Ойжұмбақ 2

**Ойжұмбақ 2** () —  Pixar мен Disney студиялары бірлесіп әзірлеген анимациялық фильм. 2015 жылы шыққан «Ойжұмбақ» мультфильмінің жалғасы. Мұнда көрермен жасөспірім шақтағы Райлимен қауышады.   

Мультфильм 11 жасар Райли есімді мектеп оқушысы туралы баяндап, оның бес эмоциясы: қуаныш, қайғы, қорқыныш, ашу және жиреніш арқылы басқарылады. Фильмнің екінші бөлімінде 13 жасар Райли негізгі кейіпкер. Жасөспірім кезеңінде оған жаңа эмоциялар: алаңдаушылық, қызғаныш, ұялу, зерігу және ностальгия қосылады. Осы эмоциялар арқылы қыз жасөспірімдерге тән мәселелерді шешуге мәжбүр болады.

Фильмнің негізі Пит Доктердің түпнұсқа идеясына сүйенеді, ол фильмнің режиссері Ронни дел Карменмен және продюсер Йонас Риверамен бірге жұмыс істеген. Доктер «Ойжұмбақ» идеясын 2009 жылдың соңында қызының өсу барысында оның тұлғасының өзгерістерін байқағаннан кейін ойлап тапты. Доктер мен дел Кармен ойды шынайы және түсінікті көрсету үшін психологтар мен нейробиологтардың кеңесіне жүгінді.

«Ойжұмбақ 2» мультфильмі прокатқа шыққаннан кейін екінші аптаның демалыс күндері «сенсациялық» $100 млн табыс тапты. Variety мәліметіне сәйкес, кинотеатрларда шыққаннан кейін сегіз күн ішінде «Ойжұмбақ 2» фильмі «Дөң: Екінші бөлім» фильмінен асып түсіп, 2024 жылдың ең кассалық фильміне айналды. Қазіргі уақытта отбасылық фильмнің сиквелі Солтүстік Америкада $355 млн және әлем бойынша $724 млн жинады. Ал Дени Вильнёвтің фильмінде бұл көрсеткіштер тиісінше $282 млн және $711 млн құрады.

2016 жылы «Оскар» сыйлығын табыстау рәсімінде фильмнің бірінші бөлімі «Үздік анимациялық фильм» номинациясында жеңіске жетті. Сонымен қатар, бұл фильмнің қоржынында басқа да беделді сыйлықтар бар: «Алтын глобус», «Сатурн», Британдық киноакадемияның (BAFTA) сыйлығы.

## Мазмұны
Райли (Кенсингтон Таллман) қыз бала, бірінші фильмде туған Миннесотадан Калифорнияға көшуін ауыр өткерген, екі жылға есейіп қалды. Енді ол 13 жаста. Оның эмоцияларын арнайы пульт арқылы бұрынғыдай таныс команданың мүшелері басқарады: Қуаныш (Эми Полер), Мұң (Филлис Смит), Ашу (Льюис Блэк), Жиіркеніш (Лиза Лапира) және Қорқыныш (Тони Хейл). Екінші бөлімде кейіпкерді қалыптасқан өмірінің өзгеруімен байланысты жаңа сынақ күтеді. Оны және жақын құрбыларын үш күндік хоккей жиынына «Отты қырандар» атты мықты командамен бірге жібереді. Жағдай жазғы демалыстан кейін құрбыларының басқа мектепке ауысуымен қиындайды. Жалғыздықтан қатты қорқатын Райли олардан алыстап, командадағы басқа қыздармен – көшбасшылармен жақындаса бастайды.

Осы уақытта оның басында да үлкен әбігер басталады. Басқару орталығына төрт жаңа қонақ келеді: Үрей (Майя Хоук), Қызғаныш (Айо Эдебири), Ұят (Пол Уолтер Хаузер) және Хандра (Адель Экзаркопулос). Олар бұрынғы эмоцияларды ығыстырып, оларды басылған сезімдерге айналдырады және бірнеше жыл бойы Қуаныш пен оның көмекшілері мұқият өсірген Сенім ағашын бұзады. Бұл әрекеттер Райли үшін толық тұлғасын жоғалту қаупін тудырады. 

## Рөлді дыбыстағандар

## Қазақ дубляжы
Disney компаниясы Ойжұмбақ 2 фильмін және тағы үш анимациялық туындына толықтай өз қаражатына аударатынын хабарлады. Бұл өндірушінің өз қаражатынан жасалған алғашқы қазақтілді дубляж болды. Бұл жұмыс фильмнің қазақстандық операторы Меломан компаниясы мен Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының қолдауымен жүзеге асты. Фильмнің қазақша дубляжын да, орысша дубляжын да қазақстандық студия жасаған. Қос тілдегі дубляж режисөрі – Шах-Мұрат Ордабаев. Орысша дубляжда Линда Нигматулина, Санжар Мади және әнші Луина дыбыстады.  

Бұрын қазақша дубляжды  Болашақ қоры мен Қазақстанның Мәдениет және спорт министрлігі (қазіргі Мәдениет және ақпарат министрлігі) қаржыландыратын. Алғашқы бөлімі қазақ тілінде *«Бас бөлшегіндегі шытырман»* деп аталған. Екінші бөлімнің атауы қысқа болсын деп Disney компаниясы «Ойжұмбақ 2» деген атауды таңдауды жөн көрді.   

Disney және Pixar студиялары өздерінің анимациялық фильмдерін қазақ тілінде дыбыстай бастауымен Қазақстандағы киноиндустрияға жаңа серпін беріп отыр. Бұл бастама қазақ тілінің әлемдік деңгейдегі медиа кеңістікте орнын нығайтуға ықпал етеді. Disney жыл сайын әр фильмінің түрлі тілдегі 30-ға жуық нұсқасын дайындайды. Осы маусымның өзінде Pixar студиясының «Ойжұмбақ 2» анимациялық фильмі, «Моана 2» шытырман оқиғасы мен «Муфаса: Арыстан патша» көркемфильмін қазақ тілінде шығады. 

Қазақстанда қазақ тілінде дубляждалған «Ойжұмбақ 2» алғашқы прокат күні қазақстандық рекорд орнатып, 10 миллион теңге касса жинады. Бұл қазақша нұсқадағы «Аватар: Су жолы» эпикалық шытырман оқиғасының алғашқы демалыс күндеріндегі жиындарынан үш есе көп. Сондай-ақ фильм барлық қазақ тіліне дубляждалған фильмдердің арасында алғашқы прокат күніндегі жиындар бойынша рекорд орнатты. Фильмнің қазақша нұсқасының үлесі жалпы кассалық жиындардың 10%-нан асты.

### Дыбыстау үдерісі және кастинг
Дубляж режиссері Шах-Мұрат Ордабаевтың айтуынша, фильмді дыбыстайтын әртістер кейіпкерлердің кескінін ескере отырып іріктеледі. Әрбір кейіпкерге ең кемі екі-үш, ең көбі оннан астам әртіс ұсынылады. Студияның шығармашылық тобы осы әртістердің ішінен бірін таңдайды. Әрқайсының шеберлігі, сахна тілі, тіл тазалығы маңызды. Кастинг осындай күрделі процестерден тұрады. 

Disney фильмдерінің қазақ тіліндегі дубляжында кейде қазақ аудиториясына түсінікті сөздер мен әзілдер қосылады. «Мұзды өлкеге» Абайдың өлеңі, «Арыстан патшаға» қазы-қарта туралы әзіл қосылған. «Ойжұмбақ 2-де» де осындай элементтер бар, бірақ оларды көрерменнің өзі көруі тиіс. Дубляж жұмыстары шамамен жиырма күнге созылды. Оның алдында кастингке тағы бір аптадай уақыт жұмсалды. Мәтінді аударып, үйлестіру де жиырма күндей уақыт алды. Аударма фильмнің күнделігіне байланысты болады. Аударманы Әсел Мамырова ағылшын тілінен қазақшаға аударған. Ол «Диснейдің» отбасылық фильмдерінің біразын аударған шебер аудармашы. Мәтін үйлестіруші Гүлжан Сауыртаева аударылған мәтінді көркем тілге әрі кейіпкерлердің ауыз қимылына сай үйлестіретін маман.

«Ойжұмбақ 2» мультфильмін қазақ тілінде дыбыстау жобасы Disney және Pixar студияларының қазақ тіліне деген құрметін көрсетеді. Бұл жоба қазақ тілінің әлемдік деңгейдегі медиа кеңістікте орнын нығайтуға үлкен ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл жоба қазақ киноиндустриясы үшін маңызды қадам болып табылады. Жобаның жүзеге асуының арқасында қазақ тіліндегі дубляждар саны артады, бұл өз кезегінде қазақ тілінің дамуына және таралуына ықпал етеді.

## Премьерасы
АҚШ-та «Ойжұмбақ 2» премьерасы 2024 жылы 14 маусымда өтті. ал Қазақстанда премьера 13 маусым күні басталды. Германия, Оңтүстік Корея елдерінде премьера 12 маусым күні өтті. 

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 

Санат:Pixar мультфильмдері
Санат:Walt Disney Pictures мультфильмдері
Санат:Компьютерлік анимациялы фильмдер
Санат:2024 жылғы АҚШ мультфильмдері
Санат:АҚШ-тың толық метражды мультфильмдері
Санат:2024 жылғы 3D форматындағы фильмдер
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер