open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Исмәт

**Исмәт.** Барлық Пайғамбарлар пайғамбарлық міндетпен жүктелмес бұрын да, кейін де барлық күнә атаулыдан пәк. Қысқасы, күнә Пағамбардың түсіне де кірмейді. Егер адамзатқа тура жолды көрсетіп, әрбір істерінде шамшырақ, үлгі болу үшін жіберілген Пайғамбарлар да күнә істейтін болса олардың артынан ешбір адам үммет болып ермес еді. Олай болса барлық Пайғамбарлар күнә атаулыдан Ұлы Жаратушы тарапынан арнайы қорғалған.

## Дереккөздер


Санат:Пайғамбарлар
Санат:Дін
Санат:Ислам
Александр Григорьевич Дубовенко

**Александр Григорьевич Дубовенко** - 1955 жылы 15 сәуірде Ақтөбе облысының Шұбарқудық кентінде туған. Орыс. 10 мақала мен 15 жарияланымның авторы.
## Хронологиясы
*Алматы халық шаруашылығы институтын бітірген (1980),экономист.
*1972 жылдан - «Қазмұнайгазбарлау» басқармасының Ақтөбе автобазасының жүргізушісі. 
*1975 жылдан - Ақтөбе облыстық Мемлекеттік банк кеңсесінің экономисі, 
*1978 жылдан - аға экономисі. 
*1983 жылдан - Ақтөбе қаласы Пролетар аудандық атқару комитетінің ұйымдастырушылық-нұсқаушылық бөлімінің меңгерушісі. 
*1985 жылдан - Ақтөбе облыстық халықтық бақылау комитетінің нұсқаушысы. 
*1987 жылдан - қазақстан Компартиясы Ақтөбе облыстық комитеті партиялық ұйымдастыру және мамандармен жұмыс бөлімінің нұсқаушысы, 
*1988 жылдың қарашасынан -жауапты ұйымдастырушысы, 
*1988 жылдың желтоқсанынан - меңгерушінің орынбасары, 
*1990 жылдан - жауапты ұйымдастырушысы. 
*1991 жылдан - Ақтөбе облыстық мемлекеттік мүлік жөніндегі комитеті төрағасының бірінші орынбасары. 
*1994 жылдан - «Делойт және Туш» американдық компаниясының кеңес берушісі.
*1995 жылдың сәуірінен - «Жайық» ЖШС менеджері. 
*1995 жылдың желтоқсанынан - «Лад» ЖШС инженері, 
*1996 жылдан - бас директорының орынбасары, 
*1999 жылдан - бас директоры.
*2009 жылдан бері - Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары. Қалалық, аудандық Халық депутаттары кеңесінің 2 шақырылымының депутаты.
*Грамоталармен марапатталған.

## Дереккөздер
Сапар Халилұлы Аманбеков

**Сапар Халилұлы Аманбеков**
(1959 жылы 28 қаңтарда Тәжік КСР Октябрь ауданында
туған) - бұрынғы Жаңаөзен қаласы әкімінің орынбасары.

## Отбасы
Әкесі - Аманбеков Халил Аманбекұлы, марқұм, физика
және математика пәндерінің оқытушысы болған. Анасы -
Қазиева Дана (1941 ж. т.), зейнеткер.

## Өмірбаяны
Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтын бітірген
(1981), инженер-құрылысшы.

1974-1975 жылдары - Шымкент облысы Жетісай ауданының Ленин атындағы мақта өсіру көңшарында ауыл
шаруашылық жұмысшысы. 

1981 жылдан - ӨзКСР «Жизақоблжөндеуқұрылыс» ЖМК-10 жұмыстар атқарушысы. 

1982 жылдан - Шымкент облысы Жетісай ауданының Ленин
атындағы мақта өсіру кеңшарында жүмысшы, шебер. 

1984 жылдан - Жамбыл облыстық коммуналдық комбинатының
бас инженері. 

1988 жылдан - «Облжылукоммунэнерго»
ЕТҚ қазандығының бастығы (Жамбыл қалысы). 

1990 жылдан -
Жамбыл қаласының шаруашылық есептік жобалау-өндірістік сәулет-жоспарлау бюросы бастығының орынбасары. 

1991 жылдан - Жамбыл көп салалық коммуналдық
шаруашылық кәсіпорнының бастығы. 

1998 жылдан - Маңғыстау облысы Жаңаөзен қаласының мемлекеттік коммуналдық шаруашылық кәсіпорнының өндірістік-экономикалық бөлім бастығының м.а., абоненттік қызмет бастығы, бас инженері. 

2000 жылдан - «Өзенинвест» МҚК бас
инженері, директордың өндіріс жөніндегі орынбасары, директоры (Жаңаөзен қ.). 

2005 жылдан - Жаңаөзен қаласы
әкімінің орынбасары м.а., әкімнің орынбасары.

2009 жылдан бері - Маңғыстау облыстық Энергетика және
коммуналдық шаруашылық басқармасының бастығы.

## Жеке өмірі
Ұлты - Қазақ. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан).

Әскери атағы - запастағы капитан.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Болат Ибрагимұлы Сұлтанов

**Болат Ибрагимұлы Сұлтанов** (11 шілде, 1970 жыл, Торғай облысы Жақсы ауданы, Қима ауылы) - Ақмола облысы Егіндікөл ауданының әкімі (2007 жылдан бері).

## Өмірбаяны
Әкесі - Сұлтанов Ибрагим Әбдіғалиұлы, Атбасар ауданы бойынша еңбек қорғау инспекторы. Анасы - Сұлтанова (Хамитова) Сәуле Жағыпарқызы, марқұм. 
* Қазақ мемлекеттік аграрлық университетінің зоотехникалық факультетін (1997) зооинженер мамандығы бойынша бітірген.
* «Тұран» университетінің заң факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
* 1987 жылдан - Торғай облысы «Шығыс» кеңшарының «Жас Ұлан» жастар бригадасында шопан.
* 1988 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 
* 1991 жылдың Қаңтарынан -Торғай облыстық ІІБ Қима АІІБ күзет бөлімінің жүргізушісі. 
* 1991 жылдың сәуірінен - Қима 8-МКТУ өндіріс жөніндегі шебері. 
* 1991 жылдың мамырынан - Қима аудандық агроөнеркәсіп кешені қызметкерлерінің кәсіподақ комитетінде жүргізуші. 
* 1991 жылдың қыркүйегінен - Алматы облысы «Ауылжөндеуқұрылыс» ауылдық өндірістік кооперативінің 2-ші дәрежелі бетоншысы.
* 1991 жылдың қазанынан - Қазақ егіншілік ғылыми-зерттеу институты зертханашысы. 
* 1992 жылдан - жеке кәсіпкер. 
* 1996 жылдан - Торғай облысы Қима ауданының «Қима» ҰАШК заңгері.
* 1997 жылдан - Ақмола облысы Атбасар ауданы әкімі аппаратының құқықтық мәселелер жөніндегі бас маманы. 
* 1998 жылдың маусымынан - Ақмола облыстық еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы мемлекеттік-құқықтық инспекциясы бөлімінің бас маманы.
* 1998 жылдың шілдесінен - Ақмола облысы Атбасар ауданы бойынша Салық комитетінің маманы.
* 1998 жылдың тамызынан - ықтиярсыз өндіріп алу секторының меңгерушісі
* 2000 жылдан - ұйымдастырушылық-құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бастығы. 
* 2003 жылдан - «Запорожье» ЖШС бас бухгалтері.
* 2005 жылдың қаңтарынан – экономика жөніндегі директоры (Ақмола облысының Жақсы ауданы).
* 2005 жылдың қарашасынан - Беловодск ауылдық округы әкімі аппаратының бас маманы м.а., бас маманы. 
* 2006 жылдан - Ақмола облысы Жақсы ауданы әкімінің орынбасары.
* 2007 жылдан бері - Ақмола облысы Егіндікөл ауданының әкімі.

## Отбасы
* Үйленген. Жұбайы - Сұлтанова Сәуле Жаңбырбайқызы (1970 жылы туған), Ақмола облысы Егіндікөл аудандық мәслихаты аппаратының бас маманы. 
* Қызы - Ибрагимова Айсұлу Болатқызы (1994 жылы туған);
* ұлы - Ибрагимов Әділ Болатұлы (1999 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:11 шілдеде туғандар
Санат:1970 жылы туғандар
Санат:Жақсы ауданында туғандар
Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері
Санат:Тұран университеті түлектері
Санат:Егіндікөл ауданының әкімдері
Серік Қалешұлы Аманғалиев

**Серік Қалешұлы Аманғалиев** - 
1960 жылы 6 желтоқсанда Гурьев облысы Махамбет ауданының Махамбет ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Аманғалиев Қалеш (1924 ж.т.), зейнеткер, ҰОС
ардагері, Гурьев облысы Махамбет ауданының әлеуметтік
қамсыздандыру бөлімінің инспекторы, бастығы қызметін
атқарған. Анасы - Ерғалиева Дәріш (1928 ж.т.), зейнеткер,
сатушы болып жұмыс істеген.

А.С. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтын
бітірген (1983), мамандығы - «Тарих».

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі.

1978 жылдан - А.С. Пушкин атындағы Орал педагогикалық
институтыныңстуденті. 1983 жылдан - О. Шонаев атындағы
ОМ тарих пәнінің мұғалімі, 1986 жылдан - директордың
оқу-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары, 1987 жылдан - ОМ директоры (Гурьев облысы Махамбет ауданының Махамбет ауылы). 1995 жылдан - Атырау облысы Махамбет аудандық білім беру бөлімінің меңгерушісі.
2002 жылдан - Атырау қалалық білім беру бөлімінің бастығы. 2007 жылдан - Атырау облыстық Білім беру департаментінің директоры. 2008 жылдың ақпанынан - Атырау облысы Құрманғазы ауданының әкімі.

2008 жылдың желтоқсанынан бері - Атырау облысы әкімінің орынбасары.

Атырау облысы бойынша партиялық бақылау комиссиясының төрағасы.

«Құрмет» орденімен (2008), «Қазақстан Республикасының
тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002), «Астананың 10 жылдығы»
(2008), Ы. Алтынсарин атындағы медальдарымен (2006),
«ҚР Білім беру ісінің үздігі» белгісімен (1998) марапатталған.

Үйленген. Жұбайы - Қайырова Нелли Ермекқызы. Ұлдары - Асқар, Аслан; қызы - Аида.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Құрманәлі Оспанұлы

**Құрманәлі Оспанұлы** (1924 , Шығыс Түркістан - 1999 жылы 11 наурызда ) - ақын. ҚХР Жазушылар одағының мүшесі.
* Құлжа қаласындағы гимназияны бітірген (1942 ). 
* 1942-1944 жылдар ауыл мектебінде мұғалім болған. 
* 1944 жылы Іле аймағында басталған ұлт-азаттық қозғалысына қатысқан. Құлжа қаласында жаңа рухпен шыға бастаған "Төңкерісшіл Шығыс Қазақстан", "Төңкеріс таңы", "Жаңа жол" газеттерінде қызмет істеген. 
* 1944-1966 жылдар Іле газетінің редакторы, Шыңжаң өлкелік үкіметтің бас хатшысы, Іле Қазақ автономиялық облысының бастығы (әкімі), 
* 1980-1989 жылдары Шыңжаң әдебиет-көркемөнершілер бірлестігі төрағасының орынбасары қызметтерін атқарған.

### Еңбектері
**Құрманәлінің** "Құр-кешеден күллі әлемге" балладасы, "Шаттық жыры" (1980), "Тянь-Шань жырлары" (1984), "Меруерттер" (1989), "Жылдар ізі" (1995) өлең-дастандар жинағы. "Үш майдан" естелік кітабы жарық көрген. 
## Дереккөздер


Санат:Қазақ ақындары
Санат:Қытай қазақтары
Санат:Іле Қазақ автономиялық облысы уәлилері
Фәтәнат

**Фәтәнат**. «Тек қана Пайғамбарларға тән зеректік, ерекше зейінділік» деген мағынаны білдіреді. Аллаһ Тағаланың дінін жеткізуші барлық елшілер Пайғамбарға ғана тән ерекше зейінғе, асқан зеректікке ие. Себебі, Пайғамбарлық - өте ауыр міндет. Қоғамдағы өте зерек, әрі оқыған білгір ғалымдарға, әртүрлі қабілетке ие тұлғаларға Аллаһтың баянын жеткізіп, сұрақтарына жауап беріп, һәм олардың ақылы мен жүректерін қанағаттандыра білу үшін еш күмәнсіз бұл міндетпен жүктелген Пайғамбарлардың тек өздеріне ғана тән ерекше зейін, зерек қисынға ие болуы ләзім.

## Дереккөздер


Санат:Пайғамбарлар
Санат:Дін
Санат:Ислам
Ялқұнжан Сатывалдыұлы Баратов

**Ялқұнжан Сатывалдыұлы Баратов** 
1947 жылы 15 мамырда Алматы облысы Ұйғыр ауданының
Кетпен ауылында туған. Ұйғыр.

Әкесі - Баратов Сатывалды, ҐОС ардагері, ҚазКСР Жоғарғы Кеңес депутаты, Ґйғыр, Көген аудандарының атқару
комитеттерінің төрағасы, облыстық Мемлекеттік сақтандыру басқармасының бастығы болған.

В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының
металлургия зауыттарының механикалық жабдығы фа-
культетін (1970) *«Металлургия зауыттарының механикалық
жабдығы»* мамандығы бойынша; Жоғары партия мектебін
(1989) бітірген.

*«Құбырлы пештердің оттық қаламасын бұзуға арналған
құрылғы»* өнертабысының авторы (1971).
Ґйғыр, орыс және қазақ (ауызекі) тілдерін біледі.
1970 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық
институтының кіші ғылыми қызметкері. 1971 жылдан *«Жолқурылысматериалдары»* тресі өндіріс бөлімінің
аға инженері (Алматы қ.). 1974 жылдың сәуірінен - Алматы жол белгілері зауытының учаске шебері. 1974 жылдың шілдесінен - *«Қазжөндеуқұрылысмаш»* тресі басқарушысының орынбасары (Алматы қ.). 1978 жылдан -
Алматы жөндеу-механика зауытының директоры. 1981
жылдан - Қазақстан Компартиясы облыстық комитетінің
көлік және байланыс бөлімінің бастығы. 1985 жылдан -
Қазақстан Компартиясы Еңбекшіқазақ аудандық комитетінің хатшысы, 1987 жылдан - екінші хатшысы. 1988 жылдан - Еңбекші қазақ аудандық кеңесі атқару комитетінің
төрағасы. 1991 жылдан - Алматы облыстық жаңа экономикалық құрылымдарды қолдау және монополистік қызметті
шектеу жөніндөгі комитетінің төрағасы.

2008 жылдан бері - ҚР Табиғи монополияларды реттеу
жөніндегі агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаментінің директоры.
«Ерен еңбегі үшін» (1981), «Ерен еңбегі үшін» (2001) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы капитан.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Гүлдену»*.
Хоббиі - спорт.

Үйленген. Жұбайы - Баратова Сахинур Абуковна. Ұлы -
Саид, қызы - Мехрибан.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ғұмар Ісләмұлы Дүйсембаев

**Ғұмар Ісләмұлы Дүйсембаев** (17 қазан 1956 жыл, Бөрлі ауданы, Батыс Қазақстан облысы) — қазақ мемлекет қайраткері, Атырау облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017 жылдан).

## Хронологиясы
Әкесі - Дүйсембаев Ісләм, марқұм, жүргізуші болып жұмыс істеген. Анасы - Дүйсембаева қанапия, марқұм, әрқилы жұмыстар атқарған.
*Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтының механикаландыру факультетін (1978) инженер-механик мамандығы бойынша;
*Еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясының заң факультетін (1999) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
*Қазақ, орыс және неміс (сөздікпен) тілдерін біледі.
*«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2002 жылдан).
*1978 жылдан - Ақтөбе облысы Калинин атындағы ұжымшардың инженері. 
*1979 жылдан - Орал ауыл шаруашылығын механикаландыру техникумында оқытушы,
*1982 жылдың қаңтарынан қарашасына дөйін - комсомол комитетінің босатылған хатшысы. 
*1982 жылдан - Орал облысының Бөрлі ауданындағы Победа ұжымшарының мүшесі, бас инженері. 
*1987 жылдан - Орал облысы Бөрлі ауданындағы «Октябрьдің 40 жылдығы» ұжымшарының партия комитетінің хатшысы, 
*1990 жылдан - төрағасының орынбасары. 
*1992 жылдан - БҚО Бөрлі ауданындағы «Красный маяк» ұжымшарының төрағасы. 
*1995 жылдан - «Бөрлі» агроассоциациясының төрағасы (БҚО Бөрлі ауданы). 
*1996 жылдан - БҚО Бөрлі ауданы әкімінің бірінші орынбасары. 
*1997 жылдан - БҚО Бөрлі ауданының әкімі.
*2001 жылдан - БҚО әкімі аппаратының отын-энергетикалық кешен бөлімінің меңгерушісі. 
*2002 жылдан - БҚО Кәсіпкерлік және отын-энергетикалық кешен департаментінің директоры. 
*2004 жылдан - БҚО Кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаментінің директоры. 
*2007 жылдан - БҚО Энергетика және коммуналдық шаруашылық департаментінің директоры.
*2008 жылдан бері - Батыс Қазақстан облысының Энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасының бастығы.
*Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының (1992-1996) депутаты.
## Жетістіктері
*«Құрмет» орденімен (2009), 
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне Южыл» (2001), медалімен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы подполковник. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан-2030» Бағдарламасында көрсетілген жолмен даму». Хоббиі - кітап оқу, спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - қазіргі заман классикасы.
Үйленген. Жұбайы - Дүйсембаева Мағрипа Темірқызы. Қызы - Дүйсембаева Ботагөз (1981 жылы туған); ұлы - Дүйсембаев Тимур (1986 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:БЛКЖО функционерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Тәблиғ

**Тәблиғ**. «Жеткізу» деген мағынаны білді еді. Барлық Пайғамбарлар Аллаһтан алған уахиді еш өзгертіп-бұрмаламастан қаз-қалпында жеткізуге міндетті.

## Дереккөздер


Санат:Пайғамбарлар
Санат:Дін
Санат:Ислам
Сержан Дәмебайұлы Дүйсебаев

**Сержан Дәмебайұлы Дүйсебаев** - 1962 жылы 2 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Дүйсебаев Дәмөбай Рысмағанбетұлы, зейнеткөр. Анасы - Дүйсебаева (Шалабаева) Аманкүл Ғалиқызы, зейнеткер.
## Хронологиясы
*КСРО ІІМ қарағанды жоғары мектебінің «құқықтану» факультетін (1984) құқықтанушы-заңгер мамандығы бойынша; 
*Алматы халық шаруашылығы институтының «Саудадағы бухгалтерлік есеп және шаруашылық қызметті талдау» факультетін (1991) экономист мамандығы бойынша бітірген.
*Заң ғылымдарының кандидаты (2005). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «ҚР  және РФ жауап алу органдарының кедендік қылмыстарды ашу, тергеу және олардың алдын алудағы өзара әрекеттестігі».
*Орыс, қазақ (әңгімелесу деңгейінде) және ағылшын (әңгімелесу деңгейінде) тілдерін біледі.
*1980 жылдан - КСРО ІІМ қарағанды жоғары мектебінің тыңдаушысы. 
*1984 жылдан - ҚР  ішкі істер органдарында қызметте (Алматы қаласы). 
*1995 жылдан - ҚР  Мемлекеттік тергеу комитеті органдарында қызметте (Алматы қаласы). 
*1997 жылдан - ҚР  улттық қауіпсіздік органдарында қызметте (Алматы, Астана қаласы). 
*2000 жылдан - ҚР  Мемлекеттік кірістер министрлігі Кеден комитетінің Контрабандамен және кедендік ережелерді бұзумен курес жөніндегі бас басқармасы бастығының орынбасары, бастығы. 
*2001 жылдан - Атырау облысы бойынша Кеден басқармасының бастығы (Атырау қаласы). 
*2002 жылдан - Ақмола облысы бойынша Кеден басқармасының бастығы (Көкшетау қаласы). 
*2004 жылдан - БҚО бойынша Кедендік бақылау департаментінің бастығы (Орал қаласы).
*2006 жылдан бері - ҚР  қаржы министрлігі Кедендік бақылау комитеті төрағасының орынбасары.
## Жетістіктері
*«Қазақстан Республикасының тәуөлсіздігіне 10 жыл»,
*«Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы», 
*«Кеден қызметінің еңбек сіңірген қызметкері» медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - подполковник. Кеден қызметінің полковнигі. Діни көзқарасы - мұсылман. Сасяи қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сыдық

**Сыдық**. «Туралық» деген мағынаны білдіреді. Барлық Пайғамбарлар сөйлеген әрбір сөздері мен істеген әрбір ісінде туралықты ту етеді. Олар ешқашан болған жайды бұрмалай айтпайды. Ешқашан жалған сөйлемейді. Раббысының баянын жеткізетін Пайғамбардың жалған сөйлеп, халық алдындағы сенімділіктерін аяққа таптауы, өз міндеттеріне ақау келтіруі мүмкін емес.

## Дереккөздер


Санат:Пайғамбарлар
Санат:Дін
Санат:Ислам
Олег Черменович Басиев

**Олег Черменович Басиев** 
1976 жылы 29 сәуірде Гурьев қаласында туған. Осетин.
Әкесі - Басиев Чермен Ципкаевич, *«Теңізшевройл»* ЖШС
мердігерлік компаниясының механигі. Анасы - Басиева
Ольга Александровна, *«Далларо Оверсиз»* ЖШС қаржы
жөніндегі вице-президенті.

И.М. Губкин атындағы Мемлекеттік мұнай және газ академиясын үздік бітірген (1998), инженер.

1998 жылдан - *«Теңізмұнайгаз»* ААҚ Маркетинг және
материалдық-техникалық жабдықтау департаментінің
инженері. 1999 жылдан - *«ҚазақойлЕмбі»* ААҚ Маркетинг
және материалдық-техцикалық жабдықтау департаменті
жабдық секторының инженері (Атырау қ.). 2000 жылдан - *«Атырау балық»* ААҚ материалдармен жабдықтау
бөлімі бастығының орынбасары, бөлім бастығы. 2002
жылдың ақпанынан - *«Атырау балық»* ААҚ президентінің
кеңесшісі. 2002 жылдың сәуірінен - *«Приморский элеватор»* ЖШС бас директоры (Атырау қ.). 2003 жылдан -
*«Құнай Атырау»* компаниялар тобының бас директоры.
2004 жылдан - *«Приморский элеватор»* ЖШС бас директоры. 2005 жылдың мамырынан - Атырау облыстық
Кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті директорының
орынбасары м.а., 2005 жылдың қазанынан - директордың
орынбасары. 2008 жылдың сәуірінен - Атырау облыстық
Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы бастығының орынбасары. 2008 жылдың маусымынан - Атырау облысының
әкімі аппараты жетекшісінің ұйымдастыру-бақылау және
кадр мәселелері жөніндегі орынбасары.
2008 жылдың қарашасынан бері - Атырау облыстық Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының бастығы.
*«Астананың 10 жылдығы»* медалімен марапатталған
(2008).

