open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Елжандылық

**Елжандылық** — тарихи тамыры терең әлеуметтік, саяси, психологиялық құбылыс. Ол ұлттардың арасындағы демократиялық дүниетанымға, адамгершілікке, бөтенді жатырқамайтын қазақы ұлттық менталитет пен дәстүрге негізделген. Қазақ жерін барлық ұлттардың шынайы Отанына айналдыру, тілін, дінін дамытып, өркениет жолына салатын идеология мен саясат.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Еліктеу (жантану)

**Еліктеу** (— еліктеу) — басқалардың мінез-құлқын өзіне көшіру процесі. Еліктеу *ерікті* және *еріксіз* болуы мүмкін. Өз әрекетін басқаның үлгісімен модельдеуге тырысу. Бұл терминді "мимикрия" терминінен ажырата білу керек. Бұл термин, сондай- ақ имитациялық әрекет механикалық түрде орындалады деп түсіндіріледі. Бұлай сипаттау қате. Мысалы, бала анасынын әрекетіне немесе топтағы құрбыларымен ойнаудағы өзара әрекет тәсілдеріне тек еліктеп қана қоймайды, мұндағы мінез-құлық өте күрделі, оған механикалық процесс деген түсінік беруге болмайды. Еліктеудің мұндай түрі бала оның тоттгағы әлеуметтік моделін реттейтін негізгі ережелерді білуі керек деп түсіндіреді. Бұл терминді жеңілдету үшін көбінесе "үлгілеу" термині қолданады. Еліктеу үлгі тұтатын объектінің қылықтарын тікелей қайталау нәтижесінде болатын үйрену түрі.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Дондерс моделі

**Дондерс моделі** - *Ф.К. Дондерс* (1818-1889) голланд офтальмологымен шығарылған тыныстанудың заңдылығын көрсететін тәжірибе. Бұл тәжірибені жасау үшін түссіз, аузы тар шиша алып, оған жұқа резеңке керіп түп жасайды, аузына тығын арқылы түтік өткізеді. Түтіктің ыдыс ішіндегі ұшына резеңке қалташаны немесе құрбақа, т.б. өкпесін жалғайды. Түтікті шишаның ішіне салып тығындап, жоғарғы, сырттағы ұшын ашық қалдырады. Осыдан кейін шишаның резеңкеден жасаған түбін төмен не жоғары созса, түтік ұшындағы өкпе немесе резеңке қалтадағы ауаның толғаны немесе шығарылғаны байқалады. Бұл өкпе жұмысының қызметін көрсетеді.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Серік Нөгербекұлы Нөгербеков

**Серік Нөгербекұлы Нөгербеков**

1962 жылы 8  қыркүйекте  Қарағанды облысы  Қарқаралы қаласында туған.

Қарағанды кооператив институтын бітірген (1984), ұйымдастырушы-экономист.

Тарих ғылымдарының кандидаты (2008). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасының экономикалық  қуатын кеңістікті дамытуды басқару механизмдері». Орал мемлекеттік экономикалық университетінің  құрметті профессоры (РФ). Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі. Халықаралық менеджмент академиясының мүшесі-корреспонденті.

48 ғылыми жарияланымның және 3 монографияның авторы.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі.

1984 жылдан -  Қарқаралы мал дәрігерлік техникумы комсомол комитетінің хатшысы. 1985 жылдан - Кеңес Әскерінің
қатарында  қызметте. 1986 жылдан -  Қазақстан ЛКЖО Қарқаралы аудандық комитетінің екінші хатшысы. 1987
жылдан - «Қарағанды Трансагенттік» АТК  Қарқаралы агенттігінің бастығы. 1988 жылдан - Агроөнеркәсіп комитеті кәсіподақ  қызметкерлерінің  Қарқаралы аудандық комитетінің нұсқаушысы. 1991 жылдан - «Алтын-Емел»
АҚ менеджері. 1992 жылдан -  Қазақстан республикалық сыртқы экономикалық «Қазөнеркәсіпэкспорт» кәсіпорыны
«Көмір-экспорт» фирмасының директоры. 1994 жылдан - Мемлекеттік сыртқы экономикалық «Қазыбек» корпорациясының вице-президенті (Алматы қаласы). 1998жылдан - ҚР-дағы Мемлекетаралық «Мир» телерадиокомпаниясының бөлімшесі директорының орынбасары (Астана  қаласы). 2000 жылдың  қаңтарынан - «Аймақаралық клиринг палатасы» ААҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. 2000 жылдың
тамызынан -  Қарағанды облысы  Қаржы басқармасының бастығы. 2002 жылдан -  ҚР Көлік және коммуникация министрлігі  Қаржылық реттеу департаментінің директоры. 2005 жылдан - «Еснұр және К» ЖШС Директорлар
кеңесінің төрағасы. 2007 жылдан -  ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ президенті.

2009 жылдың маусым айынан бері -  ҚР Президенті Әкімшілігі әлеуметтік-экономикалық мониторинг бөлімінің меңгерушісі.

«Еуразия ғалымдарының экономикалық клубы»  қауымдастығының Үйлестіру кеңесі төрағасының орынбасары;
Халықаралық экономистер одағының вице-президенті (БҰҰ бас кеңес берушісі). «Евразийский экономический обзор»,
«Экономика. Финансы. Исследования» журналдарының бас редакторы.

«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Ресейлік «Жыл менеджері-2008» байқауының жеңімпазы.

Үйленген. 2 баласы бар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Татьяна Витальевна Охлопкова

thumb|Татьяна Витальевна Охлопкова
**Татьяна Витальевна Охлопкова**

1950 жылы 26 шілдеде Шымкент облысы Мақтаарал ауданы Славянка ауылында туған. Орыс.

Әкесі - Запорожский Виталий Яковлевич, марқұм. Анасы -Запорожская Нина Тимофеевна, марқұм.

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1974), тарихшы, тарих пен қоғамтану пәндерінің оқытушысы.

Сайлау үдерісіне қатысушыларға арналған әдістемелік көмекші құралдардың, ақпараттық-анықтамалық материалдардың, ҚР-дағы сайлау үдерісі туралы газеттердегі бірқатар мақала мен жарияланымның авторы.

КОКП мүшесі (1971-1991).

1969 жылдан 1976 жылға дейін - Қазақстан ЛКЖО Маңғышлақ облысы Шевченко қалалық комитетінің іс жүргізушісі, комсомол ұйымдары бөлімінің нұсқаушысы, хатшысы. 1979 жылдан - пластмассаларды қайта өңдеу жөніндегі «Қызыл Ту» өндірістік бірлестігінің техникаға оқыту жөніндегі инженері. 1980 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық халықтық бақылау комитетінің инспекторы. 1982 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық партия комитеті ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы. 1984 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық
комитеті жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1990 жылдан - ҚазКСР Президенті Кеңсесінің Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімінің сектор меңгерушісі. 1991 жылдан - ҚазКСР Президенті Аппаратының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі Қабылдау бөлмесінің меңгерушісі - сектор меңгерушісі. 1991 жылдан- ҚР Президенті Әкімшілігі және Министрлігі Кабинеті Қабылдауының меңгерушісі - Азаматтарды былдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1994 жылдан - ҚР Министрлер Кабинеті істері Басқармасының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары.

1995 жылдан бері - ҚР Орталық сайлау комиссиясының мүшесі.

«Құрмет» орденімен (2006), «Қазақстан Конституциясының 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2()пі(|
«Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен м:і" патталған.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Охлопков Юрий Васильевич (1947 жылы туған), зейнеткер. Ұлдары - Юрий (1974 жылы туған), Станислав (1977 жылы туған). Немерелері - Анастасия, Мария.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Орталық сайлау комиссия мүшелері
Ерғазы Мейірғалиұлы Нұрғалиев

thumb|Ерғазы Мейірғалиұлы Нұрғалиев
**Ерғазы Мейірғалиұлы Нұрғалиев** (4.06.1954, Шығыс Қазақстан облысы, Самар ауданы, Еспе ауылы) - мемлекеттік қайраткер. Қазақ.

## Білімі
* Өскемен құрылыс-жол институтының сәулет факультетін (1977), сәулетші;
* Халықаралық тәуелсіз экология-саясаттанушы университетін бітірген (Мәскеу, 2001), заңгер.

## Еңбек жолы
* 1971 жылдан - ШҚО Самар ауданы Бастаушы ауылы ОМ оқытушысы.
* 1972 жылдан - Өскемен құрылыс-жол институтының студенті.
* 1977 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
* 1979 жылдан - Ленинск қаласы 11284 ә/б космодром НҚБ аға инженер-ревизоры, 1980 жылдан - аға инженер-инспекторы, 1988 жылдан - 1-ші дәрежелі инженері.
* 1989 жылдан - Қызылорда облысының халық депутаттарының Ленинск қалалық кеңесінің атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1990 жылдан - төрағасының бірінші орынбасары.
* 1992 жылдан - Ленинск қалалық сәулет және қала салу басқармасының басшысы - бас сәулетшісі.
* 1993 жылдан - Ленинск қаласының әкімінің әлеуметтік мәселелер бойынша орынбасары.
* 1994 жылдан - Ленинск қаласының әкімінің мемлекеттік меншік мәселелері бойыша орынбасары.
* 1995 жылдан - «Байқоңыр» космодром және Ленинск қаласындағы ҚР Президентінің арнайы өкілі.
* 1996 жылдан 2004 жылға дейін - «Байқоңыр» космодромындағы ҚР Президентінің арнайы өкілі.
* 2005 жылдың наурыз айынан - Астана қаласы ТЖ Департаменті басшысының орынбасары.
* 2005 жылдың қыркүйек айынан - «Байқоңыр кешеніндегі «Бәйтерек» БК» АҚ бас директорының орынбасары - филиалының директоры.
* 2007 жылдың  қыркүйек айынан - «Бәйтерек» БК» АҚ бас директордың бірінші орынбасары - атқарушы директоры.
* 2007 жылдың  қазан айынан бері -  ҚР Ұлттық ғарыштық агенттігінің жауапты хатшысы.

## Қоғамдық ұйымдағы қызметі
«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

## Марапаттары
* II дәрежелі «Достық» ордені (2001)
* «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) медалі.

## Отбасы
* Үйленген. Жұбайы - Нұрғалиева Сара Қабиқызы (1958 жылы туған), журналист, «Қазақстан ғарыш сапары» АҚ
президентінің кеңесшісі.
* Қызы - Нұрғалиева Динара Ерғазықызы (1978 жылы туған).
* Немерелері - Дінмұхамед (1999 жылы туған), Даниел (2003 жылы туған), Дастан (2010 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:4 маусымда туғандар
Санат:1954 жылы туғандар
Санат:Самар ауданында туғандар
Санат:Өскемен құрылыс-жол институты түлектері
Санат:Мәскеу халықаралық тәуелсіз эколоия-саясаттанушы университеті түлектері
Санат:Байқоңыр тұлғалары
Санат:II дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Сергей Николаевич Нелидов

thumb|Сергей Николаевич Нелидов
**Сергей Николаевич Нелидов**

1951 жылы 16 сәуірде УКСР Киев  қаласында туған. Орыс.

Әкесі - Нелидов Николай Иванович, полковник. Анасы - Нелидова Зоя Александровна, үй шаруасымен айналысады.
С.М. Киров атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің биология факультетін бітірген (1973), микробиолог.
Биология ғылымдарының кандидаты (1980), докторы (1991). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Күріш өсіру үшін сілтілі топырақ мелиорациясының микробиологиялық аспекттері».

Санкт-Петербург  гуманитарлық кәсіподақтар университетінің Алматы филиалының профессоры (2003 жылдан).
Петровск ғылым және өнер академиясының (2005 жылдан), Ресей Жаратылыстану ғылымдары академиясының
академигі (2007жылдан). ҚР Ауылшаруашылық ғылымдары академиясының мүшесі-корреспонденті (1997 жылдан).
«Денсаулық денесофиясы: экологиялық және әлеуметтік-экономикалық аспекттері» (2003), «Тазалық пен пәктік»
(2006), «Жыныстық  қатынастардың денесофиясы» 2 кітапта (2006, 2007), «Әлем халықтарының неке және
отбасының дәстүрлері» (2008) оқу  құралдарының; 80
ғылыми және 70 ғылыми-көпшілік мақалалардың авторы.
5 өнертабыс куәлігіне ие.

1973 жылдан -  ҚазКСР ҒА Жер құрамын зерттеу институтының аға ғылыми  қызметкері. 1989 жылдан -  Қаз  ҚБҒЗО
экологиялық мәселелер бөлімі директорының орынбасары. 1991 жылдан - Алматы қаласы «Жер» концернінің ғылым бойынша вице-президенті. 1998-1999 жылдары - Алматы қаласы «Оннури» коледжінің директоры. 2000 жылдан - Алматы  қаласы №34 ОМ ғылым бөлімінің меңгерушісі.
2003 жылдан бері - Санкт-Петербург  гуманитарлық кәсіподақтар университетінің Алматы филиалының профессоры.
«Денсаулық», «Эскулап», «Медный всадник - Казахстан» журналдарының редакциялық алқасының мүшесі.
Ағарту саласындағы «Ильхам» сыйлығының (2005-2007),
М.В. Ломоносов атындағы Петровск ғылым және өнер академиясы сыйлығының лауреаты.

Әскери атағы - запастағы капитан.

Діни көзқарасы - атеист.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Д.А. Қонаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жағымды».

Хоббиі - авторлық ән, поэзия, шахмат.

Сүйіп оқитын әдебиеті - Күміс ғасырдың поэзиясы, тарихи әдебиет.

Үйленген. Жұбайы - Кершанская Ольга Ивановна (1950 жылы туған).
Қызы - Нелидова Дарья (1995 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:1950 жылы туғандар
Саясат Нұрбек

**Саясат Нұрбек** (18 мамыр 1981 жыл, Семей) — қазақстандық қоғам қайраткері, саясаттанушы, 2022 жылдан бергі Ғылым және жоғары білім министрі.

## Білімі
*Маршаллтаун колледжін (Айова штаты, АҚШ, 2001), саясаттанушы мамандығы бойынша; 
*Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін (2004) халықаралық заңгер мамандығы бойынша үздік; 
*La Sapienza университетін (Рим қаласы, 2006) «Геосаясат және халықаралық  қауіпсіздік» мамандығы бойынша үздік; 
*«Көкше» академиясын (Көкшетау  қаласы, 2010) психология бакалавры дәрежесімен бітірген.

Қазақ, орыс, ағылшын, түрік, итальян (еркін), испан (орта деңгейде), жапон және латын (тіл негізі) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан).

## Қызмет жолы
*2000 жылдың тамыз айынан желтоқсан айына дейін - конгрессмен Марк Смиттің сайлау алды науқанының жеке көмекшісі (Айова штаты, АҚШ); 
*2001 жылдың сәуір айынан мамыр айына дейін - АҚШ Айова штаты Үкіметінің Ақпараттық технологиялар департаменті инновациялық технологиялар бөлімінің  қызметкері;
*2002 жылдың желтоқсан айынан - «Қазақстан Жастар конгресі» ЗТБ Атқарушы директоратының әлеуметтік, экономикалық және аймақтық даму басқармасының бастығы (Астана қаласы);
*2003 жылдың шілде айынан 2004 жылдың  қыркүйек айына дейін - «Art-Motion» ЖШС  құрылтайшы - директоры (Астана  қаласы);
*2006 жылдың  қараша айынан - «Қазына» Тұрақты даму  қоры» АҚ Инвестициялық жобалар департаментінің менеджері;
*2007 жылдың  қыркүйек айынан - «Қазына» Тұрақты даму  қоры» АҚ басқарма төрағасының кеңесшісі;
*2008 жылдың ақпан айынан -  ҚР Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және  ұйымдастыру-кадр жұмысы бөлімінде кадрлық саясат секторының меңгерушісі;
*2008 жылдың  қазан айынан -  ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының халықаралық ынтымақтастық және ғылым жөніндегі вице-ректоры;
*2008 жылдың желтоқсан айынан - «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ-АҚ кадр саясаты және персоналды басқару жөніндегі атқарушы директоры; 
*2009 жылдың мамыр айынан кадрлық саясат және персоналды басқару департаментінің директоры;
*2009 жылдың  қыркүйек айынан -  ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы Мемлекеттік саясат ұлттық мектебінің директоры;
*2010 жылдың наурыз айынан бері -  Қазақ гуманитарлық заң университетінің «НР-менеджмент» пәнінің оқытушысы;
*2010 жылдың  қыркүйек айынан бері - «Тұран-Астана университетінің «Халықаралық  құқық» пәнінің оқытушысы құқықтану кафедрасының доценті. 
*2010 жылдың  қазан айынан бері - «Халықаралық бағдарламалар орталығы АҚ президенті.
*ҚР Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясының стипендиаттары  қауымдастығының мүшесі (2008 жылдан). 
*ҚР Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясы Тәуелсіз сараптама комиссиясы төрағасының орынбасары (2008 жылдан).

Әскери атағы — запастағы лейтенант

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан саясаткерлері
Санат:Қазақстан саясаттанушылары
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VII шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақстан ғылым министрлері
Амангелді Жұмағалиұлы Омаров

**Амангелді Жұмағалиұлы Омаров** (30 сәуір, 1941 жыл, Қарағанды облысы, Балқаш) - техника ғылымдарының докторы (1999), ҚР-ның еңбек сіңірген көлік қызметкері.

Техника ғылымдарының докторы (1999), Халықаралық көлік академиясының профессоры, академигі. Халықаралық ақпарат академиясының толық мүшесі.

## Өмірбаяны
Арғын тайпасының Тобықты руының Байтемір бөлімінен шыққан. 
* Әкесі - Жұмағали Омаров (1902-1975), ҚазКСР Еңбек сіңірген құрылысшысы, Құрметті теміржолшысы, Ленин ордені мен Халықтар достастығы ордендерінің иегері, Түркістан-Сібір темір жолы басқармасының басшысы болған.
* Новосібір темір жол көлігі иженерлері институтын (1966) бітірген, қатынас жолдар инженер-құрылысшысы.
* 1966 жылдан - Қазақ темір жолының Арыс жол қашықтығының бригадирі, аға шебері.
* 1968 жылдан - Қарағанды жол қашықтығының бас инженері.
* 1972 жылдан - Қарағанды жол қашықтығының басшысы.
* 1977 жылдан - Қарағанды жол және құрылыс бөлімінің басшысы, басшының орынбасары, бас инженері.
* 1983 жылдан - Алматы темір жолы басшысының орынбасары (Ақтоғай - Дружби Алашанькоу өткелі арқылы темір жол магистралін жобалау және қалпына келтіру ұйымдастырушылардың бірі болған).
* 1991 жылдан - Алматы темір жолының басшысы; «Қазақстан темір жолы» РМК бас директорының орынбасары.
* 1997 жылдың маусым айынан - Қазақ көлік жолы қатынастары академиясының ректоры.
* 2003 жылдан бері - Қазақ жол қатынастары университетінің ректоры.

## Марапаттары
* «Ерлік еңбегі үшін» медалі
* «Құрметті теміржолшы»
* «ҚР Құрметті білім беру қызметкері»
* «ҚР Еңбек сіңірген көлік қызметкері» белгілерімен марапатталған.
## Қоғамдық қызметі
* «Темір жол қатынасы, темір жолдарын іздеу және жобалау», «Жол, құрылыс және кетергіш-көліктік машиналары» мамандықтары бойынша ғылым докторы ғылыми дәрежесін ізденудегі диссертацияларды қорғау Диссертацияпық кеңесінің төрағасы.
* «Қазақ көлік және қатынас академиясының жаршысы» (2000) және «Қазақстанның өнеркәсіптік көліктері» (2001) журналдарын шығарудың бастамашысы.

## Ғылыми еңбектері
20 монографияның, оның ішінде
* «Қазақстандағы темір жолдарды электрлендіру» (1995)
* «Қозғалмалы құмы бар шөл далаларда темір жолдарды жобалау» (1999)
* «Қазақстандағы темір жолдардың жер табаны» (2000),
* сонымен қатар 250 астам ғылыми мақалалардың авторы
* 6 авторлық күәлігі бар.

## Отбасы
* Үйленген. Жұбайы - Омарова Кәрима Әбілқасқызы.
* Қыздары - Омарова Ботагез Амангелдіқызы (1968 жылы туған), Омарова Гүлмира Амангелдіқызы (1973 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:30 сәуірде туғандар
Санат:Техника ғылымдарының докторлары
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген көлік қызметкерлері
Санат:Новосібір темір жол көлігі иженерлері институты түлектері
Санат:Халықаралық көлік академиясының профессорлары
Санат:Халықаралық көлік академиясының академиктері
Санат:Халықаралық ақпарат акдемиясының толық мүшелері
Санат:Қазақстан теміржолшылары
Санат:Қазақ көлік және коммуникация академиясының ректорлары
Санат:Қазақстанның құрметті теміржолшылары
Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Санат:Қазақ жол қатынастары университетінің ректорлары
Гүлмира Болатқызы Раисова

thumb|Гүлмира Болатқызы Раисова
**Гүлмира Болатқызы Раисова** (24.10.1971 жыл, Алматы қаласы) - кәсіпкер. Қазақ.

Әкесі - Раисов Болат Рамазанұлы, «Кең Дала К2» ЖШС бас директорының орынбасары. Анасы - Раисова Шайзат
Қуанышбайқызы, зейнеткер, дәрігер-невропатолог болып жұмыс істеген.

Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің философия және психология факультетін (1994) «Психология» мамандығы бойынша; әл-Фараби атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің аспирантурасын (1998); Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің философия және саясаттану факультетін (2006) экономист мамандығы бойынша бітірген.

Балалар және жас ерекшелігі психологиясы, адами ресурстарды басқару мәселелері бойынша 8 жарияланымның авторы.

1994 жылдан - әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің психология кафедрасының аға оқытушысы. 1998 жылдың қаңтар айынан - «Астана-Холдинг корпорациясы» ЖШС қызметкерлер жөніндегі басқармасының бастығы. 1998 жылдың қараша айынан 2001 жылға дейін - «ҚР-дағы ортақ мемлекеттік қызметтің дамуына көмек көрсету» TASIS бағдарламасының шектерінде оқыту стратегиясы жөніндегі сарапшы. 2003 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ «Қызметкерлерді дамытудың ортақ орталығы» ЖМ қызметкерлерді бағалау және дамыту секторының бас менеджері, 2004 жылдан - персоналды басқару департаменті директорының орынбасары, 2006 жылдан - ЖМ директорының орынбасары. 2007 жылдан - «Самұрық-Қазына» мемлекеттік активтерді басқару холдингі» АҚ адами ресурстарды басқару департаментінің бас менеджері. 2008 жылдан - «Самұрық-Қазына» мемлекеттік активтерді басқару холдингі» АҚ адами ресурстарды басқару департаменті директорының орынбасары, директоры.
2009 жылдан бері - «Самұрық-Қазына» корпоративтік университеті» ЖМ директоры, «Мемлекеттік қызметтің персоналын басқару ұлттық орталығы» АҚ тәуелсіз директоры - Директорлар кеңесінің мүшесі.

ҚР НК-менеджерлер ассоциациясы үйлестіру кеңесінің төрайымы.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Айбек Кеңесұлы Жүсіп, «НұрМедиа» АҚ вице-президенті.  Қызы -Жүсіп Аружан Айбекқызы ұлы - Жүсіп Аслан Айбекұлы.

## Дереккөздер


Санат:24 қазанда туғандар
Санат:1971 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары
Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Светлана Николаевна Рехсон

thumb|Светлана Николаевна Рехсон

**Светлана Николаевна Рехсон**

1954 жылы 29 шілдеде Өскемен  қаласында туған. Орыс.

Әкесі - Ляхов Николай Маркелович, марқұм, Өскемен қаласы  қорғасын-мырыш комбинатында инженер болып
жұмыс істеген. Анасы - Ляхова Мария Егоровна, марқұм, 1-ші  қалалық ауруханада мейірбике болып жұмыс істеген. Өскемен педагогикалық институтының жаратылыстану факультетін (1976) биология және химия пәндерінің
оқытушысы мамандығы бойынша; Жоғары заң курстарын (1988) сот сарапшысы мамандығы бойынша бітірген.
Заң ғылымдарының кандидаты (1992). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Киімнің криминалистік
зерттелуі».

Санкт-Петербург гуманитарлық кәсіподақтар университетінің профессоры (2009 жылдан).

56 мақалалардың авторы.

«МЗБКЭ нысандарын криминалисттік зерттеу әдістемелері» авторлық күәліктеріне ие.

Орыс және неміс тілдерін біледі.

1977 жылдан - Алматы  қаласы Ленин ауданының №107 ОМ химия пәнінің оқытушысы. 1978 жылдан -  ҚазСЭҒЗИ кіші ғылыми  қызметкері (сарапшы), аға ғылыми  қызметкері,
зертхана меңгерушісі. 1997 жылдан - Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің  қылмыстық процесс, криминалистика, сот сараптауы кафедрасының меңгерушісі. 2005 жылдан -  Қазақ мемлекеттік заң академиясының ғылым және жастар саясаты жөніндегі проректоры.2006 жылдан бері - Санкт-Петербург гуманитарлық кәсіподақтар университетінің заң кафедрасының меңгерушісі, профессоры.

Грамоталармен марапатталған.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - «Идеалдар жоқ».

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Батыс елдерімен халықаралық байланыстардың күшеюі».

Хоббиі - ғылыми  қызмет, жастарды тәрбиелеу, отбасылық жайлылық, салауатты өмір салты.

Сүйіп оқитын әдебиеті - ғылыми криминалисттік әдебиет.

Тұрмысқұрған Жұбайы - Рехсон ИсаакАйзикович (1946 жылы туған),
зейнеткер. Ұлы - Рехсон Денис Исаакович (1976 жылы туған),
оқытушы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы туғандар
Наталья Брониславовна Румянцева

**Наталья Брониславовна Румянцева**

1958 жылы 17 желтоқсанда Көкшетау облысы Чкалов ауданының Чкалов ауылында туған. Орыс.

Әкесі - Іііашков Бронислав Яковлевич, зейнеткер, «Көкшетауқұрылыс» тресінің жүргізушісі болған. Анасы - Шашкова Нина Васильевна, зейнеткер, Көкшетау  қаласының №13 ОМ мұғалімі болып жұмыс істеген.

Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1980), орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі.

Педагогика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесіне ізденуші. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Кәсіби мектеп оқушыларының толеранттық мәдениетін тәрбиелеу».

«Ғаламға өзің болып қарсы тұр» (нашақорлықтың алдын алу бойынша жұмыс тәжірибесінен әдістемелік  ұсынымдар); «Бірлескен шығармашылық бойынша емтихан» (студенттер арасындағы жаппай шараларды  ұйымдастыру және өткізу бойынша жұмыс тәжірибесінен әдістемелік  ұсынымдар) кітаптарының, «Шпаргалка для родителей» (балаларды өтпелі жас кезеңінде тәрбиелеу жөніндегі әдістемелік нұсқаулар), сондай-ақ облыстық, республикалық, халықаралық деңгейдегі ғылыми-тәжірибелік конференциялар жинақтарындағы 12 мақаланың (олардың ішінде кандидаттық жұмыс тақырыбы бойынша - 7, оқыту мен тәрбиелеудің басқа да тақырыптары бойынша - 5) авторы.
 
1980 жылдан - Көкшетау  қаласының №13 ОМ мұғалімі. 1981 жылдан - Көкшетау  қалалық комсомол комитетінің нұсқаушысы. 1982 жылдан - Көкшетау облыстық комсомол комитетінің студент-жастар бөлімінің меңгерушісі. 1986 жылдан - Көкшетау қалалық партия комитетінің насихат
бөлімінің нұсқаушысы. 1988 жылдан - Көкшетау қалалық №13 МПТУ директорының оқу-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.

1991 жылдан бері - Көкшетау  қаласының «№1 кәсіби лицей» ММ директорының оқу-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.

Көкшетау  қаласының әкімі жанындағы отбасы және әйелдер істері жөніндегі комиссияның төрайымы (1998-2001). Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия мүшесі (1989 жылдан бері).

«Құрмет белгісі» орденімен (1986); «ҚР білім беру ісінің құрметті  қызметкері» төс белгісімен (2008), Көкшетау қаласы әкімінің (2002) , Ақмола облыстық білім беру
басқармасының (2001, 2003, 2006)  құрмет грамоталарымен, ҚР Білім және ғылым министрлігінің грамотасымен және Алғысымен (2004, 2007) марапатталған. «Тәрбие жұмысы» номинациясындағы «Педагогикалық іздеу» республикалық конкурсының жеңімпазы.

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Румянцев Юрий Васильонич (1960 жылы туған), азаматтық  қорғау жөніндегі арнайы оқу орталығының атқарушы директоры, запастағы полковник.  Қыздары - Румянцева Кира Юрьевна (1989 жылы туған), Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті шет тілдер факультетінің студенті , Румянцева Валерия Юрьевна (1993 жылы туған), №13 «ЭКОС» мектеп-гимназиясының оқушьк.м

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Лидия Николаевна Сарычева

thumb|Лидия Николаевна Сарычева

**Лидия Николаевна Сарычева**

1958 жылы 28 мамырда РКФСР Алтай өлкесі Мамонтов ауданының Малые Бутырки ауылында туған. Неміс.

Анасы - Эндерс Эмма Германовна, зейнеткер,  ұжымшарда жұмыс істеген.

Қостанай педагогикалық училищесін (1977) бастауыш сынып мұғалімі мамандығы бойынша; Қостанай педагогикалық институтының тарих және педагогика факультетін (1991)
тарих және  қоғамтану пәндерінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірген.

«Біз және біздің балаларымыз», «Білім беру сапасының мониторингі», «Мектеп алдындағы дайындыққа 5 жыл - проблемалар, ізденістер, шешімдер», «Жаңа ұрпақ оқулықтары - мәселелері, ізденістер, шешімдер», «Мектептің денсаулық сақтау ортасы бастауыш мектеп оқушысы тұлғасын дамытудың  құралы ретінде», «Мүмкіндіктер
шектеулі балаларды оқыту және тәрбиелеумен дамуын  ұйымдастырудың оңтайлы шарттарын құру», «Жалпы білім беретін мектептегі этнотолерантты ортаны  құрудың бағдарлары» мақалаларының авторы.

Орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

1977 жылдан -  Қостанай облысы Камышнин ауданының Ливановск ОМ бастауыш сынып мұғалімі. 1978 жылдан - Қостанай  қаласының №1 ОМ бастауыш сынып мұғалімі.
1990 жылдан -  Қостанай қаласының №5А бастауыш мектебінде директордың ОТЖ жөніндегі орынбасары, бастауыш сынып мұғалімі.

1998 жылдан бері -  Қостанай  қалалық №5А бастауыш мектебінің директоры.

Қостанай  қаласы әкімінің (2007),  Қостанай облысы әкімінің (2009) грамоталарымен марапатталған. ҚазКСР Ағарту ісінің үздігі (1990).

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан - өркендеген және дамушы мемлекет».

Хоббиі - саяхат жасау.

Сүйіп оқитын әдебиеті - ғылыми, публицистикалық, психологиялық романдар.

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Сарычев Виктор Иванович (1956 жылы туған), күзет мекемесінде жұмыс істейді.  Қыздары - Васильева Елена Викторовна (1978 жылы туған), Устинова
Надежда Викторовна (1981 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:1958 жылы туғандар
Санат:Немістер
Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Нұрзия Молдабайқызы Саржан

**Нұрзия Молдабайқызы Саржан**

1964 жылы 12 сәуірде Қостанай облысы Жангелді ауданының Ақкөл ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Саржанов Молдабай, ҰОС ардагері. Анасы -
Мешітбаева Рәзипа, комсомол ұйымдастырушысы болған. Жезқазған педагогикалық институтының жаратылыстану-география факультетін бітірген (1987), география, биология пәндерінің мұғалімі.

«Географиядан ҰБТ-ға қосымша» көмекші оқу құралының (2009); «Білім инфо», «Қостанай таңы», «Сынып жетекшісі» журналдарындағы 4 мақаланың авторы.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).

1987 жылдан - Арқалық қаласының №11 ОМ география пәнінің мұғалімі.

2001 жылдан бері - Н. Наушабаев атындағы Затобол ОМ оқу меңгерушісі-тәрбие жөніндегі ұйымдастырушы «Ұлы Мәртебелі Ұстаз - 2009» сыйлығының жүлдегері.
ҚР БҒМ, Қостанай облыстық Білім беру басқармасының, Қостанай қаласы әкімінің, Қостанай аудандық мәслихатының, Қостанай аудандық білім беру бөлімінің құрмет грамоталарымен марапатталған.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Ордабаев Талғат Тарғынбекұлы (1965 жылы туған). Ұлы - Ордабаев Медет Талғатұлы (1988 жылы туған) , қызы - Ордабаева Перизат Талғатқызы (1991 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Төлеуіш Пәуеденұлы Серіков

thumb|Төлеуіш Пәуеденұлы Серіков

**Төлеуіш Пәуеденұлы Серіков**

1948 жылы 21 ақпанда Гурьев облысы Теңіз ауданының
Сафоновка ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Серіков Пәуеден Серікұлы (1925-1982), ҰОС ардагері болған,  қаржыгер болып жұмыс істеген. Анасы - Серікова Жамал (1928-1992), мұғалім болып жұмыс істеген.
Гурьев мемлекеттік педагогикалық институтының химия-биология факультетін бітірген (1969); Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1999).

Химия ғылымдарының кандидаты (1980), докторы (1995).
Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Күкіртті, жоғарыасфальтқарамайлы мұнайдан алынатын бензин және мұнай-химиялық шикізатының  құрамы,  қасиеті және оларды алудың тәсілдері». Профессор,  ҚР Ұлттық инженерлік академиясының және РФ Халықаралық инженерлік академияның академигі.

40 монография мен оқұлықтардың, сондай-ақ, 800 астам
ғылыми мақалалардың авторы.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1969 жылдан - Мәскеу мұнай-химиялық синтездеу институтында машықтанушы-зерттеуші. 1970 жылдан - Кеңес
Әскерінің  қатарында  қызметте. 1971 жылдан -  ҚазКСР ҒА Мұнай және табиғи тұздар химиясы институтының
инженері. 1972 жылдан - Мәскеу мұнай-химиялық синтездеу институтының аспиранты. 1975 жылдан -  ҚазКСР
ҒА Мұнай және табиғи тұздар химиясы институтында кіші ғылыми  қызметкер, аға ғылыми  қызметкер, зертхана меңгерушісі. 1984 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының Гурьев  қаласындағы филиалының жалпытехникалық факультетінің деканы, оқыту-ғылыми орталығының директоры, филиалдың директоры. 1995 жылдан -  ҚР Парламенті Сенатының Атырау облысы бойынша депутаты.

1998 жылдан бері - Атырау мұнай және газ институіыііі.щ
ректоры.

«Құрмет» орденімен (2004); «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; «Қазақстан мұнайына 100 жыл» (1999) белгісімен марапатталған.  ҚР Президентінің Алғыс хаттарымен ескерілген

Діни көзқарасы -  ұлттық дәстурлерді  ұстанады.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы көзқарасы - «Қазақстан Республикасы әлемнің ең дамыған және бейбітшілік сүйгіш мемлекеттерінің  қатарына енеді».

Хоббиі - сәулеттік дизайн және кескіндеме.

