ресми сайтында 
* АПЛ сайтында 

Санат:Ресей футболшылары
Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Орал ФК ойыншылары
Санат:Кубань ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Локомотив Мәскеу ФК ойыншылары
Динамикалық бағдарламалау

**Динамикалық бағдарламалау** - математика, компьютер ғылымы, және экономика ғылымдарында күрделі есепті қарапайым кіші есептерге бөлу арқылы шығарылатын метод.

## Сілтемелер


Санат:Ақпараттану
Санат:Бағдарламалау
Нысан-байланыс моделі

**Нысан-байланыс моделі** () - бағдарламалық жасақтама инжинрингінде дерекқорды сипаттау үлгісі.

## Сілттемелер


Санат:Ақпараттану
Санат:Java (платформасы)
Санат:Бағдарламалық жасақтама инжинирингі
Реляциялық модель

**Реляциялық модель** () дерекқор басқару жүйелерінде дерекқор моделі, 1969 жылы Эдгар Кодд ұсынған бірінші-ретті логика негізінде жұмыс істейді. 

## Сілттемелер


Санат:Дерекқор басқару жүйесі
Дерекқор моделі

**Дерекқор моделі** () дерекқор жүйесінде дерек немесе мәлімет қандай әдістермен сақталады, басқарылады, және өзгертіледі деген мәселелермен айналысатын дерекқор ұғымының теориялық және фундаменталды негізі. ()

## Сілттемелер


Санат:Дерекқор
Санат:Дерекқор басқару жүйесі
NetBeans

**NetBeans** — Java бағдарламалау тілінде қосымшаларды өңдеуге арналған біріктірілген өңдеу ортасы және есептеу техникасы платформасы фреймворкі. Өзге өңдеу тілдері:, JavaScript, PHP, Python (NetBeans 7-нұсқасында қосылмаған), Groovy, C, C++, Scala , Clojure  және өзгелері. NetBeans IDE 7.0 нұсқасында Ruby және Ruby on Rails бағдарламалау тілдері алынып тасталды, дегенімен қосымша plug-in ретінде басып алып жұмыс істекізсе болады.

NetBeans IDE Java тілінде жазылған, ол Windows, OS X, Linux, Solaris ОС және өзге JVM бар платформаларда істеледі.

## Тарихы

**NetBeans IDE шығу мерзімдері**



## Сілттемелер


Санат:Біріктірілген өңдеу ортасы
Санат:Бағдарламалық жасақтама
Нобель комитеті

**Нобель комитеті** – Нобель сыйлығы лауреаттарын іріктеу жұмыстарының басым көпшілігіне  жауапты іскерлік орган. Әр Нобель сыйлығы үшін арналған бес Нобель комитеті бар.

Төрт Нобель сыйлығы үшін, физика, химия, Физиология немесе медицина, және әдебиет комитеттер сәйкес институттардағы құзырлы жұмыс органдары, олар – Швеция Корольдік ғылым академиясы, Каролинска институты, және Швеция академиясы. Бұл төрт комиттер тек қана лауреаттар үміткерлерін ғана ұсынады, ал соңғы шешімді бұдан да үлкен ассамблея қабылдайды: физика, химия, және әдебиеттен , толықтай академия, ал физиология мен медицина сыйлығы үшін сонымен қатар Каролинска институты Нобель Ассамблеясының 50 мүшесі қатысады.

Бесінші Нобель комитеті Норвегиялық Нобель комитеті Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығына жауапты, оның мәртебесі басқашалау, өйткені ол жұмыс органымен қатар сыйлық тапсыруға да шешім қабылдау органы болып табылады.

Альфред Нобель құрметіне арналған экономикалық ғылымнан Sveriges Riksbank сыйлығы лауреаттарын анықтау жұмысы да Нобель сыйлығындағыдай өтеді. Сәйкес комитет Альфред Нобель құрметіне арналған экономикалық ғылымнан Sveriges Riksbank сыйлығы комитеті деп аталады.

## Дереккөздер

Санат:Нобель сыйлығы
Apache Subversion

**Apache Subversion** (**SVN**, *svn*) - бағдарламалық жасақтаманы версиялау және Версияларды басқару жүйесі, open source license лицензиясы бойынша таратылады.

## Сілттемелер


Санат:Версияларды басқару жүйелері
Санат:URI
Музыканы жүктеу

**Музыканы жүктеу** () өлеңді серверден немесе веб-сайттан пайдаланушының дербес компьютеріне көшіру. Жүктеулер заңды және заңсыз жүктеулерге бөлінеді. 

Музыканы жүктеуге арналған белгілі онлайн музыкалық дүкендер: iTunes Store, Napster, Zune Marketplace, Amazon MP3, Nokia Music Store, TuneTribe, Kazaa және eMusic.

## Сыртқы сілтемелер
* RIAA Announces New Round Of Music Theft Lawsuits  

Санат:Музыка
JDeveloper

**JDeveloper** - Oracle Corporation дамытқан тегін-таратылатын біріктірілген өңдеу ортасы. Бұл өңдеу ортасы Java, XML, SQL және PL/SQL, HTML, JavaScript, BPEL және PHP тілдерінде бағдарламалауды ұсынады. JDeveloper бағдарламалық жасақтама өңдеудің дизайн, код жазу, қателерін табу, оптимизация профайлдеу және жүргізуге дейінгі түгел дерлік циклдерді қамтиды.

## Қолданатын технологиялар
JDeveloper 11g-версиясына дейін, JDeveloper үш түрлі нұсқада келді: Java Edition, J2EE Edition, және Studio Edition. Әрқайсысында өз нұсқасына сай айырмашылықтары болды. JDeveloper 11g тек екі нұсқада келді: Studio Edition және Java Edition. JDeveloper 11g-де, J2EE Edition бағдарламалау Studio Edition-бейнесінде құрастырылған.

Жоғарғы деңдейдегі қолданылатын технологиялар тізімі:

Java Edition
* Java SE 6 Support
* Code Editor
* Code Navigation
* Refactoring
* Swing
* Unit Test
* Version Control
* Audit & Metrics
* Debugging 
* Profiling
* Ant Support
* Maven Support
* XML Support
* Open API & Extensions
* User Assistance

J2EE Edition
* JSP
* Struts
* JSF
* JSF 2.0
* Facelets
* EJB
* TopLink
* Web Services
* RESTful Web Services
* UML
* Database Development
* Deployment and management
* Hudson

Studio Edition
* ADF Databinding
* ADF Faces
* ADF Faces Skin Editor
* ADF Mobile
* ADF Business Components
* ADF Swing
* ADF Deployment
* BPEL Designer
* ESB Designer
* Portlet Development
* Portlet/JSF Bridge
* oracle BI Ee

## Сілттемелер


## Сыртқы сілттемелер
* JDeveloper Official Home
* JDeveloper 11g 
* JDeveloper Data Sheet 
* JDeveloper Online Demos 
* Oracle ADF Official Home
* OTNDL License 

Санат:Біріктірілген өңдеу ортасы
Санат:PL/SQL
Санат:Oracle
PL/SQL

**PL/SQL** (Процедуралық тіл/SQL; Procedural Language/Structured Query Language) - Oracle Corporation мекемесінің SQL және Oracle реляциялық дерекқорына арналған процедуралық қосымша (немесе extension) бағдарламалық тілі. Бағдарламалау тілі негізінен PASCAL және ADA тілдеріне ұқсас.

## Тағы қараңыз
* Реляциялық деректер қорларын басқару жүйесі

## Сілттемелер

* 
* 

## Сыртқы сілттемелер

* Oracle FAQ: PL/SQL
* Oracle Technology Center
* Oracle Tahiti Search Engine
* Morgan's Library
* ORACLE-BASE: PL/SQL Articles

Санат:Oracle
Санат:SQL
Санат:PL/SQL
Патрис Лумумба

**Патрис Емерей Лумумба** ( , 2 шілде 1925 — 17 қаңтар 1961) Оңшыл-ұлтшыл бағыттағы, Конгоның саяси және қоғамдық қайраткері. 1960-шы жылдың маусымында, тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, Конго Демократиялық Республикасының, бірінші бас міністірі лауазымында қызмет атқарған. Зайыр елінің ұлттық батыры, ақын және Африка халықтарының тәуелсіздік жолындағы, күресінің символы. Конго ұлттық қозғалысының негізін қалаушы(1958) жәнеде басқарушысы.

Бас міністір лауазымынан, оны Конго пірзіденті алып тастады, кейін 1960 жылдың қыркүйегінде , Конго дағдарысы кезінде тұтқындалды
1961-ші жылдың 17 қаңтарында өлтірілді.

Санат:Конго Демократиялық Республикасы саясаткерлері
Айырлы тиегіш

**Айырлы тиегіш** () —айыр немесе басқа да жұмыстық құрылғылар көмегімен әртүрлі жүктерді көтеру, қозғалту, түсіру, тиеу, қоймалау (штабельдеу) үшін арналған қоймалық едендік арнайы көлік құралы болып табылады.

Санат:Техника
Санат:Логистика
Санат:Көтергіш механизмдер
Gangnam Style

**Gangnam Style** ( , транслитерациясы *Gangnam Style*, дәлме-дәл аудармасы *Каннамгу стилі*) Оңтүстік Кореялық PSY әншісінің әні. Әншінің PSY 6 (Six Rules), Part 1 (2012) атты альбомынан алынған сингл. Ән өзінің мысқылдығымен, есте қаларлықтай ырғағымен танымал және ерекше хореографиясымен белгілі. 

Сингл 2012 жылдың 15 шілдесінде шығарылып, тез арада Оңтүстік Кореялық Gaon Chart-ының бірінші орынына көтерілді.

Синглдің бейнеклипі 2012 жылдың 24 қараша күні YouTube сайтында 810 миллионнан аса көрулерді жинап, сол сайттың ең танымал бейнеклипіне айналды. 

2012 жылдың 21 желтоқсан күні синглдің бейнебаяны YouTube сайтында 1 миллиардтан астам рет көрілді..

## Чарттар

## Дереккөздер
Маерск Мұнай

**Maersk Oil** () Даниялық мұнай және газ өндіруші мекемесі A. P. Moller-Maersk Group тобымен басқарылады. Мекеме 1962 жылы құрылды. 1986 жылы Солтүстік теңіздегі Dansk Undergrunds Consortium-жұмыстарын ұтып алды.
Маерск Ойл мекемесі Дания, Британия, Норвегия, Қатар, Алжир, Қазақстан, Ангола, АҚШ, Бразилия, Гренландия елді мекендерінде мұнай өндіру істерімен айналысады.

## Сілттемелер

Санат:Дания
Санат:Мұнай
W3C

**World Wide Web Consortium** (**W3C**) — Ғаламторға арналған стандарттарды құратын халықаралық мекеме.

Әйгілі компьютер ғалымы Тим Бернерс-Ли MIT-де консорциумның негізін қалап, әлі күнге дейін оның басшысы рөлін атқарып келеді. W3C-ге жолдас мекемелер ғаламторға арналған стандарттарды дамытуға толықтай беріліп жұмыс атқарып келуде. Консорциум 351 мүше адамнан құрылған.

## Дереккөздер


Санат:Ақпараттану
Санат:Интернет
Extensible Markup Language

**XML** ( - Кеңейтілген Белгілеу Тілі) - машина әрі адамдар оқи алатын белгілеу тілі құжаттарды кодтауға қолданылады.

## Терминологиясы

;Тэг
:Белгілеу конструкторы мынамен басаталады `<` және мынамен аяқталады `>`. Тэгтер үш түрде жызылуы мүмкін:
:**бастау-тэгтері*; мысалы: `&lt;section>` ().
:**аяқтау-тэгтері*; мысалы: `&lt;/section>` ().
:**бос-элементті тэгтер*; мысалы: `&lt;line-break&nbsp;/>` ().

;Элемент: Логикалық құжаттау компоненті басталу-тэгімен () басталып және сәйкесінше аяқталу-тэгі элементімен аяқталады () немесе бос-тэгті елементтен тұрады ().   `&lt;Сәлемдесу>Сәлем,&nbsp;әлем.&lt;/Сәлемдесу>` (қараңыз hello world). Тағы біреуі `&lt;line-break&nbsp;/>`.

;Аттрибут: Белгілеу конструкторы аты/мәні жұбынан тұрады, ол жұп бастау-тэгі не бос элемент-тэгі араларында жазылып отырады. Төмендегі мысалда *img* елементі екі аттрибуттан тұрады, олар *src* және *alt*:
:
```xml
<img src="madonna.jpg" alt='Foligno Madonna, by Raphael'/>
```
 өзге мысал:
:
```xml
<қадам нөмір="3">A қосу B</қадам>
```
 мұндағы аттрибуттың атты "нөмір", ал сандық мағынасы "3".

;XML Декларациясы: XML құжаттары өздері жайлы кейбір ақпаратты беру арқылы басталуы мүмкін, мысалы:
:
```xml
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
```


## Тарихы

XML тілі 1996 жылы SGML тілінің жаңа спецификациясы ретінде пайда болды.

## Сілттемелер


Санат:XML
Санат:Ақпараттану
Санат:Интернет
Белгілеу тілі

**Белгілеу тілі** () - құжаттарды текст түрінен логикалық синтаксиске аннотациялаудың заманауи жүйесі.

## Сілттемелер

## Сыртқы сілттемелер

Санат:Белгілеу тілі
Ұңғыманы тойтару

**Ұңғыманы тойтару** — арнайы сұйықты айдау арқылы ұңғымадан қабат флюидінің фонтандалуының тоқтатуы. Қабат қысымына дейінгі түп қысымының жасанды жоғарылауымен байланысты. Ағымдағы және күрделі жөндеу, қабат флюидінің апаттық тастауларын тоқтату жұмыстарын жүргізу мүмкіндіктерімен қамтамасыз етеді. Ұңғыманы тойтару кезіндегі шешілетін негізгі сұрақтар: жұмыс сұйықтығын таңдау және оны ұңғымаға айдау режимі жасау. Ұңғыманы тойтару сұйықтығы ретінде мұнай, су, су мен көмірсутек негізіндегі бұрғылау ерітіндісі қолданамыз. Соңғылары тиімдірек, алайда қымбаттылығымен ерекшеленеді, қоршаған ортаны ластауы мен жану салдарынан қауіпті. Су негізіндегі бұрғылау ерітінділерінен полимерлі қосындысы бар минералды тиімді, олар сазды бөлшектерден тұрмайды және кейін тұз қышқылымен өңделіп жойылатын бор қосқанмен тығыздықты жоғарылатпайды.  Қабат қысымы гидростатикалық қысымнан төмен болған жағдайда (ұңғы мұнаймен толған кезде) жұмыс сұйығы ретінде екі-үш фазалы арнайы көбік қолданамыз.   
       
Жетілдірілмеген технологиялық сұйықтарды қолдану себебінен ұңғыларда жөндеу жұмыстарын жүргізу барысында ұңғы өнімділігінің төмендеуіне әкеледі. Тастаулардың алдын алу үшін ұңғыманы қайтадан тойтарады. Газконденсатты кен орындарында қабат қысымының төмендеуі салдарынан жағдай күрделенуде. Осындай ұңғымаларды қалпына келтіру мен одан әрі игеру олардың құрылысының құнын қымбаттатады.
  
Ұңғыма фонтандалу кезінде ұңғыманы тойтарушы қондырғы превенторларды орнатамыз.    
     
*[[Превентор]]* - сұйық пен газдың атқылауын болғызбау үшін және ұңғыма оқпаны шеңберін кеңейте түсу үшін ұңғыма ернеуіне орнатылатын тетік. Оның металл корпусында бұрғылау оқпанын тығыз бітейтін айналмалы немесе ұңғыма қимасының бүкіл ауданын бітейтін қозғалмайтын қақпағы болады.

ҰЖТС-ҚК - бұл сұйық тығыздығын төмендету үшін көбіктүзуші мен азот қоспасының жүйесі, ол аномалдық төмен қабат қысымы бар газ және газконденсатты кен орындарында берілген құрамды қолдануға мүмкіндік береді.
* ҰЖТС-ҚК 90 °С  дейін температурада термотұрақты;
* 700 - 850 кг/м3 аралығында тығыздық басқарылады ; 
* қабатқа аз сүзілгіштігімен және жақсы төмен температуралық қасиетіне ие; 
* аномалды төмен түп қысымы бар «жұтатын» ұңғыларда (газ және газконденсатты ұңғыларда) тиімді тойтару; 
* қысқы (-40°С дейін) және жазғы жағдайларда қолданылады; 
* жоғары газ факторында газ шығуының алдын алады;  
* ұңғылар тез игеріледі, ұңғының режимге шығуы 1-2 күнді құрайды.         
     
Ұңғыманы жерасты жөндеу жұмыстарына дайын деп есептейміз, егер де жұмыс жасайтын адамның керекті операцияларды өткізу кезінде барынша қауіпсіздік шаралары сақтау, қоршаған ортаны ластамау керек және  мұнайды жоғалтып алмау керек.

Ұңғыманы жоспарланған жұмыстарға дайындау үшін:
* Ұңғыманы жұмыс жасау кезінде ұңғыманы өшіру және оның фонтандауын тойтару.
* Пайдалану құралдарын дайындау, көпірлердің қойылуын әйтпесе жөнделуі, якорлерді тексеру жерасты жөндеу жұмыстары үшін жылжымалы агрегаттарды қоямыз немесе мұнараны орнатамыз.

Санат:Мұнай және газ
Мордовия (футбол клубы)

**Мордовия футбол клубы** — Саранск қаласындағы Ресей футбол клубы.

## Клуб атауларының тарихы
* 1961 — «Строитель»
* 1961—1971: «Спартак»
* 1972 — «Электросвет»
* 1980—2003: «Светотехника»
* 2003—2004: «Лисма-Мордовия»
* 2005—о.у.: — «Мордовия»

## Клубi түстерi

## Экипировка және демеушiлер
## Форма

### Демеушiлер

## Жетістіктері

* КСРО
** 2 лиганың 5-аймағының жеңімпазы (1): 1991
* Ресей
** 1 лига жеңімпазы (2): 2011/12, 2013/14
* КФЛ кубогы
** Жеңімпаз: 2009

## Сiлтемелер
* Ресми сайты 
* Жанкүйерлер сайты 
* Жанкүйерлер сайты 

Санат:Ресей футбол клубтары
IC 2

**IC 2** — Кит шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.

## Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 778, MCG -2-1-31, IRAS00084-1306.

## Тағы қараңыз
* Мессье нысандарының тізімі
* Жаңа жалпы каталог
* Индекс каталог

## Сыртқы сілтемелер
* «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы ағылшынша және французша мәліметтер
* Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы мәліметтер
* SIMBAD базасындағы мәліметтер
* VizieR базасындағы мәліметтер
* NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер
* IC 2 нысанына арналған жарияланымдар

IC 2
Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Ғазиз Әбдібекұлы Байтасов

**Ғазиз Әбдібекұлы Байтасов** (3 сәуір 1971 жыл&nbsp;— 12 қараша 2011 жыл)&nbsp;— полиция капитаны, Тараз қаласында қауіпті лаңкес қылмыскерді ұстау барысында қайтыс болды. Қылмыскердің қолындағы гранатаны халыққа қарай лақтыруға жол бермей, өз денесімен жауып қалды. Осы ерлігі үшін оған Қазақстанның Халық қаһарманы атағы берілді.

## Өмірбаяны
**Ғазиз Әбдібекұлы Байтасов** 3 сәуір 1971 жылы Жамбыл облысы Түймекент ауылында дүниеге келген. Ғазиз Әбдібекұлы мектеп жасында әкесі Әбдібектен ерте айырылады. Мектеп бітірген соң жоғары білім іздеп 1997 жылы Қарағанды Политехникалық институтына түседі. 2002 жылы Әл-Фараби атындағы ұлттық университетке түседі. Ғазиз 20 жыл құқық қорғау органында қызмет етеді. 2011 жылдың 12 қарашасында қылмыскердің қолынан қаза табады. Артында жұйбайы мен 2 ұлы қалды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары
2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика — 56 кг дейін (еркектер)

Бұл салмақ дәрежесінде нағыз фаворит қытайлық У Джинбао болатын. Өйткені қытайлық атлет соңғы әлем чемпионатын оңай жеңіп алған ед. Сол кезде қырсық шалдыма У Джинбао серпе көтеру кезінде сең соқты.

## Бәсекенің барысы

### Жұлқа көтеру

Алдымен В тобындағы спортшылар сынға түсті. Бұл бәсекеде Солтүстік Корея елінің атынан сынға түскен ауыр атлет Ом Юун Хол ешкімге дес бермеді. Алдымен жұлқа көтеу жаттығуында 120 келіні еңсерді. Екінші мүмкіндігінде 125 кг салмақты еңсере алмады. Бірақ намысқа тырысқан корей атлеті 125 кг салмақты үшінші мүмкіндігінде еш қиналмастан еңсере білді. Серпе көтеру жаттығуында корей керемет табысқа қол жеткізді. Ол алдымен 160кг салмақты еңсерді. Екінші мүмкіндігінде 165кг салмаққа тапсырыс беріп, ол салмақты да еңсере білді. Үшінші мүмкіндігі көзсіз ерлікке баланды. Ол 168кг салмаққа тапсырыс беріп, олимпиада рекордын жаңартпақ болды. Нәтижесінде ол спорт мамандарының аузын айға қаратып кетіп В тобында көшбасшы атанды. Араға 9 сағат салып А тобының спортшылары сынға түсті. Сайдың тасындай іріктелген 11 спортшы алтын үшін таласты. Жұлқа көтеру жаттығуында У Джинбао 133кг салмақты еңсеріп бірінші орынға орнықты. Тунистік Халил ел-Маауи 132кг салмақты көтеріп екінші орынға орнықты. Үздік үштікті Еуропа чемпионты, әлем біріншілігінің қола жүлдегері Әзірбайжандық Валентин Христов еншіледі. Оның нәтижесі 127 келі.

### Серпе көтеру

Алдымен тунистік атлет Халил ел-Маауи жарысқа шығудан бас тартты. Кейін Сергио Альварес, Бекзат Осмоналиев, Руслан Мақаров сеілді спортшылар тапсырыс бермеген салмақтарын үш рет еңсере алмай пұшайман болды. Бұл бәсекеде көп спортшының тағдыры шешілді деседе болады. Валентин Христов алдымен 154 келі салмақты еңсеріп, бірінші орынға шықты. Екінші мүмкіндігінде 158 келіні еңсере алмады. Ақыры үшінші мүмкіндігінде ол 159 келіге тапсырыс беріп, мүлтіксіз көтеруінің арқасында ол қола медальдің иесі атанды. У Джинбао Кореялық спортшының нәтижесін білетін, сондықтан өзінің нәтижесін қорғайтынына бек сенімді болды. Алдымен 156кг салмақты көтере алмай қынжылып қалды. Екінші мүмкіндігінде бұл салмақты еңсере білді. Үшінші мүмкіндігіне Джинбао 161 келіге тапсырыс берді. Егер көтерсе олимпиада чемпионы деген мәңгі тозбас атаққа қол жеткізетін еді. Өкінішке орай У Джинбаоға бұл салмақ бағынбады. Қытайлық атлеттің өкініштен өзегі өртенді. Бірақ күмісті қанағат тұтты, осы нәтижеге де ризашылық білдірді.

### Нәтиже

## Тағы қараңыз
* 2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика

Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Куритиба

]

**Куритиба**  () — Бразилиядағы муниципалитет, Парана штатында орналасқан.

2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 828 092 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 430.9  км² шамасында. Халық тығыздығы — 4.202,83 адам/км².

## Сыртқы сілтемелер
* http://www.curitiba.pr.gov.br  
* http://www.curitiba-brazil.com

Санат:Парана елді мекендері‎
Dell

**Dell Inc.** Американдық халықаралық компьютер технологиялары корпорациясы. Мекеме басшысы Майкл Делл әлем бойынша 103,300 адам жұмысшы ұстап отыр, бұл мекеме әлемнің ең ірі технология мекемесі болып саналады. Делл компаниясы Fortune 500 компанияларының тізімінде 44 орынды иеленіп отыр.

Бұл мекеменің компьютер сатылу көлемі жағынан ғаламда HP және Lenovo компьютерлерінен кейін үшінші орында.

## Сілттемелер

## Арғы оқылымдар
* Dell Company Information
* Dell Company Profile & News
* Michael Dell, Catherine Fredman, *Direct From Dell*, ISBN 0-88730-914-3
* "Dell Inks Computer Deal in China" on Time.com (a division of *Time* Magazine), 2007-09-24, retrieved 2007-10-14
* 
* Dell as the seventh-most-admired computer company in the USA, eighth overall, and seventh worldwide. *[[Fortune (magazine)|Fortune]]*, *Most Admired Companies 2006*.
* Dell Named Top Computer Hardware Provider for Life Sciences. *[[Reuters]]*
* Dell Ottawa references:
** CNWGroup news website 
** Dell official website
** Ottawa Business Journal 
* *[[BBC News]]*, тамыз 21, 2003, ''Dell makes grab for market share''
* *[[USA Today]]*,  қаңтар 20, 2001, ''Dell business model turns to muscle as rivals struggle''
* *[[Ubuntu Forums]]*, маусым 7, 2007, ''Dell's with Ubuntu called Dellbuntu''

* Ресми сайты http://www.Dell.com/|mobile=http://m.dell.com/

Санат:Технология компаниялары
Санат:Технология
Санат:Электроника
Софус Ли

**Мариус Софус Ли** (17 Желтоқсан 1842 – 18 Ақпан 1899) Норвегиялық математик. Ол көбінесе    геометрия және дифференциялдық теңдеулерде қолданылатын толассыз симметрия теориясымен белгілі.

## Тағы қараңыз
* Lie bracket of vector fields
* Ли деривативі
* Ли сфера геометриясы
* Лидің үшінші теоремасы
* Каратеодори-Якоби-Ли теоремасы
* Ли топтары

## Сілттемелер

## Библиография
* 
* 
* 
* 

## Сыртқы сілттемелер
*Cite EB1911|wstitle=Lie, Marius Sophus
*MacTutor | id = Lie | date = ақпан 2000
*MathGenealogy|id=18235

Санат:Норвегия математиктері
Ла Ринконада (Перу)

thumb|right|Ла Ринконада
**Ла Ринконада** () — Перудегі қала.

Анд тауларындағы теңіз деңгейінен 5100 м биіктікте, Боливия шекарасынан жақын қашықтықта орналасқан қала. Әлемдегі ең биікте орналасқан елді мекен болып саналады.Қалаға енсіз таулы жолмен жетуге болады.  

Қаһарлы ауа райлы (күндіз температура нөлден жоғары бірнеше градусқа ғана көтеріледі, түнде аяз) және оттегі жетіспеушілігіне қарамастан, XXI ғасырда Ла Риконада халқының саны 235 %-ға өсті және 2009 жылы шамамен 30 мың адамды құрады. Бұл алтын кен орындарына бай қорларға байланысты. Алтын өндіру ауыр жағдайларда жүргізіледі.  

Ла Риконаданың экологиялық жағдайы өте жаман. Қалада канализация және ағын сулар жүйесі нашар дамыған. Сонымен қатар алтын өндіруден кейін амальгамадан қалатын сынаптың мөлшері өте жоғары.


## Сыртқы сілтемелер
* Ла Ринконада туралы деркті фильм 

## Дереккөздер


Санат:Андылар
Санат:Перу қалалары
Кнут-Моррис-Пратт алгоритмі

**Кнут — Моррис — Пратт алгоритмі** (КМП-алгоритм) — берілген текст жолында ішкі жол тармағын табу алгоритмін айтамыз.

Алгоритмді алғаш ашқан американ ғалымдары Дональд Кнут және Вон Пратт еді, олар жеке дара өз бетімен тапқан Джеймс Моррис болды.. Өз еңбектірінің жемісін олар 1977 басып шығарды..

## Есептің берілуі
Мысалы \displaystyle T жолы  және \displaystyle S жол тармағы  берілсін.  \displaystyle T жолда \displaystyle S - жол тармағының қай жерінен басталып жазылған орнын немесе индексін табу керек. 

Егер \displaystyle T жолында \displaystyle S — тармақ жолы табылмаған болса, онда бұл жолдың ішінде болмайтын бір кері индекс беру керек. 

Егер керек болған жағдайда әр жол тармағының берілген текст орныныда бар ма екенін бақалып отыру үшін қосымша функция құруға болады.

## Тағы қараңыз
* Префикс-функциясы
* Z-функциясы
* Бойер — Мур алгоритмі
* Ахо — Корасик алгоритмі

## Сыртқы сілттемелер


## Сілттемелер

* http://algolist.manual.ru/search/esearch/kmp.php

Санат:Іздеу алгоритмдері
Дональд Кнут

**Дональд Эрвин Кнут** (, 10 қаңтар 1938) — АҚШ математигі, информатик, Стэнфорд университеті және басқа да университеттер профессоры. Ресей ғылымдар академиясының шетелдік мүшесі, өмір бойында 19 монография еңбектерінің және 160-тан астам ғылыми мақалалар авторы. Бірнеше бағдарламалық технологиялардың дамытушысы. Әлемге әйгілі алгоритм және есептеуіш математика тақырыптарына арналған китабтар серияларының авторы, заманауи физика-математикалық T<sub><span style="font-size:1.25em;">E</span></sub>X және METAFONT кітап шығарушы баспа жүйелерінің құрастырушысы.
## Биографиясы
10 қаңтар 1938 жылы АҚШта туған..

## Кітаптары
Кітаптарының тізімі орыс тілінде бүгінгі күнге қазақ тіліне аудармалары жоқ:
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
* 
* 
* «Компьютеры и набор текста» (Computers & Typesetting)
* 

## Дәрістері және интервьюлер
* Doernberg, D. Computer Literacy Interview With Donald Knuth . 7 желтоқсан 1993.
* TUG’95 (St Petersburg, FL, USA) Questions and answers with Prof. Donald E. Knuth. *TUGboat* 17 (1), 1996
* Woehr, J. An interview with Donald Knuth *Dr. Dobb’s Journal*, сәуір 1996, p.&nbsp;16-22.
*  Donald Knuth on The Art of Computer Programming  Addison-Wesley Innovations, 1996
* Questions and Answers with Prof. Donald E. Knuth. Czech TUG, Charles University, Prague, 1996
* Knuth meets NTG members, Amsterdam, 13 наурыз 1996.
* Knuth Comments on Code, Byte magazine, September 1996.
* Donald Knuth: A life’s work in the art of programming Amazon.com, 1997.
* [U.K. TUG, Oxford, [12 сентября|12 september] 1999: Question & Answer Session with Donald Knuth]. *TUGboat*, 22 (1/2), 2001.
* Dr. Dobb’s Audio & Video Archive of Knuth’s ''MMIX'' and ''God & Computers'' Lectures @ MIT, Fall 1999
* Wallace, Mark. The art of Don E. Knuth Interview on salon.com, 1999.
* Advogato, 2000
* AMS, 2001 
* Oslo, 2002
* Free Software Magazine interview by Gianluca Pignalberi, тамыз 2005 .
* Interview with Donald Knuth, Apr 25, 2008 (перевод на русский)

## Сыртқы сілттемелер


## Тағы қараңыз
* Кнут-Моррис-Пратт алгоритмі
* Knuth–Bendix algorithm
* Компьютерде бағдарламалау өнері
* TeX, METAFONT
* Сауатты бағдарламалау
* Кнут сыйлығы

## Сілттемелер
* Don Knuth’s Home Page   — Дональд Кнуттың жеке веб-сайты
* Таңдалған мақалалар  Стэнфорд университеті веб-торабында 
* Биография очеркттері: Дональд Кнут 
* Өлеңдер қиын-қиыстыруларының күрделілігін өлшеу  — Дональд Кнуттың өз китабтары жайлы жазған псевдо-ғылыми мақаласы.

Санат:АҚШ бағдарламашылар
Санат:АҚШ математиктері