Үйленген. Жұбайы - Басиева Елена Николаевна. 3 бала-
сы бар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Бөлік

**Бөлік** - қандай да бір тұтас заттың құрамдас элементі.
## Бөлік түрлері
* *Шынжырлы жүрісті бөлік* - шынжырлы қозғалтқыштан тұратын жүрісті бөлік.
* *Доңғалақты жүрісті бөлік* - доңғалақты қозғалтқыштан тұратын жүрісті бөлік.
* *Жолдың жүру бөлігі* - көлік құралының қозғалысына арналған жолдың бөлігі және бөлгіш сызықтармен бөлінген, бірнеше жүріс жүруге арналған жол.
* *Жүріс бөлігі* - құрамына paмa, аспа және доңғалақ, шынжыр табан т.б. - түріндегі қозғалтқыштар кіретін көлік құралының бөлігі.
* *Мотоциклдің жүріс бөлігі* - алдыңғы айыршасы бар, артқы аспалы дөңгелектері бар мотоциклдің рамасы.

## Дереккөздер


Санат:Математика
Саламат Шаншарұлы Дүйсенғалиев

**Саламат Шаншарұлы Дүйсенғалиев**  - 1966 жылы 5 қарашада Гурьев облысы Жылыой ауданының Қүлсары кентінде туған. Қазақ. Қазақ және орыс тілдерін біледі.
## Хронологиясы
*Волгоград ауылшаруашылық институтын бітірген (1991), инженер-гидротехник.
*1983 жылдан - Оңтүстік Ембі мұнай барлау экспедициясының мунара монтаждаушысы (Құлсары кенті). 
*1984 жылдың қыркүйегінен қарашасына дейін, 
*1986 - 1991 жылдары - Волгоград ауылшаруашылық институтының студенті. 
*1984 жылдың қарашасынан 1986 жылдың қарашасына дейін - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
*1991 жылдан - «құрылыс» құрылыс фирмасының шебер-жабдықтаушысы (Гурьев облысының Индер ауданы). 
*1994 жылдан - «Жылыой-нан» Ақ вице-президенті, президенті (Құлсары кенті). 
*1999 жылдан - «Отан ЛТД» ЖШС бас директоры (Құлсары кенті). 
*2006 жылдың мамырынан - Атырау облысы қызылқоға ауданының Тайсойған ауылдық округы әкімінің м.а.; 
*Атырау облысы Жылыой ауданы әкімінің орынбасары м.а. 
*2006 жылдың қазанынан - Атырау облысы Жылыой ауданы әкімінің орынбасары. 
*2007 жылдан - Атырау облысы Жылыой ауданының әкімі. 
*2009 жылдың тамызынан - Атырау облысы әкімінің аппараты жетекшісінің ұйымдастыру-бақылау мәселелері жөніндегі орынбасары.
*2009 жылдың қыркүйегінен бері - Атырау облыстық Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы.
## Жетістіктері
*«Астананың 10 жылдығы» медалімен марапатталған (2008).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Табақ

[нобай|[Фарфор табақтар]]
нобай|

**Табақ** — ас салынатын ыдыс, көбінесе дөңгелек пішінді келеді.

Табақтар керамикадан, ағаштан, шыныдан, металдан, пластиктен жасалынады. Қазақтарда табақтың көлеміне, қолданысына және сәніне қарай - еттабақ, қонақтабақ, құдатабақ, аттабақ, жәйтабақ, тайтабақ, нәнтабақ, дәутабақ, бестабақ, төртабақ, үштабақ, қостабақ, балатабақ, жайпақ табақ, шұңғыл табақ деген атаулары бар.

## Тағы қараңыз
* Табақ тарту
* Сый табақ түрлері
* Астау

Санат:Ыдыстар
Пақыр

**Пақыр(араб. факир)** - кедей, тұрмыс жағдайы мүшкіл адам. «Кедей» адамды пақырды «бай» адаммен (ерікті, ауқатты) салыстыра отырып, оны Аллаһтың әмірі деу мұсылман қауымына тән жағдай, ол Құранда атап көрсетілген. Екінші жағынан сол Құранның өзінде кедей атаулыға қамқорлық жасау сунна деп айтылған. «Кедейлікті» сопылық ілімі және аскеттік, яғни тіршіліктің рақатынан безіну ағымдары да сөз етеді. Пақыр сөзі дәруіш пен сопы сөздерінің баламасы ретінде қалыптасты. Ақындар да, ғұлама ғалымдар да өздерінің қанағаттылығы мен қарапайымдылықтарын айта келіп, өздерін пақыр санаған. Мұндай ұғым тұрмыста да жиі кездеседі. Еуропа тілдерінде, сол сияқты орыс тілінде пақыр атауы үнділіктердің иогтары мен аскеттеріне байланысты қолданылған.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Ислам
Айдар Тапашұлы Батырханов

**Айдар Тапашұлы Батырханов** 
1951 жылы 10 тамызда Батыс Қазақстан облысы Жанғала ауданы Новая Казанка ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Батырханов Тапаш (1913-1973), кооперация жүйесінде жұмыс істеген. Анасы - Батырханова Зияда (1915-
2002), балалар үйінде тәрбиеші болып жұмыс істеген.
Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтының зоотехникалық факультетін (1973) ғалым-зоотехник мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебінің саясаттану факультетін (1988) саясаттанушы мамандығы бойынша; Маркетинг және басқару мәселелері жөніндегі менеджерлер мектебін (Варна қ., Болгария, 1990) бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.

*«[[Нұр Отан]]»* ХДП мүшесі (2005 жылдан).
1973 жылдың тамызынан - Орал облысы Фурманов ауданы *«Талдықұдық»* кеңшарының зоотехнигі. 1973 жылдың қарашасынан - Орал облысы Фурманов ауданы *«Қызыл партизан»* кеңшарының бас зоотехнигі. 1977 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Фурманов аудандық комитетінің
бірінші хатшысы. 1981 жылдан - Қазақстан Компартиясы
Орал облыстық комитетінің ауылшаруашылық бөлімінің
нүсқаушысы, бірінші хатшысының көмекшісі. 1983 жылдан - Қазақстан Компартиясы Орал облысы Орда аудандық комитетінің хатшысы. 1985 жылдан - Орал облысы
Орда халық депутаттары аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1991 жылдың сәуірінен - Орал облысы Орда халық
дөпутаттары аудандық кеңесі төрағасының бірінші орынбасары. 1991 жылдың қазанынан - Орал облысы Фурманов халық депутаттары аудандық кеңесінің төрағасы. 1992
жылдан - Орал облысы Фурманов аудандық әкімшілігінің
басшысы. 1996 жылдан - БҚО Жалпақтал ауданының әкімі.
1997 жылдан - *«Қазақавтожол»* РКҚК Батыс Қазақстан облыстық филиалы директорының орынбасары. 2000 жылдан - БҚО облысы бойынша ҚР Мемстандарты Мемлекеттік қадағалау басқармасының бастығы. 2003 жылдың
қаңтарынан - БҚО бойынша Индустрия, сауда және шағын
бизнесті қолдау департаментінің директоры.

2003 - 2014 жж. - Батыс Қазақстан облысы
Мәдениет басқармасының басшысының қызметін атқарды.

2014 жылдың 1 тамызынан бастап Батыс Қазақстан облыстық тарихи өлкетану мұражайының директоры.

*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл»*
(2001), *«Астананың 10 жылдығы»* (2008) медальдарымен;
ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмөт грамотасымен (1981)
марапатталған.

Әскери атағы - запастағы капитан.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - А. Байтұрсынов.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Өркендеу»*.
Хоббиі - спорт, музыка.

Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи-мәдени, көркем әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Батырханова Дариға Болатайқызы
(1951 ж. т.), зейнеткер. Қыздары - Батырханова Гүлістан
Айдарқызы, Батырханова Армангүл Айдарқызы; ұлы -
Батырханов Айбек Айдарұлы. Немерелері - Айсұлтан,
Аймұхамед.

## Дереккөздер
Жүнісбек Қабыкейұлы Сұлтанмұратов

**Жүнісбек Қабыкейұлы Сұлтанмұратов** - 1953 жылы 23 ақпанда Қостанай облысы Наурызым ауданының Шолақсай кентінде туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1978), журналист. Қазақ және орыс тілдерін біледі.

*1970 жылдан - Қостанай облысы Наурызым ауданының Шолақсай кенті орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі. 
*1977 жылдан - «Социалистік Қазақстан » газетінің тілшісі. 
*1980 жылдан - ҚазКСР ЛКЖО ОК баспасөз секторының меңгерушісі, мәдениет бөлімініің меңгерушісі, үгіт және насихат бөлімінің меңгерушісі. 
*1987 жылдан – ҚазКСР Компартиясы ОК идеологиялық бөлімінің нұсқаушысы, саяси ұйымдастырушысы, баспасөз орталығының кеңес берушісі. 
*1991 жылдан - ҚР Президенті баспасөз хатшысы қызметінің референті, кеңес берушісі, жетекшісінің орынбасары - ҚР Премьер-министрінің баспасөз қызметінің жетекшісі, ҚР Президенті Аппаратының баспасөз қызметі жетекшісінің орынбасары. 
*1997 жылдан - ҚР Премьер-министрі Аппаратының баспасөз қызметі жетекшісінің орынбасары. 
*1999 жылдан - ҚР Премьер-министрі Кеңсесінің үкіметтік ақпарат бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 
*2000 жылдан - ҚР Премьер-министрінің кеңесшісі. 
*2002 жылдан - ҚР Премьер-министрінің баспасөз қызметінің жетекшісі. 
*2003 жылдан - ҚР Мемлекеттік хатшысы хатшылығының меңгерушісі - ҚР Президенті Әкімшілігінің Кеңсесі меңгерушісінің бірінші орынбасары. 
*2004 жылдың наурызынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Кеңсесі меңгерушісінің бірінші орынбасары, ҚР Президентінің Әкімшілігі жетекшісінің хатшылық меңгерушісі. *2004 жылдың желтоқсанынан - Алматы қаласы әкімінің кеңесшісі 2008 жылдан бері - Астана қаласы әкімінің кеңесшісі. «Құрмет» орденімен марапатталған (2004). Әскери атағы - запастағы капитан.

Үйленген. Жұбайы - Сұлтанмұратова Ботагөз. Ұлы - Төлеген (1982 жылы туған), қызы -Әсел (1981 жылы туған). Немерелері - Иманғали (2006 жылы туған), Софья (2009 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ислам әдебиеті

**Ислам әдебиеті** — Ислам дінінің шариғатына, оның заңдарына немесе сенім-нанымына арналған кітаптар немесе Исламның тікелей әсерінен, мұсылмандық ортасында дүниеге келген әдеби көркем шығармалар (мыс.: «Мың бір түн»). Ислам әдебиетінің басты кітабы ретінде Аллаһтың сөзі Құран Кәрімді, одан кейін маңыздылығы жағынан Мұхаммед пайғамбардың  хадистері жиналған кітаптар аталады. Мысалға «алты кітап» атанатын атақты имамдардың хадис жинақтары:
* Сахих әл-Бұхари
* Сахих Муслим
* Сунан Әбу Дәуд
* Жамиғ әт-Тирмизи
* Әс-Сунан әс-Суғра
* Сунан Ибн Маджаһ

Көркем әдебиеттің мысалы ретінде әлемге әйгілі фантастикалық әңгәмелер жиналған «Мың бір түн» жинағын айтуға болады. Шаһерезаданың атынан айтылатын бұл әңгімелер 10 ғ. шамасында жинала бастап, 14 ғ. толығымен құралып болады. Бұл жинақтың құрамындағы хикаялар уақыт өте өзгере беріп, ерте заманда орын алған оқиғалармен бірге салыстырмалы түрде жаңа әңгімелер де араласқан.

Фирдоусидың Парсы елінің ежелгі тарихын баяндайтын ұлттық эпосы да Ислам әдебиетіне жатқызылады. Оның бас кейіпкері әмір Арсалан қазіргі күнге шейін көптеген шығармалардың кейіпкері.

Ислам әдебиетіне көбінесе осы халықтардың әдеби шығармаларын жатқызады:
*Араб әдебиеті
*Иран әдебиеті:
**Парсы әдебиеті
**Курд әдебиеті
*Оңтүстік Азия әдебиеті:
**Урду әдебиеті
**Кашмир әдебиеті
**Синдхи әдебиеті
**Бенгал әдебиеті
**Пәкістан әдебиеті
*Түркі әдебиеті:
**Әзербайжан әдебиеті
**Түрік әдебиеті

## Дереккөздер


Санат:Әдебиет
Санат:Ислам
Атлетико Минейро

**«Атлетико Минейро»** - 1908 жылы құрылған Бразилия футбол клубы. Стадионы: «Минейрао», Белу-Оризонти, Минас-Жерайс, Бразилия
Көрермендер сыйымдылығы: 80.000. Бапкері - Кука
Капитан : Ревер
Рейтинг : КОНМЕБОЛ 9
КБФ: 6

Қатысатын лигасы: Серия А Бразилия

## Түлектері
Аталмыш бразилиялық клубта тәлім алған бірнеше Бразилиялық белгілі ойыншылар бар. Олар: Клаудио Таффарел, Андерсон Полга, Жилберто Силва, Рожерио Сени, Амантино Манчини, Жулиано Белетти, Сисиньо, Роналдиньо және басқалар.

## Бразилия чемпионатындағы көрсеткіштері
* “Атлетиконың” Бразилия чемпионатындағы жыл сайынғы көрсеткіштері:

**Ресми түрде [[Бразилия футбол федерациясы]] үшін кейде 5 орын 3 орын болып есептеледі 

*** “Атлетико” келесі жылы Б сериясына түсіп қалған.*

**** “Атлетико” Б сериясын ұтып 2007 жылы А сериясында өнер көрсету мәртебесіне ие болды.''

## Қызықты мәлімет
Осы клуб өз сапына қазақ Рауан Сариевты 2011 жылдың тамызында үш жылдық котракт жасап алды.

## Дереккөздер

* Тұңғыш қазақ баласы Бразилия клубы сапында 

Санат:Бразилия футбол клубтары
Евгений Владимирович Батов

**Евгений Владимирович Батов** - 1954 жылы 5 қазанда УКСР Запорожье облысындағы Мелитополь қаласында туған. Орыс. Әкесі - Батов Владимир Григорьевич, марқұм, ракеталық әскери бөлімінің полковнигі, командирі болып қызмет еткен. Анасы - Батова Лидия Константиновна, марқұм, Беларусь Жазушылар одағында кадрлар бөлімінің бастығы болып жұмыс істеген. Е.В.Батов Кострома химиялық қорғану жоғары командалық әскери училищесінің командалық факультетін бітірген (1979), инженер, КОКП мүшесі (1974-1990). 1973 жылдан - Әзірбайжан КСР Кировабад қаласындағы ӘДӘ әскери бөлімінде қызмет еткен. 1979 жылдан - Қостанай қаласындағы әскери бөлімнің полкінде химиялық қызмет бастығы. 1990 жылдан - Қарағанды қаласындағы әскери бөлімнің дивизиясында химиялық қызметтің бастығы. 1994 жылдан - Қостанай қаласындағы әскери бөлімде штаб бастығы. 1995 жылдан - Қостанай облысындағы АҚ штабының бастығы. 1996 жылдан - Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар басқармасы бастығының орынбасары. 1998 жылдан - Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар басқармасының бастығы.

