open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Владимир Васильевич Миколаенко

**Владимир Васильевич Миколаенко** ( 8 сәуір 1960 жыл, Херсон, Украина КСР) — украин саясаткері. 2014 жылы 25 мамырда өткен Херсон мэрінің кезектен тыс сайлауында ол Херсон қаласының мэрі болып сайланды. Бұған дейін Херсон қалалық кеңесінің хатшысы қызметін атқарған.

## Білімі
Орта білімді Херсон қаласындағы №16 сегіз жылдық мектепте алған.

15 жасында Херсон балық өнеркәсібі теңіз училищесінің студенті болды. Оқуды бітіргеннен кейін ол теңіз механик-технигі дипломын алды.

24 жасында Херсон техникалық институтының студенті атанды.

30 жасында Севастополь аспап жасау институтында теңіз инженері дипломын алды (мамандығы – кеме электр станцияларын пайдалану).

## Отбасы
Үйленген, бір қыз өсіріп, екі немере сүйіп отыр.

## Қызметі
1979 ж. Техникумды бітіргеннен кейін Владивостоктағы трал және рефрижератор флотының базасына жіберіліп, 1982 жылға дейін кеме механигі болып жұмыс істеді. 1982-1991 жылдары Херсон консерві зауытында жұмыс істеді.

1991 жылдан бастап Херсон облысының балық аулау колхоздары одағының флотында слесарь болып жұмыс істеді. 1993 жылдан 2006 жылдың мамыр айына дейін жеке кәсіпорынның басшысы қызметін атқарды.

1993 - 2006 жж - жеке кәсіпорын - менеджер.

2006 жылдың маусымында Херсон қаласындағы Днепр аудандық кеңесі басшысының орынбасары қызметін атқарды. Сол жылы 5-шақырылымдағы Херсон қалалық кеңесіне, 2010 жылы қайтадан қалалық кеңеске депутат болып сайланды.

2014 жылы 25 мамырда өткен Херсон мэрінің кезектен тыс сайлауында 49 мың 72 дауыс жинап, Херсон қаласының басшысы болып сайланды.

Украинаның шығысындағы ресейшіл наразылықтар кезінде ол Херсондағы арандатушылықтың алдын алу және қаланы лаңкестік сепаратистік топтардың басып алу мүмкін еместігі туралы қатал ұстанымын білдірді.

2015 жылдың күзіндегі жергілікті сайлауда Владимир Миколаенко сайлаудың екінші турында Херсон қала басшысын жеңді. Қалалық сайлау комиссиясының ақпараты бойынша В.Миколаенкоға 37 532 адам (сайлаушылардың 68,3%), оның қарсыласы, "Батькивщина" кандидаты Владислав Мангерге — 15 697 Херсон дауыс берді.

## Дереккөздер

Санат:«Батькивщина» мүшелері
The Who

**The Who** — 1964 жылы Лондон қаласында құрылған британдық рок топ. Олардың классикалық құрамына (1964-1978) жетекші вокалист Роджер Долтри, гитарист Пит Таунсенд, басист Джон Энтвисл және барабаншы Кит Мун кірді. Топ ерекше концерттік қойылымдар арқылы үлкен жетістіктерге жетіп 60-70-ші жылдардағы ең ықпалды топтардың бірі  және тарихтағы ең ұлы рок-топтарының бірі болып саналады.
The Who бұрынғы «The Detours» тобынан дамып, концерттер кезінде таңқаларлық мінез - құлық (қойылымнан кейін сахнада аспаптарды сындыру) арқылы автодеструктивті өнерді көрсететін поп-арт және мод қозғалыстарының бір бөлігі ретінде өзін танытты.
1990 жылы The Who Рок-н-ролл даңқ залына енгізілді.

## Құрамы
### Қазіргі құрамы
* Роджер Долтри () — басты вокал, гармоника, ритм-гитара (1964—1965, 1965—1982, 1985, 1989, 1996—қазіргі уақыт)
* Пит Таунсенд () — соло-гитара, бэк және басты-вокал (1964—1982, 1985, 1989, 1996—қазіргі уақыт)

### Бұрынғы мүшелері
* Джон Энтвисл () — бас-гитара, бэк және басты-вокал 1964—1966, 1966—1982, 1985, 1989, 1996—2002; 2002 жылы қайтыс болды)
* Дуг Сэндом () — барабандар (1964; 2019 жылы қайтыс болды)
* Кит Мун () — барабандар, бэк және басты-вокал (1964—1966, 1966—1978; 1978 жылы қайтыс болды)
* Кенни Джонс () — барабандар (1979—1982, 1985, 1988, 2014)

## Дискография
### Студиялық альбомдар
* *[[My Generation]]* (1965)
* *[[A Quick One]]* (1966)
* *[[The Who Sell Out]]* (1967)
* *[[Tommy]]* (1969)
* *[[Who's Next]]* (1971)
* *[[Quadrophenia]]* (1973)
* *[[The Who by Numbers]]* (1975)
* *[[Who Are You]]* (1978)
* *[[Face Dances]]* (1981)
* *[[It's Hard]]* (1982)
* *[[Endless Wire]]* (2006)
* *[[Who]]* (2019)

## Дереккөздер

Санат:Ұлыбритания рок топтары
Санат:Ұлыбритания хард-рок топтары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері
Санат:Polydor Records орындаушылары
Санат:Warner Bros. Records орындаушылары
Санат:Geffen Records орындаушылары
Санат:1964 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Ресей Қауіпсіздік Кеңесі

нобай|оңға|Қауіпсіздік Кеңесінің кездесу бөлмесі, 2012
[нобай|оңға|[Ресей президенті және Совбез төрағасы Дмитрий Медведевтің Совбез мүшелерімен кездесуі, 2008]]
[нобай|оңға|Ресей президенті және Совбез төрағасы [Владимир Владимирович Путин|Владимир Путиннің Совбез мүшелерімен кездесуі, 2018]]
**Ресей Федерациясының Қауіпсіздік Кеңесі** (; **РФҚК**, **Совбез**) — Ресей президентінің ұлттық қауіпсіздік мәселелері мен стратегиялық мүдделі мәселелер бойынша президенттің шешім қабылдауын қолдайтын конституциялық консультативтік орган. Ресейдің жоғары мемлекеттік шенеуніктері мен қорғаныс және қауіпсіздік органдарының басшыларынан тұратын және Ресей президенті төрағалық ететін Совбез ұлттық қауіпсіздік саясатын үйлестіру және біріктіру форумы ретінде әрекет етеді.

## Тарихы, өкілеттігі және рөлі
РКФСР Қауіпсіздік Кеңесін 1991 жылғы сәуірде РКФСР Президенті лауазымымен бірге Ресей Халық депутаттарының съезі заңды түрде құрды (ол кезде РКФСР КСРО-ның құрамдас республикаларының бірі ретінде жұмыс істеді). Ресейдің 1993 жылғы Конституциясының 83-бабында Ресей президентінің Совбезді құратыны және басқаратыны, сонымен қатар Совбез мәртебесінің федералды заң арқылы анықталатыны айтылған.

2010 жылғы Қауіпсіздік туралы заңда Совбездің құқықтық мәртебесі Ресей Федерациясының қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік салаларында президенттің шешімдерін әзірлеумен айналысатын «конституциялық консультативтік орган» ретінде анықталған. Совбез құрамына оның төрағасы (Ресей президенті), хатшысы, тұрақты мүшелері және президент тағайындайтын өзге де мүшелер кіреді. Заңға сәйкес, Совбез хатшысын президент тағайындайды және хатшы оған тікелей бағынады.

