open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джордж Оруэлл

**Джордж Оруэлл** (, туған кездегі есімі **Эрик Артур Блэр**, ; 25 маусым 1903, Мотихари, Британ Үндістаны — 21 қаңтар 1950, Лондон, Ұлыбритания) — британдық жазушы және публицист. «1984» атты антиутопиялық роман авторы. Оның шығармалары қарапайым баяндау стилімен, тоталитаризмді сынауымен және демократиялық социализмді қолдауымен ерекшеленеді.

Оруэллдың ең танымал жұмыстарына сатиралық романы "Мал қора" (1945) және дистопиялық "1984" романы кіреді. «Мал қора» атты сатиралық повесінде социалистік теңдік принциптерінің бірте-бірте диктатура мен тоталитаризмге айналып кету құбылысы мал қораны мекен еткен жануарлардың мысалында қызықты әрі уытты тілмен шебер суреттелген. 

## Өмірбаяны
Джордж Оруэллдың туғандағы шын есімі Эрик Артур Блэр, 1903 жылы 25 маусымда Үндістан мемлекеті, Мотихари елді мекенінде дүниеге келді. Оның әкесі, Ричард Блэр, Үндістанның британдық отаршылдық әкімшілігінің апиын департаментінде арнайы жасақ құрамында қызмет еткен. Оның анасы Ида Блэр Бирманың Моламяйне қаласында өсті, отбасы кеме жасау және тик саудасын жүргізді. Эриктің екі апа қарындасы болған: Марджори, 5 жас үлкен апасы болса, Аврил бес жас кіші қарындасы болған. Эрик 1 жасқа толғанда, ол анасы және әпкесі Марджоримен Ұлыбританияға қоныс аударды. 

Бастауыш білімін Сент-Киприан мектебінде алды (ағылш.) орыс. (Истборн), онда ол 8 жастан 13 жасқа дейін оқыды. 1917 жылы ол арнайы стипендия алып, 1921 жылға дейін Этон колледжінде оқыды, онда оның француз тілі мұғалімі Олдос Хаксли болды. 1922 жылдан 1927 жылға дейін Бирмадағы отаршыл полицияда қызмет етті, содан кейін Ұлыбритания мен Еуропада күн көру үшін, ұзақ уақыт кездейсоқ жұмыстармен айналысты,бір жағынан көркем проза мен публицистика жазуды қолға ала бастады. 

30 жасында жазған өлендерінің бірінде: "Мен бұл уақыттан бөтенмін" 

## Сыртқы сілтемелер
* Работы Оруэлла и о нём 
* Библиография на сайте Лаборатория Фантастики

Санат:Туберкулёзден қайтыс болғандар
Санат:Ұлыбритания жазушылары
Санат:Ағылшын жазушылары
Санат:Ұлыбритания социалистері
Новостройка

* Новостройка – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы Атамекен ауылының бұрынғы атауы.
* Новостройка – Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданындағы ауыл.
Меелис Рооба

**Меелис Рооба** (; 20 сәуір 1977, Каарука, Роосна-Аллику, Ярвамаа) — эстон футболшысы, жартылай қорғаушы, футбол бапкері.

## Карьерасы
16 жасында "Норма" сапында  Эстония чемпионатындағы алғашқы ойынын өткізді. 1995 жылға дейін "Нормада" ойнап, Эстонияның мықты клубтарының бірі "Флорамен" келісім шарт жасасты. Бірақ 18 жасар ойыншы клубтың негізгі құрамына оныға алмады, бірнеше жылдар бойы түрлі клубтарға жалға берілді. Соған қарамастан "Флора" сапында үш рет Эстония чемпионы атанып, 124 ойында алаңға шығып үлгерді.

2004 жылы "Флорадан" біржола кеткен соң не бары 27 жасында кәсіпқой карьерасын аяқтады да, Эстонияның төменгі лигаларындағы әуесқой клубтарда доп тепті. 

2008 жылы бапкерлік жұмысын "Пайде" командасында көмекші-жаттықтырушы болудан бастады. Екі жылдан соң бас бапкер боп тағайындалды да, бұл қызметті 2016 жылға дейін атқарды.

## Ұлттық құрамада
1996 жылы 7 шілдеде Эстония құрамасы сапында тұңғыш кездесуін Латвияға қарсы өткізді. 2004 жылға дейінгі аралықта 50 рет алаңға шығып, төрт голдың авторы атанды. Төрт голдың біреуін 2002 жылы 7 шілдеде Алматыда Қазақстан құрамасының қақпасына енгізіп, есепті теңестірді — 1:1. 

## Жетістіктері

* Эстония чемпионы: 2001, 2002, 2003
* Эстония чемпионатының күміс жүлдегері: 1996/97, 1999, 2000
* Эстония суперкубогы: 2002, 2003, 2004

## Басқа да фактілер
Туған інісі Урмас Рооба да (1978 ж.) футболшы, Эстония құрамасы сапында 70-тен аса ойында алаңға шыққан.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* Биография
* Профиль

Санат:20 сәуірде туғандар
Санат:Эстония футболшылары
Санат:Эстония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эстония футбол жаттықтырушылары
Санат:Норма ФК ойыншылары
Санат:Флора ФК ойыншылары
Санат:Лелле ФК ойыншылары
Санат:Пайде ФК ойыншылары
Санат:Пайде ФК жаттықтырушылары
Сергей Парейко

**Сергей Викторович Парейко** (; 31 қаңтар 1977, Таллин) — эстон футболшысы, қақпашы. Эстония Ұлттық құрамасының қақпасын қорғаған. Эстония, Ресей, Италия, Польша клубтарында ойнаған. Қазір "Левадия" клубының спорттық директоры. 

## Карьерасы

### Клубтық
Парейко Италия клубтарында өнер көрсеткен тұңғыш бұрынғы КСРО қақпашысы. 1998 жылы "Таллинн" клубынан Италияның "Казале" сапына ауысып, бір маусымдай ойнады да, маусым соңында Эстонияға қайта оралып, "Левадияда" ойнады. "Левадия" сапында екі жыл қатарынан Эстония чемпионы атанды. Кейін "Висла" сапында да Польша чемпиодығына қол жеткізді.

2015 жылы осы "Левадияда" ойнап жүріп қарьерасын аяқтады. 

### Ұлттық құрама
Құрамадағы алғашқы ойынын 1995 жылы өткізді. 19 жыл бойы құрама ойыншысы саналғанымен, 65 матчта ғана алаңға шыққан. 

## Жетістіктері
* Эстония кубогы: **(3)** 1995/96, 1996/97, 1999/2000
* эстония суперкубогы: 1996, 1999, 2000
* Эстония чемпионы: **(2)** 1998/99, 1999/00
* Польша чемпионы: 2010/11

## Отбасы
Әйелінің аты Виктория, ұлы Даниил.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Сергей Парейко
* Сергей Парейко
* Сергей Парейко

Санат:31 қаңтарда туғандар
Санат:Эстония футболшылары
Санат:Эстония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вигри ФК ойыншылары
Санат:Таллинна Садам ФК ойыншылары
Санат:Казале ФК ойыншылары
Санат:Левадия ФК ойыншылары
Санат:Ротор ФК ойыншылары
Санат:Томь ФК ойыншылары
Санат:Висла Краков ФК ойыншылары
Урмас Рооба

**Урмас Рооба** (; 8 шілде 1978, Каарука, Роосна-Аллику, Ярвамаа) — эстон футболшысы, қорғаушы. Эстонияның футболшы Меелис Робаның туған інісі. Эстония және Данияның ("Копенгаген" сапында) чемпионы атанған. 1996-2008 жылдар аралығында Эстония құрама командасының сапында ойнап, бірнеше ірі турнирдің іріктеулеріне қатысты. 

## Футболшы жайлы фактілер

* Ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын 1996 жылы 7 шілдеде Латвияға қарсы өткізді. Осы кездесуде-ақ тұңғыш голын соқты. Дебют ойынында-ақ гол соқққан Эстония құрамасы тарихындағы үш футболшының бірі. Бір қызығы — бұл ойында бауыры Меелис Рооба да құрама сапында бірінші рет алаңға шықты.
* Құрама сапында 70 ойын өткізіп, бір кездесуде капитан ретінде алаңға шықты.
* Карьерасында Эстония, Дания клубтарында ойнаған. 2000-07 жылдар аралығында үзіліссіз дат командаларында доп теуіп, 2007 жылы Финляндия чемпионатында бақ сынады да, 2009 жылы  Эстонияға қайта оралды. Карьерасының кейінгі бөліктерін әуесқой командалар сапында өткізді.

## Жетістіктері

* Эстония чемпионы (2): 1997/98, 1998
* Эстония чемпионатының күміс жүлдегері (2): 1996/97, 2000
* Эстония чемпионатының қола жүлдегері (2): 1995/96, 1999
* Дания чемпионы (3): 2002/03, 2003/04, 2005/06
* Дания чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2004/05
* Дания чемпионатының қола жүлдегері (1): 2001/02
* Финляндия чемпионатының қола жүлдегері (1): 2007

## Сілтемелер
* Профилі
* Биография

Санат:8 шілдеде туғандар
Санат:Эстония футболшылары
Санат:Эстония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Флора ФК ойыншылары
Санат:Лелле ФК ойыншылары
Санат:Мидтьюланд ФК ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Санат:Пайде ФК ойыншылары
Қызылқайың (Қарағанды облысы)

**Қызылқайың** (2010 жылға дейін – *Березняки*) — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл, Қызылқайың ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстік-батысқа қарай 97 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Қызылқайың (өзен)

**Қызылқайың** – Ақтөбе облысының Хромтау ауданындағы өзен. Ұзындығы 59 км, су жиналатын алқабы 731 км2. 

## Бастауы
Өзен Қатынадырдың батысындағы қыратты жазықтан басталып, Майтөбе ауылынан оңтүстікке қарай Ор өзеніне құяды. 

## Гидрологиясы
Аңғары кең, жағасы тік жарлы. Жер асты, жауын-шашын суымен қоректенеді. Жауын-шашын көп болмаған кезде жаз айларында қарасуларға бөлініп қалады. Алабы жайылымдық мақсатта қолданылады.

## Дереккөздер

Санат:Хромтау ауданы өзендері
Олимпиада стадионы (Баку)

**Олимпиада стадионы** — Әзірбайжан астанасы Бакуде орналасқан спорттық арена. Футбол және жеңіл атлетика жарыстары өтеді.

## Стадион жайлы фактілер
Стадионның құрылысы 2011 жылы Әзірбайжан футболының 100 жылдығына орай басталып, 2015 жылы пайдалануға берілді. Бакудегі "Бүюк Шор" көлінің жағасына салынған. Сыйымдылығы 69 700 адам. 

Стадионда 2019 жылы УЕФА Еуропа Лигасының финалдық матчы мен 2020 жылғы Еуропа чемпионатының топтық турнир кездесуі ойналады. 

2015 жылы маусымда бірінші Еуропа ойындарының ашылу салтанаты өткізілді. Кейін осы турнирдің жеңіл атлетика жарыстары осында өтті.

Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы матчтарын өткізетін арена.

Санат:Стадиондар
Санат:Әзербайжан стадиондары
Санат:ЕУРО-2020 стадиондары
Санат:Олимпиада стадиондары
Аудан бойынша аралдар тізімі

thumb|right|400px|Құрлықтар (Рим сандары) және 30 ең ірі аралдар (Араб сандары) көрсетілген Димаксион картасы.
**Аудан бойынша сұрыпталған аралдардың бұл тізімі** 5000 км²-ден астам аумақты қамтитын барлық аралдарды қамтиды. Салыстыру үшін, құрлықтың аумағы да көрсетілген.

## Құрлықтар

Берілген сандар өте жақын.

*Ескерту:* Аустралия 7 600 000 шаршы шақырым аумағымен осында арал ретінде емес құрлық ретінде қарастырылады. Австралия ең үлкен аралдар Гренландиядан үш есе үлкен. Алайда, кейде Австралия «аралды құрлық» деп саналады.

## 250 000 км²-ден астам аумақты құрайтын аралдар

## 25 000 км² - 250 000 км² аумақты құрайтын аралдар

## 10 000 км² - 25 000 км² аумақты құрайтын аралдар

## 5000 км² - 10 000 км² аумақты құрайтын аралдар

## Дереккөздер

Санат:Аралдар тізімі
Тасауыл

**Тасауыл** — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Қызылқайың ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен батысқа қарай 67 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Ванда Метрополитано

**Ванда Метрополитано** (исп. *Wanda Metropolitano*) — Мадрид қаласындағы футбол стадионы. "Атлетико Мадрид" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді.

## Тарихы
1990 жылы "Пейнета" стадионының құрылысы басталды да, 1993 жылы аяқталды. 1994 жылы құркүйекте ашылуы болды. 2004 жылы қайта бұзылды.

Жаңа стадион салу идеясы 2011 жылы жарияланды. "Пейнета" стадионының орнына 67 мың адамдық "Метрополитано" стадионы салынды. 2017 жылы 16 қыркүйекте тұңғыш ресми матч ойналып, "Атлетико" мен  "Малага" командалары кездесті. Матчта алаң иелері 1:0 есебімен жеңіске жетті.

2018/19 маусымдағы Чемпиондар Лигасының финалы осы стадионда өтеді.

## Сілтемелер

* «Атлетико Мадрид» сайтындағы ақпараттар
* StadiumDB.com

Санат:Стадиондар
Санат:Испания стадиондары
УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19, С лигасы

## 1 топ

----

----

----

----

----

----

## 2 топ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 3 топ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 4 топ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

Санат:УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19
Санат:2018 жылғы футбол
Чкалово

* *Чкалово* — Атырау облысы Махамбет ауданындағы Бейбарыс ауылының 2006 жылға дейінгі атауы.
* Чкалово – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл.
* Чкалово – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл.
Тегісжол

* Тегісжол – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл.
* Тегісжол – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл.
Арбер Зенели

**Арбер Зенели** (; 25 ақпан 1995 жыл, Сетер, Швеция) — косово-албандық футболшы, тегі швед, жартылай қорғаушы.

Швецияның "Эльфсборг" клубының түлегі. 2016 жылдан бері Нидерландының "Херенвен" клубында ойнайды. 

Косово Ұлттық құрамасы сапында тұңғыш рет 2016 жылы алаңға шықты.

2018 жылы УЕФА Ұлттар Лигасында бірнеше маңызды голдың авторы атанып, Косово құрамасының С лигасына көтерілуіне көп үлес қосты.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:25 ақпанда туғандар
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Косово футболшылары
Санат:Косово Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эльфсборг ФК ойыншылары
Санат:Херенвен ФК ойыншылары
Самир Уйкани

**Самир Уйкани** (5 шілде, 1988, Вучитрн) — албаниялық және косоволық футболшы, қақпашы. Косово Ұлттық футбол құрамасының ойыншысы.

## Өмірбаяны
Уйкани қазіргі Косово аумағында дүниеге келген. Алты жасында отбасы Бельгияға көшіп өтті де, "Андерлехт" клубының мектебінде тәрбиеленді. 

2007 жылы Албания азаматтығын алды. Әуелі Албания жастар құрамасында, сосын негізгі құрамада ойнады. 2010 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіне қатысты.

2014 жылы Косово футбол федерациясы УЕФА-ға толыққанды мүше болған соң өзінің тарихи отанының намысын қорғауға шешім қабылдады. Осылайша Уйкани үш мемлекеттің азаматтығын алды. 

Косово сапындағы алғашқы ойынын 2014 жылы Гаитиге қарсы жолдастық кездесуде өткізді. 