Сүйіп оқитын әдебиеті - әлемдік классика, «ТАӨ» сериясы.

Үйленген. Жұбайы - Серікова Зоя Фазылқызы (1948 жылы туған)
Ұлдары - Серіков Фуад Телеуішұлы, Серіков Онжпі
Телеуішұлы;  қызы - Серікова Гаухар Төлеуішқызы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:1948 жылы туғандар
Әсия Нұғманқызы Сыздықова

**Әсия Нұғманқызы Сыздықова**

1970 жылы 24 мамырда  Қостанай облысы Таранов ауданының Апановка кентінде туған.  Қазақ.

КСРО 50-жылдығы атындағы  Қостанай педагогикалық
институтының физика-математика факультетін бітірген
(1992), физика, информатика пәндерінің мұғалімі.

«Мектеп және отбасы: өзара әрекеттесу мәселелері және
оларды шешудіңжолдары» (2003), «Орта білім беру үдерісі
және түлғаның  қалыптасуы» (2004), «XXI ғасырдың орта
білімі: ізденістер, проблемалар, перспективалар» (2005),
«12 жылдық білім беруге ауысу жағдайындағы ғылым
ретінде ледагогикада және педагогикалық тәжірибеде
орта тұрғысынан  қарау мүмкіндіктері» (2005) және т.б.
материалдардың; «Паскаль тілінде бағдарламалау» оқу-
әдістемелік кешенінің (2006);  қолданбалы және элективті
курстардың бағдарламалар жинағының (2006); «Әдістемелік кабинет меңгерушісінің басқару портфелі», «Әдістемелік
қызмет мониторингін  ұйымдастырудың теориялық аспек-
тілері» ғылыми-әдістемелік көмекші  құралдарының; «Білім
беру саласы  қызметкерлерінің кәсіби  құзырлылығын дамы-
туды басқарудың ақпараттық  қамтамасыз етілуі 12-жылдық оқытуға ауысу жағдайларындағы әдістемелік  қызмет
жүйесін дамытудың жетекші факторы ретінде» (Қостанай
қаласының білім беру бөліміндегі  қалалық әдістемелік кабинет жұмысының жүйесін сипаттау) электронды жинағының;  Қостанай  қалалық білім беру жүйесін дамыту бағдарламасының (2009) авторы.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).

1992 жылдан -  Қостанай облысы Урицк ауданының
Крыловка ауылындағы ОМ информатика пәнінің мұғалІМІ
1998 жылдан - Рудный  қалалық гимназиясының информм
тика пәнінің мұғалімі. 2000 жылдан - Рудный қалалық білім
беру бөлімінің әдістемешісі. 2003 жылдан - «Білім берудегі жаңа технологиялар аймақтық орталығы» Мемлекеттік коммуналдық  қазыналық кәсіпорны директорының орынбасары, Қостанай қалалық әкімдігіндегі білім беру бөлімінің әдістемешісі.

2005 жылдан бері -  Қостанай  қалалық әкімдігі білім беру
бөлімінің әдістемелік кабинет меңгерушісі.

«Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008); 
ҚР Білім және ғылым министрлігінің (2001, 2002, 2003, 2007),  Қостанай әлеуметтік-техникалық университеті президентінің (2004), Қостанай облыстық Білім беру департаментінің (20006), Республикалық білім беру саласындағы біліктілікті арттыру институтының (2009) грамоталарымен марапатталған. «Дарын» РҒТО директорының Алғысымен ескерілген (20002)

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеу,
тәуелсіздік, саяси тұрақтылық -  Қазақстан Республикасының келешегі».

Хоббиі - кітап оқу.

Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи, шытырман оқиғалы әдебиет.

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Сыздықов Абай Кенжетайұлы (1968 жылы туған), Білім берудегі жаңа технологиялар аймақтық орталығының директоры.  Қызы - Сыздықова Әйгорім Абайқызы (1990 жылы туған);  ұлы - Сыздықов Абзал Абайұлы (1997 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Рымкеш Хамитқызы Сіләмбекова

thumb|Рымкеш Хамитқызы Сіләмбекова

**Рымкеш Хамитқызы Сіләмбекова**

1950 жылы 13 шілдеде Павлодар  қаласында туған. Қазақ.

Әкесі - Сіләмбеков Хамит Сіләмбекұлы, марқұм,  Қазақстан Компартиясының Май аудандық комитетінің екінші хатшысы, Ермаков аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары болған. Анасы - Сембаева Нұржамал Сембайқызы (1924 жылы туған), зейнеткер, Павлодар облысы Ермак  қаласы әлеуметтік  қамсыздандыру бөлімінің меңгерушісі болған, БЛКЖО XI съезінің делегаты болған.Павлодар педагогика институтының физика-матемакалық факультетін бітірген (1971), математика пәнінің мұғалімі

Орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2000).

1971 жылдан - Павлодар облысы Ермак  қаласы №1 орта мектебінде математика пәнінің мұғалімі. 1976 жылдан
Павлодар облысы Ермак  қаласы №1 ОМ директорының оқу-тәрбие жұмыстары жөніндегі орынбасары. 1983 жын дан - Павлодар облысы Ермак  қаласы №1 ОМ директоры.
2000 жылдан бері - Павлодар облысы Ақсу  қаласында гимназия директоры.
Қалалық кеңестің (1998), облыстық мәслихаттың (1994),
қалалық мәслихаттың (2000) депутаты.

«Ерен еңбегі үшін» (2000), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған.

ҚазКСР Ағарту ісінің үздігі (1988).

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжпмы - «Тұрақтылық, халықтар арасындағы келісім және бойОІтшілік, жоғары білімді  ұрпақ».

Хоббиі -  қоленер.

Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия.

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Аманжолов Уәлихан Балташұлы,
колледж оқытушысы.  Қызы - Аманжолова Маржан Уәлиханқызы (1974 жылы туған), мемлекеттік  қызметкер; ұлы - Аманжолов Нұржан Уәлиханұлы (1979 жылы туған), әскери  қызметкер.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Клавдия Николаевна Чернышева

thumb|Клавдия Николаевна Чернышева

**Клавдия Николаевна Чернышева**

1948 жылы 22 тамызда РКФСР Горький облысы Воскресенский ауданының Драншиное ауылында туған. Орыс.

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының физика-математика факультетін бітірген (1970), математика пәнінің мұғалімі.

1970 жылдан - Аманқарағай №1 ОМ математика пәнінің
мұғалімі. 1972 жылдан -  Қостанай қаласының №19 ОМ математика пәнінің мұғалімі. 1976 жылдан -  Қостанай  қалалық халыққа білім беру бөлімінің әдістемешісі, 1986 жылдан - мектептер бойынша инспекторы, 1993 жылдан - бас маманы. 1995 жылдан - М. Горький атындағы  Қостанай
мектеп-гимназиясында математика пәнінің мұғалімі, 1999 жылдан - мектеп-гимназия директоры.

2010 жылдан бері - «Қостанай  қалалық әкімдігі білім беру
бөлімінің М. Горький атындағы гимназиясы» ММ математика пәнінің мұғалімі.

Ы. Алтынсарин атындағы төс белгісімен марапатталған
(2004).  ҚазКСР Халық ағарту ісінің үздігі (1986).

