Мұхаммед әл-Усәймин

**Мұхаммед ибн Салих ибн Мұхаммед ибн Сүлеймен ибн Әбдуррахман әл-Усәймин әл-Уһәйби әт-Тәмими** () — 1929 жылы 29 мамыр күні Сауд Арабиясының ал-Қасым ауданындағы Унайза қаласында дүниеге келген XX-шы ғасырдың танымал мұсылман ғалымы. Кішкене кезінен зеректілігімен көзге түсіп, өз заманының көптеген ғалымдарынан білім алған. Шариғат ғылымдарын, оның ішінде фиқһ мәселелерін жетік білген. Оның арғы атасы Усман "Усәймин" деген атпен белгілі болғасын, шейхтің отбасын солай атай бастайды. Усәймин отбасы Муқбиль әулетінен, Муқбиль  әулеті Захир аулетінен тараған. Захир әулеті өз кезегінде Мұхаммед ибн Әләуи ибн Уһәйбтен таралатын Уәһба әулетінің бір бөлігі.

## Білім ізденуі

Қасиетті Құран Кәрімді шешесі жағынан атасы болған шейх Әбдуррахман ибн Сүлеймен әд-Дәмиғтан үйренеді. Сонымен қатар жазуды, әдебиет пен арифметиканы да оқиды. Құранды, фиқһ және басқа да пәндердің кітаптарын жаттайды.
*Сол кездері атақты ғалым Әбдуррахман әс-Сағди өзінің таңдаулы шәкірттерін жаңадан бастаған студенттерге ұстаз етіп қоятын. Шейх әл-Усәймин солардың бірі болған шейх Әбд әл-Азиз әл-Мутаууиге шәкірт болып, таухид, фиқһ және араб тілі грамматикасын (наху) оқиды. Содан кейін оқуын әс-Сағдиде жалғастырып, одан тәпсір, фиқһ негіздерін, таухид, фараид (мұрагерлік құқық),  хадис, грамматика және т.б. пәндерді үйренеді. Шейх әс-Сағди әл-Усәйминге өмірлік ұстаз болып, оған шариғи дәлел келтіру мен оқыту методикасын уйретіп, алдыңғы ғұмырына көп әсер етеді.
*Шейх әл-Усәймин сол кезде Унайзада қазы болған Әбдуррахман ибн Әли ибн Әуданнан мұрагерлік құқығын оқып, Әбдурраззақ әл-Афифиден араб тілі грамматикасы мен шешендік өнерді уйренеді.
*Жаңадан ашылған эр-Рияд қаласындағы шариғат институтына түсіп, онда екі жыл оқиды. Сол жақта Мұхаммед Әмин әш-Шинқити, Әбдуль-Азиз ибн Насыр ибн Рашид және Әбдуррахман әл-Африқи сияқты ғалымдардан білім алады.
*Шейх Әбдуль-Азиз ибн Баздан әл-Бұхаридың "Сахих" кітабын, Ибн Таймийаның жолдауларын, хадис ғылымын уйренеді.
*Имам Мұхаммед ибн Сауд атындағы университетті сырттай бітіріп, дипломын алады.

## Мансаптары мен қызметтері

*Һиджри 1370 ж. бастап Унайза қаласының үлкен мешітінде сабақ бере бастайды. 1374 ж. Унайзадағы ғылыми институтта ұстаздық қызметін жалғастырады.
*Әбдуррахман әс-Сағдидің өлімінен кейін оның орнына мешіттің имамы болып, Унайзадағы Ұлттық кітапханада сабақ береді.
*Һиджри 1398 ж. бастап өмірінің аяғына шейін әл-Қасымдағы Мұхаммед ибн Сауд атындағы университетте сабақ береді.
*Құран Кәрімді оқытуға арналған қайырымдылық қорын ашылған күннен бастап өмірінің соңына дейін басқарады.
*Һиджри 1398-1340 жж. Мұхаммед ибн Сауд атындағы Ислам университетінің Ғылыми Комитетінің мүшесі болады.
*Сонымен қатар һиджри 1407 ж. бастап Сауд Арабиясының Үлкен Ғалымдар комитетінің мүшесі болады.
*Һиджри 1414 ж. патша Ислам дініне атқарған қызметі үшін патша Фейсал атындағы сыйлықпен марапатталады.
*Қажылық кезінде, Рамазан айы мен жазғы демалыс уақытында шейх Меккедегі әл-Харам мешіті мен Мединедегі Пайғамбар мешітінде әртүрлі тақырыптағы сабақтар мен дәрістер өткізді.

## Дүниеден озуы
Шейх әл-Усәймин 2001 ж. 10-шы қаңтарында Джидда қаласында кешке таман қайтыс болады. Қасиетті Меккедегі әл-Харам мешітінде өткен жаназасына мыңдаған адам жиналып, оның денесі Меккеде жерленді.

## Кітаптары мен ғылыми еңбектері
Шейх әл-Усәймин өзінен кейін Ислам діні мен шариғат туралы көптеген кітаптар, мақалалар мен аудио-таспалар қалдырды.
*Шарх сәләсәт әл-усуль  (Ибн Әбдуль-Уәһһабтың "Үш негіз" кәтабының түсіндірмесі)
*Шарх әл-мумти алә зәд әл-мустақни  — ең танымал кітаптарының бірі.
*Қауағид әл-муслә фи асмаи-Лләһи уа сыфатиһи әл-хусна 
*Шарх әл-ақида әл-уаситыя 

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
Шейх әл-Усәйминнің ресми сайты 

## Тағы қараңыз
*Мұхаммед Насыруддин әл-Альбани
*Ибн Таймийа
*Ибн Баз
*Әбдуррахман әс-Сағди
*Мұхаммед ибн Абдул-Уәһһаб

Санат:Ислам
Санат:Дін
Санат:Ислам тұлғалары
Санат:Сәләфилер