Шыңғыс хан (телехикая)

**Шыңғыс хан** () — қытайлық 30 сериялы телехикая. Темучиннің бүгінгі қазақ халқын құраған рулардың басын біріктіріп, ұлы империя құрып, қалай Шыңғысхан атанғаны жайлы баяндайды. Оны алғаш рет Қытай орталық телеарнасы 2004 жылы көрсетті.

## Сюжеті
Сериал «Моңғолдардың құпия шежіресінде» сипатталған Шыңғыс ханның өмірбаянының  экранизациясы болып табылады. Бастапқы бөлімде Цзинь империясының билеушісі Әмбағай ханды  (Шыңғыс ханның атасы) айуандықпен өлтіруі көрсетіледі, бұл кейіпкердің бабасының өлімі үшін кек алуға кейінгі ұмтылыстарын түсіндіреді. Келесі оқиғада Есугейдің (Шыңғыс ханның әкесі) Өелүн сұлуды ұрлап, оған үйленуі баяндалады. Олардың балалары бар, олардың бірі Шыңғыс хан болады...

## Рөлдерде

### Темучин және оның отбасы
* Есугей баһадүр/Темучин — Батдоржийн Баасанджав
** 9 жасар Темучин — Кээрциньби Шаогэ
** 12 жасар Темучин — Силинь Маньда
** 16 жасар Темучин — Далэн Чжаожигэ
* Өелүн — Сэцэн Гуа
* Сочихэл — Хасцэцэг (哈斯其其格)
* Бөрте — Со Личжун
** жас Бөрте — Аруна
* Хасар — Сэчэнбилиг (斯琴毕力格)
** жас Хасар — Го Цзяньхуа
* Белгүдей — Улзийт
** жас Белгүдей — Тумэнь Гэжилэ
* Темуге отчигин — Сан Бао
** жас Темуге — Дайчин
* Хачиун — Сайсинга
* Темүлен — Улаанцэцэг
* Жошы — Лю Минь
* Шағатай — Цзян Тао
* Үгедей — Хухэ
* Төле — Ян Цзюнь
* Алағай — Цинь Юнсяо
* Мутугэн — Ван Дун

### [[Бөржігін]] руының өкілдері
* Дәритай отчигин — Суя Ладалай
* Меңлік — Дәлелхан Қадырұлы
* Шучитай — Хэ Ци
* Чарха-Эбуген — Гончиг
* Некун-Тайши — Хашбат
* Алтан — Норов
* Боғуршы — Лян Баошань
** жас Боғуршы — Цзиньгэ Норов
* Желме — Бао Хайлун
* Сүбедей — Сяоба Тээр
* Құбылай — У Чэнсэнь
* Әмбағай хан — Улзийт
* Қошыр — Ургэн
* Кокочу — Сухэ
* Додай — Алдарт
* Хоачхин — Нараа

### [[Меркіттер]]
* Тоқта бек — Баатар
* Хаатай-Дармала — Нашунь
* Худу — Хоу Тао
* Чильгир — Ян Хайцюань
* Құлан — Чэнь Сычэн
* Дайр-Усун — Дамба

### [[Жалайырлар]]
* Жамұқа — Чжао Хэнсюань
* Тайсары — Улиньхань
* Қоршы — Цинь Чуань

### [[Жүргіндер]]
* Сача-беки — Ужи Силату
* Эличжэнь — Иминь Тоя
* Мұқылай — Лю Юйхуа
* Бури-Боко — Эдэн Батэр

### [[Тайшығұттар]]
* Тарғұтай Қырылтұқ — Хочар
* Тоды — Ян Гуанхуа
* Жебе — Цина Житу
* Наяхы — Ержан Мақпышұлы
* Сорған шыра — Жамбал
* Қатқынның күйеуі — Чжэнгэ
* Шылауын — Улань Баоинь
** молодой Чилаун — Галаа
* Қатқын — Дава Чжома
** молодая Хэдаань — Мучир
* Орбай — Ижоху

### [[Татарлар]]
* Мэгуджин-Сеулиту — Алтануул
* Темучжин-Угэ/Чжалинь-Бухэ — Ли Ихуа
* Есуй — Чжэн Шуан
* Есугэн — Номин Ежи
* Еке-Церен — Ван Бин
* Шиги-Хутуху — Сяо Сяохуа

### [[Қоңыраттар]]
* Дай Шешен — Балжуур
* Цотан (жена Дай-Сэчэна) — Тухай

### [[Шүршіттер]], [[қидандар]] и [[қытайлар]]
* император Си-цзун — Ван Вэньцзе
* император Вэйшао-ван — Ли Кэнай
* Минъань — Тао Цзисинь
* Ху Шаху — Урианхан
* Чжан Хансинь — Ван Юнцюань
* Ваньянь Чэнхуэй — Лю Иминь
* Тушаньи — Шэ Ван
* Ваньянь Цзюцзинь — Баатар
* Елюй Ахай — Бай Цзяньцай
* Елюй Тухуа — Ван Вэньшэн
* Го Баоюй — Лю Куй
* Елюй Чуцай — Шэнь Гуаньчу
* Цю Чуцзи — Сун Гуйфу

### [[Хорезмдіктер]]
* Ала ад-Дин Мухаммед II — Валисы ()
* Джелал ад-Дин Манкбурны — Абулимити ()
* Теркен-хатун — Патамужэицинь
* Каир-хан — Муладин
* Темурмалик — Дания ()
* младший сын Мухаммеда II — Алияна ()

### [[Керейлер]]
* Тоғрыл хан — Билигту
* Жаға Қамбу — Цюй Баоган
* Нилха-Сангум — Ма Липин

### [[Наймандар]]
* Күшлік хан — Алафатэ
* Таян хан — Маймати Селифу
* Гүрбесу — Гуцзылинуэр Кутибилэ
* Тататұнға — Ницзяти Айкэбайэр
* Сайболэхэй — Дания

### Басқалар
* Цихэ Цюхай — Даоэр Цижэньцинь
* Цюйчу — Лю Баочэн
* Чжэньхай — Дания
* Таэрхунь — Лю Лина
* Хэда Цзидай — Ван Цзебин
* Тоху — Аюньга
* Хэйхуцзы — Сыцинь Чаокэту

## Сілтемелер

* http://yule.sohu.com/s2004/cjsh.shtml