Еділ Терекбайұлы Жаңбыршин

**Жаңбыршин Еділ Терекбайұлы** (23 наурыз 1966 жыл, Таушық ауылы, Гурьев облысы) — қазақстандық ғалым, педагог және мемлекеттік қайраткер, техника ғылымдарының кандидаты, 2023 жылдан бастап Қазақстан Мәжiлiсі VIII-сайланымының депутаты.

Байұлы тайпасының Адай руының Бөкен бөлімінен шыққан. Бұрын Жаңбыршин Ақтау қаласының әкімі (2012–2015) болған.

## Білім алған орындары және мамандығы
1990 - Алматы энергетикалық институты, «Жылу электр станциялары» мамандығы».

1993 ж. - техника ғылымдарының кандидаты (Диссертация тақырыбы: «Уытты шығарындылардың деңгейі төмендеген ілеспе мұнай газдары үшін микрофлам оттықты жасау»).

1998 - «Энергетика» мамандығы бойынша доцент, Қазақстан Республикасы Жаратылыстану ғылымдары академиясының корреспондент мүшесі.

2005 - техника ғылымдарының докторы (Диссертация тақырыбы: "Мұнай-газ кешені ластаушы заттарының табиғи ортаға әсерін экологиялық бағалау" (Маңғыстау облысы мысалында)).
2013 - Қазақстан Республикасы Ұлттық инженерлік академиясының академиялық кеңесшісі.

2019 - Ресей Федерациясы Президентінің жанындағы Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы, мемлекеттік және муниципалды басқару магистрі (бағдарлама - қоғаммен байланыс және медиа саясат).

## Атқарған қызметтері
1990-1992 жж - Алматы энергетика институтының жылу электр станциялары кафедрасының ассистенті.

1992-1993 жж - Қазақстан Республикасы Білім министрлігі Жоғары білім Бас басқармасының жетекші маманы.

1993-1995 жж - аға оқытушы, доцент, Ақтау политехникалық институтының ғылыми хатшысы.

1995-1999 жж - атындағы Ақтау мемлекеттік университетінің мұнай-химия факультетінің деканы Ш.Есенова.

1999-2000 - Орталық Азия университеті Ақтау филиалы директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары.

1999-2003 - Маңғыстау облыстық мәслихатының депутаты.
2000-2007 - атындағы Қарағанды ​​мемлекеттік университетінің Ақтау филиалының директоры Букетова Е., Маңғыстау облыстық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы.

2002 ж. - Қазақстан Парламенті Сенатының кандидаты.

2007-2008 жж. - «Нұр Отан» партиясы Маңғыстау филиалы төрағасының бірінші орынбасары.

2008—2011 - «Азия Техно Сервис» ЖШС директоры.

2011-2012 - Маңғыстау облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалану басқармасының бастығы.

2012 жылғы 12 қыркүйектен бастап 2015 жылғы 10 шілдеге дейін - Ақтау қаласының әкімі.Қазіргі уақытта «Азия Техно Сервис» ЖШС директорының инновация жөніндегі орынбасары.

Осы қызметке Маңғыстау облысының әкімі Бауыржан Мұхамеджанов тағайындалды.

2021 жылдың 12 қаңтарынан - VІІ шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты.

## Қоғамдық және саяси қызметі
Ол «Егер Қазақстанда екі әкім сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресіп жатса, мен солардың бірімін» деген сияқты сөздерімен танымал.

Маңғыстау облыстық мәслихатының 2 (1999-2003) және 4 (2007-2012) шақырылымдарының депутаты

2007 жылы «Нұр Отан» ХДП Маңғыстау облыстық сайлауалды штабының төрағасы.

Маңғыстау облысы бойынша Тәртіптік кеңестің мүшесі, 2007-2008 жж.

М.Х. атындағы Тараз мемлекеттік университетіндегі 25.00.36 - «Геоэкология» және 03.00.16 - «Экология» мамандықтары бойынша докторлық диссертацияларды қорғау бойынша диссертациялық кеңестің мүшесі. Дулати, 2008-2010 жжМаңғыстау облысы әкімі жанындағы экологиялық кеңес төрағасының орынбасары, 2012-2015 жж.

«Біріккен қалалар және жергілікті өзін-өзі басқару» Дүниежүзілік ұйымының Атқарушы бюросының мүшесі, 2013-2015 жж.

2013 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Халықаралық астаналар мен ірі қалалар ассамблеясының сарапшылық кеңесінің мүшесі (Мәскеу).

Ақтауда «Біртұтас қалалар және жергілікті билік» Дүниежүзілік ұйымымен, Дүниежүзілік мұра қалалар ұйымымен, Түркі әлемі муниципалитеттер одағымен, сондай-ақ: Карамай (ҚХР), Махачкала (РФ) қалаларымен халықаралық қатынастар орнатудың бастамашысы. ), Самсун (Түркия), Элиста (РФ), Клайпеда (Литва).Ұйымдастыру комитетінің төрағасы: ЮНЕСКО, OWHC, UCLG қамқорлығымен өткен VIIІ Еуразиялық әлемдік мұра қалаларының халықаралық конференциясы (Ақтау қ., 2014 ж.) Және ХХІІІ шеңберіндегі «Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылыққа жаңа технологияларды енгізу» Халықаралық конференциясы. Халықаралық астаналар мен ірі қалалар ассамблеясының сессиясы (Ақтау, 2015).

