Airbus A310

**Airbus A310** — жақын және ортамагистральды жолаушы ұшағы. Еуорпалық Airbus Industrie консорциумының Airbus A300 ұшағының қысқартылған нұсқасы.

## Жасалу тарихы

## Қолданылуы
### Еуропа

### Азия

### Америка

## Нұсқалары
[нобай|оңға|[Yemenia әуе компаниясының Airbus A310-300 ұшағы Франкфурт әуежайында, 2000 жыл.]]
[нобай|оңға|[TAROM әуе компаниясының Airbus A310-300 "Трансильвания" ұшағы Лондон Хитроу әуежайында]]
[нобай|оңға|[Mahan Air Airbus A310-300 Мехрабад Халықаралық әуежайына қону кезінде, 2011 жыл.]]
[нобай|оңға|[Czech Airlines A310-300 ұшағының жолаушылар кабинасының көрінісі]]
[нобай|оңға|[Interflug-тың Airbus A310-300 ұшағы, Шығыс Германияның ұлттық әуе тасымалдаушысы қолданған жалғыз батыстық ұшақ.]]
[нобай|оңға|[Неміс әуе күштерінің A310 MRTT ұшағы]]
[нобай|оңға|''[Конрад Аденауэр|Konrad Adenauer*деп аталған бұл A310-300 (тіркеуі №10+21) Германияның мемекеттік ұшағы ретінде қолданылған болатын. Суретте ұшақ Ыстамбұлдағы Ататүрк әуежайында қонуда, 2010 жы.]]
A310-ның екі базалық нұсқасы бар: орта қашықтықты −200 және ұзақ қашықтықты −300. Ұшақтың алғашқы нұсқасы −200 болды, одан кейін өндіріле бастаған −300 кейінрек ұшақтың негізгі өнімдік нұсқасына айналды.

=== A310-200 ===
Алғашқы A310, Эйрбастың 162-ші өндірілген ұшағы, алғаш ұшуы 1982 жылы 3 сәуірде болды. Ұшақтың алғашқы өнімдері [[Pratt & Whitney JT9D|Pratt & Whitney JT9D-7R4D1]] қозғалтқыштарымен жабыдықталды. −200 1983 жылы Swissair және Lufthansa әуе компанияарында қолданысқа енгізілді. −200  сериясының соңғы өнімдерінде −300 сериясының қанаттары орнатылды.

=== A310-200C ===
Ұшақтың конвертацияланатын нұсқасы, орындықтар алынып тасталып, ұшақтың жолаушылар кабинасын жүк кабинасына өзгертсе болатын.

=== A310-200F / -300F ===
Ұшақтың жүк тасымалдаушы нұсқасы. Ұшақтар жаңажан өндірілді немесе бұрынғы жолаушы ұшақтарын қайта жабдықтау арқылы жасалды. A310-200F 39 тонна жүкті 5950 км қашықтыққа тасымалдау алды. A310-ның жүк тасымалдаушы ұшағының бірде-біреуі жаңадан өндірілмеді. Тек [[FedEx Express]] сияқты компаниялар бұрынғы жолаушы ұшақтарынан қайта жабдықталған ұшақтарды қолданды, олар негізінен −300 нұсқасының ұшақтары болды.

=== A310-300 ===
Ұшақтың алғаш ұшуы 1985 жылы 8 шілдеде болды. −300 өлшемдері бойынша –200 нұсқасымен шамалас келді, бірақ фюзеляж ортасы мен горизонтальді стабилизаторға орнатылған жанармай бактарының арқасында ұшақтың максималды ұшу салмағы мен ұшу қашықтығы көбейтілді. Қанаттардың ұштарына винглеттер орнату арқылы ұшақтың аэродинамикалық сипаттамалары жақсартылды, бұл қондырғылар –200 нұсқасының кейбір даналарына да орнатылды. Ұшақ 1986 жылы Swissair әуе компаниясында қолданысқа енгізілді. Ұшақта жанармай шығынын басқаратын компьютерлік жүйенің орнатылыу арқылы ұшақтың ұшу кедергісі мен жанармай үнемдеуі жақсартылды.

;A310 MRT/MRTT

A310 көптеген мемлекеттердің әскери-әуе күштері құрамында таза жүк тасымадаушы (A310-300 MRT)ретінде қолданылды, алайда кейбір ұшақтар EADS ұсынған MRTT ("*'M**ulti **R**ole **T**anker **T*'ransport") нұсқасындағы жанармай тасушы-құюшы танкер ретінде қолданылды. Бұл нұсқаға кемінде 6 ұшаққа тапсырыс түскен: Неміс Әуе күштеріне 4 ұшақ және Канада Әуе күштеріне 2 ұшақ. Ұшақтардың тапсырылуы 2004 жылы басталды. Үш ұшақты Дрездендегі (Германия) [[EADS EFW]] жасады; қалған үшеуін Гамбургтегі Lufthansa Technik компаниясы жасады. Чили Әуе күштері өздерінің 707–320 'Aguila' танкерлерін алмастыру үшін бұрын қолданыста болған екі A310 ұшағын  сатып алды. Алғашқысы 2007 жылы қазанда берілді.

== Қолданушылар ==


=== Әскери қолданушылар ===
[[Сурет:RCAF CC-150 Polaris Davies.jpg|нобай|оңға|Канада Корольдік Әуе күштерінің CC-150 Polaris ұшағы Оттава әуежайын ұшып шығуда]]
The A310 has been used by the armed forces of the following countries:

;
*[[Бельгия Әуе компоненті]]
;
*[[Канада Корольдік Әуе күштері]] – [[CC-150 Polaris]] деп аталады
;
*[[Мысыр Әуе күштері]]
;
*[[Франция Әуе күштері]]
;
*[[Германия Әуе күштері]]
;
*[[Иордания Корольдік Әуе күштері]] — бұрынғы қолданушы.
;
*[[Моңғолия Әуе күштері]]
;
*[[Пәкістан Әуе күштері]]
;
*[[Испания Әуе күштері]]
;
*[[Тайланд Корольдік Әуе күштері]]

=== Тапсырыстар ===
Өндіріс тоқталығанға дейін барлығы 255 A310-ге тапсырыс түсіп, олардың барлығы тапсырыс берушілерге тапсырылды.


<small>*Деректер 1998 жылы желтоқсанның аяғына сәйкес.*</small>

== Техникалық сипаттамасы==
Ұшақ нұсқаларының техникалық сипаттамасы:


=== Ұшақ нұсқаларының атаулары ===
*Дереккөз: Француз DGAC типтік сертификаттау дерекнамасы №145''

## Апаттар
2011 жылдың 1 маусымына 11 A310 ұшағы апатқа ұшыраған

## Әдебиет
* Мировая Авиация журналы, №639 файл, 1-6 парақтар, ISSN 2071-1131 (орысша)
* Мировая Авиация журналы, №1007 файл, 35-36 парақтар, ISSN 2071-1131 (орысша)

## Дереккөздер

Санат:Airbus ұшақтары
Санат:Жолаушы ұшақтары