open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Темірғали Қожабергенов

**Темірғали Қожабергенов** (1905, №24 ауыл, Ақбұлақ ауданы, Орынбор облысы, Ресей империясы — ?) — кеңестік партия және мемлекет қайраткері, заңгер.

## Өмірбаяны
1905 жылы Орынбор облысы Ақбұлақ ауданының №24 ауылында дүниеге келді. 1938 жылдан бастап БК(б)П мүшесі. 1929 жылы Орта Азия заң техникумын бітірген. 
* 1929-1930 жылдары — Ақтөбе облысы Ақтөбе ауданының халық соты болды. 
* 1930-1933 жылдары — Ақтөбе облысы Темір ауданының халық соты болды. 
* 1933-1936 жылдары — Ақтөбе облыстық сотының мүшесі болды. 
* 1936-1937 жылдары — Бір жылдық академиялық курстың тыңдаушысы (Мәскеу қ.) болды. 
* 1937-1938 жылдары — Орал облыстық соты төрағасының орынбасары болды. 
* 1938-1939 жылдары — Қазақ КСР Жоғарғы Соты төрағасының орынбасары болды. 
* 1939 ж. (сәуір) - 1941 ж. (мамыр) — Казақ КСР Жоғарғы Сотының төрағасы болды. 
* 1941-1945 жылдары — Семей облыстық сотының төрағасы болды. 
* 1945 жылы (наурыздан бастап) — Алматы адвокаттар алқасының төрағасы болды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан Жоғарғы Сотының төрағалары
Санат:КОКП мүшелері
Құлын (көл)

**Құлын** () — Қырғызстанның Ош облысындағы бірінші ірі тау көлі. Құлыната мемлекеттік қорығының аумағында Ферғана жотасының батыс беткейінде орналасқан. Көл үйінділерден шыққан су қоймасы болып табылады. Көлге Құлын өзені құяды. Үйінділер арқылы ағып жатқан су шағын Құлын көлін құрайды.

Судың көлемі — 0,118 км³. Ауданы — 3,25 км². Теңiз деңгейiнен биіктігі — 2856 м.

## Әдебиет
* 

Санат:Қырғызстан көлдері
Санат:Қарадария су алабы
(90) Антиопа

**(90) Антиопа** — Негізгі белдеудегі қосарлы астероид.

Оны 1866 жылы 1 қазанда Роберт Лютер Дюссельдорф обсерваториясында ашты.

Ежелгі грек мифтерінен белгілі болған Антиопа құрметіне орай аталды.

thumb|450px|center|Антиопаның Күн жүйесіндегі орны

## Қосарлы табиғаты
2000 жылдың тамызында Гавайидағы астрономдар астероидтың қосарлы екенін анықтаған.

(90) Антиопа ортақ массалар центрін айналып жүретін екі аспан денесінен тұрады. Әрқайсысының диаметрі 86±1 шақырым, ал өзара арақашықтығы — 171 шақырым.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Астероидтар тізімі (1—100)
Санат:Астероидтар
(4222) Нэнсита

**(4222) Нэнсита** — Марс-кроссерлер қатарындағы астероид.

Оны 1988 жылы 13 наурызда Элеанор Хелин Калифорниядағы Паломар обсерваториясында ашты. Өз туысының атымен атады.

Бастапқыда астероидтың орбиталық көрсеткіштері Негізгі белдеудің ішкі аймағына сай болды. Бірте-бірте жақындап, ол Марс орбитасын кесетін болды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* (2430) Брюс Хелин
* Астероидтар тізімі (4201—4300)
Санат:Астероидтар
Қарасу (көл, Тоқтағұл ауданы)

**Қарасу** () — Тәңір тауында, Қырғызстанның тау үйінді көлі. Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылған. Теңіз деңгейінен биіктігі 2022 (1998) метр. Ферғана жотасына жатады. Жалалабат облысы, Тоқтағұл ауданында, Тақталық (солтүстік-шығысында) және Кеңкөл (оңтүстік-батысында) жоталарының арасында орналасқан. 2303 метр биіктікте орналасқан Қапқатас көліне қосылады. Көлге Шібе өзені құяды. Көлден Қаракөлде Нарынға құятын Нарынның (Сырдария алабының) сол жақ саласы аттас өзен ағып шығады. Көл Қаракөлден 60 шақырым жерде орналасқан.

Әсем көлдің жағасында құрылысы 1962 жылы басталған Тоқтағұл су электр станциясының құрылысшылары мен операторларына арналған демалыс үйі салынған болатын.

Қарасу мен Қапқатас көлдері жер сілкінісі кезінде үйінділерден пайда болды.

Қарасу көлі балық шаруашылығында маңызды.

## Әдебиет
* 

## Дереккөздер

Санат:Қырғызстан көлдері
Санат:Нарын су алабы
(1373) Цинциннати

**(1373) Цинциннати** — Негізгі белдеудегі астероид.

Оны 1935 жылы 30 тамызда Эдвин Хаббл Калифорниядағы Маунт-Вилсон обсерваториясында ашты. Бұл әйгілі америкалық астрономның жалғыз ашқан астероиды. Цинциннати обсерваториясының құрметіне орай аталды.

Астероид орбитасының қиғаштығы 39°-қа жуық. Бұл ашылған уақытынан бастап, 1980 жылға шейін Негізгі белдеудегі ең жоғары көрсеткіш болды.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* (2069) Хаббл
* Астероидтар тізімі (1301—1400)
Санат:Астероидтар
New Horizons

***New Horizons*** () — Койпер белдеуіндегі нысандарды жақыннан зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі.

Ол Плутон ергежейлі планетасын және (486958) Аррокот астероидын зерттеген алғашқы миссия болды. Күн жүйесін артта қалдыруға жеткілікті жылдамдыққа ие болған тарихтағы бесінші ғарыш аппараты.

Аппарат ғарышқа 2006 жылдың 19 қаңтарында ұшырылды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ''New Horizons'' Mission Archive at the NASA Planetary Data System, Small Bodies Node
* ''New Horizons: Kuiper Belt Extended Mission (KEM)'' Mission Archive at the NASA Planetary Data System, Small Bodies Node

Санат:Плутонды зерттеу
Санат:Юпитерді зерттеу
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы синхронды жүзу - 2024 жылдың 5–10 тамыз аралығында Париж су орталығы стадионында өтті.

## Қатысушы елдер

* (8)
* (2)
* (8)
* (8)
* (8)
* (2)
* (8)
* (2)
* (2)
* (2)

## Күнтізбе

Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)  

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы суға секіру - 2024 жылдың 27 шілдесі мен 10 тамызы аралығында Париж су орталығында өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы су добы -  27 шілде мен 11 тамыз аралығында өтеті. Су добы квалификация матчтары Париждің су орталығында өтеді, ал соңғы плей-офф париждің әйгілі "Қорғаныс Аренасында" өтеді. Жиырма екі команда (ерлер үшін он екі, әйелдер үшін он) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады.

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы садақ ату - 25 шілде мен 4 тамыз аралығында Мүгедектер Үйі стадионында өтеді. 128 садақшы (64 еркек, 64 әйел) бес сайыс түсінен алтынға таласады, микст олимпиадалық бағдарламасы екінші рет оралады.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бадминтон - 27 шілде мен 5 тамыз аралығында Порт-Де-Ла-Шапель аренасында өтеді. Бадминтоннан барлығы 172 ойыншы қатысады, ерлер мен әйелдер тең бөлінген. Бес медальдық жарыста (жынысына қарай екі және аралас) бақ сынайды

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы баскетбол - 27 шілдесі мен 11 тамызы аралығында өтеді. Баскетболдан 5×5 алдын-ала матчтар Лилльдегі Пьер Маурой стадионында өтеді, ал финалдық кезең Париждегі Accor Arena-да өтеді.  3×3 жарыстары Плей-Де-Ла-Конкордта өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:2024 жылғы баскетбол
Dawn (ғарыш кемесі)

***Dawn*** () — Негізгі белдеудегі екі ең ірі нысанды зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі, НАСА агенттігінің Discovery бағдарламасы аясында жүзеге асырылды.

Ол Церера ергежейлі планетасын және (4) Веста астероидын жақыннан зерттеген алғашқы миссия болды. Сондай-ақ ол бір аспан денесінен артық нысанды орбитадан бақылаған алғашқы ғарыш аппараты болды.

*[[Deep Space 1]]* аппаратында сынақтан өткен ионды қозғалтқыш технологиясын өз миссиясында пайдаланған алғашқы аппарат. Бұрын химиялық отынмен істеген және бірнеше аспан денесін зерттеген миссиялардың орбитаға енбей, тек жанынан ұшуға ғана мүмкіндігі болған.

*Dawn* аппараты ғарышқа 2007 жылдың 27 қыркүйегінде ұшырылды. 2018 жылдың 1 қарашасына қарай отынның бітуіне байланысты миссиясы аяқталды.

## Галерея

Animation of Dawn trajectory.gif|thumb|right|  
Video-FlyOver-DwarfPlanet-Ceres--Dawn-20150608.ogv|Церераның жанынан ұшу (жұлдызды фон монтажбен қосылған)
PIA20918-Ceres-Dawn-GlobalMap-Annotated-20160926.jpg|Церераның топографиялық картасы

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ''Dawn Mission Archive'' — NASA Planetary Data System, Small Bodies Node

Санат:Церера
Санат:Астероидтарды зерттеу
Санат:Марсты зерттеу
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы бокс - 27 шілде мен 10 тамыз аралығында өтеді. Квалификация Вильпинттегі "Париж Норд" аренасында өтеді, ал медаль раундтары (жартылай финал және финал) әйгілі "Ролан Гаррос" Стадионында өтеді.

## Қатысушылар

### Ерлер

### Әйелдер

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

#### Ерлер

#### Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:2024 жылғы бокс
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы брейк данс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы брейк данс - 9-10 тамыз аралығында Конкорд алаңында өтті, бұл спорттың бағдарламадағы ресми дебюті және Жазғы Олимпиада тарихында пайда болған алғашқы би спорты. Турнирде барлығы отыз екі брейк-дансерлер (он алты В-Ұлдар мен он алты В-Қыздар) өнер көрсетеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Адана Демирспор

**«Адана Демирспор»** () — Түркияның Адана қаласындағы футбол клубы, 1940 жылы құрылған.

## Жүлделері

### Ұлттық
**Түркия кубогы**
* *Финалист(1):* 1977–78

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.adanademirspor.org.tr/

Санат:Түркия футбол клубтары
Санат:1940 жылы құрылған футбол клубтары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы каноэде есу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы каноэде есу - 27 шілде мен 5 тамыз аралығында өтетін каноэ слаломы және 6-10 тамыз аралығында каноэде спринт. Каноэ слалом да, спринт жарысы да Вайр-сюр-Марндағы Иль-де-Франс Ұлттық Олимпиадалық стадионында басталады.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Слалом 

Спринт 

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Слалом

### Спринт

; Ерлер

; Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:2024 жылғы спорт
QazBioPharm

**QazBioPharm** — биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, биофармацевтикалық нарықтың инфрақұрылымын орнықты дамыту және жетілдіру, биофармацевтикалық ғылым мен өнеркәсіпті дамытуды ынталандыру мақсатымен құрылған ұлттық холдинг.

Холдингтің жалғыз акционері ҚР Денсаулық сақтау министрлігі болса, құрылтайшысы ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті атынан Қазақстан Республикасының Үкіметі болып табылады.

## Тарихы
«Халық бірлігі және жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» атты Қазақстан халқына Жолдауында 2021 жылғы 1 қыркүйекте Мемлекет басшысы Қ. Тоқаев елдің биологиялық қауіпсіздігін болжаудың және отандық биофармацевтиканы дамытудың ұлттық жүйесін құру қажеттігін атап өтті.

Соған орай Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 20 желтоқсандағы № 910 қаулысымен Жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын "QazBioPharm" ұлттық холдингі" акционерлік қоғамы құрылды.

Холдингтің жарғылық капиталы «Инфекцияға қарсы препараттардың ғылыми орталығы» АҚ акцияларының мемлекеттік пакетін беру есебінен қалыптастырылды. Холдинг акцияларының мемлекеттік пакетін иелену және пайдалану құқығын Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі алды.

## Бас директорлары
# Күнсұлу Дальтонқызы Закария (2022-2023)
# Ерғали Орынбасарұлы Абдураимов (2023-)

## Еншілес ұйымдары

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары
Өзбекстан бірінші ханымы

**[[Өзбекстан|Өзбекстанның]] бірінші ханымы** () — Өзбекстан президентінің әйелінің бейресми атағы.

## Өзбекстанның бірінші ханымдарының тізімі

## Тағыда қараңыз

* Өзбекстан президенті

Санат:Өзбекстан президенттерінің жұбайлары
Санат:Басшылардің жұбайларының тізімдері
Санат:Өзбекстан бірінші ханымдары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы күрес - 5-11 тамыз аралығында Марс алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Т = Таңғы сессия

К = Кешкі сессия

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер еркін күресі

### Ерлер Грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика - 7-11 тамыз аралығында Париждегі Порт-де-Версаль Экспо көрмесінде өтеді. Париж-2024 ауыр атлетика бағдарламасына бірнеше маңызды өзгерістер енгізілді, өйткені токиодағы сайыстар саны он төрттен онға дейін қысқарды.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Т = Таңғы сессия

К = Кешкі сессия

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:2024 жылғы ауыр атлетика
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы триатлон - 30 шілде мен 5 тамыз аралығында Понт-д'Иенада өтті. Ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстарға барлығы 110 спортшы қатысқан. Токио-2020 олимпиадасында аралас эстафеталық жарыс сәтті өткендіктен, екінші рет триатлон бағдарламасына енген.

Олимпиадалық триатлон үш компоненттен тұрады: 1,5 км жүзу, 40 км велосипед тебу және 10 км жүгіру. Жарыстар барлық бәсекелестер арасында үзіліссіз, бір уақытта өтеді.

Аралас командалық эстафетаға төрт адамнан тұратын командалар қатысады (екі ер адам және екі әйел). Әр спортшы триатлоннан 300 метрге жүзуді, 8 км велосипед тебу және эстафеталық форматта 2 км жүгіруді орындайды.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Софа

нобай|upright|Софа себет
нобай|upright|Deutsche Kinemathek мұражайындағы Лорио софа, 2012 ж.
нобай|солға|upright|Джозеф Хоффманның текше софа (1910)
нобай|upright|Мелайлы өндіріс болат софа
**Софа** (,  — түйе ер-тоқымындағы жастық) — арқасы мен қолтықтары бірдей биіктіктегі диван, негізінен отыруға арналған.

Софа бастапқыда Шығыста (Осман империясы) дәстүрлі жиһаз болды. Ол аласа орындық, кішкентай арқа және көптеген жастықтармен сипатталды. Софаға былғары, жұқа кілем, жібек мата төселген. 17 ғасырда софа Еуропада белгілі болды және әдетте ақсүйектердің қонақ бөлмелеріне орналастырылды және күндізгі демалыста отыруға арналған. Софаның қаңқасы бағалы ағаштан (балқарағай) жасалған, төсеніші жібектен немесе былғарыдан жасалған, ал алынбалы (жиһаз) жастықтар қаттылық үшін қой жүнімен немесе жылқының қылымен толтырылған.

Заманауи өндірушілер жиһаздың техникалық және сыртқы сипаттамаларымен тәжірибе жасап, бір мағыналы атауға болмайтын опцияларды жасайды. Осылайша, мысалы, софа-тахта немесе софа-диван пайда болуы мүмкін.

## Тағы қараңыз
* Канапе (жиһаз)

## Дереккөздер

## Әдебиеттер
* Алексеев Н. С. Шаруашылық тауарларының тауартану ғылымы, 1-том, Экономика, 1977 ж. 217.
* Gordon Campbell. Диван // Гроув сәндік өнер энциклопедиясы: екі томдық жинақ . — Оксфорд университетінің баспасы, АҚШ, 2006-11-09. — П. 369. — 1277 б. — ISBN 9780195189483.

Санат:Төсектер
Мақсат Мәлікұлы Толықбаев

**Мақсат Мәлікұлы Толықбаев** (11 сәуір 1988 жыл, Күршім, Күршім ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) — қазақстандық саясаткер, журналист, 2023 жылдан бері Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаты.

## Өмірбаяны
1988 жылғы 11 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Күршім ауылында дүниеге келген. Найман тайпасындағы Қаракерей руынан шыққан. Жастайынан оның тәрбиесіне әжесі араласты. Әкесі Мәлік – еңбек мұғалімі, ағаш шебері, анасы Алмагүл – дәрігер.

2010 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген. 2016 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде магистратураны аяқтап, әлеуметтану ғылымдарының магистрі дәрежесін алды.

2020 жылы С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірді.

Жастайынан спортқа құмар болып, жүгіру мен жеңіл атлетикадан спорт шебері атанды.

## Мансабы
2009–2010 жылдар аралығында 31 телеарнадағы «Замандастар» бағдарламасында жүргізуші және редактор болып жұмыс істеген.

2011–2019 жылдар аралығында Алматы қаласындағы 31 телеарнасының «Информбюро» жаңалықтар қызметінде тілші, диктор және редактор қызметтерін атқарған.

2019–2020 жылдары ол «Еуразия» бірінші арнасының «Басты бағдарлама» апталық-сараптамалық хабарламаның жүргізушісі, редакторы болды.

2020–2022 жылдары Толықбаев «Qazaqstan» телеарнасындағы «Ашық алаң» саяси-қоғамдық ток-шоуының жүргізушісі-продюсері болып істеді.

2022 жылдан бастап «Хабар» Агенттігі» АҚ-да «Біздің мақсат» саяси-қоғамдық ток-шоуының жүргізушісі болды.

## Депутаттық қызметі
2023 жылғы 28 наурыздан бастап — Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты. «Аманат» партиясының партиялық тізімі бойынша сайланды. 29 наурызда Мәжіліс Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі болып тағайындалды.

## Марапаттары
* Құрмет ордені (2021)
* Қазақстан Президентінің БАҚ саласындағы грантының иегері (2021).
* «Үздік тележүргізуші-2016», «Халық сүйіктісі-2020», «Адал тұлға-2021» номинацияларының жеңімпазы.

## Дереккөздер

Санат:Әлеуметтану ғылымдарының магистрлері
Санат:Қазақстан әлеуметтанушылары
Санат:Қазақстан тележүргізушілері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VIII шақырылымының депутаттары
Санат:Шығыс Қазақстан университеті түлектері
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Санат:Қазақстан журналистері
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт - 27 шілдеден 11 тамызға дейін төрт түрлі жерде өтеді деп жоспарлануда (понт-Д'Иена тасжол және жеке уақыт жарыстары үшін; Велодром-Де-Сент-Квентин-ан-Ивелин трек және BТX жарыстары үшін; Эланкур Хилл тау велосипедтері үшін; және BТX фристайлын арналған Конкорд аренасында өтеді.

Квотаның шамалы төмендеуіне қарамастан, велоспортта 2020 Олимпиада бағдарлама форматына ұқсас бес сайыс бойынша барлығы жиырма екі медаль жарысы өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Т = Таңғы сессия

К = Кешкі сессия

**Велотрек**

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Тасжолдық

### Велотрек

#### Ерлер

#### Әйелдер

### Тау велосипеді

### BMX

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Динара Рустамқызы Наумова

**Динара Рустамқызы Наумова** (8 қыркүйек 1997, Ақмола, Қазақстан) — қазақстандық қоғам қайраткері. Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты.

## Өмірбаяны
Динара БМС диагнозымен дүниеге келді. Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Қабанбай батыр ауылындағы №41 мектептің 9-сыныбын бітірген. 2017 жылы Технология және бизнес колледжін «Мұнай және газды өңдеу технологы» мамандығы бойынша, 2021 жылы — Қазақ технология және бизнес университетінде «Органикалық заттардың химиялық технологиясы» мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

2018 жылы «Startup Bolashak: Менің арманым» республикалық бизнес жобалар конкурсының жеңімпазы болды. 2018 жылы – Алматы қаласындағы «Professionalize Kazakhstan» бизнес мектебінің түлегі.

2021 жылдың желтоқсанында Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Динараға ерекше қажеттіліктері бар адамдарға арналған емдік дене шынықтыру-сауықтыру орталығын салу идеясын жүзеге асыру үшін «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын табыс етті.

2022 жылдан бастап — Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы жастар саясаты жөніндегі кеңестің мүшесі болды.

2022 жылдан бастап — ҚР Ақпарат және әлеуметтік даму министрлігі қоғамдық кеңесінің мүшесі болды.

2022 жылдың шілдесінде Қабанбай батыр ауылында ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған Қазақстандағы бірінші инклюзивті фитнес орталығын ашты.

2023 жылдың 29 наурызынан бастап — «Respublica» партиясының партиялық тізімі бойынша Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII сайланым депутаты болды.

## Марапаттары
* «Ерен еңбегі үшін» медалі (2023)

## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша саясаткерлер
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VIII шақырылымының депутаттары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы ат спорты - 27 шілде мен 6 тамыз аралығында Версаль сарайында жеке және командалық жарыстарға, атап айтқанда таңу, үшсайыс және секіруге арналған үш сайыс бойынша 200 шабандоздың қатысуымен өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cемсерлесу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cемсерлесу - 27 шілде мен 4 тамыз аралығында Гранд Пале жолағында өтеді. Ойындарда барлығы 212 семсерлесуші он екі медаль бойынша бақ сынайды. Екінші рет қатарынан 2024 Париждегідей ерлер де, әйелдер де барлық үш қару-жарақпен (шпага, рапира және қылыш) жеке және командалық жарыстар өткізіледі.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Т = Таңғы сессия

К = Кешкі сессия

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гольф

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гольф - 1-10 тамыз аралығында Гайанкурдағы Le Golf National стадионында өтеді деп жоспарлануда, оған екі медаль турнирінде барлығы 120 ойыншы қатысады. Парижге арналған гольф форматы алдыңғы екі олимпиадамен бірдей болып қалады, онда 60 ойыншы төрт күндік, 72 шұңқырды көздейді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық  гимнастика - 27 шілдеден 5 тамызға дейін Берси аренасында өтеді.
## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Спорттық гимнастика

; Ерлер

; Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гимнастика

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гимнастика - гимнастика үш номинация бойынша өтеді: көркем гимнастика, спорттық гимнастика және батутта секіру. Берси аренасында көркем гимнастика (27 шілдеден 5 тамызға дейін) және батут (2 тамыз), ал спорттық гимнастика іс-шаралар 8-10 тамыз аралығында Порт-Де-Ла-Шапель аренасында өтеді.

### [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы спорттық гимнастика]]

### [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көркем гимнастика]]

### [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы батутта секіру]]

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы дзюдо - 27 шілде мен 3 тамыз аралығында Марс Алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтеді. Ойындарда он төрт түрлі салмақ дәрежесінде бақ сынайтын дзюдошылардың саны Токио-2020-дағы 393-тен 372-ге дейін қысқарды. Спортшылардың көрсеткіштеріндегі шамалы өзгерістерге қарамастан, дзюдодан Париж-2024 бағдарламасы алдыңғы басылымдармен салыстырғанда өзгеріссіз қалады, өйткені жарыста ерлер мен әйелдер арасында дене салмағының бірдей саны, әрқайсысы жетіден, сондай-ақ аралас командалық турнирге оралды.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

### Микст

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы регби-7

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы регби-7 - 24-30 шілде аралығында Стад Де Франста өтеді. Жиырма төрт команда (ерлер мен әйелдер он екіден) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады. 

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cкейтбординг

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cкейтбординг - 27 шілде мен 7 тамыз аралығында Конкорд алаңында, үш жыл бұрын Токиода 2020 жылы спорттың ресми дебютінен кейін екінші рет өтеді. 
## Күнтізбе

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы қазіргі бессайыс - 8-11 тамызы аралығында Версаль сарайында және Велодром Ұлттық стадионында өтеді деп жоспарланған. Версаль сарайында ұлттық Велодромда өтетін семсерлесуді қоспағанда, барлық қазіргі бессайыс жарыстары өтеді.

Қазіргі бессайыс бес жарыстан тұрады: тапаншадан ату, шпага семсерлесу, 200,0 метр еркін стильде жүзу, конкур және 3,200 шақырым кросс.

Алғашқы үш сайыс (семсерлесу, жүзу және секіру) ұпайлар жүйесі бойынша өткізіледі. Содан кейін бұл ұпайлар соңғы аралас жарыста (тапаншадан ату және кросспен жүгіру) уақыт із кесуге айналады, ұпай көшбасшысы бірінші болып басталады, ал бір-бірінің артынан көшбасшыдан қанша ұпайға артта қалғанына байланысты кейінге бастайды. Жүгірудің аяқталуы, бұл сайыстың қорытынды рейтингі болып табылады.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Үндістан (Бируни)

нобай|upright|1910 жылғы ағылшын басылымының мұқабасы
**«Үндістан»** (, *«Китаб әл-Хинд»*) немесе **«Үнділерге тиесілі, ақылға қонымды немесе қабылданбаған ілімдердің түсіндірмесін қамтитын кітап»** ( *‎«Tahqiq ma li-l-Hind min makula makbula fi-l-aql aw marzula»*) парсы ғалым әл-Бируни кітабы көрініп, араб тілінде жазған және 1030 жылында аяқталған. Ол сол кездегі ғылыми деректерге негізделген энциклопедиялық еңбек. Кітап негізінен Үндістанның географиялық және тарихи зерттеулеріне арналған. Ол география және этнография саласындағы мұсылмандық ғылыми ойдың жауһар туындысы болып саналады.

## Орысша аудармасы
* Әбу Райхан әл-Бируни. Таңдамалы жұмыстар. Том 2: Индия / Пер. А. Б. Халидова, Ю. Н. Завадовского, комм. А. Б. Халидова, В. Г. Эрмана. — Ташкент: Өзбек КСР-сының Ғылым академиясы, 1963. — 728 с.
* Әбу Райхан әл-Бируни. Үндістан // Отв. ред. В. Беляев; суретші Д. Б. Шимилис. — Изд. 2-е (1963 жылының басылым мәтінін қайта басып шығару). — М.: Ладомир, 1995. — 736 с. — (Ex oriente lux). — 10 000 экз. — ISBN 5-86218-165-2.

## Дереккөздер

## Әдебиеттер
* Атаман, Кемал. Әл-Бирунидің Үндістанын қайта оқу: мәдениетаралық түсіністікке арналған жағдай // Ислам және христиан-мұсылман қатынастары; сәуір 2005, том. 16 2-шығарылым.

Санат:Араб тіліндегі әдебиет
Лахер-Зе

**Лахер-Зе** — Германияда жанартаудың кальдерасында орналасқан ағынсыз көл.

Дәлірек орны: Рейнланд-Пфальц жерінде, Бонн қаласынан оңтүстікке қарай 37 шақырым қашықтықта және Рейн бойындағы Андернах қаласынан 8 шақырым қашықтықта.

Кальдераның диаметрі — 2 шақырым. Ол 13 мың жылдай бұрын орын алған жанартаудың атқылауынан пайда болған. Жанартаулық белсенділік шкаласы бойынша атқылау күші 6 баллға жеткен, бұл 1991 жылғы Пинатубо атқылауына сай. Маңайға шашыраған жанартау күлі мен пемзаның қалыңдығы 50 метрге дейін жеткен, ал олардың іздері қазіргі Солтүстік Италия мен Ресейден табылады, дейді ғалымдар.

Көлдің максималдық тередігі — 51 метр, басқа деректер бойынша — 53 метр.

1867 және 1872 жылдары көлге ақ сақаның уылдырығы тасталған, балықтың осы түрлері көлде бүгіндері де бар.

Көлдің оңтүстік-батыс жағалауында Әулие Марияның Лаах аббаттығы орналасқан.

мини|центр|700px|Панорама Лахер-Зе
## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Лах (жанартау)
нобай|солға|Топографиялық картада
Санат:Рейнланд-Пфальц
Санат:Ағынсыз көлдер
Санат:Кратерлік көлдер
Санат:Ұйқыдағы жанартаулар
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жартасқа өрмелеу

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жартасқа өрмелеу - 5-10 тамыз аралығында Сент-Денистегі Le Bourget Спорттық Альпинизм алаңында өтеді. Үш жыл бұрын Токиода 2020 жылы ресми дебютінен кейін бағдарламаға екінші рет өтті. Медальдар жалпы саны алдыңғы олимпиададан екі есеге артып, боулдер мен қиындыққа өрмелеу жылдамдық форматынан ажыратады. Сонымен қатар, 2024 Жылы Парижде Токио-2020-ға қатысатын спорттық альпинистер санының айтарлықтай өсуі байқалады, олардың құрамы 40-тан 68-ге дейін кеңейеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Сайыс

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cёрфинг

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы cёрфинг - 27 шілдесі мен 30 шілде аралығында Француз Полинезиясының Таити штатындағы Теахупо риф асуында өтеді. Жарыстарға барлығы 48 серфер қатысады (әр жыныс үшін 24), бұл спортшылардың санын Токио-2020-ға қарағанда сегізге көбейтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Сайыс

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы үстел теннисі -  27 шілде мен 10 тамыз аралығында Париждегі Порт-де-Версаль көрмесінде өтеді. Барлығы 172 үстел теннисшісі (ерлер мен әйелдер арасында тең бөлінген) осы ойындарда бес медальға таласады (әр жынысқа екі және аралас).

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы тхэквондо

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы тхэквондо - 7-10 тамыз аралығында Гранд Пале жолағында өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер
;Ерлер

;Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы теннис - 27 шілдеден 4 тамызға дейін "Ролан Гаррос" стадионында өтеді. Алдыңғы олимптадаға ұқсас, Париж-2024 форматы 64 ойыншыдан тұратын ерлер мен әйелдер арасындағы жекелей сында өтеді. Теннис турнирлерінде ерлер мен әйелдер арасындағы жекелей сында алты раунд, ерлер мен әйелдер арасындағы жұпта бес раунд (жеребеде 32) және аралас жұпта төрт раунд (жеребеде 16) өтеді. Жартылай финалға шыққан ойыншылар мен жұптар алтын медаль үшін күреседі, ал екі жеңілген жартылай финалист қола медаль үшін таласады. Барлық жекелей матчтар әр сетте, соның ішінде соңғы сетте стандартты тай-брейкпен (біріншіден жеті ұпайға дейін) бітеді. Барлық жұптық сындарда үшінші сеттің орнына матчтық тай-брейкпен (он ұпайға дейін) таласады.  

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гандбол

2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы гандбол - 25 шілдесі мен 11 тамызы аралығында өтеді. Алдын-ала матчтар оңтүстік Париж 6-шы аренасында өтеді, ал финалдық кезең Лилльдегі Пьер Маурой стадионында өтеді. Формат 2000 жылдан бастап ерлер үшін де, әйелдер үшін де 2008 жылдан бері өзгеріссіз қалды, екі топтағы он екі команда бір-бірімен раундтық турнирде шайқасады, содан кейін ширек финалдан бастап үздік сегіздікке нокаут матчтары өтеді. Финалдық және қола матчтарымен аяқталады.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы көгалдағы хоккей

**[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы]] көгалдағы хоккей** — 27 шілде мен 9 тамыз аралығында 1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары өткізілген Ив-дю-Мануар стадионында өтеді. Жиырма төрт команда (ерлер мен әйелдер үшін он екіден) өз турнирлерінде бір-бірімен жарысады.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Медалистер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Рататуй

**Рататуй** — бұрыш, баклажан және кәдіден жасалатын Прованс асханасының дәстүрлі тағамы.

Француз сөзі *ratatouille* екі бөліктен тұрады: *rata* — «тамақ» және *touiller* — «араластыру».

## Тарихы
Рататуйдің бірінші рецепті 1778 жылы жазылған аспаздық кітапта кездеседі. Бастапқыда заманауи Ницца аймағында пайда болған рататуй бай емес шаруалардың тағамы болды. Олар оны жазда балғын көкөністерден дайындаған, бұлар кәді, помидор, бұрыш, пияз және сарымсақ. Қазіргі нұсқада баклажан да қолданылады.

Жергілікті әр аспазшылардың асханасында болатын прованс шөптері қосылады, олар фенхель, розмарин, тмин, жалбыз, базилик, сондай-ақ трюфели. Бұл дәмдеуіштердің арқасында Прованс асханасының әр тағамы ерекше болып шығады.

Басқа мемлекеттерде ұқсас тағамдарды кездесуге болады, бірақ атауы басқаша болады. Мысалы, итальян асханасында *капоната* деп аталады, испандық — *писто*, түрік — *имам-баялды*, каталондық — *самфайна*, венгердік — *лечо*. Ресейде оны көкөністік рагу деп атайды. Бұл тағамдардың ингридиенттері бірдей болып келгенде де, дәмдік ерекшеліктеріне ие болады. Бұл көкөністердің сорттарына, қолданатын шөптер мен дәмдеуіштерге, дайындау технологиясына байланысты болып тұрады.

## Дайындау
The Guardian гастрожурналисті Фелисити Клоук 2016 жылы жазғаны бойынша, рататуй салыстырмалы жаңа тағам болса да, оны дайындаудың өте көп тәсілдері бар.

*Larousse Gastronomique* энциклопедиясы жазғандай, көкөністердің жеке түрлері жеке пісірілуі керек, сосын олар біріктіріледі және қатты қызбаған отта дайындалады, тегіс және кілегейлі жағдайға келмегенше, сонда ғана әр көкөністің өз шынайы дәмі байқалады.


Ratatouille02.jpg|Рагу тәрізді берілу
Confit byaldi prep.jpg|Дайындамасы
Confit byaldi 1.jpg|Сервизделген


## Бұқаралық мәдениетте
2007 жылы Walt Disney Pictures және Pixar Animation Studios *[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]* атты фильм шығарды. Дәм және иіс сезімдері ерекше дамыған Реми есімді егеуқұйрық қатаң тағам сыншысы Антон Эгоға осы тағамды дайындайды, ол кенеттен осы асты ұнатып қалады.

## Дереккөздер

Санат:Француз асханасы
Санат:Көкөніс тағамдары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол

**[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы]] футбол** — 24 шілдесі мен 10 тамызы аралығында Францияда өтеді. Олимпиада ойындарын өткізетін Париж қаласынан басқа, матч Бордо, Де-Син-Шарпи (Лион маңында), Марсель, Нант, Ницца және Сент-Этьенде де өтеді. Ерлер командалары 23 жасқа дейінгі ойыншылармен шектеледі (2001 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін туылған), ең көбі үш артық ойыншыға рұқсат етіледі, ал әйелдер командаларында жас шектеулері жоқ. Бразилия ерлер арасындағы екі дүркін қазіргі чемпион, Ал Канада әйелдер арасындағы қазіргі чемпион.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы академиялық есу

**[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы]] академиялық есу** — 27 шілде мен 3 тамыз аралығында Вайр-сюр-Марндағы Иль-де-Франс Ұлттық олимпиадалық теңіз стадионында өтеді. 

## Қатысушылар

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар
### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы нысана көздеу

**[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы]] нысана көздеу** — 27 шілдесі мен 5 тамызы аралығында нысана көздеу Ұлттық ату орталығында өтеді.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

### Микст

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жеңіл атлетика

**[[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]]ндағы жеңіл атлетика** 5-11 тамыз аралығында Марс алаңындағы Үлкен Сарай аренасында өтті.

## Күнтізбе
Шығыс еуропалық уақыт (UTC+2)

Т = Таңғы сессия

К = Кешкі сессия

## Медальдар

### Жалпы медальдық есеп

### Ерлер

### Әйелдер

### Микст

## Дереккөздер

Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Олжас Абайұлы Бектенов

**Олжас Абайұлы Бектенов** (13 желтоқсан 1980 жыл, Алматы) — қазақстандық саясаткер, заңгер және 2024 жылғы 6 ақпаннан Қазақстан премьер-министрі.

Бұрын Бектенов Президент Әкімшілігінің басшысы (2023–2024), Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Антикор) төрағасы (2022–2023) сияқты лауазымдар иесі болған.

## Білімі
2001 жылы Олжас Бектенов Қазақ мемлекеттік заң академиясындағы заңгер мамандығы бойынша оқуын бітірді.

2005 жылы Бектенов заң ғылымдарының кандидаты болды. Оның орысша диссертациясының тақырыбы «Қазақстан Республикасында кәмелетке толмағандардың әкімшілік құқық бұзушылықтарының алдын алудың ұйымдастырушылық-құқықтық мәселелері» болған.

## Еңбек жолы
Өз еңбек жолын Бектенов 2002 жылы Алматы қаласы Әділет басқармасы бөлімінің бас маманы ретінде бастады. Бұл қызметте ол 2005 жылға дейін болды.

2005–2006 жылдары ол Премьер-министр кеңсесінің заң бөлімінің сарапшысы, бас сарапшысы болды. Одан кейін ол 2009 жылға дейін Президент Әкімшілігінде жұмыс істеді.

2009 жылдан 2012 жылға дейін ол Әділет министрлігінің Тіркеу қызметі және құқықтық көмек көрсету комитеті төрағасының орынбасары болды.

2012 жылы ол — Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің (қаржы полициясы) орталық аппаратында департамент бастығы. Бұл қызметі 2014 жылы аяқталды.

2015–2016 жылдары ол Астана қаласының мемлекеттік сатып алу басқармасын, Астана әкімінің аппаратын, Президент Әкімшілігі басшысының хатшылығын басқарса, 2016–2017 жылдары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Ұлттық бюросының (Антикор) Астана қаласы бойынша департаментінің басшысы болған.

2017 жылдан 2018 жылға дейін ол Ақмола облысы әкімінің орынбасары және 2018 жылдан 2019 жылға дейін ол Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары еді.

2019–2022 жылдары Бектенов Антикор төрағасының бірінші орынбасары болса, 2022–2023 жылдары ол бұл агенттіктің төрағасы болған.

2023 жылғы 3 сәуірден бастап ол Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы қызметін атқарды.

### Премьер-министр (2024–)

2024 жылғы 5 ақпанда президент Қасым-Жомарт Тоқаев премьер Әлихан Смайылов басқарған үкіметті қызметінен босатты да, 6 ақпанда Олжас Бектеновті елдің жаңа премьер-министрі болып тағайындады. Бектеновтің кандидатурасын Мәжілістің 69 депутаты қолдаса, 7 депутат дауыс беруден қалыс қалды.

## Марапаттары және атақтары
Олжас Бектенов 2-дәрежелі «Айбын» (2014), 2-дәрежелі «Даңқ» (2021) ордендерімен марапатталған.

Оған қоса Бектенов — Жемқорлыққа қарсы қызметтің генерал-лейтенанты.

## Жеке өмірі
Олжас Бектенов үйленген және оның үш баласы бар. 

«Бектенов — Әділбек Жақсыбековтың күйеу баласы» деген ақпарат халық та, БАҚ арасында да көп тараған. 2025 жылғы шілдеде Бектеновтің өзі бұл ақпаратты жоққа шығарғандай болды, алайда өз қайын атасының тегін айтпай-ақ қойды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан премьер-министрлері
Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшылары
Санат:Қазақстан генерал-лейтенанттары
Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері
Санат:Заң ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан заңгерлері
Светлана Қабыкенқызы Жақыпова

**Светлана Қабыкенқызы Жақыпова** (16 қаңтар 1968 жыл, Қарағанды) — қазақстандық саясаткер, 2023 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы қаңтарға дейінгі Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі.

## Білімі
1991 жылы Целиноград Мемлекеттік педагогикалық институтын, 2006 жылы Алматы Экономика және статистика академиясын аяқтаған.

## Еңбек жолы
1984–1986 жылдары Жақыпова Қарой бастауыш мектебінде ұзартылған күн тобының тәрбиешісі, бастауыш сыныптардың мұғалімі болып жұмыс істеді.

1991–1995 жылдары ол — № 16 орта мектебінде, № 36 бастауыш орта мектебінде математика пәнінің мұғалімі болды.

1997–1998 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола қалалық бөлімшесі операциялық есеп жүргізу бөлімінің аға маманы, бас маманы болды.

1998–2001 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола (Астана) қалалық филиалының экономикалық талдау бөлімінің бас маманы, бастығы, филиал директорының орынбасары болды.

2001–2008 жылдары ол «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық» РМКҚ Ақмола облыстық филиалының директоры болды.

2008–2011 жылдары ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру департаменті директорының міндетін атқарушы, директоры болды.

2011–2013 жылдары ол — «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Жобалау офисі бағдарламалар басшысы.

2013 жылғы 19 тамыздан бастап 2014 жылғы тамызға дейін ол — Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі.

2014 жылғы тамыздан бастап ол — Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму вице-министрі болып тағайындалды.

2017–2019 жылдары ол Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болды.

2023 жылғы 12 маусымнан бастап ол Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Халықтың әлеуметтік жағынан осал санаттарының құқықтары жөніндегі уәкіл.

2023 жылғы 2 қыркүйекте ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып тағайындалды. 2024 жылғы 6 ақпанда Мемлекет басшысының Жарлығымен ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болып қайта тағайындалды.

2026 жылғы 27 қаңтарда қызметінен босатылып, оның ізбасары Асқарбек Ертаев болды.

## Марапаты
* Құрмет ордені (2007)
* Парасат ордені (2018)

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан еңбек министрлері
Мәди Төкешұлы Такиев

**Мәди Төкешұлы Такиев** (кейде **Тәкиев**, 1 сәуір 1978 жыл, Балқаш ауданы, Алматы облысы) — қазақстандық саясаткер, заңгер және 2024 жылғы ақпаннан елдің Қаржы министрі. Бұрын Такиев Мәжілістің VIII сайланым депутаты (2023–2024) және Қаржы вице-министрі (2019–2020) сияқты лауазымдар иесі еді.

## Жастық шағы және білімі
Мәди Төкешұлы Такиев 1978 жылғы 1 сәуірде, Алматы облысының Балқаш ауданындағы Бақанас ауылында дүниеге келген.

Такиев 1998 жылы бухгалтерлік есеп және аудит мамандығына Қазақ мемлекеттік басқару академиясында, 2005 жылы заңгер мамандығына Дінмұхамед Қонаев атындағы гуманитарлық университетінде білім алды да, 2011 жылы Халықаралық бизнес университетін бітіріп, іскерлік әкімшілдендіру магистрі болды.

## Мансабы
Өз еңбек жолын Мәди Такиев 1998 жылы, Ғылым министрлігі – Ғылым Академиясының мемлекет және құқық институтының бас есепшісі болып бастаған.

Кейін, 2000–2008 жылдары ол Алматы қаласы бойынша Салық комитетінің инспекторы, жетекші, бас салық инспекторы, ШКС жұмыс, аудит жөніндегі бөлімдердің басшысы болса, 2008–2009 ол Алматы облысы бойынша Салық департаментінің Акциздерді әкімшілендіру басқармасының басшысы болды.

2009 жылдан 2012 жылға дейін ол Алматы қаласы бойынша Салық департаменті басшысының орынбасары қызметін атқарды. Бұдан кейін, 2013 жылға дейін ол Қаржы министрлігінің Салық департаментінде басқарма басшысы болды.

2013 жылдан 2014 жылға дейін Такиев Ұлттық экономика министрлігі Салық және кеден саясаты департаментінің директоры болып тағайындалған. 2014 жылы ол қысқа уақытқа Премьер-Министр Кеңсесінің Әлеуметтік-экономикалық бөлімінің бас консультанты болған.

2014–2017 жылдары аралығында ол Атырау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы еді. 2017–2019 жылдары ол Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Салықтық бақылау департаментінің директоры қызметінде болды.

Такиев 2019 жылғы 12 наурызда Қаржы министрінің орынбасары болып тағайындалды. Бұл қызметте ол 2020 жылғы 24 қыркүйекке дейін болды.

2020 жылғы 24 қыркүйекте Такиев президент Тоқаев өкімімен Президент Әкімшілігінің Әлеуметтік-экономикалық мониторинг бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Бұл қызметін ол 2023 жылғы наурызда аяқтады.

2023 жылғы 15 ақпанда Такиев Аманат партиялық тізімі бойынша Мәжіліс депутаттығына кандидат болды. 28 наурызда ол партия атынан VIII сайланым депутаты болып сайланды.

2024 жылғы 5 ақпанда Екінші Әлихан Смайылов үкіметі қызметінен босатылды. Жаңа премьер Олжас Бектенов болды да, жаңа үкіметтің Қаржы министрі болып Мәди Такиев тағайындалды.

## Жеке өмірі
Мәди Такиев үйленген, оның үш ұл баласы бар.

## Марапаттары
Такиевтің марапаттар тізімі:
* Ерен еңбегі үшін медалі (2014);
* Құрмет ордені (2021);
* Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі;
* Салық қызметінің үздігі.
* Қаржы қызметінің үздігі.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VIII шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақстан қаржы министрлері
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері
Санат:Қонаев атындағы гуманитарлық университет түлектері
Санат:Халықаралық бизнес университеті түлектері
Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова

**Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова** (16 ақпан 1971 жыл, Қызылорда) — қазақстандық саясаткер, 2024 жылғы 6 ақпаннан Денсаулық сақтау министрі.

## Білімі
* Алматы мемлекеттік медицина институты (1994)*«Педиатрия» мамандығы*
* Қорқыт ата университеті (2006)*«Экономист» мамандығы, Экономика бакалавры*
* Қазақстанда да, шетелде де қосымша оқудан өтті
* Жоғары санатты ұйымдастырушы-дәрігер-гигиенист, жоғары санатты дәрігер-педиатр

## Еңбек жолы
* Қызылорда қалалық балалар ауруханасының қабылдау бөлімінің дәрігері
* Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығының Қызылорда филиалының кіші ғылыми қызметкері (1997-1999)
* Бөлім бастығы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы бастығының орынбасары (1999-2001)
* Қызылорда облыстық балалар ауруханасының бас дәрігері (2001-2003)
* Қызылорда облысы Денсаулық сақтау басқармасының бастығы (2003-2004)
* ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық қызмет көрсету саласындағы бақылау комитетінің облыстық басқармасының бастығы (2005-2007)
* Қызылорда медициналық колледжінің директоры (2007-2013)
* Қызылорда облысы әкімінің орынбасары (02.2013-12.2014)
* Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы (12.2014-11.2015)
* Қызылорда облысының Денсаулық сақтау басқармасының басшысы (11.2015-04.2019)
* «Нұр Отан» партиясы Қызылорда облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары (04.2019-06.2020)
* Қызылорда облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты (13.08.2020-06.02.2024)
* Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі (06.02.2024 бастап)

## Отбасылық жағдайы
Тұрмыста, үш баласы бар.

## Партиясы
«Аманат» партиясының мүшесі (2007 жылдан бастап)

## Марапаттары
* «Парасат» ордені
* «Құрмет» ордені
* Медальдері: «Шапағат», «Астанаға - 10 жыл»
* «ҚР денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісі
* «Nur Otan» партиясы Қызылорда филиалы төрағасының Алғыс хаты (06.2020)

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан денсаулық сақтау министрлері
Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Санат:«Денсаулық сақтауды дамытуға қосқан үлесі үшін» төсбелгісімен марапатталғандар
Санат:Денсаулық сақтау саласы үздіктері (Қазақстан)
Санат:Қазақстан Конституциясына 25 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері
Санат:Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті түлектері
Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Қазақстан дәрігерлері
Санат:Қазақстан педиатрлары
Санат:Қызылорда облысы мәслихат депутаттары
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Санат:Қазақстан гигиенистері
Санат:Саясаттағы Қазақстан әйелдері