Марк-Андре тер Штеген

**Марк-Андре тер Штеген** (; 30 сәуір 1992 жыл, Мёнхенгладбах, Германия) — неміс футболшысы, «Барселона» футбол клубы және Германия ұлттық құрама командасының қақпашысы.

## Мансабы

### Клубтық
Тер Штеген кәсіби мансабын туған қаласындағы «Боруссия Мёнхенгладбах» клубында бастады. 2010–11 маусымының алғашқы жартысында ол резервтік командадағы үздік ойыншылардың біріне айналып, жиі негізгі құрамның қосалқы ойыншысы ретінде тіркелді. Алайда, негізгі команда үшін маусым сәтсіз өтуде еді. 2011 жылғы 14 ақпанда команданың төмен нәтижелеріне байланысты бас бапкер Михаэль Фронцек қызметінен босатылып, оның орнына Люсьен Фавр тағайындалды. Сол уақытта «Боруссия» Бундеслига турнирлік кестесінің соңында орналасқан болатын – 22 турдан кейін команда небәрі 16 ұпай жинаған еді.

Команданың нәтижелері біртіндеп жақсарғанымен, негізгі қақпашы Логан Байлидің тұрақсыз ойыны командаға кері әсерін тигізді. Ол кейде жеңісті матчтар өткізгенімен, мұндай ойындар сирек болып, жиі сенімсіздік танытты. Клуб жанкүйерлері бельгиялық қақпашыны сынға алып, оның футболдан гөрі модельдік мансабына көбірек көңіл бөлетінін айтып, наразылық білдірді. Сол уақытта Тер Штегеннің резервтік командадағы жетістіктері назардан тыс қалмады. Жанкүйерлер жас қақпашыны негізгі құрамға қосу туралы талаптарын күшейтті.

Люсьен Фавр ақыры Байлидің ойын деңгейіне қанағаттанбай, 2011 жылғы 10 сәуірде оны қосалқы құрамға ауыстырып, «Кёльнге» қарсы кездесуде негізгі құрамда Тер Штегенді алаңға шығарды. Жас неміс қақпашы бұл мүмкіндікті толық пайдаланып, қорғаныс бұрын-соңды болмаған сенімділік көрсетті. Маусымның қалған бөлігінде негізгі құрамдағы орнын сақтап қалып, соңғы бес турдың төртеуінде қақпасына гол жібермей, командаға плей-офф арқылы Бундеслигада қалуға көмектесті. Осы кезеңде ол ерекше шеберлігімен көзге түсіп, «Боруссия Дортмундқа» қарсы ойында бірнеше керемет сейв жасап, командасына 1:0 есебімен маңызды жеңіс әкелді.

[thumb|upright|Марк-Андре тер Штеген [Барселона (футбол клубы)|Барселона сапында]]
2014 жылы 19 мамырда Марк-Андре тер Штеген Испанияның «Барселона» клубының жаңа қақпашысы ретінде ресми түрде таныстырылды. Ол чилилік қақпашы Клаудио Бравомен бірге Виктор Вальдес пен Хосе Мануэль Пинтоның кеткенінен кейін клубқа қосылды. 2014 жылғы 22 мамырда тер Штеген «Барселонамен» 2019 жылдың маусымына дейін есептелген бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Оның трансферлік құны 12 миллион еуроны құрады, ал келісімшарттағы өтемақы сомасы 80 миллион еуроға белгіленді. Клубқа ауысқаннан кейін ол бұл қадамның дұрыс шешім болғанын айтып, жаңа командасына бейімделуге ниетті екенін жеткізді.

Алайда, маусым басталар алдында тер Штеген жарақат алып, алғашқы лига матчтарын өткізіп алды. Осыған байланысты «Барселона» бас бапкері Луис Энрике Клаудио Бравоны негізгі қақпашы ретінде таңдады. Браво сол маусымда үздік қақпашыға берілетін Самора трофейін жеңіп алды. Тер Штеген 2014–15 маусымында Ла Лига ойындарында алаңға шықпағанымен, ол Кубоктік және Чемпиондар лигасы матчтарында негізгі қақпашы рөлін атқарды.

Тер Штеген Чемпиондар лигасындағы алғашқы ойынын 2014 жылғы 17 қыркүйекте өткізді. Бұл матчта «Барселона» өз алаңында АПОЭЛ клубын 1:0 есебімен жеңіп, тер Штеген қақпасын гол жібермеді. Ол сондай-ақ 2015 жылғы 30 мамырда өткен Испания Кубогының финалында «Атлетик Бильбаоға» қарсы ойнап, командасына 3:1 есебімен жеңіс әкелді. Бір аптадан кейін, 6 маусымда, тер Штеген Берлиндегі Олимпиада стадионында өткен Чемпиондар лигасының финалында алаңға шығып, «Барселонаның» «Ювентусты» 3:1 есебімен жеңіп, маусымды треблмен аяқтауына үлес қосты. Сондай-ақ, ол Чемпиондар лигасының жартылай финалының «Баварияға» қарсы қарымта матчында жасаған керемет «қақпа сызығындағы» сейві үшін «Үздік сейв» номинациясында жеңімпаз атанды.

2024 жылы 11 тамызда Серхи Робертоның клубтан кеткенінен кейін Марк-Андре тер Штеген «Барселонаның» жаңа капитаны болып тағайындалды. 2024 жылдың қыркүйек айында «Вильярреалға» қарсы матч кезінде ол тізесінің тостағаншасындағы сіңірдің жарылуынан жарақат алып, маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберуге мәжбүр болды. Дегенмен, жарақатына қарамастан, 2025 жылы 12 қаңтарда Испания Суперкубогының финалында «Реал Мадридті» 5:2 есебімен жеңгеннен кейін капитан ретінде алғашқы трофейін көтерді.