Совбез шешімдерін оның тұрақты мүшелері қабылдайды және оларды іске асыру мақсатында жарлықтар немесе өкімдер шығара алатын президент бекітеді.

2020 жылғы 16 қаңтарда президент және Совбез төрағасы Владимир Путин тиісті заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізетін жарлыққа қол қойды да, сол арқылы Қауіпсіздік Кеңесі төрағасы орынбасарының жаңа мемлекеттік кеңсесін құрды. Сол күні президент Путин бұл жаңа лауазымға Дмитрий Медведевті тағайындады.

## Құрылымы
### Тұрақты мүшелері
2025 жылғы 17 ақпандағы жағдай бойынша:

## Дереккөздер
Қазақстандағы атеизм

**Қазақстандағы атеизм** — өзін діни емес деп санайтын азаматтар мен бейресми бірлестіктердің жиынтығы. Ел Конституциясына сәйкес, Қазақстан дін мемлекеттен бөлінген зайырлы мемлекет болып табылады. 

## Атеисттердің саны
Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының (ҚСЗИ) «Қазақстандықтарды қабылдаудағы зайырлы және діни құндылықтар» зерттеуінің деректері бойынша 2019 жылы елдегі атеисттердің үлесі 18,7% - ды құрады. 2021 жылғы халық санағы бойынша халықтың тек 2,25% - ы атеист екенін айтты, бұл 2009 жылғы санақпен салыстырғанда аз. Алайда, 2019 жылы жүргізілгентағы бір CRA зерттеуі халықтың 92,8% - ы өзін діндар деп санайтынын көрсетті. 

## Қазіргі жағдай
Данияр Наурыздың пікірінше, атеизм тақырыбына ақпараттық тұрғыдан тыйым салынды.

Сондай-ақ, Риддер журналисті және құқық қорғаушы Александр Харламов дінаралық араздықты қоздырғаны үшін қамауға алынды. Ол христиандық және әртүрлі діни ағымдар туралы жарияланымдарында атеизмді насихаттаумен айналысып, сенушілердің сезімдерін қорлады деп айыпталды.

Парламент Мәжілісінің депутаты Жұматай Әлиев дінтану ғылымымен қатар атеизмді де оқытуды ұсынды.

Қазақстанның саяси партияларының ішінде атеизм мен атеистік насихат ұстанымында Парламентте ұсынылған Қазақстан Коммунистік Халық партиясы тұр. Оның бағдарламасында: «Коммунистер ар-ождан бостандығын, кез-келген дінді ұстану немесе ұстанбау құқығын, шіркеу мен мешітті мемлекеттен, ал мектептерді шіркеу мен мешіттен бөлуді жақтайды. Бұл ретте коммунистер кез келген нысанда сенушілердің сезімдерін қорлауды болдырмай, кең атеистік насихат жүргізеді».

Қазақстанда атеистерді кемсіту белгілері тұрақты емес, бірақ кейде елеулі әрекеттерде көрінеді:

Білім беру бағдарламаларынан эволюция теориясының элементтерін алып тастау әрекеттері (сәтсіз) және кейде атеистік дүниетанымды білдіретін адамдарға цензура мен сот істерінің жүргізілуі.

## Сондай-ақ қараңыз
* Қазақстандағы дін
* Қазақстандағы христиандық
* Қазақстандағы ислам
* Қазақстанның демографиясы

## Дереккөздер

Санат:Елдер бойынша атеизм
Санат:Қазақстандағы дін
Сергей Анатольевич Рыженко

**Сергей Анатольевич Рыженко ** ( 1 қыркүйек 1963 жыл, Корсун-Шевченковский, Черкассы облысы Украина КСР) — Украинаның мемлекет және саяси қайраткері, Украинаның еңбек сіңірген дәрігері. Медицина ғылымдарының докторы, профессор.  И.И.Мечников атындағы Днепр облыстық клиникалық ауруханасының бас дәрігері.

## Отбасы
Сергей Анатольевич ресми некеде емес, бірақ Инга Родниковамен азаматтық некеде. Әртүрлі некеден үш бала – бір ұл және екі қыз тәрбиелеп отыр.
Үлкен қызы Киев халықаралық қатынастар институтын бітіріп, заңгер болып жұмыс істейді, кішісі Киев медициналық университетінде оқиды.

## Білімі
Сергей мамандығы бойынша дәрігер. Киевте №2 медициналық училищеде (1984), Днепропетровскіде медициналық институтта (1992) оқыды. Кеңес әскерінің қатарында екі жыл қызмет етті. Медицина ғылымының докторы. 50-ден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 4 монографияның авторы. Украина Журналистер одағының мүшесі, Днепропетровск облысының мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызметінің қалыптасу және даму тарихы туралы 2 кітаптың, Кривбасс экологиясы туралы кітаптың және бактериологиялық қарудың жасалу тарихының авторы.

## Медицинадағы мансабы
Институтты бітіргеннен кейін Днепропетровск қалалық №7 клиникалық ауруханасында дәрігер (1992-1994 ж.ж.), одан кейін Днепропетровск қалалық атқару комитетінің денсаулық сақтау бөлімінде дәрігер-инспектор (1994-1995 ж.ж.) болып жұмыс істеді.

1995 жылдан 1999 жылға дейін – Днепропетровск қаласының 7-ші клиникалық ауруханасының бас дәрігері.

1999 жылдан 2010 жылға дейін – Днепропетровск облысының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері.

2010 жылдың шілдесінен аяғына дейін - Украина Денсаулық сақтау министрінің бірінші орынбасары, бас мемлекеттік санитарлық дәрігер. 2010 жылдың 28 желтоқсанында әкімшілік реформа нәтижесінде құрылған Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің басшысы болып тағайындалды. Мұнда ол 2011 жылдың маусымына дейін жұмыс істеді.

## Саяси мансабы
1998-2002 - Днепропетровск қалалық кеңесінің депутаты.

2002-2006 - Днепропетровск облыстық кеңесінің депутаты, тұрақты комиссияның басшысы. Облыстық кеңестің экономиканың базалық салалары, әлеуметтік саясат, еңбек және экология мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясын және облыстық кеңес жанындағы Днепропетровск облысындағы экологиялық проблемаларды шешудегі қоғамдық және мемлекеттік ұйымдардың қызметі жөніндегі үйлестіру кеңесін басқарды.

2015-2020 жылдары - Днепропетровск облыстық кеңесінің Петр Порошенконың Еуропалық ынтымақтастығы партиясы «Солидарность» фракциясынан депутаты.

Днепр мэрлігіне «Халық қызметшісі» партиясынан үміткер.

## Марапаттары
*Украина Министрлер Кабинетінің Құрмет грамотасы,
*ІІІ дәрежелі «Құрмет белгісі» ордені (2001),
*II дәрежелі «Құрмет белгісі» ордені (2009),
*I дәрежелі «Еңбек үшін» ордені (2013),
*V дәрежелі Князь Ярослав Мудрый ордені (2015 ж.),
*IV дәрежелі Князь Ярослав Мудрый ордені (2020 ж.).
*«Украинадағы жыл адамы» сыйлығы 2014 ж.

## Дереккөздер

Санат:Украина саясаткерлері
Санат:Украина министрлерінің орынбасарлары
Бизнес-процесс

**Бизнес-процесс** — бұл тұтынушылар үшін белгілі бір өнімді немесе қызметті жасауға бағытталған өзара байланысты әрекеттер немесе жұмыстардың жиынтығы. BPM басқару концепциясы (ағылшынша business process management) бизнес-процестерді кәсіпорынның маңызды ресурстары ретінде қарастырады және оларды басқарудың негізгі ұйымдық жүйелердің бірі ретінде қарастырады.
Бизнес-процестердің үш түрі бар:
* басқарушылық - корпоративтік басқару және стратегиялық басқару сияқты жүйенің жұмыс жасауын басқаратын бизнес-процестер;
* операциялық – ұйым қызметінің негізгі бағыттарын білдіретін, кірістің негізгі ағынын құрайтын (жеткізу, өндіру, өткізу, өткізу немесе қарызды өндіру);
* сүйемелдеушілік – ұйымға қызмет көрсететіндер (бухгалтерлік есеп, кадрларды іріктеу, техникалық қамтамасыз ету).
Бизнес-процесс тұтынушылық сұраныстан басталып, оны қанағаттандырумен аяқталады. Процесске бағытталған ұйымдар бір бизнес-процесті орындау кезінде ұйымның екі түрлі бөлімшелерінің қиылысында пайда болатын кедергілер мен кідірістерді жоюға тырысады.
Бизнес-процестің өз атрибуттары бар, бірақ сонымен бірге негізгі бизнес-процестің мақсатына жетуге бағытталған бірнеше ішкі процестерге, процедураларға және функцияларға бөлуге болады. Мұндай бизнес-процесті талдау әдетте белгілі бір әрекет деңгейлері арасында бөлінген бизнес-процесті және оның ішкі процестерін картаға түсіруді қамтиды.
Бизнес-процестер тұтынушылар үшін бағалық пен құндылықты тудыратындай және кез келген қажетсіз немесе мүлдем қажетсіз әрекеттерді жойатындай құрылымдалу керек. Тиісті түрде құрастырылған бизнес-процестердің өнімі тұтынушылық құндылық пен табыстылықты арттырады (өнім немесе қызметті өндірудің төмен құны).
Модельдеу мақсатына байланысты бизнес-процестерді әртүрлі тәсілдермен талдауға болады. Бизнес-процестерді талдау бизнесті модельдеуде, функционалдық шығындарды талдауда, ұйымдық құрылымды қалыптастыруда, бизнес-процестерді реинжинирингте және технологиялық процестерді автоматтандыруда қолданылуы мүмкін.
Ағымдағы әрекеттерді талдау әдістерінің бірі бизнес-процестің «сол қалпында» (as is) үлгісін құрастыру. Осыдан кейін бизнес-процестің моделі сыни талдауға ұшырайды немесе арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы өңделеді. Талдау нәтижелері бойынша «қалай болады»(to be) бизнес-процесінің моделі және қажетті өзгерістерді енгізу бойынша іс-шаралар жоспары қалыптастырылады.
Бизнес-процестерді визуализациялау үшін блок-сызбалардың әртүрлі модификациялары түрінде әртүрлі графикалық белгілер жиі пайдаланылады, бизнес-процестерді модельдеу үшін қолданылатындардың ішінде BPMN (жұмыстың функционалдық реттілігі), EPC (жұмыс оқиғаларының реттілігі), IDEF0 - жұмыстың логикалық тізбегі. 

## Дереккөздер
Ludus duodecim scriptorum

нобай|оңға|Эфестегі мұражайда XII scripta планшеті
нобай|оңға|2 ғасырдағы Рим тақтасы, Афродисиас
**Ludus duodecim scriptorum** немесе **XII scripta** — Рим империясы кезінде танымал үстел ойыны. Бұл атау «он екі таңбалы ойын» деп аударылады, бәлкім, аман қалған тақталардың көпшілігінде табылған 12 таңбадан тұратын үш қатарға сілтеме жасайды. Табула ойыны осы ойынның ұрпағы деп есептеледі және екеуі де қазіргі нардаға ұқсас.

XII скрипта мысырлық сенет ойынына жатады деген болжам жасалды, бірақ кейбіреулер мұны күмәнді деп санайды, өйткені тақталардың сыртқы түрі мен сүйектерді пайдалану арасындағы шектеулі үстірт ұқсастықтардан басқа, белгілі бір дәлелдер жоқ. ойындар арасындағы байланыс. Бұл байланысқа күмән тудыратын тағы бір фактор — соңғы белгілі классикалық сенет тақтасы ең ерте белгілі XII скрипт тақтасымен салыстырғанда жарты мыңжылдықтан асқан.

Арнайы геймплей туралы өте аз ақпарат сақталады. Ойын үш сүйек арқылы ойналды және әр ойыншыда 15 дана болды. Әріптермен белгіленген бос орындар бар ықтимал «бастауыш тақтасы» бөліктерді жылжытудың ықтимал жолын ұсынды.

Ойынның ең ерте белгілі болғаны Овидийнің *Арс Аматториясында (Махаббат өнері)* (б.з.б. 1 ж. және б.з. 8 ж. арасында жазылған). Ойынның көне үлгісі Түркияның оңтүстігіндегі Кибирдегі археологиялық ескерткіштен табылды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* XII Scripta қатысты болуы мүмкін он екі философтың жолдары

Санат:Үстел ойындары
Санат:Латын тіліндегі сөйлемдер мен фразалар
Албанияның салық жүйесі

**Албанияның салық жүйесі** () — Албанияда салықтар ұлттық деңгейде де, муниципалдық деңгейде де алынады. Елдегі ең маңызды салықтарға табыс салығы, әлеуметтік қамсыздандыру, пайда салығы және қосылған құнға салынатын салықта жатады, олардың барлығы мемлекеттік деңгейде алынады. Елдің жеке салық қызметі бар ().

2014 жылдан бастап Албанияда үш салық мөлшерлемесі бар прогрессивті табыс салығы бар.

Албания бұған дейін 2008 жылы жылдық табыстың 10% мөлшерінде пропорционалды салық салуды енгізген болатын.  Қосылған құн салығы екі түрлі мөлшерлеме бойынша алынады: стандартты мөлшерлеме бойынша 20% және дәрілік ставка бойынша 10%.

Әлеуметтік қамсыздандыру және медициналық сақтандыру жарналары жұмыс орны мен айлық табыс деңгейіне сәйкес төленеді және 22 000-нан 95 130 албан лекіне дейін ауытқиды. Жұмыскерлер табысының 9,5%-ын, жұмыс берушілер – 15%-ын қосады. Медициналық сақтандыру қызметкерге де, жұмыс берушіге де 1,7% мөлшерлемемен алынады. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 23% әлеуметтік қамсыздандыруға және 7% медициналық сақтандыруға аударады.

Албанияда табыс салығы 15% мөлшерлемемен алынады. Айналымы 8 миллион лектен аз кәсіпорындар табыс салығынан босатылады. Егер компания Албанияда құрылған болса, елде тұрақты мекемесі болса немесе мемлекет кәсіпорынды бақылайтын болса, кәсіпорын салық төлейді.

## Дереккөздер

Санат:Албания экономикасы
Санат:Албания саясаты
Аймақтық роуминг келісімі

**Аймақтық роуминг келісімі** — Батыс Балқан аймағындағы жалпыға ортақ ұялы байланыс желілеріндегі роуминг қызметтерінің бағасын төмендету туралы келісім Батыс Балқан елдері ішінде роуминг төлемдерін енгізуді реттейді; Албания, Косово, Босния және Герцеговина, Солтүстік Македония, Черногория және Сербия. Келісім ұялы байланыс операторлары өз абоненттеріне желіге мүше мемлекеттен тыс телефон және деректер қызметтерін пайдаланғаны үшін қоя алатын алымдарды және көтерме баға желілері өз абоненттеріне бір-бірінің желілеріне қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін бір-бірінен алатын тарифтерді қамтиды.

Келісім 2019 жылдың 1 шілдесінен бастап төмендетілген тарифтермен күшіне енді. Орташа алғанда шығыс қоңыраулар бағасы 65%-ға, ал деректерді беру бағасы 78%-ға төмендеді.

2021 жылдың 1 шілдесінен бастап барлық роуминг тарифтері алынып тасталды, бұл «Үйдегідей роуминг» тұжырымдамасына ұқсас Батыс Балқан елдерінде роуминг кезінде қоңыраулар, SMS және деректер үшін ішкі бөлшек сауда бағасына үстеме ақы алынбайды.

## Тарихы
Батыс Балқан елдерінің экономикасының өкілдері 2018 жылғы 14 желтоқсанда Брюссельде Аймақтық Ынтымақтастық Кеңесі (АЫК) ұйымдастырған Батыс Балқан роуминг саясаты отырысында жаңа Аймақтық роуминг келісімін (АРК) талқылау үшін жиналды.

2019 жылдың 4 сәуірінде Белградта өткен Батыс Балқан елдерінің 2-ші цифрлық саммитінде Батыс Балқан телекоммуникация министрлері аймақтағы барлық роуминг шығындарын кезең-кезеңмен алып тастау туралы келісімге қол қойды. Келісім 2019 жылдың 1 шілдесінде күшіне еніп, Батыс Балқан елдерінде роуминг ақысын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік берді. 2021 жылдың 1 шілдесінен бастап Еуропалық экономикалық аймақтағы (ЕЭА) «Үйдегідей роуминг» тұжырымдамасына ұқсас барлық роуминг тарифтері алынып тасталды.

## Территориялық ауқым
нобай|Батыс Балқан елдері (көк түспен) – Албания, Босния және Герцеговина, Хорватия, Черногория, Солтүстік Македония және Сербия. Жартылай мойындалған Косово да демаркацияланған. Словения (Бордода) ЕО-ға 2004 жылы, ал Хорватия (сары түспен) 2013 жылы ЕО-ға қосылды.

Батыс Балқан аймағындағы жалпыға ортақ ұялы байланыс желілеріндегі роуминг қызметтерінің бағасын төмендету туралы келісім Батыс Балқан елдеріне қолданылады:

*
*
* 
* 
*  
*

Мажлинда Брегу, Аймақтық Ынтымақтастық Кеңесінің Бас хатшысы және Цифрлық экономика және қоғам жөніндегі Еуропалық комиссары Мария Габриэль 2019 жылдың 18 ақпанында Скопьеде Батыс Балқан елдері үшін жаңа Аймақтық роуминг келісімін (RRA2) талқылады. Комиссар Габриэль растады. , Батыс Балқан елдері өз экономикалары арасында роуминг бағасы бойынша жаңа келісімге келгеннен кейін, ЕО тарифтерді төмендетуге дайын.

2021 жылдың соңында РСК Батыс Балқан мен ЕО арасындағы роуминг төлемдерін азайту бойынша Еуропалық Одақпен жұмыс істей бастайтынын хабарлады.

## Бағалар

## Дереккөздер

Санат:Еуропадағы телекоммуникациялар
Санат:Албаниядағы телекоммуникациялар
Санат:Босния және Герцеговинадағы телекоммуникациялар
Санат:Косоводағы телекоммуникациялар
Санат:Солтүстік Македониядағы телекоммуникациялар
Санат:Черногориядағы телекоммуникациялар
Санат:Сербиядағы телекоммуникациялар
Санат:Балкандар
Албания банктерінің тізімі

Бұл **Албанияда жұмыс істейтін банктердің тізімі.**

## Орталық банк

## Коммерциялық банктер

## Дереккөздер

Санат:Албания банктерінің тізімі
Санат:Албания банктері
Санат:Албанияның қаржы жүйесі
Санат:Албания компанияларының тізімі
Санат:Еуропа банктерінің тізімі
Евгений Владимирович Енин

**Евгений Владимирович Енин** ( 19 қараша 1980 жыл, Днепр, Украина КСР — 18 қаңтар 2023 жыл, Бровары, Киев облысы, Украина) — Украин дипломаты, заңгер, Украина Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары (2021-2023), Сыртқы істер министрінің орынбасары (2020-2021), Украина Бас прокурорының орынбасары (2016-2019). 

## Білімі
1997 жылғы шілдеден 2002 жылғы маусымға дейін - Украина қауіпсіздік қызметінің Ұлттық академиясының курсанты.

2002 жылы Украина қауіпсіздік қызметінің Ұлттық академиясын үздік бітіріп, заңгер мамандығы бойынша толық жоғары білім алды.

2010 жылы «Мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігінің негіздері» мамандығы бойынша саясаттану ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды.

2012 жылы Украина мемлекеттік қаржы және халықаралық сауда университетін бітіріп, халықаралық заңгер біліктілігін алды.

1997 жылғы шілдеден 2002 жылғы маусымға дейін - Украина қауіпсіздік қызметінің Ұлттық академиясының курсанты.

2002 жылдың шілдесінен 2005 жылдың желтоқсанына дейін Украина Қауіпсіздік қызметі мен Украина Сыртқы барлау қызметінің жедел бөлімшелерінің офицері ретінде әскери қызметте болды.
Ағылшын, итальян және румын тілдерін меңгерген.

## Отбасы
Жұбайы — Людмила Коваленко. Ерлі-зайыптылардың екі баласы бар, Владислав және Диана.

## Мансабы
2005 жылдың желтоқсанынан 2010 жылдың наурызына дейін Молдова Республикасындағы Украина Елшілігінің үшінші және екінші хатшысы қызметтерін атқарды.

2010 жылғы наурыздан шілдеге дейін - Украина Сыртқы істер министрлігінің Приднестровьедегі реттеу мәселелері секторының екінші хатшысы.

2010 жылғы шілдеден қазанға дейін - Украина Сыртқы істер министрлігі Алтыншы аумақтық департаментінің Оңтүстік-Шығыс Азия және Океания департаментінің екінші хатшысы.

2010 жылдың қазанынан 2011 жылдың қыркүйегіне дейін - Украина Сыртқы істер министрлігінің Алтыншы аумақтық департаментінің Қиыр Шығыс елдері бөлімінің екінші және бірінші хатшысы.

2011 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін – Украина Сыртқы істер министрлігі Төртінші аумақтық департаментінің Екінші Шығыс Еуропа департаментінің бастығының міндетін атқарушы.

2011 жылғы қарашадан 2012 жылғы қарашаға дейін – Украина Сыртқы істер министрлігінің Үшінші аумақтық департаментінің Оңтүстік Еуропа, Балқан және Оңтүстік Кавказ елдері басқармасының Қара теңіз елдері бөлімінің бастығының орынбасары, бастығы.

2012 жылдың қарашасынан 2014 жылдың желтоқсанына дейін Италия Республикасындағы Украина Елшілігінде кеңесші қызметін атқарды.

2014 жылдың желтоқсанынан 2016 жылдың маусымына дейін - Италия Республикасындағы Украина елшілігінің кеңесшісі - елшісі.

2016 жылғы 7 маусым – Украина Бас прокурорының орынбасары болып тағайындалды. 2019 жылдың сәуір айында қызметінен кетті.

2020 жылдың 15 сәуірінен бастап - Украина Сыртқы істер министрінің орынбасары Дмитрий Кулеба.

2021 жылғы 24 тамызда оған екінші дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші дипломатиялық дәрежесі берілді.

2021 жылғы 6 қыркүйектен бастап - Ішкі істер министрі Денис Монастырскийдің бірінші орынбасары.

## Марапаттары
Украина Президентінің жарлығымен 3-дәрежелі «Ерлігі үшін» және 3-дәрежелі «Еңбегі үшін» ордендерімен марапатталған.

## Дереккөздер
Роман Васильевич Костенко

**Роман Васильевич Костенко** ( 21 қазан 1983 жыл, Херсон, Украина КСР)  — украиналық әскери жетекші және саясаткер, 2019 жылғы 29 тамыздан бастап «Голос» партиясының тізімі бойынша Украинаның халық депутаты.

## Білімі
Мектептен кейін Роман Одесса Құрлық әскерлері институтының әуе-десанттық бөлімінде курсант болды. 2005 жылы «Жауынгерлік пайдалану және құрлықтағы әскерлер бөлімшелерінің (бөлімшелерінің, құрамаларының) іс-қимылдарын басқару» мамандығы бойынша бітірді.

2020 жылы Костенко екінші жоғары білімді Украина Президенті жанындағы Ұлттық мемлекеттік басқару академиясында алды.
Құрама Штаттардан келген нұсқаушылардың жетекшілігімен Біріккен күштердің арнайы операциялық күштері үшін 6 айлық курсын аяқтады.

## Отбасы
Роман ресми некеде жоқ, бірақ ол Полтава облысы, Кременчуг қаласының тумасы Марина Куневамен азаматтық некеде тұрады. Романның Полина атты қызы бар. Ол Маринаның ұлын да тәрбиелеп отыр.

## Әскери мансабы
2005 жылы Костенко Украина Қарулы Күштерінің 79-шы жеке авиациялық-шабуылдау бригадасының взвод командирі болды.

2008 жылы аға лейтенант шенімен Украина қауіпсіздік қызметінің «Альфа» арнайы бөліміне ауыстырылды. 2016 жылы - СБУ подполковнигі, Николаев облысы бойынша СБУ дирекциясының «Альфа» бөлімі бастығының орынбасары болды.

2016 жылы 33 жасында СБУ полковнигі шенін алды. Қызмет барысында Украина Қауіпсіздік қызметінің «А» («Альфа») арнайы операциялық орталығында басшылық қызметтерді атқарған.

2014 жылдың сәуірінен 2019 жылдың мамырына дейінгі кезеңде Роман Костенко Украинаның шығысындағы антитеррорлық операцияға (кейінірек Біріккен күштер операциясы) белсенді қатысты.
Ол Украинада он жылдың ішінде күшті армия құруға болатынына сенімді. Ол үшін, ең алдымен, әскерлерді технологиялық дамытуға, атап айтқанда, зымырандар мен ұшқышсыз ұшақтардағы жұмыстарға инвестициялау қажеттігін айтты.

## Саяси мансабы
2019 жылғы кезектен тыс парламенттік сайлауда Костенко «Голос» партиясынан халық депутаты болып сайланды (сайлау тізімі бойынша №14). Сайлау кезінде - Украина қауіпсіздік қызметінің әскери қызметкері, партияда емес. «Дауыс» фракциясы төрағасының орынбасары.

9-шақырылымдағы Жоғарғы Радада халық депутаты Ұлттық қауіпсіздік, қорғаныс және барлау комитетінің хатшысы қызметін атқарады. Ол НАТО Парламенттік Ассамблеясының Тұрақты Өкілдігінің балама мүшесі, сонымен қатар бірнеше парламентаралық байланыстар тобының мүшесі.

2021 жылдың қыркүйек айының соңындағы жағдай бойынша Роман Костенко 70-тен астам заң жобасын жасауға қатысты, 200-ге жуық түзетулер енгізді (ең бастысы қорғаныстық тапсырыстар туралы заң жобасына), 10 депутаттық сауал жолдады және парламентте 43 рет сөз сөйледі.

«Сөз бен іс» сараптамалық порталының мәліметінше, халық қалаулысы сайлау алдындағы уәделерінің 17%-н орындап үлгерген.

## Марапаттары
Украинаның мемлекеттік егемендігі мен аумақтық тұтастығын қорғауда көрсеткен жеке ерлігі мен қаһармандығы үшін - III дәрежелі Богдан Хмельницкий орденімен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Украина саясаткерлері
Мағжан. Мен жастарға сенемін! (телесериал)

«**Мағжан. Мен жастарға сенемін!**» – Алаш арысы Мағжан Жұмабаевтың өмірі мен шығармашылығы, ұлт үшін басын құрбандыққа шалған қайраткерлігі баяндалған төрті бөлімді тарихи драма.
Телехикаяны 2022 жылы «Қазақстан» телерадиокорпорациясы түсірген. 2022 жылдың 24-25 қазаны аралығында «Qazaqstan» телеарнасы  эфирінде екі бөлімнен көрсетілді. Телехикаяда Мағжан Жұмабаев өмірінің 1915-1921 жылдар аралығындағы кезеңі қамтылған. Орынборға келуі, Омбыдағы мұғалімдер семинариясында оқып жүрген шағы, Сәкен Сейфуллинмен достығы, Қызылжар мұғалімдер курсының оқытушысы Гүлсім Камаловаға ғашық болуы суреттеледі. Тарихи драмада ақынның замандастары Міржақып Дулатов пен Сәбит Мұқановтың бейнелері де бар.

## Түсірілім кезеңі
Телехикаяның түсірілім жұмысы Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласында өтті. Тарихи драма ақын Мағжан Жұмабаевтың Петропавлдағы ізі қалған жерлерде түсірілді. Бас продюсер Назгүл Қарабалина түсірілім барысы 25 күн уақыт алғанын айтқан.

Телесериалда Мағжан Жұмабаевтың  жастық шағы көрініс табады. Тұңғыш жазылған өлеңдер жинағы, студенттік өмірі мен алғашқы махаббаты бейнеленген.  Мағжанның рөлін актер Мейірғат Амангелді бейнелеген.

Сериалда Мағжан мен Қызылжар мұғалімдер курсының оқытушысы Гүлсім Камалова арасындағы махаббат тақырыбы басты назарға алынады.

Телерадиокорпорацияның Басқарма төрайымы Ләззат Танысбай тарихи тақырыпқа телехикая түсірудің өзіндік қиындығы барын айтады:  

### Пікірлер
Албания әйелдері

**Албания әйелдері** () — Албаниядағы алғашқы әйелдер қауымдастығы 1909 жылы құрылды. Солтүстік Гег аймағындағы албан әйелдері консервативті және патриархалдық қоғамда өмір сүрді. Мұндай дәстүрлі қоғамда әйелдер «еркектер басымдылығына» сенетін Гег қауымдастығында бағынышты рөлдерге ие болды. Бұл Албанияда демократияның келуі мен еркін нарықтық экономиканың қабылданғанына қарамастан, Коммунистік Еңбек партиясы тұсындағы кезеңнен кейін. Дәстүрлі Гег албан мәдениеті Леке Дукагжинидің 500 жастағы Канунына негізделген, дәстүрлі Гег мінез-құлық кодексі, мұнда әйелдердің басты рөлі балаларға және үйге қамқорлық жасау болды.

## Тарихы

### Қару ұстау құқығы
1878 жылы «» газетінің бағанына сәйкес албан әйелдеріне қару алып жүруге рұқсат етілген.

### Дәстүрлі Гегтің әлеуметтік мәртебесі
Эдит Дарем 1928 жылы албаниялық ауыл әйелдері ежелгі Грекиядағы әйелдерге ұқсас кек алу сияқты дәстүрлерді сақтауда консервативті екенін атап өтті.

нобай|Солтүстік Албаниядан келген дәстүрлі киім киген қарт әйел

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін кейбір Гег албан әйелдерінің таулы аймақтарда тұратын ерлердің «тірі кәнизактары» болуы әдеттегідей болды.

