2000 жыл

## Оқиғалар
### қаңтар
* 1 қаңтар - Ұлыбританияда сатылатын барлық өнімдердің салмағын елдің дәстүрлі унция мен фунт бірліктерімен емес, метрикалық жүйемен өлшеуді талап ететін заң күшіне енді.
* 9 қаңтар - Ислам Кәрімов Өзбекстан Республикасының Президенті болып қайта сайланды (дауыс берушілердің 91,9%-ы);
* 10 қаңтар - Тель-Авивте 100 мыңнан астам израильдік Голан төбелерінің Сирияға қайтарылуына қарсы наразылық білдірді.
* 14 қаңтар - Бұрынғы Югославия бойынша БҰҰ-ның Халықаралық қылмыстық трибуналы 1993 жылы 100-ден астам босниялық мұсылманды өлтіргені үшін бес босниялық хорватты 25 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасына кесті.
* 16 қаңтар - Финляндиядағы президент сайлауының бірінші туры өтті.
* 17 қаңтар – Ауғанстан Талибан қозғалысының жетекшісі Молла Мұхаммед Омар Шешенстанды тәуелсіз мемлекет ретінде мойындайтынын мәлімдеді. Бұл Шешенстанның егемендігін алғашқы және жалғыз мойындау болды.
* 20-27 қаңтар — Тәжікстандағы халық санағы өтті.
* 26 қаңтар – Ресей Федерациясы мен Беларусь президенттері қол қойған Одақтық мемлекет құру туралы шарт күшіне енді.

### ақпан
* 6 ақпан – Грозный шайқасы аяқталды, Ресей федералдық әскерлері Шешенстан астанасы Грозныйды басып алды.
* 8 ақпан - Константинос Стефанопулос Грекиядағы президент сайлауында жеңіске жетті.
* 17 ақпан - "Microsoft Windows 2000" шығуы.
* 21 ақпан – ЮНЕСКО алғаш рет Халықаралық ана тілі күнін атап өтті.
* 22 ақпан - Украинада өлім жазасының жойылуы.

### наурыз
нобай|Өз заманының ең танымал ойын консолі PlayStation 2.
нобай|Бұрынғы президент Борис Ельцин сайлаудан кейінгі күні Путинді жеңісімен құттықтады.
* 1 наурыз - Финляндияның жаңа Конституциясы күшіне енді.
* 4 наурыз - Sony-ның "PlayStation 2" ойын консолінін шығуы, ол тарихтағы ең жылдам сатылатын және ең танымал ойын консоліне айналды.
* 13 наурыз – АҚШ доллары Эквадор сукрасын алмастырып, Эквадордың ресми валютасына айналды.
* 24 наурыз - Швейцарияның Женева қаласында өткен БҰҰ-ның қарусыздану жөніндегі конференциясында Ресей ғарышта кез келген қару-жарақ жүйелерін сынауға, орналастыруға және пайдалануға тыйым салатын халықаралық шартқа қол қоюды ұсынды.
* 26 наурыз - Ресейдегі президент сайлауы. Владимир Путин бірінші турда абсолютті көпшілік дауыс алды.
* 31 наурыз – Эстонияда халық санағы өтті.

### сәуір
нобай|Йоширо Мори.
* 1 сәуір - АҚШ халық санағы жүргізілді.
* 5 сәуір – Йоширо Мори Жапонияның премьер-министрі болып сайланды.
* 8 сәуір – Босния және Герцеговинада муниципалдық сайлау өтті.
* 18 сәуір – Владимир Путин Америка Құрама Штаттарында ұлттық зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін құруға қарсы шықты.
* 26 сәуір - Украина президенті Леонид Кучма Чернобыль атом электр станциясының 2000 жылдың соңына дейін жабылатынын мәлімдеді.
* 28 сәуір – Түркия, Әзірбайжан және Грузия Каспий мұнайын Ресейді айналып өту арқылы тасымалдау үшін мұнай құбырын салу туралы келісімге қол қойды.

### мамыр
нобай|Ресейдің жаңадан сайланған президенті Владимир Путиннің ант беруі, 2000 жылғы 7 мамыр.
* 3 мамыр - Лондон және Франкфурт қор биржалары шамамен 4 триллион долларлық акциялары бар әлемдегі ең ірі қор биржасын құру үшін бірігетінін жариялады.
* 5 мамыр - Филиппинде пайда болған «I love you» компьютерлік вирусы тек Солтүстік Америкада 
* ғана миллиард доллар шығын келтірді.
* 7 мамыр – Ресей президенті Владимир Путиннің инаугурациясы өтті.
* 11 мамыр – Үндістан халқының саны 1 миллиард адамға жетті.
* 15 мамыр - Тәжікстандағы БҰҰ бақылаушылар миссиясы өз қызметін тоқтатты.
* 16 мамыр - Америка Құрама Штаттарында алкоголизмге қарсы жаңа дәрі сынақтан өтті.
* 21 мамыр -  Швейцарияда өткен референдумда тұрғындардың көпшілігі Еуропалық Одақпен қарым-қатынасты кеңейтуді қолдап дауыс берді.
* 24 мамыр - Израильдің Ливаннан шығуы аяқталды. Осылайша, Израиль БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1978 жылғы 425 қарарын орындады, онда Израиль күштерінің Ливаннан шығуы талап етілді.
* 26 мамыр - Қырғызстан парламенті елдің атауын өзгерту туралы дауыс берді. Мемлекеттің ресми атауы  «Қырғыз Республикасы» деп өзгерді. Қырық екі депутат шешімді қолдап дауыс берді, ал екеуі қарсы дауыс берді.
* 27 мамыр - Түркіменстанның Байланыс министрлігі елдегі барлық жекеменшік интернет провайдерлерінің лицензияларын қайтарып алды.

### маусым
* 6 маусым - Ференц Мадль Мажарстан президенті болып сайланды.
* 10 маусым – Сирия президенті Хафез әл-Асад жүрек талмасынан қайтыс болды, бір айдан кейін оның ұлы Башар әл-Асад оның мұрагері болды.
* 12 маусым  - Ахмат Қадыров Шешен Республикасының әкімшілігінің басшысы болып тағайындалды.
* 14 маусым – Грузия ДСҰ-ға кірді.

### шілде
* 1 шілде - АҚШ-та қаржылық құжаттарды электрондық қолтаңбамен куәландыру заңды түрде рұқсат етілді.
* 14 шілде - Күннің қуатты жарылуы Жерде геомагниттік дауыл тудырды.
* 16 шілде – Ғаламтор домендерінің санын көбейту туралы шешім қабылданды.
* 30 шілде - Венесуэлада жалпы және аймақтық сайлау өтті, Уго Чавес президент болып қайта сайланды (дауыс берушілердің 59,76%);

### тамыз
нобай|Али Бенфлис.
нобай|Бейбітшілік кезеңінде Курск атом сүңгуірінде қаза тапқан 118 теңізшілерге арналған ескерткіш.
* 8 тамыз - Ұлыбритания, АҚШ және Италия ғалымдары адамды клондау тәжірибелерінің басталғанын ресми түрде жариялады.
* 12 тамыз - Баренц теңізінде «Курск» атом сүңгуір қайығы апатқа ұшырады.
* 23 тамыз - Бакуде Әзірбайжанның екінші президенті Абулфаз Эльчибейді мемлекеттік жерлеу рәсімі өтті.
* 27 тамыз - Алжирдің премьер-министрі болып Али Бенфлис тағайындалды.

### қыркүйек
* 1 қыркүйек – Nokia 3310 ұялы телефоны шығарылды.
* 8 қыркүйек - Албания ДСҰ-ға қабылданды.
* 13 қыркүйек – Стив Джобс Париждегі Apple Expo көрмесінде Mac OS X-тің алғашқы ашық бета нұсқасын таныстырды.
* 15 қыркүйек – Аустралияның Сидней қаласында XXVII жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты өтті.

### қазан
* 1 қазан - Нидерландыда жезөкшелік заңдастырылды.
* 22 қазан 
** Жапония премьер-министрі Йоширо Мори мен Сингапур премьер-министрі Го Чок Тонг Жапония-Сингапур жаңа дәуірге арналған экономикалық серіктестік туралы келісімге қол қойды.
** Талибан қозғалысы Ауғанстан халқына кешкі уақытта спортпен айналысуға тыйым салды.
* 29 қазан - Асқар Ақаев үшінші мерзімге Қырғыз Республикасының президенті болып қайта сайланды.
* 30 қазан – Тәжікстан Республикасында ұлттық валюта «сомони» енгізілді.

### қараша
нобай|Джордж Буш.
* 1 қараша - Югославия Федеративтік Республикасы БҰҰ-ға қабылданды.
* 7 қараша – Джордж Буш АҚШ президент сайлауында жеңіске жетті.
* 12 қараша - Қатарда өткен 56 ислам мемлекетінің саммитіне қатысушылар палестиналықтардың Израильге қарсы күресін қолдауды жалғастыруға келісті. Сонымен қатар, барлық мұсылман мемлекеттеріне Израильмен барлық қарым-қатынастарды тоқтатуға үндеу жасау туралы шешім қабылданды.
* 16 қараша – Билл Клинтон Вьетнам соғысы аяқталғаннан бері Вьетнамға сапар шеккен алғашқы АҚШ президенті болды.
* 24 қараша – Камбоджада қарулы төңкеріс жасау әрекеті сәтсіз аяқталды.

### желтоқсан
[нобай|Acela Express [Пойыз|пойызы.]]
* 6 желтоқсан - Атомдық нөмірі 116 болатын химиялық элемент - ливерморий ашылды.
* 11 желтоқсан – Америка Құрама Штаттарында Acela Express жоғары жылдамдықты пойыздарының тұрақты жұмысы басталды.
* 15 желтоқсан - Чернобыль атом электр станциясының 3-ші реакторы тоқтатылды, ал электр станциясы біржола жабылды;
* 19 желтоқсан - БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі халықаралық терроризмді қолдайтын Ауғанстандағы Талибан режиміне қару-жарақ сатуға және әуе сапарларына тыйым салатын 1333 қарарын қабылдады.
* 20 желтоқсан – Ұлыбритания Парламенті клондауды тек медициналық мақсаттар үшін мақұлдады.
* 21 желтоқсан - Нидерланды бір жынысты некені заңдастырған әлемдегі алғашқы ел болды.
* 31 желтоқсан – XX ғасырдың соңы және II мыңжылдықтың басталуы.

### Нақты күндері жоқ
### Қазақстанда
* 10 ақпан - Президенттің Жарлығымен елдің әскери доктринасы бекітілді.
* 17 ақпан - Нашақорлық пен есірткі бизнесіне қарсы күрес агенттігі құрылды.
* сәуір - «Шин-Лайн» балмұздақ өндірісінің бірінші желісі іске қосылды.
* 15 сәуір - АҚШ Мемлекеттік хатшысы Мадлен Олбрайттың Қазақстан Республикасына сапары өтті.
* 5 мамыр - Қазақстанға Ресей берген С-300 зениттік-зымыран кешені жеткізілді.
* маусым - Алматыда тәртіп сақшылары екі жыл ішінде зейнеткерлерді өлтіріп және олардың мүлкімен алаяқтық жасаған қылмыстық топты тұтқындады. Бұл тергеу ҚР ІІМ министрінің ерекше бақылауында болды және аса маңызды болды. Айыпталушылар-10-нан астам адам. Айта кету керек, 2000 жылы ТМД-да мұндай істерді ашудың аналогтары болған жоқ.
* 1 маусым - Қазақстанның 17 ірі қаласының Халық банкінің интернет-кассалары ашылды. Мұнда өз шотыңызды шетелдік немесе жергілікті валютада ашуға немесе жабуға, шотыңызға қолма-қол және қолма-қол ақшасыз ақша аударуға, салымның кез келген түрін ашуға, ақшаны Халық Банкіндегі немесе басқа банктердегі басқа шоттарға аударуға, коммуналдық қызметтерді төлеуге және валютаны айырбастауға мүмкін етті.
* 25 шілде - Қарағанды облысында су құбырының құрылысы басталды. Ертіс — Қарағанды каналынан Есіл өзеніне дейін.
* 29 шілде - Семей ядролық полигонының соңғы штольнясы жарылды. Бұл адамзат тарихындағы ең бейбіт жарылыс, ол 1949 жылдан 1989 жылға дейін Шығыс Қазақстанда жүргізілген бес жүзден астам ядролық сынақтардың қатарына нүкте қойды. Осы күннен бастап ядролық қаруды сынау үшін салынған Семей алаңының инфрақұрылымы толығымен жойылды.
* 23 тамыз - Президенттің Жарлығымен Ұлттық қор құрылды.
* 13 Қыркүйек - "Центразбат-2000" жаттығуы басталды. НАТО-ның мыңнан астам әскери қызметшісі қатысқан "бейбітшілік үшін серіктестік" бағдарламасы аясында әлемнің он елінен әскер жиналды.
* 29 қыркүйек - Сидней Олимпиадасындағы алғашқы алтын медальді қазақстандық құраманың қоржынына жеңіл атлет Ольга Шишигина алып келді. Ол 100 метр қашықтықта кедергілермен 12,65 секундта жеңіске жетті.
* 10 қазан - Астанада жаңа ұйым — Еуразиялық экономикалық қоғамдастық құрылды. ЕурАзЭҚ құру туралы шартқа бес мемлекет — Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан қол қойды. Интеграциялық қалыптастыру шеңберінде Болашақ Кеден одағын құру және ДСҰ-ға мүшелік мәселелері белсенді түрде ілгерілей бастады.
* 20 қазан - Түркістанда қаланың 1500 жылдық мерейтойы өтті.
* 24 қазан - ҚР Президенті Н. Ә.Назарбаев Парламентте жыл сайын Қазақстан халқына "Еркін, тиімді және қауіпсіз қоғам" атты жолдауын жариялады. Жолдауда макроэкономикалық және қаржылық тұрақтылықты сақтаудың негізгі факторы ретінде бюджет тапшылығын тез қысқарту қажеттігі туралы айтылды.
* 13 қараша - Республика сарайының алдындағы алаңда қазақстандық Жұлдыздар аллеясының ашылуы өтті.

## Туғандар
*Тағы қараңыз: [[:Санат:2000 жылы туғандар]]*

## Қайтыс болғандар
*Тағы қараңыз: [[:Санат:2000 жылы қайтыс болғандар]]*

## Тағы қараңыз

## Дереккөздер

*