Діни көзқарасы - атеист.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Алда күтіп тұрған  қиындықтарған  қарамастан, біздің республикамызды жарқын келешек, байлық пен гүлдену күтіп тұр».

Хоббиі - бау-бақша өсіру.

Сүйіп оқитын әдебиеті - М.А. Булгаков, 
И. Бунин.

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Чернышев Валерий Петрович
(1949 жылы туған), зейнеткер. Ұлдары-Чернышев Юрий Валерьевич
вич (1973 жылы туған), Чернышев Сергей Валерьевич (1978 жылы туған). 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:1949 жылы туғандар
Әділхан Қасымбекұлы Шоқанов

thumb|Әділхан Қасымбекұлы Шоқанов

**Әділхан  Қасымбекұлы Шоқанов** - 1949 жылы 15 қыркүйекте Талдықорған облысы Сарқанд ауданының Сарытөбе ауылында туған.  Қазақ.

Әкесі - Шоқанов Қасымбек, марқұм, ҰОС ардагері болған.
Анасы - Арғымбаева Сәрби, марқұм, Қазақ тұтыну кооперациясының  қызметкері, КОКП мүшесі, еңбек ардагері болған.

Қарағанды мемлекеттік университетінің физика-математика факультетін бітірген (1971), физик.

Физика-математика ғылымдарының кандидаты (1985). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Ядролық гамма-резонанстық спектроскопия молибдені мен ниобиясындағы нүктелік ақаулардың өзара ықпал етуін зерттеу».

Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ (1995 жылдан); Абай атындағы ҚазҰПУ (2009 жылдан) профессоры. ҚР Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі (1997 жылдан).
Жоғары оқу орындарына арналған «Физика, механика» 1-ші бөлім (1998), «Физика курсы» (1998, 2003), «Шешуі керсетілген физика курсы есептерінің жинағы» (2008) оқулықтары мен оқу құралдарының авторы; 80-нен астам мақаланы, оның ішінде АҚШ, Франция, Германия, Чехословакия, Үндістан, Бельгия, Ресей және т.б. елдерде жариялаған.

Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі.

1970 жылдан - Қарағанды мемлекеттік медициналық институтының физика кафедрасында оқытушы. 1971-1972 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
1975 жылдан - ҚазКСР ҒА Ядролық физика институтының инженері, кіші ғылыми  қызметкері. 1986 жылдан - I. Жансүгіров атындағы Талдықорған мемлекеттік педагогикалық институтының аға оқытушысы, доценті. 1989 жылдан Алматы энергетикалық университетінің доценті, деканның орынбасары, деканы. 1996 жылдан - Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті Жоғары оқу орнына дейінгі білім беру орталығының деканы, директоры, Сапа менеджменті орталығының директоры, университет профессоры.

2008 жылдан бері - Абай атындағы  Қазақ ұлттық педагогикалық университеті ғылым басқармасының бастығы.
ҚазКСР ГА ЯФИ комсомол комитетінің хатшысы;  Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ (2001-2009) Абай атындағы ҚазҰПУ (2009 жылдан) қабылдау комиссиясының жауапты хатшысы; 
Қ. И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ (1996-2008) жәно Абай атындағы ҚазҰПУ (2008 жылдан бері) ғылыми кеңесінің ректоратының мүшесі.

Ахмет Байтұрсынұлы атындағы, Ы. Алтынсарин атындағы (1999) Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ «Айрықша еңбегі үшін» медальдарымен марапатталған. ҚР Білім беру саласының Құрметті қызметкері (1994).

Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлемнің дамыған 50 елінің қатарына қосылу, экономикалық даму мен гүлдену».

Хоббиі - шахмат ойыны, кітаптар, тауға жорыққа шығу.

Сүйіп оқитын әдебиеті - орта ғасырлар тарихы.

## Дереккөздер


Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Алматы облысында туғандар
Санат:Қазақстан физиктері
Санат:Қазақстан ғалымдары
Санат:Профессорлар
Мұзаппар Адамбекұлы Шыныбаев

**Мұзаппар Адамбекұлы Шыныбаев**

1946 жылы 22 желтоқсанда Алматы облысы Ескелді ауданы Жетісу ауылында туған.  Қазақ.

Әкесі - Шыныбаев Адамбек (1906-1997) . Анасы -
Шыныбаева Бәтима (1920-2003).

Қазақ ауылшаруашылық институтының ауылшаруашылық
өндірісі процестерінің механизациясы факультетін бітірген
(1968), инженер-механик.

Техника ғылымдарының кандидаты (1978). Кандидаттық
диссертациясының тақырыбы: «Дәнді дақылдарды бөлек
жинау кезінде орылған ықтырмаларды  құрастыруға  қажет
құрылғылардың негізгі параметрлерін зерттеу және негіздеу». Жалпытехникалық пәндер кафедрасының профессоры (1992).  ҚР Жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент-мүшесі (1996).

«Ауылшаруашылық машиналарын автоматтандыра жобалаудың негіздері» монографиясының (1991), ауыл шаруашылығын механизациялау бойынша орысша-қазақша сөздіктің (1983), «Комбайншыныңсерігі» (1974), «Сабан мен топанды жинауды механизациялау» (1976) кітаптарының 80-нен астам ғылыми-әдістемелік мақалалардың авторы.
Масақжинайтын машина (1973, 1974, 1979) мен жалшалап дестелегіш (1974) өнертабыстарына 4 авторлық куәлігі бар.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1970 жылдан -  Қазақ ауыл шаруашылығын механизации
лау және электрлендіру ғылыми-зерттеу институтының
кіші, аға ғылыми  қызметкері. 1975 жылдан - Талдықорған
педагогикалық институтының аға оқытушысы, кафедра
меңгерушісі, доценті, профессоры, деканы.

1997 жылдан бері - Талдықорған политехникалық колледжінің директоры.

«Кәсіби оқу» мамандығы бойынша Республикалық оқу-әдістемелік бірлестігінің төрағасы.

«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медалімен, ҚР Білім және ғылым министрлігінің  Құрмет грамотасымен (2000), Ы. Алтынсарин атындағы белгімен
(2006) марапатталған.  ҚР Президентінің Алғыс хатымен
ескерілген (2005). ҚР Білім беру ісінің үздігі (1998). Педагог-
зерттеуші (2006).

Әскери атағы - автомобиль әскерлерінің запастағы капитаны.

Діни көзқарасы - мұсылман.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның
болашағына сенемін және Қазақстан бай мемлекет болады
деп үміттенемін».

Хоббиі - «Мені мазалайтын тақырыптарға өлеңцер жаза-
мын».

Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және детективтік жанрлар.

Үйленген. Жұбайы - Шыныбаева Бақтыгүл Іңкәрбайқызы,
зейнеткер. Ұлы - Шыныбаев Асқар (1973 жылы туған);  қызы -
Шыныбаева Әлия (1975 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Гүлшарбан Қамылбайқызы Сабурова

**Гүлшарбан Қамылбайқызы Сабурова** (7.11.1951 жыл) - Педагогика ғылымдарының кандидаты (2001). Қазақ.

Әкесі - Сабуров Қамылбай Ағзамұлы, марқұм, әскери қызметкер болған.
Анасы - Сабурова Кұлтай, марқұм, сауда саласында жұмыс істеген.

Н.К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1972).

Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Орта мектепте аударма шығармаларын оқытудың ғылыми-әдістемелік негіздері».
«Аударма шығармаларын оқытудың тиімді жолдары» монографиясының (Алматы қаласы, 2005), 40 астам орыс мектебінде қазақ тілін оқыту туралы әдістемелік жинақтардың; «Мектептегі орыс тілі», «Қазақ мектебіндегі орыс тілі» журналдарындағы мақалалардың авторы.

КОКП мүшесі (1972-1991).

1972 жылдан - Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы ОМ орыс тілі және әдебиеті пәнінің оқытушсы (Абай облысы Ақсуат ауданының Көкжыра ауылы). 1976 жылдан - академик О.А. Жәутіков атындағы Республикалық арнайы физика-математика мектеп-интернаты директорының орынбасары, директордың ғылым және әдістеме бойынша орынбасары, интернат меңгерушісі, директоры.

1996 жылдан бері - «Келешек» физика-математика мектебінің директоры (О.А. Жәутіков атындағы Республикапық арнайы физика-математика мектеп-интернатының негізінде құрылған).

Семей облысының Ақсуат аудандық кеңесінің депутаты (1973-1976).

«Қазақстанның іскер әйелдері» клубының мүшесі.

## Марапаттар

* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005),
* Ы. Алтынсарин атындағы (2006),
* «Ерен еңбегі үшін» (2007),
* «Астанаға 10 жыл» (2008),
* «Дарын 10 жылдығы» (2009) медаль; 
* Қазақстан Республикасының Білім министрлігінің құрмет грамоталары (1993, 2005)
* ҚР оқытушы-әдістемешісі (1994). 
* Қазақстан Республикасының білім беру үздігі (1993).

## Отбасы
Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Адамбек Махсұтұлы Татенов, физика-математика ғылымдарының кандидаты, Халықаралық ақпараттандыру академиясының профессоры академигі, «Инфотех» ЖШС директоры.

Қызы - Данара (1980 жылы туған), банк  қызметкері.

Немересі - Нұрдана (2001 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:7 қарашада туғандар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Семей педагогикалық институты түлектері
Санат:Қазақстан педагогтары
Санат:Педагогика ғылымдарының кандидаттары
Санат:КОКП мүшелері
Санат:Қазақстан іскер әйелдері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар
Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Дарын 10 жылдығы медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының оқытушы-әдістемешілері
Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Перiштелердiң жерi

**Перiштелердiң жерi** (; ) — 2000 жылы манга және аниме, жасалған Каорi Юкi. 20-томдысы манго бiр жарым сағаттық анимда бейiмдеген — босатылған OVA бiткен тарихқа қарағанда мангода тезiрек кiрiспе болатын фильм.

Комикс серiктестiк 2009 жылдың қарашасында перiштелердiң жердiң мангосының ресейлiк шығаруына лицензияның алуы туралы «Перiштелердiң жерi», және 2010 бiздiң заманымыз өттiнi 30 қараша бiрiншiсi сол.

## Рөлдердегi
* Кендзі Нодзіма — Сецұна Мұдо
* Аяко Кавасұмі — Сара Мұдо

## Сыртқы сілтемелер
* ''Перiштелердiң жерi'' Anime News Network сайт
* ''Перiштелердiң жерi'' Anime News Network сайт

Санат:Аниме-сериалдар
Санат:Мангалар
Еңбек психологиясы

**Еңбек психологиясы** — еңбек қарекетінің нақты нысандарының және адамның еңбекке деген көзқарасының қалыптасуының психологиялық заңдылықтарын зерттейтін психология ғылымының саласы. Еңбек психологиясының объектісі — индивидтің өндірістік жағдайларындағы және оның жұмыс күшін ұдайы өндіру жағдайындағы әрекеті. Қазіргі заманғы еңбек психологиясы өндіру және тұтыну деген ажырамас екі цикл болады, адам оларда кезекпен және тәуелсіз түрде әуелі өндіруші, одан кейін тұтынушы ретінде көрінеді деген түсініктерден бас тартты. Еңбек психологиясының тұрғысынан индивидтің жұмыс уақыты мен бос уақыты еңбек және жұмыс күшін ұдайы өндіру жағдайларымен тығыз байланысты. Еңбек психологиясының негіздері медицинаның, физиологияның, техниканың, социология мен саяси экономиканың ықпал-әсерімен қалыптасты. Қайсыбір пәннің еңбекті жетілдіру мәселелерін шешуге қатыстырылуы үшін бастау-негіз мынадай қағиданың танылуы болды: еңбектің ұйымдастырылуы оның өнімділігін еңбекті қарқындатудан гөрі көбірек арттырады. ал жұмыскерге жұмсалатын (оның білім алуына, медициналық қызметпен қамтуға, тұрғын үй-тұрмыстық және экологиялық жағдайларын жақсартуға) экономикалық шығындар өндіріс саласындағы пайда түрінде қайтады. Бұл орайда, әрбір пән еңбек психологиясын дамытуға, оның міндеттерін тұжырымдауға өз үлесін қосты. Еңбек психологиясының өз алдына ғылыми пән ретінде қалыптасуының бастамасы деп І.Мюнстербергтің "Психология және өндіріс тиімділігі"(1913 және "Психотехника негіздері"(1914) атты еңбектерінің шығуын есептеу қабылданған. Еңбекті зерттеге И.М. Сеченов өз үлесін қосты. Осы арқылы еңбекті ұтымды ұйымдастыру және еңбек қарекетін жобалау мәселелері зерттеле бастады. Алайда еңбек психологиясының эклектикалықтан арылып, өзінің пәнін саралап алуына дейін ұзақ уақыт өтті. Еңбекті зерттеудің инженерлік психология, авиациялық және ғарыштық психология, эргономика, басқару психологиясы секілді жаңа бағыттары қалыптасты. Еңбек психологиясының қазіргі уақыттағы басты-басты міндеттері өндірістік қатынастарды жетілдіру, еңбектің сапасын жақсарту, апаттық жағдаяттарға жол бермеу, еңбек ұжымының (тобының) психологиялық кейпін анықтап, реттелуге бағыттау т.б. Еңбек (бейнет, қам) психологияда іс- әрекеттің түрі ретінде силатталады. Еңбек— адам тіршілігіндегі
бірінші қажеттілік. Сондықтан, қоғамдағы тәлім-тәрбиенің өзекті мәселесі — адамды еңбек ету қажеттілігіне баулу. Жастарды еңбекке психологиялық тұрғыдан даярлау — жалпы гуманистік тәрбиенің түпкі мақсаты. Еңбек— адамның іс-әрекетінің негізгі түрі және барлық материалдық игіліктерді өндірудің қайнар көзі.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Есте сақтау

нобай|200px|
**Есте сақтау** — жадында түту. Ес үрдістерінің бірі, жаңадан түсіп жатқан ақпаратты жадыға енгізуді белгілейді. Есте сақтау динамикасын психодиагностикалау әдістемесі — адамның есте сақтауының динамикалық сипаттарын анықтауға көмектесетін психодиагностикалық әдістемелер, көбіне бұл әдістемелер адам қаншалықты тез есте сақтайтынын және ақпаратты өндеуін анықтайды.

## Дереккөздер

Санат:Жантану
Санат:Жады