Гег албандарының патриархалдық қоғамында қыздардың болуы онша ұнамайды. Қыз сүюден гөрі ұл сүюге көбірек мән берілгендіктен, жүкті албан әйелдері үшін «Ұл болса екен» дегенді білдіретін «të lindtë një djalë» деген тіркеспен амандасу әдетке айналған.

### Дәстүрлі зертхананың әлеуметтік жағдайы
Лаберия зертханалары патриархалдық қоғам болды. Черногориялықтар сияқты, Лабериядағы әйелдер барлық ауыр жұмыстарды орындауға мәжбүр болды.

### Гег ант берген пәк қыздар

нобай|ХХ ғасырдың басында Османлы Албаниясының Хоти, Рапша қаласында ант берген пәк қыз

Бұрын патриархтары жоқ отбасылық бірліктерде тұрмысқа шықпаған албан әйелдері «қыздық туралы ант беру» арқылы отағасы еркек рөлін атқара алатын, бұл рөл еркек сияқты өмір сүру құқығын, қару алып жүруге, мал-мүлікке ие болуға, еркін жүріп-тұруға, ер адамдарша киінуге, қаласа ер атын иеленуге, автономияны бекітуге, неке қиюдан аулақ болуға және ер адам сияқты қарым-қатынаста болу.

### Тамақты дайындау
Орталық Албанияның әйелдері, әсіресе Эльбасандағы және оған жақын аймақтардағы әйелдер, 14 наурызда жыл сайынғы көктем мерекесінде атап өтілетін Дита э Верес кезінде тәтті дәмді баллакуманы дайындайтыны белгілі. Екінші жағынан, мұсылман албан әйелдері, әсіресе исламдық бекташи сектасының әйелдері жарылған бидай, қант, кептірілген жемістер, ұсақталған жаңғақ және даршын сияқты ингредиенттерден ашура деп аталатын пудингті матемнің 10-шы күнінен кейін пісіреді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Албания әйелдері
Санат:Елдер бойынша әйелдер
Eagles

**Eagles** — 1971 жылы Лос Анжелесте құрылған американдық рок тобы. Бес нөмір бірінші сингл және алты нөмір бірінші альбом, алты «Грэмми» сыйлығы және бес  American Music Awards сыйлығымен Eagles Солтүстік Америкадағы 1970 жылдардағы ең сәтті және әлемдегі ең көп сатылатын топтардың бірі болды. Дүние жүзінде топтың 200 миллионнан астам жазбасы сатылды, оның ішінде тек АҚШ-та 100 миллион сатылды.
1976 жылы шыққан «Their Greatest Hits 1971-1975» хиттерінің жинағы 38 миллион данамен сатылып, Американың дыбыс жазу өнеркәсібі қауымдастығының (RIAA) нұсқасы бойынша АҚШ-тағы барлық уақыттағы ең көп сатылатын альбомға айналды. Майкл Джексонның «Thriller» альбомын озып, топтың бұл жинағы АҚШ-тағы ең танымал альбомы болып табылады.
Олар 1998 жылы Рок-н-ролл даңқ залына енгізілді және 2004 жылы Rolling Stone журналының «Барлық уақыттағы үздік 100 орындаушысы» тізімінде 75-ші орынға ие болды.

## Құрамы
### Қазіргі құрамы
* Дон Хенли — басты және бэк-вокал, барабандар, перкуссия, ритм-гитара (1971—1980, 1994 — қазіргі уақыт)
* Джо Уолш — соло және ритм-гитара, клавишные, басты және бэк-вокал (1975—1980, 1994 — қазіргі уақыт)
* Тимоти Б. Шмит — бас-гитара,  бэк және басты-вокал (1977—1980, 1994 — қазіргі уақыт)
* Дикон Фрай — ритм және соло-гитара, басты және бэк-вокал (2017 — қазіргі уақыт)
* Винс Гилл — ритм және соло-гитара,  бэк және басты-вокал (2017 — қазіргі уақыт)

### Бұрынғы мүшелері
* Гленн Фрай — басты және бэк-вокал, ритм және соло-гитара, пернелі аспап (1971—1980, 1994—2016; 2016 жылы қайтыс болды)
* Берни Лидон — соло және ритм-гитара, банджо, мандолина, педал-стил-гитара, бэк және басты-вокал (1971—1975; 2013—2016)
* Рэнди Майснер — бас-гитара, бэк және басты-вокал, ритм-гитара, гитаррон (1971—1977; 1998 (бір реттік қойылым); 2023 жылы қайтыс болды)
* Дон Фелдер — соло және ритм-гитара, банджо, мандолина, педал-стил-гитара, орган, бэк және басты-вокал (1974—1980, 1994—2001)

## Дискография
### Студиялық альбомдар
* *[[Eagles (альбом)|Eagles]]* (1972)
* *[[Desperado (альбом Eagles)|Desperado]]* (1973)
* *[[On the Border]]* (1974)
* *[[One of These Nights]]* (1975)
* *[[Hotel California (альбом)|Hotel California]]* (1976)
* *[[The Long Run]]* (1979)
* *[[The Long Road Out of Eden]]* (2007)

### Концерттік альбомдар
* *[[Eagles Live]]* (1980)
* *[[Hell Freezes Over]]* (1994)
* *[[Live from the Forum MMXVIII]]* (2020)

### Жинақтар
* *[[Their Greatest Hits (1971–1975)|Their Greatest Hits]]* (1976)
* *[[Greatest Hits Vol. Two]]* (1982)
* *[[Selected Works 1972—1999]]* (2000)

## Дереккөздер

Санат:АҚШ рок топтары
Санат:АҚШ софт-рок топтары
Санат:АҚШ кантри-рок топтары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Geffen Records орындаушылары
Санат:Asylum Records орындаушылары
Санат:Polydor Records орындаушылары
Санат:1971 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Матрица (фильм)

**«Матрица»** — 1999 жылы шыққан киберпанк жанрындағы фильм.

Сол аттас медиафраншизаның бастауы болды.

Дистопиялық болашақта симуляциялық шындыққа кіргізілген адамзат және шын өмір үшін машиналарға қарсы шыққан күрескер топ туралы фильм.

## Басты рөлдерде

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Лана және Лилли Вачовски фильмдері
Санат:АҚШ ғылыми-фантастикалық фильмдері
Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері
Санат:АҚШ киберпанк фильмдері
Санат:Warner Bros. фильмдері
Санат:Village Roadshow Pictures фильмдері
Санат:Жасанды интеллект
Санат:Үздік визуалды әсерлер үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)
Simon & Garfunkel

**Simon & Garfunkel** — әнші-композитор Пол Саймон мен әнші Арт Гарфанкелден тұратын американдық фолк-рок дуэті. Simon & Garfunkel жеті «Грэмми» және төрт «Grammy Hall of Fame Awards» сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылы топ Рок-н-ролл даңқ залына енгізілді. Олар бүкіл әлем бойынша 100 миллионнан астам жазбаларды сатқан ең көп сатылатын музыкалық әртістердің қатарына кіреді. Олар «Rolling Stone» журналының 2010 жылғы "Барлық уақыттағы ең ұлы 100 орындаушысы" тізімінде № 40 және "Ең керемет дуэттер" тізімінде № 3 орынға ие болды.
Музыкалық журналист Ричи Унтербергер оларды "1960 жылдардағы ең сәтті фольклорлық рок-дуэт" және онжылдықтағы ең танымал орындаушылардың бірі деп атады.

## Дискография

* *[[Wednesday Morning, 3 A.M.]]* (1964)
* *[[Sounds of Silence (альбом)|Sounds of Silence]]* (1966)
* *[[Parsley, Sage, Rosemary and Thyme]]* (1966)
* *[[Bookends]]* (1968)
* *[[Bridge over Troubled Water]]* (1970)

## Дереккөздер

Санат:АҚШ рок топтары
Санат:АҚШ фолк-рок топтары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:BRIT Awards сыйлығының иегерлері
Санат:Billboard 200-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Billboard Hot 100-де топ бастаған орындаушылар
Санат:Columbia Records орындаушылары
Санат:1957 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Jefferson Airplane

**Jefferson Airplane** — 1965 жылы Сан-Франциско қаласында құрылған американдық рок топ. Психоделикалық роктың ізашарлары, хиппи дәуіріндегі табынушылық топтардың бірі. Олардың 1967 жылғы «Surrealistic Pillow» альбомы Махаббат жазының ең маңызды жазбаларының бірі болды. Бұл альбомдағы екі ән, «Somebody to Love» және «White Rabbit» Rolling Stone журналының «Барлық уақыттағы 500 ең ұлы әндер» қатарына кіреді.

## Дискография
### Студиялық альбомдар
* 1966 — *[[Jefferson Airplane Takes Off]]*
* 1967 — *[[Surrealistic Pillow]]*
* 1968 — *[[After Bathing at Baxter’s]]*
* 1968 — *[[Crown of Creation]]*
* 1969 — *[[Volunteers]]*
* 1971 — *[[Bark]]*
* 1972 — *[[Long John Silver]]*
* 1989 — *[[Jefferson Airplane (альбом)|Jefferson Airplane]]*

## Құрамы
### Бұрынғы мүшелері
* Пол Кантнер (Paul Kantner) — вокал, ритм-гитара (1965—1972, 1989, 1996; 2016 жылы қайтыс болды)
* Йорма Кауконен (Jorma Kaukonen) — соло-гитара, вокал (1965—1972, 1989, 1996)
* Марти Балин (Marty Balin) — вокал, ритм-гитара (1965—1971, 1989, 1996; 2018 жылы қайтыс болды)
* Сигни Толи Андерсен (Signe Toly Anderson) — вокал, перкуссия (1965—1966; 2016 жылы қайтыс болды)
* Боб Харви (Bob Harvey) — бас-гитара (1965)
* Джерри Пелоквин (Jerry Peloquin) — барабандар (1965)
* Джек Касади (Jack Casady) — бас-гитара, кейде гитара (1965—1972, 1989, 1996)
* Скип Спенс — (Skip Spence) барабандар, перкуссия (1965—1966, 1999 жылы қайтыс болды)
* Грэйс Слик (Grace Slick) — вокал,  пернелі аспап, фортепиано, перкуссия (1966—1972, 1989)
* Спенсер Драйден (Spencer Dryden) — барабандар, перкуссия (1966—1970, 1996, 2005 жылы қайтыс болды)
* Папа Джон Крич (Papa John Creach) — скрипка, вокал (1970—1972, 1994 жылы қайтыс болды)
* Джоуи Ковингтон (Joey Covington) — барабандар, перкуссия, вокал (1970—1972, 2013 жылы қайтыс болды)
* Джон Барбата (John Barbata) — барабандар, перкуссия (1972)
* Дэвид Фридберг (David Freiberg) — вокал, ритм-гитара (1972)

## Дереккөздер

Санат:АҚШ рок топтары
Санат:АҚШ психеделикалық рок топтары
Санат:АҚШ эйсид-рок топтары
Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар
Санат:Grammy Lifetime Achievement Award иегерлері
Санат:RCA Victor орындаушылары
Санат:CBS Records орындаушылары
Санат:1965 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Марина Халтурина

**Марина Александровна Халтурина** (17 маусым 1974 жылы, Свердловск, Свердловск облысы) — Қазақстан құрамасында жұптық және жекелей коньки тебуде өнер көрсеткен қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы. Ол 1992 жылдан 2000 жылға дейін халықаралық деңгейде жұптық коньки тебуде, алдымен Андрей Крюковпен, содан кейін Валерий Артюховпен бірге өнер көрсетті. Крюковпен бірге ол 1998 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында 14-ші орынға ие болды. Артюховпен бірге ол Төрт құрлық чемпионатына және мәнерлеп сырғанаудан Әлем чемпионатына қатысты. Ол 2001 жылы жұптық коньки тебуден жекелей коньки тебуге оралды. Мансабы барысында оны Юрий Литвинов, Сергей Коровин және Роман Скорняков жаттықтырды.
### Жұптық мәнерлеп сырғанау

#### Крюковпен

#### Артюховпен

### Жекелей мәнерлеп сырғанау

## Дереккөздер

Санат:1974 жылы туғандар
Санат:Қазақстандық конькимен сырғанаушы әйелдер
Өзбекстан Республикасы Қаржы министрлігі

**Өзбекстан Республикасы Қаржы министрлігі** () — Өзбекстанның мемлекеттік органы, ол елдегі салық салу мен бюджетті құруды қадағалайды. Ол облыстық және қалалық қаржы басқармаларына бөлінген, олар өздеріне бекітілген аумақтарды басқарады. Министрлік мемлекеттік сыртқы қарыздарды бағалайды, мемлекеттік бюджет жоспарларының әзірленуін және салық салуды қадағалайды. Оның бас кеңсесі Ташкентте орналасқан.

## Министрліктің міндеттері

* Республиканың қаржылық балансының есебі
* Мемлекеттік бюджетті қамтамасыз ету.
* Салық жүйесін жетілдіру.
* Қарақалпақстан Республикасының қаржы базасын кеңейту.
* Қаржыны басымдылығы жоғары салаларға бөлу.
* Ауыл шаруашылығы саласын қамтамасыз ету.
* Қаражатты ұтымды пайдалануды бақылау.
* Өзбекстан Республикасының Орталық банкімен (Орталық банкімен) бірлесіп, бірыңғай валюта бағамын қалыптастыру.
* Зейнетақы қызметін бақылау.
* Сақтандыру ұйымдарының қызметін бақылау.
* Берілген тапсырмаларды сапалы орындау.

## Министрлер

## Тағыда қараңыз

* Өзбекстан экономикасы

## Дереккөздер

Санат:Қаржы министрлері
Санат:Өзбекстан министрліктері
Санат:Өзбекстан экономикасы
Салтанат

**Салтанат** сөзі келесі мағыналарға ие болуы мүмкін:

## Елді мекендер
* Салтанат — Батыс Қазақстан облысындағы ауыл.

## Өнер
* Салтанат — Төлеген Момбековтың күйі.
* Салтанат — 1955 жылы құрылған қазақстандық би ансамбль.

## Архитектура
* Салтанат — тарихи триумф арка ғимараты.

## Кітаптар
* Салтанат — 2011 жылғы Ж. Самрат кітабы.
Темірлан қақпасы

**Темірлан қақпасы** немесе **Жызақ өткелі** — Саңзар өзені шатқалының ең тар жері – Памир-Алайдың (Өзбекстан) батыс бөлігіндегі Малғұзар мен Нұратаудың жоталарын бөліп тұрған таулардағы өткел.

Шатқалдың ені жартылай тік жартас қабырғаларынан құралған, 120-130 м; кей жерлерде шатқал 35-40 м-ге дейін тарылады. Шатқал арқылы Ташкенттен Самарқанға баратын тас жолы және теміржол өтеді. Жартастардың басында жазулар, оның ішінде парсы тіліндегі көне жазулар бар. Оның бірі Самарқан билеушісі, астроном, Темірланның немересі — Ұлықбектің бұйрығымен жасалған.