### Ұлттық құрама
2009 жылы тер Штеген 17 жасқа дейінгі жастар арасындағы УЕФА Еуропа чемпионатында жеңіске жеткен команда құрамында ойнады.

2015 жылдың 27 маусымында Чехияда өткен 21 жасқа дейінгі жастар арасындағы УЕФА Еуропа чемпионатының жартылай финалында Германия ұлттық құрамасы Португалияға қарсы ойнады, сол матчта тер Штеген бес гол жіберіп алды.

Тер Штегеннің ойындары оның Германия ұлттық құрамасына шақырылуына ықпал етті. Бас бапкер Йоахим Лев оны 2012 жылғы Еуропа чемпионатының алдын ала құрамына енгізді, бірақ ол соңғы 23 ойыншының тізіміне кірмеді.

2012 жылдың 26 мамырында тер Штеген Швейцарияға қарсы жолдастық матчта (5:3 есебімен жеңіліс) ұлттық құрама сапында тұңғыш ойынын өткізді. Оның екінші халықаралық матчында, 2012 жылдың 15 тамызында, Аргентинамен өткен кездесуде (1:3), ол ойынға Рон-Роберт Цилер алаңнан қуылғаннан кейін қосылды және бірден Лионель Мессидің пенальтиін қайтарды.

Тер Штеген Германияның 2016 жылғы Еуропа чемпионатының құрамына енгізілді, бірақ бүкіл турнир барысында қосалқы құрамда қалды, өйткені негізгі қақпашы Мануэль Нойер болды. Германия жартылай финалға дейін жетті, бірақ Францияға 0:2 есебімен жеңіліп, турнирден шықты.

2017 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогында тер Штеген топтық кезеңдегі алғашқы матчтан басқа барлық ойындарға қатысты. Германия финалда Чилиді жеңіп (1:0), турнир чемпионы атанды. Сол ойында тер Штеген «Матчтың үздік ойыншысы» болып танылды.

2018 жылдың 15 мамырында тер Штеген Германияның 2018 жылғы әлем чемпионатына арналған 27 ойыншыдан тұратын алдын ала құрамына енгізілді. 4 маусымда Йоахим Лев оны Германияның соңғы 23 адамдық құрамына қосты.

2019 жылдың қыркүйегінде тер Штеген Германия ұлттық құрамасындағы бірінші нөмірлі қақпашы мәртебесі үшін Мануэль Нойермен шағын пікірталасқа түсті.

2021 жылдың мамырында тер Штеген оң тізесіндегі пателлярлық сіңіріне жасалатын операцияға байланысты 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысудан бас тартты.

Тер Штеген Германияның 2024 жылғы Еуропа чемпионатының құрамына енгізілді. Осы турнирден кейін, Мануэль Нойер халықаралық футболдан кеткен соң, ол Германияның негізгі қақпашысы атанды.

## Ойын стилі
Тер Штеген – бойы ұзын, шапшаң және тұрақты қақпашы ретінде сипатталады, ол керемет рефлекстерге, дұрыс шешім қабылдау қабілетіне және қақпадағы жоғары деңгейдегі сейв жасау шеберлігіне ие. Сондай-ақ, ол әуе доптарына сенімді шығады, бірге-бір қарсы жағдайларда шебер ойнайды және мықты мінезінің арқасында қорғаныс шебімен жақсы қарым-қатынас орната алады.

Ойын оқуға деген қабілеті мен қақпадан жылдам шығу жылдамдығының арқасында ол офсайд тұзағынан сытылып шыққан қарсыластардың әрекетін алдын ала болжай алады. Доппен жақсы жұмыс істей алатын қақпашы ретінде танылған тер Штеген допты бақылауда ұстау мен дәл пастар беру қабілетімен ерекшеленеді. Ол алаңдағы ойынға белсене қатысып, көбіне "свипер-қақпашы" рөлін атқарады, өйткені шабуылдарды артқы шептен бастап құруға бейім.

Тер Штеген жиі аяқтарын пайдаланып, қарсыластардың әрекетін шектеу және шешуші сейвтер жасау арқылы өзін "неміс қақпашылық стилінің" өкілі ретінде көрсетеді. Сонымен қатар, ол негізгі қақпашылық техниканы жақсы меңгерген және керемет позициялық сезімге ие.

2020 жылы Испания мен "Барселонаның" бұрынғы қақпашысы Сальвадор Садурни тер Штегеннің ойын стилі оның отандасы Мануэль Нойерге өте ұқсас екенін атап өтті. Жастық шағында үлкен болашағы бар ойыншы ретінде бағаланған ол уақыт өте келе әлемдік футболдың ең үздік қақпашыларының біріне айналды

## Жеке өмірі
Тер Штеген Солтүстік Рейн-Вестфалияның Мёнхенгладбах қаласында дүниеге келген.  Ол Барселона маңындағы Ситжес қаласында өзінің көптен бергі қызы Даниэла Джехлеге үйленді. 2019 жылдың 28 желтоқсанында ол тұңғыш баласы Бенді дүниеге әкелді.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Барселона»

* Испания чемпионы (6): 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2022/23, 2024/25
* Испания кубогы (6): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21, 2024/25
* Испания суперкубогы (4): 2016, 2018, 2022/23, 2024/25
* Чемпиондар лигасы: 2014/15
* УЕФА суперкубогы: 2015
* Клубтар әлем чемпионаты: 2015

; Германия

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2016
* Конфедерациялар кубогы: 2017

### Жеке

* Чемпиондар лигасының символикалық құрамы: 2014/15, 2018/19
* Чемпиондар лигасындағы үздік сейв: 2014/15
* Конфедерациялар кубогы финалындағы үздік ойыншы: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Германия футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары