open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дальний қысқа көшесі (Астана)

**Дальний қысқа көшесі** Бекетай көшесінен басталады. Ұзындығы - 417,8 м.

*Дальний* - «алыс, ұзақ, шалғай» деген мағынаны білдіреді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Дегелең орамы (Астана)

Бұрынғы атауы №2 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Дегелең орамы Қозыбасы көшесінен басталады. Ұзындығы - 265,3 м.

Дегелең - Сарыарқаның солтүстік-шығысындағы шоқылы тау. Шығыс Қазақстан облысының аумағында орналасқан. Ең биік жері - 1084 м. Бұрынғы атом полигоны осы атыраптың сілемінде орын тепкен.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Салқын

**Салқын.** Әдетте, бұл сөзді құлақ шалса, суықтау, ызғарлы мағынасын түсінеміз. 

«*Бір уыс салқын топырақ алып, бетіме бастым*» (Ж. Жұмақанов, Қаракөз.).

Туыс тілдердің өз ішінде де дыбыстық құрамы жағынан бірдей, сәйкес бір сөздің бірнсше мағына беретінін жоғарыда талай кездестірдіңіздер. Дәл осы сияқты «*салқын*» сөзі әр тілде біздегіден өзгеше мағына меншіктенеді. Тува тілінде салгын — әлсіздеу жел; хакасша салгах — толқын; алтай, якут тілдерінде салкын немесе салгын — жел. моңғол тобындағы тілдерде — моңғолша «*салхи*», қалмақтарда «*сальки*» тұлғалы сөздер де біздегі «*жел*» мағынасында қолданылады. моңғол, якут тілдерінен ауысқан осылар тұлғалас —«*салгин*» сөзі тунгус-маньчжур тобындағы кейбір тілдерде «*ауа*» мағынасын ұғындырады. Келтірілген тілдік деректерге сүйене отырып, сөздің алғашқы тұлғасы мен тұңғыш мағынасы жөнінде жорамалға жол берсек, «*салқын*» сезінің түбірі—«*сал*» әуелгі мағынасы — қазіргі түсінігіміздегі «*ауа*» дегеннің орнына қолданылған деуге болады. Мысалы, якут тілінде «*салгын*» тұлғасының бірінші мағынасы — ауа, ал екіншісі — ауаның қозғалысы.
«*Жел*» құбылысының ауа қозғалысынан пайда болатынын ескерсек, кейбір тілдердегі «*жел*» мағынасын беретін «*салхи*», «*сальки*» сөздері — туынды мағынаны меншіктеніп тұр. Қазіргі біздің, татар, башқұрт тілдерінде «*салқын*» тұлғалы сөз ауа қозғалысынан пайда болған ызғарлы леп, суық мағынасында қалыптасқан. Сөз жоқ. Қазақ тілінде де ертеде «*салқын*» сөзі өзінің алғашқы мағынасында қолданылған. Кейін оны арабтардап ауысқан «*ауа*» сөзі ығыстырып, енді «''салқып түлі агы езге бір ұғымды меншіктенуге мәжбүр болған.
 
## Дереккөздер
Әулие Ата көшесі (Астана)

**Әулие Ата көшесі (Астана)** - Бұрынғы атауы Сельский көшесі. Әулие ата көшесі А.Герцен көшесінен басталып, Жерұйық көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 1950,8 м. Әулие ата - қазіргі Тараз қаласының бұрынғы атауы. Әулие ата атауы Қарахан әулеті хандарының бірі жерленген мавзолеймен тығыз байланысты. XI ғасырда салынған бүл қабірдің қүрылысы бір орталыққа бағындырылып, төбесі күмбезбен жабылған. Мавзолей өрнектерінің сюжеті Айша бибі күмбезіндегіге ұқсас болып келеді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Екатерина Афанасьевна Томилова

**Екатерина Афанасьевна Томилова** (3.07.1948 жыл, Көкшетау облысы, Арықбалық кенті туған) - мәдениет қайраткері, Орыс.

Көкшетау кітапхана техникумының «Кітапхана ісі» факультетін бітірген (1966), кітапханашы.
1966 жылдан - аймақтық Қазан кітапхасының меңгерушісі.
1967 жылдан - Көкшетау облысы Володар ауданының «Заветы Ильича» кеңшарында комсомол комитетінің қызметінен босатылған хатшысы. 1969-1972 жылдары - Көкшетау облысы Володар аудандық Мәдениет үйінің директоры. 1973 жылдан - Новосібір қаласындағы
Мемлекеттік педагогикалық институттың кітапханашысы.
1975 жылдан - Көкшетау қалалық мәдениет бөлімінің әдістемеші-инспекторы.
1976 жылдан бері - Ақмола облыстық «Көкшетау» Мәдениет сарайының директоры.

«Құрмет» орденімен (2001); «Еңбек ардагері» (1988), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл»
(2001) медальдарымен, ҚР Құрмет грамотасымен (2007) марапатталған. Мәдениет қайраткері (2002). Бүкілодақтық Мәдени ұйымдастырушылар сайысының лауреаты (1982, Минск).

Әкесі - Васильев Афанасий Павлович (1906-1984).
Анасы - Васильева Мария Игнатьевна (1906-1980).
Ұлы - Томилов Сергей Валентинович (1974 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:3 шілдеде туғандар
Санат:1948 жылы туғандар
Санат:Айыртау ауданында туғандар
Санат:Көкшетау кітапхана техникумы түлектері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасының иегерлері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері
Бақтыораз Бейсекбаев көшесі (Астана)

**Бақтыораз Бейсекбаев көшесі** — Астана қаласының Жәнібек тархан көшесінен басталып, Шара Жиенқұлова көшесінде аяқталады. А. Иманов, Кенесары, Абай даңғылын және С. Сейфуллин көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы — 1839,7 м.

Бақтыораз Бейсекбаев (1920—1941) — екінші дүниежүзілік соғыста ерекше ерлік көрсеткен жауынгер. I дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденінің иегері, Ресей Федерациясының батыры. Б. Бейсекбаевқа 1998 жылы Қазақстан Республикасының «Халық қаһарманы» атағы берілді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Бейімбет Майлин көшесі (Астана)

**Бейімбет Майлин көшесі (Астана)** - Бұрынғы атауы М. Вавилов көшесі және Ы2Ю6 көше. Б. Майлин көшесі Л.Мирзоян көшесінен басталып, Манас даңғылында аяқталады. Ұзындығы - 3246,2 м.
Бейімбет Майлин (1894-1938) - жазушы, драматург. Б. Майлин Қостанайдағы орыс-қазақ мектебінде, Уфадағы Ғалия медресесінде оқыған. Оның алғашқы шығармалары - «Мұқтаждық», «Көңіліме» өлеңдері мен «Шұғаның белгісі» повесі. Драма саласында жазған «Неке қияр», «Шұға», «Майдан», «Жалбыр» атты пьесалары бар. Б. Майлин - қазақ сөз өнерінің публицистика саласына мол үлес қосқан қаламгер.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қарағанды облыстық телерадио компаниясы

**Телевизия** (Қарағанды қаласы, Интернационалист жауынгер көшесі,14), радиоэлектронды  құралдар арқылы көретін ақпаратты қашықтыққа тарату, бұқаралық ақпарат құралдарының ең көп тараған түрінің бірі. Құрамына облыстық телерадио орталық және телестудия кіреді.

