open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Скопофобия

**Скопофобия** немесе **скоптофобия** — басқалардан қорқыныш туындаған, оларды көңілінен шығармау деген қорқыныш. Кейде бұл аурудан зардап шегетін адамдар шектен шығып кетеді. Мысалы, төтенше жағдайға байланысты үйден кету керек, ал адам жақсы көріну үшін пәтерде қалды. Сырттан ол күлкілідей көрінеді, бірақ шын мәнінде скопофобия жанашырлық тудырады.

## Пайда болу себептері
Аурудың негізгі себептері адамның балалық шағында жатыр және ауыр психикалық стресспен және жарақаттанумен байланысты. Әрқайсысы белгілі бір дәрежеде өзіне скофотофобтың бейнесін көрген: мектептегі кең аудиториямен сөйлесуден қорқып, туыстарының және достарыңның күтімінен қорқу. 

Скопофобияның себебі балаға қатысты баланың шағымын қабылдайтын ата-ана болып табылады. Балалық шақтағы кез келген адамға: «Арман сенен гөрі жақсы, сен ақымақсың! Қарапайым мәселелерді шешу мүмкін емес ». Бұл өз-өзіне күмән тудырады. Әсіресе жасөспірімдер үшін қиын. Олар одан көп күтеді, олар білуі керек: олар кім болғысы келеді, олар кімге тәуелді болады, кіммен дос бола алады және жаман компания. Әрбір ересек адам осындай сұрақтар мен өтініштерге нақты жауап бере алмайды! Балалар өздері оқшауланып, қоғамнан бөлек тұрады, сол арқылы қоғам мен оның арасындағы келесі кедергі жасайды.

Ата-аналар мен туыстарының шамадан тыс қамқорлығы, сондай-ақ балаға теріс әсер етеді. Мұның бәрі әртүрлі фобиялардың дамуына, соның ішінде күлкіге ұшырау қорқынышын тудырады. «Үй жануарлары» ретінде балалар күш жұмсамау үшін пайдаланылады, бірақ оны тұтынуға ғана болады. Олар әрқашан ата-аналарының көмегіне жүгінеді. Өздігінен жоғалту жоғалып кетеді, басқа адамдарға тәуелділік туындайды.
 
## Емделуі
Скопофобияны емдеу проблеманы шешуге көмектеседі. Көбінесе бұл ауруды депрессияға ұшырайды деп ойлайды және седативтерді тағайындайды. Мұндай емдеу жүйке жүйесінің жұмысын бәсеңдетіп, уақытша нәтиже береді.

Ата-аналармен қарым-қатынаста қорқынышыңыз туралы айтып беріңіз. Олар - ең жақын адамдар, олар қолдап, түсінеді. Оларды ересек және тәуелсіз тұлға екеніңізге дейін және өзіңізді адам ретінде құрметтеуді талап етіңіз.

Достарыңызбен, егер сіз толықтай сенсеңіз, шыншыл болу керек. Балалар мен жасөспірімдердің әзілдері тек өздерінің құрбыларын көрсетіп, өзін көшбасшы ретінде көрсету үшін қажет. Әдетте бұл жасқа байланысты. Адамның қартайғаны, әзіл-оспа болғаны соншалық, олар бұрын болғандай сезілмейді.

Психологтар көңіл-күйді әзіл-қалжыңға аудармау үшін өзіңізге әзілмен қалай қарау керектігін үйренуді ұсынады. Сіз өзіңізді ренжітіп, ренжітуге тырысатын адамдар сіздің азап пен қайғы-қасіретті көргісі келетінін ұмытпаған жөн. Айла-амалға қаншалықты сенсеңіз, соғұрлым көп жауды қуантасың. Егер сіз юмор призмасын қарасаңыз, онда өмір әлдеқайда қызық болады, ал «зұлым тілдер» үнсіз қалады.

## Сыртқы сілтемелер
* strah-situatsij/skopofobiya

Санат:Фобиялар
Сапарғали Жақышев

**Сапарғали Жақышев** (25 шілде 1959 жыл, Алматы, Қазақ КСР-ы) — бұрынғы қазақ актері, қазіргі уақытта құрылысшы.

## Өмірбаяны
Алматы қаласындағы нөмір 59 мектеп түлегі. 

1975 жылы Жақышев алғаш рет фильмге түсті. Ол фильмде Жақышев Қайыркен деген баланы сомдады. Жақышевтің естелігі бойынша:

 

Бұл фильмнен кейін Жақышев тағы 3 фильмге түседі. 

1980 жылы Жақышев Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясын бітірді.

Қазіргі уақытта Жақышев актерлік мансабтан бас тартып сейсмотөзімді құрылыс облысында жұмыс атқарып жүр.

## Фильмографиясы
*1975 -  *[[Гауһартас (фильм)|Гауһартас]]* - *Қайыркен*
*1977 -  *[[Тел өскен ұл]]* - *Сапар*
*1979 -  *[[Бандыны қуған Хамит (фильм)|Даладағы қуғын]]* - *эпизод*
*1981 -  *[[Туған дала]]* - *Аман*

## Дереккөздер
Мори (округ)

**Мори** (Мари; ағыл. *Moray* ['mʌri], шотл. *A Moireibh*) — Шотландияның 32 облысының (council areas) біреуі. Мори облысы (Moray council area) 1996 жылы бұрынғы Мори округында (Moray district) құрылған, ал 1974 жылы Мори кейбір шекаралық айырмашылықтарға қарамастан бұрынғы Мори графтығына (County of Moray) заңмен теңдестірілген. Мори облысы елдің солтүстік-шығысында орналасқан және Абердиншир және Хайленд облыстарымен шекаралас.

## Елді мекен

thumb|left|200px|Морейдің елді мекендері

## Облыстың көрікті жерлері
*Баллиндаллох сарайы
*Балвени сарайы

## Тағы қараңыз
*Морей мормэры

Санат:Мори
Санат:Шотландия округтері
Аулофобия

**Аулофобия** — флейта дыбыстарынан қорқыныш. Аулофобияны ежелгі грек дәрігері Гиппократ деп сипаттады. Науқасты көргенде, ол флейта дыбысын естігенде, қатты қасіретін сезінгенін байқады.

Біздің заманымызда сирек кездесетін фобияны табу оңай, әсіресе қазір флейта дыбысы өте сирек. Ежелгі Грецияда олар жиірек естіледі, бұл осы дыбысқа байланысты жағымсыз ассоциациялардың пайда болуына көп мүмкіндіктер болғандығын білдіреді.

Санат:Фобиялар
Кампанология

**Кампанология** — қоңыраулар туралы ғылым. Квазимодо Виктор Хьюго бұл атауды естігенде таңқаларлық еді, бірақ ол қоңырауларға тікелей қатысы бар еді. Шындығында, барлық қоңырауды зерттеу де оңай емес. Қоңыраулар өте әртүрлі: әртүрлі материалдардан жасалған және бірнеше килограмнан бір тоннаға дейінгі салмақтары бар. Қоңырау шалынып, қажетті нәтиже белгілі бір жолмен жасалады, сондықтан әрбір адам мұны істей алады деген ой дұрыс емес.

Санат:Музыкатану
Каллен (Шотландия)

**Каллен** (ағыл. *Cullen*, скотс. *Cullen*, шотл. *Inbhir Cuilinn*) — Шотландиядағы Мори округіндегі қала. Солтүстік теңіздің жағалауында, Элгинен 32 км шығысқа қарай орналасқан.

## Сілтеме
*Қала туралы мақала  Undiscoveredscotland.co.uk сайтында

Санат:Шотландия қалалары
Қызылағаш (Батыс Қазақстан облысы)

**Қызылағаш** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Аралтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстік-батысқа қарай 38 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 505 адам (248 ер адам және 257 әйел адам) болса, 2009 жылы 306 адамды (154 ер адам және 152 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 218 адамды (112 ер адам және 106 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Саралжын (Сырым ауданы)

**Саралжын** (2018 жылға дейін - *Бірінші Май*) — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Жымпиты ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан оңтүстікке қарай 12 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 218 адам (117 ер адам және 101 әйел адам) болса, 2009 жылы 115 адамды (69 ер адам және 46 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 71 адамды (41 ер адам және 30 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Жымпиты ауылдық округі

**Жымпиты ауылдық округі** – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жымпиты, Саралжын, Өлеңті ауылдары кіреді. Орталығы – Жымпиты ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 6959 адамды (3495 ер адам және 3464 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы ауылдық округтері
Былқылдақ (ауыл)

**Былқылдақ** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Жосалы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2024 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 76 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 232 адам (115 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 4 адамды (3 ер адам және 1 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 6 адамды (4 ер адам және 2 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданының таратылған елді мекендері
Аралтөбе (Батыс Қазақстан облысы)

**Аралтөбе** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл, Аралтөбе ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстікке қарай 27 км-дей жерде, Шідерті өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1641 адам (842 ер адам және 799 әйел адам) болса, 2009 жылы 1037 адамды (551 ер адам және 486 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 648 адамды (355 ер адам және 293 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Жосалы ауылдық округі (Қызылорда облысы)

**Жосалы ауылдық округі** – Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Төребай би ауылы кіреді. Орталығы – Төребай би ауылы. 

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 468 адамды (252 ер адам және 216 әйел адам) құрады.
 
## Дереккөздер

Санат:Қармақшы ауданы ауылдық округтері
Жаңақоныс (Сырым ауданы)

**Жаңақоныс** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Сарыой ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2024 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 39 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 254 адам (126 ер адам және 128 әйел адам) болса, 2009 жылы 84 адамды (46 ер адам және 38 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 33 адамды (19 ер адам және 14 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданының таратылған елді мекендері
Көздіқара (Батыс Қазақстан облысы)

**Көздіқара** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Сарыой ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 513 адам (247 ер адам және 266 әйел адам) болса, 2009 жылы 333 адамды (173 ер адам және 160 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 205 адамды (114 ер адам және 91 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Қазақстан (Сырым ауданы)

**Қазақстан** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Талдыбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстікке қарай 60 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 493 адам (255 ер адам және 238 әйел адам) болса, 2009 жылы 278 адамды (141 ер адам және 137 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 108 адамды (60 ер адам және 48 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Талдыбұлақ (Сырым ауданы)

**Талдыбұлақ** — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл, Талдыбұлақ ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстікке қарай 50 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1076 адам (562 ер адам және 514 әйел адам) болса, 2009 жылы 794 адамды (397 ер адам және 397 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 524 адамды (270 ер адам және 254 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Жансая Ғалымжанқызы Мусина

**Жансая Ғалымжанқызы Мусина** (1985 жылы 12 наурызда Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданында туған) — айтыс ақыны. Ерен еңбегі үшін медалінің иегері (2017). 

## Толығырақ
* Жансая Ғалымжанқызы Мусина 1985 жылы 12 наурызда Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданының орталығы Сайхын селосында дүниеге келген.
* 2002 жылы Махамбет Өтемісұлы атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің жанындағы дарынды балаларға арналған мамандандырылған мектеп-интернатын бітірген.
* 2002 - 2006 жылдары Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетін бітірген.
* 2013 жылы Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің магистранты.
* 2005 жылдан айтыс өнерінде.

## Шығармашылығы
* Жансая Мусина 2005 жылдан айтыс өнерінде.
* Қарағанды қаласында студенттер арасында өткен «Жас толқын» фестивалінің бас жүлде (2005), Сырым Датұлының 265 жылдығына арналған республикалық ақындар айтысында бас жүлде (2007). Талдықорған қаласында Сүйінбай Аронұлының 190 жылдығына арналған халықаралық ақындар айтысында ақын Сара атындағы 2-жүлде, Шымкентте өткен  дәстүрлі «Наурыз» айтысында бірінші орын (2010),  Маңғыстау облысында өткен Қашаған Күржіманұлының 170 жылдығына арналған республикалық ақындар айтысында бас жүлде (2011), Шымкент қаласында өткен Абылайханның 300, Төле бидің 350 жылдығына арналған республикалық ақындар айтысында Абылайхан атындағы Бас Жүлдені (2013) иеленді.
* Ақын қыздың айтыс үлгісі «Жайықтың айтысына жарты ғасыр» атты жинаққа енген.  2009 жылы Батыс Қазақстан облысы әкімі тағайындаған Ақұштап Бақтыгереева атындағы стипендияның тұңғыш иегері атанды.   

## Марапаттары
* 2016 жылы - Бөкей ордасы ауданының құрметті азаматы
* 2017 жылы - ҚР Президентінің жарлығымен Ерен еңбегі үшін медалінің иегері атанды.

Санат:Айтыс ақындары
Санат:Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары
Санат:Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері
Гүлзия Белбаева

**Гүлзия Белбаева** (27 қараша 1950, Қарағанды облысы, Қазақ КСР-ы) — қазақ актрисасы, дубляж және дыбыстау режиссері.

## Өмірбаяны
Қарағанды облысында шахтер отбасында дүниеге келген. 

Музыкалық мектепті бітіргеннен кейін консерваторияға түспек болады. Бірақ БМКИ-на (ВГИК) қазақ актерлік курсына іріктеу жүріп жатқанын біліп, Борис Андреевич Бабочкиннің шеберлік сыныбына түседі. 

1974 жылы Бүкілодақ Кинематография институтының актерлік бөлімін аяқтайды. Дипломдық қойылымдарда Белбаева бұл рөлдерді ойнады: "Отелло" спектаклінде Бьянканы, "Каменный гость" қойылымында Лаураны сомдайды. 

1974 жылы "Қазақфильмге" келіп, осы кезге дейін Ш. Айманов атындағы киностудияның штаттағы актрисасы. 

Ол көптеген фильмдерде рөлдер ойнап қоймай, жүзден астам картинаны қазақ тіліне дубляждауға қатысты. 

1989 жылдан бастап КСРО Кинематографистер одағының мүшесі.

## Фильмографиясы
*1975 -  *[[Гауһартас (фильм)|Гауһартас]]* - *Раушан*
*1976 -  *[[Торға лақтыру, әлде барлығы сенбі күні басталды]]* - *эпизод*
*1978 -  *[[Менің балалық шағымның Дон Кихоты]]* - *эпизод*
*1978 -  *[[Қан мен тер]]* - *Ақбаланың досы*
*1978 -  *[[Раушан (фильм)|Раушан]]* - *Раушан*
*1980 -  *[[Ебелек (фильм)|Ебелек]]* - *Мөліктің әйелі*
*1981 -  *[[Серікқұлдың уақыты мен күні]]* - *эпизод*
*1982 -  *[[Қаралы сұлу]]* - *Қаракөз*
*1983 -  *[[Соғыстың соңғы жылы еді... ]]* - *Малика*
*1985 -  *[[Өлместің қайтуы]]* - *ауылдағы әйел*
*1985 -  *[[Жанжал (фильм)|Жанжал]]* - *судья*
*1985 -  *[[Ұш, тырна]]* - *Тұяқтың анасы*
*1986 -  *[[Түрксіб (фильм)|Түрксіб]]* - *үлкен қызы*
*1987 -  *[[Шаңырақ (фильм)|Шаңырақ]]* - *Ерланның апасы*
*1988 -  *[[Тауданда биік]]* - *Мағрипа*
*1988 -  *[[Шөл даланың мінсіз келбеті]]* - *эпизод*
*1990 -  *[[Кене (фильм)|Кене]]* - *эпизод*
*1995 -  *[[Абай (фильм)|Абай]]* - *эпизод*
*2009 -  *[[Афалинаның қарғуы]]* - *пәтер иесі*

## Отбасы
Жұбайы - актер, ҚазКСР Кинематографистер одағының мүшесі, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері Байкенже Әбекұлы Белбаев. Маржан есімді қызы мен Біржан есімді ұлы бар.

## Дереккөздер

Санат:27 қарашада туғандар
Санат:Қазақстан дыбыс жазу актрисалары
Санат:Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты түлектері
Санат:Қазақфильм актрисалары
Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері
Қаптал шапан

**Қаптал шапан** — ұлттық сырт киім. Жүн тартып, бидайылап, бағалы маталардан жағасыз, жұқа етіп тіккен.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ ұлттық киімдері
Лидия Леонтьевна Ашрапова

**Лидия Леонтьевна Ашрапова** (26 тамыз 1935, Амга, Саха Республикасы — 21 сәуір 2023) — кеңестік және қазақстандық актриса. Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі.

## Өмірбаяны
1952 жылы Ташкент хореографиялық училищесін бітірген. 

1952-1954 жылдары — Ташкент филармониясының актрисасы, 1956-1958 жылдары — Қазақ ән-би ансамблінің солисті, «Қазақфильм» киностудиясының актрисасы.

1989 жылдың 23 наурызынан Ашрапова «Эдельвейс» әйелдер киностудиясының көркем жетекшісі – Басқарма председателі ретінде тағайындалды.

90-шы жылдары "Қазақфильм" киностудиясындағы мансабын аяқтап, күйеуі Асхат Ашраповпен бірге Ресейге, Мәскеу облысына көшті. Бұл жақта ол өзінің шығармашылық қызметін жалғастырды.

1990 жылы Ашрапова күйеуімен бірге "Альянс" кинофирмасын құрды. Кинофирмада ол көркем жетекші-продюсер ретінде жұмыс атқарды.

Соңғы 17 жылын Ашрапова Қырымда науқас күйеуін қараумен өткізді.

## Марапаттары мен атақтары
«Біз осында тұрамыз» (реж. Шәкен Айманов) фильміне түскені үшін «Тың жерлерді игергені үшін» медалімен марапатталды.  

Республикалардың көптеген мемлекеттік және кинематографиялық мақтау қағаздарымен марапатталған. Алматы қаласының Фрунзе аудандық кеңесі депутаты болып сайланған; Қазақ КСР кинематографистер одағы қарауындағы тұрғын үй-тұрмыстық комиссиясы председателінің орынбасары болды; Қазақстан әйел-кинематографистер ассоциациясының председателі болды.

Көп мәрте КСРО кинематографистер съездерінің делегаты болып сайланды. Ресей кинематографистер кеңесінің ардагері, Ресей киноактерлер гильдиясының мүшесі.

## Фильмографиясы
*1955 -  *[[Қыз-жігіт]]* - *Ғалия Ерденова*
*1955 -  *[[Ана мен бала]]* - *Сәуле*
*1956 -  *[[Біз осында тұрамыз]]* - *Халида Торғынова*
*1957 -  *[[Біздің сүйікті дәрігер]]* - *актриса*
*1957 -  *[[Арал балықшылары]]* - *Сенем*
*1958 -  *[[Жерге қайтып оралу]]* - *Сабира*
*1960 -  *[[Бір ауданда]]* - *Майра Баянова*
*1961 -  *[[Егер біздің әрқайсымыз...]]* - *Маржан Серкебаева*
*1963 -  *[[Әрі қалжың, әрі шын]]* - *Раушан*
*1966 -  *[[Каниюта үңгірінің құпиясы]]* - *тұтқын әйел*
*1967 -  *[[Арман-атаман]]* - *Арманның анасы*
*1967 -  *[[Саманшының жолы]]* - *Гүлнұр*
*1968 -  *[[Тақиялы періште]]* - *қонақ*
*1969-1970 -  *[[Қыз Жібек (фильм)|Қыз Жібек]]* - *эпизод*
*1970 -  *[[Атаманның ақыры]]* - *көрші*
*1974 -  *[[Бәйшешектер (фильм)|Бәйшешектер]]* - *эпизод*
*1975 -  *[[Гауһартас (фильм)|Гауһартас]]* - *Айша*
*1976 -  *[[Медеудегі кездесулер]]* - *Клара Рахымбайқызы*
*1978 -  *[[Қан мен тер]]* - *Құдаймендінің әйелі*
*1979 -  *[[Бандыны қуған Хамит (фильм)|Даладағы қуғын]]* - *эпизод*
*1979 -  *[[Күміс мүйіз Алатау]]* - *Егор Мергенбайдың әйелі*
*1980 -  *[[Алтын күз]]* - *іс бастаушы*
*1980 -  *[[Біз - ересекпіз]]* - *эпизод*
*1980 -  *[[Мінезі қиын балалар]]* - *эпизод*
*1981 -  *[[Мерекенің үш күні]]* - *жолаушы*
*1986 -  *[[Түрксіб (фильм)|Түрксіб]]* - *Аманбайдың әйелі*

## Дереккөздер
Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

2010 жылғы футболдан әлем чемпионатының іріктеу турнирі финалдық сынға қатысатын 31 құраманы анықтап берді. Турнир қожайындары ретінде Оңтүстік Африка Республикасы іріктеуге қатысқан жоқ.

## Еуропа (УЕФА)
Іріктеуге  53 құрама қатысып, 9 топқа бөлінді. Бірінші орын алғандар тікелей жолдама алса, екінші орындағы тоғыз құраманың сегізі плей-офф турнирін өткізіп, тағы төрт жолдаманы сарапқа салды. Екінші орын алған тоғызыншы құрама — көрсеткіші нашар Новегия бұл сынға қатыса алмады.
* 1 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 2 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 3 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 4 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 5 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 6 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 7 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 8 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
* 9 топ: жеңімпаз — , 2-орын — 
### Плей-офф
**БІРІНШІ МАТЧТАР**

----

----

----

----
**ҚАРЫМТА МАТЧТАР**

----

----

----

---

## АФК (Азия)
**A тобы:**

**B тобы:**

### Плей-офф
Бахрейн-Сауд Арабиясы-0:0
Сауд Арабиясы-Бахрейн-2:2
*  континентаралық плей-оффқа жолдама алды.

## КАФ (Африка)
* А тобы: жеңімпаз —  
* В тобы: жеңімпаз — 
* С тобы: жеңімпаз —  
* Д тобы: жеңімпаз —  
* Е тобы: жеңімпаз —  
Алтыншы құрама — алаң иелері Оңтүстік Африка Республикасы
### Алғашқы раунд

* Мадагаскар — Комор аралдары — 6:2, 4:0
* Сомали — Свазиленд — хх
* Сан-Томе және Принсипи — Орталық Африка — хх
* Сьерра Леоне — Гвинея-Бисау — 1:0, 0:0
* Сейшель аралдары — Джибути

Бірақ кейін Сан-Томе және Принсипи, Орталық Африка құрамалары жарыстан шығарылды. Рейтинг бойынша Сейшель аралдары мен Свазиленд құрамалары рейтингі жоғары болғандықтан, келесі кезеңге автоматты түрде өтті де, оларды қарсыластары өзара ойнады: Джибути — Сомали — 1:0

### Екінші раунд
Әлем чемпионатының іріктеуінің екінші кезеңімен бірге 2010 жылғы Африка кубогының іріктеуі де қоса өткізілді.

**1 топ**

**2 топ**

**3 топ**

**4 топ**

**5 топ**

**6 топ**

**7 топ**

**8 топ**

**9 топ**

**10 топ**

**11 топ**

**12 топ**

Бірінші орын алған 12 құрамамен бірге екінші орын алған 12 құраманың сегізі келесі кезеңге өтті.

### Үшінші раунд
**1 топ**

**2 топ**

**3 топ**

Алжир мен Египеттің барлық көрсеткіштері бірдей болды да, бірінші орын иесін анықтау үшін 2009 жылы 18 қарашада бейтарап стадионда өзара ойнап, Алжир 1:0 есебімен жеңіске жетті.

**4 топ**

**5 топ**

## КОНМЕБОЛ (Оңтүстік Америка)

Жолдама алғандар
* 
* 
* 
* 
*  континентаралық плей-оффқа жолдама алды.

## КОНКАКАФ (Орталық және Солтүстік Америка)

Коста-Рика континентаралық плей-оффқа өтті.
## ОФК (Мұхиттық аралдар)
* 2008 жылғы Мұхиттық аралдар кубогының жеңімпазы ретінде  құрамасы континентаралық плей-оффқа жолдама алды.

## Континентаралық плей-офф
### Жаңа Зеландия - Бахрейн

### Уругвай - Коста-Рика

Санат:Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі
Амангелді ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

**Амангелді ауылдық округі** – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Амангелді, Шежін-1 ауылдары кіреді. Орталығы – Амангелді ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1227 адамды (607 ер адам және 620 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы ауылдық округтері
Шежін-1

**Шежін 1** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Амангелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан  оңтүстік-батысқа қарай 29 км-дей жерде, 1-ші Шежін өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 303 адам (159 ер адам және 144 әйел адам) болса, 2009 жылы 213 адамды (111 ер адам және 102 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1 адамды (1 ер адам және 0 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Айнабұлақ (Батыс Қазақстан облысы)

**Айнабұлақ** (2010 ж. дейін —  *Родники*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мерей ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан шығысқа қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 346 адам (176 ер адам және 170 әйел адам) болса, 2009 жылы 299 адамды (154 ер адам және 145 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 278 адамды (127 ер адам және 151 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Азат көшесі
* Ақжол көшесі
* Бұлақты көшесі
* Көк терек көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Өркен (Тасқала ауданы)

**Өркен** (2010 ж. дейін —  *Белугино*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мерей ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 313 адам (151 ер адам және 162 әйел адам) болса, 2009 жылы 165 адамды (75 ер адам және 90 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 96 адамды (55 ер адам және 41 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Ақбидай көшесі
* Бейбітшілік көшесі
* Еңбекшілер көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Мерей (Батыс Қазақстан облысы)

**Мерей** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл, Мерей ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 936 адам (465 ер адам және 471 әйел адам) болса, 2009 жылы 864 адамды (432 ер адам және 432 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 929 адамды (447 ер адам және 482 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Абай көшесі
* Д. Қонаев көшесі
* Жеңіс көшесі
* Жылысай көшесі
* И. Тайманов көшесі
* С. Сейфуллин көшесі
* Шалқаров көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Ақтау (Тасқала ауданы)

**Ақтау** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл, Ақтау ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде, Паника өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1374 адам (667 ер адам және 707 әйел адам) болса, 2009 жылы 1082 адамды (531 ер адам және 551 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 962 адамды (491 ер адам және 471 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* А. Сүлейменов көшесі
* Ақбұлақ көшесі
* Ардагерлер көшесі
* Достық көшесі
* Қазақстан көшесі
* М. Жүсіпов көшесі
* Набережная көшесі
* Подстанция көшесі
* С. Мұқанов көшесі
* Т. Өмірзақов көшесі
* Ю. Гагарин көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Қараой (Батыс Қазақстан облысы)

**Қараой** (2018 жылға дейін —  *Чёрная Падина*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл, Ақтау ауылдық округі құрамында.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстікке қарай 11 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 171 адам (93 ер адам және 78 әйел адам) болса, 2009 жылы 59 адамды (35 ер адам және 24 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 14 адамды (9 ер адам және 5 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Комсомольская көшесі
* Торговая көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Қызылбас

**Қызылбас** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Ақтау ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 63 адам (31 ер адам және 32 әйел адам) болса, 2009 жылы 38 адамды (19 ер адам және 19 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 22 адамды (13 ер адам және 9 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Тоғайлы

* Тоғайлы – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл.  
* Тоғайлы – Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы ауыл.
* ''Тоғайлы'' – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты таратылған ауыл.
Аққайнар (Батыс Қазақстан облысы)

**Аққайнар** (2010 ж. дейін —  *Астраханкино*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мерей ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 163 адам (83 ер адам және 80 әйел адам) болса, 2009 жылы 61 адамды (31 ер адам және 30 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 32 адамды (19 ер адам және 13 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Бірлік көшесі
* Диқаншылар көшесі
* Өркен көшесі
* Сарбаздар көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Алмалы (Тасқала ауданы)

**Алмалы** (2010 ж. дейін —  *Кирово*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Қазақстан ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 31 км-дей жерде, 1-ші Шежін өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 125 адам (61 ер адам және 64 әйел адам) болса, 2009 жылы 57 адамды (30 ер адам және 27 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 37 адамды (21 ер адам және 16 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Қисықсай

**Қисықсай** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Қазақстан ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 59 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 241 адам (126 ер адам және 115 әйел адам) болса, 2009 жылы 69 адамды (35 ер адам және 34 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 28 адамды (22 ер адам және 6 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Ермекбай Келдібеков

**Ермекбай Келдібеков** (1945 жылы 5 наурызда Түркістан облысы Мақтаарал ауданында туған) — Педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2003). ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері.

## Толығырақ
* Ермекбай Келдібеков 1945 жылы 5 наурызда Түркістан облысы Мақтаарал ауданында дүниеге келген.
* 1961 жылы Мақтаарал ауданындағы Фрунзе атындағы орта мектепті бітірген
* 1961 - 1965 жылдары Шымкент педагогика институтында оқып, физика пәнінің оқытушысы біліктілігін алған
* 1966 жылы  әскер қатарында болды
* 1966 - 1968 жылдары  Қазақ химия-технология институтын бітірген

## Еңбек жолы
* 1968 жылдың тамыз айынан 1970 жылдың шілде айына дейін ЕТК-1 маңындағы №10 ЖЖКОМ физика пәнінің мұғалімі болып жұмыс атқарды
* 1970 - 1971 жылдары Шымкент политехникалық техникумында физика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. 
* 1971 жылдың шілде айынан 1979 жылдың қазан айына дейін Шымкент энергетикалық техникумының кешкі бөлімінің меңгерушісі қызметін,
* 1979 жылдың қазан айынан 2008 жылдың маусымына дейін Шымкент энергетика техникумының (қазіргі Оңтүстік Қазақстан политехникалық колледжінің) директоры болып қызмет істейді.
* 1986 - 2005 жылдар аралығында Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша ОАОО- орта арнаулы оқу орындары директорлар кеңесінің төрағасы қызметінде болды. 
* 2008 жылдың маусым айынан зейнеткерлікке шығып, аталған колледжде директордың кеңесшісі қызметін атқарады.

## Марапаттары
* 1987 - Құрмет Белгісі Ордені (КСРО)
* 1995 - Қазақстан Республикасының білім үздігі
* 2001 - Қазақстан Республикасының құрметті білім қызметкері
* 2002 - Кәсіподаққа еңбегі сіңген қызметкер
* 2002 - Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 10 жыл медалі
* 2003 - Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағымен марапатталған
* 2014 - Шымкент қаласының құрметті азаматы 
* Қазақстан Білім Беру саласының Үздігі (атағы)
* Қазақстан Білім Беру саласының құрметті қызметкері (атағы)
* Педагогика ғылымдарының кандидаты
* Өзбекстан Республикасының философия ғылымдарының докторы

Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары
Санат:Педагогика ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Бастау (Батыс Қазақстан облысы)

**Бастау** (2010 ж. дейін —  *Вавилино*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Достық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде, Деркөл өзенінің сол жағалауында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 156 адам (75 ер адам және 81 әйел адам) болса, 2009 жылы 128 адамды (65 ер адам және 63 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 72 адамды (36 ер адам және 36 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Достық (Тасқала ауданы)

**Достық** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл, Достық ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 827 адам (408 ер адам және 419 әйел адам) болса, 2009 жылы 718 адамды (356 ер адам және 362 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 554 адамды (289 ер адам және 265 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Бейбітшілік көшесі
* Вокзальная көшесі
* Железнодорожная көшесі
* Желтоқсан көшесі
* М. Өмірзақов көшесі
* М. Шамов көшесі
* Мячин көшесі
* Наурыз көшесі
* Октябрьская көшесі
* Подстанция көшесі
* Сапашев көшесі
* Сатаров көшесі
* Суворов көшесі
* Т. Әубәкіров көшесі
* Урожайная көшесі
* Чапаев көшесі
* Элеваторная көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Достық ауылдық округі (Тасқала ауданы)

**Достық ауылдық округі** – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Достық, Бастау, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Достық ауылы. 

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 736 адамды (377 ер адам және 359 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы ауылдық округтері
Бірлік (Тасқала ауданы)

**Бірлік** (2010 ж. дейін —  *Кузнецово*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Тасқала ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан батысқа қарай 5 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 395 адам (189 ер адам және 206 әйел адам) болса, 2009 жылы 329 адамды (173 ер адам және 156 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 292 адамды (151 ер адам және 141 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Жігер (Тасқала ауданы)

**Жігер** (2010 ж. дейін —  *Красненькое*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Тасқала ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан солтүстікке қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 169 адам (79 ер адам және 90 әйел адам) болса, 2009 жылы 52 адамды (30 ер адам және 22 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 36 адамды (22 ер адам және 14 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Еменжар

**Еменжар** (2018 жылға дейін —  *Ермольчево*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Шежін ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде, 2-ші Шежін өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 277 адам (143 ер адам және 134 әйел адам) болса, 2009 жылы 41 адамды (20 ер адам және 21 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 28 адамды (16 ер адам және 12 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Ынтымақ (Батыс Қазақстан облысы)

**Ынтымақ** (2010 ж. дейін —  *Крутая*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Достық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан батысқа қарай 18 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 262 адам (136 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 208 адамды (105 ер адам және 103 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 110 адамды (52 ер адам және 58 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Кеңжайлау

**Кеңжайлау** (2010 ж. дейін —  *Чебаково*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Қосшы ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстікке қарай 27 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 206 адам (112 ер адам және 94 әйел адам) болса, 2009 жылы 104 адамды (53 ер адам және 51 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 80 адамды (53 ер адам және 27 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Давид Вендетта

**Давид Вендетта** (), шын есімі — **Давид Папаруссо** () (1968 жылы 25 тамыз, Лонгви, Франция) — француз диджейі және продюсері.

## Өмірбаяны
Давид Вендетта өзінің кәсіби диджей жолын 2002 жылы бастады.  2006 жылы ол Донна Саммердің вокалы қолданылған «Love To Love You Baby» хитін жарыққа шығарды. Осы композиция Давидті танымал етті және халықаралық сахнаға шығарды. Бұл ән франзуц синглдар чартында 20-орынға дейін жетті. Оның келесі синглы - «Unidos Para La Musica» әні француз чартында 5-ші орынға дейін көтерілді.

«Love To Love You Baby» және «Unidos Para La Musica» әндері танымал болғаннан кейін 2007 жылы Давид өзінің алғашқы альбомы — «Rendez Vous» тыңдарман назарына ұсынды. Алғашқы альбомын жасау үшін Давид Вендетта Акрам, Барбара Такер, Кейт Томпсон, Дэвид Гонсалвез, Рэйчел Старр, Эдрю Валорзи сынды танымал әншілермен әріптес болды.

Өзінің продюссер қызметімен қоса, Вендетта париждік FG DJ Radio радиосында апталық шоуды жүргізеді және Ибица, Нью-Йорк, Мәскеу және т.б. қалаларда кештер ұйымдастырумен айналысады.

2010 жылы сәуірде ол «Vendetta» атты жаңа альбомыен қайта сахнаға оралды. Бұл альбомды жазуға Хайфа Вехби, Тара МакДональд және Әлім Қасымов ат салысты.

## Дискографиясы

### Студиялық альбомдар

### Синглдар
* 2003: Party People
* 2003: She Loves Me
* 2004: No Sex
* 2004: Fiction
* 2004: Alicante
* 2004: Cleopatra
* 2006: Love To Love You Baby
* 2007: Unidos Para La Musica
* 2007: Break 4 Love
* 2007: Bleeding Heart
* 2008: Hold That Sucker Down
* 2008: Freaky Girl
* 2009: Anticipation (with Barbara Tucker)
* 2009: I Hope She Turns Around (feat. Brian Lucas)
* 2010: I Am Your Goddess (feat. Tara McDonald & Alim Qasimov)
* 2010: Can You Feel It (feat. Brian Lucas)
* 2010: Make Boys Cry (feat. Luciana)
* 2010: She Turns Around
* 2010: Yama Layali (Many Nights) (feat. Haifa Wahbi)

## Дереккөздер

Санат:Франция музыканттары
Тайтөбе ауылдық әкімдігі

**Тайтөбе ауылдық әкімдігі** – Ақмола облысы Қосшы қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Тайтөбе ауылы кіреді. Орталығы – Тайтөбе ауылы.

## Тарихы
2000 жылы Қосшы ауылдық округінің Пригородное, Тельман ауылдары Астана қаласына қосылды. 2002 жылы округтегі *Майбалық* ауылы, 2009 жылы *Госплемстанция* ауылы таратылды. 2021 жылы Қосшы ауылына облыстық маңыздағы қала мәртебесі берілген соң, 2022 жылы қаңтарда Қосшы ауылдық округі Тайтөбе ауылдық әкімдігі болып қайта құрылып, қыркүйек айында Қосшы қалалық әкімдігінің қарамағына өтті.

## Дереккөздер

Санат:Қосшы қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Қалмақ (ауыл)

**Қалмақ** — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мереке ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 78 км-дей жерде, Мерекен (3-ші Шежін) өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 226 адам (118 ер адам және 108 әйел адам) болса, 2009 жылы 71 адамды (31 ер адам және 40 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 51 адамды (27 ер адам және 24 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Мереке (Тасқала ауданы)

**Мереке** (2000 жылға дейін — *Подтяжки*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы ауыл, Мереке ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 75 км-дей жерде, Мерекен (3-ші Шежін) өзенінің жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 776 адам (391 ер адам және 385 әйел адам) болса, 2009 жылы 758 адамды (378 ер адам және 380 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 680 адамды (332 ер адам және 348 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Абай көшесі
* Ә. Молдағұлова көшесі
* Құрманғазы көшесі
* М. Мәметова көшесі
* С. Ақжігітов көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Сүттигенді

**Сүттигенді** — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақжайық ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2020 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 53 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 349 адам (168 ер адам және 181 әйел адам) болса, 2009 жылы 194 адамды (87 ер адам және 107 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданының таратылған  елді мекендері
Талпын (Батыс Қазақстан облысы)

**Талпын** — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақжайық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 51 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 632 адам (299 ер адам және 333 әйел адам) болса, 2009 жылы 548 адамды (269 ер адам және 279 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 304 адамды (153 ер адам және 151 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Ақжайық ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)

**Ақжайық ауылдық округі** – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақжайық, Абай, Ақжайық шипажайы, Талпын, Ыждағат ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжайық ауылы. Округ құрамында болған *[[Сүттигенді]]* ауылы 2020 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 4207 адамды (2135 ер адам және 2072 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы ауылдық округтері
Ыждағат (ауыл)

**Ыждағат** (2020 ж. дейін – *Подхоз*) — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақжайық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 57 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 93 адам (51 ер адам және 42 әйел адам) болса, 2009 жылы 112 адамды (63 ер адам және 49 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 121 адамды (60 ер адам және 61 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Өкпе сегменттері

**Өкпе сегменті (өкпелік сегмент, бронх-өкпелік сегмент)** — сәйкес өкпе салатамырымен қанданып, тұрақты сегменттік бронхпен желдетілетін және үлес құрамына енетін өкпе аймағы (Kramer и Glass, 1932 г.). Бронх пен артерия сегменттің орталығын алып жатады. Сәйкес сегменттерден қанды әкететін көктамырлар сегмент аралық дәнекер тінді перделерде орналасады. Сегмент пішіні - ұшы өкпе түбіріне қарайтын, ал негізі ағзалық (висцерал) өкпеқаппен жабылған қиық конусты еске салады. Клиникалық тұрғыда өкпенің сегменттерге бөлінуі - өкпе тініндегі ошақты өзгерістердің нақты орналасуын анықтауда маңызды.

## Өкпе сегменттерінің жіктемесі
Қазіргі кезде 1949 жылы Лондонда Отоларингологтар Конгрессі мен Сүт безі аурулары мамандарының қоғамы қабылдаған өкпе сегменттерінің жіктемесі кең таралған. Бұл жіктеме 1955 жылы Парижде өткен IV Халықаралық анатомдар конгрессінде толықтырылды.

### Оң өкпе
Оң өкпенің 10 сегменті ажыратылады.

#### Жоғарғы үлес
3 сегментке бөлінеді:
* ұштық (, S1);
* артқы (, S2);
* алдыңғы (, S3).

#### Ортаңғы үлес
Ортаңғы үлестің 2 сегменті болады:
* бүйір (, S4);
* орта (, S5).

#### Төменгі үлес
Оң өкпенің төменгі үлесі 5 сегменттен тұрады:
* жоғарғы (, S6);
* орта негіздік, не жүректік (, S7);
* алдыңғы негіздік (, S8);
* бүйір негіздік (, S9);
* артқы негіздік (, S10).

### Сол өкпе
Сол жақ өкпеде әдетте 10 сегмент бар.

#### Жоғарғы үлес
Сол өкпенің жоғарғы үлесі 5 сегментке бөлінген:
* ұштық (, S 1);
* артқы (, S2);
* алдыңғы (, S3);
* жоғарғы тілшіктік (, S4);
* төменгі тілшіктік (, S5).

#### Төменгі үлес
Төменгі үлестің 5 сегменті ажыратылады:
* жоғарғы (, S6);
* орта негіздік (, S7), тұрақты емес;
* алдыңғы негіздік (, S8);
* бүйір негіздік (, S9);
* артқы негіздік (, S10).

## Дереккөздер

Санат: Тыныс алу жүйесі
Хазаралар

**Хазарлар** — Ауғанстандағы иран тілінде сөйлейтін халық. Олар Орталық Ауған тауларының шығысында (Хазаражат, Хазаристанның тарихи аймақтары – негізінен Сари-Пуль, Гор, Бамиян, Дайкунди, Урузган, Газни вилайаттары) тұрады. Халқы 2,5 миллионнан 6,5 миллион адамға дейін. (2015 ж.).
0,5 миллионға дейін адам Иранда, шамамен 0,2 миллион адам Пәкістанның оңтүстік-батысында (Белуджистан) тұрады.

## Тілі
Олар дари тіліне жақын тілде сөйлейді, моңғол тілдерінен алынған көптеген сөздер бар.
нобай|оңға|200px|Хазаралық ер адам     
## Діні
Хазаралар шииттік исламды ұстанады.
   
## Этногенезі
Хазаралардың өз атауы – Хезаре. Хезар сөзі иран тілдерінде «мың» дегенді білдіреді. Бұл халықтың негізі 1221-1223 жылдары Ауғанстанды жаулап алғаннан кейін Шыңғыстықтардың артында қалған жауынгерлер болса керек. Л.Темірхановтың айтуынша, «Хазаралар — моңғол және тәжік элементтерінің араласуы нәтижесінде қалыптасқан халық».

## Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсіптері егіншілік және мал шаруашылығы. Мал басының басым бөлігін қой өсіру құрайды. Кейбір қой тұқымдары Ауғанстанда ең жақсы жүн өнімін береді. Түйе, есек, ірі қара мал да өсіріледі. Хазаралар түрлі қолөнер түрлерімен де айналысады. Ең көп тарағандары – тоқымашылық, тоқу, етікшілік, тігіншілік және ұсталық. Хазарлар әсіресе мата өндірісімен танымал.
нобай|оңға|200px|Кабулдағы хазарлар  
## Тұрмыс салты
Рулық бөлініс, әсіресе, хазаражат хазарлары арасында сақталды: негізгі тайпалар шейхали, бесуд, дайзангилер, урузгандар, джгурилар, дайкунтилар, фулади, якауланг. Хазарлардың этникалық бірігуі күшеюде. 

### Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары
Ауылдары 4 бұрышында мұнаралары бар қыш қабырғамен қоршалған. Ауқаттылардың баспанасы – моңғол киіз үйі, кедейлердікі саман үйлер. Көшпелілер киізбен жабылған шатырда тұрады.
нобай|оңға|200px|Дәстүрлі киімдегі хазара қызы     
### Дәстүрлі киімдері
Ерлер мен әйелдер киімі – көйлек пен шалбар. Ерлер де жеңсіз күртеше, кафтан, халат киеді. Әйелдер - кокошникке ұқсас бас киім, оның үстіне 2 шарф байлайды.

### Дәстүрлі тағамдары
Хазар асханасына Орталық Азия, Оңтүстік Азия және Парсы тағамдары қатты әсер етеді. Дегенмен, арнайы тағамдар, пісіру әдістері және оларға тән әртүрлі пісіру стильдері бар. Олардың ас ішу этикеті бар. Олардың мәдениетінде қонақтарға арнайы ас әзірлеу дәстүрі бар.

### Фольклоры
Музыкалық фольклор – зурна мен домбыраның сүйемелдеуімен орындалатын әндер мен билер; тойларда – әзілкештің көмекшісімен өнер көрсетеді. Театрландырылған қойылымдарда әйел рөлдерін ер адамдар сомдайды. Мереке күндері ат жарысын, палуан күресін, түйе жекпе-жегін ұйымдастырады. Табиғат күштеріне табынудың, анимизмнің қалдықтары сақталған.

## Дереккөздер

## Сілтеме
* 

Санат:Ауғанстан халықтары
Санат:Азия халықтары
Санат:Пәкістан халықтары
Үлкен Еңбек

**Үлкен Еңбек** — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақсоғым ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 78 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 883 адам (447 ер адам және 436 әйел адам) болса, 2009 жылы 541 адамды (290 ер адам және 251 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 424 адамды (224 ер адам және 200 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Табынбай

**Табынбай** (2010 ж. дейін —  *Калинин*) — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақсоғым ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 72 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 146 адам (76 ер адам және 70 әйел адам) болса, 2009 жылы 95 адамды (57 ер адам және 38 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 52 адамды (29 ер адам және 23 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Магистральное

**Магистральное** — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан батысқа қарай 25 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 565 адам (290 ер адам және 275 әйел адам) болса, 2009 жылы 632 адамды (334 ер адам және 298 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 587 адамды (308 ер адам және 279 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Канада Ұлттық футбол құрамасы

**Канада Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық футбол турнирлерінде Канаданың атынан сынға түсетін ұлттық құрама. КОНКАКАФ және ФИФА мүшесі. 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Басқарушы орган — Канада футбол қауымдастығы. Үйдегі ойындарын Торонтодағы "Бимо Фильд" стадионында өткізеді.

## Құрама жайлы фактілер

* Ұлттық құрамасы алғашқы ойынын 1924 жылы Брисбен қаласында Аустралия құрамасына қарсы өткізіп, 2:3 есебімен ұтылып қалды.
* 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысып, Франция, КСРО, Венгрия құрамаларымен бір топқа түсті. Үш ойында да ұтылып қалды. Доп айырмасы - 0-57
* Құрама сапында ең көп ойын өткізген футболшы — Джулиан де Гузман (89).
* Құрама сапында ең көп гол соққан ойыншы — Дуэйн де Росарио (22).
* Қазіргі (қаңтар, 2018 жыл) бас бапкері — Октавио Самбрано (Эквадор)

## Ірі турнирлерде

### ӘЧ-1986. С тобы

----

----

----

## Жетістіктері

* КОНКАКАФ аймағының екі дүркін чемпионы (1985, 2000)
*1904 жылғы Сент-Луисте өткен Олимпиада чемпионы

## Рекордшылары

### Көп ойын өткізгендер

### Көп гол соққандар

Санат:Канада Ұлттық футбол құрамасы
Ақсоғым (Теректі ауданы)

**Ақсоғым** — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Ақсоғым ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 93 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1160 адам (609 ер адам және 551 әйел адам) болса, 2009 жылы 692 адамды (371 ер адам және 321 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 549 адамды (300 ер адам және 249 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Марокко Ұлттық футбол құрамасы

**Марокко Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық футбол турнирлерінде Марокконың атынан сынға түсетін ұлттық құрама. ФИФА және КАФ мүшесі. 1976 жылғы Африка чемпионы. Басқарушы орган — Марокко королдығының футбол қаумдастығы. Бас бапкері (2018, қаңтар) — Эрве Ренар (Франция).

## Әлем чемпионаттарында
* 1930 — 1958 — қатыса алмады
* 1962 — қатыса алмады
* 1966 — қатыса алмады
* 1970 — **топта**
* 1974 — қатыса алмады
* 1978 — қатыса алмады
* 1982 — қатыса алмады
* 1986 — **1/8 ФИНАЛ**
* 1990 — қатыса алмады
* 1994 — **топта**
* 1998 — **топта**
* 2002 — қатыса алмады
* 2006 — қатыса алмады
* 2010 — қатыса алмады
* 2014 — қатыса алмады
* 2018 — **қатысады**
## Атақты футболшылары
* Ахмед Фарас
* Кримау
* Мохаммед Тимуми
* Эззаки Баду
* Абдерразак Хаири
* Нуреддин Найбет
* Салахеддин Бассир
* Мустафа Хаджи
* Джавад Заири
* Тарик Сектиуи
* Талаль Эль-Каркури
* Монсеф Зерка
* Хишам Абушеруан
* Бадр Эль Каддури
* Хуссин Харджа
* Усама Ассаиди
* Маруан Шамах
* Мбарк Буссуфа
* Мунир Эль-Хамдауи
* Медхи Бенатиа
* Адель Таарабт
* Юнес Бельханда
* Юссеф Эль-Араби
* Исмаил Айссати
* Мехди Карсела-Гонсалес
* Юссуф Хаджи
## Дереккөздер

Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасы