open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Екатерина Валерьевна Айдова

**Екатерина Валерьевна Айдова** (30 шілде 1991 жылы Қарағандыда туған) — конькимен жүгіруші. Коньки спорты бойынша халықаралық кластағы спорт шебері. Шорт-трек бойынша спорт шебері.

## Өмірбаяны
thumb|left|Сочи-2014 Қысқы Олимпиада ойындарында

Жасөспірімдер арасында өткен әлем кубогы кезеңдерінің бірнеше мәрте жүлдегері: Жасөспірімдер арасындағы Әлем кубогында 500 м-ге жүгіруде 2-ші орынға (Инцель, Германия, 2008); Жасөспірімдер арасындағы Әлем Кубогында 500 м-ге жүгіруде 2-ші орынға (Гронинген, Нидерланд, 2009); XXI қысқы Олимпиада ойындарында, 1000 м-ге жүгірудө 16-шы орынға (Ванкувер, Канада, 2010); Жасөспірімдер арасындағы Әлем кубогында 500 м-ге жүгіруде 1-ші орынға, 1000 м-ге жүгіруде 1-ші орынға (Берлин, Германия); Жасөспірімдерарасындағы Әлем кубогында 500 м-ге жүгіруде 1-ші орынға (Мәскеу, Ресей) ие болған.

2016 жылы ересектер тобына қосылып, екі мәрте ел рекордына түзету енгізді: 500 м – 38,70; 1000 м – 1,16,62. Ересектер арасындағы әлем кубогы кезеңдеріндегі ең тәуір нәтижесі: 500 м – 26-шы орын (Берлин, 2009 жылдың қазаны), 1000 м – 24-ші орын (Калгари, 2009 жылдың желтоқсаны). 500 м-лік қашықтықта әлем рейтингінің ортасынан орын тепкен (36-шы орын). Ал 1000 м бойынша рейтингте 35-ші орынға жайғасқан.

Қазіргі уақытта туған жері Қарағандыда тұрады. Сонда Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінде (ҚарМУ) Дене шынықтыру мен спорт факультетінде оқуда.

## Дереккөздер

Санат:1991 жылы туғандар
Санат:30 шілдеде туғандар
Санат:Қарағандыда туғандарСанат:Алфавит бойынша конькишілер

Санат:Қазақстан конькишілері
Санат:Қазақстан спорт шеберлері
санат:Конькиден әлем чемпиондары
Ерлан Амантайұлы Өтешев

**Ерлан Амантайұлы Өтешев** (6.09.1971, Қарағанды облысы, Шахтинск қалалық әкімдігі, Шахан кенті) - мемлекеттік қайраткер. Қазақ.

## Білімі
* Қарағанды политехникалық институтын (1994) «Пайдалы қазбалар кен орындарын жерасты зерттеу» мамандығы бойынша бітірген, тау-кен инженері.

## Еңбек жолы
* 1988 жылдан - Қарағанды политехникалық институтының студенті.
* 1995 жылдың ақпанынан қыркүйегіне дейін - Қазақстан-поляк «Глинкар» біріккен кәсіпорынының диспетчері (Қарағанды).
* 1995 жылдың қарашасынан - ҚР Қарулы күштері қатарында қызметте.
* 1998 жылдан - «Бүркіт» өндірістік кооперативінің қауіпсіздік қызметінің қызметкері (Шахтинск).
* 1999 жылдан - «Суканал» өндірістік кооперативінің диспетчері (Шахтинск).
* 2000 жылдың сәуірінен - Шахтинск қаласының әкімі аппаратының жетекші маманының м.а.
* 2000 жылдың қыркүйегінен - коммуналдық шаруашылықты басқару және реформалау бөлімінің жетекші маманы.
* 2001 жылдан - Новодолинск кенті әкімінің орынбасары.
* 2002 жылдан - Шахтинск қаласының әкімшілігі ішкі саясат бөлімінің бастығы, әкімнің әлеуметтік мәселелер жөніндегі орынбасары.
* 2004 жылдан - «Тентек жылу энергетика стансасы» ЖШС атқарушы директоры (Қарағанды).
* 2005 жылдан - «Дизель Плюс» ЖК коммерциялық директоры (Қарағанды).
* 2006 жылдың мамырынан - Қарағанды қаласының әкімі аппаратының қаланың өмірін қамтамасыз ету мәселелерін талдау мен үйлестіру бөлімі бас маманының м.а.
* 2006 жылдың маусымынан - бас маманы, бөлім бастығы.
* 2007 жылдан - Қарағанды облысы әкімі аппаратының инспекторлық ұйымдастыру бөлімінің аға инспекторы, меңгерушісінің орынбасары.
* 2008 жылдан - инспекторлық ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі.
* 2009 жылдың қаңтарынан - Қарағанды облысы әкімі аппаратының ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің меңгерушісі.
* 2009 жылдың ақпанынан - Қарағанды облысы Шахтинск қаласының әкімі.
* 2011 жылдан бері - Приозёрск қаласының әкімі.
* 2011-2013 жылдары Қарағанды облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасының бастығы болды.
* 2013 жылғы 16 ақпанда Е. Өтешов автөкөлік жүргізу барысында абайсызда кiсi өлiмiне әкеп соққан әрекеті бойынша айыпталып, қамауға алынған. 
«Қамау» түріндегі бұлтартпау шарасының күшін жоюға ҚР Қылмыстық Кодексінің 296 бабы 2 бөлігімен қозғалған Е.А.Өтешовке қатысты істің бітімгершілікке келуіне байланысты ҚР ҚК 67 бабының негізінде істі қысқартуға негіз болған.

## Дереккөздер


Санат:6 қыркүйекте туғандар
Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті түлектері
Санат:Шахтинск әкімдері
Санат:Приозёрск әкімдері
Батпақкөл (Қарағанды облысы)

**Батпақкөл** — Қарағанды облысы Осакаров ауданында, Молодёжный кентінің шығысында 30 км жерде, теңіз денгейінен 467,2 м биіктікте орналасқан көл.

## Гидрографикасы
Ауданы 7 км2, ұзындығы 3,6 км, ендірек бөлігі 2,5 км, жағалауының ұзындығы 9,4 км су жинайтын алабы 84 км2. Жағалауы жайпақ, көлдін бетін құрақ пен жалпақ жапырақты қоға басқан. Көл, қырат аралық ойпаңда солтүстік-батыстан, оңтүстік-шығысқа қарай созыла орналасқан. Түбі тегіс, лайсаң. Көлдің орта тұсында 2 арал бар (ауданы 1,5 және 3 га). Негізінен қар және жер асты суы есебінен толығады. Ең терең жері 2,2 м, суының жоғарғы деңгейі сәуірде, төменгісі қазанда байқалады. [Су деңгейі 0,7 м-ге дейін ауытқып отырады. Қарашада қатып, сәуірде мұзы түседі. Суы ащылау, кермекті, мал суару үшін жарамды.

## Дереккөздер

Санат:Осакаров ауданы көлдері
Қазақстан мемлекеттігінің тұтастығы мен халықтар бірлігі ескерткіші

**"Қазақстан мемлекеттігінің тұтастығы мен халықтар бірлігі" ескерткіші**. Ескерткіш-монумент Қазақстан халкының тәуелсіздік пен бірлікке ұмтылған арман-мүддесін айшықтайды. 2005 жылы Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Ұлытау ауылына жақын Айыртау бөктерінде 1992 жылы қойылған Айыртау белгі тасына таяу, қолдан үйілген биік белге орнатылды. Монумент әлемнің төрт бұрышын бейнелей орналасқан. Төрт таған бірлігінің ұшар басындағы (биіктігі 30 м) күн-шаңыраққа төрт арғымақ пішіні
қондырылған. Монумент алаңын балбал тас мүсіндер кемкерген.

## Дереккөздер


Санат:Тарих
Санат:Мәдениет
Карина Абрекқызы Абдуллина

**Абдуллина Карина Абрекқызы** (13 қаңтар 1976, Алматы) — қазақстандық әнші. 

## Биографиясы
Әкесі - Абдуллин Абрек Ришатұлы, зейнеткер, опера әншісі, Абай атындағы Мемлекеттік академиялық oпepa және балет театрының солисі болған. Анасы - Львова Ольга Михайловна, марқұм, пианист, Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының концертмейстері болған.

Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік консерваториясының фортепиано факультетін бітірген (1998), пианист, концертмейстер, педагог-музыкант, камералық ансамбльдің солисі.

«Мюзикола» дуэті әндерінің көбісінің музыкасы мен мәтіндерінің; «Арман қыз» өлең кітабының авторы.

С. Нарымбетовтың «Мұстафа Шоқай» көркем драмасына түскен (Мария).

Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.

1992 жылдың мамыр айынан бері - «Мюзикола» танымал дуэтінің солисі.

«Big Apple Music 96» (Нью-Йорк) халықаралық танымал музыка конкурсы бірінші сыйлығының лауреаты. ҚР Президенті қорының мәдениет саласындағы 3 номинациясы сыйлығының лауреаты: «Эстрада-цирк өнері»; «Әдебиет» («Арман қыз» өлеңдер жинағы үшін); «Кинематограф» («Мұстафа Шоқай» кинофильміндегі Мария рөлі үшін, 2009). «Утренняя звезда» музыкалық конкурсындағы басты жүлденің иегері (Мәскеу, 1994).

Діни көзқарасы - христиан діні.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - «Өзгені пір тұтпа...»

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Мен Нострадамус емеспін».

Хоббиі - веб-дизайн.

Сүйіп оқитын әдебиеті - Р. Гари, М.Ю. Лермонтов, Ш. Петефи.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Мамедов Низами Джаганжирұлы, «Меломан» компаниясы ұлттық жобалар департаментінің бастығы.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Мейрам Олжабайұлы Өтешов

**Мейрам Олжабайұлы Өтешов** 1978 жылы 31 шілдеде Қостанай облысы Меңдіқара ауданының «Теңіз» кеңшарында туған. Қазақ. Әкесі - Өтешов Олжабай Байғасқаұлы, зейнеткер, инженер-механик болып жұмыс істеген. Анасы -Өтешова Қайынжамал Есқалиқызы, зейнеткер, бухгалтер болып жүмыс істеген. А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетін (1999) заңгер мамандығы бойынша; экономист (2005) мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. 2001 жылдан - Қостанай облыстық экономика және сауда департаментінің шағын кәсіпкерлікті дамыту бөлімінің жетекші маманы, 2002 жылдан - инвестициялық жобаларды жылжыту бөлімінің бас маманы, 2003 жылдан - шағын кәсіпкерлікті дамыту бөлімінің бас маманы. 2004 жылдан - Қостанай облыстық шағын кәсіпкерлікті қолдау басқармасының құқықтық қолдау және лицензиялау бөлімінің бас маманы. 2005 жылдың қаңтарынан - Қостанай облыстық Кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаментінің кәсіпкерлік бөлімінің бас маманы, 2005 жылдың маусымынан - Қостанай облыстық Кәсіпкөрлік және өнеркәсіп департаментінің кәсіпкерлік бөлімінің бастығы. 2008 жылдың мамырынан - «Қостанай облыстық әкімдігінің кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы» MM бастығының орынбасары. 2008 жылдың желтоқсанынан бері - Қостанай облысы әкімдігінің Кәсіпкерлікжәне өнеркәсіп басқармасы бастығы. Әскери атағы - кіші сержант. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев, В.В. Путин. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Тұрақтылық пен өркендеу»*. Хоббиі - футбол, автомобильдер. Сүйіп оқитын әдебиеті - танымдық әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Өтешова Самал Амангелдіқызы (1980 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. ¥лдары - Өтешов Қуаныш Мейрамұлы (2004 жылы туған); Өтешов Рахат Мейрамұлы (2008 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Импульстің сақталу заңы

200px|right|thumb
Табиғаттағы барлық денелер бір-бірімен әрекеттеседі. Алайда бірқатар жағдайларда қарастырылатын жүйедегі өзара әрекеттесуші денелерге сыртқы күштердің әрекеттері елеусіз болатындықтан, олардың әрекеттері ескерілмейді. Бұл жай екі немесе одан да көп денелердің қозғалысын ғана қарастыруға мүмкіндік туғызады. Ол үшін физикада денелердің *тұйық жүйесі* деп аталатын ұғым енгізілген.

*Тұйық жүйе деп сыртқы күштер әрекет етпеген жағдайда жүйеге енетін денелер бір- бірімен ішкі күштер арқылы ғана әрекеттесетін жүйені* айтады.

 v_1  және  v_2  жылдамдықпен бір-біріне қарама-қарсы бағытта қозғалып келе жатқан массалары  m_1  және  m_2  екі шардың өзара әрекеттесуін қарастырайық. Өзара әрекеттесу күштері қандай болса да, олар Ньютонның үшінші заңы бойынша байланысады:  \vec F = - \vec F  немесе   m_1 \cdot \frac {\vec v _1^\prime \cdot \vec v_1} {\Delta t} = - m_2 \cdot \frac{\vec v _2^\prime \cdot \vec v_2} {\Delta t}

 \Delta t   мұндағы — өзара әрекеттесу уақыт аралығы,  \vec v _1^\prime  және \vec v _2^\prime  — шарлардың өзара әрекеттесуінен кейінгі жылдамдықтары.

Шарлардың өзара әрекеттескенге дейінгі импульстерін теңдіктің бір жағына, өзара әрекеттескеннен кейінгі импульстерін тендіктің екінші жағына шығарсақ, онда  m_1 \cdot \vec v _1 + m_2 \cdot \vec v _2 = m_1 \cdot \vec v _1^\prime + m_2 \cdot \vec v _2^\prime  болады.

Теңдеудің сол жағында денелердің өзара әрекеттескенге дейінгі, оң жағында өзара әрекеттескеннен кейінгі импульстерінің қосындысы берілген және олар өзара тең. Әрбір дененің импульсі өзгергенімен, олардың импульстерінің қосындысы өзгеріссіз қалды. Сонымен, *тұйық жүйедегі өзара әрекеттесетін денелер импульстерінің қосындысы өзгермейді (сақталады)*:  \vec p_1 + \vec p_2 = \vec p_1^\prime + \vec p_2^\prime 

Бұл — *импульстің сақталу заңы* деп аталатын табиғаттың негізгі заңдарының бірі. Егер біз қарастырған мысалдағыдай екі дене ғана болмай, бірнеше дене әрекеттессе де, бұл қорытынды кезкелген тұйық жүйе үшін дұрыс болып табылады. Бұл заңның дұрыстығын адамзат тәжірибесінің өзі айқын дәлелдеп беріп отыр.

Әрине, барлық нақты жүйелер тұйық болып табылмайды. Алайда импульстің сакталу заңын көп жағдайда қолдануға болады.

## Дереккөздер



Санат:Сақталу заңдары
Мейірхан Сәйдіұлы Адамбеков

**Мейірхан Сәйдіұлы Адамбеков** (1 шілде 1958, Қарқаралы ауданы, Томар ауылы - 18 қаңтар 2020, Қарағанды) - әнші, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2000). 

## Өмірбаяны
*Алматы эстрада-цирк студиясын (Ж. Елебеков класы бойынша педагог Жәнібек Кәрменовтен), 2003 жылы Қазақстан-Ресей университетін бітірген. 
*1978 жылдан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы мәдениет бөлімінің автоклуб меңгерушісі. 
*1981 жылдан - Қарағанды мемлекеттік филармониясының солист-вокалисі. 
*1987 жылдан - Қарағанды почтамтының инструкторы, жабдықтау жөніндегі инженері. 
*1993 жылдан - Қарағанды облыстық халық шығармашылығы және мәдени-игілік қызметі орталығы бөлімінің меңгерушісі.
*1996 жылдан - Қарағанды музыка училищесі халық бөлімшесінің меңгерушісі.
*2008 жылдан бері - Қ. Байжанов атындағы Қарағанды концерт бірлестігінің солист-вокалисі.
*Тәттімбет атындағы өнер колледжінде халық әндері бөлімінің меңгерушісі.
*Халық композиторлары Біржан мен Ақан Серінің, Жаяу Мұса мен Мәдидің, Шашубайдың, Естай мен Ғазиздың және т. б. әндерді ұлттық нақышпен орындады. Ә. Қашаубаев атындағы республикалық конкурстың лауреаты (1980). Қазақстан өнер шеберлері қатарында Франция, Швеция, Австрия, Болгария, Голландия, Венгрия, Ресей сияқты елдерде өнер көрсетті.

## Отбасы
*Әкесі - Адамбеков Сәйді, қойшы болған. Анасы - Біләлова Рауза, қойшы болған.
*Үйленген. Жұбайы - Еңсебаева Н.К. (1957 ж.т.), №101 ОМ оқытушысы. Ұлдары - Адамбеков Алданыш (1980 ж.т.), Адамбеков Жәнібек (1992 ж.т.); қыздары - Адамбекова Шынар (1982)Адамбекова Арайлым (1984 ж.т.). 

## Дереккөздер


## Сілтемелер

# Дәстүрлі өнер дүлділі әнші Мейірхан Адамбеков өмірден озды

Санат:1958 жылы туғандар
Санат:Қарқаралы ауданында туғандар
Санат:Қазақстан әншілері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Құндақ (Көлік)

**Құндақ** - машинаның, аспаптың,
механизмнің, аппараттың сыртын 
жабуға, кейбір құрылымдардың
элементтеріне тірек ретінде және
айналатын бөліктерін қошауға арналған 
қорап.

## Амортизатордың құндағы

Амортизатордың өзегі мен
жоғарғы бөлігін қорғайтын цилиндірлік 
стақан.

## Жылытқыштың құндағы

Көлік құралының жылытқыш бөлшектерін сақтайтын және
бірлестіретін құндақ.

## Жартылай өстің құндағы

Құндақ, оның ішінде жартылай 
өс орналасқан және ол автомобильдің 
жетекші белдік балқасының бөлшегі болып табылады.

## Тіркес құндағы

Қозғауыштың маховигіне қосылатын тіркестің 
бөлшегі, оның ішіне тіркестің басқыш құрылғысы орналасады.

## Дереккөздер


Санат:Транспорт
Рысбай Құрманұлы Өтешев

**Рысбай Құрманұлы Өтешев** 1959 жылы 17 қарашада Ақтөбе облысы Исатай ауданының Ақбар ауылында туған. Қазақ. Батыс Қазақстан ауыл-шаруашылық институтын бітірген (1986), мамандығы - «Ауыл шаруашылығын механикаландыру». Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1977 жылдан - Ақтөбе облысы Исатай ауданының «Ақыраб» кеңшарында есеп жүргізуші. 1978 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1980 жылдың шілдесінен - «Ақыраб» кеңшарында жұмысшы. 1980 жылдың желтоқсанынан - Батыс Қазақстан ауылшаруашылық институты дайындық бөлімшесінің тыңдаушысы, 1981 жылдан - институт студенті. 1986 жылдан - «Көшімсуқұрылыс» тресінің 34-ЖМК механигі (Орал қаласы). 1987 жылдан - Батыс Қазақстан облыстық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық өндірістік бірлестігінің инженері, жетекші инженері (Орал қаласы). 1990 жылдан - Орал қаласындағы қонақ үй шаруашылығы бірлестігінің бас инженері. 1992 жылдан - көпсалалы коммуналдық шаруашылық кәсіпорнының директоры (кейіннен - «Спецавтобаза» МКК, Орал қаласы). 2004 жылдың тамызынан - Батыс Қазақстан облысы Бөрілі ауданы әкімінің орынбасары. 2008 жылдың мамырынан бері - Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданының әкімі. Үйленген. Жұбайы - Шөкеева Ақмарал Тасболатқызы. Қыздары - Өтешева Лола Рысбайқызы, Өтешева Ләззат Рысбайқызы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Мереке Отарұлы Ісмұратов

**Мереке Отарұлы Ісмұратов** - 1961 жылы 5 қарашада Гурьев облысы Балықшы ауданының Дамба кентінде туған. Қазақ.
Әкесі - Ісмұратов Отар, марқұм. Анасы - Ісмұратова Сара, марқұм. Гурьев педагогикалық институтын (1991) «Тарих» мамандығы бойынша; ҚР ІІМ Қарағанды заң институтын (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.

*1978 жылдан - Амангелді атындағы ұжымшарда балықшы (Дамба кенті). 
*1980 жылдан - Гурьев қаласындағы авиакәсіпорын слесарі; Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
*1983 жылдан - Гурьев қаласының әуежайында желілік милиция бекетінің милиционері. 
*1988 жылдан - Атырау қаласының әуежайында желілік милиция бекетінің қылмыстық іздестіру жедел өкілі. 
*1997 жылдан - Атырау қаласының әуежайындағы ЖІІБ бастығы. 
*2003 жылдан - Атырау облыстық ІІБ балық қорларына қылмыстық қол сұғушылыққа қарсы күрес бөлімінің (БҚҚҚҚКБ) бастығы.
*2005 жылдан - Атырау облыстық ІІД Штаб-басқарма бастығының орынбасары. 
*2006 жылдан - Атырау облыстық ІІБ БҚҚҚҚКБ бастығы. 2008 жылдың ақпанынан - Атырау облыстық ІІД бастығының орынбасары. 
*2009 жылдың қыркүйегінен - Атырау облысы әкімінің орынбасары.
*2009 жылдың желтоқсанынан бері - Атырау қаласының әкімі. *«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Құқық тәртібін қамтамасыз етуде үздік шыққаны үшін» (2005), 3-ші, 2-ші дәрежелі «Ішкі істер органдарындағы мінсіз қызметі үшін» (2006), «ІІО ардагері» (2006) медальдарымен; «ІІМ үздік қызметі үшін» (2006), «Қазақстан полициясына 15 жыл»* (2007) белгілерімен марапатталған.

Әскери атағы - полиция полковнигі.
Діни көзқарасы - ислам.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақтылық және мемлекетіміздің өркендеуі».
Хоббиі - спорт, кітап оқу, музыка.
Сүйіп оқитын әдебиеті - М. Әуезовтің классикасы («Абай жолы»), дүние жүзі тарихы мен Қазақстан тарихы.

Үйленген. Жұбайы - Арыстанбаева Алмажай. Ұлы - Ісмұратов Сержан Мерекеұлы, Атырау стансасындағы ЖІІБ
қызметкері; қыздары - Ісмұратова Айнұр Мерекеқызы, студент, Англияда оқиды, Ісмұратова Гауһар Мерекеқызы,
оқушы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Қайырлы Исләмұлы Исләмов

**Қайырлы Исламұлы Исламов** 
1951 жылы 28 желтоқсанда Гурьев облысы, Теңіз ауданы, Қошалақ ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Темірәлиев Ислам. Анасы - Темірәлиева Сәру. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокал-хор факультетін бітірген (1982), опера әншісі, педагог-вокалшы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1969 жылдан - Гурьев облысы Теңіз ауданының мектеп интернатында дене шынықтыру пәнінің мұғалімі. 1970 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1973 жылдан - Алматы қалалық эстрада-цирк студиясының студенті.
1975 жылдан - Құрманғазы атындағы Мемлекеттік консерваторияның студенті. 1982 жылдан бері - Мемлекеттік хор капелласының солиствокалисі. ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1996). Әскери атағы - запастағы аға сержант. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Мен Қазақстанның гүлденетініне және әлемнің дамыған 50 елінің қатарына қосылатынына сенемін»*. Хоббиі - тарих, спорт.
Үйленген. Жұбайы - Исламова Нәсіп, кітапханашы. Ұлы - Исламов Нұрлан (1977 ж. т.); қызы - Исламова Қорлан (1985 ж.т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:1951 жылы туғандар
Серік Балғатайұлы Өтешов

**Серік Балғатайулы Өтешов** 1963 жылы 20 қазанда Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Жаңаарқа (Атасу) кентінде туған. Қазақ. 

Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан..

Әкесі - Өтешов Балғатай (1912-1981), ҚазКСР Халық ағарту ісінің үздігі. 

Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1986), экономист. 14 ғылыми жарияланымның авторы. 1981 жылдан - Қарағанды мемлекеттік университетінің студенті. 1986 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1988 жылдан - Жезқазған облыстық қаржы басқармасы бюджеттік бөлімінің аға экономисі, облыстық қаржы басқармасының экономисі, бас маманы, бөлім бастығы, бөлім бастығыныңбірінші орынбасары. 1995 жылдан - Жезқазған облыстық Сыртқы экономикалық байланыстар комитетінің төрағасы. 1996 жылдан - Жезқазған облыстық өнеркәсіп департаментінің бастығы, Жезқазған облысы әкімінің орынбасары. 1997 жылдан - Қарағанды облыстық қаржы басқармасы бастығының орынбасары, бастығы. 1999 жылдан - Қарағанды облысы әкімінің орынбасары. 2004 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігі Мемлекеттік бақылау және жұмысты ұйымдастыру бөлімінің мемлекеттік инспекторы. 2006 жылдан - Қарағанды облыстық қаржы департаментінің директоры. 2010 жылдың ақпанынан бері - Қарағанды облысы әкімінің бірінші орынбасары. 

«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002), «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» (2005), «Ерен еңбегі үшін» (2006) медальдарымен марапатталған. 

Әскери атағы - подполковник. 

Діни көзқарасы - атеист. 

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. 

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Қазақстанды өзіне әлемдегі ең жаңа да алдыңғы қатарлының бәрін сіңіретін, ғаламдық экономикалық процестерге сай дамитын ел ретінде көру»*. 

Сүйіп оқитын әдебиеті - проза. 

Үйленген. Жұбайы - Өтешова Гүлнар Ахметқалиқызы (1962 жылы туған). Ұлы - Өтешов Азамат Серікұлы (1986 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:1963 жылы туғандар
Санат:Қарағанды облысында туғандар
Санат:Қазақстан экономистері
Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Гүлнафис Ғарифоллақызы Айтмұхамбетова

**Гүлнафис Ғарифоллақызы Айтмұхамбетова** (20.02.1988 жыл, РКФСР, Астрахан қаласы) - тхэквондашы, Қазақ.

Әкесі - Есдәулетов Жоламан Жалғасұлы, зейнеткер, ІІМ-нің отставкадағы майоры. Анасы - Кенжебаева Роза Қабдолқызы, Атырау облыстық әкімшілігі жалпы бөлім кеңсесінің бас маманы.

Қазіргі уақытта - X. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті жаратылыстану факультетінің студенті. 

2009 жылдан - №1 ОРМБЖМ (Атырау қ.) таэквондо бөлімшесінің спортшы-нұсқаушысы. 2009 жылдан бері - Ш¥КД және ОР жанындағы таэквондодан ҚР Ұлттық құрамасының (Атырау қ.) құрамында. 2009 жылдан бері - Олимпиадалық резервті даярлау орталығының таэквондо бөлімінде спортшы-нұсқаушы, республикалық [«ҚР Таэквондо федерациясы» қоғамдық бірлестігінің Атырау облыстық филиалында спортшы-нұсқаушы.

ҚР чемпионы; ҚР Кубогының жеңімпазы; шығыс жекпе-жегі бойынша Азия ойындарының чемпионы (Таиланд, 2009); ҚР Универсиадасының (Атырау қ.), Әлемдік универсиаданың (Сербия, 2009) жеңімпазы.
ҚР спорт шебері (2009). Тэквондодан қара белбеу, 1 дан иегері. 
ҚР Туризм және спорт министрлігінің, ҚР Білім және ғылым министрлігінің, Атырау облыстық әкімшілігінің грамоталарымен марапатталған.

*Тұрмыс құрмаған.

## Дереккөздер


Санат:2 ақпанда туғандар
Санат:1988 жылы туғандар
Санат:Астраханда туғандар
Санат:Қазақстан тхэквондошылары
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының тхэквондошылары
Санат:Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері
Санат:Тхэквондодан Қазақстан чемпиондары
Санат:Шығыс жекпе-жегінен Азия ойындарының чемпиондары
Санат:Тхэквондадан Әлемдік Универсиада чемпиондары
Күн сәулесінен қорғайтын күнқағар

**Күн сәулесінен қорғайтын күнқағар** - тура күн сәулесінен жүргізушінің немесе жолаушының көзін қорғайтын, автомобиль  шанағының ішінде бекітілген бұрылатын қараңғылатылған мөлдір немесе мөлдір емес пластина.

## Дереккөздер


Санат:Көлік бөлшектері
Надежда Александровна Патюткина

**Надежда Александровна Патюткина** 1960 жылы 15 қаңтарда Петропавл қаласында туған. Орыс. Петропавл педагогикалық институтын (1982) орыс тілі мен әдебиетінің оқытушысы мамандығы бойынша; М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетін (2006) дене шынықтыру және спорт оқытушысы мамандығы бойынша бітірген. Орыс, қазақ және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. 1977-1978 жылдары - Петропавл ауыр мәшине жасау зауытының жұмысшысы. 1982 жылдан - Целиноград (Петропавл қаласы) аймақтық «Спортлото» басқармасы тарату бөлімінің нұсқаушысы. 1985 жылдан - Петропавл қаласы №3 балалар бақшасының тәрбиешісі. 1986 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық Кәсіби-техникалық білім басқармасының әдіскері. 1987 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық «Еңбек резервтері» (Петропавл қаласы) кеңесінің тәрбие жұмысы жөніндегі нүсқаушысы, 1988 жылдан - оқу-спорт бөлімінің меңгерушісі. 1991 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық (Петропавл қаласы) атқару комитеті Дене шынықтыру және спорт комитетінің ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы. 1994 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық (Петропавл қаласы) Жастар ісі, туризм және спорт басқармасының бас маманы, 1996 жылдан - көпшілік-ұйымдастыру, оқу-спорт бөлімінің бастығы, 1997 жылдан - оқу-спорт бөлімінің бастығы. 1998 жылдан - Солтүстік Қазақстан облыстық Туризм, дене шынықтыру және спорт басқармасы оқу-спорт бөлімінің бастығы. 2009 жылдың наурызынан бері - Солтүстік Қазақстан облысы Туризм, дене шынықтыру және спорт басқармасының бастығы. Ажырасқан. Қыздары - Марон (Патюткина) Елена Владимировна (1980 жылы туған), Кирьян (Патюткина) Анна Владимировна (1984 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ұлжан Өстенқызы Айнақұл

**Айнақұл Ұлжан Өстенқызы** - 
1958 жылы 15 тамызда Алматы облысы Жамбыл ауданы
Қарасу ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Айнақұлов Өстен. Анасы - Түймебаева Қатипа.

Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтының музыка факультетін бітірген (1981), орта білім беретін мектепте музыка мен ән пәнінің оқытушысы.

1984 жылдан - «Қызыл Әскер» ауылдық клубының меңгерушісі. 1982-1983 жылдары - Қарасу аулының орта мектебінде ән сабағының оқытушысы. 1985 жылдан - Алматы облысы Жамбыл аудандық Мәдениет үйінің әдіскері.

1988 жылдан бері - Сүйінбай атындағы Алматы облыстық
филармониясының солисі.

Халықаралық Жамбыл атындағы сыйлықтың (1996), «Жаңа
ғасыр, жаңа ән» конкурсы сыйлығының (2000) лауреаты.

ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1996).

Діни көзқарасы - мұсылман.

Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан
әлемдік ауқымда мойындалатын болады».

Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия.

Қызы - Айнақұл Әсем.

**Ұлжан Айнақұлова** 1958 жылы Алматы облысы Жамбыл ауданы Сарыбай ауылында туған. 1981 жылы қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің музыка факультетін бітірген. 1982-1986 жылдары Жамбыл аудандық Мәдениет бөлімінде қызмет істеп, «Құлансаз» ансамблінде әнші болды. 1988 жылы Алматы облыстық филармониясының «Сазген саз» ансамблінде, «Адырна» фольклорлық ансамблінде әнші болды. ҚР Еңбек сіңірген артисі.

## Дереккөздер


Санат:1958 жылы туғандар
Санат:Алматы облысында туғандар
Санат:Қазақстан әншілері
Ольга Валентиновна Перепечина

**Ольга Валентиновна Перепечина** (23 тамыз 1957, Солтүстік Қазақстан облысы) — қазақстандық саясаткер, қаржыгер және экономист. 2014 жылдан бері қызметтегі Парламент Сенатының депутаты. 2022 жылдан бері қызметтегі Парламент Сенаты төрағасының орынбасары.

## Өмірбаяны
Қорған ауыл шаруашылығы институтын бітірген (1989), ауыл шаруашылығы өндірісін ұйымдастырушы экономист.

1989 жылдан - «Новокаменск» кеңшарының еңбек және еңбекақы жөніндөгі экономисі, бас экономисі (Солтүстік Қазақстан облысы Бешкөл ауданы Новокаменка кеңшары).

1996 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Бескөл аудандық қаржы бөлімінің меңгерушісі м.а., меңгерушісі.

1997 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар аудандық қаржы бөлімінің бастығы (Бескөл ауылы).

1999 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар аудандық қаржы басқармасының бастығы.

2002 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы қаржы басқармасының бастығы.

2011 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы статистика департаменті бастығының орынбасары, бастығы.

2014 жылдан бері - Солтүстік Қазақстан облысынан сайланған Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты.

«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; Солтүстік Қазақстан облысы қаржы департаментінің құрмет грамотасымен (2003) марапатталған.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Перепечин Юрий Леонидович (1965 жылы туған). Қыздары - Перепечина Ирина Юрьевна (1990 жылы туған), Перепечина Анастасия Юрьевна (2000 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Александр Борисович Яковлев

**Александр Борисович Яковлев** - 1953 жылы 19 тамызда Қарағанды облысы Осакаров
ауданының Есіл бойы ауылында туған. Орыс.
Еңбек Қызыл ту орденді Қазақ ауыл шаруашылығы институтының «Орман шаруашылығы» факультетін бітірген
(1975), орман шаруашылығы инженері.
Неміс (сөздікпен) және орыс тілдерін біледі.

*1975 жылдың тамызынан - Сарань орманшылығы орманшысының көмекшісі, 1975 жылдың қарашасынан - Қарағанды механикаландырылған орман шаруашылығының бас орманшысы, 1987 жылдың тамызынан - директоры. 
*1988 жылдың тамызынан - Қарағанды орман шаруашылығы өндірістік бірлестігінің бас инженері, 1989 жылдан - бас орманшысы, 1992 жылдан - бас директоры.
*1998 жылдан - Қарағанды облыстық орман, балық және аңшылық шаруашылығы басқармасының бастығы.
*2000 жылдан - Қарағанды облыстық орман және биоресурстар жөніндегі аумақтық басқармасының бастығы. 
*2003 жылдың қаңтарынан - Қарағанды облыстық орман және аңшылық шаруашылығы аумақтық басқармасы бастығының орынбасары, 2003 жылдың мамырынан - бастығы.
*2005 жылдан бері - Қарағанды облысы Табиғат ресурстары және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасының бастығы.
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; Қарағанды облысы әкімінің құрмет грамотасымен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.

Үйленген. Жұбайы - Яковлева Татьяна Александровна (1952 жылы туған), «Көгалдандырушы» ЖШС жұмыскері. Ұлдары -
Яковлев Владимир Александрович (1978 жылы туған), Яковлев
Евгений Александрович (1980 жылы туған); қызы - Яковлева
Елена Алөксандровна (1987 жылы туған).

## Дереккөздер
Нұртаза Ыбыраев

*** Нұртаза Ыбыраев*** (1931 жылы туған), ғалым-зоотехник, халық шаруашылығын ұйымдастыру саласының қызметкері. Ауыл шаруашылығы ғылымының кандидаты (1964). ҚазКСР еңбек сіңірген зоотехнигі (1967). Алматы зоотехник-мал дәрігерлік институтын бітірген(1954). 1959-1965 жылдарында Жамбыл облысындағы Мерке асыл тұқьімды кеңшарының директоры, облыстық кеңшарлар басқармасының бастығы, Шу өндірістік-аумақтық ауыл шаруашылық басқармасының бастығы. 1965-1966 жылдарында облыстық ауыл шаруашылық тәжірибе стансасының директоры, 1966-1970 жылдарында Жамбыл аудандық партия комитетінің 1-хатшысы, 1970-1973 жылдарында Республика кәсіподақтар Кеңесінің хатшысы, 1973-1983 жылдарында Жезқазған облыстық, партия комитетінің хатшысы, кейін 2-хатшысы, 1985-1994 жылдарында Қызылорда облаткомы төрағасының 1-орынбасары, облысының агроөнеркәсіп комитетінің терағасы, Қызылорда ауыл шаруашылық ғылыми-зерттеу институты директорының орынбасары, 1995 жылдан Қазақтың егіншілік ғылыми-зертттеу институтында бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды. 10-11-шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. 3 мәрте Еңбек Қызьл Ту, 2 мәрте «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.

## Дереккөздер



Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Базыл Шамұқанұлы Жақыпов

**Базыл Шамұқанұлы Жақыпов** - 1965 жылы 5 қаңтарда Ақмола облысы Жақсы ауданының Терісаққан ауылында туған. Қазақ. Әкесі -Жақыпов Шамұқан, марқұм, диқаншылық бригадирі болған. Анасы -Жақыпова Жаңылған Түрлығожақызы, зейнеткер, үй шаруасында.
## Хронологиясы
*Целиноград ауылшаруашылық институтының агрономия факультетін (1991) ғалым-агроном мамандығы бойынша;
*Алматы экономика және статистика институтының экономика және қаржы факультетін (2006) қаржыгер мамандығы бойынша бітірген.
*Қазақ және орыс тілдерін біледі.
*«Нүр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).
*1982 жылдан - Торғай облысы Қима ауданының «Восход» кеңшарында шопанның көмекшісі, малшы. 
*1983 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 
*1985 жылдан - Целиноград ауылшаруашылық институтының студенті.
*1991 жылдан - Торғай облысы Қима ауданының «Восход» кеңшарында агроном-есепші, өгіншілік бригадасының бригадирі, бас агроном. 
*1996 жылдан - Торғай облысы Қима ауданының «Терісаққан» ¥АШК директоры. 
*1998 жылдан - «Золотая нива» ЖШС атқарушы директоры (Ақмола облысы Жақсы ауданының Қима кенті). 
*2000 жылдан - «Куантум» ЖШС директоры (Қостанай облысы Жетіқара ауданының Тургеневка ауылы). 
*2004 жылдан - «Қарабалық аудандық ауыл шаруашылық және азық-түлік басқармасы» MM бастығы (Қостанай облысының Қарабалық кенті); 
*2008 жылдан - Қостанай қаласы әкімінің орынбасары.
*2009 жылдың ақпанынан бері - Қостанай облысы Меңдіқара ауданының әкімі.
## Жетістіктері
*«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), 
*«Ауыл шаруашылығы санағы» (2007) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - аға лейтенант. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлеуметтік-экономикалық дамуы бойынша әлемнің алдыңғы қатарлы
елдерінің бірі». Үйленген. Жұбайы - Жақыпова Жұмабике Орынбайқызы (1962 жылы туған), үй шаруасында. Қыздары - Исабекова Мәдина Базылқызы (1983 жылы туған); Жақыпова Ботагөз Базылқызы (1990 жылы туған); Шамұқанова Сабина Базылқызы (2000 жылы туған); ұлдары - Шамұқанов Аслан Базылұлы (1992 жылы туған); Шамұқанов Жасұлан Базылұлы (2000 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Қостанай әкімдері
Әнуар Асқарұлы Ақбаров

**Ақбаров Әнуар Асқарұлы** - 
1946 жылы 4 қаңтарда Алматы облысы Шелек ауылында туған. Ұйғыр.

Әкесі - Ақбаров Асқаржан, зейнеткер, ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі, ұйғыр театры негізін қалаушылардың бірі. Анасы - Ақбарова Халима, К. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комөдия театрының әртісі.

Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын скрипка классы бойынша (1969); П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясының квартет аспирантурасын бітірген (1973).

Профессор (1997 жылдан).

Ұйғыр, орыс, қазақжәне неміс тілдерін біледі.

1965 жылдан - Республикалық радио және дыбыс жазу
үйінің камералық оркестрінің әртісі. 1969 жылдың қыркүйек
айынан - К. Байсейітова атындағы Республикалық орта
арнаулы музыкалық мектебінің скрипка классы бойынша
оқытушы. 1973 жылдың тамыз айынан - ҚазКСР Қазақ
мемлекеттік шекті аспаптар квартетінің бірінші скрипкашысы. 1993 жылдың наурыз айынан - Құрманғазы атындағы
Алматы мемлекеттік консерваториясының камералық
ансамблі кафедрасының меңгерушісі. 1998 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы оркестр факультетінің деканы.

ҚР Мемлекеттік шекті аспаптар квартетінің негізін қалаушы
және жетекшісі. Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік
филармониясының шекті аспаптар квартетінің, Құрманғазы
атындағы Алматы ұлттық консерваториясының студенттік
камералық оркестрінің жетекшісі.

«Тюрксой» халықаралық интернационалдық жастар оркестрінің көркемдік жетекшісі және дирижері (Анкара, 2010 жылдан).

Республикааралық скрипкашылар конкурсының (Алматы, 1970), ҚР Жастар Одағы сыйлығының (2000), «Ильхам» тәуелсіз сыйлығының (2000) лауреаты. ҚР Еңбек сіңірген өнер қайраткері (1994).

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оң».

Хоббиі - жеңіл атлетика, велоспорт.

Сүйіп оқитын әдебиеті - Гомердің «Илиадасы» және
«Одиссейі», У. Шекспирдің трагөдиясы, Марциалдың эпиграммалары.

Үйленген. Жұбайы - Чуренова Дина (1945 ж.т.), музыкант.
Қызы - Акбарова Жаннет (1978 ж.т.), скрипкашы. Немересі-Алтан (2007 ж.т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Сәтибек Ыбыраев

***Сәтибек Ыбыраев*** (1888-1964), озат шопан,Социалистік Еңбек Ері (1949). Ақтоғайдың түлегі. 1942-1952 жылдарында Ақтоғай ауданы «Еңбек» кеңшарының қуаныш белімшесінде еңбек етті. 1948 жылында 430 қазақы саулық қойдан 569 қозы өстріп, қозылардың салмағын орташа есеппен 42,2 кг-ға жеткізді. Кезінде аудан малшылары арасыңда ***Сәтибек Ыбыраев*** атындағы жүлде тағайындалды. Ол еңбек еткен қуаныш бөлімшесіндегі мектепке есімі берілді.Ленин орденімен марапатталған.

## Дереккөздер



Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Бақыт Бешімбекұлы Ахметов

thumb|Бақыт Ахметов
**Бақыт Бешімбекұлы Ахметов** (27 наурыз, 1979 жыл, Шымкент қаласында туған) - ауыр атлет.

## Өмірбаяны
* Қырғыз мемлекеттік ұлттық университетін (2002) бітірген, заңгер;
* Шымкент дене тәрбиесі университетін (2008) бітірген, жаттықтырушы-мұғалім.
* 2008 жылдан бері - РМҚК «Олимпиадалық даярлау орталығында» ауыр атлетикадан аға жаттықтырушы (Апматы қ.).

## Жетістіктері
* Ауыр атлетикадан ҚР бірнеше мәрте чемпионы және рекордшы;
* ХІ Азия ойындарының чемпионы (Пусан қ., 2002);
* Азия чемпионы (Алматы, 2004);
* Бүкіләлемдік универсиада жеңімпазы (Италия, 2003);
* Мәскеу халықаралық турнирінің қола жүлдегері (Мәскеу қ., 2003).
* ҚР Чемпионатында 96 кг салмақта 193 кг-ды жұлқи көтеруден әлемдік рекордты жаңартты (Шымкент қ., 2003).
## Шендері
* Әскери атағы - капитан.
## Отбасы
* Әкесі - Ахметов Бешімбек Сейітбекұлы, Бішкек қаласы шампан-шарап комбинаты директорының орынбасары.
* Анасы - Ормотоева Айнагүл Құтыманқызы.

## Дереккөздер

Санат:27 наурызда туғандар
Санат:1979 жылы туғандар
Санат:Шымкентте туғандар
Санат:Қырғыз Ұлттық Универсиеті түлектері
Санат:Шымкент дене тәрбиесі университеті түлектері
Санат:Қазақстан ауыр атлеттері
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының ауыр атлеттері
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының ту ұстаушылары
Санат:Ауыр атлетикадан Азия ойындарының чемпиондары
Санат:Ауыр атлетикадан Азия чемпиондары
Санат:Ауыр атлетикадан Қазақстан чемпиондары
Санат:Әлемдік рекорд иегерлері
Зәуре Әбілдақызы Сәлжанова

**Зәуре Әбілдақызы Сәлжанова** (1960 ж . т . ) — экономика саласының маманы,экономика ғылым докторы (2003). ҚарМУ - ды бітірген (1982). 1985-1986 ж .Қарағанды есеп-кредиттік техникумының оқытушысы. 1992-2005 ж . Е.А . Бекетов атындағы ҚарМУ бухгалтерлі кәсіп және аудит кафедрасының оқытушысы , доценті, профессоры. 2005 жылдан Қазтұтынуодағы Қарағанды экономика университеті бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасының профессоры экономика және менеджмент кафедрасының меңгерушісі. 60-тан астам ғылымии еңбектің оның ішінде 6 монографияның авторы.
## Шығармалары
*Развитие инновационного процесса (1999);
*Управление структурными преобразованиями и диверсификация машиностроительного комплекса (2000); 
*Инновационно-технологическое развитие промышленности Казахстана (теория и методология) (2002).

## Дереккөздер
Әнуарбек Ғалымжанұлы Аманқұлов

**Әнуарбек Ғалымжанұлы Аманқұлов** 1979 жылы 12 мамырда Гурьев қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Аманқұлов Ғалымжан Рахметұлы. Анасы - Аманқұлова Зәрипа Апдашқызы. X. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің жаратылыстану факультетін бітірген (2000), дене тәрбиесі сабағының мүғалімі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2006 жылдан бері). 
*1997-2006 жылдары - ШҰКД және ОР жанындағы таэквондодан ҚР Ұлттық құрамасының құрамында болған.
*2000-2006 жылдары - №1 ОРМСМ (Атырау қ.) таэквондо бөлімшесінің спортшы-нұсқаушысы болған.
*2007 жылдан бері - №1 ОРМСМ жанындағы таэквондо бөлімшесінің жаттықтырушысы, «ҚР Таэквондо федерациясы» АҚҰ Атырау облыстық бөлімшесінің спортшы-нүсқаушысы. 
*ҚР 10 мәрте чемпионы; 
*ҚР Кубогының 9 мәрте жеңімпазы;
*Азия ойындарының қола жүлдегері (Таиланд, 1999);
*ҚР Спартакиадасы мен Универсиадасының жеңімпазы;
*Халықаралық жарыстар жүлдегері (Румыния; Германия);
*Шығысазиялық ойындардың күміс жүлдегері (Сауд Арабиясы). 
*Әлем чемпионаттары мен кубоктарының қатысушысы.
*Халықаралық кластағы спорт шебері (1999). 
*Таэквондодан қара белбеу, 2 дан иегері.
*Туризм және спорт министрлігінің, ҚР Білім және ғылым министрлігінің, Атырау облыстық әкімшілігінің грамоталарымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Алфавит бойынша тхэквондошылар
Санат:Қазақстан тхэквондошылары
2011 жылғы бокстан Азия чемпионаты

Бастапқыда Сирияда өтуге жоспарланған, кейін ол елдегі саяси тұрақсыздық үшін Оңтүстік Кореяның Инчхон қаласында 2011 жылы тамыздың 4 мен 12 аралығында өткізілген. Жарыста олимпиадаға жолдама берілмегенімен, Азия елдері құрамалары үшін Әлем біріншілгіне дайындық ретінде маңызды дода болып табылады. Оңтүстік Корея құрамасынан басқа елдер жарысқа екінші құрамаларын әкелді, дегенмен де Бейжің 2008 Олимпиадасының күміс жүлдегері Жанг Жилей сияқты жұлдыздар да болды.
Оңтүстік Кореяның Инчхон қаласында бокстан ересектер арасында ХХVІ Азия чемпионатына Азияның 24 елінен 200-ге жуық боксшылар қатысты.

## Марапаттарды бөлу

## Жалпы есеп

## Сыртқы сілтемелер
* Азия чемпионаты ресми жабылды
* Хаттама

Санат:Бокстан Азия чемпионаттары
Санат:Оңтүстік Кореядағы бокс
Санат:2011 жылғы бокс
Таңатар Алшабеков

**Алшабеков Таңатар** - 
1944 жылы 10 тамызда Алматы облысы Октябрь ауылында туған. Қазақ.

Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының оркестрлік факультетін бітірген (1970), оркестр
әртісі, оқытушы, дирижер.

«Әнші Дәнеш» жинағындағы мақалалардың (2001), «Жетісу», «Ғасырлар үні» және басқа күйлердің авторы. Оның
шығармалары «Жетісудың жаңа әуендері», «Ән-күй сазы» жинақтарында жарияланған. «Жаңа ғасырға жаңа ән»
жинағының музыкалық редакторы (2003).

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1964 жылдан - Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік
қазақ халық аспаптары оркестрінің әртісі. 1965 жылдан - Панфилов педагогикалық училищесінің оқытушысы.

1971 жылдан - Талдықорған облыстық филармониясының
көркемдік жетекшісі, директоры. 1988 жылдан - Талдықорған облыстық Мәдениет комитеті төрағасының орынбасары. 1996 жылдан - К. Байсейітова атындағы Талдықорған
музыкалық колледжінің директоры.

2005 жылдан бері - Сүйінбай атындағы Алматы облыстық
филармонияның бас музыкалық жетекшісі.

«ҚазКСР 50 жылдығы» (1970), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001) медальдарымен; көптеген құрмет грамоталарымен марапатталған. Бүкілодақтық
халық шығармашылығы фестивалінің лауреаты (1982). ҚР
Президентінің Алғыс хатымен ескерілген (2001). Мәдениет
қайраткері (2004).

Діни көзқарасы - мұсылман.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеген
мемлекет болады».

Хоббиі - Қазақстан тарихы.

Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи шығармалар.

Үйленген. Жұбайы - Болатбаева Толқын Ағұсқызы, аудитор. Ұлдары - Алшабеков Бағлан Таңатарұлы, Алшабеков Дастан Таңатарұлы; қызы - Алшабекова Гүлнар Таңатарқызы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Марғұлан Ержанұлы Әсембеков

**Марғұлан Ержанұлы Әсембеков** (13 желтоқсан 1983 жыл Алматы облысы, Кербұлақ ауданы, Басшы ауылында туған) — қазақстандық грек-рим балуаны.  

## Өмірбаяны
Әкесі - Әсембеков Ержан Әсембекұлы. Анасы - Жақыпбекова Гүлсім.Қазақ туризм және спорт академиясының дене спорт және мәдениеті факультетін бітірген (2005), жаттықтырушы-оқытушы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1998 жылдан - грек-рим күресімен айналыса бастаған.
 
Спортшы, нусқаушы.  

## Жетістіктері

* ҚР чемпионы (Алматы қ., 2003);  
* 2 мәрте Азия чемпионы (Ухань қ., 2005; 2006);  
* Азия чемпионатының - 3-орын (2003),  
* Әлем кубогында - 2-орын (Алматы қ., 2003), (Иран, 2005)  
* Азия чемпионатының 2 мәрте күміс және 2 мәрте қола жүлдегері (2008,2009; 2003, 2010). 
* Грек-рим күресінен халықаралық кластағы спорт шебері. 
*Әскери атағы - сержант.
*Діни көзқарасы - ислам.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлеуметтік-экономикалық өсу».
*Хоббиі - ат спорты және аңшылық.
*Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Алфавит бойынша балуандар
Санат:Қазақстан балуандары
Мария Кенжеахметқызы Кенжеахмет

**Мария Кенжеахметқызы Кенжеахмет** 
1947 жылы 20 қазанда Солтүстік Қазақстан облысының
Петропавловка ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Жасыбаев Кенжеахмет, Магнитогорск қаласындағы
домна құрылысына қатысқан. Анасы - Жасыбаева Зейніқамал, Магнитогорск қаласындағы домна қурылысына қатысқан.
Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1969), орыс тілі мен
әдебиетінің мұғалімі.

*«Әдебиет және өнер»* мұражайының негізін қалаушы,
ғылыми концепциясының авторы және экспозицияшысы,
бірінші директоры (1989). Рузаев ауданындағы А. Нұрқатовтың, Чкалов ауданындағы Ж. Сыздықовтың, Зеренді
ауданындағы М. Ғабдуллин мұражайларының экспозициясын құрумен айналысқан, Щучинск ауданындағы Е. Ысмайылов мұражайының және Айыртау ауданындағы Айғаным
үйі экспозицияларының кеңесшісі болған. Көкшетау
қаласының Тарих мұражайының негізін қалаушы, ғылыми
концепциясының авторы және экспозицияшысы (2004).
М. Ғабдуллин мұражайының негізін қалаушы, ғылыми
концепциясының авторы және экспозицияшысы (1995).
Мәлік Ғабдуллиннің қайта қалпына келтірілген жаңа мұражайы ғылыми концепциясының авторы және экспозицияшысы (2005). *«Мәлік Ғабдуллин»* атты ақпараттық-суреттік
CD құрастырушысы және редакторы (2008).
Әуесқой сазгер, 50-ден астам әннің авторы.
*«Музей әлемі»* әдістемелік көмекші құралының (2006),
республикалық және облыстық газеттердегі мақалалардың
авторы, халықаралық және республикалық ғылыми конференцияларда баяндама жасаған. Қазіргі уақытта *«Ғұмыр -
өзен»* кітабын жазумен айналысуда.

1-ші дәрежелі режиссер (1982), 1-ші дәрежелі диктор (1984),
Қазақстандағы Орталық Азия бойынша ЮНЕСКО өкілдігі
және Апматыдағы Сорос орталығы берген *«Мұражай саясатының маркетингі»* сертификатының иегері (2000).
Қазақ және орыс тілдөрін біледі.

1969 жылдың тамыз айынан - Көкшетау қаласындағы №9
ОМ аға пионер жетекшісі. 1969 жылдың қазан айынан -
Көкшетау қаласындағы №21 ОМ орыс тілі мен әдебиеті
пәнінің мұғалімі. 1972 жылдан - Көкшетау облысының
Радиохабар және телевизия жөніндегі басқармасының
дыбыс режиссері. 1982 жылдан - Көкшетау облысының
Радиохабар және телевизия жөніндегі басқармасының
режиссері. 1984 жылдан - Көкшетау облыстық радиосының
дикторы. 1987 жылдан - Көкшетау қалалық атқару комитетінің мәдениет бөлімінің меңгерушісі. 1989 жылдан -
*«Әдебиет және өнер»* облыстық мұражайының директоры.
1994 жылдан - *«Абылай - Кенесары»* қорының бас директоры. 1995 жылдан - Мәлік Ғабдуллин мұражайының директоры. 1997 жылдан - Көкшетау мұражай бірлестігінің
бас директоры. 1999 жылдан - *«Ақмола-Бөбек»* балалар
қорының атқарушы директоры қызметін қатар атқаруда.
2005 жылдан - Мәлік Ғабдуллин мұражайы директорының
ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары, 2007 жылдан бері -
аға ғылыми қызметкері.

Көкшетау қаласының әкімі жанындағы ономастикалық
комиссияның мүшесі.

ҚР Құрмет грамотасымен марапатталған (2002).
Хоббиі - домбырамен сүйемелдеп, халық әндерін орындау.
Тұрмыс қүрған. Жұбайы - Бекенов Жаңатай (1940 ж. т.), Мәлік
Ғабдуллин мүражайының ғылыми қызметкері. Қыздары -
Ләззат (1969 ж. т.), Салтанат (1971 ж. т.), Динара (1985 ж. т.);
ұлы - Азамат (1976 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:1947 жылы туғандар
Наталья Тоқтарбайқызы Ақшабаева

**Наталья Тоқтарбайқызы Ақшабаева** - 1956 жылы 27 қарашада Түркімен КСР, Ашхабад қаласында
туған. Қазақ.
Әкесі - Ақшабаев Тохтарбай Бесенұлы, марқұм, ҰОС ардагері. Анасы - Ақшабаева Надежда Васильевна, зейнеткер.
Мәскеу тоқыма және жеңіл өнеркәсіп институтының тігін
буйымдарының технологиясы факультетін (1982) тігін
бұйымдарының инженер-технологы мамандығы бойынша;
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін (1986) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ, орыс және ағылшын (сөздіктің көмегімен) тілдерін
біледі.

*1976 жылдан - Алматы бас киім фабрикасының тігінші-моторисі. 
*1978 жылдан - Алматы облыстық прокуратурасының инспекторы. 
*1982 жылдан - Ю.А. Гагарин атындағы фабриканың тігін цехында шебер (Алматы қ.).
*1986 жылдан - «Қыз Жібек» АҚ (бұрын - Ю.А. Гагарин атындағы фабрика) ТББ бастығы, 1987 жылдан - директордың сапа жөніндегі орынбасары, 1990 жылдан - бас инженердің өндіріс жөніндегі орынбасары, 1995 жылдан - өндіріс жөніндегі вице-президенті.
*1997 жылдан бері - «Семирамида» тігін фирмасы» ЖШС директоры (Алматы қаласы). ҚР Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарының қауымдастығы төрағасының орынбасары (2003 жылдан), Алматы қаласының Кәсіпкерлер қауымдастығының мүшесі (2002 жылдан). «Атамекен» одағы» ҚҰЭП 3-ші дәрежелі медалімен; кәсіпкерлікті дамытуға қосқан үлесі үшін Алматы қаласы әкімдігінің грамотасымен, «Нұр Отан» ХДП Алматы филиалының грамотасымен, Қазақстанның өнеркәсібі мен нарықтық экономикасын дамыту мақсаттарындағы жемісті ынтымақтастығы үшін Қазақстан Республикасы Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының грамотасымен марапатталған.

Діни көзқарасы - мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Біздің жер қойнауының шексіз байлықтарымен - тек коммунистік келешек қана - әрқайсысынан мүмкіндіктері бойынша, әрқайсысына қажеттілігі бойынша».
Хоббиі - саяхат жасау, тоқу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - С. Есенин.

Жесір. Жұбайы - Нәсібуллин Марсель Марсұлы (1957-
2006), «ҚазТрансГаз» АҚ ЖЭЖ бастығы болып қызмет еткен. Ұлы - Нәсібуллин Артур Марсельұлы (1987 жылы туған);
қызы - Нәсібуллина Анастасия Марсельқызы (1991 жылы туған).

Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика