open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зиябек Рүстемов

**Зиябек Рүстемов** - Орта Азия мен Қазақстанның партия, совет қызметкері, журналист. 1917 жылдан Компартия мүшесі. Кедей шаруа отбасында туған.

Шаңышқылы тайпасының Сұрым руынан шыққан.  
## Еңбек жолы
Зиябек Рүстемов еңбек жолын мұғалімдіктен бастады. Оңтүстік Қазақстандағы тұңғыш ауыл шаруашылық коммунасын ұйымдастырушылардың бірі. Ташкенттегі Орта Азия Коммунистік университетін бітірген. Ол оқудан қол үзбей жүріп, "Кедей  айнасы" журналын ұйымдастыруға ат салысты, оның бас редакторы болды. Қостанай округ "Ауыл" газетінің редакторы, Орта Азия радио орталығынң редакторы, "Қызыл Қарақалпақстан" газетінің бас редакторы; Зиябек Рүстемов 1932-1936 ж. БКП ОК Орта Азиялық бюолсының  нұсқаушысы, Өзбекстандағы Беговат аудандық, Маргелан қалалық комитеттерінің  , Термез ауаткомының председателі т.б. жауапты қызметтер атқарды. Зиябек Рүстемов - журналист әрі ақын. Оның жалынды публистикалық мақалалары, фельетондары, әңгімелері мен очрктері, өлеңдері республикалық, өлкелік газет-журналдарда үздіксіз жарияланып тұрды. Оның таңдамалы өлеңдер жинағы жарық көрді. Зиябек Рүстемовке туған жері - "Келес" ауылында ескерткіш орнатылған. 

## Дереккөздер

Санат:КСРО тұлғалары
Крист Новоселич

**Крист Энтони Новоселич** (ағыл. Krist Anthony Novoselic, 1965 жылы 16 мамыр) — америкалық музыкант,  құрамында  Дэйв Грол, Курт Кобейн және Крист болған Nirvana тобының бұрыңғы бас-гитаристы.

## Өмірбаяны
Ол 1965 жылы Комптонде, Калифорния штатында туылды. Оның ата-аналары Хорватияның эмигранттары болып , үнемі АҚШ бойынша саяхат жасайтын. Осындай бір саяхатында Крист та туылды, ал одан кейін қарындасы Дайена дүниеге келді.

1979 жылы Кристтің жанұясы Абердинға көшіп келеді. Кристің айтуы бойынша Абердинда ол депрессияға ұшыраған. Оның себебі оның бойшандылығы (202 см) және ұсқынсыз бет-әлпеті. Одан кейін ол Led Zeppelin, Devo, Black Sabbath, Aerosmith сияқты группаларға қызықты. 

1980 жылы маусымжа Кристің оқуын жалғастыру үшін ата-анасы Хорватияға жібереді. Ол жерде оған жеңілірек болады, және Sex Pistols пен Ramones сияқты топтарды өзне ашады, Алайда бір жылдан кейін ата-анасы АҚШ-қа қайта алып кетеді, онда ол темекі тартып, алкогольге жақындай түседі. Ата-анасының қаржы-қаражаты көбейіп, анасы тіпті «Maria’s Hair Design» салоның ашады.

Гиперактивті Куртқа қарағанда, Крист үнемі ұялшақ және салмақты болатын. Бірақ тура Курттың тындаған өленің ол да тындап, гитарада ойнап, марихуана тартатын. Осы себептен 1985 жылы Курт пен Крист кездескен кезде, араларында үлкен достық пайда болды. Олар Курттың өліміне дейін үлкен достар болып қала берді.

1987 жылы екі дос  Nirvana тобын құрайды. Топтың құрамы Курт пен Кристан басқа үнемі өзгеріп  отырды. Топқа дабылшы Дэйв Грол келгеннен кейін, құрам тұрақталды. Екі жылдан кейін Nirvana  кішкентай дыбыс жазатын Sub Pop фирмасымен келісім шартқа отырып, 1988 жылы қарашада ең алғаш синглін «Love Buzz» шығарады. «Love Buzz» бұл атақты голандтық «Shocking Blue» тобының өлеңдерінің кавер түрі. Оны ойнауды жалпы осы Новоселич ұсынған еді. 

Курттың өлімінен кейін Крист өзінің соло  Sweet 75 (1997 жылы) альбомын шығырып, латынамерика музыкасына көп ықпылын тигізді. 2002 жылы ол «Eyes Adrift» тобын құрайды, және біратты альбом шығарады. Алайда 2003 жылы коллектив алғашқы альбомынан кейін құлдырап кетеді. Ал Кирвкуд пен Гауд өзге «Volcano» тобын құрайды. 

2010 жылы желтоқасан айында көп жыл көріспеген «Nirvana» тобының қатынасушылары бірігіп, сахнаға шықты. Кристтан басқа тағыда  Дэйв Грол мен  Пэт Смир қатысты. Сондай-ақ Крист Дэйва Гролдың Foo Fighters тобының Wasting Light альбомының шығарылуына қатысты.  «I Should Have Known» өлеңінде ол бас-гитарада  және аккордеонде ойнады. 
## Тағы қараңыз
*Курт Кобейн

*Nirvana 
## Сыртқы сілтемелер
Twitter сайтында
Кездейсоқ таралу

**Кездейсоқ таралу** - тек бірегей ортаға тән құбылыс. Мысалы, егістіктерде зиянкес жәндіктердің таралуы алғашында кездейсоқ болғанымен бірте - бірте көбейе түсіп, топтану немесе шашыранды сипат алады. Организмдердің **топтанып таралуы** жиі кездеседі әрі кездейсоқ та болуы мүмкін. Мысалы, ормандарда қарағайлар алғашында топтанып кездессе, бірте - бірте біркелкі өсе бастайды. Өсімдіктердің таралуы спора, тұқым, жеміс арқылы жүзеге асады. Ал жануарлардың таралуы жылдам немесе баяу болуы мүмкін. Мысалы, жылдам таралу түлкі, бұғы, т.б. жануарларда жиі кездеседі. Баяу таралу көбінесе баяу қозғалатын жануарларға тән. Жылдам таралатын организмдерде шекаралық шектеу болмай қалады, ал баяу жүретін организмдерде айқын байқалатын шекаралық таралу аймақтары жиі кездеседі. 

## Дереккөздер
Петр Петрович Румянцев

**Петр Петрович Румянцев** - тарихшы, экономист, Қазақстан тарихын зерттеуші. 1890 жылдардан социал-демократ, 1903 жылдан большивик. 
## Еңбек жолы
80 жылдардың басында Тверьде Халық еркіндігі үйірмесіне қатысады. Полиция үйірмені талқандаған соң Ақмолаға жер аударылды. Сол кезде М.И.Брусневтің тобымен байланыс жасаған. 1890 ж. ауылдық қозғалысқа қатысады. РСДЖП 3-съезінің делегаты. 1905 ж. маусымда РСДЖП-нің Воронеж комитетінің атынан ОК-тің Орыс бюросы құрамына кірді. 1905-07 жылдардағы революция кезінде  большевиктер жағында партиялық  жұмыс жүргізді. РСДЖП 6-съезінде В.И.Лениннің аграрлық мәселе жөніндегі  баяндамасын қолдады. Реакция жылдарында большевиктерден  алшақтады. Одан кейінгі жылдары  Жетісудағы  қазақ, қырғыз, орыс және ұйғыр халықтары арасына шыққан экспедицияны басқарды. Бұл материалдар Петербургте сегіз том болып жарық көрді.
## Зерттеуі
Петрдің зерттеу тақырыбы қазақ хандықтары құрылған кезден бастап, 20 ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақтардың тарихы болды. Ол қазақ шаруаларын  *кедей шаруа, орта шаруа, бай шаруа*  деп үш топқа  бөлді. Петрдің қазақ қауымы жөніндегі  зерттеулері, ол басқарған экспедицияның материалдары  қазақ тарихында құндылығын жойған жоқ

## Дереккөздер

Санат:КСРО тұлғалары
Степан Яковлевич Румовский

**Степан Яковлевич Румовский** - орыс астрономы, Петербург ғылым академиясының және Ресей ғылым академиясының мүшесі.

Ол М.В.Ломоносов қайтыс болғаннан кейін ғылым академиясының географиялық департаментін 30 жылдай басқарды. Шолпанның Күн дискісі арқылы өтуін бақылау экспедициясына қатысты. Сөйтіп Күн Нараллаксінің қазіргі табылған мәніне жуық мәнді тапты. 1862 ж. 62 астрономиялық пункттің дәлдігі өте жоғары каталогын алғаш рет жасады. Румовский жақсы аудармашы ретінде де белгілі. Ол Ресей академиясының алғащқы этимологиялық сөздігін құрастырушылардың бірі болды.

## Дереккөздер

Санат:29 қазанда туғандар
Санат:Тверь облысында туғандар
Санат:6 шілдеде қайтыс болғандар
Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар
Санат:Ресей академиктері
Санат:Ресей астрономдары
Санат:Ресей ғалымдары
Руми Қазы Заде

**Руми Қазы Заде** - математик және астроном.

Ұзақ уақыт Самарқан қаласында ғылыми жұмыстармен шұғылданған. Руми Қазы Заде - Ұлықбектің ұстазы. Кейін ол Ұлықбек ұйымдастырған астрономиялық жұмыстарға қатысты. Әл-Кәшимен бірге Самарқан обсерваториясын салуға басшылық етті. Руми Қазы Заде "Гкрган астрономиялық кестелерін" жасауға қатысқан. Ол "Бір градустың синусын анық туралы трактат", "Арифметика жайлы трактат", Орта Азия ғалымы әл-Жагминидің астрономиялық трактатына, Орта Азия ғалымы ас-Самарқандидің геомитриялық шығармасына, Иран ғалымы ат-Тафтазанидің "Ғалымдар кілтіне" түсініктемелер жазған.

## Дереккөздер

Санат:Самарқан облысында қайтыс болғандар
Санат:Мауереннаһр тұлғалары
Санат:Түркі астрономдары
Санат:Түркі математиктері
Эрос

**Эрос** (, тағы да Эрот, Амур, римдіктерде Купидон) — ежелгі грек мифологиясында махаббат Құдайы, осы жерде ұрпақ қалдыру үшін жасалатын рәсімнің тірі бет-бердесі.

## Басты мифтар
Эрот – Құдайларды некелік жұпқа байланыстыратын, бүкіләлемдік Құдай. Хаос (қараңғы түнек) пен жарық күннің немесе Аспан мен Жердің баласы деп саналады. Ол адам мен Құдайлардың жүректері мен еркіндігімен басқарады, сыртқы табиғаты мен адмгершілік әлеміне қожалық етеді. Табиғат құбылысына келетін болсақ, ол жерді көктететін және жаңа өмірді болмысқа алып келетін, есіркеуші көктем Құдайы деп саналады. Оны қанаты бар, әдемі бала деп ойлаған, ерте кезде – лира мен гүлі бар, одан ертеректе махаббат жебелерімен немесе жанып тұрған алаумен.

Феспияларда, гимнастикалық және музыкалық жарыстармен жүргізілетін, әр төрт жылда Эросқа арналған мереке жасайды – Эротидии. Бұдан басқа да, Эрос бозбалалар мен бойжеткендерді қосатын, махаббат пен достықтың Құдайы ретінде гимназиялар мен мектептерде табынушылықты пайдаланған. Гимназияларда, Эростың ескерткіштерін, Гермес пен Гераклдың бейнесінің жанына қойған. Спартандықтар мен криттер, соғыс алдында Эросқа құрбан шалып әкелетін. Оның құрбан шалатын орны, гимназиялар мен мектептердің  кіреберісінде орналасқан.

## Әдебиет
* Эрот // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Санат:Ежелгі грек құдайлары
Пикттер патшаларының тізімі

**[[Пикттер]] патшасы** — қазіргі Шотландия жерінде болған патшалықтағы басшысының титулы.

## Пикттер патшалары

* Дрест I 413—480 немесе 413—513
* Талорк I 480—484 немесе 513—516
* Нехтон I  484—508 немесе 516—539
* Дрест II 508—538 немесе 539—569
* Галан 538—550 немесе 569—581
* Дрест III 550—555 немесе 581—586
* Дрест IV 550—560 немесе 581—591
* Гартнарт I 560—567 немесе 591—598
* Кэйлтрам 567—568 немесе 598—599
* Талорк II 568—578 немесе 599—610
* Дрест V 578—579 немесе 610—611
* Галам Кенналеф 579 немесе 552-580 немесе 611—613
* Бруде I 556—586
* Гартнарт II 586—597
* Нехтон II  597—620
* Киниох 620—631
* Гартнарт III 631—635
* Бруде II 635—641
* Талорк III 641—653
* Талоркан I 653—657
* Гартнарт IV 657—663
* Дрест VI 663—672
* Бруде III 672—693
* Таран (пикттер королі) 693—697
* Бруде IV 697—706
* Нехтон III 706—724
* Дрест VII 724—726
* Альпин I 726—728
* Нехтон III 728—732
* Энгус I 732—761
* Бруде V 761—763
* Киниод I 763—775
* Альпин II 775—780
* Талоркан II 780—782
* Дрест VIII 782—787
* Коналл 787—789
* Константин  790—820
* Энгус II 820—834
* Дрест IX  834—836
* Эоганан 836—839
* Вурад 839—842
* Бруде VI 842
* Киниод II 842—843
* Бруде VII 843—845
* Дрест X 845—847
* Кеннет I 847—858, сонымен қатар Дал Риад патшасы

Кеннет мак Алпин Пикттер мен Скоттарды сәтті біріктіріп, Алба патшалығын құрды, алайда «*пикттер патшасы *» атағын оның ұрпақтары  IX ғасырға дейін қолданды.

## Дереккөз

* http://www.allmonarchs.net/uk/other/scotland.html 

Санат:Шотландия королдері
Остготтар корольдерінің тізімі

**Остготтар королі** — остготтар басшысының титулы. 489—553 жылдар аралығында Остготтар корольдігінің билеушілері.

## Остготтар королі

* **[[375]] — [[376]]** : **[[Витимир]]**
* **[[376]] — ? ** : **[[Видирих]]**
* **[[440]] — [[469]]** : **[[Валамир]]**
* **[[469]] — [[474]]** : **[[Теодемир (остготтар королі)|Теодемир]]**
* **[[469]] — [[474]]** : **[[Видимир I]]**
* **[[474]] — ? ** : **[[Видимир II]]**

## Остготтар корольдігінің корольдері
* **[[470]] — [[526]]** : **[[Ұлы Теодорих]]**
* **[[526]] — [[534]]** : **[[Аталарих]]**
* **[[526]] — [[534]]** : **[[Амаласунта]]**
* **[[534]] — [[536]]** : **[[Теодахад]]**
* **[[536]] — [[540]]** : **[[Витигес]]**
* **[[540]] — [[541]]** : **[[Ильдебад]]**
* **[[541]] — [[541]]** : **[[Эрарих]]**
* **[[541]] — [[552]]** : **[[Тотила]]**
* **[[552]] — [[552]]** : **[[Тейя (остготтар королі)]]**

## Дереккөз

1.  О происхождении и деяниях гетов (Getica) http://www.vostlit.info/Texts/rus/Iordan/text1.phtml?id=576

Санат:Остготтар корольдері
Джобс: Белесті бағындыру

«Джобс: Белесті бағындыру» - бұл Джошуа Майкл Штерн деген режиссердің, американдық бизнесмен, менеджер, дизайнер әрі инвестор Стив Джобстың 1974-2001 жылдар аралығындағы өмірі туралы түсірілген көркем фильм. Бұл фильм алғаш рет Сандэнс кинофестивалының жабылуында, 2013 жылдың қаңтарында көрсетілді.  Қазақстанда 2013 жылдың Қазан айынанан бастап кинотеатрларға шықты.

## Сюжеты
Стив Джобс өте жас, әрі өте талантты бала болады. Ол алғашында өзінің достарымен бірігіп әкесінің гаражында жұмыс істеп бастайды. Сөйтіп Apple деген компанияның іргетасы қаланады. Соңында Стив Джобс  компаниясының өнімдері  арқасында әлемді бағындырады.

## Рөлде ойнағандар

Санат:Алфавит бойынша фильмдер
Бүкіләлемдік бокс ұйымы

**Бүкіләлемдік бокс ұйымы** (ББҰ) () (WBO) — кәсіпқой бокстағы төрт маңызды ұйымның бірі. Басты кеңсесі Сан-Хуан (Пуэрто-Рико) қаласында орналасқан.

## Тарихы
Негізін 1980-ші жылдары Пуэрто-Рико мен Доминикан Республикасының кәсіпкерлері қалаған. 1990-шы жылдары Еуропада абыройға ие болды. Дегенмен де АҚШ жерінде 2000-шы жылдардың ортасына дейін екінші дәрежелі ұйым ретінде саналып келді.
 
2004 жылы WBO Бүкіләлемдік бокс ассоциациясының (WBA) тарапынан мойындалды. Ал 2006 жылы WBO Бүкіләлемдік бокс кеңесі (WBC), 2007 жылы халықаралық бокс федерациясы IBF тарапынан мойындалды. WBO-ның үлкен танымалдыққа ие болуына Насим Хамед, Владимир Кличко, Мэнни  Пакьяо, Хуан Мануэль Маркес, Оскар Де Ла Хойя мен Нонито Донэр керемет ықпал етті.

2007 жылдан бастап WBO белбеуі WBA, WBC және IBF белбеулерімен қатар, әлем чемпионы атағы үшін міндетті болып саналады.
WBO тура WBA сияқты жай ғана чемпион атағымен қатар, суперчемпион дәрежесін де ойнатады. Бірақ ол WBA сияқты чемпиондарды тым көбейтпейді, жай ғана үздік әрі лайықты чемпиондарды ерекше дәрежемен марапаттайды. 
Мұндай дәрежеге ие:
*ауыр салмақ — Владимир Кличко (суперчемпион)
*бірінші ауыр салмақ — Марко Хук (суперчемпион)
*бірінші жартылай орта салмақ — Хуан Мануэль Маркес (онжылдықтың чемпионы)
*екінші жеңілдеу салмақ — Омар Андрес Нарваэс (суперчемпион)
 
2004 жылы 18 ақпанда алғашқы біріктіруші айқас өтті. Біріктіруші айқас WBA, WBC, IBF, The Ring чемпионы Бернард Хопкинс пен WBO чемпионы Оскар Де  Ла Хойя арасында өтті. WBO-ның абыройы IBF чемпионы Владимир Кличко мен WBO чемпионы Сұлтан Ибрагимов арасындағы біріктіруші айқастан соң біршама өсті. 2012 жылы The Ring журналының тұжырымы бойынша «Жыл айқасы» және «Жыл нокауты» деген атаққа ие болған айқас өтті. Бұл айқаста «онжылдықтың чемпионы» белбеуі ойнатылды. Белбеуді Хуан Мануэль Маркес танымал Мэнни Пакьяоны нокаутқа түсіріп ұтып алды.

## Қызықты деректер
1999 жылы желтоқсанда жеңіл салмақтағы бос WBO атағы үшін айқаста қызықты әрі күлкілі жағдай орын алды. Бос және иесіз белбеу үшін Хосе Лопес пен Фернандо Монтиель айқасу қажет болатын. Айқасқа бірнеше сағат қалғанда Монтиель айқастан бас тартты. Шоуды ұйымдастырушылардың қуанышына орай, ринг маңында Исидро Гарсиа атты боксшы тамақтанып тұрған еді. Ол Монтиелды ауыстыруға келісім беріп, оның тісқорғанысы мен киімін алды. Гарсиа қазылардың бірауыздан шешімімен жеңіске жетті. Бұл жағдай WBO-ның абыройына біршама нұқсан келтірді.

## Бокс ұйымдары

### Әлемдік деңгейдегі бокстан негізгі ұйымдар
* Бүкіләлемдік бокс кеңесі WBC
* Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы WBA
* Халықаралық бокс федерациясы IBF
* Бүкіләлемдік бокс ұйымы WBO

### Әлемдік деңгейдегі маңыздылығы жағынан екінші бокс ұйымдары
* Халықаралық бокс ұйымы IBO
* The Ring Беделді бокс журналы

### Басқа да ұйымдар
* Дүниежүзілік бокс федерациясы WBF
* Дүниежүзілік Кәсіби бокс федерациясы WPBF
* Еуропалық Бокс Одағы EBU
Санат:Кәсіпқой бокс
Санат:Кәсіпқой бокс ұйымдары
Шығыс Англия корольдерінің тізімі

* ? — 571 Вехха (*Wehha*)
* 571 — 578 Вуффа (*Wuffa*)
* 578 — 593 Титила (*Tytila*)
* 593 — 624 Редвальд (*Rædwald*)
* 617 — 618 Эни
* 624 — 627 Эорпвальд (*Eorpwald*)
* 627 — 629 Рикберт (*Ricberht*)
* 629 — 634 Сигеберт (*Sigeberht*)
* 634 — 636 Эгрик (*Ecgric*)
* 636 — 654 Анна (*Anna*)
* 654 — 655 Этельхер (*Æthelhere*)
* 655 — 664 Этельвольд (*Æthelwold*)
* 664 — 713 Эльдвульф (*Ealdwulf*)
* 713 — 749 Эльфвальд (*Ælfwald*)
* 749 — ? Хун
* 749 — шамамен 758 Беорна (*Beonna*)
* 749 — ? Альберт (Этельберт I) 
* шамамен 758 — 779 Этельред I (*Æthelberht*)
* 779 — 794 Этельберт II (*Æthelberht*)
* 794 — 796 Мерсия қарамағында
* 796 — 798 Эдвальд (*Eadwald*)
* 798—827 Мерсия қарамағында
* 827 — 839 Этельстан (*Æthelstan*)
* 839 — 855 Этельверд (*Æthelweard*)
* 855 — 870 Эдмунд (*Eadmund*)

## Скандинавиялық суб-корольдер
* 870 — 876 Освальд (*Oswald*)
* 876 — 879 Этельред II (*Æthelred*)

## Скандинавялық басшылар
* 879 — 890 Гутрум I (*Guthrum*)
* 890 — 902 Эорик (*Eohric*)
* 902 — 918 Гутрум II (*Guthrum*)

918 жылдан бастап Уэссекстің құрамында

Санат:Шығыс Англия корольдері
Эссекс корольдерінің тізімі

**Эссекс королі** — ерте орта ғасырлардағы англосаксондық Эссекс (корольдік) басшысы. Бірінші монарх V ғасырда бриттерден қазіргі Эссекс жерін тартып алған Сэкса болып табылады. 
* 493 — 508 Сэкса
* 508 — 539 Сихельм
* 539 — 541 Векта
* 541 — 547 Иффи
* 547 — 568 Эсквин (*Aescwine*)
* 568 — 571 Бэдка
* 571 — 604 Следда (*Sledda*)
* 604 — 616 Саберт (*Saebert*)
* 616 — 632 Сексбальд
* 616 — 632 Сексред (*Sexred*)
* 616 — 632 Севард (*Saeward*)
* 617 — 653 Сигеберт I (*Sigeberht*)
* 653 — 660 Сигеберт II (*Sigeberht*)
* 660 — 664 Свитхельм (*Swithelm*)
* 664 — 683 Сигхер (*Sighere*)
* 664 — 695 Себби (*Sebbi*)
* 695 — 709 Свефред (*Swaefred*)
* 695 — 709 Сигехерд (*Sigeheard*)
* 709       Оффа (*Offa*)
* 715 — 738 Свефберт (*Swaefbert*)
* 709 — 746 Селред (*Saelred*)
* 746 — 758 Свитред (*Swithred*)
* 758 — 798 Сигерик (*Sigeric*)
* 798 — 812 Сигеред (*Sigered*)
812 жылдан— герцогтар

## Дереккөздер
* http://britanniae.ru/reconstr/asbretwaldas/asbretwaldas_text2.htm
* Yorke, Barbara (1985). "The Kingdom of the East Saxons". In Clemoes, Peter; Keynes, Simon; Lapidge, Michael. Anglo-Saxon England 14. Cambridge University Press.

Санат:Эссекс
Бурунди корольдерінің тізімі

Бұл тізімде  Бурундиді 1680 жылдан 1966 жылға дейін билеген корольдер берілген (Ганва династиясы):

* Нтаре III Рушатси (1680 шамасы - шам. 1709)
* Мвези III Ндагушимийе (1709 шамасы - шам. 1739)
* Мутага III Сеньямвиза (1739 шамасы - шам. 1767)
* Мвамбутса III Сьярушамбо Бутама (шам. 1767 - шам. 1796)
* Нтаре IV Ругамба (шам. 1796 - шам. 1850)
* Мвези IV Гисабо (шам. 1850 - 21 маусым 1908)
* Мутага IV Мбикийе (1908 - 30 қараша 1915)
* Мвамбутса IV Бангирисенг (16 желтоқсан 1915 - 8 шілде 1966)
* Нтаре V Ндизейе (1 қыркүйек 1966 - 28 қараша 1966). 

## Дереккөз
* Бурунди корольдері мен президенттерінің тізімі

Санат:Бурунди корольдері
Санат:Бурунди тарихы
Швеция көлдерінің тізімі

Төменде Швеция көлдерінің тізімі көрсетілген:

Санат:Швеция көлдері
Санат:Елдер бойынша көлдер тізімдері
Лесото патшаларының тізімі

Бұл мақалада *Лесото [[Монарх|монархтары]]* (1966 жылға дейін Басутоленд деп те аталады) берілген.

## Сабақтастық
*[[Лесото]] таққа отыру Африка патшалығы* конституциясының V тарауында баяндалған.

V тарау Лесото конституциясының 45-бабында былай делінген:

:(1) Басшылар колледжі кез-келген уақытта Лесотоның әдеттегі заңына сәйкес, қайтыс болғаннан кейін корөл лауазымына қол жеткізуге құқығы бар адамды (немесе құқығын беретін адамдар ретінде) тағайындай алады. сол кеңседе кез-келген бос орынның иесі немесе оның пайда болуы және егер ол қайтыс болса немесе бос орын болса, бұрын осы бөлімді орындау үшін тағайындалған және Лесотоның әдеттегі заңы бойынша осы кеңседе жұмыс істеуге қабілетті адам бар , бұл адам (немесе егер ондай адамнан көп болса, лауазымға жетуге бірінші құқылы деп танылған адам) Патша болады.

:(2) Егер иесінің қайтыс болуына байланысты немесе Король кеңсесінде қандай-да бір бос қызмет орын алса, (1) бөлімге сәйкес Патша болатын адам болмаса, Басқарушылар колледжі барлық жылдамдықпен және Лесотоның әдеттегі заңына сәйкес, Корөл лауазымына жету үшін адамды тағайындауға кірісіңіз, содан кейін тағайындалған адам Патша болады.

## Өтемақы
Патша-да жылына 52,778 АҚШ доллары тұратын жеке әмиян беріледі.

## Лесото Жоғарғы көсемдері (Басутоленда, 1822—1965)

## Патша және Лесото ханшасы (1965 - біздің уақыт)

## Король байрағы

File:Royal Standard of Lesotho (1966–1987).svg|Лесото Королінің Байрағы 1966&ndash;1987.
File:Royal Standard of Lesotho (1987–2006).svg|Лесото Королінің Байрағы 1987&ndash;2006.
File:Royal Standard of Lesotho.svg|Лесото Королінің Байрағы 4 қазан, 2006.


## Сілтеме
* Лесото корольдері

## Дереккөздер

Санат:Лесото корольдері
Аргентина көлдерінің тізімі

## Дереккөздер

Санат:Аргентина көлдері
Санат:Елдер бойынша көлдер тізімдері
Неаполь корольдерінің тізімі

**Неаполь корольдігінің корольдерінің тізімі**

## [[Анжуй династиясы]] — Үлкен тармақ

1266—1285	Анжуйлік Карл I (1226—1285)

1285—1309	Карл II (1254—1309)

1309—1343	Роберт Дана (1277—1343)

1343—1382	Джованна I (1326—1382)

## [[Анжуй династиясы]] — Дураццо тармағы

1382—1386	Карл III Кіші (1345—1386)

1386—1414	Владислав (1376—1414)

1414—1435	Джованна II (1414—1435)

### [[Анжуй династиясы|Анжуйлық Валуа тармағы]]

1382—1384 Людовик I Анжуйлық (1339—1384)

1384—1417 Людовик II Анжуйлық (1377—1417)

1417—1434 Людовик III Анжуйлық (1403—1434)

1434—1480 Рене Мейрімді (1409—1480)

1480—1481 Мэндік Карл (IV) (1436—1481)

## Арагон династиясы ([[Трастамара]])

1435—1458 Альфонс I (1394—1458) (Арагондық Альфонс V)

1458—1494 Фердинанд I (1423—1494)

1494—1495 Альфонс II (1448—1495)

1495—1496 Фердинанд II(1469—1496)

1496—1501 Федериго (1452—1504)

1501—1503 *Неаполь корольдігінің  Франция мен Испания арасында бөлінуі*

1503—1516 Фердинанд III (1452—1516) (Фердинанд II Арагонский)

## [[Габсбургтер]]

1516—1554 Карл IV (1500—1558) (император Карл V)

1554—1598 Филипп I (1527—1598) (Испандық Филипп II)

1598—1621 Филипп II (1578—1621) (Испандық Филипп III)

1621—1665 Филипп III (1605—1665) (Испандық Филипп IV)

1665—1700 Карл V (1661—1700) (Карл II (Испания королі))

1713—1734 Карл VI (1685—1740) (император Карл VI)

## [[Бурбондар]]

1734—1759 Карл VII (1716—1788) (затем с 1759 г. Карл III (Испания королі))

1759—1799 Фердинанд IV (1751—1825)

1799 *[[Партенопей республикасы]]*

1799—1806 Фердинанд IV (1751—1825)

1806—1808 *[[Жозеф Бонапарт]]* (1768—1844)

1808—1815 ''Иоахим Мюрат'' (1771—1815)

1815—1816 Фердинанд IV (1751—1825)

*1816 жылдан Қос Сицилия Корольдігінің құрамында*

Санат:Неаполь монархтары
Аустрия көлдерінің тізімі

## Сілтемелер
* Аустрия көлдері туралы анықтама  

Санат:Аустрия көлдері
Санат:Елдер бойынша көлдер тізімдері
Папуа Жаңа Гвинея көлдерінің тізімі

}
|-
|Билли Митчелл
|<nowiki/>Бугенвиль автономиялық ауданы
|3
|
|90
|
|-
|Блэкуотер
|Шығыс Сепик
|
|7
|
|
|-
|Кутубу
|Сатерн-Хайлендс
|
|800
|70
|
|-
|Лахала
|Бугенвиль автономиялық ауданы
|
|4
|
|
|-
|Лолору
|Бугенвиль автономиялық ауданы
|
|
|
|
|-
| Марри
| Шығыс провинция
| 647
| 20
| 10
|
|-
| Уисдом
| Ұлтты астаналық округ
| 
| 14
| 23
|
|-
| Уорангай
| Шығыс Сепик
| 
| 15
| 
|
|-
| Чембри
| Шығыс Сепик
| 189
| 4
| 
|
|-
|}

Санат:Папуа Жаңа Гвинея көлдері
Иван Семенович Ружейников

**Иван Ружейников** - революционер, Қазақстанда Сoвет өкіметін орнатуға қатысушы. 

## Өмірбаяны
Томск университетінде оқып жүріп, революциалық ауыл "Сібір тобы" ұйымына кірген. 1904 ж. Революциялық қызметі үшін университеттен шығарылды. Иван Омбыда В.В.Куйбышевпен танысты. 1905 ж. Омбы комитетінің тапсырмасымен Петропавлға келіп, революциялық іске араласты. 1906 ж. Минусинскіге жер аударылды. Сол жылы айдаудан қашып "Сибиряк" деген бүркеніш есіммен Петропавлда, Балтық жағалауында, Одессада революциялық жұмыс жүргізді. 1907 ж. қайта тұтқындалып, Красноярскіде 2 жыл түрмеде отырды. 1914 ж. Батыс майданға әскерге алынып, әскерлер арасында революциялық насихат таратты.Қазан революциясынан кейін Киевте ревком құрамында, 1918 ж. Мәскеуде казактар бөлімінде істеді. В.И.Лениннің тапсыруымен Иван Оралдың ақ казактарымен  келіс сөз жүргізді. Лениннің мандатымен Шығыс майданына барып, Оралды босатуға қатысты. Ол 1919 ж. БОАК мүшесі болып сайланды. Ұзақ жылдар бойы Бүкіл Одақтық ОАК-та қызмет атқарған. 

## Дереккөздер

Санат:Оралда туғандар
Санат:31 желтоқсанда қайтыс болғандар
Санат:КСРО революционерлері
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Маршалл аралдары президенттерінің тізімі

Төменде Маршалл аралдарының президенттерінің тізімі келтірілген: 1979 жылы осы офистің құрылуы.

Амата Кабуа 1979 жылы республиканың тұңғыш президенті болып сайланды. Кейіннен ол 1983, 1987, 1991 және 1996 жылдары төрт жылдық мерзімге қайта сайланды. Амата Кабуа қайтыс болғаннан кейін оның бірінші немере ағасы Имата Кабуа 1997 жылы арнайы сайлауда жеңіске жетті. 2016 жылы қаңтарда сайланған және қызметке кіріскен Кастен Немра бір аптадан кейін Хилда Хейнмен ауыстырылды. Маршаллездің қазіргі президенті Дэвид Кабуа - Амата Кабуаның ұлы.

## Тізім

## Уақыт сызбасы

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1979 till:2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1979

Colors =
  id:self  value:rgb(0.5,0.5,1)   legend: самоуправление
  id:indep value:rgb(0.5,0.5,0.5)   legend: ассоциация
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"период истории:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1979 till: 1986 color:self text:"А. Кабуа" fontsize:10
 from: 1986 till: 1996 color:indep text:"өзі" fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:indep text:"Лемари" fontsize:10
 from: 1997 till: 2000 color:indep text:"И. Кабуа" fontsize:10
 from: 2000 till: 2008 color:indep text:"Ноте" fontsize:10
 from: 2008 till: 2009 color:indep text:"Томеинг" fontsize:10
 from: 2009 till: 2009 color:indep text:"Закхрас" fontsize:10
 from: 2009 till: 2012 color:indep text:"Зедкайя" fontsize:10
 from: 2012 till: 2016 color:indep text:"Лоик" fontsize:10
 from: 2016 till: 2016 color:indep text:"Немра" fontsize:10
 from: 2016 till: 2020 color:indep text:"Хайн" fontsize:10
 from: 2020 till: 2020 color:indep text:"Д. Кабуа" fontsize:10


## Сыртқы сілтемелер
* Маршалл аралдары Президенті

## Дереккөздер

Санат:Маршалл аралдары президенттері
Санат:Президенттер тізімі
Науру президенттерінің тізімі

## Президенттердің қызметте болу мерзімдері

ImageSize = width:1200 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1968 till:2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1968

Colors =
  id:indep value:rgb(0.5,0.5,0.5) legend: президент
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"тарих кезеңі:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1968 till: 1976 color:indep text:"Де-Робурт" fontsize:10
 from: 1976 till: 1978 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 1978 till: 1978 color:indep text:"Л. Харрис" fontsize:10
 from: 1978 till: 1986 color:indep text:"Де-Робурт" fontsize:10
 from: 1986 till: 1986 color:indep text:"Аданг" fontsize:10
 from: 1986 till: 1986 color:indep text:"Л. Харрис" fontsize:10
 from: 1986 till: 1986 color:indep text:"Аданг" fontsize:10
 from: 1986 till: 1989 color:indep text:"Де-Робурт" fontsize:10
 from: 1989 till: 1989 color:indep text:"Арои" fontsize:10
 from: 1989 till: 1995 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 1995 till: 1996 color:indep text:"Л. Харрис" fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 1996 till: 1996 color:indep text:"Аданг" fontsize:10
 from: 1996 till: 1997 color:indep text:"Кун" fontsize:10
 from: 1997 till: 1998 color:indep text:"Клодумар" fontsize:10
 from: 1998 till: 1999 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 1999 till: 2000 color:indep text:"Р. Харрис" fontsize:10
 from: 2000 till: 2001 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 2001 till: 2003 color:indep text:"Р. Харрис" fontsize:10
 from: 2003 till: 2003 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 2003 till: 2003 color:indep text:"Р. Харрис" fontsize:10
 from: 2003 till: 2003 color:indep text:"Довийого" fontsize:10
 from: 2003 till: 2003 color:indep text:"Гиура" fontsize:10
 from: 2003 till: 2003 color:indep text:"Скотти" fontsize:10
 from: 2003 till: 2004 color:indep text:"Р. Харрис" fontsize:10
 from: 2004 till: 2007 color:indep text:"Скотти" fontsize:10
 from: 2007 till: 2011 color:indep text:"Стивен" fontsize:10
 from: 2011 till: 2011 color:indep text:"Питчер" fontsize:10
 from: 2011 till: 2013 color:indep text:"Дабвидо" fontsize:10
 from: 2013 till: 2019 color:indep text:"Вака" fontsize:10
 from: 2019 till: 2022 color:indep text:"Энгимеа" fontsize:10
 from: 2022 till: 2023 color:indep text:"Кун" fontsize:10
 from: 2023 till: 2023 color:indep text:"Аданг" fontsize:10


Санат:Науру президенттері
Санат:Президенттер тізімі
Жаңа Зеландия көлдерінің тізімі

## Ірі көлдер

## Басқа көлдер
* Браннер
* Данстан
* Каниере
* Колридж
* Мак-Керроу
* Моноваи
* Омапере
* Охакури
* Потеритери
* Ротоаира
* Ротоити
* Таравера
* Уаикаре

## Сілтеме
* Te Ara. New Zealand’s largest lakes 

Санат:Жаңа Зеландия көлдері
Моңғолия көлдерінің тізімі

## Ауданы 50 км² жоғары көлдер тізімі

## Сыртқы сілтемелер
* Моңғолия табиғат, қоршаған орта және туризм министрліктің сайты 

Санат:Моңғолия көлдері
Санат:Елдер бойынша көлдер тізімдері
Микронезия Федерациялық Штаттары президенттерінің тізімі

**Микронезия Федерациялық Штаттарының президенті** () Микронезия Федерациялық Штаттарының мемлекет басшысы және үкімет басшысы.

## Сұрақ
1979 жылы 10 мамырда Тынық мұхит аралдарының Сенімді аумағының төрт бөлігі МФШ Конституциясын бекітті және жергілікті өзін-өзі басқаруды алды. Сенім аумағының басқа бөліктері (Палау, Маршалл аралдары және Солтүстік Мариан аралдары) федералды конституцияны бекітуден бас тартты.

Конституция МФШ президенті лауазымын бекітті; Микронезия Конгресінің бұрынғы төрағасы Тосиво Накаяма тұңғыш президент болып, өзінің кабинетін құрды. 1986 жылғы 3 қарашада Америка Құрама Штаттары мен еркін ассоциация туралы шарт күшіне енгеннен кейін соңғысы аралдарға қамқорлығын тоқтатты. Ресми түрде, бұл 1990 жылы 22 желтоқсанда, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі, 683 қарарымен, аралдар туралы келісімді сақтауды жойған кезде орын алды. 2004 жылғы 1 мамырда АҚШ-пен еркін серіктестік туралы келісім ұзартылды.

Президентті және Вице-Президентті МФШ конгресі МФШ құрамына кіретін мемлекеттердің төрт сенаторының ішінен сайлайды (Трук, Кусайе, Поннпей, Яп). Сенаторлардың бұл санаты Конгреске 4 жыл мерзімге сайланады (округтерде сайланған он басқа адамдардан айырмашылығы, сайлаушылар саны шамамен 2 жыл. Сондықтан президенттің және вице-президенттің төрт жылдық өкілеттік мерзімі олардың сенаторлық өкілеттік мерзіміне теңестіріледі. МФШ-те ресми саяси партиялар жоқ, барлық сенаторлар тәуелсіз кандидаттар ретінде жұмыс істейді.

## Пост кестесі

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1979 till:2025
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1979

Colors =
  id:self  value:rgb(0.5,0.5,1)   legend: самоуправление
  id:indep value:rgb(0.5,0.5,0.5)   legend: ассоциация
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"период истории:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1979 till: 1986 color:self text:"Накаяма" fontsize:10
 from: 1986 till: 1987 color:indep text:"он же" fontsize:10
 from: 1987 till: 1991 color:indep text:"Хэглелгэм" fontsize:10
 from: 1991 till: 1996 color:indep text:"Олтер" fontsize:10
 from: 1996 till: 1999 color:indep text:"Нена" fontsize:10
 from: 1999 till: 2003 color:indep text:"Фолкэм" fontsize:10
 from: 2003 till: 2007 color:indep text:"Урусемал" fontsize:10
 from: 2007 till: 2015 color:indep text:"Мори" fontsize:10
 from: 2015 till: 2019 color:indep text:"Кристиан" fontsize:10
 from: 2019 till: 2019 color:indep text:"Пануэло" fontsize:10


## МФШ президенттерінің тізімі

## Дереккөздер

Санат:Микронезия Федерациялық Штаттары президенттері
Санат:Президенттер тізімі
Лев Владимирович Руднев

**Лев Владимирович Руднев** - совет архитекторы. 1915 ж. Петербург Көркемсурет академиясын бітірді. Архитектор Л.Н.Бенуаның шәкірті. 1912-1916 ж. И.А. Фоминнің көмекшісі болды. Ленинградта, Мәскеуде архитекторлықпен  шұғылданды. Ленинград Көркемсурет академиясы мен мәскеу Архитектура институтында педогогикалық қызметпен шұғылданды. 

*Шәкірттері: Б.Г.Бархин, Е.Я.Витенберг, В.О.Сунц, В.Е.Асс, И.Е.Рожин.
*Басты еңбектері: Мәскеудегі М.В. Фрунзе атындағы академияның ғимараты, Антипьев бұрылысы мен Фрунзе ауданы жағалауындағы әкімшілік ғимараттары, Бакудегі Үкімет үйі, Мәскеу мемлкеттік университетінің ғимараты. 

## Дереккөздер

Санат:КСРО сәулетшілері
Оңтүстік Судан президенттерінің тізімі

Оңтүстік Судан президенті 4 жылға жасырын сайлау нәтижесінде сайланады. Өз орнынан бас тартқан жағдайда орнына вице-президент отырып, екі аптадан соң сайлау басталады.

## Оңтүстік Судан президенттері

Санат:Оңтүстік Судан президенттері
Санат:Президенттер тізімі
Арт Бухвальд

**Арт Бухвальд** - американдық  журналист-фельтонист, жазушы. 1942-1945 ж. Америка тнңіз жаяу әскерінің  құрамында қызмет етті. Оңтүстік Калифорния университетінде оқыған. Журналистік қызметін 1948 ж. "Нью-Йорк геральд трибюн" газетінен бастады. Осы газеттің  1949-1962 ж. Париждегі, 1962 жылдан Нью-Йорктегі тілшісі болды.  Бухвальдтың фельтондары американдық  тұрмыстың кеселді жақтарын, нәсілшілдікті, капиталды сайлау жүйесін, саясатшылдықты өткір ажуалайды, АҚШ-тың агрессиялық сыртқы саясатын батыл айыптайды. Оның фельтондары КСРО-нің, дүние жүзінің көптеген елдерінің газет, журналдарында жарияланып тұрады.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ тұлғалары
Федор Иванович Буслаев

**Федор Иванович Буслаев** - орыс филологы, көркемөнер зерттеушісі. Петербург ғылым академиясының акадимигі. Мәскеу университетін бітірген, Мәскеу университетінің профессоры. 
## Еңбек жолы
Федордың славян-орыс тіл білімі, ежелгі  орыс әдебиеті, халықтың ауызша жыр-ертегілері және ежелгі орыс жұртының бейнелеу өнері саласындағы еңбектері күні бүгінге  дейін маңызын жойған жоқ. Орыс тілі жөніндегі зерттеулерінде Федор тарихи-салыстырмалы әдісті қолдады. Ол тіл тарихының халық өмірімен, оның әдет ғұрпымен, салт-санасы және сенім-нанымымен байланысын ашып көрсетугетырысты. Сонымен бірге Федор ежелгі қолжазбаларды зерттеу, жариялау ісімен де шұғылданды. "Орыс тілі мен көркемөнерінің тарихи очерктері" деген еңбегі Федордың орыс ғылымындағы мифологиялық мектептің табанды  өкілі екенін сипаттайды. "Орыстың бет-бейне апокалипсисі.XVI ғасырдан ХІХ дейінгі орыс қолтанбаларындағы бет апокалипсистері бейнелерінің  жиынтығы" атты кітабы Федор есімін  бүкіл дүние жүзіне  танымал етті.  

## Дереккөздер
Мауро Скоччимарро

**Мауро Скоччимарро** (Scoccimarro)- итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1895 жылы 30-шы қазанда Удинеде дүниеге келген,  1972 жылы қаңтардың 2-сінде Римде қайтыс болған.
*Өмірбаяны:*
1921 жылы Итальян коммунистік партиясын (ИКП) құруға қатысты. 1923 жылы ИКП Секретариатына мүше болып сайланды. 1926–1943 жылдары түрмеде және айдауда өткізуге мәжбүр болады. 1943–1945 жылдары неміс фашистеріне қарсы партизан қозғалысын ұйымдастырушылардың бірі болған. Ал 1945–1947 жылдарының арасында  финанс министрі болып сайланып, жұмыс істейді. 1948–1963 жылдары сенат председателінің орынбасары болып қызметін атқарады. 1956–1969 жылдары ИКП Орталық бақылау комиссиясының председателі, ал1956 жылдан ИКП басшылығының мүшесінің қызметін атқаратын болды.
Пол Скофилд

##### Пол Скофилд
Пол Скофилд (scofield) – ағылшын актері. Ол 1922 жылы 21 қаңтарда Суссекс графтығының Хрестпирпойнт қаласында дүниеге келген.
##### Жастық кезі
Пол 1939 жылы Кройдонда Репертуар театрының мектебінде, ал 1940-1941 жылдарының арасында Лондонның «Маск» театрының мектебінде оқыған болатын. Ол 1942–1944 жылдарының арасында Көшпелі театрда, ал 1944–1946 жылдары Бирмингем репертуар театрында жұмыс істейді. Пол 1946–1948 жылдары кезінде  Корольдық Шекспир театрында қызмет етті. 1949 жылдан Лондонның әр түрлі театрларында ойнауға мәжбүр болады.
#### Ойнаған рольдері
Уильям Шекспир трагедияларынан Гамлет, король Лир, Макбет деген танымал ролін орындады. Орыс драматургиясы бойынша ойнаған рольдері: Войницкий, Треплев (Чеховтың «Ваня ағайы» мен «Шағаласында»), Хлестаков (Гогольдің «Ревизорында»). 1954 жылдан киноға түсуге бет бұрады. Гастрольдік сапармен КСРО-да 1955, 1964 және 1968 жылдары өнер көрсетті. Адамгершілік пен әділеттілік идеясы – оның творчествосының өзекті тақырыбы болған.

## Дереккөздер
Джон О'Хара

**Джон Генри О'Хара** (; 31 қаңтар 1905, Потсвилл, Пенсильвания, АҚШ - 11 сәуір 1970, Принстон, Нью-Джерси,    АҚШ) - американдық жазушы. "Самаррадағы кездесу", "Баттерфилд,8" секілді әйгілі романдардың авторы.

## Өмірбаяны
Пенсильвания штатының Потсвилл қалашығында туған. Ұлы депрессия жылдарында О'Хара отбасысы банкрот, әкесі қайтыс болады. Осының кесірінен ол Йель университетіндегі оқуын аяқтай алмайды.
Кейінде ол газет редакцияларында репортер, кино сыншы және радио комментатор мамандықтарында жұмыс істеп көреді. Нью-Йоркқа көшкеннен кейін, аптасайынғы Time, New York Magazine, Collier's Weekly секілді журналдарда жұмыс істеді. 1934 жылы өзінің алғашқы "Самаррадағы кездесу" атты романын жариялайды.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында әскердері репортер қызметін атқарады. Осы уақытта ол романдардан басқа, фильмдерге сценарий жазады. 1940 жылы "Жолдас Джоуи" атты романын , кейіннен аттас мюзиклға либретто жазады. Бұл мюзикл Бродвейде табысты өтеді, 1957 жылы осы бойынша фильм түсіріледі. Басты рөлдерде Фрэнк Синатра және Рита Хэйворт ойнайды.
Өзінің мансабында оннан астам роман, повесть және пьессалар жазған. 1970 жылы Принстонда жүрек-тамыр ауруынан қайтыс болады.
## Әйгілі шығармалары
*«Самаррадағы кездесу», Appointment in Samarra — 1934
*«Көктемгі безгек» (тура аудармасы - «Баттерфилд, 8»; экранизация осылай аталған), Butterfield 8 — 1935
*«Дәрігердің ұлы», The Doctor’s Son and Other Stories — 1935
*«Жолдас Джоуи», Pal Joey — 1940
*«Өмір сүруді көксеу», A Rage to Live — 1949
*«Барлығын есіне түсіру үшін уақыт» (тура аудармасы - «Северная Фредерик, 10»), Ten North Frederick — 1955
*«Террасадан көрініс», From the Terrace — 1958
*«Кейп-Код мүйісіндегі шамшырақ», The Cape Cod Lighter — 1962
*«Локвудтардың ісі», The Lockwood Concern — 1965
*«Қысты күту үстінде», Waiting for Winter — 1966
*«Құрал», The Instrument — 1967
## Дереккөздер
*Кожевников В.М., Николаев П.А. Әдеби энциклопедиялық сөздік / В.М. Кожевников, П.А. Николаев — М. : Кеңес Энциклопедиясы, 1987. — 670 бет
*Кэтрин ван Спэнкерек "Америка әдебиетінің қысқа тарихы" 
*Джон Генри О'Хара () Internet Movie Database сайтында
Скиф тілі

**Скиф тілі** – ежелгі скифтердің тілі «Скиф тілі» деп, әдетте, иран тілдері тобының солтүстік-шығыс тармағын құрайтын туыстас тілдер екені айтылып жүр. Скиф тілінде сөйлеушілер скифтер, алан, роксолан және тағы басқалар атпен антик авторлардан б. з. б.  1-мың жылдықтың екінші жартысынан белгілі болды. Скиф тілідері Қара теңіздің солтүстігі мен Каспий атырабына, Дунайдан Яксартқа (Сырдария) дейінгі өңірлерге таралған болатын. Скиф тіліне байланысты текстер сақталмаған, бірақ эпиграфтар бар болатын. Ескерткіштер мен антик авторлардың еңбектерінде скиф тіліндегі жалқы есімдер, топонимдік және этнонимдік атаулар мол кездеседі. Скиф-сармат тілдерінің грамматикалық құрылысы және  сөздік құрамы аз зерттелген болатын. Скиф-сармат тілдерінен бізге жеткені – Кавказдағы осетин тілі.

## Дереккөздер

Санат:Иран тілдері
Санат:Ежелгі тілдер
Санат:Скифтер
Ескендір бей

**Ескендір бей, Георгий Кастриоти** (; 6 мамыр 1405 жыл — 17 қаңтар 1468 жыл) — албан халқының османлы басқыншыларына қарсы азаттық күресінің басшысы, Албанияның ұлттық қаһарманы.

## Өмірбаяны
Османлы сұлтан II Мехметке қарсы күресте даңқы шықты. 1443 жылдың қарашасының орта шенінде 300 сарбазымен османлы әскери шатырын тастап, Дибраға келді. Ерікті шаруалардан әскери жасақтарын құрды. Круяға келіп кірді де, 28 қарашада Кастриоти князьдігінің басшысы болып жарияланды. Петреля, Стелюши, Торчан бекінісінен османлы гарнизондарын қуды. Халық жасақтарынан тұрақты әскер құрып, албан феодалдарын біріктіру жолына күрескен болатын. Ескендір бейдің басшылығымен албан халқы өз үстемдігін қайта орнатпақ болған османлыларға 24 жыл бойы тойтарыс берді. Дарынды мемлекет қайраткері Ескендір бей Венеция мен Рим Папасының пайдақорлық саясаты мен албан феодалдарының алауыздығынан туған ішкі және сыртқы саяси зор қиыншылықтарды жеңе білді.

## Дереккөздер


Санат:6 мамырда туғандар
Санат:17 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:Албания тарихы
Санат:Безгектен өлгендер
Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Санат:Кастриоттар әулеті
Санат:Ақша белгілеріндегі тұлғалар
Георгий Евгеньевич Львов

Кінәз **Георгий Евгеньевич Львов** (2 қараша 1961, Дрезден — 7 наурыз 1925, Париж) — орыс мемлекеттік, саяси және қоғам қайраткері.

1917 жылы Ақпан төңкерісінен кейін құрылған Ресей республикасының Уакытша үкіметінің министр-төрағасы.
## Саяси жолы
1888 жылдан *Тула земствосының мүшесі.* 1902 - 1905 жылдары *Тула уездік земство басқармасының төрағасы*. 1-Мемлекеттік думаның депутаты, Кадет партиясының мүшесі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде *Земство одағының төрағасы* және *Буржуазия-помещиктік земство*  мен *қалалар одағы* басшыларының бірі. 1917 жылы буржуазия Уақытша үкіметті басқарған кезде халыққа жат *империалистік саясат* жүргізді, өрістеп келе жатқан *социалистік революцияның* қас жауы болды, шаруалардың революциялық қозғалысын қарулы күшпен басуды ұсынды. Қазан революциясынан кейін Францияға эмиграцияға кетті.

## Дереккөздер



Санат:Саясаткерлер
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:1861 жылы туғандар
Санат:1925 жылы қайтыс болғандар
Михаил Давыдович Львов

**Михаил Давидович Львов** (1917 жыл 4 қаңтар, Насибаш, Башқұртстан - 1988 жыл 25 қаңтар, Мәскеу) - *орыс кеңес жазушысы*. 1950 жылдан КОКП мүшесі. 
## Шығармашылығы
1941 жылы *М.Горький атындағы әдебиет институтын* бітірген. Өлеңдері 1935 жылдан бастап жарияланды. Оның тұңғыш кітабы - *«Уақыт» ([[1940]]).* Соғыс жылдарында *«Орал ұрыста», «Жолдар» атты екі жинақ шықты. «Ерлік» ([[1961]]), «Лирика» ([[1962]]), «Бұл жылдары» ([[1963]]), «Бізде Ресейде» ([[1964]]), «Менің жолдастарым» ([[1945]]), «Жиырмасыншы ғасырда жасаймын» ([[1957]]), «Теңіз тамшысы» ([[1962]]), «Бейбіт адам» ([[1964]]), «Достар елі» ([[1970]])* атты публицистикалық азаматтық пафосқа толы кітаптарында Қазан тудырған ұрпақтар өмірінің  ерлік шежіресі мен сол кездегі заманның көкей тесті мәселелерін тебірене жыр етті. *Ол С.Сейфуллин, Б.Майлин, Ә.Сәрсенбаев, Х.Ерғалиев,* Жұбан Молдағалиев*, Ғ.Қайырбеков* т.б. шығармаларын орыс тіліне аударды.

## Дереккөздер



Санат:Жазушылар
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:1917 жылы туғандар
Санат:1988 жылы қайтыс болғандар
Геката

**Геката** () — ежелгі грек мифологиясындағы ай сәулесінің, о дүниенің және барлық құпия заттардың Құдай. Тағы да, ол мыстандардың да және дуалаушылықтың ерекше белгілерінің де  Құдайы болған. Геката Перс алыпының қызы, және оған бұрыңғыдай кейбір гректің полетеисттері әлі де табынады. Мүмкін, көз тию ұғымының өзі осы Гекатадан шыққан шығар және оған ғибадатханалар тек ашулы перілер мен грек мифологиясындағы аруақтарды басу үшін ғана салынады.

Гекатаның табынушылығы алдымен фракийцтарда болған, сонан соң олардан гректерге өткен де болжам бар.

Гомердің дастандарында Геката есімі кездеспейді; Гесиодтың «Теогониясында» ол Перс алыпының және Астерияныңқызы ретінде кездеседі; баасқа авторлар оны Зевс пен Деметраның немесе Зевс пен Гераның қызы деп атайды. Гесиод бойынша, ол алыптардан қалған билігін өзіне алды, оны Зевс қалдырды.

Нұсқалардың бірі бойынша, Ифигенидің ұрлануы Геката болды. Ферекид, Гекатаны Аристейдің қыздарының бірі деп атаған. Кейде Геката деп Артемиданы атайды.

Диодорда, Гекатаның әкесі, Гелиостың баласы Ээтамен ұқсастырады. Оның мазмұны бойынша, ол өзінің әкесі Персті жіберіп, өзі Тавридтің патшайымы болды. Ээтыға күйеуге шығып, Медеяны, Эгиалеяны және Кирканы туды.

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі грек құдайлары
Джанкарло Эспозито

**Джанкарло Эспозито** (; туған 26 сәуір 1958 жыл, Копенгаген) — американдық актёр, 2012 жылғы «Эмми» сыйлығының үміткері. Голливудтық "Даңқ саяжолында" атаулы жұлдызға ие. 

## Өмірбаяны
Джанкарло Эспозито 1958 жылы 26 сәуір күні Дания мемлекетіндегі Копенгаген қаласында дүниеге келген. Әкесі - Неапольда туған ағаш ұстасы, ал анасы афроамерикандық опера әншісі. Бала шағын Данияда өткізген. Кейін Нью-Йорк штатындағы Элмсфордқа, ал одан Кливлендке көшті. 1964 жылы отбасы Нью-Йорктағы Манхэттенге баспанасын ауыстырды. Нью-Йорктағы Элизабет Сетон атындағы колледжте радио мен теледидар факультетін оқып бітірді. Джанкарло Эспозито 1980 жылы "Cat on a Hot Tin Roof" атты пьесаның афроамерикандық нұсқасында Купер рөлін ойнаған. Джанкарлоның кинодебюты 1979 жылы шыққан "Running" атты кинофилмінде болған. «The Cotton Club», «Maximum Overdrive», «Night on Earth», «King of New York» кинофильмдерінде екінші дәрежелі рөлдерді ойнаған. Әлемге көбінесе келесі сериалдардағы ойнаған рөлдерімен әйгілі: "Ghost Whisperer", "Bones", "Las Vegas", "CSI: Miami", "Chief Braga", "Kidnapped", "New Amsterdam", "Breaking Bad".

Джанкарло Эспозито тағыда режиссёр және продюсер мансапымен әйгілі. Бейне ойындарды дауыстауымен айналасады. Мысалы "Payday 2" бейне ойынында "тіс дәрігер" кейіпкерін дауыстады. 

## Жеке өмірі
1995 жылы Джой МакМанигалмен некеге тұрды. Кейін ерлі-зайыптылар ажырасып кеткен. Джанкарло Эспозитода 4 қызы бар.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
Логикалық формалар

**Логикалық формалар** — таным әрекеті барысында жүзеге асырылатын әртүрлі нақты мәндегі ойларды (және ой бөліктері) құрудың, баяндау мен байланыстырудың тәсілдері. Логикалық формалар адамзаттың қоғамдық-тарихи іс-әрекетінің барысында қалыптасты, жалпы адамзаттық сипаты бар. Ойлаудыағы шындықтың барынша жалпы кескінін бейнелейді (мыс., қайсыбір нәрсе әрқалай қасиетке ие, басқа нәрселермен қандай да бір қатынаста болады, ал ол нәрселер топтар құрады, кейбір құбылыс басқа құбылыстарды тудырады және т.б.). Формальды логикада зерттелетін Логикалық формалардың бір тобы кездеседі (ұғымдар және пайымдаулар, түйіндеулер мен дәлелдеулер, анықтамалар және т.б.). Танымда Логикалық формалардың қайсыбірін пайдалану ойдағы мәннің бейнелену сипатымен анықталады.

## Дереккөздер

Санат:Логика
Логикалық синтаксис

**Логикалық синтаксис**
#- кейбір есептеулердегі өрнектерді құрумен және түрлендірумен анықталатын ережелер жүйесі.
#- интерпретацияланбаған есептеулердің құрылымы мен қасиеттерін зерттейтін металогиканың тарауы. Логикалық есептеулерді синтаксистік қарастырғанда пайда болатын негізгі мәселелер қайшылықсыздықтың (Аксиоматикалық теорияның қайшылықсыздығы), толықтықтың (Аксиоматикалық теорияның толықтығы), тәуелсіздіктің (Аксиомалар системасының тәуелсіздігі), шешімнің (Проблеманы шешу) және дәлелденетіндіктің проблемалары болып табылады. Дәлелденетіндіктің проблемасы кез келген дәлелденетін (яғни аксиомалардан қорытып шығарылатын) пікір үшін оның дәлелденуін құратын алгоритмді табудан тұрады. Сөйтіп, Логикалық синстаксис өзінің құрамына дәлелдеу теориясын енгізеді. Логикалық синтаксис ұғымын 1919 жылы Витгенштейн енгізді. "Тілдің логикалық синтаксисі" (1934) еңбегінде Карнап Логикалық синтаксистің проблемалары мен ұғымдарын жүйелі түрде баяндады. Мұнда, жеке алғанда, табиғат ғылымдарының түрлі тарауларын формалдайтын тілдерді синтаксистік зерттеудің жемісті екендігі көрсетілді (Формальданған тіл).

## Дереккөздер

Санат:Логика
Пьер Сильвен Марешаль

**Пьер Сильвен Марешаль** (1750-1803) - француз плебейлік-демокр. қанатының өкілі. Марешаль табиғаттың мәңгілік екендігін тұжырымдады. Тек оның нақты көріністері - "формалары" пайда болып, ыдырап жатады. Құдай табиғаттың баламасы. Үрейдің әсерімен адамдар құдіретті ойдан шығарып, оған табиғаттың қасиеттерін таңды. Марешаль атеизмі энциклопедистердің атеизмніне гөрі жүйелі. Діннің біржола жойылуын қанаушы құрылысты рев. жолмен құлатып, коммунизмнің орнауымен байланыстырды. Марешаль бабувистердің (Бабувизм) қозғалысына қосылып, утопиялық коммунизмге дейін көтерілді. Таным турлы ілімде Марешаль - сенсуалист. 

## Негізгі шығармашылығы:
"Теңдес ұйымдар манифесі" (1794). 

## Дереккөздер

Санат:Тұлғалар
Джино Луццатто

**Джино Луццатто** (1878 жыл 9 қаңтар, Падуя - 1964 жыл 31 наурыз, Венеция) - *итальян тарихшысы*. 1945 жылдан *Дея Ленчея Ұлттық академиясының* мүшесі. 
## Еңбек жолы
1909 жылдан Падуя, *Бара, [Триест,* Венецияның жоғары оқу орындарында сабақ берді. 1945 - 1953 жылдары Венециядағы *Экономика және коммерция жоғары институтының* ректоры. Луццатто негізінен Италияның *экономикалық тарихын* зерттеді. *Деректемелерді* бастырып шығарды, *тарихнама мәселелерімен* шұғылданды.

## Дереккөздер



Санат:Тарихшылар
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:1878 жылы туғандар
Санат:1964 жылы қайтыс болғандар