Алғашқы телевизия хабары эфирге 1958жылында 31тамызда шықты және ол Шахтер күніне арналған-ды.
Орталық телевизияның алғашқы бағдарламасы 1968 жылында, республикалық 1978 жылында
қабылданды. Облыстағы ең байырғы студия «Қазақстан-Қарағаңды» ТАК болып табылады.
Хабардың жалпы көл. тәул. 35 сағат, жергілікті телевизия хабарлары жылына 438 сағат, облыс халкының 97,2%-ы телевизия хабарларын тамашалады(1985). №1, №9 және 12 каналдарда жұмыс істейтін хабар таратқыш аппаратура Теміртау қаласында және облыстың ауылдық аудандарында орнатылған. Түрлі түсті бейнелі 1 және 2-бүкілодақтық, республикалық және облыстық бағдарламалар қабылданды. Бейнехабарлар тарататын қондырғылар құрастырылған. Тәул. бойына жұмыс істейгін бейнежабдығы, жарық бергіш, түрлі түсті бейнелі телекамералармен кинокамералар, көшпелі телевизиялық станция бар.

Жердегі «Орбита» космостық байланыс станция жүмыс істейді. Телемұнарасының биіктігі 180м. Хабар Қазақ, орыс тілдерінде беріледі. Басты орынды қоғамдық-саяси тақырыпқа, х.ш. интенсивтендіру проблемаларына, көмір, металлургия, машинажасау, а.ш. салаларын, ғылым мен мәдениетті дамыту хабарлары алады.

1991 жылында Телевизия және радио хабарларын тарату комитеті Телерадиокомпания болып кайта
құрылды. Телерадиоорталық пен телерадиокомпания бірегей телерадиохабары торабына бірікті.
Сол уақыттан тележарнамаға және бәсекелес телекомпаниялардың пайда болуы сияқты жаңа бағыттар туындады.

1990-жылдардын соңында цифрлік Телевизия дамыды, ол хабарлар сапасын арттырды.

1990-жылдардың ортасынан тәуелсіз телестанциялар торабы дамыды.

1992 жылында областық телерадиокомпания базасында тұңғыш «Комтек» телеканалы құрылды, телерадиокомпания жиілігінде «Сарыарқа» жекеменшік телекомпаниясы эфирге шығып тұрды.

2006 жыддың сәуіріне дейін облыста 17 эфирлік және 11 кабельдік телекомпания жұмыс
істейді, оның ішінде облысқа хабар тарататындары: «5канал», ТК «ТВ-АРТ», ТК «31 канал—Қарағанды», ТК «Карағанды». Телевизия шағын қалаларда да дамып келеді. Теміртауда 5 эфирлік станция («Испат—Сфера», ТКТ, ТК, «43 канал», ТК «ТВ-29»), бір-бірден Балқаш (ТК «Бертіс-видео»), Жезқазған (ТК«Дидар»), Приозерск («Приозерск телестудиясы»)қалаларында жұмыс істейді.
## Танымал қызметкерлері
* Дәулет Ырысбайұлы Сәтибеков
## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы
Санат:Телекомпаниялар
Бөкен Серікбаев көшесі (Астана)

**Бөкен Серікбаев көшесі (Астана)** - «Промышленный» тұрғын алабы. Б. Серікбаев көшесі Бәйшешек көшесінен басталып, Көкарал көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 354,1 м.
Бөкен Серікбаев (1894-1919) - Ақмола облысында Кеңес үкіметін орнатуға белсене қатысқандардың бірі. С. Сейфуллинмен бірге «Жас қазақ» атты жастар ұйымын құруға атсалысқан. 1918 жылы Ақмола уездік Кеңесі аткомы төрағасының орынбасары болды. Омбы лагерінде ақ гвардияшылардың қолынан қаза тапқан.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Дегерес орамы (Астана)

Бұрынғы атауы №1 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Дегерес орамы Ақарыс көшесінен басталып, Бурабай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 460,7 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Богдан Хмельницкий көшесі (Астана)

**Богдан Хмельницкий көшесі (Астана)** - Б.Хмельницкий көшесі Қарауыл көшесінен басталып, Мәскеу көшесінде аяқталады. Ә.Молдағұлова, Керегетаскөшелерін қиып өтіп, Ұзындығы -637,9 м.
Богдан Хмельницкий (1595-1657) - украин елінің мемлекеттік қайраткері, қолбасшы. Азаттық соғысының қолбасшысы Хмельницкий тарихта ірі дипломат әрі Украин мемлекетінің ұйымдастырушысы ретінде танымал.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Елек орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Орский қысқа көшесі. Елек орамы Кеншілер көшесінен басталады. Ұзындығы - 203,8 м.

Елек - Жайық алабындағы өзен. Ресейдің Орынбор, Қазақстанның Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстары жерімен ағып өтеді. Өзеннің ұзындығы - 623 шақырым. Мұғалжар тауының батысындағы Бестөбе сілемінен қос тармақ болып басталады да Жайыққа сол жағынан құяды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Оксана Сергеевна Тяменко

**Оксана Сергеевна Тяменко** 1976 жылы 29 қаңтарда Алматы қаласында туған. Орыс.
Т. Жүргенов атындағы Қазақ мемлекеттік театр және кино
институтының театр өнері факультетін бітірген (1998), драма театры мен кино актері.
Орыс және неміс тілдерін біледі.
1996 жылдан бері - Республикалық неміс драма театрының
актері.
Көптеген спектакльде, оның ішінде «Оскар және Қызғылт
ханым» (ролі - Оскардың анасы) спектаклінде ойнайды.
Қазақстан Театр қайраткерлері одағының мүшесі.
Тұрмыс құрған. Жұбайы - Тимакин Максим Николаевич.
Ұлы - Тимакин Ярослав Максимович.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Есіл қысқа көшесі (Астана)

**Есіл қысқа көшесі** Астрахан қысқа көшесінен басталып, Ж.Тәшенов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 256,4 м.

Есіл - Ертіс өзенінің сол жақ саласы. Қазақстанның Қарағанды, Ақмола, Солтүстік Қазақстан облыстары және Ресейдің Түмен, Омбы облыстары жерінен өтеді. Жалпы ұзындығы - 2450 шақырым. Сарыарқаның солтүстік бөлігіндегі Нияз тауының батыс беткейінен басталып, Омбы облысындағы Усть-Ишим ауылының тұсында Ертіс өзеніне құяды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қайсар Жұмаханұлы Телешев

**Қайсар Жұмаханұлы Телешев**(1953 жылы туған),инженер-металлург,техника ғылыми
докторы.

КазПТИ-ді бітірген (1975).

1975-2004жылдарында Жезқазған КМК мыс
зауытында металлургия цехының ауысым шебері,бастығы, директордың өндіріс
жөніндегі орынбасары, бас инженер(1975-1994),
«Жезқазғантүстімет» АҚ металлургия және байыту жөніндегі директоры, бірінші вице-президент-
техникалық директор,ЖМЗ директоры, бірінші
вице-президентгің металлургия жөніндегі орынбасары-директоры болды.

2004 жылдан ЖКМК ЖМЗ директоры—«Қазақмыс» корпорациясы
АҚ бас меңгерушісінің металлургия жөніндегі
орынбасары.Телешев—техника саласына байланысты
бірнеше ғылыми жарияланымның авторы.

«Кұрмет» орденімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Жақан Төлеубаев қысқа көшесі (Астана)

**Ж.Төлеубаев қысқа көшесі** А.Герцен көшесінен басталып, Тамшалы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 345 м.

Жақан Төлеубаев (1898-1978) - мал өсіруші, Социалистік Еңбек Ері. 1930-55 жылдар аралығында Қорғалжын ауданының Арықты ауданында жылқы фермасының меңгерушісі болған.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ақболат Өмірзаққызы Үдербаева

**Ақболат Өмірзаққызы Үдербаева** 1949 жылы 15 желтоқсанда Түркістан облысының
Бөген ауданында туған. Қазақ.
Шымкент мәдениет институтын бітірген (1971), мамандығы - «Халық демалысының мәдениеті».
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1976-2000 жылдары - Қазақ радиосының режиссері.
2001 жылдан бері - Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық
өнер академиясының дәріскері.
Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның
гүлденуі».
Хоббиі - кітап оқу, ән айту, фортепианода ойнау.
2 баласы бар.

## Дереккөздер
Жазық орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Лесозаводской қысқа көшесі. Жазық орамы Гүлдала орамынан басталып, Өндіріс көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 1037,5 м.

Жазық - тауы, қыраты, белі жоқ, көкжиегіне көз жетпес мекен дала. Құрлықтағы және мұхит пен теңіз түбіндегі әр түрлі биіктіктер мен тереңдіктерде кездеседі. Қазақстандағы ірі жазықтар: Ертіс, Есіл, Тобыл, Тұран.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Таяу

**Таяу.** Жақындау, жету сөздерінің синонимі ретінде қолданылады.
«Жаудың алды бізге таяп қалды» (Н. Көшекбаев, Қарулас.).
Қазіргі түсінігімізде «таяп қалды», «таяу келді» сияқты тіркестер біз үшін жалпы ұғым. Өйткені «таяу келді» дегенде ешқандай өлшем, мөлшер жоқ. Ал ертедегі түркі тайпаларының тілінде «таяп қалды» десе, санауға боларлықтай белгілі бір қашықтық елшемін ұғынған. М. Қашқари заманында «тада» тұлғалы сөз «он қадам алыстық» мағынасында қолданған. Ертедегі «тада» сөзінің біздің тілімізде «тайа» тұлғасына жетуі көп дәлелді тілеп жатпайды. Өйткені түркі тілдері заңдылығында «д», «т», «з», «й» дыбыстары бірін-бірі алмастыра береді (біздегі «айақ» басқа түркі тілдерінін; бірінде — адақ, екіншісінде — атақ, үшіншісінде — азақ). Сөйтіп, «таяу» дегеніміз бүгінгі түсінігіміз бойынша, «он метр жақындық» екен.

## Дереккөздер
Жайдарман орамы (Астана)

Бұрынғы атауы №24 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Жайдарман орамы Балбырауын көшесінен басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 241,1 м.

*Жайдарман* - кісіге байланысты айтылады. Ақкөңіл, жарқын жүзді, жайдары дегенді білдіреді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Жаңаөзен орамы (Астана)

Бұрынғы атауы №19 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Жаңаөзен орамы Аршын көшесінен басталып, Керуен орамында аяқталады. Ұзындығы - 167,7 м.

Жаңаөзен - Маңғыстау облысындағы қала. Облыс орталығы - Ақтау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 150 шақырым жерде. Жаңаөзен Қазақстандағы ірі мұнай-газ өңдеу орталығы болып саналады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Жалаулы орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Н. Крупская қысқа көшесі. Жалаулы орамы Тамшалы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 171,2 м.

Жалаулы - Сілеті және Қарасу өзендерінің тұйық алабындағы көл. Павлодар облысының Ақтоғай ауданы жерінде орналасқан. Аумағы -171 шаршы шақырым.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Леонид Зигмонтович Тель

**Леонид Зигмонтович Тель**(1942 жылы туған),Қазақстан патофизиологы,медицина ғылыми докторы (1984), профессор (1986). Жаңаарканың түлегі.

Карағанды медицина институттын(1965)бітірген.

1965 жылдан қазіргі Астана медицина институттыңда патологиялық физиологиясы кафедрасының ассистенті,
доценті,қалыпты физиология кафедрасының
меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері патологиялық және қалыпты физиология мәселелеріне арналған.

5 авторлық куәлік алған, 34 өнер табысы бар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Нариман Үлкенбайұлы

**Нариман Үлкенбайұлы** (**Үлкенбаев**) 1939 жылы 1 қаңтарда Гурьев облысы Исатай ауданының Манаш ауылында туған. 2012 жылы қайтыс болған.

## Білімі
*Гурьев облыстық медицина училищесін (1958); 
*Алматы зооветеринарлық институтын (1972) бітірген, зоотехник;
*Ленинградтағы «Құрмет белгісі» орденді Мәдени жоғары кәсіподақ мектебін тәмамдаған (1987), мәдени-ағарту жұмыстарының жоғары білікті ұйымдастырушы-әдіскері.
*Қазақ және орыс тілдерін біледі.
## Қызметі
*1959-1961 жылдары - Гурьев облысының Бақсай ауданындағы Чапаев кеңшарының комсомол комитеті хатшысы. 
*1962 жылдың наурыз-маусым айларында - фельдшер. 
*1968 жылдан - Гурьев облысы Бақсай ауданының Чапаев ауылындағы Аққыстау халық театрының режиссері.
*1975-1985 жылдары - Махамбет аудандық мәдениет бөлімінің меңгерушісі (Гурьев облысы). 
*1981 жылдан - Махамбет атындағы Гурьев облыстық қазақ драма театрының актері.
*1986 жылдың сәуір айынан - әдіскер. 
*1986 жылдың қазан айынан - Гурьев қалалық кәсіподақ комитетінің хатшысы. 
*1988 жылдан - Гурьев қаласындағы нан комбинатының кәсіподақ комитетінің төрағасы. 
*1998 жылдан - Халықтық зейнетақы қорының Атырау облыстық филиалының директоры.
*2000 жылдан - Атырау облыстық тарихи-өлкетану мұражайының директоры.
## Марапаттары
«Мәдениет қайраткері» (2002) белгісімен, ҚР Мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасымен (2001) марапатталған.
## Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Қарақойшиева Шолпан. Қыздары - Зәуреш (1960 ж. т.), Айгүл (1962 ж. т.), Айна (1966 ж. т.), Гүлнәфис (1970 ж. т.); ұлдары - Бейімбет (1968 ж. т.), Мәмбет (1972 ж. т.).

2012 жылы 6 желтоқсан күні елімізге белгілі күйші, ҚР еңбек сіңірген қайраткері Нариман Үлкенбайұлы дүниеден озды.
Н. Үлкенбайұлы өнер және мәдениет саласында 50 жылдан астам уақыт еңбек атқарды. Негізгі мамандығы медицина саласымен байланысты болғанымен, күй деп соққан жүрегі өмір жолын өнер арнасына бұрғызды. Оның күйшілік өнерге келуіне күй анасы Дина шешейдің шығармашылығы ерекше ықпал еткен болатын.

## Дереккөздер


Санат:Атырау облысы тұлғалары
Жаркөл қысқа көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №9 қысқа көше. «Көктал» тұрғын алабы. Жаркөл қысқа көшесі Жаңақоныс көшесінен басталып, Бидайық қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 243,4 м.

Жаркөл - көл атауы. Осы аттас елімізде бірнеше көл аттары кездеседі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы
Жарсуат орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Локомотивный қысқа көшесі. Жарсуат орамы Фахд бен Абдулл Азиз көшесінен басталып, М. Жәлел көшесінде аяқталады. Шақпақ көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 597,7 м.

Жарсуат — Ақмола облысындағы Қорғалжын көлінің оңтүстігінде жатқан тұйық көл. Ауданы - 13,3 шаршы шақырым. Сондай-ақ осы аттас елді мекен аттары кездеседі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Жезкиік орамы (Астана)

Бұрынғы атауы П.Боровский қысқа көшесі. Жезкиік орамы Ақкөл қысқа көшесінен басталып, Өзен көшесінде аяқталады. Қызылжар орамымен қиылысады. Ұзындығы - 302,3 м.

*Жезкиік* - киікті түр-түсіне байланысты образдап айту.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Железнодорожный қысқа көшесі (Астана)

**Железнодорожный қысқа көшесі** Колхозный көшесінен басталып, Шымкент қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 202,9 м.

Железнодорожный (теміржол) — локомотивтер мен вагондардан тұратын теміржол көлігінің жүруіне арналған теміржол. Теміржол көліктері көлік кешенінің жетекші саласы, жүктер мен жолаушыларды алыс қашықтыққа тасымалдайтын басты қатынас құралы.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Жетісай орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Ю. Малахов қысқа көшесі. Жетісай қысқа көшесі Ю. Малахов көшесінен басталады. Ұзындығы - 949 м.

Жетісай - Түркістан облысындағы қала. Облыс орталығы Шымкент қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 234 шақырым жерде, Сырдария алабында орналасқан.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Жұмбақтас қысқа көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №2 қысқа көше. «Көктал» тұрғын алабы. Жұмбақтас қысқа көшесі Жаңақоныс көшесінен басталады. Ұзындығы - 599 м.

Жұмбақтас - Ақмола облысы, Бурабай курортындағы көлдің ортасына орналасқан арал тас. Жұмбақтас аталу себебі көлдің әр жағынан қарағанда тас түрлі кейіпке еніп, қызға, кемпірге, қолтырауынға, итке, т.б. ұқсайтын болғандықтан атаған.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Іздеудің литологиялық-фациялық сілтемелері

**Іздеудің литологиялық-фациялық сілтемелері** - 
Пайдалы қазба кенорындарының нақтылы фациялармен және кіріктіруші тау жынысытардың нақтылы литологиялық құрамымен заңды түрдегі байланыстылығын сол кенорындарды іздеуге пайдалану. 
*Аталған байланыстар үш түрлі фактордан туындайды: 
**1) Жаралу тегі шөгіңді кенорындар барша шөгінді тау жынысы фациялары арасындағы арнаулы фация болып табылады, сондықтан да олардың өздерін кіріктіретін тау жынысытардың литологиялық-фациялық құрамымен байланысты болатындығы түсінікті; 
**2)Кенорындыы кіріктіруші және төсейтін тау жынысытар құрамы олардың рудалы ерітінділерімен химиялық тұрғыдан әрекеттесу мүмкіндігін анықтайды, сондықтан көптеген эндогендік кенорындар нақтылы литологиялық-фациялық тау жынысытарда шоғырланады; 
**3)Кенорынның шоғырлануына тау жынысытардың кейбір физикалық қасиеттері (морттығы, кеуектілігі, т.с.с.)айтарлықтай үлес қосады.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Жігер орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Юбилейный қысқа көшесі. Жігер орамы Г. Игищев көшесінен басталып, Шарбақты көшесінде аяқталады. Бастөбе көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 227,2 м.

Жігер - адамның ұнамды ерік сапаларының бірі. «Қажыр-қайрат, күш-қуат» деген мағынаны білдіреді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Загородный қысқа көшесі (Астана)

**Загородный қысқа көшесі** Жамбыл көшесінен басталып, С. Разин №1 қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 159 м.

*Загородный* - қала сыртындағы дегенді білдіреді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Салмауырдай

**Салмауырдай**. Біздің түсінігімізше «салмауырдай» сөзінің мағынасы — өте салмақты, ауыр дегенге мезгейді. Дәлірек айтсақ, жоғарыда әңгіме болған, «зілдей» сөзінің қазіргі мағынасына жуық келеді. «Мынауың салмауырдай ғой», «салмауырдай затты қалай көтеріп жүрсің» сияқты сөз тіркестерінің талай рет құлағымызға шалынғаны есімізде.
Қазақ тілінің ешбір сөздігінен іздеп таппасақ та, түркі тілдерінің бірі — қырғыздарда осы түлғалас сөзді
кездестіреміз: «салмоор»-дың бүл тілдегі бірінші мағынасы орысша «праща» деп түсіндірілген. «Праща» сөзінің қазақшасы — бір сөзбен айтсақ, сақпан. Сақпанның толық түсінігі — тас салып ататын өте ежелгі заманда қайыстан жасап, қолданылған қару түрі. Қайыстың тас салатын жері енді, жалпақтау болып келеді. Тас жауға қарсы лақтырылғанда қайыс қолда қалып отырады. Түрікмен тілінде біздегі сақпан мағынасын—«сапан» сөзі береді.
Біздегі — сақпан, түрікмендердегі — сапан атты құралдың ертеректе өзгеше аталғандығын М. Қашқари сөздігінен оқып білеміз. Онда—«салну». Бұл деректен қазақша «салмауыр», қырғыз тіліндегі «салмоор» біріккен сөздің бірінші түбірінің төркініне жол тапқандаймыз. Дәлірек айтқанда, «сақпан» атты қүралымыз ертедегі түркі тілдерінде «салну» сөзін меншіктенген. Енді сөздің екінші түбірі, біздің ойымызша, шамадан тыс салмақ өлшемін үғындыратын — бізше «ауыр», қырғызша «оор» сөздері деп білеміз. Осы екі түбірді қосқанда «салңу ауыр» тіркесі туындап кейін келе «ң» дыбысын «м» алмастырып, қазақтардағы «салмауыр», қырғыз тіліндегі «салмоор» қалыптасқан. Мүны қазіргі түсінігімізге сәйкестесек «сақпан ауыр» немесе «ауыр сақпан» болмақ. Ішіне тас салған қүралдың ауыр болуы да дағдылы құбылыс. Белгілі бір салмақтың ауырлығын бейнелеуде «салмауыр» (ауырсақпан) сөзіне-дай жұрнағы қосылуынан «салмауырдай» (ауыр сақпандай) түлғасы келіп шыққан.
 
