Жаңа Санжарыдағы наразылықтар

**Жаңа Санжарыдағы наразылықтар** () — 2020 жылғы 19–20 ақпанда Украинаның Полтава облысындағы Жаңа Санжары ауылында болған наразылық шаралары. Себебі үкіметтің сол кезде COVID-19 пандемиясының ошағы болған Қытайдың Ухань қаласынан эвакуацияланған адамдарды Ұлттық гвардияның жергілікті ауруханасына орналастыру туралы шешімі. Әкелінген адамдар арасында жұқтырғандар болғаны туралы дерек түскен жоқ, барлық эвакуацияланғандар 2 апталық қалалық ауруханаға орналастырылды. Ауыл тұрғындары жолдарды бұғаттай бастады, құқық қорғаушылармен қақтығыстар болды. Ауылға Ұлттық гвардия мен полицияның қосымша күштері тартылды. Белгіленген мерзім өткен соң эвакуацияланғандардың барлығы аурухананы қауіпсіз түрде шықты, олардың ішінде жұқтырғандар анықталған жоқ.

Уханьнан ұшаққа отырғызу кезінде барлығы 79 адам келген, 1 жолаушы итінің болуына байланысты ұшаққа отырғызуға жіберілмеді, 4 адамда коронавирус ауруының белгілері болғандықтан эвакуацияға жіберілмеді. Олардың ішінде 45-і — украиндықтар, қалған 27-і — шетелдіктер. Карантинге ауылға жолаушылар, ілеспе топтың медицина қызметкерлері және ұшақ экипажы, барлығы 94 адам, оның ішінде 22 экипаж мүшесі және медиктер жіберілді.

## Орын таңдау
Эвакуацияланғандарды ауруханаға орналастыру үшін орын таңдағанда Львов (Винникидегі әскери госпиталь), Тернополь (Микулинцыдағы «Медоборы» санаторы), Киев облысындағы (Гостомель, Киевтің № 2 туберкулёз ауруханасы) және басқа да медициналық орталықтар қарастырылды. Жергілікті билік органдары мен тұрғындар эвакуацияланған азаматтарды өз елді мекендерінде орналастыруға қарсы екенін білдірді, бұл әртүрлі түрде көрінді: көбінесе жергілікті кеңестердің орталық билікке үндеулері, жергілікті тұрғындардың қарсылық шаралары, мысалға Тернополь өңіріндегі Медоборы тұрғындары коронавирусқа қарсы шаралар өткізді. 2020 жылдың 20 ақпанында үкімет эвакуацияланғандарды Полтава облысындағы Жаңа Санжары кентіндегі Ұлттық гвардияның медициналық орталығына орналастыру туралы шешім қабылдады. Неліктен дәл осы елді мекен таңдалғанын билік өкілдері түсіндірген жоқ.

Ұлттық гвардияның баспасөз қызметінің мәлімдеуінше, мекеме қажетті құралдармен қамтамасыз етілген, қажетті инфрақұрылымы бар, 200 төсек-орынға ие және елді мекеннің өзінен қашық орналасқан. Эвакуация алдында медиктер жолаушылардың денсаулық жағдайын тексерді.

## Жұмыс барысы
19 ақпан кешінде, аурухана орны туралы нақты ақпарат әлі болмаған кезде, Жаңа Санжары тұрғындары медициналық орталыққа апаратын Ворскла өзені үстіндегі көпірге жиналды. Медорталықтың маңында Новосанжар және көршілес Лелюхов қауымдастығының бірнеше ондаған тұрғыны жиналды. 20 ақпан таңертең елді мекенге қарай барлық автобус рейстері тоқтатылды.

19 ақпаннан 20 ақпанға қараған түні украин эвакуацияланғандар мінген ұшақ Қытайдан Украинаға ұшты. Шамамен 8:00-де қозғалысын тоқтатып, Харьков және Днепропетровск облыстарының шекарасы үстіндегі аспанда айнала бастады. Таңғы 9-да қозғалысын қайта жалғастырып, шамамен 9:40-та «Борисполь» әуежайына қонды. Қайта жанармай құйғаннан кейін, 11:10-да Харьковқа ұшты. Харьковтан шамамен 13:30-да эвакуацияланғандар отырған автобустар Полтава жаққа бағыт алды.

Сол күннің түстен кейін Жаңа Санжар тұрғындары жолдарды тракторлармен және басқа да ауылшаруашылық техникасымен жаба бастады. Құқық қорғау органдары оларды ығыстыруға тырысты. Шамамен 14:30-да кентке ішкі істер министрі Арсен Аваков келді. Наразылар Аваков болған аудандық мемлекеттік әкімшілік ғимаратын қоршап алып, эвакуацияланғандарды ауруханаға орналастыру үшін неге дәл өз елді мекендерінің таңдалғанын түсіндіруді талап етті. Ауылдың орталық жолы КАМАЗ-бен бөгелді. Жаңа Санжар ауылдық кеңесінің депутаттары оларды орналастыруға қарсы екенін айтты. Өз мәлімдемелерінде шипажайдің Украина және шетел азаматтарын орналастыруға бейімделмегенін, тұрғын үй массивінде орналасқанын хабарлады.

Кешке ауылға үкіметтің жедел штабын құру үшін премьер-министр Алексей Гончарук ұшты.

Шамамен 19:00-де полиция эвакуацияланғандарды таситын автобустар жолын ашу үшін Жаңа Санжарға кіруді тазалауды бастады. Бронетехника, соның ішінде БТР қолданылды, оның көмегімен ұлттық гвардия жолды ашуға тырысты. Наразылар құқық қорғаушыларға тас лақтырды. «Нива» автокөлігіндегі бір адам полицияның кордон арқылы өтуге тырысқан, құқық қорғаушылар оның дөңгелектерін жарып, жүргізушіні шығарып алды. 19:38-де кентке құқық қорғаушылардың күзетімен эвакуацияланғандарды әкелетін автобустар кіре бастады. Наразылар жолда өрт тұтатып, өтуге кедергі жасауға тырысып, адамдар отырған автобустарға бөтелке мен тас лақтыра бастады. Күннің соңына дейін барлық автобустар орталыққа жетті, эвакуацияланғандар онда ауруханаға орналастырылды.

## Салдары
21 ақпан таңертең денсаулық сақтау министрі Зоряна Скалецкая эвакуацияланғандармен бірге ауруханада тұратынын хабарлады, алайда кейін уақытша ауылдан кеткені туралы мәлім болды. 900 жергілікті мектеп оқушысынан 21 ақпанда 400-ден астамы сабаққа келген жоқ. Украина президенті Владимир Зеленский жағдайдың мүмкін саяси жоспарланған сипатта болуы мүмкін екенін атап өтті. Белгіленген мерзім өткен соң эвакуацияланғандардың барлығы аурухананы қауіпсіз түрде шықты, олардың ішінде жұқтырғандар анықталған жоқ.

Құқық қорғаушылар мен жергілікті тұрғындар арасындағы қақтығыстар нәтижесінде 9 құқық қорғаушы және 1 бейбіт тұрғын зардап шекті. Қарсылыққа ең белсенді қатысқан 24 адам ұсталды, олардың 23-і іс сотқа дейін қаралған кезеңде кейінірек босатылды.

## Тергеу
Оқиғадан кейін полиция 5 қылмыстық іс қозғады. Эвакуацияланғандарды таситын автобустарға тас лақтырғандар да кіретін 24 ұсталғанның 16-сы жергілікті тұрғындар емес болып шықты. Тергеушілер анықтағандай, біреу Жаңа Санжар тұрғындарына эвакуацияланғандардың жұқтырғаны туралы хабарламалар жіберіп, дүрбелеңге шақырған.

22 ақпанда наразылық ісі бойынша алғашқы шешім шығарылды. Қатысушылардың біріне екі айлық үйқамақ түріндегі қамау шарасы таңдалды. 25 және 26 ақпанда наразылыққа қатысқан тағы үш қатысушыға қамау шаралары таңдалды.

2021 жылғы 19 қаңтарда сот істегі 13 тұлғаның 5-ын бес жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды. Оларды нақты жазаны өтеуден босатып, бір жылдық сынақ мерзімі тағайындалды, себебі сот сотталғандарды жазаны өтемей түзету мүмкіндігін ескерді. Транспорт құралдарын бөгегені үшін кінәлі деп танылған төрт айыпталушы және хулигандық әрекеттерге қатысы бар екі адам айыппұл төлеуге міндеттелді. Істегі екі тұлға сотпен ақталды.

## Дереккөздер

Санат:Украинадағы наразылықтар
Санат:2020 жылдағы наразылықтар
Санат:COVID-19 пандемиясының әсері
Санат:Жаңасанжары ауданы
Санат:Полтава облысы тарихы