Клубтық карьерасын 2007 жылы Италияның "Палермо" клубында бастады. 10 жыл бойы Италияның түрлі клубтарында ойнап, 2017 жылы Түркияның Ризеспор клубына ауысты.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі 
*Профилі

Санат:5 шілдеде туғандар
Санат:Албания футболшылары
Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Косово футболшылары
Санат:Косово Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Палермо ФК ойыншылары
Санат:Новара ФК ойыншылары
Санат:Кьево ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Латина ФК ойыншылары
Санат:Пиза ФК ойыншылары
Санат:Кремонезе ФК ойыншылары
Санат:Ризеспор ФК ойыншылары
Санат:Торино ФК ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі** немесе **Клубтар арасындағы әлем кубогы** (ағыл. *FIFA Club World Cup*) — құрлықтық  басты турнирлерде озып шыққан командалар бас қосатын ФИФА-ға қарасты турнир. Төрт жылда бір рет өткізіледі.

## Тарихы
1960-2004 жылдары Оңтүстік Америка мен Еуропаның басты клубтық турнирлерінде озып шыққан мықты клубтары қатысатын Құрлықаралық кубок өткізіліп келді. Кейін әлемдегі мықты клубты анықтау жарысына қатысуға басқа құрлықта да озып шыққан командалардың құқы бар екені ескеріліп, Клубтар әлем чемпионатын ұйымдастыру идеясы жүзеге асты да, алғашқы жарыс 2000 жылы Бразилияда ұйымдастырылды. Алғашқы атауы *ФИФА Клубтар әлем чемпионаты.*

Екінші турнир 2001 жылы Испанияда өтуі тиіс еді. Бірақ қаржылық мәселелерге орай өтпей қалды да, 2005 жылға дейін ұйымдастырылмады. Сол аралықта есесіне Либертадорес кубогы мен УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпаздарының арасында Құрлықаралық кубок ойналып жатты.

2005 жылы барлық конфедерациялар өкілдері қатысқан турнир екінші рет ұйымдастырылды. Содан бері желтоқсан айында тұрақты түрде ұйымдастырылып келе жатыр. Клубтар арасындағы әлем чемпионаты дәстүрлі турнирге айналған соң құрлықаралық кубокты өткізудің қажеті болмай қалды.

2024 жылдан бастап турнир атауы **[[ФИФА құрлықаралық кубогы]]** болып өзгерді. Ал клубтар әлем чемпионаты 2025 жылдан бастап төрт жылда бір ойналатын болды.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Қатысушылар

### Клубтар бойынша

### Мемлекеттер бойынша

### Конфедерациялар бойынша

## Дереккөздер

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2018

**[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі]] 2018** — 12-22 желтоқсан аралығында Біріккен Араб Әмірліктерінде өтті. Оған алты құрлықтан жеті клуб қатысты. Мадридтің "Реалы" төртінші рет жеңімпаз атанды (бұл рекордтық көрсеткіш).
## Қатысушылар

## Турнир
### 1 раунд

### 2 раунд

----

### 5 орын үшін

### Жартылай финал

----

### 3 орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2018 жылғы футбол
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2017

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2017** — 2017 жылы 6-16 желтоқсан күндері Біріккен Араб Әмірліктерінде өткізілген Клубтар чемпионатының 14-ші турнирі. Мадридтің "Реалы" үшінші рет жарыс жеңімпазы атанды.

## Қатысушылар

## Турнир
### Алғашқы раунд

### 1/4 финал

----

### 5-орын үшін

### Жартылай финал

----

### 3 орын үшін

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2017 жылғы футбол
Урожайное (Қарағанды облысы)

**Урожайное** — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Центральный ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен солтүстік-батысқа қарай 68 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2015

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2016** — 2016 жылы 10-20 желтоқсан аралығында Жапонияда өткен 13-ші рет ұйымдастырылып отырған клубтық әлем чемпионаты. Испанияның "Барселона" клубы үшінші рет турнир жеңімпазы атанды.

## Қатысушылар

## Турнир
### 1 раунд

### 1/4 финал

----

### 5 орын

### Жартылай финал

----

### 3 орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2015 жылғы футбол
Lockheed Corporation

**Lockheed Corporation** (оқуы «**Ло́кхид»** , бастапқы атауы — Loughead Aircraft Manufacturing Company) — 1912 жылы АҚШ-та құрылған әуе құру компаниясы  және 1995 жылы Martin Marietta компаниясымен қосылу нәтижесінде пайда болған «Lockheed Martin» компаниясы. Өнімдер мен көрсетілетін қызметтерді сатудан түскен кірістердің үштен екісінен астамы әскери тапсырыстарға қызмет көрсетудің федералды клиенттік секторын құрады (американдық қару-жарақ пен әскери техниканың шетелдік тапсырыс берушілерін есепке алмағанда). 1980-ші жылдары АҚШ-тың әскери-өнеркәсіп кешенінің ірі мердігерлерінің дюжинасына тапсырыс көлемі бойынша тұрақты кірген..

## Тарихы
1912 жылы, Alco Hydro-Aeroplane Company Аллан мен Малкольм Лохидтің ағайындарымен құрылды. Бұл компания Loughead Aircraft Manufacturing Company болып өзгертілді және Санта-Барбара, Калифорнияда орналасқан.

1926 жылы Аллан Лохид Lockheed Aircraft Company-ны Голливудта қалыптастырды (фонетикалық айтылуымен сəйкес келу үшін емлесі өзгертілді).

1929 жылы Detroit Aircraft Corporation-на Локхид сатылды .

Ұлы депрессия әуенарығын бұзды және Detroit Aircraft Corporation банкротқа ұшырылды. Роберт және Корертлэнд Гросс пен Уолтер Варни инвесторлар тобын басқарған ағайындар (синдикат) компанияны 1932 жылы 40 мың долларға сатып алды. (2011 жылғы бағамен, 660 мың). Аллан Лохид өз компаниясын сатып алу бойынша сауда-саттыққа қатысуды жоспарлады, алайда "тек қана" 50 мың АҚШ долларын тарта алды. (2011 жылғы, 824 мың), ол осындай маңызды мәміле үшін өте аз сома деп санаған.

1934 жылы Роберт Э. Гроссты Бербанкада, Калифорнияда орналасқан жаңа Lockheed Corporation компаниясының төрағасы етіп тағайындады. Оның ағасы Куртландт С. Гросс 1961 жылы Роберт қайтыс болғаннан кейін тең құрылтайшы болды.

Lockheed Super Electra 14 моделі Ұлыбритания мен АҚШ-тың қару-жарағында тұрған, A-28 Hudson бомбалаушысын жасау үшін негіз болды, және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көбінесе ағынға қарсы ұшақ ретінде қолданылды.

Басқа жолаушылар ұшағы, Lockheed 18 Lodestar, PV Ventura соққы ұшағын жасау үшін пайдаланылды.

## Өндірістік қуаты

## Өнім

## Тағыда қараңыз
* Boeing
* McDonnell Douglas

## Дереккөздер

## Қосымша әдебиет

Санат:Lockheed Martin Corporation
Гренландияның өзін-өзі басқару туралы референдумы

2008 жылдың 25 қарашасында '''Гренландияда''' **автономия беру туралы референдум өтті**. Дауыс беруге қатысқандардың 75,54% -ы өзін-өзі басқаруды кеңейтуді қолдады, 23,57% қарсы, ал дауыс беруге құқығы бар аралдың 39 000 тұрғынының 71,96% -ы қатысқандығын көрсетті.

Референдум 2004 жылы құрылған Дат-Гренланд бірлескен комиссиясының ұсынысы бойынша өтті.

Автономияның кеңеюі Гренландия билік органдарына табиғи ресурстарға тәуелсіз түрде билік жүргізуге және сот жүйесіне және құқық қорғау органдарына тікелей бағынуға және Гренландқа қатысты Данияның сыртқы саясатына әсерін арттыруға мүмкіндік береді. Автономияны кеңейтуге дейін жергілікті билік органдары тек денсаулық сақтау жүйесін, мектептегі білім беруді және әлеуметтік қызметтерді тікелей басқарған.

Болашақта Гренландия Жердегі алғашқы эскимо мемлекеті бола алады. Дания Үкіметі өкілдері «егер Гренландии бөлінгісі келсе, ол бөлінуі мүмкін ... Дания оны күшпен ұстамайды» деп мәлімдеді. Егер гренландии тәуелсіз болғысы келсе - оған құқығыңыз бар...»

Санат:Гренландия тарихы
Санат:Гренландиядағы сайлау
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2005

**Футболдан 2005 жылғы клубтар арасындағы әлем біріншілігі** — 11-18 желтоқсан аралығында Жапонияда өтті. Бұл 2000 жылдан кейін екінші рет ұйымдастырылған турнир. Турнирде Бразилияның "Сан-Паулу" клубы жеңімпаз атанды.

## Қатысушылар

## Матчтар

### 1/4 финал

----

### Жартылай финал

----

### 5 орын

### 3 орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2005 жылғы футбол
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2014

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2014** — 2014 жылы 10-20 желтоқсан аралығында Мароккода өтті. Бұл клубтар арасындағы әлем чемпионатының 11-ші турнирі. Испанияның "Реал" командасы тұңғыш рет турнир жеңімпазы атанды.

## Қатысушылар

## Матчтар
### 1 раунд

### 1/4 финал

### Жартылай финал

### 5-орын

### 3-орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2014 жылғы футбол
Тим Веллингтон

**Тим Веллингтон** (ағыл. *Team Wellington Football Club*) — Жаңа Зеландиядағы футбол клубы, АСБ Премьер Лигасында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын "Дэвид Фэррингтон Парк" стадионында өткізеді. 

Клуб 2004 жылы құрылған. 2016 жылы тұңғыш рет мемлекет чемпионы атанды. 2018 жылы құрлықтық басты турнир — ОФК Чемпиондар лигасында топ жарды. 

## Чемпионаттарда



## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Жаңа Зеландия чемпионы** **(2)**: 2015/2016, 2016/2017
* **Ақ лента кубогының жеңімпазы** **(1)**: 2011/2012
* **АСБ Чарити кап** (**1**): 2014

### Халықаралық

* **ОФК Чемпиондар Лигасы** **(1)**: 2018

## Сілтемелер
*Клубтың ресми сайты 

Санат:Жаңа Зеландия футбол клубтары
Касима Антлерс

— Жапониядағы кәсіпқой футбол клубы, Жапониядағы ең жүлделі команда.

Клуб 1947 жылы *Сумитомо Киндзоку* (Sumitomo Metal Industries) деген атаумен құрылды. 

## Жетістіктері

* **Жапония чемпионы** (9): 1996, 1998, 2000, 2001, 2007, 2008, 2009, 2016, 2025
* **Император кубогы** (5): 1997, 2000, 2007, 2010, 2016
* Джей-лига кубогының жеңімпазы (6): 1997, 2000, 2002, 2011, 2012, 2015 (рекорд)
* Жапония суперкубогы (5): 1997, 1998, 1999, 2009, 2010 (рекорд)
* Клубтар арасындағы әлем біріншілігінің финалисі : 2016
* АФК Чемпиондар Лигасы (1) : 2018

## Танымал ойыншылары

### Қазіргі күнде

* Дайки Ивамаса
* Масахико Иноха
* Масаси Мотояма
* Кодзи Наката
* Мицуо Огасавара
* Хитоси Согахата

### Өткен шақта

* Ацуси Янагисава
* Бебето
* Зико
* Жоржиньо
* Карлос Мозер
* Леонардо
* Маркиньюс
* Фабио Жуниор

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Ресми сайт 

Санат:Жапония футбол клубтары
Санат:Касима Антлерс ФК
Гвадалахара (футбол клубы)

**Депортиво «Гвадалахара»** (), **«Чивас»** () ретінде де тамынал — Мексикалық әуесқой футбол клубы. 1906 жылы 8 мамырда құрылған.  

Мексикалық тағы бір клуб — "Америка" екеуі Мексика чемпионатының жоғары лигасынан ешқашан түскен емес. Айта кетейік, "Гвадалахараның" бітіспес қарсыласы да осы "Америка".  

1986 жылы 17 тамызда "Ацтекада" өткен «Америка» — «Гвадалахара» матчsнда төреші Антонио Маркес 71-минутта алаңдағы 22 футболшының барлығына да қызыл қағаз көрсетіп, алаңнан қуған. Себебі, екі жақ болып, жаппай төбелесіп кетіп, төрешіні тыңдамай қойған. Ойын солайша соңына жетпей бітіп қалған. 

"Гвадалахара" тек таза мексикалық футболшыларды ғана құрамына қабылдайды. 

КОНКАКАФ Чемпиондар Кубогының тұңғыш жеңімпазы (1962) 

## Жетістіктері

* Мексика чемпионы (12): 1956/57, 1958/59, 1959/60, 1960/61, 1961/62, 1963/64, 1964/65, 1969/70, 1986/87, жаз. 1997, Ап. 2006, Кл. 2017
* Мексика кубогы (2): 1963, 1970
* Мексика суперкубогы (7): 1957, 1959, 1960, 1961, 1964, 1965, 1970
* КОНКАКАФ чемпиондар кубогы (2): 1962, 2018
* КОНКАКАФ чемпиондар кубогы (бейресми) (2): 1964, 1965
* КОНКАКАФ чемпиондар кубогының финалисі (3): 1963, 1984, 2007
* Либертадорес кубогы (1): 2010

## Рекордшылары

### Үздік мергендері

* Сальвадор Рейес — 122 гол
* Омар Браво — 108
* Эдуардо Де ла Торре — 90
* Бенхамин Галиндо — 78

## Танымал ойыншылары (бәрі де мексикалықтар)

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Жанкүйерлер сайты

Санат:Мексика футбол клубтары
Санат:1906 жылы құрылған футбол клубтары
Эсперанс (футбол клубы, Тунис)

**«Эсперанс»** (, ) — Тунистік кәсіпқой футблол клубы, 1919 жылы құрылған, 28 дүркін ел чемпионы. Өз алаңындағы ойындарын "Эль-Менза" және "Радес" стадиондарында өткізеді.

## Жетістіктері

### Ішкі чемпионат

* **Тунис чемпионы** — 34 (1941/42, 1958/59, 1959/60, 1969/70, 1974/75, 1975/76, 1981/82, 1984/85, 1987/88, 1988/89, 1990/91, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2023/24, 2024/25)
* **Тунис кубогы** — 15 (1939, 1957, 1964, 1979, 1980, 1986, 1989, 1991, 1997, 1999, 2006, 2007, 2008, 2011, 2016)
* **Тунис суперкубогы** — 3 (1960, 1994, 2001)

### Халықаралық

* **КАФ Чемпиондар Лигасы**
** Жеңімпаз: 1994, 2011, 2018.
** Финалист: 1999, 2000, 2010

* **КАФ Кубок иелері кубогы**
** Жеңімпаз: 1998
** Финалист: 1987

* **Африка кубогы**
** Жеңімпаз: 1997

* **Африка суперкубогы**
** Жеңімпаз: 1995
** Финалист: 1999

* **Араб чемпиондары кубогы**
** Жеңімпаз: 1993, 2008/09
** Финалист: 1986, 1995

## Сілтемелер

* Ресми сайт   
* Фанаттар сайты

Санат:Тунис футбол клубтары
Санат:1919 жылы құрылған футбол клубтары
Ривер Плейт

**«Ривер Плейт»** () — аргентиналық кәсіпқой спорт клубы, Аргентинаның ең атақты футбол ұжымдарының бірі. Аргентинаның 35 дүркін чемпионы. Клуб 1901 жылы "Росалес" және "Санта Роса" әуесқой клубтарының бірігуімен  құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Монументаль" стадионында өткізеді.

Команданың елдегі басты қарсыласы — "Бока Хуниорс". Бұл екі клубтың өзара кездесулері "Суперклассико" деген атау алған. 

## Жетістіктері

### Ұлттық
* Аргентина чемпионы (35): 1932, 1936, 1936 (Алтын кубок), 1937, 1941, 1942, 1945, 1947, 1952, 1953, 1955, 1956, 1957, 1975 (Метрополитано), 1975 (Насьональ), 1977 (М), 1979 (М), 1979 (Н), 1980 (М), 1981 (Н), 1985/86, 1989/90, 1991 (Ап), 1993 (Ап), 1994 (Ап), 1996 (Ап), 1997 (Кл), 1997 (Ап), 1999 (Ап), 2000 (Кл), 2002 (Кл), 2003 (Кл), 2004 (Кл), 2008 (Кл), 2014 (Фин)
* Аргентина кубогы (1): 2015/16
* Аргентина суперкубогы (1): 2017

### Халықаралық
* Либертадорес (3): 1986, 1996, 2015
* Либертадорес суперкубогы (1): 1997
* Оңт. Америка кубогы (1): 2014
* Рекопа кубогы (1): 2015
* Еуро-Америка кубогы (1): 2015
* Америкааралық кубок (1): 1987
* Құрлықаралық кубок (1): 1986

## Атақты ойыншылары

### Ертеде
* Бернабе Феррейра
*Альфредо Ди Стефано
* Омар Сивори
* Хосе Морено
* Хуан Карлос Муньос
* Адольфо Педернера
* Анхель Лабруна
* Феликс Лоустау
* Вальтер Гомес
* Нестор Росси
* Ренато Чезарини
* Хосе Мария Минелья

### 1950—1970
* Луис Артиме
* Амадео Каррисо
* Владислао Кап
* Даниэль Онега
* Роберто Матосас
* Луис Кубилья
* Уго Гатти
* Оскар Мас
* Норберто Алонсо
* Хуан Хосе Лопес
* Убальдо Фильоль
* Алехандро Сабелья
* Рейнальдо Мерло
*Даниэль Пасарелла
*Леопольдо Луке
* Оскар Ортис
* Мигель Анхель Раймондо
* Америко Гальего

### 1980—1990
*Абель Бальбо
*Марио Кемпес
* Габриэль Батистута
* Анхель Комиссо
* Рамон Диас
*Оскар Руджери
*Нери Пумпидо
*Рене Хаусман
* Энцо Франческоли
* Антонио Альсаменди
* Хуан Фунес
* Эктор Энрике
*Клаудио Каниджа
* Норберто Горосито
* Педро Троглио
* Серхио Гойкочеа
* Эдуардо Бериссо
* Леонардо Астрада
* Уго де Леон
* Роберто Айяла
*Ариэль Ортега
* Серхио Берти
* Рикардо Альтамирано
* Марсело Гальярдо
*Эрнан Креспо
* Рубен Да Сильва
* Рамон Медина Бельо
* Херман Бургос
* Матиас Альмейда

### 1990, 2000 жж
*Марсело Салас (1996—1998, 2003—2005)
* Сельсо Айяла (1996—1998, 2000—2005)
* Диего Пласенте (1995—2001)
* Хулио Рикардо Крус (1996—1997)
* Хуан Пабло Сорин (1996—1999)
*Сантьяго Солари (1996—1999)
* Пабло Аймар (1996—2000)
* Хуан Пабло Анхель (1997—2001)
*Хавьер Савиола (1998—2001)
* Эдуардо Коудет (1999—2002, 2003—2004)
* Андрес Д’Алессандро (2000—2003)
*Фернандо Кавенаги (2001—2004, 2011—2012)
* Алехандро Домингес (2001—2004)
* Херман Люкс (2001—2006)
*Лучо Гонсалес (2002—2005)
*Хавьер Маскерано (2003—2005)
*Гонсало Игуаин (2005—2006)
* Эрнесто Фариас (2005—2007)
*Радамель Фалькао (2005—2009)
*Алексис Санчес (2007—2008)
* Леонардо Понцио (2007—2009, 2012—)
* Рохелио Фунес Мори (2008—.)
*Эрик Ламела (2009—2011)
*Хонатан Майдана (2011—)
*Давид Трезеге (2011—2013)

## Сілтемелер

* Ресми сайты
* www.bdfa.com.ar

Санат:Аргентина футбол клубтары
Санат:Ривер Плейт ФК
Санат:1901 жылы құрылған футбол клубтары
Гремио

**«Гремио»** () — Бразилияның Риу-Гранди-ду-Сул штатындағы Порту-Алегри қаласындағы кәсіп қой футбол клубы. 1903 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын 2014 жылғы әлем чемпионатына арнап салынған "Гремио Арена" стадионында өткізеді. Бразилияның ең жетістігі көп командаларының бірі саналады. 

Рио-Гранди-ду-Сул штатының 37 дүркін жеңімпазы. "Интернасьонал" клубымен қатар осы штаттың ең мықты командасы боп есептеледі.

## Жетістіктері

* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы (**37**): 1921, 1922, 1926, 1931, 1932, 1946, 1949, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1977, 1979, 1980, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1993, 1995, 1996, 1999, 2001, 2006, 2007, 2010, 2018
* Бразилия чемпионы (**2**): 1981, 1996
* Бразилия В сериясының чемпионы (**1**): 2005
* Бразилия кубогы (**5**): 1989, 1994, 1997, 2001, 2016
* Бразилия суперкубогы (1): 1990
* Либертадорес (**3**): 1983, 1995, 2017
* Рекопа кубогы (**2**): 1996, 2018
* Құрлықаралық кубок жеңімпазы (**1**): 1983

## Атақты ойыншылары

## Атақты бапкерлері

* Энио Андраде (1975, 1981—1982)
*Теле Сантана (1977—1979)
* Валдир Эспиноза (1983—1984, 1986)
*Луис Фелипе Сколари (1987, 1993—1996, 2014—2015)
* Эваристо де Маседо (1990, 1997)
* Вандерлей Лушембурго (2012—2013)

## Сілтемелер
* Ресми сайт

Санат:Бразилия футбол клубтары
Санат:Гремио ФК
Санат:1903 жылы құрылған футбол клубтары
Пачука (футбол клубы)

**«Пачука»** () — Мексиканың Пачука-де-Сото қаласындағы кәсіби футбол клубы. Мексика чемпионатының жоғары лигасында ойнайды. 

Мексиканың ең ежелгі футбол клубтарының бірі. 1901 жылы *Compañía Real del Monte y Pachuca* тау компаниясының жұмысшылары *Pachuca Athletic Club* деген атаумен құрды.  

КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының төрт дүркін жеңімпазы. 

## Жетістіктері

* Мексика чемпионы (6): Қыс. 1999, Қыс. 2001, Апертура 2003, Клаусура 2006, Клаусура 2007, Клаусура 2016
* Мексика чемпионы (кәсіби емес кезеңде) (3): 1904/05, 1917/18, 1919/20
* Екінші дивизион жеңімпазы (2): 1995/96, Қыс1997
* Оңт. Америка кубогының жеңімпазы (1): 2006
* КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы (4): 2002, 2007, 2008, 2009/10, 2016/2017
* Солтүстік Америка суперлигасының жеңімпазы (1): 2007

## Танымал ойыншылары

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Мексика футбол клубтары
Санат:1901 жылы құрылған футбол клубтары
Санат:Пачука ФК
Видад (футбол клубы)

**«Видад»** (;) немесе **ВАК** — Марокконың Касабланка қаласындағы кәсіби футбол клубы. "Раджа Касабланка", ФАР клубтарымен бірге Мароккодағы үш үздік команданың бірі саналады. 

1937 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Мохаммед І" стадионында өткізеді.  

Марокконың 12 дүркін чемпионы.  

## Жетістіктері

### Ішкі турнирлер

* **Марокко чемпионы** (16): 1956/57, 1965/66, 1968/69, 1975/76, 1976/77, 1977/78, 1985/86, 1989/90, 1990/91, 1992/93, 2005/06, 2009/10, 2014/15, 2016/17, 2018/19, 2020/21

* **Марокко кубогы** (9): 1970, 1978, 1979, 1981, 1989, 1994, 1997, 1998, 2001

### Халықаралық

* **[[КАФ Чемпиондар Лигасы]] (2)**
** Жеңімпаз: 1992, 2017

* **КАФ Кубок иелерінің кубогы (1)**
** Жеңімпаз: 2002

* **Азия мен Африка клубтарының чемпионаты (1)**
** Жеңімпаз: 1993

* **Араб чемпиондарының лигасы (1)**
** Жеңімпаз: 1989

* **Араб Суперкубогы (1)**
** Жеңімпаз: 1990

## Атақты ойыншылары

* Азиз Будербала
* Бадр аль-Каддури
* Нуреддин Найбет
* Баду Заки
* Халид Фухами
* Олег Таран
* Владислав Хахалев

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Клуб жайлы 

Санат:Марокко футбол клубтары
Санат:1937 жылы құрылған футбол клубтары
Әл-Жазира (футбол клубы, Абу-Даби)

**«Әл-Жазира»** (; ), толық аты **«Әл-Жазира» спорт және мәдениет клубы** (; ) — Біріккен Араб Әмірліктеріндегі футбол клубы. 1974 жылы «Аль-Халидия» және «Аль-Батин» клубтарының бірігуінен құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Мохаммед Бин Заед атындағы стадионда өткізеді.

## Жетістіктері

* **БАӘ чемпионы** (2): 2010/11, 2016/17
* **БАӘ вице-чемпионы** (4): 2001/02, 2007/08, 2008/09, 2009/10.
* **БАӘ кубогының финалисі** (1): 2002.
* **Парсы шығанағы клубтары чемпионатының жеңімпазы** (1): 2007

## Бапкерлері

## Сілтемелер

* Ресми сайт

Санат:БАӘ футбол клубтары
Санат:1974 жылы құрылған футбол клубтары
Окленд Сити

**«Окленд Сити»**  (ағыл. *Auckland City Football Club*)— Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы футбол клубы.  Жаңа Зеландияның жоғары дивизионында (АСБ Премьер-Лигасы) ойнайды.

## Тарихы
2004 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Кивитеа Стрит" стадионында өткізеді.

Жаңа Зеландияның жеті дүркін чемпионы. Құрлықтың басты турнирі — ОФК Чемпиондар Лигасында да жеті рет топ жарған.

Команданың басты қарсыласы — "Уайтайкере Юнайтед" клубы. Бұл екі клубтың өзара ойындары "Супер сити" деп аталады.

## Жетістіктері

### Ұлттық

***Жаңа Зеландия чемпионы** **(7)**: 2005, 2006, 2007, 2009, 2014, 2015, 2018.

### Халықаралық

***ОФК Чемпиондар Лигасының жеңімпазы** **(7)**: 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
***Клубтар арасындағы әлем біріншілігінің қола жүлдегері:** 2014

## Сілтемелер

* Ресми сайты

Санат:Жаңа Зеландия футбол клубтары
Санат:2004 жылы құрылған футбол клубтары
Урава Ред Даймондс

— Жапонияның Саитама қаласындағы кәсіби футбол клубы. 1950 жылы құрылған. Жапонияның бес дүркін чемпионы. 

Жапон клубтарының арасында Клубтар арасындағы әлем біріншілігіне тұңғыш қатысқан клуб (2007).

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Жапония чемепионы** (5): 1969, 1973, 1978, 1982, 2006
* **Император кубогы** (6): 1971, 1973, 1978, 1980, 2005, 2006.
* Император кублогының финалисі (4): 1967, 1968, 1979, 2015
* Лига кубогы: 2003.
* Лига кубогының жеңімпазы: 2002, 2004.

### Халықаралық

* АФК Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2007, 2017



## Атақты ойыншылары

### Қазір

* Кэйсукэ Цубои

### Бұрын

* Освальдо Эскудеро
* Вашингтон
* Робсон Понте
* Эдмундо
* Эмерсон Шейх
* Чики Бегиристайн
* Гвидо Бухвальд
* Уве Байн
* Уве Ран
* Михаэль Румменигге
* Масами Ихара
* Томислав Марич
* Юрий Никифоров
* Бриан Нильсен
* Алекс
* Синдзи Оно
* Наохиро Такахара
* Маркус Тулио Танака
* Масахиро Фукуда

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Ресми сайт 

Санат:Жапония футбол клубтары
Сырдария ауданы (Сырдария облысы)

**Сырдария ауданы** (Sirdaryo tumani, Сирдаре тумани) —&nbsp;Сырдария облысы&nbsp;(Өзбекстан)&nbsp;құрамындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы - Сырдария қаласы қаласы.

2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ауданының құрамына кіреді:

* Қала

# Сырдария
# Бахт

* Қалалық кенттер

# Куеш
# Құртшабақ
# Зиекор
# Дж. Маманов

* Азаматтардың ауылдық жиындары

# Хакикат
# Турон
# Халкабад
# Малик
# У. Юсупов атындағы
# Пахтазор
# Сырдария
# Чултукай
# Шаликор

Сырдария ауданы Ташкент облысы құрамында 1939 жылы құрылған. 1963 жылдан Сырдария облысы құрамында. 1970 жылы Сырдария ауданы аумағының бөлігінде Ворошилов ауданы болып құрылды. 1990 жылы Ворошилов ауданынің атауы Сайхунабад ауданы болып өзгертілді..

## Дереккөздер

Санат:Сырдария облысы аудандары
Ботақара (станция)

**Ботақара** — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Ботақара кенттік әкімдігі құрамындағы темір жол бекеті. КАТО коды - 354030200.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстікке қарай 3 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Ботақара (көне зират)

**Ботақара** — көне зират. Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы Нұра өзенінің солтүстік жағасында. Ескерткішті 1950 ж. Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшілері Ә.Марғұлан, Ә. Оразбаев, М.Қадырбаев) зерттеген. Құрамында қола дәуірінің 49, ерте темір дәуірінің 9 ескерткіші бар. Қола дәуірінің обалары жалпақ тастармен бір, кейде екі қатар айналдыра қоршалса, ерте темір кезеңінің ескерткіштері тас пен топырақтан оба түрінде үйілген. 7 қоршау мен 4 оба қазылды. Алынған қыш құмыралар, қола бұйымдардың сынықтары, қойдың, жылқының сүйектері зираттардың Андрон мәдениетінің Нұра кезеңіне және Тасмола мәдениетіне жататынын дәлелдейді. Ботақараның үшінші қоршауы өзара концентрлі, биіктігі 0,3 м, диаметрі 7,5 — 3,5 м, қос шеңбер түрінде. Ішкі шеңбердің ортасынан ішін айналдыра тастармен шегендеген, сопақша жәшік қабір ашылды. Тереңдігі мен ені 1 м шамасында, ұзындығы 1,9 м. Қабір ішінен адам сүйегімен қатар шақпақ тастан жасалған үккіш табылды. Қабірлер ертеректе тоналып, біраз бүлінген. Ал ерте темір дәуіріне жататын үлкен тас жәшік-қабірдің ені мен биіктігі 0,5 — 0,8 м. ұзындығы 3,4 метрдей. Бір зираттың өзінде екі түрлі дәуірге жататын мұндай тас жәшік-қабірлердің кездесуі Орталық Қазақстанды қоныстанған тайпалардың өзара мәдени сабақтастығын көрсететін айғақ.

## Дереккөздер




Санат:Тарих
Санат:Археология
Санат:Қазақстан мәдениеті
Афроеуразия

thumb|right|250px|Афроевразия мен тиесілі аралдар
**Афроевразия** (кейде **Афразия** немесе **Еврафразия**) — Африка мен Еуразия материктерін қосатын (Еуразия сондай-ақ Азия мен Еуропаға бөлінеді) жер бетіндегі суперконтинент және жер сілемі. Ауданы 84,980,532 шаршы шақырымға жетеді. Шамамен 5,7 миллиард адам немесе әлем халқының 85% мекендейді. Ол сондай-ақ, Жаңа әлем деп аталатын Америкаға қарсы Ескі Әлем деп аталады.

Афроевразия континенті сэр Хэлфорд Джон Маккиндердің «Тарихтың географиялық осі» мақаласында ұсынған *Дүниежүзілік арал* деген атаумен де айтылған. Терминнің аясына материктен тыс аралдар мен архипелагтар кірмейді.

## Геологиясы
Геологияда Африка Еуропамен соқтығысқан кезде Афроеуразия суперконтинент болады деп есептеледі. Жалпы, Африка Суэц каналы салынбай тұрып Еуразиямен жалғанып тұрған болатын. Қосылу 600 000 жылдан соң Испанияның оңтүстік нүктесі Африкаға жеткенде болады деп күтілуде. Солай болған жағдайда Жерорта теңізі Атлант мұхитынан оқшауланады. Африка мен Еуропаның түпкілікті бірігуі 70 млн жылдан соң Жерорта теңізі аймағын бітеп, Альпіге қосымша жаңа тау тізбегі құрылған кезде болады.

## Бөліну
Афроеуразияны, әдетте, Суэц каналы бойында Африка мен Еуразияға бөледі, ал Еуразияны Орал мен Кавказ таулары арқылы Еуропа мен Азияға бөледі.

Неміс сәулетшісі Герман Зёргель Гибралтар бұғазын гидроэлектрлі бөгетпен бөгеп, екінші кішкенелеу бөгетпен Дарданелл бұғазын бөгеуді ұсынған болатын. Нәтижесінде Жерорта теңізіндегі су деңгейі төмендеп, Еуропа мен Африка бір құрлықты - «Атлантропаны» құрушы еді.

## Сілтеме
*«АТЛАНТРОПА» ПРОЕКТТІ (архивтелінген)

Санат:Суперқұрлықтар
Герат

**Герат** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:

* Герат — Ауғанстан провинциясы;
* Герат(немесе **Харат**) — Герат провинциясының астанасы.
* Герат (härad) Швецияда XVIII ғасырдағы 1000 аулаға дейінгі ауыл халқын біріктірген округ.
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2013

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2013** (араб. كأس العالم للأندية لكرة القدم 2013‎) — Клубтар арасындағы әлем чемпионатының 10-шы турнирі. 2013 жылы 11-21 желтоқсанда Мароккода өтті. Германияның "Бавария" клубы тұңғыш рет турнир жеңімпазы атанды.

## Қатысушылар

## Матчтар
### 1 раунд

### 1/4 финал

----

### Жартылай финал

----

### 5-орын

### 3 орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2013 жылғы футбол
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012

**Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012** (ағыл. *2012 FIFA Club World Cup*) — Клубтар арасындағы әлемнің 9-шы чемпионаты. 2012 жылы 6-16 желтоқсан аралағында Жапонияның Тойота және Иокогама қалаларында өтті. Бразилияның "Коринтианс" клубы турнир жеңімпазы атанды. 
 
## Қатысушылар

## Матчтар
### 1/8 финал

### 1/4 финал

----

### 5 орын

### 1/2 финал

### 3-орын

### Финал

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2012 жылғы футбол
Виктория (арал, Канада)

**Виктория** () — Канадаға тиесілі, Канадалық арктикалық архипелактың құрамына кіретін арал. Нунавут пен Солтүстік-Батыс аймақтардың арасында бөлінген.

## Географиясы
Ені шамамен 300-600 км және ұзындығы 400-500 км, аумағы 217 291 км² (бұл Беларусь аумағынан сәл асады). Солтүстік-батыста биіктік 665 дейін. Көптеген көлдер орналасқан, олардың ең ірілері - Фергусон, Тахирьюак, Таха, Уошберн. Ауданы жағынана Канадада Баффин Жерінен кейін екінші және әлем бойынша тоғызыншы орын алады, бірақ климаты қатал болғандықтан онда тек 1 707 адам тұрады (2001). Елді мекендер: оңтүстікте Кембридж-Бей және батыста Улукхакток (бұрын Холман).

Виктория аралы Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры бөлген Солтүстік Американың экологиялық аймағындағы Полярлы тундраға (ағыл. *Middle Arctic tundra*) кіреді.

### Бұғаздар мен шығанақтар
Солтүстік-батыста Банкс аралынан енсіз Уэльс ханзадасының бұғазы арқылы бөлінген, солтүстікте Ричард-Каллистон мен Уинниатт шығанағы, сондай-ақ жерге терең енген Хадли шығанағы орналасқан,  шығыста Голдсмит бұғазы Виктория аралынан Стефанссон аралын бөледі, Мак-Клинток бұғазы - Уэльс ханзадасының аралы. Оңтүстік-шығыста Куин-Мод шығанағы, оңтүстікте - Веллингтон айлағы орналасқан, ал Виктория, Дис, Долфин-энд-Юнион бұғаздары аралды оңтүстік-шығыс пен оңтүстікте материктен бөледі. Оңтүстік-батыста жерге терең енетін Принс-Альберт шығанағы, батыста - Минто және Уокер шығанағы орналасқан.

### Түбектер
thumb|left|200px|Жерсеріктен жасалған сурет

Солтүстік-батыста Уэльс ханзадасының бұғазы мен Ричард-Каллистон  шығанағы арасында аралдың шеткі солтүстік нүктесі мыс Пил - Принс-Альберт түбегі орналасқан. Солтүстік-шығыста Хадли шығанағы мен Голдсмит бұғазы арасында мыс Элвайрмен аяқталатын Старкенсон түбегі орналасқан. Оңтүстік-батыста Долфин-энд-Юнион бұғазы мен Принс-Альберт шығанағы арасында Вулластон түбегі жатыр. Батыста Принс-Альберт шығанағы мен Минтоның арасында Дайамонд-Дженнис түбегі бар.

## Тарихы
Арал 1838 жылы британ зерттеушісі Томас Симпсон ашты және 1839 жылы 1867-1901 жылдары Канаданың Королевасы болған ағылшын королевасы Викторияның құрметіне есімімен аталды.

Санат:Канадалық Арктикалық топарал
Санат:Солтүстік-Батыс аймақтар аралдары
Санат:Нунавут аралдары
Санат:Канада аралдары
Оңтүстік (арал, Жаңа Зеландия)

**Оңтүстік аралы** (ағыл. *South Island*, маори *Te Wai-pounamu* — **Те-Ваи-Поунаму**, 1840 жылы сондай-ақ **Жаңа Манстер**) — Жаңа Зеландиядағы ең үлкен арал (екінші үлкен - Солтүстік аралы).

## Географиясы
Аралдың аумағы 150,437 км², әлемде 12-ші ең үлкен арал.

Кук бұғазы - Оңтүстікті Солтүстік аралдан бөліп жатқан бұғаз. Батыс жағалауы бойында Оңтүстік Альптың таулар тізбегі созылған. Жаңа Зеландияның ең биік нүктесі (3.754 м) қармен жабылған Кук тауы. Бұл аралдың 18 шыңы - 3000 метрден асады. Тауларда 360 мұздық бар; олардың ішіндегі ең үлкені - Тасман, Франц-Иосиф және Фокс. Плейстоцендік мұзды дәуірде мұздықтар үлкен қалыңдығына ие болған және шығыс жағалауындағы Кентербери жазығына бірнеше рет түсіп, оңтүстіктегі қазіргі Отаго провинциясының үлкен бөлігін басып жататын. Бұл аудандар U-тәрізді терең өрістермен ерекшеленеді, қатты бедерлі және суық созылған көлдер - Те-Анау, Манапоури, Уакатипу және Хавеа. Жаңа Зеландиядағы ең жоғары сарқырамалардың бірі - Сатерленд (580 м).

Аралда попугай кеа (Nestor notabilis) сияқты эндемикалық түрлердің ареалдары орналасқан.

thumb|left|200px|Оңтүстік аралдағы темір жолдың картасы

## Тұрғындар
2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, аралда 1 038 600 адам тұрды, бұл Жаңа Зеландияның жалпы халқының шамамен 24%-ын құрайды. Ең ірі қалалар - Крайстчерч, Данидин.

## Сілтеме
*Жаңа Зеландияның атласы

Санат:Аустралия және Океания аралдары
Айнабұлақ (Ұлытау облысы)

**Айнабұлақ** — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы ауыл, Айнабұлақ ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңаарқа кентінен солтүстік-батысқа қарай 78 км-дей жерде.

## Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 607 адам (294 ер адам және 313 әйел адам) болса, 2009 жылы 381 адамды (190 ер адам және 191 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 217 адамды (122 ер адам және 95 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жаңаарқа ауданы елді мекендері
Атлетико Насьональ

**«Атлетико Насьональ»** () — Колумбияның Медельин қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Колумбия чемпионатының жоғары лигасында (*А Примерасы* деп аталады) ойнайды. Либертадорес кубогын ұтып алған (1989, 2016 жылдары) Колумбиядағы жалғыз команда.  

Клуб 1947 жылы 7 наурызда *«Club Atlético Municipal de Medellín»* деген атаумен құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Атанасио Хирардод" стадионында өткізеді. 

## Жетістіктері

* Колумбия чемпионы (16): 1954, 1973, 1976, 1981, 1991, 1994, 1999, 2005-I, 2007-I, 2007-II, 2011-I, 2013-I, 2013-II, 2014-I, 2015-II , 2017-I
* Колумбияның вице-чемпионы (10): 1955, 1965, 1971, 1974, 1988, 1990, 1992, 2002-I, 2004-I, 2004-II
* Колумбия кубогы(4): 2012, 2013, 2016, 2018
* Колумбия суперкубогы (2): 2012, 2016
* Либертадорес (2): 1989, 2016
* Либертадорес кубогының финалисі (1): 1995
* Мерконорте кубогы (2): 1998, 2000
* Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1995
* Оңт. Америка кубогының финалисі (3): 2002, 2014, 2016

## Танымал тұлғалары

### Ойыншылар

* Леонель Альварес
* Хуан Пабло Анхель
* Виктор Аристисабаль
* Фаустино Асприлья
* Рене Игита
* Мигель Калеро
* Иван Рамиро Кордоба
* Оскар Кордоба
* Сесар Куэто
* Франсиско Матурана
* Уго Моралес
* Эчивальдо Москера
* Луис Карлос Переа
* Эдисон Переа
* Серхио Гальван Рей
* Маурисио Серна
* Джон Хаиро Трельес
* Иван Уртадо
* Альбейро Усуриага
* Андрес Эскобар

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Парақшасы
* www.hinchadaverde.com

Санат:Колумбия футбол клубтары
Чонбук Хёндэ Моторс

**«Чонбук Хёндэ Моторс»** — Оңтүстік Кореяның Чонджу қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1994 жылы құрылған. АФК чемпиондар Лигасының екі дүркін жеңімпазы. Өз алаңындағы ойындарын "Чонджу Уорлд Кап" стадионында өткізеді. 

## Жетістіктері

* **Оңт. Корея чемпионаты**:
** **Чемпион** (8): 2009, 2011, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020.
** **Финалист** (2): 2010, 2016.
* **Оңт. Корея кубогы**:
** **Жеңімпаз** (5): 2000, 2003, 2005, 2020, 2022.
** **Финалист** (1): 1999.
* **Оңт. Корея суперкубогы**:
** **Жеңімпаз** (1): 2004.
** **Финалист** (2): 2001, 2006.
* **АФК Чемпиондар Лигасы**:
** **Жеңімпаз** (2): 2006, 2016
** **Финалист** (1): 2011
* **Азия Кубок иелерінің кубогы**:
** **Финалист** (1): 2002.

## Атақты ойыншылары

* Магно Алвес
* Леомар
* Пауло Ринк
* Милтон Родригес
* Алексей Прудников
* Ём Ки Хун
* Ён Джун Хван
* Кан Мин Су
* Ким До Хун
* Ким Сан Сик
* Ли Дон Гук
* Со Дон Мён
* Чхве Джин Чхоль
* Чхве Тхэ Ук
* Чхо Джэ Джин

## Сілтемелер
* Ресми сайт  
* Жанкүйерлер сайты   

Санат:Оңтүстік Корея футбол клубтары
Мамелоди Сандаунз

**«Мамелоди Сандаунз»** () — Оңтүстік Африка Республикасындағы кәсіпқой футбол клубы. 1970 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Луфтус "Версфельд" стадионында өткізеді.

Бұрынғы атауы — "Мамелоди Юнайтед". 2016 жылғы КАФ Чемпиондар Лигасының жеңімпазы.

## Жетістіктері

### Мемлекеттік

* **ОАР чемпионы (1996 жылдан)** — 15 (1997/98, 98/99, 99/00, 05/06, 06/07, 2013/14, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25)
* **ОАР футбол лигасының жеңімпазы (1985 жылдан)** — 3 (1988, 1990, 1993)
* **ОАР кубогы** — 3 (1986, 1998, 2008)
* **ОАР Лига кубогы** — 2 (1990, 1999)
* **Сегіз кубогы** — 3 (1988, 1990, 2007)

### Халықаралық

* **КАФ Чемпиондар Лигасы**
** Жеңімпаз: 2016
*** Финалист: 2001
**** Жартылай финалист: 2000

## Танымал ойыншылары

* Коллинс Мбесума
* Сиака Тьене
* Денис Оньянго
* Мэттью Бут
* Сибусисо Зума
* Беннетт Мнгуни
* Мэтти Паттисон
* Усэйн Болт

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футбол клубтары
Санат:1970 жылы құрылған футбол клубтары
Америка (футбол клубы, Мехико)

**«Америка»** ()  — Мексиканың Мехико қаласындағы кәсіпқой клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Ацтека" стадионында өткізеді. Клуб 1916 жылы құрылған. КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының жеті дүркін чемпионы (рекордтық көрсеткіш).

Клубтың ішкі чемпионаттағы басты қарсыласы — "Гвадалахара" клубы. Бұл екі клубтың арасындағы ойын "Суперклассико" деп аталады.

1986 жылы 17 тамызда «Америка» — «Гвадалахара» матчында төреші Антонио Маркес 71-минутта алаңдағы 22 футболшының барлығына да қызыл қағаз көрсетіп, алаңнан қуған. Себебі, екі жақ болып, жаппай төбелесіп кетіп, төрешіні тыңдамай қойған. Ойын солайша соңына жетпей бітіп қалған.

## Жетістіктері

* Мексика чемпионы (12): 1965/66, 1970/71, 1975/76, 1983/84, 1984/85, 1985, 1987/88, 1988/89, Лет. 2002, Кл. 2005, Кл. 2013, Ап. 2014
* Мекксика кубогы (6): 1938, 1954, 1955, 1964, 1965, 1974
* Мексика суперкубогы (5): 1955, 1976, 1988, 1989, 2005
* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы (7): 1977, 1987, 1990, 1992, 2006, 2014/15, 2015/16
* КОНКАКАФ Гиганттары кубогы (1): 2001
* Америкааралық кубок (2): 1978, 1991
* Пре-Либертадорес кубогы (1): 2002

## Атақты ойыншылары

Санат:Мексика футбол клубтары
Санат:1916 жылы құрылған футбол клубтары