## Дереккөздер
Түзілімдердің генетикалық кешені

Шөгінді таужыныстардың немесе рудалардың нақтылы типімен орайлас қалыптасқан, олардың генезисін анықтауға яки нақтылауға мүмкіндік беретін алуан түрлі таужыныстар жаралымы.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Иван Крылов қысқа көшесі (Астана)

**И.Крылов қысқа көшесі** Сусамыр көшесінен басталып, Шиелі көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 166,7 м.

Иван Андреевич Крылов (1769-1844) - орыс жазушысы, мысалшы, ақын. «Рухтар поштасы», «Филомела», «Құтырған отбасы» секілді шығармалар жазды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Изобильный қысқа көшесі (Астана)

**Изобильный қысқа көшесі** Кенесары көшесінен басталып, У.Громова көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 312,1 м.

*Изобильный* - «көл-көсір» дегенді білдіреді. Қазақстанда осы аттас елді мекендер кездеседі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Күләш Байсейітова қысқа көшесі (Астана)

**Күләш Байсейітова қысқа көшесі** Дмитрий Карбышев көшесінен басталып, Оқжетпес көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 595,4 м.

Күләш Байсейітова (1912-1957) - аса көрнекті қазақ әншісі, қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі, қоғам қайраткері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, КСРО халық әртісі. Қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі. Брусиловскийдің «Жалбырындағы» Хадиша, «Ер Тарғынындағы» Ақжүніс, М.Төлебаевтың «Біржан - Сарасындағы» Сара бейнелерін сомдаған К.Байсейітова өз шығармашылығында шеберліктің шырқау шыңына көтерілді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Самаладай

**Самаладай**. Біздің түсінігімізде — нұр шашқан сәуле сияқты жап-жарық, жарқыраған. 

«Түнде Қалқаман даласынан самаладай оттар жарқырайды» (Ә. Нүршайықов, Жер.).

Сөздің шыққан төркінін араб тілі деуге тура келеді.
Арабтарда шамес — күн мағынасын береді. Байқауымызша, парсы тіліне арабтардан ауысса керек, бұларда «сәмави» тұлғалы сөз «көкшіл аспан» мағынасында қолданылады. Мұнда алғашқы араб тіліндегі мағынаға өзгеріс кіргені көрініп тұр. Ал арабтың «шамес» сөзі қырғыздардың қолданылуында «шамана» болыгі айтылып, мағынасын — шырак, факел деп өзгерткен.

Қазақтар араб сөзін «самала» тұлғасына дейін өзгерте отырып әрі -дай жұрнағын қосып, «самаладай» сөзін тудырған да, мағынасына да өзгеріс кіргізген. Тура
мағынасын айтсақ, «самаладай жарық» тіркесі «күндей
жарық» қалпында ұғынылмақ.
 
## Дереккөздер
Лариса Владимировна Фатеева-Грозник

**Лариса Владимировна Фатеева-Грозник** 1978 жылы 16 мамырда РКФСР Төменгі Тагил қаласында
туған. Орыс.
Т. Жургенов атындағы Қазақ Ұлттық өнер академиясының
кино және телевизия режиссурасы факультетін бітірген
(2003), кино және телевизия режиссері.
Орыс және неміс тілдерін біледі.
1996 жылдан - Н. Сац атындағы Мемлекеттік академиялық
балалар мен жасөспірімдерге арналған орыс театрының
актері.
2004 жылдан бері - Республикалық неміс драма театрының
актері.
Келесі спектакльдерде ойнайды: «Макбет» (Леди Макбет),
«Немецкий как иностранный» (Наташа), «Лесное TV-2»
(Астроном қоян), «Дай жару» (Моника Майнцер), «Девушка и смерть» (Бойжеткен), «Карлик Hoc» (Якобтың апайы,
Мими Қаз, аспаз, Саудагер), «Папаня» (Бұзау), «Голодные. Эй, кто-нибудь!» (Долорес, Әйел), 
«Оскар и Розовая дама» (Пегги мен Блю), «Дон Жуан приходит с войны» (Сіңілі, Жеңілтек бойжеткен 1), «Счастливый Ганс»
(Шошқа), «По одежке протянешь ножки» (Моника), «Свобода» (Қол, Ол).
Тұрмыс құрған. Жұбайы - Гронзик Евгений Витальевич.
Ұлы - Гронзик Егор Евгеньевич.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Константин Циолковский қысқа көшесі (Астана)

**К.Циолковский қысқа көшесі** Минский қысқа көшесінен басталып, Севастополь қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 763 м.

Константин Эдуардович Циолковский (1857-1935) - осы заманғы космонавтика мен ракеталық техниканың негізін қалаған кеңес ғалымы.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Құрылымдық-фациялық кешен

Құрылымдық-формациялық кешен түсінігімен орайлас түсінік, алайда бұл екеуі бір-бірінің толық мәніндегі синонимдері емес, себебі фациялық кешен өзі құрайтын кұрылым қалыптасуының физикалық-географиялық жағдайы жайлы мәліметтер ұсынса, формациялық кешен негізінен өзі құрайтын құрылым
қалыптасуының тектоникалық режимінен хабардар етеді.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Иван Кулибин қысқа көшесі (Астана)

**И.Кулибин қысқа көшесі** А. Иманов көшесінен басталып, П. Морозов қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 198 м.

Иван Петрович Кулибин (1735-1818) - Ресейдің өздігінен білім алған механигі. Оптикалық құралдар үшін әйнекті өңдеу тәсілдерін жетілдірген. Сонымен қатар 298 м аралығын Нева өзені арқылы бір арқалық еткел моделін ойлап шығарды және салды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қайрақты орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Карьерный қысқа көшесі. Қайрақты орамы Арқарлы көшесінен басталып, Аққайың орамында аяқталады. Ұзындығы - 103,2 м.

Қайрақты - Есіл алабындағы өзен. Ақмола облысының Атбасар, Жақсы аудандары жерімен ағып өтеді. Ұзындығы - 66 шақырым. Осы аттас елді мекен аттары бар.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қарағайлы орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Вагонный қысқа көшесі. Қарағайлы орамы Үшқоңыр көшесінен басталады. Ұзындығы - 256,4 м.

Қарағайлы деп қарағай көп өскен, қарағайы қалың жерді айтады. Еліміздің бірқатар жерлерінде осы аттас ауыл аттары кездеседі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Іздеудің стратиграфиялық сілтемелері

**Іздеудің стратиграфиялық сілтемелері** - Нақтылы ауданда нақтылы пайдалы қазба кенорындарынын таужыныстардың көнелігі нақтылы қабаттарына ғана шоғырланғындығы жайлы зандылық. Бүл зандылық аталған кенорындарды табысты түрде іздеу бағытын анықтайды.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Қарқара орамы (Астана)

Бұрынғы атауы Молодежный қысқа көшесі. Қарқара орамы Ұлан орамынан басталады. Ұзындығы - 121,6 м.

Қарқара - Іле алабындағы өзен. Алматы облысының Райымбек ауданының жерімен ағады. Ұзындығы - 113 шақырым.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қарталы қысқа көшесі (Астана)

**Қарталы қысқа көшесі** Қарталы көшесінен басталады. Ұзындығы - 188,3 м.

*Қарталы* - басы оңтүстік Оралдың шығыс етегінен басталып, Қазақстандағы Әйет өзеніне құяды. Ұзындығы — 260 шақырым. Қазақстан жерінде - 117 шақырым. Қазақстан мен Ресейдің шекарасында Қарталы қаласы орналасқан.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Шәміл Әбдірахманұлы Фахрутдинов

**Шәміл Әбдірахманұлы Фахрутдинов** 1952 жылы 22 мамырда Қостанай қаласында туған. Татар.
Әкесі - Фахрутдинов Әбдірахман Абдоллаұлы (1918-2000),
Ұлы Отан соғысының ардагері, инженер-жолшы болып
жұмыс істеді. Анасы - Нығматулина Зайтуна Фазылқызы
(1917-2008), есепші болып жұмыс істеді.
Қызылорда педагогикалық институтының шетел тілдері
факультетін бітірген (1974), француз тілінің мұғалімі; Челябі
Мемлекеттік өнер және мәдениет Академиясын театр және
теледидар режиссері мамандығы бойынша бітірген (2009).
1988 жылдан - «Карнавал» би ансамбілінің жетекшісі.
2007 жылдан бері - «Карнавал» хореографиялық мектебі»
авторлық жобасын жасады.
Басқарған ұжымы - көптеген халықаралық сайыстар мен
фестивальдардың жеңімпазы (Қазақстан, Ресей, Украина, Швеция, Франция, Финляндия, Болгария, Польша,
Венгрия, Германия, Чехия) болған. Қазақстандық және
ресейлік эстрада жұлдыздарының шығармашылық жобаларына үнемі қатысады.
«Ерен еңбегі үшін» (2001), Ы. Алтынсарин атындағы (2008),
«Мәдениет қайраткері» (2007) медальдармен, «Қазақстан
Республикасының білім беру ісінің үздігі» (1992), «Ағарту саласының құрметті қызметкері» (2006) белгілерімен
марапатталған. ҚР Президенті алғыстарымен ескерілген
(2001, 2005).
Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2008).
Діни көзқарасы - мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жоғары
дамыған экономикалық демократиялық мемлекет».
Хоббиі - көркем әдебиет оқу.
Үйленген. Жұбайы - Фахрутдинова Вера Апександровна,
мұғалім. Ұлы - Марат (1992 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Іздеудің құрылымдық сілтемелері

**Іздеудің құрылымдық сілтемелері** - Пайдалы қазба кенорындарының нақтылы тектоникалық құрылым өңіріне шоғырланғандығы жайлы заңдылық; кенорынды іздеу жұмыстарын дұрыс бағыттау мақсатында пайдаланылады. Кенорынды бақылайтын құрылым түрлерінің екі тобы жекеленеді: олар - аймақтық құрылымдар және жергілікті құрылымдар. 
*Бұлардың бріншісіне жататын құрылымдар:
**құрылымдық - формациялық бөлдемдер, аймақтық бастырмалар, лықсымалар және қатпарлану бөлдемдері;
*Eкінші топқа кіретін күрылымдар:
**екінші, үшінші, одан да жоғары дәрежелі жергілікті қатпарлы құрылымдар және дизъюнктивтік бұзылыстар.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Қатаркөл орамы (Астана)

Бұрынғы атауы М. Кольцов қысқа көшесі. Қатаркөл орамы Қ. Кемеңгерұлы көшесінен басталып, Ақкөл қысқа көшесінде аяқталады. Қатаркөл орамы Шиелі, Сусамыр көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 538,1 м.

Қатаркөл — көл атауы. Қатар жатқан көлдерді осылай атаған. Ақмола облысы, Бу рабай курортында Қатаркөл атты көл және елді мекен бар.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Кәусар орамы (Астана)

Бұрынғы атауы №23 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Кәусар орамы Балбырауын көшесінен басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 241,1 м.

Кәусар (араб. «көп», «мол», «үлкен», «көлемді») - «таза, тәтті, мөлдір» ұғымдарын білдіретін бейнелі сөз. Діни мағынасында - жаннаттағы қасиетті су. Құранда 3 аяттан тұратын Кәусар сүресі бар.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Барлау мәліметтерінің өкілеттілігі

**Барлау мәліметтерінің өкілеттілігі**
Барлау процесінде анықталған параметрлердің сол барланып жатқан нысаннын шын мәніндегі параметрлеріне сәйкес келу дәрежесі.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Келтірілген жалған сындарлы температура

**Келтірілген жалған сындарлы температура** - Газ қоспалары температурасының оның жалған сындарлы
температурасына қатынасы. Бүл мөлшерді есептеп шығару нақтылы газдардың сығылғыштың коэффициентін анықтауға мүмкіндік береді.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Светлана Сергеевна Фортуна

**Светлана Сергеевна Фортуна** 1980 жылы 23 мамырда Қырғызстанда туған.
Б. Бейшеналиева атындағы Қырғыз мемлекеттік өнер институтын; РФ Театр қайраткерлері одағының I Халықаралық
жазғы театр мектебін (2007) бітірген.
2002 жылдан бері - М. Горький атындағы Мемлекеттік орыс
драма театрының актері.
Келесі спектакльдерде ойнайды: «Авантюра на авеню
Анри-Мартен, 18» («Блэз») К. Манье (Мари), «Здесь все
свои...», Н.В. Гоголь (Машка); «Мастер и Маргарита»,
М. Булгаков (Маргарита); «Гамлет», У. Шекспир (Офелия);
«Трамвай «Желание», Т. Уильямс (Бланш Дюбуа); «Иванов», А.П. Чехов (Саша, дочь Лебедевых); «Ханума»,
А. Цагарели (Кабато); «Страх и нищета в Третьей Империи», Б. Брехт (Еврей әйел, «Шпион» новелласындағы
Әйел); «Дочь русского актера», Н. Григорьев (Верочка);
«Тартюф», Ж.-Б. Мольер (Марианна); «Танго», С. Мрожек (Аля); «И был день...» («Преступление и наказание»),
Ф.М. Достоевский (Генриетта Пупкова); «Рядовые», А. Дударев (Люська); «Прощай, овраг», В. Сергиенко, А. және
Л. Чутко (Крошка); «Дикий», В. Синакевич (Клара) және т.б.
Астана қаласының Бейбітшілік пен Келісім сарайындағы
«Құланшы» шығармашылық орталығында балаларға
актерлік шеберлік бойынша дәріс береді, «Театр-Образ»
Мәскеу мектеп-студиясының астаналық филиалында балалармен жұмыс істейді.
«Шабыт» Халықаралық шығармашыл жастар фестивалінің
бірнеше мәрте жүлдегері және лауреаты (2003, 2004),
«Тау-Самал» Авторлық ән байқауының Гран-при иегері
(Алматы, 2005). ҚР Мәдениет министрлігінің, қала әкімдігі
мен мәдениет басқармасының Құрмет грамоталарымен
бірнеше рет марапатталған. Актердің шығармашылығы туралы Қазақстан мен Ресейдің алдыңғы қатарлы сыншылары мен журналистері жақсы пікірлер білдірген.
А.П. Чеховтың «Иванов» спектаклі үшін «Үздік әйел рөлі»
номинациясындағы Астана қаласының әкімі сыйлығының
иегері (2008).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Келтірілген жалған сындарлы қысым

**Келтірілген жалған сындарлы қысым** - Газдардың қоспасы иеленген қысымның жалған сындарлы қысымға қатынасы.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Формациялар кешені

Қүрылымдық-формациялық кешен түсінігімен орайлас түсінік, алайда құрылымдық-формациялық кешендер жоспарлы облыстарда дараланатын болса, формациялар кешендер платформалар өңіріңде жекеленеді.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Роман Борисович Чехонадский

**Роман Борисович Чехонадский** 1976 жылы 19 мамырда Алматы қаласында туған.
Т. Жүргенов атындағы Қазақ мемлекеттік театр және кино
институтын (1999) музыкалық театр актері мамандығы бойынша; РФ Театр қайраткерлері одағының III Халықаралық
жазғы театр мектебін (2009) бітірген.
1999 жылдан - В. Чкалов атындағы Томск облыстық
театрының актері.
2000 жылдан бері - М. Горький атындағы Мемлекеттік орыс
драма театрының жетекші әртісі.
Жоғары дәрежелі актер, «Қазақстан» телеарнасының
бағдарламаларындадыбыстау қызметін көрсетеді. Қалалық
мерекелер мен салтанаттардың тұрақты жүргізушісі.
Келесі спектакльдерде ойнайды: «И был день...» («Преступление и наказание»),
Ф.М. Достоевский (Раскольников), «Здесь все свои...» («Ревизор»), Н.В. Гоголь (Хпестаков); 
«Облом-ОҒҒ», М. Угаров (Обломов); «Утиная охота», А. Вампилов (Зилов); «Гамлет», У. Шекспир (Гамлет);
«Мастер и Маргарита», М. Булгаков (Воланд); «Трамвай
«Желание», Т. Уильямс (Стенли Ковальский); «Иванов»,
А.П. Чехов (Львов); «Браво, Лауренсия!», Н. Птушкина
(Олег); «Султан Бейбарс», Р. Отарбаев (Калаун); 
«Гурманы» («В открытом море»), С. Мрожек (Крупный); «На всякого мудреца довольно...», А. Островский (Глумов); «Страх
и нищета в Третьей Империи», Б. Брехта (Тергеуші, Хирург, Шабуылдаушы), «Русскими буквами», К. Драгунская
(Ночлегов); «Танго», С. Мрожек (Артур); «Соло для часов с
боем», О. Заградник (Павел Есенский); «Прощай, овраг...»,
А. Сергиенко және В. Чутко (Черный); «Рядовые», А. Дуда-
рев (Дугин); «В сумерках», А. Дударев (Тимон); «Чайка»,
A.П. Чехов (Тригорин).
Оның шығармашылығы туралы Қазақстан мен Ресейдің
алдыңғы қатарлы сыншылары мен журналистері жоғары
пікір білдірген. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің
Құрмет грамоталарымен марапатталған.
«Шабыт» Халықаралық шығармашыл жастар байқауының
лауреаты (2003, 2004). Ф.М. Достоевскийдің «Преступление и наказание» (Раскольников), С. Сергиенко және
B. Чутконың «Прощай овраг» (Черный) спектакльдері
үшін «Үздік ер рөлі» сыйлығының иегері. 2008 жылдың
нәтижелері бойынша «Известия Қазақстан» газетімен
«Жыл актері» деп мойындалған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Геологиялық барлау қазындыларын байламдау

** Геологиялық барлау қазындыларын байламдау** - Геологиялық барлау қазындыларынның (бұрғылау ұңғымсы ернеуінің, шахта ернеуінің т.с.с.) орнын топографиялық тұрғыдан анықтау және оны сұлба бетіне түсіру шаралары.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Ақмола мемлекеттік медициналық академиясының қазақ тілі кафедрасы

**Ақмола мемлекеттік медициналық академиясының қазақ тілі кафедрасы** 1992—1993 жылдары бастап өз алдына бөлек кафедра болып ашылды. 9 оқытушы қызмет істейді. Оның ішінде кафедра меңгерушісі, аға оқытушы Доскенова Қорлан Аралбайқызы, филология ғылымының кандидаты доцент Қожанов М.Қ., аға оқытушылар Айкенва Б.Б., Үмбетова Ш.М., Жарықова Д.P., оқытушылар Бекенова С.К., Торткарина Г.С., Майкыбаева Н.Е., Мамбекова P.К. Кафедра 1990 жылы медициналық жоғарғы оқу орнындарына арналған Республикалық әдістемелік орталық бекіткен жоспар бойынша жұмыс істейді.
## Дереккөздер


Санат:Қазақ тілі
Алматы Технологиялық институтының қазақ тілі кафедрасы

**Алматы Технологиялық институтының қазақ тілі кафедрасы** Қазақстан Республикасы білім Министрлігінің нұсқауымен 1992 жылы ашылған. Кафедрада филология ғылымының кандидаты, доцент Молдабеков Қ. және қазақ тілінің мамандары аға оқытушылар: Б.Қ.Құлманова, С.Б.Бопышева, Қ.Т.Бидашева, оқытушы Б.А.Досжановтар қызмет істейді. Доцент Қ. Молдабековтың "Говарим по-казахски" (1993) және Б.Құлмановтың "Техникалық білім беретін оқу орындарының орыс топтарына қазақ тілінен ел танымдық әдістемесі" (1995 жылдары) атты еңбектері жарық көрді.

Қазіргі кезде қазақ тілі дербес кафедра емес, ол тілдер кафедрасының құрамына қосылған. Кафедра меңгерушісі филология ғылымының кандидаты, профессор Е.Н.Смайылқызы.
## Дереккөздер
Нүктенің (ұңғыманың) кеңістіктегі орнын байламдау

**Нүктенің (ұңғыманың) кеңістіктегі орнын байламдау** - Кенорынды барлаудың немесе игерудің жобалау құжаттарына сәйкес, ұңғыма ернеуінің кеңістікте орналасу орнын анықтау мақсатында жүзеге асырылатын топографиялық жұмыс.
## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Сипат

**Сипат** (**Белгі**) - Нысанға тиесілі нақтылы қасиеттер жиынтығы. Геологияда бұл түсінік **екі бағытта қолданылады**, оның **біріншісі**, нысанды жүйелеуге қолданылатын таксонометриялық сипаттар мен белгілер, ал **<small>екіншісі</small>** нысанды танымалдауға көмектесетін анықтаушы сипаттар мен белгілер.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Барлау ісіндегі кешенділік

Пайдалы қазба кенорындарын барлау барысында жүргізілетін шаралардың жан-жақтылығын қамтамасыз ету.
Мұндай шаралар: 
1) барлау әдістері мен құралдарының ұтымды жүйесін таңдап алу; 
2)пайдалы қазбалардың бүкіл құрамбөліктерін жан-жақты реттеу, осы қазбаларды игеру барысында қосалқы пайдалы құрамбөліктерді 
жол-жөнекей пайдалану; 
3) барланып жатқан кенорын төңірегіндегі бүкіл минералдық шикізат қорларын іздеу, барлау және зерттеу шараларын жүзеге асыру, бұл шикізаттар кенді игеру барысында тұрғызылатын тау-кен кәсіпорнын соғуға пайдаланылуы тиіс.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Ялкунжан Ахметұлы Шамиев

**Ялкунжан Ахметұлы Шамиев** (17 шілде 1953 жылы Алматы облысы Шелек ауылында туған) — қазақстандық театр режиссері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының және Тәуелсіз «Ильхом» сыйлығының лауреаты.

## Жалпы мәліметтер
Әкесі - Ахмет Шәмиев (1908-1983), Қазақстан Республикасының Халық әртісі. Анасы - Тохтанова Ризвангүл, зейнеткер, Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген әртісі. Құрманғазы атындағы Өнер институтының театр факультөтін бітірген (1974), драма актері; Алматы мемлекеттік театр-көркемөнер институтының режиссерлік факультетін бітірген (1983), қоюшы-режиссер;

## Білімі
Жоғары режиссерлік мектепті бітірген (Санкт-Петербург, 1987). Ұйғыр, өзбек, қазақ және орыс тілдерін біледі.

## Еңбек жолы
*1974 жылдан - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының драма актері.
*1983- 1985 жылдары  - Мемлекеттік кіші драма театрының қоюшы-режиссері (Санкт-Петербург).
*1987-2010 жылдары - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық уйғыр музыкалық комедия театрының бас режиссері. 
*1987-2002 жылдары - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының аға оқытушысы.
* 2010 жылдың сәуір айынан бері - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының режиссері.
* Театрдың көркемдік кеңесінің мүшесі. «Пана», «Бостан» қайырымдылық қорларының мүшесі.

## Марапаттары
*1982 жылы «Яшлық» ВАА құрамында Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты; 
*1998 жылы Халықаралық бейнелеу өнері фестивалінің (Венгрия,
*ҚР тұңғыш президенті - елбасының Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жеке алғыс хатымен марапатталған.
*2001 жылы Тәуелсіз «Ильхом» сыйлығының лауреаты;
* 2002 жылы «Құрмет ордені» нің иегері.
*2013 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағымен марапатталды.

## Жеке қасиеттері
Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «20 жыл ішінде 
Қазақстан ұлы мемлекетке айналады; мемлекеттің беделі тек Азияда ғана емес, бүкіл әлемде жоғары болады».
Хоббиі - спорт (футбол), шахмат, гитара (эстрадаға арнап ән жазады). Сүйіп оқитын әдебиеті - әлемдік және қазіргі заманғы әдебиеттің классикасы, Шығыстың поэзиясы.

## Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Ахмадиева Бахаргүл Абдиримқызы
(1956 ж. т.), Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік
республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының актрисасы. 
Ұлдары - Ядықар, «Яшлық» ансамблінің музыканты, музыкалық өңдеушісі, композиторы, Эльяр.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан театр режиссёрлері
Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар
Арам Ильич Хачатурян атындағы көшесі (Астана)

**А.Хачатурян көшесі** И.Дунаевский көшесінен басталып. Жолымбет көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 167,7 м.
**Арам Ильич Хачатурян**  (1903-1978) - композитор, дирижер, педагог, музыка және қоғам қайраткері, КСРО халық әртісі. Ол «Бақыт», «Гаянэ», «Спартак» балеттерін, «Соната-монолог», «Кремль куранттары» спектакльдерін жазды. Кинофильмдері: «Пэпо», «Отелло». КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Антон Павлович Чехов атындағы көшесі (Астана)

**А.Чехов көшесі**  М.Дулатов көшесінен басталып, М.Жәлел көшесімен қиылысады. Ұзындығы — 1239,1 м.
**[[Антон Павлович Чехов]]** (1860-1904) — орыс жазушысы. 1884-1885 жылдан дәрігерлік қызметтен айналысып «Ресейдегі дәрігерлік жұмыс» атты еңбегін жазды. Тұңғыш әңгімелер жинағы - «Мельпоменаның хикаялары» 1884 жылы шықты. Еңбектері: «Сахалин аралы», «Жұан мен жіңішке», «Қасірет», т.б. Чеховтың шығармалары дүниежүзінің көптеген тілдеріне аударылып, әлем әдебиетінің алтын қазынасына қосылды.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Адольф Янушкевич атындағы көшесі (Астана)

**А.Янушкевич көшесі** Жәнібек Тархан көшесінен басталып, Абай даңғылында аяқталады. А. Иманов, Кенесары көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 914,4 м.

Адольф Янушкевич (1803-1857) - поляк халқының көрнекті төңкерісшіл-демократы, көсемсөзші. 1845-1846 жылы экспедиция құрамында Ұлы жүз, Орта жүз қазақтарын аралады. Янушкевичтің онда көргендері, алған әсерлері туралы Янушкевичтің хаттары мен естеліктері «Адольф өмірі» деген атпен кітап болып шықты. Сонымен қатар, «Қазақ даласына саяхаттан күнделік және хаттар» атты кітабы Алматыда жарық көрді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Абайдың 150 жылдығына берілген көшесі (Астана)

**Абайдың 150 жылдығы көшесі** Шұғыла көшесінен басталып, Н.Тілендиев даңғылымен қиылысады. Ұзындығы - 1257,4 м.

1995 жылы қазақтың ұлы ақыны, кемеңгер ойшылы Абай Құнанбайұлының 150 жылдығы тойланды. Бүл той ЮНЕСКО көлемінде аталып етілді. Қазақстан Республикасының барлық облыстарында ұлы ақынның мерейтойына арналған үлкен мәдени шаралар өткізілді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Абат-Байтақ атындағы көшесі (Астана)

**Абат-Байтақ көшесі** — Мұзтау көшесінен басталып, К. Бәйсейітова көшесінде аяқталады. С. Мұхамеджанов, Ш. Бейсекова көшелерімен қиылысады. Ұзындығы — 657,3 м.

Абат-Байтақ — XIV ғасырдың соны мен XV ғасырдың бас кезінде салынған сәұлет өнері ескерткіші. Ақтөбе облысы, Қобда ауданы Талдысай кенті маңында орналасқан. Абат-Байтақ кесенесі орналасқан қорым мемлекеттің қорғауына алынған.

Бұрынғы атауы Проектный көшесі.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері