Жауынгерлік еңбегі үшін медалі

**«Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі** — КСРОның мемлекеттік наградасы. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайда көрсетілген шебер, бастамашыл әрі батыл әрекеттері арқылы Кеңес мемлекетінің жауларымен жүргізілген ұрыс қимылдарының табысты болуына үлес қосқан адамдарды марапаттау үшін тағайындалған.

## Тарихы
Медаль КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1938 жылғы 17 қазандағы «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалін тағайындау туралы Жарлығымен бекітілді. Медаль туралы Ережеде былай делінген:
*«„Жауынгерлік еңбегі үшін“ медалімен Жұмысшы-Шаруа Қызыл Армиясының, Әскери-Теңіз Флотының және шекара әскерлерінің қатардағы, командалық және басшылық құрамындағы әскери қызметшілер, сондай-ақ Жұмысшы-Шаруа Қызыл Армиясының, Әскери-Теңіз Флотының және шекара әскерлерінің қатарында болмаса да, Кеңес мемлекетінің жауларымен күресте өз өміріне қауіп төндіре отырып көрсеткен шебер, бастамашыл және батыл әрекеттері арқылы майдандағы ұрыс қимылдарының табысты болуына ықпал еткен тұлғалар марапатталады».*

### Медаль келесі еңбегі сіңген тұлғаларға табысталды
* ұрыста көрсеткен шебер, бастамашыл және батыл әрекеттері үшін, әскери бөлімше мен бөлімнің жауынгерлік тапсырмаларын табысты орындауына ықпал еткені үшін;
* КСРО мемлекеттік шекарасын қорғау кезінде көрсеткен ерлігі үшін;
* жауынгерлік және саяси дайындықтағы үздік жетістіктері, жаңа әскери техниканы меңгеруі, әскери бөлімдер мен бөлімшелердің жоғары жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз еткені және мерзімді әскери қызмет өткеру барысында басқа да еңбегі үшін;
* неміс басқыншыларына қарсы күрес майданында командованиенің жауынгерлік тапсырмаларын үлгілі орындағаны үшін.

## Медальді тағу ережелері
Лентасының түсі және марапаттық тақшадағы орны КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медальдарының үлгілері мен ленталарының сипаттамасын және ордендер мен медальдарды, орден ленталары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді.
1944 жылғы 4 маусымнан 1957 жылғы 14 қыркүйекке дейін «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі Қызыл Армия, Әскери-Теңіз Флоты, ішкі істер органдары мен мемлекеттік қауіпсіздік органдары қатарында он жыл қызмет өткергені үшін де тапсырылды.

## Медальдің сипаттамасы
thumb|right|300px|Медальдің екі жағы.
«Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі диаметрі 31–32,5 мм болатын (шығарылған жылына байланысты) дұрыс дөңгелек пішінді. Медальдің алдыңғы беті ені 1 мм, биіктігі 0,25 мм болатын жиекпен қоршалған. Артқы беті тегіс.

1947 жылға дейін медальдің кері бетіне (реверсіне) сериялық нөмір соғылып отырды. Алайда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумы Секретариатының 1947 жылғы 30 қаңтардағы № 176 хаттамасының 8-тармағына сәйкес, «Кеңес Одағының Батырының „Алтын Жұлдыз“ медалі мен Социалистік Еңбек Ері медалін қоспағанда, КСРО-ның медальдарын одан әрі нөмірсіз дайындау жүргізіледі» деп белгіленді. Мұндай медальдардың құлақшасы медальонмен бірге біртұтас етіп соғылды.

Медаль құлақша мен сақина арқылы сұр түсті жібек муар лентамен қапталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Лентаның екі шетінде ені 2 мм болатын екі бойлық алтын түсті жолақ бар. Лентаның ені — 24 мм.

1943 жылдың күзіне дейін медаль қызыл түсті лентамен қапталған төртбұрышты тағанда табысталған.

## Марапатталғандар
Барлығы марапатталған саны: 5 210 078.

Медальмен үш рет:
* Ақтанов Торғамбек Байызұлы
* Каневец Павел Максимович
* Абалян Александр Мелқұмұлы
Екі рет:
* Асанов, Даир Асанович
* Багаев, Николай Николаевич
* Вейцман, Самуил Гдальевич
* Дёмин, Павел Карпович
* Залгаллер, Виктор Абрамович
* Красавин, Михаил Васильевич
* Овечкин, Алексей Дмитриевич
* Островский, Иосиф Иванович
* Павлов, Иван Дмитриевич
* Суховский, Иван Николаевич
* Рыжанков, Лев Петрович (1907 т.ж.)
* Сучков, Иван Афанасьевич
* Фабричников, Аркадий Андреевич
* Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев
* Носенкис, Борис Иосифович

«Жауынгерлік еңбегі үшін» медалінің ең жас кавалері жеті жасында 47-гвардиялық атқыштар дивизиясының 142-гвардиялық атқыштар полкінің тәрбиеленушісі Сергей Алёшков болды.

## Дереккөздер

Санат:КСРО марапаттары
Санат:КСРО медалдары