Wargaming.net

**Wargaming** — компьютерлік ойындар шығаратын және әзірлейтін жекеменшік компания, негізінен free-to-play ММО-жанрындағы жобалар мен оған қатысты сервистерге маманданған. Компанияның бас кеңсесі Кипр Республикасының Никосия қаласында орналасқан. Әзірлеу орталықтары Киев, Сиэтл, Чикаго, Балтимор, Сидней, Хельсинки, Остин, Прага және Вильнюс қалаларында бар. Компанияның ресми серіктесі — Wargaming Public Co. Limited, Кипрде тіркелген дистрибьюторлық компания, оны 2011 жылғы 26 шілдеде Виктор Кислый құрған.

## Тарихы
Компанияның бастауы Виктор Кислыйдың 1995 жылы компьютерлік ойындар жасаумен әуестенуінен басталады. Сол кезеңде ол Беларусь мемлекеттік университетінің физика факультетінде білім алып жүрген. 1998 жылы Виктор Кислый тағы жеті энтузиаст-әзірлеушімен бірге Wargaming компаниясын құрып, алғашқы коммерциялық жобасын әзірлеуге кірісті. Бұл жоба — DBA Online ойыны, ол 2000 жылы жарық көрді.

2001 жылы компания интернет-жарнаманы көрсету үдерісін оңтайландыруға арналған AdRevolver зияткерлік жүйесін әзірледі. 2004 жылы бұл жүйені АҚШ пен Ұлыбританиядағы ірі жарнамалық желілердің бірі — BlueLithium компаниясы сатып алды. 2007 жылы BlueLithium интернет-гигант Yahoo! компаниясы тарапынан 300 млн АҚШ долларына жұтылып, соның нәтижесінде компания AdRevolver жүйесін одан әрі дамыту және оны Yahoo! платформасына біріктіру мақсатында екі жылдық келісімшарт жасасты.

2003 жылы Massive Assault ойыны жарық көрді, ал 2004–2006 жылдары оның жалғастары шығарылды. 2007 жылы ағайынды Стругацкийлердің аттас повесінің желісі бойынша «Обитаемый остров: Послесловие» ойыны шықты.

2007 жылы минскілік Arise Games студиясы сатып алынғаннан кейін, Wargaming құрамына тағы 40 әзірлеуші қосылды. Біріккен күштің нәтижесінде компания «Багратион операциясы» ойынын шығарды; бұл жоба 2008 жылғы Компьютерлік ойын әзірлеушілер конференциясында «Ең үздік стратегиялық ойын» сыйлығына ие болды.

2008 жылғы 3 наурызда Виктор Кислый Лондонда Британдық Виргин аралдарындағы компаниялар тобының басқаруындағы Wargaming, LLP инвестициялық серіктестігін тіркеді. Бұл құрылым World of Tanks пен Order of War сауда белгілерінің құқық иесі әрі ұстаушысы болды.

Табысына шабыттанған компания Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі әскери техникаға арналған жаңа ойындарды әзірлеуге кірісті. Жобаға бастапқыда «Танкодром» деген жұмыс атауы берілді. Жаңа жобаның алғашқы фокус-тестілеуі 2009 жылғы 24 шілдеде өтті. Ал 2009 жылғы 15–17 мамыр аралығында Мәскеудегі «Космос» қонақүйінде өткен Ойын әзірлеушілерінің жетінші конференциясында (КРИ 2009) компания өз стендінде World of Tanks және Order of War ойындарын таныстырды. Компанияның жұмысы қазылар алқасы мен журналистер тарапынан жоғары бағаланып, Wargaming «Үздік әзірлеуші компания» және «Баспасөз сыйлығы» аталымдары бойынша марапаттарға ие болды.

thumb|Минскідегі кеңсенің шолуы, 2009 жыл

Көрмеден кейін, 2009 жылғы 16 сәуірде, Wargaming компаниясы жапондық Square Enix компаниясымен Order of War нақты уақыттағы стратегиясын әзірлеу туралы келісімге қол қойғанын жариялады. Ойынның әлемдік релизі 2009 жылғы 18 қыркүйекте өтті.

2010 жылғы 12 тамызда free-to-play үлгісіндегі World of Tanks MMO ойынының ресми релизі өтті. Кейіннен бұл жоба көптеген марапаттарға ие болып, компанияның негізгі өніміне айналды.