## Дереккөздер

Санат:Өзбекстан аңғарлары
Малғұзар

**Малғұзар** () — Өзбекстандағы тау жотасы, Түркістан жотасының солтүстік-батыс сілемі. 

Жота шағын биіктігімен (максималды — 2621 м), сонымен қатар мәңгілік қардың болмауымен сипатталады. Малғұзар жотасының жалғасы Нұратау деп аталады. Нұратау жотасы Малғұзардан Темірлан қақпасы шатқалымен бөлінеді.

## Дереккөздер
* Малғұзар. — Кирилл мен Мефодийдің Ұлы энциклопедиясының мақаласы.

Санат:Өзбекстан тау жоталары
Нұратау (Өзбекстан)

**Нұратау** () — Өзбекстандағы тау жотасы, Ысар-Алай жүйесіндегі батыс сілемдерінің бірі. Оңтүстікте Қызылқұм шөлімен шектеседі. Шығысында Малғұзар жотасынан терең Темірлан қақпасы шатқалы бөліп тұр.

Жотаның ұзындығы 170 км. Ең биік нүктесі – Хаятбашы тауы (2169,5 м). Жота негізінен құмтастардан, әктастардан және жанартаулық жыныстардан тұрады. Қырқасы тегіс; солтүстік беткейі тік құламалы және жартасты, оңтүстік беткейі жайпауыт, ұсақ өзендер аңғарларымен бөлінген. Қырқасы таулы дала, беткейі бұталы-дала ландшафтты болып келеді. Оңтүстік беткейінің аңғарларында бақтары, бақшалары, суармалы егістік алқаптары бар шұраттар орналасқан.

Нұратау тауларының төменгі бөлігінде жаз құрғақ және ыстық, ал қысы соншалықты суық емес. Беткейлері мен төбелердегі климаты салқын, жауын-шашын көп түседі. Жылдық орташа температурасы 13,4-14,4°, қаңтарда -0,6° -2,3°, шілдеде 15°-25,4°. Ең жоғары температура тау етегінде 46°-47°, ең төменгі температурасы -29°, -30°. Жылдық жауын-шашын мөлшері — 251-452 мм, қар жамылғысының қалыңдығы — 15-30 см. Желдің орташа жылдамдығы — 2,0-3,2 м/с, кейде 28 м/с жетеді.

Нұратау тауларында сұр топырақтар, 1600–1700 м биіктікте қоңыр сұр топырақтар жиі кездеседі. Тау етегінде және 1600 м-ге дейінгі биіктікте эфемерлер мен эфемероидтар өседі. Бұталар мен ағаштарда бадам, грек жаңғағы, наматак, үшқат, долана т.б. бар. Аршазорлар төбелерде кездеседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, сарышұнақтар, қоян, тау текелері, борсық, жылан, кекілік, бұлдырықтар және т.б. мекендейді. 1975 жылы құрылған «Нұрота тау жаңғағы» мемлекеттік табиғи қорығы ондағы тау ландшафты мен өсімдіктерін (жаңғақ, алма, шие, тұт), жануарларды (муфлон, қабан, түлкі, жайралар, кекілік, бүркіт, жыландар) қорғайды. Нұратау жайылым ретінде пайдаланылады. Бұлақтарының аңғарларында бақша, бау-бақшамен айналысады. Тау беткейлеріне бидай, арпа және басқа да дақылдар егіледі.

Санат:Өзбекстан тау жоталары
Саңзар

**Саңзар** () — Өзбекстанның Жызақ облысындағы өзен, Заминсумен бірге аймақтағы ең ірі өзен болып саналады.

Бастауы **Құралаш** десе (), сағасы **Қилы** () деп аталады.

XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басында өзен *Жызақ* және *Жылан-өте* деген атауларға ие болды.

## Жалпы сипаттамасы
Саңзардың ұзындығы 198 км. Үлкен Кеңес энциклопедиясына сәйкес, суармалы желпуіштің іске қосылуына дейінгі су жинау алаңы 2530 км²; Өзбекстан ұлттық энциклопедиясының мәліметі бойынша су алабының таулы бөлігі 3220 км² құрайды. Осындай көлемдегі өзен үшін Саңзардың суы аз: судың орташа жылдық шығыны 4 м³/с (сағасынан 158 км — 2,12 м³/с). Су тасқыны наурыздан маусымға дейін (шілденің басына дейін) созылады, оның шыңы мамырда болады.

Саңзардың сулары суаруға пайдаланылады. Ескітүйетартар арнасы арқылы Зарапшан өзенінен толтырылады.

## Құралаш
Өзен Түркістан жотасының солтүстік беткейінде (Құралаш асуы аймағында) 3400 метр биіктіктен ағып жатқан бірнеше бұлақтардың қосылуынан бастау алады. *Кішіжақ* ауылындағы *Жантіке* өзеніне құяр алдында **Құралаш** деп аталады. Бастапқыда ағынының солтүстік-шығыс бағыты болған өзен оны тез солтүстік-батысқа қарай өзгертеді. Құралаштың жағасында кей жерлерде арша ормандары өседі.

## Орта ағысы
Түркістан жотасы мен оның тармағы — Малғұзар жотасының арасынан өтетін Саңзар кең алқапты құрайды. Бұл жер телімінде өзен арнасы жартасты және көптеген шоңғалдар бар. Оның ені *Сүттібұлақ* елді мекенінің маңында 80 м, тереңдігі — 60 см.

*Бостан* ауданында өзен солтүстікке бұрыла бастайды; одан әрі *Балғалы* және *Қашқабұлақ* елді мекендерінің маңында қайтадан шығысқа қарай еңістей бастайды.

Ғаллаарал қаласынан төмен Саңзар Малғұзар жотасы мен Нұратау жотасын бөліп, Жызақ асуын құрайды. Өткелдің ең тар бөлігі Темірлан қақпасы шатқалы деп аталады. Өзен аңғарының бойында Орта Азия темір жолы мен Ұлы Өзбекстан тас жолы (М-39 тас жолы) салынды.

Өткелден шығып, Жызақ қаласының аумағымен ағып өтеді. Суды пайдалануды реттеу үшін Жызақтан 9 шақырым жерде Саңзарға арна арқылы жалғасатын Жызақ суқоймасы салынды.

## Қилы
Жызақтан Саңзар қайтадан солтүстікке бұрылады. Қаладан тысқары жерде өзен **Қилы** атанады. Жызақ шұратынан төменде өзен арнасы жиі құрғақ болады немесе өте аз мөлшерде ағынды суларды (суарудан қайтарылған) және жер асты суларын жинайды. Қилы өзенінің суы тұзды болып саналады. *Балықты* көлінің маңындағы өзеннің ені 14 м, тереңдігі 1,5 м, түбінің топырағы тұтқыр болып келеді. Кей жерлерде сайға құяды.

Балықтытау тауларына жақын жерде Қилы Саркисов атындағы Оңтүстік Голодностеп арнасымен қиылысады. Алғабас елді мекені ауданында жалпы солтүстік-батыс бағытта беттеп, осы бағытта сағасына дейін ағады.

Өзен Мырзашөл даласының батыс шетінде, Ақбұлақ коллекторының құйылысынан оңтүстікке қарай, ағынсыз Тұзқан көліне құяды.

## Саңзар салалары
Өзенге 80-ге жуық сайлар мен бұлақтар құяды: *Қожасай, Байқоңырсай, Көкжар, Аққорған, Таңатаптысай, Сутарықсай, Бақмазарсай, Наука* және т.б. Олар Саңзарға жеке-жеке жете алмауы да мүмкін.

## Дереккөздер

Санат:Өзбекстан өзендері