Филип Вуянович

**Филип Вуянович** (черногор. Филип Вујановић, Filip Vujanović; туғ. ж. 1 қыркүйек 1954 жыл, ЮСФР ССР - 3-інші Чергогорияның президенті. 2003 жылдың 22 мамырынан бастап 2018 жылдың 20 мамырына дейін. 2006 жылдың маусым айында тәуелсіздік алғаннан бері ол елдің тұңғыш президенті болды. Ол 2008 жылдың сәуір айында президенттік сайлауда айқын басымдықпен жеңіске мәлімделген,

## Өмірбаяны
Ол Белградта дүниеге келді және Никшичте бастауыш мектеп пен орта мектепті бітірді. Ол белгілі Никшич отбасынан шыққан. Оның анасы Даринка Черногориядағы алғашқы әйел хирург және Никшич госпиталінде хирургиялық бөлімнің негізін қалаушы болған, ал әкесі Петар - беделді заңгер болған. 1978 жылы Белград заң факультетін бітірді. 1978 жылдан 1981 жылға дейін муниципалдық сотында, сосын Белградтағы аудандық сотында сарапшы ретінде жұмыс істеді.
* Вуянович 1981 жылы Подгорица қаласында тұрып, жұмыс істеді. Қысқаша уақыт өткеннен кейін, Подгорицах аудандық сотының хатшысы қызметін атқарған, 1993 жылғы наурызға дейін премьер-министр кеңсесінде әділет министрі болып тағайындалған Мило Джукановичке адвокат болып жұмыс істеді. Вуянович 1995 жылдың мамыр айына дейін жұмыс істеді, ол Ішкі істер министрі болып тағайындалды - ол 1998 жылдың ақпан айына дейін атқарған.
* 1997 жылдың шілдесінде президенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Джуканович Вуяновичті премьер-министр етіп ұсынды. Вуянович осы қызметті 1998 жылдың ақпанынан 2002 жылдың сәуіріне дейін өткізді, ол үкімет дағдарыс кезінде Сербиямен Югославияны екі мемлекеттің бос федерациясына қайта құру туралы келісім бойынша отставкаға кетті.
* 2002 жылғы қазанда парламенттік сайлаудан кейін Вуянович парламент президенті болды.
* 2003 жылғы мамырда ол Черногорияның Президенті болып сайланды. Президенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Вуянович оның негізгі басымдықтары Еуроодаққа және Бейбітшілік үшін әріптестікке кіргенін айтты. «Мен Черногорияны Еуроодаққа бағыттайтын барлық азаматтардың президенті боламын», - деді Вуянович өз жақтастарын үш жылда тәуелсіздікке арналған референдум өткізу туралы қолдау көрсетуге уәде етті.
* Президенттік сайлауда, 2008 жылғы 6 сәуірде Вуянович республика президенті болып қайта сайланған бірінші турды жеңіп алды.
* 2013 жылы өткен сайлауда Черногорияның президенті болып қайта сайланды.
* Ол Черногорияның САКҰ-ға кіруіне қолдау көрсетуші. Вуянович 2017 жылғы 28 сәуірде парламентті альянсқа қосылу туралы келісім ратификациялағаннан кейін жариялады

## Ерте өмірі мен мансабы
Белградта туып-өскен Вуянович Белград заң мектебін бітірді. 1978 жылдан 1981 жылға дейін қалалық муниципалдық соттардың бірінде, кейіннен Белград аудандық сотында ассистент болып жұмыс істеді. 1981 жылы 27 жасында Титоград қаласына көшті. Титоград аудандық сотының хатшысы болғаннан кейін 1993 жылы наурызда саясатқа кіріскенге дейін заңгер ретінде жұмыс істеді.

## Саясатта мансап
Вуянович бұрынғы Югославияның ыдырауынан кейін Югославияның (Черногория мен Сербиядан тұратын) Федералдық Республикасын құрғаннан кейін Черногория федералды президенті Момир Болатович шақыруымен 1993 жылы Социалистердің Демократиялық партиясына (СДП) қосылды.

Ол Мило Джукановичем ның  компаниясыны Слободан Милошевич үкіметте Әділет министрі (1993-1996) болды, және 1996 жылдан бастап 1998 жылға дейін, содан кейін ішкі істер министрі Джукановичем адалдығы қосулы және Милошевич қарсы бұрған соң. 1997 жылы СДПМ көшбасшылығы қақтығысы кезінде, Вуянович бастапқыда бейтараптық деп жариялады. Ол президенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Мило Иукановичке қосылды. Джукановичем содан кейін Черногория бірінші премьер-министрі болып Вуянович тағайындалды; Вуянович 8 қаңтар 2003 жылға дейін 5 ақпан 1998 жылғы сол лауазымға атқарды.

## Чергогория Президенті
[нобай|солға|Италия Президенті [Серджио Маттарелла, Көк сарайының, Цетине Президент Филип Вуянович]]
2002 жылғы 5 қарашада, ол Черногория парламент спикері болды, 2002 жылғы 25 қарашадан бастап, 2002 жылғы 25 қарашадан бастап, оған Вуянович бар кеңсесін ауысу үшін дайындау байланысты төрағалық бастап Джукановичем орнынан Черногория президенті міндетін атқарушы құрады. Вуянович 2002 жылғы желтоқсандағы президенттік сайлауға қатысып, жеңіске жетті, 86% дауыс алған, бірақ сайлау жарамсыз деп танылды, себебі қатысуы 50% -дан аз болды. сайлау 2003 жылғы ақпанда қайтадан өткізілді, Вуянович 81% дауыс жинап, бірақ қайтадан қатысуы 50% төмен болды. сайлау 11 мамыр 2003 жылғы үшінші рет өткізілді, ең аз қатысу ережесі жойылып, Вуянович тағы 63% дауысқа ие болды.

Вуянович 2003 жылғы мамырдың 19-ы күні сөйлеген сөзі бойынша төраға және президенттің міндетін атқарушы қызметінен босатылды, бірақ оның мерзімі үш күннен кейін Черногорияның президенті болды. Ол Сербияда туып-өскеніне қарамастан, ол ең көрнекті Черногорияның секталардың бірі болған. Черногорияның президенті ретінде Вуянович Черногорияның тәуелсіздік референдумының жақтаушысы болды, бірақ премьер-министр Đukanović бұл науқанға әлдеқайда жоғары болды. Вуяновичтің хабарлары көбінесе Черногория мен Сербияның бейбітшілікті бөлу және тәуелсіздік алғаннан кейінгі ынтымақтастыққа бейімделуіне бағытталған және ол бұрынғы Сербия президенті Борис Тадичпен достасқан. 2006 жылғы 21 мамырда Черногорияда тәуелсіздік референдумы өтті; бұл сайлаушылардың 55,5% -ы мақұлданды, бұл 55% табалдырығы аз. 2006 жылғы 3 маусымда Черногория тәуелсіз мемлекет болды.

2006 жылғы 14 желтоқсанда ол «Бейбітшілік үшін әріптестік» бағдарламасына қосылуға арналған Негіздемелік құжатқа қол қойды, оған қоса Черногория НАТО «Бейбітшілік үшін серіктестік» бағдарламасының мүшесі болды. Баспасөз конференциясы барысында Президент Вуянович пен НАТО-ның Бас хатшысы Яап де Хооп Схеффер «Бейбітшілік үшін серіктестік» құжатына қол қойғаннан кейін өткізген. Схеффер Черногория еуропалық интеграцияға баруды шешкенін құптады.

2007 жылдың сәуір Президент Вуянович, Черногориядағы негізгі діни мекеменің мүлкін қорғайтыны туралы мәлімдеді, Серб православ шіркеуі күшпен оның мүлікті иеліктен каноникалық черногорского православ шіркеуінің әрекет кезінде. 2008 жылы өтетін президенттік сайлауда Вуянович екінші президенттік мерзімге жүгінеді және сайлаудың алғашқы раундында тағы бес жыл қамтамасыз етті, ол 51,89% дауысқа ие болды. Қатысу 68,2%

2012 жылғы 20 қаңтарда Вуянович жергілікті Тиват Парламентінің депутаттарын және Жерже Нови парламентінің депутаттарын сайлау туралы шешім қабылдады. 2012 жылғы 28 наурызда Вуянович Черногория адвокаттар ассоциациясы, Черногория судьяларының қауымдастығы, заң факультеттері, Ғылым академиясы, Черногория Жоғарғы сотының кеңейтілген сессиясы бойынша консультациялар өткізгеннен кейін, Судьялар кеңесінің мүшелерін тағайындады. Черногория Конституциялық Сотының судьялары.

2012 жылғы 31 шілдеде Президент Вуянович Черногория Парламенті депутаттарына сайлау туралы шешім қабылдады. Парламенттік сайлау 14 қазанда өткізілді және ол Еуропадағы Черногория Коалициясы жеңіп алды, ол DPS басым болды. 2012 жылғы 4 желтоқсандағы сайлаудан кейін Вуянович премьер-министр ретінде Джукановичті тағайындады.

2013 жылдың ақпанында Конституциялық сот Vujanović-ті жаңа мерзімге кандидатурасын ресми түрде бекітті, оның 2003-2008 жылдары Черногория Республикасының президенті болып, Сербиямен мемлекеттік одақта құрамдас бөлігі ретінде сайланған және де-факто тәуелсіз Мемлекет басшысы тек 2006-2008 жж., оның 2008-2013 жылдардағы кезеңі заңды деп саналады. 2013 жылғы президенттік сайлауда Vujanović Демократиялық Алдыңғы оппозициялық одағы номиналды ұстаушының қарсы дауыс 51,2%, Миодраг Леких отырып, үшінші президенттік мерзімге сайлауда жеңіске жетті

### Сыртқы саясат

2012 жылғы 5 желтоқсанда Вуянович Будва қаласында мемлекет басшыларының 4-ші аймақтық саммитін өткізді. 2013 жылғы 13 маусымда Вуянович Братиславада өткен Орталық Еуропа елдері мемлекет басшыларының 18-ші саммитіне қатысты.

#### Сербия
Вуянович Черногорияның президенті ретінде Сербия автономиялы провинциясы Косово тәуелсіздігін мойындады. 2008 жылдың қазанында Сербия үкіметі Черногорияның Белградтағы елшісі Анка Войводичті қуып шығарды. Бір жылға жуық уақыт өткен соң, Сербия Игорь Джововичті Черногорияның жаңа елшісінің міндетін атқаруға қабылдады.

Сербияның жаңа президенті болып 2012 жылдың мамырында сайланғаннан кейін, Томислав Николич Televizija Crne Gore-ға сұхбат беріп, оның барысында Черногорияны мемлекет ретінде танитынын мәлімдеді, «бірақ сербтер мен Черногория арасында ешқандай айырмашылық жоқ, өйткені ондайлар жоқ». 2013 жылғы 13 маусымда Вужанович Николичпен Братиславада кездесіп, ол «инфрақұрылымдық жобаларға ерекше назар аудара отырып, бірлескен жобалар мен мүдделерге бағытталған екі Үкіметтің қызметін қолдағанын» айтты.

#### Румыния
2013 жылғы 24 маусымда Вужанович Черногорияға румындық автобустың апатқа ұшырауымен келген Румынияның сыртқы істер министрі Титус Корлэцянды қабылдады. Ол өз атынан және Черногория азаматтарының атынан қайғырып көңіл айтты. Сонымен қатар ол Румыниядан келген 18 туристтің қайтыс болуына байланысты Румыния Президенті Траян Бэсескууға көңіл айту жеделхатын жолдады. 26 маусым, құрбан болғандардың репатриацияланған күні Румыниямен ынтымақтастықта ұлттық аза күту күні болды.

## Марапаттар
* Православие халықтарының бірлігі үшін халықаралық қорының лауреаты «Православие халықтарының бірлігін нығайту жөніндегі көрнекті іс-шаралар үшін». 2008 жылы Патриарх Алексий II-нің есімімен (Ресей, 2009 ж.) Аталатын «Қоғам өміріндегі христиан құндылықтарын бекіту және насихаттау үшін».
* Қасиетті Князьдің Константин ордені (Сербияның Православие шіркеуі, 2013).

## Отбасы
Үйленген, үш баласы бар. Әйел - Светлана, ұлы - Данило, қыздары - Татьяна және Нина

## Сыртқы сілтемелер

*Филип Вуянович Черногориядағы президенттік сайлауда жеңіске жетті

## Дереккөздер

Санат:Черногория президенттері
Санат:Белградта туғандар