2011 жылғы шілдеде компания Париж қаласында еуропалық өкілдік ашылғанын жариялады, оны Blizzard Entertainment компаниясының еуропалық бөлімшесінің бұрынғы атқарушы директоры Фредерик Мену () басқарды. Берлиндегі еншілес кәсіпорынның басшысы болып Марио Бауманн () тағайындалды. Берлин бөлімшесі пластиктен жасалған ауқымды модельдер өндіретін америкалық Revell компаниясымен келісім жасасты. Келісім шарттарына сәйкес, Revell компаниясының 1:76, 1:72 немесе 1:35 масштабтағы танк модельдерін сатып алушыларға World of Tanks ойыны жазылған DVD-диск, бір аптаға арналған премиум-аккаунт және 10 еуроға баламалы 450 бірлік ойындық алтын сыйға берілді.

2011 жылғы 26 шілдеде Виктор Кислый Wargaming Public Co. Ltd компаниясын құрды, ал 2011 жылғы 1 қыркүйекте Wargaming, LLP осы компаниямен Еуропалық одақ пен Швейцария аумағында ойындарды тарату туралы келісім жасасты.

2012 жылғы 14 мамырда Wargaming, LLP Қытай Халық Республикасындағы цифрлық ойын-сауық қызметтерінің жетекші жеткізушілерінің бірі болып саналатын Kongzhong корпорациясымен серіктестік келісім жасасты. Келісімге сәйкес, Қытай нарығында ойындар коммерциялық пайдалануға іске қосылған жағдайда, бір акциясы $5,94 бағаланған 120 млн жай акцияны (5,0 млн америкалық депозитарлық акцияға балама) сату кепілдендірілді.

2012 жылғы маусымда Wargaming компаниясының қызметкерлер саны бүкіл әлем бойынша шамамен 900 адамды құрады, олардың ішінде 400-ге жуығы Минск қаласында жұмыс істеді.

2012 жылғы маусымда Wargaming компаниясы World of Tanks, World of Warplanes және World of Warships әскери MMO-сериясындағы ойындарды біріктіретін жаңа сервисті таныстырды. Wargaming.net сервисі www.wargaming.net порталы арқылы жүзеге асатын, бірыңғай кіру нүктесі бар жаңа MMO-ғаламның орталығы ретінде жоспарланды. Ойын сервисі мен компанияның жаңартылған сайты іске қосылғаннан кейін пайдаланушыларға барлық жобалар мен сервистерге бір уақытта қол жеткізуге мүмкіндік беретін Wargaming.net ID ұсынылуы тиіс болды, сондай-ақ серіктестік және фанаттық ресурстарда OpenID-аутентификацияны пайдалану мүмкіндігі қарастырылды.

2012 жылғы 7 тамызда Wargaming компаниясы BigWorld Pty Ltd компаниясын 45 млн АҚШ долларына сатып алғанын жариялады.

2012 жылы Wargaming Public Co. Ltd компаниясының айналымы 217,9 млн еуроны, ал таза пайдасы 6,1 млн еуроны құрады. Салыстыру үшін, 2011 жылғы екінші жартыжылдықта айналым 18 млн еуро болған.

2012 жылғы 4 қазанда Wargaming АҚШ-тың бағдарламалық қамтамасыз ету мен компьютерлік ойындар өндірушілерін біріктіретін Entertainment Software Association қауымдастығына қосылды.

2013 жылғы 29 қаңтарда Wargaming 20 миллион АҚШ долларына Day 1 Studios компаниясын сатып алды. Бұл студия F.E.A.R. шутерінің жалғасымен танымал болатын. Осыдан кейін Чикаго мен Хант-Вэлли қалаларында орналасқан компанияның екі кеңсесі «Wargaming West» деген жаңа атаумен World of Tanks: Xbox 360 Edition консольдік жобасы бойынша жұмысын бастады. Ойын 2013 жылғы маусымда E3 көрмесі кезінде ресми түрде анонсталды. 2013 жылғы 3 қазанда бета-тестілеу басталып, ал 2014 жылғы 12 ақпанда World of Tanks: Xbox 360 Edition жаһандық релизге шықты.

2013 жылғы 14 ақпанда Wargaming Gas Powered Games студиясын сатып алғанын жариялады. Бұл студия өз уақытында Supreme Commander, Dungeon Siege және Demigod сияқты жобаларды жасағанымен танымал болатын. Сатып алудан кейін студия Wargaming Seattle деп қайта аталды, мұнда барлық 30 әзірлеуші студияның негізін қалаушы, Total Annihilation (1997) нақты уақыттағы стратегиясының дизайнері әрі әзірлеушісі Крис Тейлордың () басшылығымен жұмысын жалғастырды.

2013 жылғы 26 наурызда Wargaming өз мобильді платформасын таныстырып, смартфондар мен планшеттерге арналған ММО-жоба World of Tanks Blitz туралы анонс жасады.

2013 жылғы 12 қарашада World of Warplanes ойынының ресми релизі өтті.

2013 жылғы 14 қарашада World of Warships ойынының жабық альфа-тесті басталды.

Компанияның 2013 жылғы кірісі 372 млн АҚШ долларын (USD) құрады.

2014 жылғы 25 наурызда компания World of Tanks Blitz ойынының жабық бета-тестін бастағанын хабарлады.

2014 жылғы 5 мамырда World of Tanks Blitz ойынының iOS құрылғыларына арналған soft launch нұсқасы Дания, Исландия, Финляндия, Швеция және Норвегияда өтті. 2014 жылғы 26 маусымда ойын ресми түрде бүкіл әлем бойынша қолжетімді болды.

2014 жылғы 15 шілдеде Wargaming Habrahabr.ru порталының қолдауымен үшінші тарап әзірлеушілермен ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған Wargaming Developers Contest байқауын іске қосты. Жалпы жүлде қоры 80 000 АҚШ долларын құрады.

2015 жылғы сәуірде Wargaming пен Melesta Games ұзақ мерзімді стратегиялық әріптестік туралы келісімге қол қойды, оның аясында Melesta мобильді ойындарды әзірлеуші ретінде қалды, ал Wargaming маркетинг пен операциялық басқаруды өз мойнына алды. Келісімнен кейін Melesta компаниясының топ-менеджменті ауысып, бас атқарушы директор қызметіне Wargaming вице-президенті Андрей Яранцев тағайындалды.

2015 жылғы 2 шілдеде World of Warships ойынының ашық бета-тесті басталды.

2016 жылғы 16 тамызда Wargaming Hybrid Wars жобасын анонстады, оның релизі 29 қыркүйекте өтті.

2016 жылғы 17 желтоқсанда «Калибр» тактикалық шутері анонсталды.

2019 жылғы 8 қазанда Wargaming үш жылдық қызметінен кейін Wargaming Helsinki студиясын таратып, сонымен қатар сол студия айналысқан жобаны жапты.

2020 жылы Wargaming әлемнің әртүрлі елдерінде кеңселері бар компанияға айналып, қызметкерлер саны шамамен 5000 адамды құрады.

2020 жылғы тамызда Wargaming Беларусьтегі саяси жағдайға байланысты беларусь бөлімшесінің қызметкерлерін басқа елдерге көшіру туралы мәлімдеді. Кейін компания ойындарды әзірлеумен, қолдаумен және таратумен айналысатын кеңсені Литвада ашу жоспарларын жариялады.

2021 жылғы 9 сәуірде Литвада Wargaming компаниясының жаңа студиясы ашылды. Вильнюстегі бөлімше компанияның Орталық және Шығыс Еуропа аумағындағы қызметін дамытуға бағытталып, сондай-ақ баспагерлік қызмет атқарады. Студияны Activision компаниясында Call of Duty сериясы бойынша атқарушы продюсер болып 17 жылдан астам жұмыс істеген Тейн Лайман басқарды.

2022 жыл ішінде Минск қаласындағы студияны жабу жоспарланды, ал онда жұмыс істеген қызметкерлердің бір бөлігі Литваға, Польшаға және Чехияға көшірілуі тиіс болды.

2022 жылғы ақпанда Wargaming компаниясы Ресейдің Украинаға басып кіруін қолдағаны үшін компанияның вице-президенті әрі креативтік директоры Сергей Буркатовскийді қызметінен босатты.

2022 жылғы 4 сәуірде Ресейдің Украинаға қарсы әскери агрессиясына байланысты Wargaming Ресей мен Беларусь аумағынан кететінін мәлімдеді. Компания бұл елдердегі ойын бизнесін ресейлік Lesta Studio компаниясының жергілікті басқаруына берді.

2022 жылғы қазанда Wargaming Sydney студиясы Riot Games компаниясына сатылды.

## Даулар
### 2015 жылғы даулы жарнама
2015 жылы компания дауға қалды. Жарыққа шыққан жарнамалық бейнеролик қоғам тарапынан қатты сынға ұшырап, наразылық тудырды. Аталған бейнероликте танымал комик Вадим Галыгин компания ойынын ойнау үшін өз ұлын қоймаға қамап тастағаны көрсетіледі. Көптеген көрермендер бұл жарнаманы ата-ана жауапкершілігін ойын үшін елемеуге шақыру ретінде қабылдады. Аталған оқиға компания қатысқан алғашқы ірі даулардың бірі ретінде бағаланды.

## Дереккөздер

Санат:1998 жылы құрылған компаниялар
Санат:Беларусьтің компьютерлік ойын өндірушілері
Санат:Ұлыбританияның компьютерлік ойын өндірушілері
Санат:Онлайн ойындарды басып шығарушылар
Санат:Кипр IT-компаниялары