open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эдди Иган

**Эдвард Патрик Фрэнсис «Эдди» Иган** (, , Денвер, Колорадо, АҚШ — , Рай, Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық спортшы, тарихтағы әртүрлі спорт түрлерінен жазғы және қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы атанған тұңғыш спортшы (бокстан және бобслейден). 

1920 жылы тамызда Антверпен Олимпиадасында бокстан 79,4 кг салмақ дәрежесінде финалда норвегиялық Сверре Сорсдальді ұтып, алтын медальді жеңіп алды. 1924 жылы Париж Олимпиадасында ол 79,4 келіден жоғары салмақтағы бірінші жекпе-жегінде Артур Клифтоннан ұпай санымен жеңіліп қалды.

8 жылдан кейін Эган Олимпиадаға қайта оралды, бұл жолы бобслейші ретінде. 1932 жылдың ақпанында Лейк-Плэсид Олимпиадасында 34 жастағы Эдди Эган американдық Билли Фискпен (бестікте 1928 жылғы Олимпиада чемпионы) екінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Осылайша, Эдди әртүрлі спорт түрлерінен жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында жеңіске жеткен алғашқы спортшы болды.
## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша боксшылар
Санат:Алфавит бойынша бобслейшілер
Санат:АҚШ боксшылары
Санат:АҚШ бобслейшілері
Санат:1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:1932 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:АҚШ-тың Олимпиада чемпиондары
Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары
Санат:Бобслейден Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Роботтар (мультфильм)

**«Роботтар»** () — 2005 жылы жарық көрген режиссер Крис Ведждің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Blue Sky Studios» студиясымен жасалып, «20th Century Fox» кинокомпаниясымен шықты. Әлемдік премьерасы 2005 жылы 11 наурызда, ал Қазақстанда 18 наурызды көрсетілді.

## Рөлдерде
* Эван МакГрегор — Родни Копперботтом
* Хэлли Берри — Каппй
* Робин Уильямс— Фендер Пинвилер
* Мел Брукс — Бигвелд
* Грег Киннер — Финеас Т. Рэтчет
* Джим Бродбент — Гаскет ханым
* Аманда Байнс — Пипер Пинвилер
* Дрю Кэри — Крэнк Кейси
* Дженнифер Кулидж — Фанни апай
* Харланд Уильямс — Лугнай
* Стэнли Туччи — ХербКопперботтом
* Дайан Уист — Лидия Копперботтом

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* 
* 
* 
* 

Санат:2005 жылғы мультфильмдер
Санат:АҚШ мультфильмдері
Санат:Компьютерлік анимациялы фильмдер
Санат:20th Century Fox мультфильмдері
Санат:Blue Sky Studios мультфильмдері
Санат:2005 жылғы фильмдер
Қызылкүз (құдық)

**Қызылкүз**  — Атырау облысы Жылыой ауданындағы құдық.

Доңызтау тауы маңайында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Қылышқұдық (құдық)

**Қылышқұдық**  — Атырау облысы Жылыой ауданындағы құдық.

Тасқұдық ауылынан оңтүстікке қарай 37 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Қырыққұдық (құдық)

**Қырыққұдық**  — Атырау облысы Мақат ауданындағы құдық.

Доссор кентінен солтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Сары (құдық)

**Сары** — Атырау облысы Махамбет ауданындағы құдық.

Ортақшыл ауылынан  шығысқа қарай 34 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Сасықтау (құдық)

**Сасықтау** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы құдық.

Қосдәулет құмының оңтүстік жағында орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Кучино-Лубе

оңға|сүрмесіз|304x304 нүкте
**«Кучине-Лубе»** (итал. *«Cucine Lube»*) — Италияның Чивитанова-Марке қаласындағы воглейбол клубы. Италия А1 сериясында өнер көрсетеді. 1990 жылы құрылған. 2014 жылға дейін базасы Мачерата қаласында болған, ал 2014/15 жылы Трее қаласында. 

## Жетістіктері

* Италия чемпионы — 2006, 2012, 2014, 2017, 2019, 2021;
** Күміс (2018) және қола жүлдегер (2003, 2004, 2009, 2011, 2013, 2016)
* Италия кубогы — 2001, 2003, 2008, 2009, 2017, 2020, 2021;
** Финалист — 2012, 2013, 2018, 2019.
* Италия суперкубогы — 2006, 2008, 2012, 2014.
* Чемпиондар лигасы — 2002, 2019;
** 2 орын (2018) және 3 орын (2016, 2017) 
* Клубтар әлем чемпионаты — 2019

## Сілтемелер

* https://www.lubevolley.it/

Санат:Алфавит бойынша волейбол клубтары
Санат:Италия волейбол клубтары
Санат:1990 жылы құрылған волейбол клубтары
Темірбай (құдық)

**Темірбай** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы құдық. Тереңдігі 6 м, су шығымы 600 л/сағ.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Эра-Пак

**Эра-Пак** (чех. *Futsal Klub Era-Pack Chrudim*) — Чехияның Хрудим қаласындағы мини-футбол клубы. 1991 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Сокол" спорт аренасында өткізеді. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Чехия чемпионы (7) : 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011
* Чехия кубогы (5) : 2005, 2008, 2009, 2010, 2011

## Сілтемелер

* http://www.fkerapack.cz/ 

Санат:Алфавит бойынша мини-футбол клубтары
Санат:1991 жылы құрылған мини-футбол клубтары
Санат:Чехия мини-футбол клубтары
Тоғызбай (құдық)

**Тоғызбай** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы құдық.

Сағыз ауылынан оңтүстікке қарай 12 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Биарриц Олимпик

«**Биарриц Олимпик Пей Баск**» (), немесе «**Биарриц Олимпик**», «**Биарриц**» — Францияның Биарриц қаласындағы регби клубы. 1913 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын «Парк де Спорт Агилера» стадионында өткізеді, сыйымдылығы 15 мың адам. Қазіргі күнде ФРАНЦИЯ ЕКІНШІ ДИВИЗИОНЫНДА ОЙНАЙДЫ. 

## Жетістіктері

* Топ 14
** *Чемпион:* 1935, 1939, 2002, 2005, 2006
** *Финалист:* 1934, 1938, 1992
* Хейнекен кубогы
** *Финалист:* 2006, 2010
* Еуропа ынталандыру кубогы
** *Жеңімпаз:* 2012
* Шалёнж Ив дю Мануа
** *Жеңімпаз:* 1937, 2000
** *Финалист:* 1989
* Франция кубогы
** *Финалист:* 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://web.archive.org/web/20000302040909/http://www.bo-pb.com/

Санат:Алфавит бойынша регби клубтары
Санат:1913 жылы құрылған регби клубтары
Санат:Франция регби клубтары
Үшағаш (құдық)

**Үшағаш** — Атырау облысы Индер ауданындағы құдық.

Кетебай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құдықтары
Санат:Атырау облысы географиясы
Автомобилист (волейбол клубы, Ташкент)

**«Автомобилист»** *(1969 жылға дейін — «Спартак»)* — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы волейбол клубы, 1960 жылы құрылған. 1992 жылы таратылды.

## Жетістіктері

* КСРО чемпионатында 4-орын: 1977.
* КСРО кубогы: 1978;
** Финалист (1972) жәнежартылай финалист (1976)

## Ойыншылары

* Вера Дуюнова (Галушка) — Олимпиада чемпиоы (1968, 1972), әлем чемпионы 1970
* Ольга Белова — Еуропа чемпионы 1977
* Елена Петрунина — Еуропа чемпионы 1977;
* Лариса Павлова — Олимпиада чемпионы 1980;
* Светлана Слепакова 
* Ольга Дубяга
* Людмила Сулейкина

## Дереккөздер

* Волейбол: Энциклопедия /  *В. Л. Свиридов, О. С. Чехов*. — Томск: Компания «Янсон», 2001.
* Волейбол: Анықтама / *А. Эдельман и др.* — М.: ФиС, 1984.

Санат:Алфавит бойынша волейбол клубтары
Санат:1960 жылы құрылған волейбол клубтары
Санат:Өзбекстан волейбол клубтары
Санат:КСРО волейбол клубтары
Ардус

**«Ардус»** (өзбек. *«Ardus» futzal (mini-futbol) klubi*) — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы мини-футбол клубы, 1998 жылы құрылып, 2018 жылы жабылып қалды. Өзбектан мини-футбол тарихындағы ең күшті клубтардың бірі, алты дүркін Өзбекстан чемпионы атанған. Өз алаңындағы ойындарын Өзбекстан спорт комплексінде өткізді. 

## Жетістіктері

### Өзбекстан чемпионаты:

: Чемпион: 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2009/10, 2010/11, 2011/12
: Вице-чемпион: 2008/09, 2012/13
: 3-орын: 2007/08

### Өзбекстан кубогы:

: Жеңімпаз: 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2009/10
: Финалист: 2004/05, 2007/08, 2012/13

### Өзбекстан футбол қауымдастығы кубогы

: Жеңімпаз: 2010, 2014
: Финалист: 2012, 2013

### Азия клубтар чемпионаты:

: Финалист: 2006, 2012

## Сілтемелер

* https://web.archive.org/web/20140203173244/http://www.ardusfc.uz/

Санат:Өзбекстан мини-футбол клубтары
Салам-Алик (волейбол клубы)

**Салам-Алик** — Қырғызстанның Бішкек қаласындағы әйелдер волейбол клубы. 2009 жылдан бері Қырғызстан чемпионатында ойнайды. Қазақстан ашық чемпионатына да қатысқан.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Қырғызстан чемпионы (10) : 2009-2017, 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Алфавит бойынша волейбол клубтары
Санат:2009 жылы құрылған волейбол клубтары
Санат:Қырғызстан волейбол клубтары
Аққұдық (жайлау)

**Аққұдық** — Атырау облысы Индер ауданындағы жайлау.

Қамыс - Самар көлінің алабында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Ақмырза (жайлау)

**Ақмырза** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы жайлау.

Тасшағыл ауылының солтүстік-батысында 5 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Әл-Иттихад (баскетбол клубы, Александрия)

**Әл-Иттихад** — Мысырдың Александрия қаласындағы баскетбол клубы. 1914 жылы құрылған. Мысыр чемпионатына өнер көрсетеді.

## Жетістіктері

### Ұлттық

; Мысыр чемпионаты

* Чемпион (15): 1979, 1982—1987, 1990, 1992, 1995, 1996, 1999, 2009, 2010, 2020

; Мысыр кубогы

* Чемпион (14, рекорд): 1976, 1978, 1982—1990, 2010, 2012, 2020

### Халықаралық

; Африка чемпиондары кубогы

* Чемпион (1) : 1987

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://basketball.afrobasket.com/team/Egypt/Al_Ittihad_Alexandria/2859

Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары
Санат:Мысыр баскетбол клубтары
Санат:1914 жылы құрылған баскетбол клубтары
Коломье (регби клубы)

«**Уньон спортив Коломье рёгби**» (), **«Коломье»** — Франция регби клубы, 1915 жылы құрылған. Қазір Франция екінші дивизионында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын  «Стад Мишель-Бендишу» стадионында өткізеді, сыйымдылығы 11 мың адам. 

## Жетістіктері

* Франция чемпионаты
** *Финалист:* 2000
* Хейнекен кубогы
** *Финалист:* 1999
* Еуропа ынталандыру кубогы
** *Финалист:* 1998
* Федераль 1
** *Жеңімпаз:* 2005, 2008

## Сілтемелер

* http://www.colomiers-rugby.com/main.php 

Санат:Алфавит бойынша регби клубтары
Санат:Франция регби клубтары
Санат:1915 жылы құрылған регби клубтары
Білеулі (жайлау)

**Білеулі** — Атырау облысы Мақат ауданындағы жайлау.

Мақат кентінің солтүстік-батысында 12 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Еңбекші (жайлау)

**Еңбекші** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы жайлау.

Дәулеткерей ауылының солтүстігінде 11 шақырым жерде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Қораз (жайлау)

**Қораз** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы жайлау.

Жалғызапан ауылының оңтүстік-шығысында 11 шақырым жерде.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Редбергслидс

**Редбергслидс** (*Redbergslids Idrottsklubb*) —  Швецияның Гетеборг қаласындағы гандбол клубы. 

## Тарихы
1916 жылы 6 желтоқсанда құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Scandinavium" аренасында өткізеді, сыйымдылығы 12 мың адам.

## Жетістіктері
1959 жылғы Еуропа Чемпиондар кубогының жеңімпазы.

## Формалары

## Сілтемелер

* http://www.redbergslid.se/

Санат:Алфавит бойынша гандбол клубтары
Санат:1916 жылы құрылған гандбол клубтары
Санат:Швеция гандбол клубтары
Айша-Бибі (ватерпол клубы)

**Айша Бибі** — Қазақстанның Тараз қаласындағы қыздар ватерпол клубы. 2011 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Тараздағы "Дельфин" бассейінінде өткізеді. Қазақстанда су добынан қыздар чемпионаты өткізілмейтіндіктен Ресей ашық чемпионатында өнер көрсетеді. 

## Ресей чемпионатында

* 2010/2011 — 8-орын
* 2011/2012 — 7-орын
* 2012/2013 — 7-орын
* 2013/2014 — 6-орын
* 2014/2015 — 6-орын
* 2015/2016 — 
* 2016/2017 — 6-орын

## Ойыншылары
Галина Рытова, Людмила Чегодаева, Айжан Ақылбаева, Анна Турова, Камила Закирова-Марьина, Екатерина Гариева, Әсел Жакаева, Александра Роженцева, Әсем Мұсарова.

## Сілтемелер

* http://www.waterpolo.ru 

Санат:Алфавит бойынша ватерпол клубтары
Санат:Қазақстан ватерпол клубтары
Санат:2011 жылы құрылған ватерпол клубтары
Сақалбай (жайлау)

**Сақалбай** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы жайлау.

Мақат кентінің солтүстік-батысында 23 шақырым жерде.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Торонто Мейпл Лифс

**«Торонто Мейпл Лифс»** () — Канаданың Торонто қаласындағы кәсіпқой хоккей клубы. Атлант дивизонындағы Шығыс конференциясында ойнайды.

## Жетістіктері

* Шығыс дивизион жеңімпазы: (1932-33, 1933-34, 1934-35, 1937-38, 1999-2000, 2020-21)

## Сілтемелер

* https://www.nhl.com/mapleleafs/

Санат:Канада шайбалы хоккей клубтары
Санат:1917 жылы құрылған шайбалы хоккей клубтары
Вика (гандбол клубы)

**Вика** (норв. *Vika Sports Association*) — Норвегияның Осло қаласындағы спорт қауымдастығы. 1918 жылы құрылған. 

Қауымдастық қазір тек су полосымен жұмыс істейді. Бұған дейін қауымдастықтың бокс, футбол, жеңіл атлетика, гандбол, хоккей, велоспорт және ең алдымен жүзу сияқты бірнеше басқа спорт түрлері болды. Жүзу командасының мүшелері осы жылдар ішінде 400-ге жуық Норвегия чемпионатында жеңіске жетті.  

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://www.worldcat.org/identities/viaf-9017149296176180670008/

Санат:Алфавит бойынша гандбол клубтары
Санат:Норвегия гандбол клубтары
Санат:1918 жылы құрылған гандбол клубтары
Тегембай (жайлау)

**Тегембай** — Атырау облысы Индер ауданындағы жайлау.

Қамыс - Самар көлінің жайылмасында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Паниониос (баскетбол клубы)

**«Паниониос»** ( – **Panionios B.C.**) — Грекияның Неа-Смирна қаласындағы баскетбол клуб, 1919 жылы құрылған. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Грекия кубогы: 1991

## Атақты ойыншылары

* Теодорос Папалукас
* Пи Джей Браун
* Лонни Бакстер
* Аарон Майлз
* Бранко Цветкович
* Деян Боровняк
* Юрий Здовц

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://web.archive.

Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары
Санат:1919 жылы құрылған баскетбол клубтары
Санат:Грекия баскетбол клубтары
Топалақ (жайлау)

**Топалақ** — Атырау облысы Индер ауданындағы жайлау.

Ынтымақ ауылының батысында 18 шақырым жерде.
## Дереккөздер

Санат:Жайлаулар
Санат:Атырау облысы географиясы
Плимут Альбион

**«Плимут Альбион Рагби Футбол Клаб»** () — Англияның Плимут қаласындағы регби клубы, 1920 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарды «Брикфилдс» стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Англия Ұлттық лигасында ойнайды.

## Жетістіктері

* Девон Сеньор кубогы (23): 1889, 1891, 1892, 1893, 1895, 1905, 1906, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1921, 1974, 1977, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988

* 3 дивизион жеңімпазы: 1988–89

## Сілтемелер

* http://www.plymouthalbion.com/

Санат:Алфавит бойынша регби клубтары
Санат:Англия регби клубтары
Санат:1920 жылы құрылған регби клубтары
Уэлли (көгалдағы хоккей)

**Уэлли** () — Аустралияның Брисбен қаласындағы көгалдағы хоккей клубы. 1921 жылы құрылған. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.valleyhockeyqld.com/ 

Санат:Алфавит бойынша көгалдағы хоккей клубтары
Санат:Аустралия көгалдағы хоккей клубтары
Санат:1921 жылы құрылған көгалдағы хоккей клубтары
Мұқан (қыстау)

**Мұқан** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Қосдәулет құмының батысында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Наурызбай (қыстау)

**Наурызбай** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Үштаған ауылынан оңтүстікке қарай 20 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Қарақұм (құм, Қостанай облысы)

**Қарақұм** – Тосынқұм құмының шығысындағы құмды алқап. 

## Географиялық орны
Қостанай облысы Жангелді ауданы Шеген ауылының оңтүстігінде 20 км жерде орналасқан.  

## Жер бедері
Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай Қабырға өзенін бойлай 10 км шамасында созылып жатыр. Барқанды-төбешікті құмдардың салыстырмалы биіктігі 2-10 м. Басым бөлігін арна тәрізді сортаңды ойыстар тілімдеген. Грунт сулары 2-5 м тереңдікте (минералдығы 1,ғ-5 г/л) жатыр. Құм етегінде Бозшакөл көлі, Қарақұдық, Қандыөзек қыстаулары орналасқан.

## Өсімдігі
Төбелерде еркек шөп, боз, т.б. өсімдіктер өседі. Мал жайылымына пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Қостанай облысы құмдары
Халлур Ханссон

**Халлур Ханссон** (*Hallur Hansson*; 8 шілде 1992, Торсхавн) — фарерлік футболшы, Фарер аралдары Ұлттық футбол құрамасы мен "Хорсенс" клубының жартылай қорғаушысы. 

## Жетістіктері

### Клубтық
**Викингур**

* Фарерлер кубогы: 2014

### Жеке

* Фарерлер чемпионатының үздік жартылай қорғаушысы: 2012
* Фарер аралдарының үздік жартылай қорғаушылары: 2012

### Ұлттық құрамадағы голдары''.''

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Фарер аралдары футболшылары
Санат:Фарерлер Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Абердин ФК ойыншылары
Санат:ХБ Торсхавн ФК ойыншылары
Санат:Ольборг ФК ойыншылары
Санат:Викингур Гота ФК ойыншылары
Януш Пычак-Печак

**Януш Герард Пычак-Печак** (, 9 ақпан 1949, Варшава, Польша) — польшалық спортшы, бессайыстан 1976 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы, 1977, 1978, 1981 жылдары бес рет әлем чемпионы атанды. 

Санат:Алфавит бойынша бессайысшылар
Санат:Польша бессайысшылары
Санат:Бессайыстан Олимпиада чемпиондары
Санат:Бессайыстан әлем чемпиондары
Санат:1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Польша Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Ақшағыл (бұлақ)

**Ақшағыл** —  Атырау облысы Жылыой ауданындағы бұлақ.

Бұрынғы Қаратон кентінің солтүстік-шығысында 20 шақырым жерде. Суы ащы. Аппақ шағыл, шөптесін келген құм төбешіктер, құм үйінділер маңындағы бұлақ болғандықтан қойылған атау. 
## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы географиясы
Ащы (бұлақ)

**Ащы** — Атырау облысы Жылыой ауданындағы бұлақ.

Доңызтау кемерінің оңтүстігінде 13-15 шақырым жерде. Бұлақ суы ішуге жарамайтындықтан , ащы, тұзды болғандықтан қойылған атау.
## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы географиясы
Қасқырбұлақ (бұлақ)

**Қасқырбұлақ** — Атырау облысы Жылыой ауданындағы бұлақ.

Ақкиізтоғай ауылының оңтүстік-шығысында 28 шақырым жерде.
## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы географиясы
Алағабас (канал)

**Алағабас** – Жайық алабындағы канал.

## Географиялық орны, сипаты
Атырау облысы Индер ауданында, ұзындығы 65 км.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы каналдары
Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты

**Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты** () — ерлер жастар ұлттық құрамалар үшін 1993 жылдан бастап төрт жылда бір рет Халықаралық баскетбол федерациясымен ұйымдастырылатын баскетболдан халықаралық жарыс.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер

* United States history via Archive.org
* FIBA Archive 

Санат:Баскетболдан халықаралық жарыстар
Бағырлай (канал)

**Бағырлай** – Жайық алабындағы канал.

## Атаудың сөзжасамдық сипаты
Атау аналитикалық тәсіл арқылы жасалған. *Бағыр* және *лай* сөздерінен жасалған біріккен тұлғалы атау. *Бағыр* сөзі туралы екі түрлі түсінік бар: В.У.Махпировтың «Дивану лугатит-тюрк» Махмуда Кашгарского и вопросы тюркской топонимики» деген еңбегінде bagir+liq атауын *мыс* сөзімен байланыстырып «медное», лайлы су, топырақтың құрамындағы мыс түсін қызғылт етіп көрсетеді деген. М.Қожанұлы Э.В.Севортянның «Этимологический словарь тюркских языков» атты сөздігіндегі мәліметке сәйкес бағыр - тау етегі, Индер тауының төменгі етегінен басталатынын көрсетеді.

## Географиялық орны
Атырау облысы Индер ауданында орналасқан.

## Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 132 км.  Бағырлай каналы аудандағы 46 мал және егін шаруашылығы қожалығына су жеткізеді.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы каналдары
Камышинский (канал)

**Камышинский** – Жайық алабындағы канал. 

## Географиялық орны
Атырау қалалық әкімдігі аумағында, ұзындығы 35 км.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы каналдары
Қарақамыс (канал)

**Қарақамыс** – Жайық алабындағы канал.

## Географиялық орны
Атырау облысы Махамбет ауданында, ұзындығы 31 шақырым. Қара және қамыс сөздерінің бірігуінен жасалған атау. Мағынасы: «қалың, ну қамыс».

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы каналдары
Қызылжар (канал)

**Қызылжар** – Жайық өзенінің алабындағы канал.

## Географиялық орны
Атырау облысы Махамбет ауданында, ұзындығы 85 км. Жағалауы қызыл жарлы болуына байланысты қойылған атау.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы каналдары
Қаратай (көл)

**Қаратай** – Құланөтпес алабындағы көл.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Нұра кентінен оңтүстік-батысқа қарай 23 км жерде, теңіз деңгейінен 390 м биіктікте орналасқан.

## Гидрографикасы
Ауданы 6,6 км2, ұзындығы 3,8 км, енді жері 1,8 км. Су жиналатын алабы 89 км2 (оның 60%-ы жыртылған жер. Су көлемі 2,74 млн.м3. Ең терең жері 1,2 м. Түбі лайлы. Көлдің солтүстік-батыс жағына түйісетін сортаң жерін көктемде су басады. Негізінен қар суымен толысады. Суы қарашаның аяғында қатып, сәуірдің 2-жартысында ериді. Суы өте кермек. Үйрек пен жылқышы құс ұя салады.

## Дереккөздер

Санат:Нұра ауданы көлдері
Санат:Нұра су алабы
Алтай (төбе)

**Алтай** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы төбе.

Дәулеткерей ауылының солтүстік-шығысында 37 шақырым жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 9 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Қаратай

* Қаратай – Орта жүз Найман тайпасының руы.
* Қаратай – Құланөтпес алабындағы көл.
Қарамая (көл)

**Қарамая** – Қарынжарық ойысының солтүстігіндегі тұзды ащы көл.

## Географиялық орны
Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Аққұдық ауылынан солтүстік-шығысқа  қарай 27 км жерде, теңіз деңгейінен 14 м төмен жатыр. 

## Гидрографикасы
Аумағы 3,8 км2, ұзындығы 3,8 км, енді жері 1,2 км, жағалау бойының ұзындығы 9,6 км. 

## Жағалау сипаты
Жағалауы тегіс, қамыс шоғырлары, тасбұйырғын, т.б. сораң шөптесіндер көлдің шығыс жағалауында ғана кездеседі. Сор ойыста жатқандықтан көл түбіне қалың тұз шөккен (мирабилит, глауберит). Көлдің батысында өзіммен аттас Қарамая төбесі (абсолюттік биіктігі 209 м) мен бұлақ бар.

## Дереккөздер

Санат:Қарақия ауданы көлдері
Қарамая

* Қарамая – Қарынжарық ойысының солтүстігіндегі тұзды ащы көл.
* Қарамая – Батыс Үстірт кемерінің орта бөлігіндегі төбе.
Сасықтау (қыстау)

**Сасықтау** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Қосдәулет құмының оңтүстігінде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Сотай (қыстау)

**Сотай** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Қоңыртерек ауылынан оңтүстікке қарай 20 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Стамғазы (қыстау)

**Стамғазы** - Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Азғыр ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 12 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Буревестник (допты хоккей клубы, Алматы)

**Буревестник** — 1946-1963 жылдары Алматы қаласының намысын қорғаған допты хоккей клубы. 1955 жылы "Искра" деген атаумен КСРО чемпионатының Б класында ойнады. 1958 жылы тұңғыш рет КСРО чемпионатының жоғары дивизионына қатысты. 1961 жылы КСРО чемпионатында 6-орын алды, бұл ең жоғарғы көрсеткіші еді. 

1963 жылы "Динамо" допты хоккей клубына қосылды.

## Ойыншылары

* Казбек Байбулов 1955—1963
* Борис Казанцев 1960—1963
* Юрий Непомнющий 1957—1959
* Юрий Фокин 1959—1963

## Бапкерлері

* 19??—1957 — А. М. Глушков
* 1957—1962 — М. С. Кузнецов
* 1962—1963 — В. А. Котляров

Санат:Алфавит бойынша допты хоккей клубтары
Санат:КСРО допты хоккей клубтары
Санат:1946 жылы құрылған допты хоккей клубтары
Санат:Алматы спорт клубтары
ОДО (допты хоккей клубы)

**ОДО** — 1945-55 жылдары Латыш КСР және КСРО чемпионаттарында ойнаған допты хоккей клубы, базасы Рига қаласында. 1950-53 жылдары КСРО жоғары лигасында ойнады. 1953 жылы КСРО чемпионатының күміс жүлдегері атанды.

1955 жылы Республикада шайбалы хоккейге көбірек көңіл бөлді де, допты хоккей саласы кенжелеп қалды. Соның салдарынан клуб жабылды.
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.bandy.lv/prese.html 

Санат:Алфавит бойынша допты хоккей клубтары
Санат:1945 жылы құрылған допты хоккей клубтары
Санат:КСРО допты хоккей клубтары
Варкауден Палло-35

**Варкауден Палло 35** — Финляндияның Варкас қаласындағы допты хоккей клубы. 1935 жылы құрылған.

## Жетістіктері

* Финляндия чемпионы — 16 (1943, 1945—1948, 1950, 1952, 1954, 1965—1967, 1971, 1993—1996)
** 2 орын — 7 (1938, 1944, 1970, 1972, 1974, 1976, 1992)
** 3 орын — 14 (1939, 1951, 1953, 1955, 1963, 1968, 1969, 1975, 1990, 1997, 1999, 2003—2004, 2008)
* Чемпиондар кубогының финалисі  — 1993

## Атақты ойыншылары

* Олави Тойвонен
* Пекка Кеттунен
* Пентти «Пепе» Ëкинен
* Пааво Киури
* Паули Аувинен
* Эеро Хаутала
* Раймо Риркконен
* Эско «Эса» Холопайнен
* Сеппо Лаакконен
* Эско «Эли» Таммилехто
* Кари Туовинен
* Пертти Копонен
* Ëрма Саастамойнен
* Томми Паюкари
* Ëуни Ниссенен
* Сами Лаакконен
* Ари Холопайнен
* Виктор Шакалин
## Сілтемелер
*https://web.archive.org/web/20171210131541/http://www.wp35.net/
Санат:Алфавит бойынша допты хоккей клубтары
Санат:1935 жылы құрылған допты хоккей клубтары
Санат:Финляндия допты хоккей клубтары
Астана (ватерпол клубы)

**Астана** — Қазақстанның Астана қаласындағы ватерпол клубы. 
## Тарихы
2010 жылы құрылған.

2010 жылдан бері Ресей чемпионатында ойнайды. 2011 жылы Ресей ашық чемпионатына қатысып, 4-орын алды.

## Сілтемелер

* https://web.archive.org

Санат:Алфавит бойынша ватерпол клубтары
Санат:Қазақстан ватерпол клубтары
Санат:2010 жылы құрылған ватерпол клубтары
Патша Артурдың сарайындағы Коннектикуттан шыққан янки

**«Патша Артурдың сарайындағы Коннектикуттан шыққан янки»** — америкалық жазушы Марк Твеннің сатиралық әрі фантастикалық романы.

Бұл роман — уақыт бойымен саяхаттаған кейіпкер туралы алғашқы шығармалардың бірі (Герберт Уэллстің «Уақыт машинасы» романынан алты жыл бұрын жазылған). Мұнда монархия мен феодалистік дәстүрлер сынға алынып, олардың мешеулігі мысқылданады.

## Шығарма желісі
XIX ғасырдың соңында Коннектикут штатында өмір сүрген бір янки төбелесте басынан жарақат алып, есінен танып қалады. Ал оянғанда, ол британдық Патша Артурдың заманына (VI ғасырға) түсіп қалғанын байқайды. Өткен заманның жұрты оны сиқыршы деп санай бастайды, ал ол осы елге өз дәуірінің жаңалықтарын енгізе бастайды. Бірақ бұнысы рыцарьлар мен шіркеу адамдарының шамына тиеді екен.

## Экрандалуы
* 1921 жылы осы аттас дыбыссыз фильм түсірілген еді.
* 1931 жылы «Коннектикуттан шыққан янки» деген дыбысты фильм шықты.
* 1949 жылы фильм-мюзикл шықты.
* 1960 жылы телевизиялық нұсқа шықты.
* 1979 жылы Walt Disney «Unidentified Flying Oddball» фильмін шығарады (оның басқаша атауы: «Патша Артурдың сарайындағы ғарышкер»).
* 1988 жылы КСРО-да «Патша Артур сарайындағы янкидің жаңа хикаялары» деген фильм шығады.
* 1995 жылы «A Kid in King Arthur's Court» фильмі шығады, оны да Walt Disney компаниясы шығарған.

Одан басқа да фильмдер осы романның негізінде түсірілді.

## Сілтемелер
* Роман Standard Ebooks сайтында

Санат:Марк Твеннің шығармалары
Таламбай (қыстау)

**Таламбай**  Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Шағырлы ауылынан батысқа қарай 4 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Барселона (гандбол клубы)

**«Барселона»** (исп. *Futbol Club Barcelona (balonmano)*, кат. *Seccio d'Handbol del Futbol Club Barcelona*) — Испанияның Барселона қаласындағы гандбол клубы, 1942 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Палау Блауграна" аренасында өткізеді. Сыйымдылығы 7500 адам.

## Жетістіктері

### Құрлықтық

* Super Globe (3 ): 2013, 2014, 2017
* Чемпиондар лигасы (10):1990–91, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–2000, 2004–05, 2010–11, 2014–15, 2020–21
* Кубок иелері кубогы (5): 1983–84, 1984–85, 1985–86, 1993–94, 1994–95
* Еуропа кубогы (1 раз): 2002–03
* Еуропа суперкубогы (5): 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–2000, 2003–04

### Ұлттық

* Испания чемпионы (25 ): 1969, 1973, 1980, 1982, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2006, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2021
* Король кубогы (21): 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1982–83, 1983–84, 1984–85, 1987–88, 1989–90, 1992–93, 1993–94, 1996–97, 1997–98, 1999–2000, 2003–04, 2006–07, 2008–09, 2009–10, 2013–14, 2014-15, 2015-16, 2016-17
* ASOBAL  кубогы (12): 1994–95, 1995–96, 1999–2000, 2000–01, 2001–02, 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015-16, 2016-17
* Испания суперкубогы: 1986–87, 1988–89, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 1993–94, 1996–97, 1997–98, 1999–2000, 2000–01, 2003–04, 2006–07, 2008–09, 2009–2010, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21
* Испания чемпионы (11×11) (6): 1944-45, 1945-46, 1946-47, 1948-49, 1950-51, 1956-57
* Каталония чемпионы (12): 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1984–85, 1986–87, 1987–88, 1990–91, 1991–92, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1996–97
* Каталония чемпионы (11×11) (10 раз): 1943-44, 1944-45, 1945-46, 1946-47, 1948-49, 1950-51, 1953-54, 1954-55, 1956-57, 1957-58
* Пиреней лигасы (16): 1997–98, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2001–02, 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012-13, 2014-15, 2015-16, 2016-17

## Сілтемелер

* http://www.fcbarcelona.com/handball

Санат:Алфавит бойынша гандбол клубтары
Санат:1942 жылы құрылған гандбол клубтары
Санат:Испания гандбол клубтары
Политотдел (көгалдағы хоккей клубы)

**Политотдел** — Өзбекстанның Ташкент облысындағы көгалдағы хоккей әйелдер клубы. 

1979 жылы құрылған. КСРО тараған соң жабылып қалды. Клуб сапында көбіне өзбекстандық корей қыздары өнер көрсетті.

1983 жылы КСРО чемпионатында қола жүлде алды.

1986 жылы КСРО халықтары спартакиадасында күміс жүлде алды. 

1989 жылы КСРО чемпионатында екінші орынға көтерілді, бұл клубтың ең жоғары жетістігі еді. 
## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша көгалдағы хоккей клубтары
Санат:Өзбекстан көгалдағы хоккей клубтары
Санат:1979 жылы құрылған көгалдағы хоккей клубтары
Санат:КСРО көгалдағы хоккей клубтары
Амстердамсе

**Амстердамсе** — Нидерландтың Амстердам қаласындағы көгалдағы хоккей клубы.1892 жылы құрылған. 
## Жетісттіктері
### Ерлер

### Әйелдер

*Нидерланд чемпионы (20): 1937, 1938, 1949, 1971, 1972, 1974, 1975, 1976, 1979, 1980, 1981, 1983, 1984, 1987, 1989, 1991, 1992, 2009, 2013, 2019
*Индорхоккейден Нидерланд чемпионы (5): 1972, 1987, 2013, 2017, 2018
## Сілтемелер
*http://www.ahbc.nl/site/ 

Санат:Алфавит бойынша көгалдағы хоккей клубтары
Санат:Нидерланд көгалдағы хоккей клубтары
Санат:1892 жылы құрылған көгалдағы хоккей клубтары
Жұлдызды төбет

**«Жұлдызды төбет»** (; ) — 2016 жылы жарық көрген режиссер Эш Брэннонның анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Mandoo Pictures» студиясымен жасалып, «Summit Premiere» кинокомпаниясымен шықты. Басты рөлдерді орындаған Люк Уилсон, Эдди Иззард, Дж. К. Симмонс, Льюис Блэк, Кенан Томпсон, Мэй Уитман, Хорхе Гарсиа және Мэтт Диллон.

## Рөлдерде
* Люк Уилсон — Боди
* Эдди Иззард — Ангус Скаттергуд
* Дж. К. Симмонс — Кампа
* Льюис Блэк — Диннукс
* Кенан Томпсон — Рифф
* Мэй Уитман — Дарма
* Хорхе Гарсиа — Гермур
* Мэтт Диллон — Трей
* Сэм Эллиотт — Флитвуд Як
* Лиза Ричардсон — Радио диджей
* Эш Брэннон — Ян
* Уилл Финн — Флойд / Карл

## Пікір
Rotten Tomatoes шолу агрегаторының сайты 47% мақұлдау рейтингісі туралы хабарлады, орташа балл 5,3/10, 57 шолуға негізделген. Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 16 сыншының негізінде 100-ден 48-ге баға берді, бұл "аралас немесе орташа шолулар" көрсетеді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Санат:2016 жылғы мультфильмдер
Санат:Қытай мультфильмдері
Санат:АҚШ мультфильмдері
Санат:Summit Entertainment фильмдері
Санат:Ағылшын тіліндегі мультфильмдер
Көгалдағы хоккейден Литва ерлер құрамасы

**Көгалдағы хоккейдан Литва ерлер құрамасы** — Халықаралық жарыстарда көгалдағы хоккейден Литваның намысын қорғайтын құрамас. Литва көгалдағы хоккей федерациясы басқарады. 

## Ірі турнирлерде

### Әлем лигасы

* 2014/15 — *1 раунд*

### Еуропа чемпионаты

* 2007 — 4-орын

----

### Индохоккейден Еуропа чемпионаты

: III дивизион

* 2006 — 4-орын

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.zoles-riedulys.lt/

Санат:Литвадағы көгалдағы хоккей
Санат:Көгалдағы хоккей ұлттық құрамалары
Алтайтау (төбе)

**Алтайтау** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы төбе.

Батпайсағыр құмының оңтүстігінде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 6 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Елекен (төбе)

**Елекен** — Атырау облысы Исатай ауданы, Нарын құмындағы биік төбе.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Қарақойын

* Қарақойын – Сарысу алабындағы көл. 
* Қарақойын – Жетіқоңыр құмының оңтүстігіндегі құмды алқап.
Есжан (төбе)

**Есжан** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы төбе.

Ментеке құмында орналасқан,  абсолюттік биіктігі 16 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Қатынқұм

**Қатынқұм** – Мойынқұм құмының оңтүстік-шығысындағы құмды алқап.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданында орналасқан. 

## Жер бедері
Аумағы 125 км2. Ең биік жері 231 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-ге созылып жатыр, енді жері 10 км. Жонды-қырқалы құмның биіктігі 5-10 м шамасында.

## Өсімдігі
Құмда теріскен, еркек шөп, жүзгін, қаңбақ, құмаршық, ақ селеу, т.б. өсімдіктер өседі. Тұщы грунт суы құм массивінің жиек жағында 1-2 м тереңдікте кездеседі, кейбір бөлігінде жер бетіне жақын жатады. Қатынқұм қысқы мал жайылымы ретінде пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Ұлытау облысы құмдары
Жол (төбе)

**Жол** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы төбе.

Құрманғазы ауылының солтүстігінде 8 шақырым жерде. Абсолюттік биіктігі 18 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Қарақойын (құм)

**Қарақойын** – Жетіқоңыр құмының оңтүстігіндегі құмды алқап.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерінде орналасқан. Сарысу өзенінің орта ағысының сол жағалауында жатыр.

## Жер бедері
Теңіз деңгейінен 260-270 м шамасында. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 36 км-ге созылған, енді жері 17 км. Солтүстігінде тұтасып жатқан Сәуменқұм алқабымен, шығысында Қоянжал, батысында Қатынқұм, Мойынқұм құмдары, оңтүстігінде өзімен аттас Қарақойын көлімен шектеседі. Жалды құмдарының бойында Басбұлақ, Қопабай, Киікті, т.б. көптеген қыстаулар мен құдықтар бар.

## Өсімдігі
Төбешіктерде теріскен, еркек шөп, жусан, ебелек, шет жақтарында қамыс, ши, т.б. өседі. Тұщы су құм массивтерінің жиек жағында 1-2 м тереңдікте кездеседі. Қарақойын қысқы мал жайылымы ретінде пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Ұлытау облысы құмдары
Қаратал (төбе)

**Қаратал** — Атырау облысы Жылыой ауданындағы төбе.

Майкөмген ауылының шығысында 37 шақырым жерде орналасқан. Төбе маңында қара талдың көп өсуіне байланысты қойылған атау.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Көктөбе (төбе, Исатай ауданы)

**Көктөбе** — Атырау облысы Исатай ауданындағы төбе. Абсолюттік биіктігі 12 м.

Қызылүй ауылының оңтүстігінде 10 шақырым жерде орналасқан. 
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Мадияр (төбе)

**Мадияр** — Атырау облысы Жылыой ауданындағы төбе.

Ақкиізтоғай ауылының солтүстік-батысында 25 шақырым жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Зайнаб Дайибекова

**Зайнаб Казбековна Дайибекова** (; 19 қараша 2002, Каракалпакстан) — өзбекстандық семсерші, Өзбекстан құрамасының мүшесі, 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан. Өзбекстан "Шухрат" медалінің иегері. 

2019 жылы Ташкентте өткен жастар арасындағы әлем кубогында жеңімпаз атанды.

2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Зайнаб жолын жапондық Тика Аокиді 15:9 есебімен жеңуден бастады. Екінші кезеңде Азияның күміс жүлдегері қытайлық Шао Якиді 15:10 есебімен ұтты. 1/8 финалда тағы да кореялық Юн Джи Суды 15:12 есебімен ұтты. Ширек финалда әлем және Еуропа чемпионатының жүлдегері мажарстандық Анна Мартонмен кездесіп, 11:15 есебімен жеңіліп қалды.

Санат:Алфавит бойынша семсершілер
Санат:Өзбекстан семсершілері
Үшжыңғыл (төбе)

**Үшжыңғыл** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы төбе.

Алтайтау төбесінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 9 м.
## Дереккөздер

Санат:Төбелер
Санат:Атырау облысы географиясы
Жантеректау (тау)

**Жантеректау** — Атырау облысы Жылыой ауданы, Тасқұдық ауылының оңтүстігінде 17 км жерде орналасқан тау. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 117 м. Оңтүстік-шығыс етегінен Қайнар өзені ағып өтеді.

## Дереккөздер

Санат:Жылыой ауданы таулары
Құстөбе (тау)

**Құстөбе** – Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы тау. Былқылдақты ауылынан солтүстікке қарай 25 км-дей жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 223 м.

## Дереккөздер

Санат:Қызылқоға ауданы таулары
Ошан (тау)

**Ошан** – Атырау облысы Жылыой ауданындағы тау. Тасқұдық ауылының оңтүстік-шығысында 20 шақырым жерде. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 155 м.

## Дереккөздер

Санат:Жылыой ауданы таулары
Тамды (тау)

**Тамды** – Атырау облысы Жылыой ауданындағы тау. Доңызтау кемерінің солтүстік-батысында орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 175 м.

## Дереккөздер

Санат:Жылыой ауданы таулары
Бай (құм)

**Бай** – Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы Батпайсағыр құмының солтүстігінде орналасқан құмды алқап.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы құмдары
Ноғайбай (құм)

**Ноғайбай құмы** – Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Нарын құмының оңтүстігінде орналасқан құмды алқап.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы құмдары
Райқызыл (құм)

**Райқызыл құмы** – Атырау облысы Исатай ауданындағы шағыл.

Жасқайрат елді мекенінен батысқа қарай 1 шақырым жерде орналасқан. Жаппас руының Ескі қорымның атауымен аталған.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы құмдары
Шошқалы (құм)

**Шошқалы** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы құмды алқап.

Батпайсағыр құмының солтүстігінде орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан құмдары
Санат:Атырау облысы географиясы
Тереңқұдық (қыстау)

**Тереңқұдық** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Сүйіндік ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Торғай (қыстау)

**Торғай** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Қосдәулет құмының батысында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Хабиболла (қыстау)

**Хабиболла** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Қосдәулет құмының оңтүстік-шығысында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Карл Бернстейн

**Карл Бернстейн** (1944 ж.т.) — америкалық журналист.

1966—1976 жылдары The Washington Post газетінде жұмыс істеді.

1972 жылы әріптесі Боб Вудвордпен бірге Уотергейт жанжалы деп танылған істі зерттеумен болып, үлкен абыройға ие болды. «Қоғамға адал қызмет еткені үшін» оларға Пулитцер сыйлығы табысталды.

## Кітаптары
* All the President's Men (Боб Вудвордпен бірге) — 1976 жылы экрандалды (қ. Президенттің бүкіл жасағы)
* The Final Days (Боб Вудвордпен бірге)
* Loyalties: A Son's Memoir
* His Holiness: John Paul II and the History of Our Time (Марко Политимен бірге)
* The Secret Man: The Story of Watergate's Deep Throat (Боб Вудвордпен бірге)
* A Woman in Charge: The Life of Hillary Rodham Clinton 

## Дереккөздер

Санат:АҚШ журналистері
Санат:Пулитцер сыйлығының иегерлері
Боб Вудворд

**Роберт Апшер «Боб» Вудворд** (; 1943 ж.т.) — америкалық журналист, тергеу журналистикасының майталман шебері.

1971 жылдан бастап The Washington Post газетінде жұмыс істейді. 1972 жылы әріптесі Карл Бернстейнмен бірге Уотергейт жанжалы деп танылған істі зерттеумен болып, үлкен абыройға ие болды. «Қоғамға адал қызмет еткені үшін» оларға Пулитцер сыйлығы табысталды.

2002 жылы мемлекет деңгейіндегі репортаждары үшін ол әріптестерімен бірге тағы бір Пулитцер сыйлығын иеленеді.

## Кітаптары
* All the President's Men (Карл Бернстейнмен бірге) — 1976 жылы экрандалды (қ. Президенттің бүкіл жасағы)
* The Final Days (Карл Бернстейнмен бірге)
* Veil: The Secret Wars of the CIA
* The Choice
* Shadow: Five Presidents and the Legacy of Watergate
* Bush at War
* Plan of Attack
* The Secret Man (Карл Бернстейнмен бірге)
* State of Denial: Bush at War, Part III
* The War Within: A Secret White House History (2006—2008)
* Obama’s Wars
* The Price of Politics
* The Last of the President’s Men
* Fear: Trump in the White House
* Rage
* Peril

## Дереккөздер

Санат:АҚШ журналистері
Санат:Пулитцер сыйлығының иегерлері
Сарлытаң

**Сарлытаң**, *Сырлытам* – Марқакөл көлінің шығысындағы тау. 

## Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Ақжайлау ауылының солтүстік-шығысында 21 км жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 2537 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 34 км-ге созылған, енді жері 14–15 км шамасында. Төбесінен суайрығы айқын байқалатын тау массиві. Беткейі тік, бірнеше жотадан, шатқалдан тұрады. Батысынан Белезек, оңтүстігінен Бұғымүйіз, шығысынан Қаба өзендері таудың биік белдеулеріндегі қар, мұздықтарынан бастау алады. Шығыс бөлігінде жақпартастардың мол үйінділері кездеседі. Солтүстігіндегі Алтай тау жүйесін Қарақаба өзенінің аңғары бөліп жатыр.

## Геологиялық құрылымы
Төменгі жəне орта девонның қышқыл шөгінділерінен, жоғарғы девонның габродиоритті шөгінді жыныстарынан түзілген.

## Өсімдігі
Беткейлерінің 2200 м-ге дейінгі бөлігінде жəне өзен аңғарларында балқарағай, самырсын, шырша, қайың, т.б. қалың тоғай өседі. Жоғарғы субальпілік жəне альпілік белдеуін шалғынды шөптесіндер көмкерген. 

## Дереккөздер

Санат:Күршім ауданы таулары
Үлкен Пешной аралдары

**Үлкен Пешной аралдары** – алты арал, олардың ішінде ең маңыздысы Пешной және Каминин.

Каспий теңізінің солтүстік бөлігінде, Жайық өзенінің сағасына қарама-қарсы. Әкімшілік жағынан Атырау облысында орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Каспий теңізі аралдары
Санат:Атырау облысы географиясы
Санат:Қазақстан аралдары
Новинский (арал)

**Новинский** — Каспий теңізінің солтүстік жағалауындағы арал.

Атырау облысы Исатай ауданында орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Каспий теңізі аралдары
Санат:Атырау облысы географиясы
Санат:Қазақстан аралдары
Максуэлл Дженкинс

**Максуэлл Дженкинс** (; 3 мамыр 2005, Чикаго, Иллинойс, АҚШ) — америкалық актер. «Ғарышта жоғалғандар», «Сегізінші сезім» сериалдарындағы және «Отағасы» фильміндегі рөлдерімен танымал.

## Фильмдер тізімі
### Телевидение

### Фильм

## Марапаттар мен номинациялар

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* 
* Максуэлл Дженкинс Instagram-да
* Максуэлл Дженкинс Twitter-де
* Максуэлл Дженкинс Facebook-те
Шалқар (қыстау)

**Шалқар** — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы қыстау.

Үштаған ауылынан солтүстікке қарай 10 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Дмитрий Андреевич Муратов

**Дмитрий Андреевич Муратов** (1961 ж.т.) — ресейлік журналист.

1993 жылы «Новая газета» басылымының негізін қалаушылардың бірі болған. 1995 жылдан бастап (2017—2019 жылдарды санамағанда) оның бас редакторы болып келеді.

2021 жылы Дмитрий Муратов және филиппиндік журналист Мария Ресса «ой еркіндігін қорғауға күш салғаны үшін» Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығын иеленген.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Нобель сыйлығын алған ресейлік журналист Дмитрий Муратов кім?

Санат:Ресей журналистері
Санат:Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Мария Ресса

**Мария Ресса** (1963 ж.т.) — филиппиндік журналист.

2012 жылы *[[Rappler]]* интернет-басылымның негізін қалаушылардың бірі болған.

2018 жылы *[[Time]]* журналының нұсқасы бойынша Ван Лон, Кья Со Оо, Жамаль Хашогги және *The Capital* басылымының журналистерімен бірге Жыл адамы атанды.

2021 жылы Мария Ресса және ресейлік журналист Дмитрий Муратов «ой еркіндігін қорғауға күш салғаны үшін» Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығын иеленген.

Ол Филиппиндер елінен шыққан тұңғыш Нобель сыйлығының иегері болып келеді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* "Бұл – Нобель комитетінің журналистерге жіберген месседжі". Лауреат 1936 жылы да Нобельді журналист алғанын айтты 

Санат:Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Филиппин журналистері
Санат:Алфавит бойынша журналистер
Татьяна Ефименко

**Татьяна Ефименко** (2 қаңтар 1981, Фрунзе) —қырғызстандық жеңіл атлет, Азия (2002, 2005, 2007) және Азия ойындарының (2002) чемпионы.  

2006 жылғы Жазғы Азия ойындарының күміс жүлдегері. 

Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер
Санат:Жеңіл атлетикадан Азия ойындары чемпиондары
Санат:Қырғызстанның Азия ойындары чемпиондары
Санат:Қырғызстан жеңіл атлеттері
Санат:Жеңіл атлетикадан Азия чемпиондары
Ақайна (қыстау)

**Ақайна** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.

Сағыз ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Ақсуат (қыстау)

**Ақсуат** — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.

Былқылдақты ауылынан солтүстікке қарай 8 қашықтықта орналасқан
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Қорғантас

**Қорғантас** – Шыңғыстау жотасының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.

## Географиялық орны
Абай облысы Абай ауданы Арқат ауылының солтүстік-батысында 15 км жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 652 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 3 км-ге созылған, енді жері 1 км.
Беткейі көлбеуленген бірнеше шоқылардан тұрады. Солтүстігінде Көкпекқолат қонысы, шығысында Қарағайлы, Арқат, оңтүстігінде Есенбай, батысында Ордатас таулары бар. 

## Өсімдігі
Тауалдының қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында ажырық, жусан, т.б. өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Абай ауданы (Абай облысы) таулары
Атқора (қыстау)

**Атқора** - Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.

Жасқайрат ауылынан оңтүстікке қарай 3 шақырым қашықтықта орналасқан.
## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Жұрын ауданы

**Жұрын ауданы** — 1935-1963 жылдары болған Қазақ КСР Ақтөбе облысының әкімшілік бөлінісі (1936 жылға дейін — Қазақ АКСР). Орталығы — Жұрын ауылы.

## Тарихы
Жұрын ауданы 1935 жылы 29 желтоқсанда Темір ауданының солтүстік-шығыс бөлігінен құрылды.

1951 жылғы мәліметтер бойынша ауданның құрамында 14 ауылдық кеңес (Бақтыөзен, Батпақкөл, Жұрын, Егіндібұлақ, Казак, Қарағанды, Қызылмадияр, Краснощекин, Құмжарған, Ново-Херсон, Сталин, Орқаш, Шилі, Еңбекші) және 1 жұмысшы кенті (Ембі) болды.

1963 жылы 2 қаңтарда Жұрын ауданы таратылды.

## Тұрғындары
1939 жылғы халық санағы бойынша Жұрын ауданында 29 077 адам тұрды, оның ішінде қазақтар – 46,0%, орыстар – 26,2%, украиндар – 20,8%, татарлар – 2,2%, қырғыздар — 1,4% құрады. 1959 жылғы халық санағы бойынша ауданда 27 065 адам тұрды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
Vivo

**Vivo Communication Technology Co. Ltd.** — әлемдегі ең ірі смартфон өндірушілердің бірі болып табылатын Қытай компаниясы. Қазақстанда 2019 жылдың маусымынан бастап сатылады.

## Тарихы
Vivo компаниясы 2009 жылы Қытайда құрылған. 2012 жылы компания *Vivo X1* смартфонын ұсынды. 2014 жылдан бастап шетелдік нарықтарға кеңейту басталады. Vivo Үндістан мен Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде жұмыс істей бастайды.

2017 жылы Vivo 2018 және 2022 жылғы әлем чемпионаттарының смартфондарының ресми бренді болу үшін ФИФА-ның ресми демеушісі болды. Сондай-ақ, компания Еуро-2020 және 2024 жылғы Еуропа футбол чемпионатының ресми серіктесі ретінде УЕФА-мен келісімшарт жасасты.

## Қызметі
thumb|300px|right|Vivo компаниясының офисі
2017 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша Vivo нарыққа 600,2 млн смартфон шығарды, бұл компанияға смартфон өндірушілердің жаһандық рейтингінде 5-орын алуға мүмкіндік берді. Дәл осындай ұстаным 2017 жылдың екінші тоқсанының қорытындысы бойынша да сақталды. Forbes атап өткендей, Vivo Батыста іс жүзінде жоқ, бірақ қытайлық смартфондар нарығы соншалықты сыйымды, сондықтан үш көшбасшының қатысуы әлемдегі жетекші өндірушілердің қатарына кіруге мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта Vivo 4 зауытқа ие, олардың екеуі Қытайда, қалғаны Үндістан мен Индонезияда орналасқан.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Компанияның ресми сайты

Санат:Ұялы телефон өндірушілері
Санат:Қытай электроникалық компаниялары
Азат ауданы

**Азат ауданы** — 1928-1930 жылдары болған Қазақ АСКР Ақмола округінің әкімшілік бөлінісі.

Азат ауданы 1928 жылы Ақмола округінің құрамында Ақмола губерниясының Ақмола уезіне қарасты Азат және Есіл болыстарының бір бөлігі негізінде құрылды. 1930 жылы аудан таратылып, оның аумағы Сталин және Еркіншілік аудандарына берілді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның таратылған аудандары