open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бизерта

**Бизерта** – Жерорта теңізіндегі Тунистің портты қаласы.

Халық саны 114 000 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізін біздің заманымызға дейінгі 1 ғасырда финикийліктер қалаған болатын. 16 ғасырда Бизерта Жерорта теңізіндегі қарақшылардың орталығына айналады. 

1891-1895 жылдар аралығында Жерорта теңізімен Бизерта көлімен байланыстыратын канал қазылады. Сол жерде қазіргі Бизерта қаласы қалыптасқан. 1895 жылы порт халықаралық сауда ісін жолға қояды. Осы кезден бастап порт Францияның әскери-теңіз флотының билігіне өтеді.

1961 жылы Франция мен Тунис арасында Бизерттегі әскери-теңіз базасы үшін, тарихта *«Бизерт дағдарысы»* деген атпен белгілі, қарулы қақтығыс болады.

## Дереккөздер


Санат:Тунис қалалары
Халқ-әл-Уәд

**Халқ-әл-Уәд, Голетта** (, , ) – Жерорта теңізіндегі Тунистің астанасы Тунистің порты. 

Голетта арқылы Тунистің импорты және экспортының көп бөлігі өтеді. Осы қалада балық аулау флоты да жасақталған. Африканың солтүстігіндегі Испанияның қамалы ретінде 1535 жылы V Карл негізін қалаған. 

1535-1574 жылдар аралығында қала мен оның аймағындағы қалалар Испанияның қоластында болған. 1881-1956 жылдары Францияның отары болған уақытта қалаға еуропалықтар көптеп келген. Тунис тәуелсіздігін алғаннан кейін ғана көпшілігі Италия мен Францияға оралады.

## Дереккөздер


Санат:Тунис қалалары
Гафса

**Гафса қаласы** - Тунистің орталығында орналасқан қала. 
.

Антикалық заманда *«Капса»* деп аталған. Халық саны 84 677 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Капса оазисі араб әскерінің жаулап алу соғысы басталғанда роман тілдес христиандардың паналаған орны ретінде тарихта қалған. Араб саяхатшысы Әл-Ыдрысидің баяндауынша 12 ғасырдың басында Гафса тұрғындарының басым көпшілігі роман тілдес халықтар болған.

## Дереккөздер


Санат:Тунис қалалары
Касабланка

**Касабланка**( — «ақ үй»,  — «ақ үй», ) — Марокконың батысындағы қала. Испан тілінен аударғанда «ақ үй» деген мағына береді. Атлант мұхитының жағалауындағы ең ірі және халық саны бойынша бірінші орындағы қала. Халық саны 2 933 684 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Орта ғасырларда қала *Анфа* деген атпен танымал болған.

## Тарихы
1468 жылы қаланы португалдықтар қиратып, 1515 жылы қайта салған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Африкаға одақтастардың әскері әкелінген негізгі үш қаланың бірі. 

1956 жылы Марокконың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін, Франция әскері кеткен соң Касабланканың экономикалық жағдайы нашарлай түседі. Дегенмен туризмнің дамуы мен кәсіпорындардың көптеп салынуының арқасында қала қарқынды даму үстінде.

Санат:Марокко қалалары
Сирт

**Сирт қаласы** (Ливия) – Ливия қалаларының бірі. 
.

Сирта жағалауындағы Сиртика атты ескі ауданда орналасқан. Халық саны 75 358 адам (2010 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізін ежелгі гректер қалаған болатын. 1912 жылы Италия-Түркия соғысы кезінде қала итальяндықтардың маңызды форпосты болған.

Билікке Каддафи келген уақытта Сирт шағын қала болатын. Бірақ 1988 жылы ел басындағылар Ливия парламентін Сиртке көшірді. Сонымен қатар 1999 жылы қалада Африка одағын құру жөніндегі Сирттік декларация қабылданды.

2007 жылдың қазанында қалада Судан үкіметінің өкілдері мен Дарфур провинциясындағы көтерілісшілердің арасында келіссөздер өтеді. 2011 жылы Ливияда болған Азамат соғысы кезінде Каддафидің билігінде қалған соңғы қалалардың бірі.

2008 China Railway Construction Ливияда теміржол салу тендерін ұтып алады. Батыстан шығысқа қарай 352 км-ге созылған теміржол торабы салыну керек болатын. Алайда 2011 жылы теміржолды РТЖ салып жатқаны белгілі болды.

## Дереккөздер


Санат:Ливия қалалары
Гат қаласы

**Гат қаласы** (Ливия) – Ливиядағы қала. 
.

Халық саны 5 096 (2010 жылғы халық санағы бойынша) адам. Көне заманда Гат шөлейт арқылы жүретін сауда керуендерінің ақырғы нүктесі және Феццане әкімшілігінің орталығы болған.

1911 жылдан бастап Гат пен Феццане Италияның отарына айналады. Дегенмен 1923 жылға дейін Италия үкіметінің билігі тұрақсыз болған. 

Итальяндықтар Сенусийя суфийстік діни орденіндегі берберлер мен араб тайпаларының көтерілісін басу мақсатында Коукемен төбешігіне қамал салады. Бұл қамал осы күнге дейін сақталған және Гаттағы танымал туристік нысан. 

## Дереккөздер


 
Санат:Ливия қалалары
Фес

**Фес** (; ; ) – Марокконың төрт империялық қалаларының ішіндегі ең көнесі.

Африканың батысындағы білім беру мен Ислам мәдениетінің ірі орталығы. Халық саны 946 815 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Шамамен 789 жылы Ι Идрис Фес өзенінің шығыс жағалауына және 20 жыл өткен соң өзеннің қарсы жағалауына оның ұлы ΙΙ Идрис қаланың негізін қалайды. 

Фес Идристер мемлекетінің астанасы болған. XI ғасырда Альморавидтер қаланың екі бөлігін біріктіреді. XII ғасырда Альмохадахтар билігі кезінде Фес Ислам әлеміндегі ең ірі қала болды. XIV ғасырдың ортасында Маринидтер қаланы Марокконың астанасы ретінде қалпына келтіреді және жаңа ғимараттар салады.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары
Марракеш

**Марракеш** (, ) – Марокконың оңтүстік-батысында Атлас тауының етегінде орналасқан қала.

## Тарихы
Көлемі бойынша елдегі үшінші қала. Халық саны 1 036 500 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізін 1062 жылы Эль-Мурабитин әулетінен шыққан Жүсіп ибн Ташфин қалаған. Жүз жыл бойы Әлморавиттер мен Әлмохаттар билігі кезінде Астана болған. 

1269 жылы Марракеш Маринидтердің қоластына өткенде астана Фес қаласына көшеді. IX ғасырда араб билігі кезінде салынған қаланың *«Медине»* бөлігі 1985 жылы ЮНЕСКОНЫҢ Бүкіләлемдік мұралар қорына енгізіліп, №331 нысан болып тіркелген. Қаланың бұл бөлігін «қызыл қала» деп те атайды.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары
Агадир

**Агадир қаласы** – Марокконың Атлант мұхитының жағалауындағы қаласы. 
.
нобай

Қала Сус-Масса-Драа ауданында орналасқан. Халық саны 742 130 адам (2010 жылғы халық санағы бойынша). Қала Орталық, Жағалау, Жаңа Талборжт, Тұрғын орамдар, Порттар, Қаланың көне бөлігі, Көне Талборжт және Қамал деген бірнеше орамға бөлінген. Қаланың атауыбербер тілінен аударғанда *«бекітілген шатыр»* деген мағына береді.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары
Танжер

**Танжер** (, *Танджа*) – Мароккодағы ірі портты қала. 

Халық саны 907 000 адам (2008 жылғы халық санағы бойынша). Марокконың солтүстігінде Гибралтар бұғазымен шектеседі. Зерттеушілердің болжамы бойынша қаланың негізін біздің заманымызға дейінгі 5 ғасырдың басында Карфагендік отарлаушылар қалаған. 

