Мәскеу мэрін сайлау (2023)

**[[Мәскеу мэрі|Мэр]] сайлауы** Мәскеуде 2023 жылдың 10 қыркүйегінде бірыңғай дауыс беру күні өтті. Мәскеуде сайлау, Ресейдің бірқатар басқа субъектілері сияқты, үш күн бойы — 8 қыркүйектен 10 қыркүйекке дейін өткізілді. Мәскеу қаласының мэрі Сергей Семенович Собянин сайлауда 76,39 % дауыспен жеңіске жетті, 5 жылға қайта сайланды және үшінші мерзімге сайланған Мәскеудің алғашқы мэрі болды.

2023 жылдың 1 қаңтарында Мәскеуде 7 596 125 сайлаушы тіркелді.

## Алғышарттары
Ресей премьер-министрінің орынбасары — Үкімет аппаратының басшысы, Тюмень облысының бұрынғы губернаторы Сергей Собянин 2010 жылдың қазан айында Ресей президенті Дмитрий Медведев 2010 жылдың қыркүйегінде «Президенттің сенімін жоғалтуына байланысты» қызметінен босатылған Юрий Лужковтан кейін Мәскеу мэрі болып тағайындалды және мэр Владимир Ресиннің вриосы. Сол кезеңде губернаторлар «жоғарыдан төмен түсті». 2004 жылы Ресейде тікелей губернаторлық сайлау тоқтатылды, 2012 жылы олар қайтарылды.

2013 жылдың қыркүйегіндегі келесі сайлауда Собянин тәуелсіз кандидат ретінде сайланды және 51,37 % дауыспен сайлауда жеңіске жетті, екінші орын алған Алексей Навальныймен (27,24 %) екінші турдан аулақ болды.

Собянин 2018 жылы үшінші мерзімге тәуелсіз кандидат ретінде жүгірді және 70,17 % дауыспен сайлауда басым дауыспен жеңіске жетті. Өз штабының мүшелеріне дауыс беруді қорытындылағаннан кейін сөйлеген сөзінде ол: «бұл сайлау, ең алдымен, федералды заңға сәйкес, соңғы мерзімге Баруыммен ерекшеленеді, мен Мәскеу мэрі болып сайлануға құқығым жоқ», — деді.

### Заңды өзгерту
2021 жылдың 27 қыркүйегінде сенатор Андрей Клишас пен депутат Павел Крашенинников Мемлекеттік думаға РФ-дағы мемлекеттік биліктің бірыңғай жүйесі туралы заң жобасын Конституцияның дамуына енгізді, ол, атап айтқанда, аймақ басшысының бірыңғай атауын енгізді және қатарынан екі губернаторлық мерзімге шектеу қойды (нөлдеу). 2021 жылғы 14 желтоқсанда Заң мемлекеттік Думамен қабылданды. 15 желтоқсан — Федерация Кеңесі мақұлдаған және 2021 жылғы 21 желтоқсанда президент Владимир Путин қол қойған.

Жаңа заң Сергей Собянинге 2023 жылы да өз кандидатурасын ұсынуға мүмкіндік берді.

## Негізгі күндері

* 2023 жылдың 7 маусымында Мәскеу қалалық думасы сайлауды 2023 жылдың 10 қыркүйегіне — бірыңғай дауыс беру күніне тағайындады.

## Үміткерлері
Мәскеуде үміткерлерді сайлауға қатысуға құқығы бар саяси партиялар да, өзін-өзі ұсыну арқылы да ұсынды. 2023 жылғы 15 маусымда Мәскеуде 27 партияның бөлімшелері болды. 

Тіркеу кезінде әрбір үміткер үш адамнан тұратын тізімді ұсынуы керек еді, олардың бірі үміткер сайланған жағдайда Ресей Федерация Кеңесінде аймақ үкіметінің өкілі болады. 

Үміткерлерді ұсыну 7 шілдеде аяқталды. Үміткерлерді 6 партия ұсынды, тағы 6 кандидат өзін-өзі ұсынды.

### Тіркелгендер
2023 жылғы Мәскеу мэрі сайлауына қатысу үшін 5 үміткер тіркелді:
* Дмитрий Гусев — Мемдума депутаты, Әділ Ресей — Ақиқат үшін партиясы ұсынған.
* Владислав Даванков — Мемдума төрағасының орынбасары, Жаңа адамдар партиясы ұсынған.
* Леонид Зюганов — Мәскеу қалалық думасы депутаты, РФКП жетекшісі Геннадий Зюгановтың немересі РФКП ұсынған. 
* Сергей Собянин — Мәскеудің қазіргі мэрі, Біртұтас Ресей партиясы ұсынған. 
* Борис Чернышов — Мемдума төрағасының орынбасары, Мемдума депутаты, РЛДП ұсынған.

### Тіркеуден бас тартылды
* Насиб Хасанов — зейнеткер, өзін-өзі ұсыну. 
* Александр Горлов — Марьина Роща ауданының муниципалдық депутаттығына бұрынғы кандидат, «СТАНКИН» ММТУ электромонтері, өзін-өзі ұсыну. 
* Иосиф Джагаев — Мемдума депутаттығына бұрынғы кандидат, «Инновация» ЖШҚ бас директоры, өзін-өзі ұсыну. 
* Сергей Залетин — бұрынғы ғарышкер, Біріккен Ресейдің Тула облыстық думасының бұрынғы депутаты, РҚӨП ұсынған.
* Павел Новиков — Әулие Иннокентий қайырымдылық қорының директоры, Иркутск епископы, өзін-өзі ұсыну. 
* Александра Тищенко — «„Электросетьстройпроект“ сауда үйі» ЖШҚ бас директоры, өзін-өзі ұсыну.
* Жанна Горбачева — КПРФ Солтүстік Тушино ауданының муниципалды депутаты, үй шаруасындағы әйел, өзін-өзі ұсыну.

2023 жылғы 14 шілдеде Мәскеу қалалық сайлау комиссиясының шешімі бойынша қажетті құжаттарды қажетті мерзімде ұсынбау себебінен Мәскеу мэрі лауазымына үміткерлердің мәртебесі алынып тасталды: Насиб Гусейн оглы Хасанов, Жанна Горбачева, Александр Горлов, Иосиф Джагаев, Павел Новиков, Александра Тищенко және Сергей Залетин.

### Мәскеу мэрі лауазымына үміткерлердің қаржы мәселелері бойынша уәкілетті өкілдері

## Нәтижелері

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Мәскеу қалалық сайлау комиссиясының сайтындағы сайлау
* РФ ОСК сайтындағы сайлау
* 

2023