2014 жылы Қазақстан Республикасы облыс орталықтары әкімдіктерінің рейтингіне сәйкес Е.Т. Ақтау қаласының Жаңбыршин әкімшілігі 1 орынға ие болды.

## Ғылыми қызметі
Қазақстан Республикасының өнертабыстарына арналған 3 патент пен 3 патенттің және 90-нан астам ғылыми, ғылыми-әдістемелік және публицистикалық жұмыстардың авторы.

Ғылыми еңбектер шетелдік журналдарда және келесі елдерде өткізілген Халықаралық ғылыми конгресстердің, симпозиумдар мен конференциялардың материалдарында жарияланған: Иран Ислам Республикасы (Горган-1997, Рашт-2001); Англия (Лондон 2002); Германия (Берлин 2002, Юйч 2004); АҚШ (Хьюстон 2003, 2005, Альбукерке 2004, Портленд, Канзас, Сан-Антонио 2006); Жапония (Киото-2008), Канада (Оттава-2011), Венгрия (Будапешт-2013), Ресей (Мәскеу-2013, 2015, 2018).

9 ҒЗТКЖ-ға және басқа ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысты, оның 8-і ғылыми жетекші ретінде.
Ғылыми зерттеулердің нәтижелері: «Доссорнефть» НГДУ (1991 ж.), «Қарақұдықмұнай» ЖАҚ (1999 ж.), «Maersk Oil Kazakhstan GmbH (2003 ж.),« Өзенмұнайгаз »ААҚ,« Маңғыстаумұнайгаз »ААҚ (2001-2004 жж.), АҚ өндірістік объектілерінде». CNPC-Ақтөбемұнайгаз »(2006), сондай-ақ аймақтық департаменттердің әдістемелік ұсынымдары мен бағдарламаларында қолданылады: табиғатты пайдалану бойынша; қоршаған ортаны қорғау; экономика, өнеркәсіп және сауда (Ақтау, 2000-2004).

Оның ғылыми жетекшілігімен «Геоэкология» мамандығы бойынша 1 техника ғылымдарының докторы және 2 техника ғылымдарының кандидаты дайындалды.

## Марапаттары
*2020 (3 желтоқсан) - «Құрмет» ордені.
*2005 - Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Алғыс хаты.
Үкіметтік медальдар, оның ішінде:
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі (2001)
«Астанаға 10 жыл» медалі (2008)
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі (2011 ж.)
*«Қазақстан Республикасы мәслихаттарына 20 жыл» медалі (2014 ж.)
*«Қазақстан Республикасы Конституциясына 20 жыл» медалі (2015 ж.)
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі (2016 ж.)

Белгілер, оның ішінде:
*«Ақтауға 50 жыл» (2013), «Маңғыстау облысына 35 жыл», «Маңғыстау облысына 40 жыл», «Маңғыстау мұнайына 50 жыл» медальдары.
*«ТМД қалаларының тұрақты дамуына қосқан үлесі үшін» Халықаралық астаналар мен ірі қалалар қауымдастығының төсбелгісі және т.б.

## Дереккөздер
#http://tumba.kz/zhizn-regiona/16-kultura/4986-fort-shevchenko.html
#http://www.kgr.kz/ru/veteran/view?id=67
#https://web.archive.org/web/20150722015150/http://www.kgr.kz/ru/veteran/view?id=67
#http://library.psu.kz/index.php?option=com_catalog&cat=transactions&n=812&lang=rus 
#http://www.aktau.gov.kz/ru/blog_akima/biografia/ 
#http://tengrinews.kz/kazakhstan_news/v-aktau-naznachen-novyiy-akim-220213/
#https://liter.kz/utverzhden-spisok-deputatov-mazhilisa-ot-nur-otan/http://newtimes.kz/vlast/item/9228-edil-zhanbyrshin-esli-v-kazakhstane-najdutsya-dva-akima-boryushchikhsya-s-korruptsiej-ya-odin-iz-nikh
#https://web.archive.org/web/20150722091844/http://newtimes.kz/vlast/item/9228-edil-zhanbyrshin-esli-v-kazakhstane-najdutsya-dva-akima-boryushchikhsya-s-korruptsiej-ya-odin-iz-nikh
#https://www.zakon.kz/4681175-rejjting-kachestva-raboty-akimatov.html
#https://web.archive.org/web/20180308042700/https://www.zakon.kz/4681175-rejjting-kachestva-raboty-akimatov.html
#https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau/press/news/details/136736?lang=ru

## Сыртқы сілтемелер
* Еділ Терекбайұлы