Қаланың аты берберлік құдай «Тинжиске» (Тинга) байланысты қойылған. Ал грек мифологиясында қаланың негізін Посейдон мен Гейдің ұлы Антей қалаған делінген. Аңызда Геракл Антейді тұншықтырып өлтіргеннен кейін қаланы оның әйелі Тингидің құрметіне Тингис атаған деп айтылады.

## Сыртқы сілтемелер
tanger.ma
## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Мекнес

**Мекнес** (, *Микнас*; , *Амкнас*) – Марокконың солтүстігінле орналасқан қала. 

Империялық төрт қаланың бірі. Халық саны 536 322 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Бұл жерде алғашқы қоныс тек 8 ғасырда «Касба» деген атаумен пайда болған. 10 ғасырда берберлер қаланы *Микнас* деп атап, сонда қоныстанған. 1673 жылы қала Исмаил ибн Шерифтің астанасы болған. Ол қаланы көркейтіп өркендетуге күш салады, бұл өз кезегінде қалаға *«мароккандық Версаль»* деген атақ әкеледі. 

1727 жылы билеушінің өлімінен кейін қала құлдырай түседі. 2010 жылдың 19 ақпанда қаланың көне бөлігінде орналасқан Лалла Кхенат мешітінің мұнарасы жұма намазы кезінде құлайды. Мешіт ішіндегі адамдар мен көрші үйдегілердің көбісі жарақаттанады. Ресми деректерде 38 адам көз жұмды деп айтылады. Қала ЮНЕСКОНЫҢ Бүкіләлемдік мұралар қорына №793 нысан болып енгізілген.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Уджда

**Уджда** – Марокконың солтүстік-шығысында орналасқан қала.

Шығыс облысының әкімшілік орталығы. Ол Алжирге жақын шекарада орналасқан. Халық саны бір миллион адамға жуық. Қалада металл мен ағаш өңдейтін, химиялық өнім шығаратын және тамақ өнеркәсібімен айналысатын кәсіпорындар бар. Қалаға жақын жерде *«Ангадс»*әуежайы орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары
Кенитра

**Кенитра** ( — «кішкентай көпір»; )  – Марокконың солтүстік-батысындағы Себу өзеніңдегі портты қала. 

Гарб-Шрарда-Бени-Хсен облысының әкімшілік орталығы. Қаланың негізін 1912 жылы француз генералы Юбер Лиотей қалаған. 1970 жылдары қалада әскери база орналасты, оның жартысы АҚШ әскері болатын. Олар Кенитрадан 1991 жылы кеткен. 

Қаланың экономикасы негізінен мата, темекі және балық өңдеуге негізделген. Сонымен қатар бидай, көкөніс пен цитрус жемістерін өсірумен айналысады. Қалада атақты француз кинорежиссері және сценарист – Ферруке, Исмаэль туған.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Тетуан

**Тетуан**  – Марокконың солтүстігіндегі бербер тайпасының ауданындағы қала.

Халық саны 320 мың адам. Бұл жерлердегі алғашқы қоныстар біздің заманымызға дейінгі 3 ғасырда пайда болған. Ежелгі маврлар қаланы *«Тамуд»* деп атаған. 

Қазба жұмыстары кезінде қала Карфаген мен Рим империясының құрамында болғанын дәлелдейтін қазбалар табылған. 1305 жылы Маринид әулетінен шыққан сұлтан Әбу Табит қираған қаланы қалпына келтірген. Танжер-Тетуан облысының құрамына кіреді.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Таза

**Таза** – Марокконың солтүстік-шығысындағы қала. 

Таза-эль-Хосейма-Таунат провинциясының әкімшілік орталығы. Халық саны 160 мың адам (1971-55,2 мың, 1982-77,2 мың). Қалада кілем тоқитын, былғары, мата және ағаш өңдейтін кәсіпорындар жақсы дамыған. Қала 8 ғасырдан бері танымал. Жаңа қаланы 1920 жылы француз отаршылдары құнарлы аймақта тұрғызған болатын. 

12-13 ғасырларға жататын барлық архитектуралық ескерткіштер сақталған. Соның ішінде 1294 жылы салынған Үлкен мешіт және Андула мен Сиди-Аззузтың мұнаралары бар.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Гулимин

**Гулимин** (; ) — Марокконың оңтүстігінде орналасқан қала.

Қаланы кейде «шөл қақпасы» деп атайды. Халық саны 95 749 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Гулимим-Эс-Смара облысының орталығы. Қала елдегі ең ірі түйе базарлардың бірі. 

1960 жылдары хиппилар африкалық шытыра моншақтың кейбір сәндік түрлерін ашқан уақытта олар *«Гулимин шытыра моншақ»* деген атпен танымал болды. Алайда ол негізінен Еуропа, соның ішінде Венецияда шығарылатын еді.

## Дереккөздер


Санат:Марокко қалалары‎
Киффа

**Киффа** – Мавритания қаласы.

Халық саны 32 716 адам (2000 жылғы халық санағы бойынша). Ассаба облысының әкімшілік орталығы. Қала өзінің моншақтарымен танымал.

2008 жылы болған Ралли-Дакар бағытында орналасқан. Киффа қаласы елде жаңа салынған ішкі аудандарда, елордасы Нуакшоттың шығысынан 600 км қашықтықта орналасқан. Қазіргі таңда қала қарқынды дамуда.

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Нуадибу

**Нуадибу** () — Мавритания қаласы.. 

Бұрын *Порт-Этьен* () деп аталған. Халық саны 72 337 адам (2000 жылғы халық санағы бойынша). Нуадибу Кап-Блан мүйіс жағалауында орналасқан. Мүйістің батыс бөлігі Батыс Сахара аймағына жатады. 

Қалада балық аулау кәсібі мықты дамығандықтан, елдегі ірі балық аулау орталығы болып есептеледі. 1963 жылы қалада жүк тасымалдайтын порт салынған. Қалаға жақын жерде Нуадибу халықаралық әуежайы орналасқан. Қазіргі таңда қала қарқынды дамуда.

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Росо

**Росо** – Мавританиядағы Трарза облысында орналасқан қала. 

Халық саны 55 000 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша). Қала әкімі 2007 жылдан беріге дейін Йерим Фаса атты танымал тұлға. Қала елдегі ауылшаруашылық аудан ретінде үлкен маңызға ие. 

Росо маңында егін алқаптары бар. Сонымен қатар қала арқылы Мавритания мен Сенегал мемлекеттері арасындағы сауда байланысы жолдары өтеді. Ол қаланың қарқынды дамуына септігін тигізуде. Жағалаудың қарсы жағына паром арқылы қатынайды. Қаланың үстінен Нуакшот пен Сен-Луиді байланыстыратын тасжол өтеді. Қалада Технологиялық институт бар.

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Каэди

**Каэди** – Мавританияның оңтүстігіндегі қала. 

Халық саны 51 600 адам (2001 жылғы халық санағы бойынша). Горголь аймағының әкімшілік орталығы. Халқының басым көпшілігі маврлар (ақ маврлар және қара маврлар). Ресми тілі – араб тілі. Тұрғындардың барлығы дерлік мұсылмандар. 

Қала Сенегал өзенінің оң жақ жағалауында орналасқан. Бұл аймақ ауылшаруашылығына өте қолайлы болғандықтан, жергілікті тұрғындардың көпшілігі егін өсірумен айналысады. Қалаға жақын жерде әуежай бар.

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Зуэрат

**Зуэрат** – Мавританиядағы Тирис Заммур облысының орталығы.

Халық саны 33 929 адам (2000 жылғы халық санағы бойынша). Қала арқылы Зуэрат пен Нуадиб қаласын байланыстыратын Мавритания теміржолы өтіп жатыр. Францияның ӘҚК-і қалаға орналасқан болатын. Олар Ламантин операциясына қатысып, Полисарио көтерілісшілерін бомбалау үшін тұрақтаған. 

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Уалата

**Уалата** — Мавританияның оңтүстік-шығысындағы Худ-аш-Шарки облысындағы шағын заманауи қала.

Зерттеушілердің болжамы бойынша бұл жерлерді алғаш болып сонинке халқына жататын жериеленушілер мен мал шаруашылығымен айналысатын шаруалар мекендеген. Қала орны 11 ғасырда Гана империясының жерінде қалыптасқан.

1076 жылы қала қиратылып, 1224 жылы қайта салынған. Уалада сахара арқылы өтетін керуеннің жолындағы маңызды қала және әйгілі Ислам орталығы болған. 21 ғасырда қалада қолжазбалар мұражайы ашылды.

## Дереккөздер


Санат:Мавритания қалалары
Айсай

**Айсай** – Жапониядағы Айти префектурасының батыс бөлігінде орналасқан қала.

2004 жылы 1 сәуірде Саори және Сая кенттері мен Ама уезінің Тацута және Хатикай ауылдарын біріктіру нәтижесінде пайда болған қала. Жапонияның 24-ші премьер-министрі Като Такаакидің дүниеге келген жері. Қала ауданы – 66,63 км². Халық саны 65 212 мың адам (2010 жылғы халық санағының нәтижесі).

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Гамагори

**Гамагори** – Жапониядағы Айти префектурасының орталығында, Ацуми шығанағының жағалауында орналасқан қала.
1954 жылы 1 сәуірде Қала Гамагори, Санья кенттері мен Хои уезінің Сиоцу ауылын біріктіру арқылы пайда болған. Жапониядағы тоқыма өндірісінің орталығы мен балық аулайтын ауларды өндіруге мамандандырылған қала. 

Қаланың жарты бөлігі Микав шығанағындағы ұлттық саябақтың құрамына кіреді. Қала ауданы 56,81км², халық саны 81 700 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Инадзава

**Инадзава** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батысындағы қала. 

1958 жылы 1 қарашада Инадзава кентіне қала мәртебесін беру арқылы пайда болған. 2005 жылы 1 сәуірде қала аумағына Хэйва және Собуз кенттері енеді. 

Қала ауданы 79,30 км²,  халық саны 137 061 адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).

## Дереккөздер


Санат:Айти префектурасы қалалары
Санат:1958 жылы құрылған елді мекендер
Инуяма

**Инуяма** – Жапониядағы Айти префектурасында, Нагоя қаласының жанында орналасқан қала. 

Қаланың негізі 1954 жылы 1 сәуірде қаланған. 

Қала ауданы 74,97км², халық саны 75 413 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

Айти мен Гифу префектураларының шекарасына орналасқан. Кисо өзенінің жанындағы төбедегі Инуяма сарайы жапон сарайларының ішінде ең көнесі саналып, Инуяма қаласының көрнекті жерлерінің бірі ретінде үлкен маңызға ие.

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Касугаи

**Касугаи** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстігінде, Сакай өзенінің шығыс жағалауында орналасқан қала. 
1943 жылы 1 маусымда Катигава кентін, Хигасикасугай уезіндегі  Торимацу, Синоги, Такаи ауылдарын біріктіру арқылы пайда болған. Қазіргі кезде электротехникалық, орман және өңдеуші өнеркәсіп салалары жақсы дамыған. 

Қала ауданы 92,71км², халық саны 303 392 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

Касугаи атауы жапон тілінен аударғанда *«көктем шуағындағы құдық»* мағынасын береді. Қалада Тябу және Мэидзе  университеттері орналасқан. Қаланың әдемі жерлерінің бірі Отиаи саябағы. Сакура ағашы гүлдеген кезде саябақта туристер мен жергілікті тұрғындар көптеп жиналады. 

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Китанагоя

**Китанагоя**  – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батыс бөлігіндегі қала.

2006 жылы 20 наурызда Нисикасугаи уезіндегі Нисихару мен Сикацу кенттерінің біріктірілуі арқылы пайда болған. Қазіргі кезде Жапониядағы қарқында түрде дамып келе жатқан қалалардың бірі. 

Қала ауданы 18,37км², халық саны 81 339 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).  

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Киесу

**Киесу**  – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батысындағы қала. 
1950 жылы 1 сәуірде Киесу кентіне қала мәртебесін беру арқылы пайда болған. 2005 жылы 7 маусымда Нисикасугаи уезінің Нисибивадзима мен Синкава кенттері қала аумағына қосылады. 

Қалада Киесу сарайы (Ода Набунаги резиденциясы) орналасқан. Сарай 1989 жылы қалпына келтірілген. 
Қала ауданы 17,32км², халық саны 66 187 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 
 
## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Комаки

**Комаки** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік бөлігіндегі қала. 

1955 жылы 1 қаңтарда Комаки кенті мен Хигасикасугаи уезінің Адзиока және Синоока ауылдарын біріктіру арқылы пайда болған. Қаланың оңтүстігінде Нагоя әуежайының жарты бөлігі орналасқан.

Қала ауданы 62,82км², халық саны 149 237 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Конан

**Конан**  – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстігіндегі қала. 

1954 жылы 1 маусымда Нива, Мията уездерінің Котино және Хотей кенттерін және Хагури уезінің Кусаи ауылын біріктіру арқылы пайда болған.

Қала тоқыма және химия өнеркәсібінің орталығы. 

Қала ауданы 30,17км², халық саны 100 113 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Итиномия

**Итиномия**  – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батыс бөлігінің орталығында орналасқан қала.

1921 жылы 1 сәуірде Инадзава кентін, Бисай қаласын, Хагури] уезіндегі Кисогава кентін біріктіру арқылы пайда болған. Қала Мино-Овари жазықтығында орналасқан. 

Қазіргі кезде қала – жүн, галантерия және машина жасау өндірістерінің орталығы. Қала ауданы 113,91км², халық саны 379 420 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).  

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Миеси

**Миеси** – Жапониядағы Айти префектурасындағы қала.

Қала ауданы 32,11км², халық саны 60 275 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

Қала Хонсю аралында орналасып, табиғатының әдемілігімен ерекшеленеді. 

Тоета, Ниссин, Кария қалаларымен және Того кентімен шекаралас. Қала нышандары – Pinus thunbergii  ағашы мен Rhododendron indicum гүлі.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Нисио

**Нисио** – Жапониядағы Айти префектурасында, Яхаги өзенінің төменгі ағысы жағалауында орналасқан қала.. 

1953 жылы 15 желтоқсанда Хадзу уезінің Нисио және Хирасака кенттерін біріктіру арқылы пайда болған. Мақта және шай өсіру мен автомобиль жабдықтарын жасау саласына мамандандырылған. Нисиода Ивасэ кітапханасы орналасқан. 

Қала ауданы 30,17км², халық саны 100 113  мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

Қала нышандары – раушан гүлі мен камфор ағашы. 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Ниссин

**Ниссин** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батысындағы қала.. 

1906 жылы Ниссин кентіне жақын жатқан бірнеше ауылдарды біріктіруі арқылы пайда болған. 1994 жылы 1 қазанда кентке қала мәртебесі берілді. 

Қала ауданы 34,90км², халық саны 84 189 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Обу

**Обу** – Жапонияның Айти префектурасының батыс бөлігінде, Тита түбегінде орналасқан қала. .

Қала ауданы 33,68км², халық саны 85 311 мың адам (2010 жылғы халық санағының нәтижесі). 

1970 жылы 1 қыркүйекте Обу кентіне қала мәртебесі беріледі. Қала автомобиль жасау және жүзім мен қауын жемістерін култиваторлау орталығы ретінде елде үлкен маңызға ие. 

Қалада Toyota Industries Corporation  иелігіндегі автомобиль мен автомобиль жабдықтары шығаратын екі зауыт бар. Қала нышандары – гардения гүлі мен падуб ағашы. 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Овариасахи

**Овариасахи** – Жапонияның Айти префектурасының солтүстігіндегі қала. .

1970 жылы 1 желтоқсанда Асахи кентіне қала мәртебесін беріп, атауы *Овариасахи* болып өзгертіледі. Қалада жапон қорғандарының кешені сақталған. 
*Овариасахи*– автомобиль жасау өндірісінің орталығы. 

Қала ауданы 21,03км², халық саны 80 299 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – күнбағыс гүлі, камфор ағашы.   

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Окадзаки

**Окадзаки**– Жапонияның Айти префектурасының солтүстігіндегі қала.ref>http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B8.

1916 жылы Окадзаки кентіне қала мәртебесін беріледі. 2006 жылы 1 қаңтарда қала аумағына Нуката уезінің Нуката кенті қосылады. 

Окадзаки – тоқыма өнеркәсібінің орталығы. 

Қала ауданы 21,03км², халық саны 80 299 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – глициния гүлі мен қарағай ағашы.

## Университеттері
*National Institute for Basic Biology (яп. 基礎生物学研究所?) 
*Aichi Gakusen University (яп. 愛知学泉大学?) 
*Aichi Gakusen College 
*Aichi Sangyo University (яп. 愛知産業大学?) 
*University of Human Environment 
*Okazaki Women's Junior College (яп. 岡崎女子短期大学?) 

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Сето

**Сето** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстігіндегі қала. . 

1929 жылы 1 қазанда Сето кентіне қала мәртебесін беріледі. 

*Сето* – фарфор-фаян өндірісінің орталығы. 

Қала ауданы 111,61км², халық саны 132 861 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышаны* – камелия гүлі.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Синсиро

**Синсиро** – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік бөлігінде, Тое өзенінің жағалауындағы қала. .

Көлемі жағынан префектурада екінші орында. 1958 жылы 1 қарашада Синсиро кентіне қала мәртебесін беріледі. 

Қала ауданы 499,00км², халық саны 50 044 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – глициния гүлі мен жапон қызыл ағашы. 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Такахама

**Такахама** – Жапониядағы Айти префектурасының орталығындағы қала. .

1970 жылы 1 желтоқсанда Такахама кентіне қала мәртебесі беріледі. 

Қаланың жер көлемі 499,00км², халық саны 50 044 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – хризантема гүлі мен камфор ағашы.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Тахара

**Тахара** – Жапониядағы Айти префектурасының орталығында, Ацуми түбегінде орналасқан қала. .

2003 жылы 20 тамызда Ацуми уезінің Харада және Акабанэ кенттерін біріктіру арқылы пайда болған. 2005 жылдың 1 қазанында қала аумағына Ацуми кенті қосылады. 
*Тахара* – цемент және тамақ өнеркәсібінің орталығы. Осы қалада Lexus компаниясының басты зауыты орналасқан. 

Қала ауданы 188,81км², халық саны 66 332 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Тирю

**Тирю** – Жапониядағы Айти префектурасының орталығында орналасқан қала. .

1970 жылы 1 желтоқсанда Тирю кентіне қала мәртебесін беріледі. 

Қала ауданы 16,34км², халық саны 68 276 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышаны* – жапон айылқияғы.  

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Тоеакэ

**Тоеакэ** – Жапониядағы Айти префектурасының орталығында, Сакаи (жапон тілінде 境川) өзенінің жағалауындағы қала.. 

1972 жылы 1 тамызда Тоеакэ кентіне қала мәртебесі беріледі. 

Қала ауданы 23,18км², халық саны 69 370 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышаны* – күнбағыс гүлі.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Тоекава

**Тоекава**– Жапониядағы Айти префектурасының оңтүстік-шығысында, Тое өзенінің төменгі ағысының жағалауында орналасқан қала.. 

1969 жылы 1 мамырда Тоекава, Усикубо, Кокуфу кенттері мен Хои уезінің Явата ауылын біріктіруі негізінде пайда болған. 

Қала ауданы 160,63км², халық саны 182 297 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).  Қала машина жасау және ағаш өңдеу өндірісінің орталығы. 

*Қала нышандары*– рододендрон гүлі мен жапон қарағайы.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Тоехаси

**Тоехаси** — Жапониядағы Айти префектурасының оңтүстік-шығысында, Ацуми түбегінде, Тое өзенінің төменгі ағысының жағалауында орналасқан қала. 

1906 жылы 1 тамызда Тоехаси кентіне қала мәртебесі беріледі. Тоехаси – машина жасау және тамақ өнеркәсібінің орталығы. 

Қала ауданы 261,35км², халық саны 375 377 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – азалия гүлі мен камфор ағашы.
 
## Университеттері
*Айти Университеті
*Тоехаси техникалық университеті 
*Тоехаси Создо колледжі

## Дереккөздер


Санат:Жапония қалалары
Токай

**Токай** – Жапониядағы Айти префектурасының оңтүстік-шығысында, Тита түбегінде, Исэ шығанағының жағалауындағы қала. .

1969 жылы 1 сәуірде Тита уезіндегі Уэно мен Екосука кенттерін біріктіру арқылы негізі қаланған. 

Қала – қара металлургия мен химия өндірісінің орталығы. Қала ауданы 43,36км², халық саны 108 694 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). 

*Қала нышандары* – Азалия Сацуки гүлі мен камфор ағашы. 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Токонамэ

**Токонамэ** – Жапониядағы Айти префектурасының оңтүстік-шығысында орналасқан, Исэ шығанағының жағалауындағы қала. .

1954 жылы 1 сәуірде Токонамэ, Онидзаки, Нисиура, Оно кенттері мен Тита уезінің Мива ауылын біріктіру арқылы пайда болған. 

Қала – фарфор-фаян өнеркәсібінің орталығы. Қала ауданы 55,63км², халық саны 54 862 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).

*Қала нышандары* – Камелия сасанква гүлі мен жапон қарағайы. 

## Дереккөздер


Санат:Қалалар
Санат:География
Санат:Жапония
Қымызхана

**«Қымызхана»**  – 1970 жылдары Қазақ теледидары көпшілік назарына ұсынған бағдарлама атауы.. 

Ойын-сауықтық бағдарлама көрермендер назарын аз уақыттың ішінде өзіне қаратып үлгерген болатын. Бірнеше жыл эфирден түспеген «Қымызхана» кейін жабылып қалады, 2006 жылы қазақ көрермендері сүйікті бағдарламасымен қайта қауышты. Бірақ бағдарлама ғұмыры ұзақ болмады. Белгілі бір себептермен қайта жабылады. Оның бұрынғы «Қымызханадан» айтарлықтай өзгешелігі болмады. Тек бұрынғы актерлердің орнын жастар басты. 
Барлық уақиға қымызхананың ішінде өрбиді. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері, сөйлеген сөздері қазақы мінез әзілдің уытын танытқандай. Бағдарлама күлдіре отырып, қоғамның келеңсіз тұстарын көрсетуді өз міндеті деп санайды. Бағдарлама барысында ән мен күй орындалып, еліміздегі танымал адамдар қонаққа шақырылып отырады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика  Санат: Бағдарлама
Кадр сыртындағы мәтін

**Кадр сыртындағы мәтін** – бейнетүсірілімге жазылатын журналистік өнім.. 

Ол таңдалынған тақырыпқа байланысты, сондай-ақ кадр сыртындағы мәтін экрандағы бейнемен сәйкестендіріліп жазылады. Сондықтан мәтін мен бейне арасындағы байланысты айқындай түсу үшін сюжеттің әр секундын, әр мезетін қалт жібермей қадағалап отырып жазылады. Әдетте бірінші тақырып таңдалады, сосын оның сценариі жазылады, кейіннен бейнетүсірілім мен монтаж жасалып, артынша кадр сыртындағы мәтін жазылады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Эмоционалды синхрон

**Эмоционалды синхрон** – кейіпкердің белгіленген мәселе төңірегінде бейнелі түрде, көркем тілмен пікірін жеткізуі. .

Синхрон эмоциялы көңіл күйде болған жағдайда оны сюжеттің басына орналастырған жөн. Сонда оның көрермен үшін маңыздылығы арта түсіп, құндылығы жоғарылайды. Басқа синхрондар секілді эмоциялық синхронның да көлемі 12-15 секундтен аспауы шарт. Президенттің немесе қоғамда орны бар қайраткердің сөзін ғана 20-30 секундқа дейін ұзартуға болады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Люфт

**Люфт ** – сюжет құруда қолданылатын элементтердің бірі. Ол сюжеттің аудиторияға берер әсерін күшейтіп, маңыздылығының артуына септігін тигізеді.. 

Люфт неміс сөзінің – *«ауа»* деген мағынаны береді. Бұл әдіс тақырыпқа қатысты қайталанбас, ерекше сәттерді камераға түсіріп алу арқылы жүзеге асырылады. Кейіннен бұл сәттер сюжеттің тұздығы іспеттес болады. Тақырыпты жаңа қырынан ашуға немесе, оның астарын аша түсуге үлкен септігін тигізеді.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Еуродидар

**Еуродидар** – Еуропалық радиохабар тарату одағы. .

Одаққа мүше елдер арасында телехабарлар алмасуды жүзеге асыру мақсатында құрылған. Еуродидар жүйесі 1954 жылдың 2 шілдесінен бастап өз жұмысын бастады. Еуродидар жүйесі дуплексті және реверсивті радиорелелік, кабельдік байланыс тізбектері арқылы жүзеге асырылады. 
Еуродидарда берілетін хабарларды оның Женевадағы әкімшілік бюросы қадағалап отырады. Ал Брюссельдегі осы жүйенің орталығы техникалық жабдықтау істерімен айналысады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Екіжақты байланыс

**Екіжақты байланыс** – тілшілер арасында жүзеге асырылатын ақпарат алмасу. Екіжақты байланыс бір мезгілде орындалады. .

Екіжақты байланысты екі немесе одан да көп журналистер арасында да өткізуге болады және ол ақпарат алмасу байланысының жедел болуымен сипатталады. 

Екіжақты байланыс үлкен халықаралық дәрежедегі конферияларда, форумдарда жүздеген, мыңдаған журналистер қатысатын әлемдік деңгейдегі жиналыстарда орнатылады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Еуропалық хабар тарату одағы

**Еуропалық хабар тарату одағы**, **ЕХТО** (, EBU; , UER) — еуропалық ұйым, әлемдегі ең ірі ұлттық хабар тарату ұйымдарының бірлестігі. Бас кеңсесі Женева қаласында орналасқан. ЕХТО 1950 жылдың 12 ақпанында 23 еуропалық теле- және радиокомпанияларымен құрылған еді.

2007 жылдың күйіне қарай ұйым құрамына Еуропа, Солтүстік Америка және Таяу Шығыс аймағының 56 елден 75 мүше ұйым кіреді.

## ЕХТО мүшелері

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* EBU Website
* EBU TECHNICAL website
* 2011 Annual Report 


Санат:1950 жылы құрылған ұйымдар
Евтелсат

**Евтелсат** – Жерсеріктік байланыс жүйесінің мемлекетаралық ұйымы. . 

Ол Еуропаның 39 елінде өз хабарын таратады. 

Ұйым 1985 жылы құрылған. Бірінші буын мен екінші буыннан тұратын төрт жерсерігіне иелік етеді.

1993 жылы *«Евтелсат ИИФ5»* және *«Евтелсат ИИФ6»* ұшырылды. Еуропа жерсеріктік жүйесі Орта Азия аумағына да өз хабарларын таратуды көздеп отыр.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Имиджмейкинг

**Имиджмейкинг** – имиджелогиядағы әдістердің бірі.

Саясаткер, бизнесмен, конгрессмен, лидердің ұнамды бейнесін одан әрі жетілдіру мақсатында әрекет жасау. Саяси жарнама имиджмейкингтен бастау алады. Ол саясаткерлердің жағымды бейнесін қолдан жасау үшін дүниежүзінде кеңінен қолданылып жүр. 

Саяси жарнама, БАҚ, үгіт-насихат арқылы кейіпкердің әлеуметтік көңіл-күйі, келісімді бейнесін кеңірек насихаттау. Көпшіліктің көңіл-күйіне психологиялық тұрғыдан әсер ету мақсатында имиджмейкинг түрлі тәсілдер пайдаланады. .

## Дереккөздер


Санат:Жарнама
Санат:Психология
Индия Пресс Эйдженси

**«Үндістан Пресс Эйдженси»** – Үндістанның тәуелсіз телеграф агенттігі..

Оны 1957 жылы прогресшіл журналистер тобы құрған. Агенттік ағылшын тілінде бюллетеньдер шығарумен айналысады. Сонымен қатар елдегі жаңалықтарды жылдам халыққа ұсынуға бейім. Онда жұмыс жасайтын журналистер батылдығымен, қайсарлығымен ерекшеленеді. Сондықтан олар өте қатал іріктеуден өтіп, арнайы таңдалынып алады.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Интервизия

**Интервизия** – өзара телевизиялық өнімдер алмасу мақсатында құрылған халықаралық телеұйым. .

1960 жылы негізі қаланған. Интервизия ұйымының басқарма орталығы Прагада орналасқан. Интервизия жүйесі арқылы әртүрлі бағыттағы телехабарлар Ресей, Польша, Германия, Румыния, Чехословакия, Венгрия, Болгария т.б. елдерде көрсетіледі.

1961 жылдан бастап ұйым радиорелелі және кабельді байланыс жүйесін іске қосады. Интервизия Еуровизиямен өзара хабар алмасу жөнінде үнемі келіссөздер жүргізіп отырады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Еуронет

**Еуронет** – Еуропаның бірқатар елдері мүше болған техника саласындағы ірі консорциум.. 

Ол Еуропалық мәліметтер базасымен бірге түйткілді мәселерді шешуге әрекет ететін бірден бір бірлестік болып табылады. Оның құрамына Еуропада елдерінің 9 ірі компаниясы еніп, басқа да компаниялармен қолтықтаса жұмыс жасайды. Ол Ай-Би-Эм компаниясы мен АҚШ-тың ақпараттық-компьютерлік экспанциясына қарсы тұру мақсатында құрылған.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Интерғарыш

**Интерғарыш** – екіжақты және көпжақты келіссөздер негізінде ғарыш кеңістігін зерттеу және игеру жөнінде КСРО ҒА жанынан құрылған халықаралық ынтымақтастық кеңесі. .

Бұл кеңеске мүше елдер: Болгария, Венгрия, Германия, Куба, Моңғолия, Польша, Румыния, Ресей және Чехословакия. 
Ынтымақтасу бағдарламасы бойынша ұшырылған ең алғашқы Жерсерігі – «Космос» (20.12.1968 жыл). Ал кеңеске мүше елдер аппаратураларымен жабдықталған тұңғыш *«Интеркосмос-1»* Жерсерігі 1969 жылдың 14 қазанында ұшырылды. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Жады карточкасы

**Жады карточкасы**– компьютер және басқа да байланыс құралдарына ақпаратты тасымалдаушы.. 

Ол 1996 жылы қолданысқа енді. Жады карточкасы микрожүйе болғандықтан, оның көлемі пошта маркасындай, ал қалыңдығы бірнеше миллиметр ғана. Оның есте сақтау жады кәдімгі дискеттен 35 есе артық. Бүгінде түрлі стандарттағы Жады карточкалырының төрт түрін игеру бағытында зерттеу жұмыстары жүргізілуде. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Кинг фигурз

**Кинг фигурз** – АҚШ-тағы жергілікті баспасөзге әдеби және көркемдеу материалдарын таратумен айналысатын аса ірі синдикат. .

Оның үлесіне абоненттер бойынша таратылатын барлық мақалалар мен фотоматериалдардың 40 пайызы тиесілі. Ол баспасөздегі әдеби материалдардың сапасына аса назар аударады. Сондықтан өз жұмысын әдеби басылымдардағы көркемдік пен дәстүрлілікке бағыттайды. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Кинокөрсеткі аппарат

**Кинокөрсеткі аппарат** – кинофильмді экранға үлкейтіп түсіруге арналған аппарат. .

Таспа жылжытқыш механизм мен тарқату және орау кассеталары, экранға жарық пен кескін түсіретін жүйе, дыбыс шығаратын, электр қуатымен қамтамасыз ететін және басқару құрылғылары оның негізгі бөлшектері болып табылады.

Кинокөрсеткі аппаратының негізгі ерекшелігі ретінде оның экранға жарық түсіретін сәуле ағынын тудыратын қасиетін атауға болады. Кинокадр кадр саңылауына аялдаған кезде кескін экранаға түседі де, қозғалғанда жарық арнаулы жапқы – обтюратормен қалқаланып отырады. 

Қолданылу ыңғайлылығына қарай ол *орнықты* және *көшпелі* болып екіге бөлінеді. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Кинообъектив

**Кинообъектив** – кинопленкаға түсірілетін нысан мен кадрдың экрандағы үлкейтілген кескінін алу үшін қолданылатын кинотүсіргі және кино көрсеткіш аппаратындағы оптикалық жүйе. .

Киноға түсіретін объективтер негізінен анастигматтар тобына жатады. Олар үнемі 6-7 линзадан құралған күрделі, ал фокус қашықтықтары 25 мм-ден 100 мм-ге дейін, салыстырмалы саңылауы 1:2-1:2,3 болып келеді. Алыстағы нысандарды үлкен масштабта түсіру үшін фокус қашықтықтары 150 мм-ден 1200 мм-ге дейін жететін салыстырмалы саңылауы 1:3,5-1:5,6 болатын ұзын фокусты объективтер мен телеобъективтер қолданылады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Дэнцу

**Дэнцу** – Жапониядағы аса ірі жарнама компаниясы. .

Иегері – Х.Иосида. Елдегі коммерциялық арналар мен баспасөздегі жарнаманың 30 пайызына иелік етеді. Соның нәтижесінде радиотеледидар және баспа органдарындағы қаржы бизнесіне ықпалы зор. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Макбрайд комиссиясы

**Макбрайд комиссиясы** – коммуникация проблемаларын зерттеу мақсатында 1978 жылы ЮНЕСКО құрған Халықаралық комиссия. .

Оның төрағасы Халықаралық Нобель сыйлығының иегері, Ирландияның саяси және қоғамдық қайраткері Шон Макбрайд. Комиссия мүшелері: колумбиялық жазушы Габриель Гарсиа Маркес және канадалық социолог Маршалл Маклюэн. Комиссия Батыс елдерінің арасында ақпарат алмасу мәселелерімен шұғылданады. Комиссияның мұрагері Халықаралық коммуникацияны дамыту бағдарламасы. Ол ЮНЕСКО Бас конференциясында қабылданған. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Коммуникатор

**Коммуникатор** – БАҚ жүйесіндегі шығармашылық топ. .

Ол радио және теледидар хабарлары, фильмдер мен баспа мәтіндері түріндегі хабарламалар дайындаумен айналысады. Сондай-ақ коммуникатор деп жарнамалық коммуникацияны іске асыратын фирма немесе жеке тұлғаны атайды. Сонымен бірге коммуникаторлар жарнамалық хабарландырулар жасаумен айналысады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Контент-талдау

**Контент-талдау** – маркетингтік зерттеуде кеңінен қолданылатын әдістердің бірі. .

Контент-талдау арқылы ақпараттың әлеуметтік мазмұнын сандық әдіспен зерттеу жүзеге асады. Контент-талдау жасау кезінде үрдіс немесе құбылыстың өзіндік қасиеті, белгілері, жағымды, жағымсыз жақтары анықталады. Сондай-ақ оның барлық болмысы белгілі бір әлеуметтік ақпаратта айқындалады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Кинопроекция

**Кинопроекция** – кинофильм кадрларындағы кескінді жарық сәулесі арқылы экранға үлкейтіп түсіру әрі белгілі бір жылдамдықпен ауыстыру арқылы қозғалыс әсерін туғызу. .

Кинокөрсеткі кезінде кескінмен қатар фонограммаға жазылған дыбыс та жаңғырады. Фильмдегі кескіннің қозғалыс әсерін тудыруы стробоскоп эффектісіне негізделген. 

Стробоскоп эффектісі – көздің әртүрлі фазаны белгілейтін жеке кескіндердің 1 сек. ішінде 5 рет алмасуын оның қозғалысы ретінде қабылдайтын қасиеті. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Конструктивті монтаж

**Конструктивті монтаж** – кадрлар бір-бірімен жалғасқанда олардың қосылысында дәл және айқын, әрі бір-бірін толықтыратын бірізділіктің болуы (бір-бірімен тығыз байланысып, тұтас бір ойды білдіретін кадрлар). .

Конструктивті монтаж бен техникалық монтаж астасып жатыр. Оның мақсаты – көріністі, айтайын деген ойын дәл беріп, тақырыпты аша түсу.
 Конструктивті монтаж екі талапқа сай орындалуы тиіс. *Біріншісі* – кадрлар қисынды реттелген және ұғынықты болуы тиіс. *Екіншіден*, әрбір кадр ұзақ болуы тиіс. Ой айқын көрініп тұруы қажет. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Аралық таратқыш

**Аралық таратқыш** – радиотехникалық қабылдау-тарату құрылғысы. .

Ол радиодабылдарды қабылдау, күшейту және оларды әрі қарай тарату үшін, яғни ретрансляция жасау үшін жылжымалы, орнықты аралық немесе пен соңғы нүктеге орнатылады. 

Аралық таратқыштың активті және пассивті аталатын екі түрі бар. Активті ретранслятордың құрамында радиоқабылдағыш, радиотаратқыш антенна және қуат көзімен қоректендіру көзі болады. Пассивті ретранслятор радиодабылдарды белгілі бір бағытқа шағылдыруға немесе шашыратуға арналған өткізгіш ортадан болмаса арнаулы пішінді механикалық бөлшектен тұрады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Ретрансляция, тарату

**Ретрансляция, тарату** – аралық байланыс нүктесі қабылдаған электр дабылдарын күшейту және әрі қарай тарату. .

Бір-бірінен қашық орналасқан станциялар арасында ретрансляциялық нүктелер жабдықталады. Қабылданған дабылдар ол жерде күшейтіліп, әрі қарай таратылады. Мұндай нүктелер рад иорелелі байланыс желісін құрайды. Бұл тәсіл қашықтыққа теледидар, телефон т.б. дабылдарын жеткізу үшінпайдаланылады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Ретрансляциялық телестанция

**Ретрансляциялық телестанция** – бағдарламалық телеорталықтан хабар тарату. .

Жергілікті жаңалықтарды даярлау және беру үшін шағын студиялар пайдаланылады. Ретрансляциялық телестанция көптеген елдерде жергілікті теледидар хабарларын таратуда кеңінен қолданылады. Сондай-ақ мұндай телестанция облыс орталықтарына орналастырылып, өз аумағына түгелдей ортақ хабарлар таратуы мүмкін. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Жарнамалық рецензия

**Жарнамалық рецензия** – рецензияның бір түрі.. 

Оның кәдімгі әдеби рецензиядан айырмашылығы өте көп. Мәселен, кәдімгі рецензияда нысанның жақсы жақтары мен кемшіліктері қатар көрсетілсе, жарнамалық рецензияда көрермендер назары нысанның тек жақсы қырларына аударылады. Оның тағы бір ерекшелігі – ол нысанға баға бере отырып, тұтынушыға тікелей ұсыныс жасайды. 

Жарнамалық рецензия тұтынушылар талғамының жоғарылауына үлкен септігін тигізеді. Жарнамалық рецензия көп жағдайда жарнама агенттіктері жұмысының тиімділігін арттырады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Acta Eruditorum

**«Acta Eruditorum»** («ғалымдар іс-әрекеті») – Германиядағы алғашқы ғылыми журналдың атауы. .

Негізін Journal des Savants (1665) және Giornale de’letterati(1668) басылымдарына үлгі ретінде 1682 жылы Лейпциг ғалымы Otto Mencke қалаған. 

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Консъюмеризм

**Консъюмеризм** – тұтынушылардың талап-тілегін қорғау жолындағы қозғалыс. .

Қозғалыстың негізін қалаған алғаш рет тұынушылардың мүддесі үшін қарсылық шарасын ұйымдастырған Ральф Хидер. Қозғалыс қызметі фирма, компания, дүкендерге наразылық білдіру болып табылады. Консъюмеризмнің кең етек алуы жарнамада өзіндік бақылау орнатуға, барлық жарнамалық қызметте тұтынушылардың құқығын қорғау тааптарын ескеруге жол ашты.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Контактор

**Контактор** – тұтынушылар тобы жұмысының жетекшісі.. 

Жарнама агенттігінің қызметкері. Контактор жарнама агенттігінде тапсырыс берушінің мүддесін қорғайды. Ол агенттік пен тапсырыс берушінің арақатынасына жауапты әрі ол арақатынасты нығайта түсу жолында түрлі әдіс-тәсілдерді жүзеге асырады. Сондай-ақ ол тапсырыс берушінің затын алғанға дейін барлық жұмысты ұйымдастырып бақылау жасайды. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Annalen der Physik

**«Annalen der Physik»** – физика мәселелеріне арналған неміс ғылыми журналы.. 

Бұл көнеден келе жатқан басылым 1799 жылдан бері жарық көріп келеді. Басылым беттерінде эксперименталды, теориялық, қолданбалы және математикалық физика саласымен бірге шекаралас аймақтардағы айрықша мақалалар жарияланады. Барлық мақалалар рецензияланған.

XIX ғасырдың аяғында жыл сайын журналдың 1000 беттен тұратын үш нұсқасы жарық көрген. Ал дәл қазіргі таңда жылына 800 беттен тұратын 12 нұсқасы оқырман назарына ұсынылады. Басылым өз тарихында атауын екі рет өзгерткен. Олар: *«Annalen der Physik und der physikalischen Chemie»* (1819-1824),* «Annalen der Physik und Chemie»* (1824-1899). Алайда 1899 жылы алғашқы атауына қайта оралды. Басылым XIX-XX ғ физика ғылымының дамуына ерекше үлесін қосты.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Banzai!

**«Banzai!»** (BANZAI!) – 2001 жылдың қарашасы мен 2005 жылдың желтоқсанында *«Carlsen Verlag»* баспа үйінде басылып, Германияда шығарылған жасөспірімдерге арналған антологиялық манга . 

Басылым *«Shueisha»* компаниясы жарыққа шығаратын жапондық *Shonen Jump* журналының неміс тіліндегі нұсқасы болды. Басылым беттерінде айрықша неміс комикстері, жапон тілін үйренушілерге арналған мақалалар мен аним және манга әлемінен қызықты жаңалықтар жарияланды. Ай сайын жарыққа шығатын журналдың таралымы 130 мың дана.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Санат:Манга
Der Sturm

**«Der Sturm»** («Штурм») – Герварт Вальденнің басшылығымен 1910-1932 жылдар аралығында жарық көрген әдеби неміс журналы.. 

*«Die Aktion»* басылымымен бірге неміс және австриялық экспресстер арасында кеңінен танымал болды. 1910 жылы 3 наурызда *«мәдениет пен өнердің күнделігі»* деген тақырыпшамен алғашқы саны жарық көрген. Басылым беттерінде өнер саласындағы мақалалар, пьесалар, монографиялар, суреттер және эстамптар репродукциясы жарияланған. 

Бастапқы кітапша түріндегі нұсқасы *«Sturm-Bücher»* деп аталған. Басылым кітаптармен қатар мұқабасына жас әрі танылмаған суретшілердің суреттері бейнеленген ашық хаттарды жариялайды. Кейін келе *«Der Sturm»* тек қана журналдың ғана емес, өнердің де жаңа *«сауда маркасына»* айналды. 
Бас редакторы: Герварт Вальденл болған.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
«ComputerBild»

**«ComputerBild»** – қатардағы тұтынушыларға арналған, компьютер технологиясы жайлы кең мағлұмат беретін еуропалық журнал. .

Алғаш рет 1996 жылы Германияда шығарылған. 2001 жылдан бастап CD нұсқасындағы бағдарламаларды жарыққа ұсынған. 2006 жылдан бері Ресейде жарық көрген. 2007 жылы DVD нұсқасындағы фильмдер көрермендер назарына ұсынылған. Журнал *«Axel Springer AG»* баспа үйінде басылады. Бас редакторы: [Николай Левский[[. 

''Таралымы'': 92 500 дана.Көлемі: 98 бет. 

==Дереккөздер==
<references/>


[Санат: Журналдар
Der Freund

**«Der Freund»** – «Axel Springer AG» медиа-концеріне тиесілі тоқсан сайын жарық көрген әдеби-көркем неміс журналы.

2004 жылдың қыркүйек айы мен 2006 жылдың маусым аралығында Катмандуда жарық көрген. 

*Негізін қалағандар* – Кристиан Крахт және Экхарт Никел. Басылым беттерінде эссе, шығармалар, әдеби миниатюралар, өлеңдер, неміс, француз, ағылшын тілдерінде қызықты сұхбаттар жарияланған. Сонымен бірге журналда дүниежүзіне танымал Аллен Гинзберг, Трумен Капоте туындылары да берілген.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Deutsche Entomologische Zeitschrift

**«Deutsche Entomologische Zeitschrift»** (ISSN 1435-1951) – түрлі жәндіктер мен кейбір буынаяқтылар саласындағы зерттеулерді жариялайтын неміс энтомология журналы.. 

Негізі 1857 жылы *«Berliner Entomologische Zeitschrift»* (1857-1874, 1881-1915 мен 1920-1942 жылдары) басылымы ретінде қаланған. 

1875-1880 жылдары «Deutsche Entomologische Zeitschrift» атауымен жарияланған. 1954 жылы басылымның жаңа нөмірлері жаңа нұсқада *«Deutsche Entomologische Zeitschrift, N.F.»* атауымен жарық көрген.

1988 жылдан бастап журнал атауы *«Mitteilungen aus dem Museum fur Naturkunde in Berlin»* тақырыпшасымен берілген. Сондай-ақ 2005 жылы *«Аn international journal of systematic entomology»* тақырыпшасы қойылған. 

1881 жылдан бастап басылымдағы мақалалар неміс тілінде, 2005 жылдан бастап ағылшын тілінде жарияланған. 

Бас редакторы: Hannelore Hoch. ISSN: 1435-1951

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Die Aktion

**«Die Aktion»**  – 1911-1932 жылдар аралығында Франц Пфемферттің қолдауымен айына екі рет жарық көретін әдеби неміс журналы.. 

Бас редакторы: Франц Пфемферт. 

Пфемферт басылымның алғашқы санын 1911 жылдың 20 ақпанында жарыққа шығарған. Бастапқы уақытта апта сайын жарық көрсе, 1926 жылдан бастап мүлде тұрақсыз таратылған.

Бірінші дүниежүзілік соғыс  тұсында басылым бетінде саяси мақалалардың жарияланғаны үшін басылым тәркіленген, ал соғыс қимылдары кезінде цензура мүлде күшейтілген. Редактор журнал таралымының тоқтап, жарыққа шықпай қалуынан қорқып, басылым беттерінде тек қана әдеби шығармаларды ғана жариялаған.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Groove

**«Groove»** — Майнадағы Франкфурт қаласында өтетін клуб сахнасы мен техникалық кештерге арналған журнал.

Негізін 1992 жылы Томас Кох қалаған. Басылым жарнамалық хабарламалар мен музыка желісіндегі сауда дүкендерінде таралған. Сондықтан бүгінгі күнде журналдың тұрақты оқырмандар тобы қалыптасқан. 

Томас Кох журналды 2004 жылға дейін басқарып, кейіннен басылымды әлі күнге дейін жарыққа шығарып отырған беделді *«Piranha Media GmbH»* баспа үйіне сатып жіберген. Қазіргі таңда журнал редакциясы Берлинқаласында орналасқан.
 
## Дереккөздер

Санат: Журналдар
Kadmos

**«Kadmos. Zeitschrift für vor- und frühgriechische Epigraphik»** – ежелгі антикалық Грекияға дейінгі және көне гректік эпиграфикаға арналған неміс журналы.. 

Негізін 1962 жылы Эрнст Грумах қалаған. Грумахтан кейін бас редактордың орнына Уильям К. Брис отырған. Ал бүгінгі күнде редакция алқасын Вольфганг Блюмель басқарады. Оның көмекшілері Брис, Клод Брикс, Костис Даварас, Роберто Гусмани, Вассос Карагеоргис, Анна Морпурго Дэйви. 
Басылым Берлиндегі *«Walter de Gruyter»* баспасынан басылып шығады.

Мақалалар неміс, ағылшын, француз, испан, италиян тілдерінде жарияланады. 
Негізгі тақырыптар ерте Грекия эпиграфикасына арналған. Жылына таралымның дәптер пішінінде 330 данасы жарық көреді.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар
Суырыпсалмалық және тап басып айту

**«Суырыпсалмалық және тап басып айту»** (журналистика) – мәтінсіз, алайда әдеби сөйлеу қатынасында сауаттылық таныту. .

Яғни журналистің әңгімені өткір, қызғылықты, жүйелі, бірізділікпен өрбіте отырып, кез келген тосын жағдайдан аса бір дәлдікпен жол тауып шыға білуі. Көрерменге қажетті сұрақты кейіпкерлерге қоя отырып, оқиғаға аса бір көрегенділікпен қызықты түсініктеме бере білу.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Kicker Sportmagazin

**«kicker Sportmagazin»** (әдетте kicker) – футбол тақырыбындағы мақалаларды жариялайтын, аптаның дүйсенбі және бейсенбі күндері жарық көретін немістің спорттық журналы. .

1992 жылы Германиядағы футбол пионері Вальтер Бенземан негізін қалаған. 

2009 жылғы деректер бойынша, дүйсенбі күнгі сатылымға түсетін журнал орта есеппен 250 000 мың дананы құраса, ал бейсенбі күнгі сатылым 220 000 дананы құраған. Редакция алқасы жыл сайын Германиядағы спорттық жарыстардың қорытындысын жариялайтын, жылына бір рет жарық көретін «kicker Almanach» басылымын шығарған.

Басылым 1937 жылы жарыққа шығып, алайда екінші дүниежүзілік соғыстағы жойқын әскери қозғалыстан кейін өз таралымын тоқтатқан. Ал 1959 жылдан бастап *«kicker Almanach»* әр жыл сайын жүйелі түрде жарық көріп келеді. 

Бас редакторы: Клаус Сментек. *«Olympia-Verlag GmbH»* баспасынан жарық көреді.

## Дереккөздер


Санат: Журналдар