2005 жылдан бері - ҚР ТЖМ Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар жөніндегі департаментінің бастығы. «ҚР ТЖМ еңбек сіңірген қызметкері» белгісімен (2004), 3-ші (1983) және 2-ші (1988) дәрежелі «КСРО ҚК еңбек сіңірген жылдары үшін», 3-ші дәрежелі «ҚР ҚК еңбек сіңірген жылдары үшін» (2001), «КСРО Қарулы Күштеріне 60 жыл» (1978), КСРО Қарулы Күштеріне 70 жыл» (1988), «ҚР Қарулы Күштеріне 10 жыл» (2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл» 1995) медальдарымен марапатталған. ҚР Президентінің Алғыс хатын алған (2001). Әскери атағы - полковник. Діни көзқарасы - христианин. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Көпұлтты халқы бар жоғары дамыған ел». Хоббиі - балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар.

## Дереккөздер


Санат:1954 жылы туғандар
Санат:Әскерилер
Амангелді Дінұлы Ермегияев

**Амангелді Дінұлы Ермегияев** 1944 жылы 14 маусымда Алматы облысы Кеген ауданының Жалаңаш ауылында туған. Арғын тайпасы, Қаракесек руының Керней бұтағынан шыққан. қазақ Мәскеу құрылыс-инженерлік институтын бітірген (1968), инженер-құрылысшы. Б¥¥ Бас консультативтік дәрежедегі МАИ академигі. құрметті профессор, қазақ бас сәулет-құрылыс академиясының қамқоршылар кеңесінің мүшесі. 1961 жылдан - «Алматыоблқұрылыс» тресінің ҚМБ бетоншысы. 1968 жылдан - «Тоқымақұрылыс» ҚМБ, «Алматыөнеркәсіп-құрылыс» тресі ЖМК шебері, жұмыс жүргізушісі. 1971 жылдан - «Алматыөнеркәсіпқұрылыс» тресі ЖМК шебері. 1972 жылдан - «Апматыоблауырөнер-кәсіпқұрылыс» тресінің аға жұмыс жүргізуші, бас инженер, ЖМК бастығы, басқарушысы. 1988 жылдан - Алматы қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1989 жылдан - қазКСР Мемқұрылыс төрағасының орынбасары, «Апматықұрылыс» қБ бастығы. 1990 жылдан - Министрлер кеңесінің жанындағы Апматы қаласындағы және Алматы облысындағы құрылыстар бойынша Аумақтық бас басқарманың бастығы, қазКСР министрі. 1991 жылдан - «Алматықұрылыс» концернінің президенті. 1993 жылдан - Мемлекеттің үлесі бар, «Алматықұрылыс» холдингтік компаниясының президенті. 1995 жылдан - «Алматықұрылыс» холдингтік компаниясының президенті. 2002 жылдан бері - «Алматықұрылыс» ¥ХК» Ақ президенті. «Отан» РСО төрағасы (2002 жылдан), төрағаның орынбасары (2004 жылдан). Заңды тулғалардың республикалық «Қазақстан құрылысшылары ассоциациасы» бірлестігінің төрағасы. ҚР Сәулетшілер одағының мүшесі. Халықтар достығы, «Парасат» ордендерімен марапатталған. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан әлемнің 50 үздік ел қатарына кіреді». Хобби - спорт, шахмат. Үйленген. 2 баласы, 5 немересі бар.

## Дереккөздер


Санат:Қазақ КСР министрлері
Бекмырза Қайыпұлы Еламанов

300px|right|thumb|Бекмырза Еламанов
**Бекмырза Қайыпұлы Еламанов** (1 қаңтар, 1950 жыл, Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Қорқыт стансасы) - Қармақшы ауданының әкімі (1995-2001), Жаңақорған ауданының әкімі (2008-2014), Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты (2014 жылдан бері).

## Өмірбаяны
* Әкесі - Еламанов Қайып, теміржолшы болған. Анасы - Еламанова Зағи, үй шаруасымен айналысқан. 
* Алматы мал дәрігерлік институтының зоотехника факультетін (1974) ғалым-зоотехник мамандығы бойынша; 
* Мәскеу бизнес және ақпараттық технологиялар институтының экономика факультетін (2000) экономист мамандығы бойынша бітірген.
* 1966-1969 жылдары - Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Жусалы кентіндегі №149 АКТУ слесары. 
* 1974 жылдан - Қармақшы ұжымшаралық бордақылау алаңшасының зоотехнигі, бас зоотехнигі. 
* 1976 жылдан - Қармақшы аудандық ауылшарбірлестігінің бригадирі, бас зоотехнигі.
* 1981 жылдан - Қармақшы ауданының «III Интернационал» ұжымшары бордақылау алаңының бригадирі. 
* 1983 жылдан - Қазақстан Компартиясының Қармақшы аудандық комитетінің нұсқаушысы. 
* 1984 жылдан - «III Интернационал» ұжымшарының Қармақшы комитетінің хатшысы. 
* 1987 жылдан - Қармақшы аудандық «Қуаңдария» кеңшарының директоры. 
* 1990-1992 жылдары - Қармақшы аудандық Халық депутаттары кеңесі төрағасының орынбасары. 
* 1994 жылдан - «III Интернационал» ұжымшарының төрағасы. 
* 1995 жылдан - Қызылорда облысы Қармақшы ауданының әкімі. 
* 2001 жылдан - «Шапағат Лимитед» ЖШС директоры. 
* 2004 жылдан - Қызылорда облысы әкімінің орынбасары. 
* 2008 жылдың тамызынан - Қызылорда облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы.
* 2008-2014 жылдары - Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының әкімі.
* 2012-2014 жылдары - Қызылорда облысы маслихатының депутаты.
* 2014 жылдан бері - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты.

## Атақтары мен шендері

Әскери атағы - запастағы подполковник.

## Марапаттары

* «Құрмет» (2007) ордені; 
* «Астана» (2001), 
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медалі.

## Отбасы

* Үйленген. Жұбайы - Еламанова Венера Әбілқасымқызы, зейнеткер.
* Ұлдары - Еламанов Жаңалық Бекмырзаұлы, Еламанов Жасұлан Бекмырзаұлы, Еламанов Нұрлан Бекмырзаұлы.

## Дереккөздер

Санат:1 қаңтарда туғандар
Санат:1950 жылы туғандар
Санат:Қармақшы ауданында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Алматы мал дәрігерлік институты түлектері
Санат:Мәскеу бизнес және ақпараттық технологиялар институты түлектері
Санат:Қармақшы ауданының әкімдері
Санат:Жаңақорған ауданының әкімдері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Астана медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Пасық

**Пасық (араб. фасик)** - абыройсыз, арсыз, адамшылықтан безген, өзінің адамға тән міндеттерін орындамай, мұсылмандық тағылымдардан тыс қалғанмен, ислам дінінен шықпағандарды айтады. Олардың ел қатарлы отбасы құруына немесе сауда-саттық әрекеттерге араласуға еркі болғанымен, онымен істес болған адамдар міндеттілігін айқындайтын ерекше талаптар қоюға қақысы бар. Мәселен, барлық іс-әрекеттерді және сауда-саттық елісімдерді тек айғақ арқылы бекітеді. Пасық ешқандай ел басқару немесе сайланбалы қызметтерге жіберілмейді. Бірақ ол өсиет орындаушы немесе қамқоршы болуға хұқылы. Мұндай адамдар көпшілік алдында кешірім сұрап, тәубаға келсе, пасық деген түсініктен арылып, кейбір дәстүр-салттарды жасау арқылы тазаланып, өзінің мұсылмандық абыройын алады.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Ислам
Серік Ғазизұлы Есмұқанов

**Серік Ғазизұлы Есмұқанов**  1960 жылы 22 желтоқсанда Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданының Гаврино ауылында туған. қазақ. Әкесі - Есмұқанов Ғазиз Есмұқанұлы (1936 ж. т.), зейнеткер, Жезқазған қаласындағы облыстық партия комитетінің екінші хатшысы, Қазақстан Компартиясы ОК бөлім меңгерушісі, ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің орынбасары болған. Анасы - Есмұқанова ¥рамбасар Тоқышқызы (1938 ж. т.), зейнеткер, бас бухгалтер болып жұмыс істеген. Сібір автомобиль-жол институтының өнеркәсіптік және азаматтық құрылыс факультетін бітірген (Омбы қ., 1983), инженер-құрылысшы. Б¥¥ жанындағы Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі (2007). қазақ және орыс тілдерін біледі. 1983 жылдан - Басвладивостокқурылыстың «қиырарнайықұрылыс» 745-ші тресінде инженер-геодезист, 1984 жылдан - жұмыстар бастығы басқармасында шебер, жұмыстарды атқарушы, аға жұмыстарды атқарушы. 1986 жылдан- «қазқұрышмонтаж» тресінің Алматы мамандандырылған басқармасының (АМБ) жұмыстарды атқарушысы. 1987 жылдан - «қазқұрышмонтаж» тресінің АМБ өндірісті дайындау бөлімінде қосалқы өндіріс меңгерушісі. 1989 жылдан - «қазқұрышмонтаж» АМБ №5 учаскесінің жұмыстарды атқарушысы, №3 учаскенің аға жұмыстарды атқарушысы. 1990 жылдан - «қазқұрышмонтаж» АМБ басқарма бастығының өндірістік мәселелер жөніндегі орынбасары. 1994 жылдан - «Имсталькон» Ақ №1 Апматы монтаж фирмасының директоры. 1998 жылдан бері - «Имсталькон» Ақ Директорлар кеңесінің төрағасы. «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен; «құрметті монтажшы» белгісімен (2006); ҚР Тұрғын үй құрылысы және құрылыс салу министрлігінің (1996), «Монтажспецстрой» компаниясы» Ақ (2002), құрылыс және ТКШ істері жөнінегі комитеттің (2006), Алматы қаласы әкімінің (1997, 2002, 2006, 2010) құрмет грамоталарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы аға лейтенант. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М.К. Ататүрік. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «қарқынды дамыған зайырлы мемлекет». Хоббиі - волейбол, тау шаңғысы, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - аналитика, экономика, демалыс кезінде - детективтер. Үйленген. Жұбайы - Есмұқанова Валентина Юрьевна (1961 ж. т.). ¥лдары - Есмүқанов Руслан Серікұлы (1985 ж. т.), Есмұқанов Жасұлан Серікұлы (1990 ж. т.), Есмұқанов Олжас Серікұлы (1992 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Рүстем Мұқашұлы Елубаев

**Рүстем Мұқашұлы Елубаев** — Аққайың ауданының әкімі. 1969 жылы 27 шілдеде Көкшетау облысы Қызылту ауданының Май ауылында туған. Қазақ.  Анасы - Елубаева Сәлима Молдағалиқызы (1944 жылы туған), зейнеткер. Қазақ және орыс тілдерін біледі.

## Хронологиясы
*Көкшетау ауыл шаруашылығы институтын (1991) ғалым-агроном мамандығы бойынша; 
*Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау ауыл шаруашылығы университетін (2006) экономика бакалавры мамандығы бойынша бітірген. 
*1986 жылдан - Көкшетау ауыл шаруашылығы институтының студенті. 
*1992 жылдан - Көкшетау облысы Ленин ауданының «Май» кеңшарының тұқым өсіруші-агрономы.
*1994 жылдан - Көкшетау облысы Ленин ауданы «Жаңа ауыл» ұжымдық ауыл шаруашылығы кәсіпорынының бас агрономы. 
*1999 жылдан - «Солтүстік қазақстан облысы жерлерін пайдалану мен қорғауды бақылау облыстық мемлекеттік инспекциясы» ҚМКК Көкшетау қаласы бойынша Жер инспекциясының жетекші маманы. 
*2000 жылдан - «Азық-түлік корпорациясы» ЖАҚ Ақмола облыстық өкілдігінің жетекші маманы, сапаны бақылау жөніндегі бас маманы, директорының орынбасары (Көкшетау қаласы). 
*2005 жылдың мамырынан - «Азық-түлік корпорациясы» АҚ Батыс Қазақстан облыстық өкілдігінің директоры (Орал қаласы).
*2005 жылдың желтоқсанынан - Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің кеңесшісі. 
*2006 жылдан - СҚО Уәлиханов ауданының әкімі. 
*2007 жылдан - СҚО Жер қатынастары басқармасының бастығы.
*2009 жылдың мамырынан бері - Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданының әкімі.
*2013 жылдан - СҚО әкімдігінің СҚО мәдениет, мұрағаттар және құжаттамалар басқармасының басшысы.
*2015 жылдан - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің фитосанитариялық диагностика және болжау республикалық әдістемелік орталығының Солтүстік Қазақстан облыстық филиалының директоры.
*2019 жылдың қыркүйегінен бері - Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданының әкімі.
*2024 жылдың тамызынан бері - Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданының әкімі.

## Жетістіктері
*«Қазақстан Конституциясына Южыл» медалімен (2005), 
*ҚР Президентінің құрмет грамотасымен (2008) марапатталған.

Әскери атағы - аға сержант. Діни көзқарасы - исламның дәстүрлі ағымын ұстанушы. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы -«Орталық Азия аймағындағы ең мықты мемлекет». Хоббиі - спорт (хоккей, волейбол, стол үсті теннис).
Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет, детективтік жанр. Үйленген. Жұбайы - Елубаева А.К. (1969 жылы туған), медицина саласының қызметкері. Қыздары - Елубаева Дамира (1992 жылы туған), Елубаева Әмина (2004 жылы туған); ұлы — Мұқашев Дархан (1994 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Рашид Мәжитұлы Аманжулов

**Рашид Мәжитұлы Аманжулов** -  1979 жылы 13 қазанда Алматы облысы, Іле ауданының, Қараой ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Аманжолов Мәжит Сағадатұлы, зейнеткер. Анасы - Пішенбаева Гауһар Қалымғожақызы, зейнеткер.

Қазақ мемлекеттік аграрлық университетін (2002) инженермеханик мамандығы бойынша; Орталық Азия университетін (2005) «Қаржы және несие» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 2003 жылдан - Алматы қалалық әкімдігі Шағын бизнес департаментінің жетекші маманы. 2005 жылдан - Алматы қалалық Кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаментінің бас маманы. 2006 жылдан - Алматы қаласы әкімінің аппаратында бас маман, ұйымдастыру-бақылау және кадрлық жұмыс басқармасының бастығы. 2008 жылдан - Астана қаласы әкімінің аппарат жетекшісінің орынбасары.

2009 жылдың қазанынан бері - Астана қалалық Жолаушы көлігі және автомобиль жолдары басқармасының бастығы. «Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008), мемлекеттік қызметті қалыптастыру мен дамытуға қосқан үлесі үшін алғыс хатпен марапатталған (2008).

Хоббиі - кітап оқу, спорт.

Сүйіп оқитын әдебиеті - фантастика.

Үйленген. Жұбайы - Қалымова Альмира Мұхаммедқызы (1980 ж.т.). Қызы - Аманжолова Ләйлә Рашидқызы (2007 ж.т.).

## Дереккөздер


Санат:Экономика
Санат:Тұлғалар
Пәтуә

**Пәтуә(фатуа, «түсіндіру», парс. және түрікше фетуа)** - діни-құкықтық қорытынды, шариғаттың кейбір тарауларын түсіндірумен бірге, оның өмірдегі қолданылатын алғышарттарын қарастырады. Тіпті, тіршілікте жиі кездесетін келеңсіз жағдайларда да шариғат жолымен жөнге келтіреді. Ислам діні қалыптаса бастаған алғашқы кезеңдерде, пәтуә әртүрлі құқық заңдарының мәселелерін карап, Мұхаммед (с.а.у.) Пайғамбардың ізбасарларының айтқандарын, әсіресе алғашқы төрт халифаның шешімдері мен уағыздарын түсіндіруге тырысты. Пәтуәны Исламды тарату мен уағыздау мектептерінде қолданылатын қосымша құралдар есебінде пайдаланды. Кейінгі кездерде пәтуә ұлағатты білімдарлардың (факих) пікірі немесе арнайы зерттеулердің кейбір мәселелерді айқындаудағы тұжырымдамасы іспетті. Даулы да, талапты мәселелердің жауабы тәрізді. Осындай міндеттерімен қоса пәтуә көптеген түсініктердің дұрыс пікір қалыптастыруын қамтамасыз етіп, білімділер арасындағы түсініспеушілікті айқындау арқылы ғұламалардың діни-құқықтар қақындағы келісімдерін нығайтуға көмектеседі. Пәтуә туралы кітаптардың жинағы шығарылып, олар қосымша және оқу құралдар ретінде кейінгі заңгерлерғе ұсынылып отырған. Ертедегі және көпшілікке кең тараған пәтуә оқулығын әл-Маруаруди (1069 ж.ө.), Мұхаммед ибн Рушд (1126 ж.ө.), Омар әл-Бухари (1141 ж.ө., төрт жинақ), әл-Хасан Кадихан (1196 ж.ө.), әл-Хасан әл-Марғинани (1203 ж. тірі болған) кұрастырған еді. Пәтуә жайындағы түсініктерді үкімет басшылары, кеңсе қызметкерлері және жеке адамдар үнемі сұрастырыл, еске алып отырған. Кейбір жағдайларда жазбаша да түсіріліп жалпы ұғымы қайталанады. Аса білімдар факих-муфтидің шешімі бойынша пәтуә жайындағы түсінік жалпы мағынасында жазбаша беруге тиісті осындай талаптардың негізінде пәтуә кұрылған әкімш. шешімдер, ондағы жаңаша іс жүргізуді рұқсат етеді, не болмаса тыйым салады. Аса көрнекті дін басындағы факих-мүфтидің шешімі бойынша, мұсылман дінінде қолданылып келген кейбір алғышарттар уақытша тоқталуы мүмкін. Бұған мәжбүр етушіге сан қилы сыртқы жағдайлардың ерекше әсерлері болмақ. Сонымен бірге пәтуә түсініктемелері дін жолындағы басшылықтарды қадағалаудың пәрменді құралы екендігін ерекше айтуымыз қажет.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Ислам
Ләззат Мәдиқызы Маралбаева

**Ләззат Мәдиқызы Маралбаева** (24.03.1951, Көкшетау қаласында туған) - суретші. Қазақ. 

* Алматы сәулет-құрылыс институтын (1976) сәулетші мамандығы бойынша; Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясының аспирантурасын (1988) бітірген. 

## Шығармашылығы
* Кеңестік Қазақстан Энциклопедиясы мақалаларының (1991), ғылыми жинақтардағы жарияланымдардың, «Кеңестік Қазақстан сәулеті» монографиясындағы иллюстрациялардың авторы (1987). 
* «Компаньондар. Суретшілер» телехабары сценарийінің авторы, режиссері, жүргізушісі (1998)
* 5-минуттық «Сурет салғанды ұнатамын» фильмінің авторы (1998). 
* Француз балеринасы Паскалина Ноель-Одегонның Филипп Гластың музыкасына қойған қойылымындағы «Опущенный взгляд» («Төмен қараған көздер») модерн-балеті декорацияларының авторы (1997). 
* Қалалық, республикалық және шетелдік көрмелерге белсене қатысады. 
* 1996 жылдан Еуропада жұмыс істеп, көрмелерге қатысады. 
* 2002 жылдан бері жыл сайын 2-5 ай бойына Парижде, Тулуза маңындағы жазғы шеберханаларда жұмыс істеп, көрмелерін өткізеді.
* Жыл сайын желтоқсан айында Луврде, Carroussel du Louvre, Paris өтетін Salon SNBA атты ең көне көркем өнер салонына (2007, 2008); Осака, Аичи, Тойяма (2004, 2008, 2009), Фонтенбло қалаларының муниципалдық мұражайларындағы «Адамзат Жан Миллеге» қауымдастығының халықаралық көрмелеріне, Қазақстанның мәдени бағдарламасына (желтоқсан, 2008, Луардағы Chateau de Beauregard қамалындағы салон (сәуір, 2009) қатысқан.

Туындылары Бельгияда - Брюссель мен Антверпенде, Германияда - Бонн мен Франкфуртта, Италияда - Рим, Минори мен Фурорда, Люксембургте, Ресейде - Қазанда, АҚШ-та - Нью-Йоркте, Францияда - Кутанс, Тулуза мен Парижде, Жапонияда - Осака, Аичи және Тойямада, Қазақстанда - Алматы, Астана қалаларында көрмеге қойылған.

## Жетістіктері

* ҚР Сәулетшілер одағының мүшесі.

* *Hommage a Jean Millet* мүшесі.

* *AIEL* (*Academie Internationale I'Ecole de la Loire*) қауымдастығының мүшесі.
* Дипломдары, сертификаттары, грамоталары бар.

## Отбасы
* Әкесі - Маралбаев Мәди Темірболатұлы (1911-1992), ҰОС ардагері, Қазтұтынуодағында жұмыс істеген.
* Анасы - Ізтілеуова Кәлима Хабибқызы (1924-1992), тыл майданының ардагері, Балық шаруашылық министрлігінде қызмет еткен.
* Қыздары - Қарпықова Жанел (1980 жылы туған), галерея қызметкері, итальян тілінің мұғалімі;
* Қарпықова Алуа (1982 жылы туған), жарнама агенттіктерінде PR-директор болып жұмыс істеген;
* ұлдары - Қарпықов Сәдуақас (1982 жылы туған), «БурдаАлатауПресс» бас дизайнері;
* Қарпықов Әбілқайырхан (1992 жылы туған), Қазақ-неміс университетінің студенті.
* Немерелері - Арлан (2008 жылы туған), Алан (2008 жылы туған).

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Суретші Ләззат Мәдиқызы Маралбаева 
* Маралбаева Ляззат 

Санат:24 наурызда туғандар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Көкшетауда туғандар
Санат:Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясы түлектері
Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері
Санат:Қазақстан суретшілері