open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Корольдік Шекспир театры

right|thumb|300px|Корольдік Шекспир театры 2011 жылы, солтүстік қасбеті және мұнарасы.
**Корольдік Шекспир театры** ( (RST)) Корольдік Шекспир компаниясымен ағылшын драматургы және ақыны Уильям Шекспирдің құрметіне ашылған 1,040+ көрерменді сыйдыратын ашық сахыналы театр. Ол Стратфорд-апон-Эйвон қаласында орналасқан – Шекспирдің туған жері – Эйвон өзеніндегі Мидленд аймағы. Корольдік Шекспир театры және Аққу театры қайта құру жұмыстарынан кейін 2010 жылдың қарашасында ашылды. 

## Тарихы
right|thumb|300px|Театрдың ішкі көрінісі (сахна және көрермендер залы).
Корольдік Шекспир театры 1926 жылдың 6 наурызында жойқын өрт нәтижесінде жанып кеткен ескі Шекспир мемориалдық театрдың (1879 жылдың 19 сәуір күні ашылған) аумағында 1932 жылы қаланды. Жаңа театрге ескі театрдың атауы берілді. Жобаның сәулетшісі Элизабет Скотт. Театр сол кездегі Англиядағы әйел басшылығымен жүзеге асырылған алғашқы маңызды сәулет жобасы болған. 1961 жылы, Корольдік Шекспир компаниясының құрылғанына бір жыл өткеннен кейін, театрге Королдік Шекспир театры деген жаңа атау берілді.

Элизабет Скоттпен жобаланған үш қабатты (партер, бельэтаж және балкон) театр ғимаратында италиялық қорап пішінді сахна құрастырылған, ал көрермендер залы 1400 орынға есептелген. Кейін, шетінен екі жаңа қабат қосылды, ал қосымша алаңның пайда болуына байланысты, сахна просцениум артына жылжытылды. Балкондағы орындарға тек қана арнайы қосымша баспалдақпен ғана кіруге болатын. Театрдың сәулетінде Арт деко стиліндегі бірнеше элементтерді байқауға болады, мысалы, баспалдақтар және көрермендер залының екі жақтағы дәліздер. Театр ғимараты Grade II (ерекше қызығушылық тудыратын тарихи ғимараттар) ғимараттар тізіміне кіреді.

Корольдік Шекспир театры және Аққу театры өзенге көркем көрініс ашылатын Эйвон өзенінің батыс жағасындағы Бэнкрофт бағында орналасқан. Ғимараттың шатырында орналасқан мейрамханадан және бардан өзеннің және Бэнкрофт бақтарының көрінісінен ләззат алуға болады.

## Дереккөздер

## Кейінгі оқу
* Троубридж, Саймон (2010). *Компания: Корольдік Шекспир компаниясының биографиялық сөздік*. Оксфорд, Англия: Альберт Кредоның шығарылымдары. ISBN нөмірі&#x20;978-0-9559830-2-3.&#x20;

## Сыртқы сілтемелер
*Корольдік Шекспир компаниясы сайтындағы театрдың бастпақы беті
*Jonathan Bate discusses the renovated Royal Shakespeare theatre
*ZPU Journal.ru – Bartoshevich Aleksey V. Stratford Theatre of Our Time: Is Shakespeare for Tourists?

Санат:Уильям Шекспир
Санат:Алфавит бойынша театрлар
Достық (Сайрам ауданы)

**Достық** (1993 жылға дейін — *Казарма*) — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, бұрынғы Тассай ауылдық округі орталығы. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Қаратау ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукенттен оңтүстік-батысқа қарай 9 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
Тұрғыны 1351 (2009).

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Игілік (Сайрам ауданы)

**Игілік** — Түркістан облысының Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Жаңаталап ауылдық округі құрамында болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Абай ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукенттен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан.

## Халқы
Тұрғыны 3157 адам (2009).

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Корольдік Шекспир компаниясы

**«Корольдік Шекспир компаниясы»** (, **RSC**) штаб-пәтері Стратфорд-апон-Эйвонде (Уорикшир графтығы, Англия) орналасқан Ұлыбританиядағы ірі театрлық компания. RSC Лондонда, Нью-Каслда және Ұлыбританияның басқа қалаларында, сондай-ақ бүкіл әлем бойынша үнемі көрсетілетін жыл сайын шамамен 20 театрлық қойылымдар шығарады.

Компания 1961 жылдың 20 наурыз күні король жарлығымен құрылды. Оның негізі Шекспир мемориалдық театрының (кейін, атауы Корольдік Шекспир театрына өзгертілді) труппасы болған. Компанияның алғашқы басшысы - Питер Холл. Жұмыс істеген жылдары кезінде RSC бірнеше жаңа театрларға ие болды және қосымша сахналық алаңдарды өзінің қарамағына алды, соның ішінде Лондондағы Олдвич театры да бар.

Компанияның дәстүрлі репертуарын Шекспирдің және оның замандастарының пьесалары құрайды. Олардан басқа, RSC өзге қойылымдарды продюсерлік етеді, оның ішінде заманауи авторлар, сонымен қатар Шекспирдің өнерін дәріптеуіне жағдай жасайтын басқа елдердегі жетекші театр қайраткерлері мен  білім беру орталықтары арасында шығармашылық байланыстарды орнату.

## Хронология
* 1961 : Компанияның негізделуі
* 1974 : Other Place ашылуы
* 1986 : Swan Theatre ашылуы
* 1991 : Other Place қайта құру жұмыстары
* 2006 : Courtyard Theatre ашылуы
* 2010 : Корольдік Шекспир театры және Swan Theatre қайта құру жұмыстарынан кейінгі ашылуы.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Корольдік Шекспир компаниясының сайты

Санат:Ұлыбритания тетарлары
Санат:Уильям Шекспир
Кэролайн Гаррисон

**Кэролайн Лавиния Скотт Гаррисон** (; 1 қазан 1832 жыл – 25 қазан 1892 жыл) – Америка Құрама Штаттарының жиырма үшінші президенті Бенджамин Гаррисонның әйелі және 1889-1892 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.

## Өмірбаян
Кэролайн Скотт 1 қазанда 1832 жылы Оксфорд, Огайо штатында дүниеге келді. Ол Джон Скоттың және Мэри Потс Нил-Скоттің екінші қызы болды. Университеттегі оқуы кезінде ол Бенджамин Гаррисонды кездестіреді. Осы кезден олардың қарым-қатынастары басталады. Олар бір-бірімен он жыл бірге жүріп, 1853 жылы 20 қазанда үйленеді. 

1889 жылы Гаррисон Америка Құрама Штаттарының президенті болып сайланады, ол отбасымен бірге Ақ үйге көшеді. Жаңа Бірінші ханымның басшылығымен Ақ үйде жуынатын бөлмелер кеңейтілді, жаңа сантехника орнатылды, жаңа суреттер ілінді. 1891 жылы Ақ үйге электр тоғы өткізілді. Сондай-ақ Кэролайн қамқорлыққа белсеңді түрде ақша жинады. 

1891 жылдың соңында Кэролайн Гаррисон туберкулезбен ауырып қалады. Ол өзінің қомқорлық шараларын жалғыстыруға тырысты, алайда оның жағдайы нашарлап, ол 1892 жылы 25 қазанда қайтысс болады. Гаррисон күйеуінің екінші мерзімге сайлауды жеңілудің алдында қайтыс болды. Қалған президенттілік меизімінде Бірінші ханымның міндеттерін оларды қызы Мэри Гаррисон атқарды. 

## Балалар
Кэролайнның үш баласы болды: 
* Расселл Бенджамин (1854—1936).
* Мэри Скотт (1856—1930).
* Үшінші қызы 1861 жылы дүниеге келіп, сол жылы қайтыс болады.
Жібек жолы (Сайрам ауданы)

**Жібек жолы** (1999 жылға дейін – *Притрактовое*) — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл, Жібек жолы ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукенттен солтүстік-шығысқа қарай 9 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Сиқым (ауыл)

**Сиқым** — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Жібек жолы ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукенттен солтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Мэри Гаррисон

**Мэри Гаррисон Макки** (; 3 сәуір 1858 – 28 қазан 1930) – Америка Құрама Штаттарының президенті Бенджамин Гаррисон мен оның әйелі Кэролайн Гаррисонның қызы. Анасының сырқаты мен қазасынан кейін Бірінші ханымның міндеттерін атқарды.

## Өмірбаян
Мэри Гаррисон Индианаполис, Индианада 1858 жылы 3 сәуірде дүниеге келді. 1884 жылы қарашада General Electric компаниясының негізін қалаушылардың бірі Джеймс Роберт Маккиге тұрмысқа шығады. Жұбайларды екі бала болады: Бенджамин Гаррисон Макки және Мэри Лодж Макки. 

Анасы 1892 жылы қайтыс болған соң және әкесі сайлауда жеңілген соң Ақ үйдің ханымының рөлін атқарды. Бенджамин Гаррисонның марқұм әйелінің жиеніе үйленген соң президент қызымен сөйлеспеді. Мэри әкесімен бірге өмірінің соңғы кезінде қасында болу үшін Индианополиске оралмақ болады. Алайда ол бұрыңғы президенттің өлімінен кейін бірнеше сағат өткеннен кейін ғана келе алды. 

Мэри Гаррисон 1930 жылы 28 қазанда жетпіс екі жасында Индианополисте қайтыс болады. Кроун-Хиллде жерленген. Мэри президенттің әйелі болмаған соңғы Бірінші ханым болды. 

## Сілтемелер
# Mary Harrison McKee - eNotes.com Reference
# Mary Harrison McKee facts - Freebase.com
# NationMaster - Encyclopedia: Mary Harrison McKee
Ида Мак-Кинли

**Ида Сакстон Мак-Кинли** (; 8 маусым 1847 – 26 мамыр 1907) – Америка Құрама Штаттарының президенті Уильям Мак-Кинлидің әйелі және 1897-1901 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.

## Жас кезі және неке
Ида Кантон, Огайода банкир Джеймс Сакстон және Кэтрин ДеУолт-Сакстонның отбасында дүниеге келді. Оның атасы, Джон Сакстон 1815 жылы Кантонда *The Repository* атты алғашқы газетті ашты. Брук Холл семинарияны және Медтадағы орта мектепті бітіреді. Ида нәзіктілігімен және тартылымдығымен 1867 жылы пикникте Уильям Мак-Кинлидің жүрегін жаулап алады. Мак-Кинли көңілін тек Иданың 1869 жылы еуропалық турнеден кейін оралғаннан кейін білдірді. Саяхаттан кейін ол әкесінің банкінде кассир болып жұмыс істеді. 

Жиырма жеті жасар Уильям Мак-Кинли жиырма үш жасар Ида Сакстонға 25 қаңтарда 1871 жылы үйленеді. Неке тойынан кейін жас жұбайлар қалыңдықтың ата-анасының үйінде қонақ болды. 

## Ауру
Нәзік темпераментлі миссис Мак-Кинли анасының және екі кішкентай баласының қазасынан кейін біржола сынды. Эпилепсия өршеленуі жиілеп кетіп, Ида күйеуіне толықтай тәуелді болды. Оның булығулары кейде ақсүйектерге арналған кештерде пайда болатын. Өмірінің соңына дейін жарымжан бола тұрып, ол шәрке тоқумен айналысатын. 

## Балалары
Мак-Кинли жұбайларында екі  қыз болды (екеуіде балалық шағында қайтыс болды): 
* **Кэтрин Мак-Кинли** (25 желтоқсан 1871 — 25 маусым1875) — іш сүзегінен қайтыс болды. 
* **Ида Мак-Кинли** (1 сәуір 1873 — 22 тамыз 1873).

## АҚШ-тың Бірінші ханымы
Президент Мак-Кинли әйелі үшін сақтық шараларды қолданды. Дәстүрге қарама-қайшы ресми астарда Ида үстелдің басқа жағында емес, президенттің қасында отыратын. Телеграммаларды қабылдағанда да ол күйеуінің қасында отыратын. Иданың бүкіл міндеттерін өзіне Дженни Татл Хобарт, вице-президент Гаррет Хобарттың әйелі алды.  Қонақтар миссис Мак-Кинли шыққанда президент әйелінің бұзылған бет әлпетін көрсетпеу үшін оның бетіне майлық  жауып қоятының байқаған.

Уильямның әйеліне деген адалдығы туралы астанада пікірлер пайда болды. «Вашингтондағы бүкіл күйеулерден президент Мак-Кинлидің жағдайы ең қиын», деп жазған Марк Ханна. 

Миссис Мак-Кинли 1901 жылы Калифорнияға күйеуімен бірге аттанды, алайда оның денсаулығының күрт нашарлауының кесірінен тур тоқтатылды. 

## Өмірінің соңы
Күйеуін Леон Чолгош 1901 жылы өлтірген соң, Ида Мак-Кинли өмірге деген талпынысын жоғалтты. Жұбайының жерлеуіне ол барған жоқ. Қалған алты жылда оған оның әпкесі қамқор болды. Ида Сакстон 1907 жылы 26 мамырда қайтыс болады. 

## Сілтемелер
# Ida Saxton McKinley biography 
# Ida Mckinley
# NationMaster — Encyclopedia: Ida Saxton McKinley 
# Ida McKinley (American first lady) 
# Ida McKinley Biography — Biography.com 
# FreeBooknotes.com — Ida_Saxton_McKinley from Wikipedia
# Mrs. McKinley in a Critical Condition, *The New York Times* (May 16, 1901). 
# Ida Saxton McKinley: Biography from Answers.com
# Saxton McKinley House
Ресейлік әскери Ту-154 әуе апаты

**Ресейлік әскери Ту-154 әуе апаты** 2016 жылдың 25 желтоқсан күні орын алған авиациялық апат. Ресей Қорғаныс министрлігінің ұшағы Чкаловский — Хмеймим (Сирия) бағытымен ұшқан кезінде Сочи қаласының маңындағы Қара теңізге құлады.

## Жолаушылар және экипаж
Ұшақ бортында 84 жолаушы және 8 экипаж мүшесі болған. Жолаушылар ішінде — Александров атындағы ансамблінің 64 музыканты, сегіз әскери қызметкер (соның ішінде ансамблдің көркемдік жетекішісі Валерий Халилов), тоғыз журналист («Первый канал», «Звезда» және НТВ телекомпанияларының үш қызметкерлерінен), екі федералды мемлекеттік қызметкер, соның ішінде Қорғаныс министрлігі мәдениет департаментінің директоры Антон Губанков; «Справедливая помощь» қорының басшысы Елизавета Глинка.

## Дереккөздер

Санат:Әуе апаттары
Жапонияның императорлық мөрі

нобай|Жапонияның императорлық мөрі
**Жапонияның императорлық мөрі** (жапон. 菊の御紋&#x20;*кику-но гомон*<sup style="color: rgb(0, 0, 238); font-weight: bold; font-stretch: normal; font-size: 80%; line-height: normal; padding-left: 0.1em;">?</sup>) (жапон. 菊の御紋&#x20;*кику-но гомон*<sup style="color: rgb(0, 0, 238); font-weight: bold; font-stretch: normal; font-size: 80%; line-height: normal; padding-left: 0.1em;">?</sup>) — 16 жапырақтан тұратын хризантеманың бейнесіндегі сары немесе сарғыш түсті белгі.&#x20;

Камакура кезеңінен бастап жапондық императорлардың  және жапондық императорлық отбасының белгісі .

Императорлық мөр кей-кезде мемлекеттік елтаңбаның да орнын басады. Дегенмен, Жапония елінде ресми елтаңба жоқ .

Императорлық мөр центральдық шеңберден және оны қоршап тұратын он алты жапырақтан тұрады. Оның сыртынан тағы бір қатар қоршап тұрған жапырақшалар да бар.

Жеке мөр ретінде хризантеманың суреті бірінші рет Го-Тоба императорымен қолданылды.

Императорлық үйдің моны ретінде хризантема суреті 1869 жылдан бастап қолданыла бастады. Мэйдзи жаңғыртуы уақытынан бастап, 1871 жылы қолданылған жарлыққа сай  бұл мөрді императордан басқа адамдарға бұл мөрді қолдануға құқығы жоқ. 

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жарлық өз күшін жоғалтты.

Қазіргі уақытта бұл мөр Жапонияның парламентімен және дипломатикалық келісімдерде, жапондық шекаралық паспорттардың сыртында қолданылады.

## Дереккөздер

Санат:Жапонияның мемлекеттік рәміздері
Камон

**Камон** (, «үй белгісі»), онымен қоса **мон** (, «белгі»), **монсё** (, *монсё:*, «туған сурет») — Жапонияда — Отбасылық елтаңба. *Камон* жеке белгі иеленуге құқығы бар адамның, отбасының немесе әулеттің белгілі бір шынайы белгісі болып табылады. Бұл белгі елтаңба ретінде қарастырылмайды. Себебі белгі әулеттің геральдикалық  эмблемасы емес.

Әулеттің белгісі гүлдің, өсімдіктің, жануардың, қанаттың стильденген түрі болып табылады.
нобай|Токугава әулетінің Камоны
Дәстүр бойынша Камондар  асылтұқымды әулеттің адамдары киетін хаори мен кимонода бейнеленетін болған. Камонды киманоның алдында, артында, оң жақ кеудеде, сол жақ кеудеде, тіпті, киімнің жеңінде де орналастыруға болады. Әйелдер өздерінің киімдерінде күйеуінің белгісін емес отбасының белгісін орналастыруға құқылы және ол бұл істі өзінің қыздарына мұрагерлікпен беруге де тиіс болған. Камондар  даймё және самурайлардың сауыттарында орналасқандықтан қарапайым белгі ретінде де өзгелерге танылған.
нобай|Императорлық үйдің белгісі — бақытгүл (хризантема)

## Дизайн
Камонды көбінесе өсімдік, жануар, гүлдің бейнесінде қолданған. Егер гүл болса, міндетті түрде екінші қатарын орналастырып, түсін таңдау дәстүрге айналған.
нобай|Касива Камоны

## Қазіргі кездегі қолданылуы
Қазіргі Жапониядағы әрбір отбасының өздерінің камондары бар. Бірақ, бұл белгілер өте сирек қолданылады. Көбінесе ресми таныстырулар үшін инкан қолданылады. Қазіргі кезде камон ежелгі Жапонияның дәстүрлі ісі ретінде қалған және мейрамханаларды, дүкендерді жасағанда қолданылады. 

## Тағы қараңыз
* Белгі 

Санат:Жапон геральдикасы
Инкан

нобай|Оттиск «Мицуко» (光子, әйел есімі)
(жапон. 印鑑<sup style="color:#00e; font:bold 80% sans-serif; text-decoration:none; padding-left:.1em">?</sup>)&nbsp;— Жапонияда қол қоюға қолданылатын жеке мөр. Жауапкершілік операцияларды жасау үшін — келісімдердің бекітілуі, жылжымайтын мүліктің сатып алынуы, банктық шоттың ашылуы — белгілі бір органдарда тіркелу үшін қолданылатын мөр &nbsp;&nbsp;деп аталады. Күнделікті операциялар үшін қолданылатын мөр&nbsp;&nbsp;деп аталады.

Әдетте инканның диаметрі 25 миллиметрден басталып 75 миллиметрге дейін барады. Материал ретінде қатты ағаш немесе пілдің сүйегі болады. Жапониядағы таралған есімнің мөрін сатып алуға болады. Өзге елдің адамдарының есімдері латын әріптерімен, канамен немесе иероглифтармен жазылады.
Қазіргі заманда жапондықтар екіден көп мөрлерге ие. Еркектердің мөрлері әдетте әйелдердіңкінен ірі болып келеді. Мұндай мөрдің көлемі адамдардың рангына байланысты&nbsp;&nbsp;— басқарушының инканы әрдайым жұмысшының инканынан үлкен.
Inkan.JPG|Классикалық инкан («Кавамура» (河村) баспа-таңбасы)
Syuniku.JPG|Сюнику&nbsp;— баспа-таңбаға арналған сия
Hanko 2.jpg|Дүкенде
Ginko-in.png|Банктық баспа-таңбаның бейнесі


## Тағы қараңыз
* Као

Санат:Жапон тұрмысы
Санат:Құжаттану
Санат:Мөрлер
Као (сигнатура)

[нобай|&nbsp;[Тоётоми Хидэёси|Тоётоми Хидэёсидің&nbsp;Каосы]]
**Као**&nbsp;немесе&nbsp;**huāyā** (, қытайша иероглифтардан &nbsp;*ка*&nbsp;— гүл және *о*&nbsp;— жазу)&nbsp;— қол ұоюға арналған стильденген жапондық сигнатура.

Као алғаш рет Қытайда Тан династиясының уақытында пайда болды, Жапонияда Као Хэйан кезеңінен бастап қолданысқа ие бола бастады.

Эдо кезеңінде као өз қолданылуын жоғалтса да, кейбір саясаткерлер мен жұлдыздар каоны әлі күнге дейін пайдалануда.&nbsp;

## Тағы қараңыз
* Инкан

## Дереккөздер

Санат:Жапония мәдениеті
Санат:Аутентификация
Санат:Жеке тұлғаны сәйкестендіру
Санат:Жапон каллиграфиясы
Кёнсандо

154 × 240px|нобай|Кёнсандо
**Кёнсандо** — Чосон әулетінің кезеңінен қалыптасқан Кореяның сегіз провинцияларының бірі. Астанасы Тэгу.

## Тарихы
Кёнсандо — Корё кезеңінде Йоннам, Саннам және Йондон секілді провинциялардың біріктіруінің арқасында пайда болған провинция .

Кёнсандо өзінің атауын 1314 жылы алды. Бұл атау провинцияның Кёнджу (경주) және Санджу (상주) секілді басты екі қалаларының алғашқы әріптеріне байланысты қойылған.

1895 жылы Кёнсандо таратылды. Оның орнына солтүстігінде Андон (Андон-бу; 안동부) ауданы, орталық бөлігінде Тэгу (Тэгу-бу; 대구부), Оңтүстік-батысында  Чинджу (Чинджу-бу; 진주부), және оңтүстік-шығысында Тоннэ (Тоннэ-бу; 동래부 қазіргі Пусан) қалыптасты .

1896 жылы Андон, Тэгу, және Тоннэнің солтүстік бөлігі бірігіп, Кёнсан-Пукто провинциясын құраса, Чинджу және Тоннэнің оңтүстік бөлігі — Кёнсан-Намдо провинциясын құрады. Қазіргі кезде екі провинция да Оңтүстік Кореяның құрамына кіреді.

## Тағы қараңыз
Кореяның сегіз провинциясы

Санат:Чосон династиясы
Twenty One Pilots

**Twenty One Pilots** — бұл тобын көбінісе **twenty one pilots** немесе **TWENTY ØNE PILØTS** деп ұқсатады.) — Америкалық дуэт, (Огайо штаты) Колумбус қаласынан. Бұл топ 2009 жылы құрылды. Оның құрамына Тайлер Джозеф, Джош Дан кірді. Олар өз күшімен екі альбом шығарды; Twenty One Pilots және "Regional at the Best". 2012 жылы олар "Fueled by Ramen" - атты лейблімен
келісімшартқа отырып, 2013 жылы студиялық альбом "Vessel"-ді шығарды. 2015 жылдың 19 мамырында топ "Blurryface" атты студиялық альбом шығарды.

## Тарихы
### 2009-2011: Тобының құрылуымен және оның алғашқы альбомы Twenty One Pilots-тың шығарылуы
Топ 2009 жылы Огайо штатындағы Колумбус қаласында құрылды. Оны құрған өзара дос колледж студенттері: Тайлер Джозеф, Ник Томас және Крис Салих еді.
Топты «Twenty One Pilots» - деп Тайлер атады. Бұған, ол оқыған Артур Миллердің "Бәрі де менің ұлдарым" деген пьессасы себеп болды. Бұл пьессада екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бір адаммен болған оқиға баяндалады. Ол адам өзінің отбасының қамы үшін заңсыз кәсіппен айналысып, әскерге жарамсыз қосалқы бөлшектер дайындап тұрған. Кейін, бұл жағдай жиырма бір ұшқыштың апатқа ұшырауына себеп болады. 
Топты осылай атауына, ол дәл осы болған оқиға әсер етті деп түсіндіреді.

## Топтың мүшелері
**Ағымдағы құрам** 
* Тайлер Джозеф — вокал, укулеле, бас-гитара, бубен (2009 — қазіргі уақыт)
* Джош Дан — дабыл(барабан), труба, бубен, (2011 — қазіргі уақыт )
**Бұрынғы мүшелер**
* Крис Салих — барабандар, перкуссия, бэк-вокал 
* Ник Томас — гитара, бас-гитара, пернелі аспаптар, бэк-вокал

## Дискографиясы
### Студиялық альбомдар
* *[[Twenty One Pilots (альбом)|Twenty One Pilots]]* (2009)
* *[[Regional at Best]]* (2011)
* *[[Vessel]]* (2013)
* *[[Blurryface]]* (2015)
* *[[Trench]]* (2018)
* *[[Scaled and Icy]]* (2021)
* *Clancy* (2024)
* *Breach* (2025)

### Концерттік альбомдар
* *Blurryface Live* (2016)

### Шағын альбомдар
* *Johnny Boy* (2009)
* *Three Songs* (2012)
* *Migraine* (2013)
* *Holding on to You* (2013)
* *Quiet Is Violent* (2014)
* *The LC LP* (2015)
* *Double Sided* (2016)
* *TOPxMM* (2016)
* *Jumpsuit / Nico and the Niners* (2018)
* *Triplet EP* (2018)
## Бейнеграфия

## Дереккөздер

Санат:АҚШ инди рок топтары
Санат:АҚШ инди поп топтары
Санат:АҚШ алтернативты рок топтары
Санат:2009 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Елизавета Петровна Глинка

**Елизавета Петровна Глинка** (*Доктор Лиза* лақап атымен кең танымал; 20 ақпан 1962, Мәскеу — 25 желтоқсан 2016, Қара теңіз айдыны, Сочи қ. маңы, Ресей) — ресейлік филантроп, білімі бойынша дәрігер-реаниматолог, паллиативтік медицина (АҚШ) саласындағы маман, «Справедливая помощь» қорының атқарушы директоры. Азаматтық қоғам дамуы және адам құқығы бойынша РФ президенті жанындағы Кеңес мүшесі.

## Өмірбаяны
1986 жылы балалар реаниматолог-анестезиологы мамандығы бойынша Н. И. Пирогов атындағы 2-ші Мәскеу мемлекеттік медицина институтын бітірген. Сол жылы күйеуі шығу тегі орыс американдық адвокат Глеб Глебович Глинкамен бірге АҚШ-қа қоныс аударды. 1991 жылы Дартмут колледжіндегі Дартмут медициналық мектебінде «паллиативтік медицина» мамандығы бойынша екінші білімін алған. Американдық азаматтығы бар. Америкада хоспистердің жұмысымен танысты.

2007 жылы Мәскеуде «Справедливая Россия» партиясымен қаржыландырылатын «Справедливая помощь» қайырымдылық қорын негіздеді. Қор материалдық қолдау және өліп бара жатқан онкологиялық ауруларға, онкологиялық емес бағыттағы аз қамтылған ауруларға, баспанасыздарға дәрігерлік көмек көрсетеді. Апта сайын еріктілер Павелец вокзалына барып, баспанасыздарға тамақ және дәрі-дәрімектер таратады, сонымен қатар оларға тегін заңгерлік және медициналық кеңестер береді. 2012 жылдың есеп беруі бойынша, қор орташа есеппен жыл сайын Мәскеу қаласының және Мәскеу облысының ауруханаларына шамамен 200 адамды бағыттайды. Сонымен қатар қор баспанасыздарды жылытуға арналған орындарды ұйымдастыруымен айналысады. 

Украина шығысындағы қарулы қақтығыстың басталғанынан ДХР және ЛХР аймақтарында тұратын адамдарға көмек көрсеткен. 2014 жылдың қазанында *безге сіздің президентіңіздің саясаты ұнамайды* деген желеумен дәрі-дәрімек жүктеріне кепілдік бермегені үшін Қызыл кресттің халықаралық комитетін (ҚКХК) айыптады. ҚКХК-ның Ресейдегі, Беларусьтегі және Молдовадағы аймақтық делегацияның басшысы Паскаль Кютта бұл айыптарды жоққа шығарды. 2014 жылғы қазанының аяғында Елизавета Глинка «Правмир» порталына сұхбат берді, где якобы прозвучали слова: «Донецкіде жиі болып тұратын адам ретінде, ол жерде Ресей әскерлері жоқ болғанына мен еш күмәнсіз сендіре аламын, ұнайма біреуге, әлде ұнамайма». Бұл сөздері үшін Глинка бір топ адамдармен сынға алынды. Бірақ, біраз уақыттан кейін Глинка бұл мәтіннің нұсқасын жоққа шығарды, ал «Правмир» порталы осы мәлімдемеден кейін өз қатесін мойындап, сұхбаттын түзетілген нұсқасын жариялады: «Донецкіде жиі болып тұратын адам ретінде, ол жерде мен Ресей әскерлерін көрген жоқпын». Кейін, «Сноб» журналына берген сұхбаты кезінде, тек қана өзінің жеке бақылауы туралы айтқанын дәйектеді.

Елизавета Петровна Глинка 2016 жылдың 25 желтоқсан күні Сочи манындағы Ту-154 ұшағының апаты кезінде қайтыс болды. Сирияға Латакиядағы университеттік ауруханасына арналған дәрі-дәрімектер топтамасын жеткізу үшін барған.

## Дереккөздер

Санат:Ресей медиктері
28 гвардияшылар ауылы

**28 гвардияшылар** — Түркістан облысы Келес ауданы, Бірлесу ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Келес ауданы елді мекендері
Таскескен (Түркістан облысы)

**Таскескен** (2017 жылға дейін – *Абай*) — Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы ауыл, Тегісшіл ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаштан оңтүстік-батысқа қарай 13 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Тегісшіл (Түркістан облысы)

**Тегісшіл** — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Тегісшіл ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаштан батысқа қарай 11 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Көктөбе (Сарыағаш ауданы)

**Көктөбе** — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Тегісшіл ауылдық округі құрамында болған таратылған ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаштан оңтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 268 адам (146 ер адам және 122 әйел адам) болса, 2009 жылы 1432 адамды (696 ер адам және 736 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сарыағаш ауданының таратылған елді мекендері
Пәленшеевтер

**«Пәленшеевтер»** — "Хабар" телеарнасының тапсырысымен 2014-2015 жылдары түсірілген отбасылық ситком сериал.

Көңілді қазақы отбасының жарасымды өміріне арналған туынды.

Телехикаяның бірінші маусымын көрермендер жылы қабылдаған болатын. Көңілді, ерекше, талантты кейіпкерлер үйде де, түзде де қағытпа қалжыңдарымен езу жиғызбайды. Басты кейіпкердің бірі – МАИ қызметкері. Оның әйелі – дәрігер. Олар желілік маркетингпен айналысады. Банкте жұмыс істейтін балалары арқылы несие алғысы келетін отбасының әрекеттерін сырттай бақылаған тіпті қызық. Фильмнің сценариі әдемі әзіл мен астарлы қалжыңға негізделген. «Қызықты оқиғалардың ортасында жүріп, түсірілім алаңында шаршағанымызды ұмыттып кетеміз», – дейді шығармашылық топ өкілдері. «Біріккен істе береке бар» демекші, актерлар жұмыла жасаған еңбектің жемісін көрермен жоғары бағалайды деген сенімде. Актерлар түймедей нәрседен түйедей дүниені жалғастырып, қандай жағдай болмасын бір шаңырақта мол дастархан басында жиналуды ұмытпайды.

## Әртістер
* Лидия Кәден Апаның рөлінде,
* Бақытжан Әлпейісов Атаның рөлінде,
* Базарбаев Жасұлан Серіктің рөлінде,
* Жанар Айжанова Айгүлдің рөлінде,
* Марат Достаев Беріктің рөлінде,
* Раушан Ермағанбетова Әселдің рөлінде,
* Еділ Анарбай Еріктің рөлінде,
* Мұрат Маратұлы Еркештің рөлінде

## Кейіпкерлер
*Отағасы Атасы жай үйде шай ішіп отырады.
*Апасы үйде отағасына шай береді, бауырсақ пісіру чемпионаты.
*Үлкен ұлы - Полиция қызыметкері және аға лейтенант. 
*Ортаншы ұлы – Берік банк қызметкері
*Кіші ұлы - Ерік жұмыс іздеп, 1000000 теңге көліміндегі ақша мен жұмыс істегісі келеді.
*Келіні - Айгүл дәрігер болып қызымет істейді. 
*Қызы Әсел - студент.
*Немересі - Еркеш үйдің ерке баласы.

## Сілтемелер
# https://24.kz/ru/news/culture/item/419458-tretij-sezon-seriala-p-lensheevter-startuet-na-khabare
# https://brod.kz/news/200827-telezritelej-zhdet-novyj-sezon-seriala-plensheevter/
# https://khabar.kz/ru/news/novosti-o-deyatelnosti/item/126762-tretij-sezon-seriala-palensheevter-skoro-na-telekanale-khabar
# https://khabar.kz/kk/telekhikayalar/item/100154-p-lensheevter

Санат:Қазақстан телесериалдары
Санат:Хабар телеарнасының телехикаялары
Көрімдік (телесериал)

**«Көрімдік»** — қазақстандық телехикая, ол отбасылық құндылықтар, махаббат, дәстүр мен заманауи өмірдің қиылысын көрсететін драма жанрында түсірілген.

## Сюжеті
Сериалдың негізінде қазақ қоғамындағы көрімдік беру дәстүрі жатыр. Оқиға желісі бірнеше отбасының тағдыры арқылы өрбіп, олардың арасындағы қарым-қатынас, құпиялар мен күтпеген жағдайларды баяндайды. Әсіресе, дәстүр мен қазіргі заман көзқарасының қақтығысы басты тақырыптардың бірі.
## Әртістер
Қадырғали Қуандықов Бөкенің рөлінде,

Райхан Халиолдина Шараның рөлінде,

Аятдин Сүлейменов Айдостың рөлінде,

Алма Әлішева Майра келіннің рөлінде,

Арайлым Нұрғожа Маралдың рөлінде,

Еділ Анарбай Айбектің рөлінде,

Жандос Самалбеков Қанаттың рөлінде.

## Продюсерлері
Бас продюсері - Ақылбек Досжанов

Санат:Қазақстан телесериалдары
Тоқмансай (ауыл)

**Тоқмансай** — Ақтөбе облысы Алға ауданы, Тоқмансай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Алға қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 354 адам (177 ер адам және 177 әйел адам) болса, 2009 жылы 366 адамды (185 ер адам және 181 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 346 адамды (179 ер адам және 167 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Алға ауданы елді мекендері
Мария Жуан Пиреш

**Мария Жуан Пиреш** (, 23 шілде 1944, Лиссабон) — португалдық пианошы.

## Өмірбаяны
Жеті жасында Моцарттың концерттерін орындауымен өнер көрсетті, ал тоғыз жасында Португалияның Жасөспірімдер музыкалық сыйлығына ие болды. Оның ұстаздары Кампуш Коэлью және Франсин Бенуа болған Лиссабон консерваториясын бітірген, кейін, Гюльбенкян Қорының степендиясы бойынша Мюнхен қаласында Росиль Шмидтте және Ганновер қаласында Карл Энгелде оқуын жалғастырды. 1970 жылы Брюссельде өткен Бетховеннің 200 жылдық мерейтойына арналған байқауының жеңімпазы атанды. Мануэл де Оливейраның бірнеше фильмдерінде музыкантшылар рөлдерін сомдаған. Каштелу-Бранкуде *Centro de Belgais para o Estudo das Artes* Халықаралық көркем орталығын негіздеді.

2005 жылы инфарктты басынан өткерді. 2006 жылға дейін Бразилиядағы Салвадор қаласының маңында тұрған, Бразилия азаматтығына ие. Қазіргі кезде швейцариялық Делемон қаласының жанында тұрады.

## Репертуары
Мария Пирештың репертуарында Бах, Моцарт, Бетховен, Шуберт, Шуман, Фредерик Шопен, Григ, Брамс туындылары бар.

## Сыртқы сілтемелер
* На сайте ''Deutsche Grammophon'' 
* На сайте IMDB

Санат:Португалияның академиялық музыканттары
Санат:Португалия пианошылары
Галуст Гюльбенкян

**Галуст Саркис Гюльбенкян** (, , ; 29 наурыз 1869 жыл, Ыстамбұл — 20 шілде 1955 жыл, Лиссабон, XX-шы ғасырдың бірінші жартысындағы ірі мұнай магнаты. Көптеген мұнай компанияларының ортақ құрылтайшысы. Таяу Шығыста мұнай өндірудің негізін салған «Iraq Petroleum Company» серіктестігінің негіздеушісі. 

«Мұнайлық Талейран» және «5 пайыз мырза» деген лақап аттарымен белгілі.

Санат:Португалия кәсіпкерлері
Санат:Ұлыбритания кәсіпкерлері
Жуантөбе (Келес ауданы)

**Жуантөбе** — Түркістан облысы Келес ауданы, Ақтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Келес ауданы елді мекендері
ВАЗ 2113

**ВАЗ-2106 («Жигули-1600»/«Lada-1600»)** — кеңес одағының және Ресейдің артқытартушы автокөлігі. Өз уақытысында Кеңес одағының ең танымал көліктерінің бірі болып саналған: 1975 жылдан 2005 жылға дейін (өндірістен түсірілгенше) көліктің 4,3 млн данасы жасалған. Ізашары ВАЗ-2108, ізбасары ВАЗ-21123.

, [] [Хэтчбек] қанатты туралы рестайлинг нұсқасы - '' 'ВАЗ 2113 «[| Сегіз] [ВАЗ-2108]».
«Он үшінші моделі», бес есікті хэтчбек жағдайда ретінде ВАЗ-2114, ВАЗ-2108 базалық модельге органның өзгертілмеген артқы бөлігін берген. Ерекшелік бампер және ВАЗ-2114 туралы спойлер болып табылады. автокөлік ұқсас, құйылған төбелер және ішкі есік панельдер қосымша, ВАЗ-2108, және аспаптық панель, негізінен ВАЗ-2115 және [[Ішкі] [Салондық (автокөлік)] ], бірақ бастапқы шешімдер, сондай-ақ бар.

автокөлік отын-айдалады 1,5-литрлік энергоблокты, тиісті ережелерге жабдықталған «[Еуро-2».
2007 жылдан бастап 1,6 литрлік қозғалтқышы бар жеткізіледі. Тиiстi ережелермен Еуро-3.

Бұл модельдің өндірісді, 2013 жылдың маусым айында тоқтатты. Барлығы қыркүйек 2004 72359 вагондарын ВАЗ-2113 өндірді.

## Қараңыз. Сондай-ақ,
* Lada Samara

Санат:ВАЗ автомобильдері
Каролина Гершель

**Каролина Лукреция Гершель** (; 16 наурыз 1750, Ганновер, — 9 қаңтар 1848, сол жерде) — ағылшын-неміс астрономы, белгілі ағылшын астрономы және оптик Уильям Гершельдің (1738-1822) қарындасы және ассистенті. Бірқатар астрономиялық жаңалықтар жасады, «Historia coelestis Britannica» немесе «Flamsteed Designations» («Британдық  аспан тарихы», немесе «Флемстидтің белгілері») (1725) жалпыға мәлім аспан шырақтары каталогын толықтырған, жұлдызды каталогтың редакторы және құрастырушысы. Оның астрономияға қосқан үлесі Ұлыбритания үкіметімен танылды, Алтын медальмен (1828) жәнеЛондон корольдік астрономиялық қоғамының құрметті мүшелігіне (1835) белгіленді. Ирландия Корольдік Академиясының құрметті мүшесі болып сайланған (1838).

## Өмірбаяны
солға|нобай|Уильям мен Каролина Гершельдер. 1896 жыл.
Балаларына музыкалық білім беруге талпынған еврей-музыканттың отбасында дуниеге келген, отбасында тоғызыншы бала. 1772 жылы өзінің ағасы Уильям Гершельдің шақыруы бойынша Англияға  келді және оның өмірінің қалған қырық жылы бойы оның ажырамас көмекшісі болды.

Бірлескен өмірінің алғашқы сегіз жылы, Уильям Гершель музыкамен айналысып жүрген кездерде, Каролина оның барлық музыкалық шығармаларында әнші ретінде сахнаға шыққан. Гершельдің астрономиялық айналысушылығы арта келгенде, Каролина оларға еліктеп қала берді және Гершельдің зерттеулеріне ассистенттік етіп, оларға жазба жүргізді. Бос уақытында Каролина Гершель өз бетінше аспан бақылайтын және 1783 жылы жаңа үш тұмандық ашты. 1786 жылы Каролина Гершельмен жаңа комета — әйелмен табылған бірінші комета ашылды; осы кометаның арқасынан тағы да бірнешеуі ашылды.

1822 жылы Уильям Гершель қайтыс болғаннан кейін Каролина Гершель Ганноверге қайтып келді, бірақ астрономияны қалдырмады. 1828 жылы оның ағасымен зерттелген 2500 жұлдызды тұмандықтар жұмысын аяқтады; осыған байланысты Ұлыбританияның Корольдік астрономиялық қоғамы оны алтын медальмен марапаттады және 1835 жылы өзінің құрметті мүшесі етіп сайлады.

1838 жылы Каролина Гершель Ирландия Корольдік ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды.

Каролина Гершельдің құрметіне 1888 жылы ашылған астероид (281) Лукреция және Айдағы кратер аталды.

## Әдебиет
* *Roberta J. M. Olson, Jay M. Pasachoff*&nbsp;The Comets of Caroline Herschel (1750-1848), Sleuth of the Skies at Slough&nbsp;// Seventh Conference on the Inspiration of Astronomical Phenomena, INSAP7.&nbsp;— 2010.&nbsp;— arXiv:.
* Michael Hoskin, 2005. Caroline Herschel as Observer. Journal for the History of Astronomy, Vol. 36, Part 4, No. 125, pp. 373-406 (November 2005).

Санат:Ұлыбритания астрономдары
Санат:16 наурызда туғандар
Санат:9 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:Астрономдар
Қоңырат ауданы (Қарағанды облысы)

**Қоңырат ауданы** - 1930-1963 жылдары болған Қарқаралы округі, Алматы және Қарағанды облыстарындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Ақтоғай ауылы.

## Тарихы
Тоқырауын ауданының орталығы 1930 жылы Қарамойынға көшіріліп «Басшы» деп аталды. Қарамойындағы Ақатай, Қанафия, Құсайын бұрын салдырған қызыл үй - кеңсе, Ақ үй - мектеп болды. Басқару жүйесі Қоңырат руднигінің әкімшілігіне біріктірілгендігінен  де «Қоңырат ауданы» деген ат берілді.

1931 жылы Қоңырат ауданында 5776 үй болса, қасіретті аштық нәубатынан кейін 1932 жылы 3678-і ғана қалған.

1932 жылы құрамында 21 аудан бар Алматы облысы жаңадан құрылып, Қоңырат ауданы таратылған Қарқаралы округінен алынып, Алматы облысының құрамына енгізілген.

1934 жылы Орталық комитеттің шешіміне сәйкес Қарқаралы округі қайыра құрылып, Қоңырат ауданы, Алматы облысынан алынып Қарқаралы округіне қосылған.

1935 жылы Аудан Қазақстанның 15 жылдығында Республиканың ауыспалы «Қызыл туын» жеңіп алған.

1936 жылы 29 шілдеде Қарқаралы округі таратылып, оның аудандары жаңадан құрылған Қарағанды облысының құрамына берілген Қоңырат ауданы да сол 1936 жылдан бастап бүгінгі Қарағанды облысының әкімшілік құрылымына енгізілген. Сол кезде оның құрамына келесі ауылдық кеңестері кірді: Ақтоғай, Дуаншы, Жәмші, Қарабұлақ, Қаратал, Қашқан, Кеңелік, Кіндікті, Қусақ, Майтас, Сарытерек және Тасарал.

1937-38 жылдары Қоңырат ауданынан 234 адам халық жауы деп жазықсыз айып тағылып, Репрессияға ұшыраған. Олардың 36-сы ату жазасына кесілген.

1938 жылы Орта Азия Соғыс округіне жасаған көмегі үшін Қашағанов Сыздыққа «Құрмет белгісі» ордені табыс етілді. Бұл Қоңырат ауданы бойынша ең алғашқы берілген орден болатын.

1940 жылы Қоңырат ауданына Қарқаралы ауданынан 4 ұжымшар Кеңасу, Жұмыскер, Мәдениет, Қызылжар, Шет ауданынан 3 ұжымшар Қанаттас, Қорғантас, Жәмші қосылып үлкен мал шаруашылықты ауданға айналды.

1941 жылы аудан бойынша 24 тауарлы ферма ұйымдастырылған.

1941 жылы Қоңырат ауданынан 2449 адам майданға аттанған. 1089 адам қаза тауып, хабарсыз кеткен, 1360 адам елге аман оралған. Ұлы Отан соғысында «218» адам ордендермен марапатталған. Қазақстанның 170 ауданы бойынша Совет Одағының Батыры атағын алған 99 қазақтың екеуі Ақтоғайлық болды.   

1942 жылы Қоңырат ауданына ССР Қорғаныс Комитетінің ауыспалы Қызыл туы мәңгілікке сақтауға берілген.
 
1951 жылы ауданның 35 колхозы 11 колхоз болып қайыра ұйымдастырылып, 14 ауылдық кеңестер 11 ауылдық кеңес болып ірілендірілді. Ауданда қой басы 138448-ге, жылқы 7640-қа, сиыр 12423 басқа өсті.

1962 жылы ауыл шаруашылығына жасалған өзгеріс кезінде Қоңырат ауданы Қарқаралы территориялық өндірістік басқармасына қаратылды. Осы жылы Шет, Қоңырат аудандары біріктіріліп, Ақтоғай ауданы деп аталды,орталығы Ақтоғай ауылы болып бекітілді.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
Картли патшалығы

**Картли патшалығы** — XV ғасыр II-жартысында, 1490 жылы Шығыс Грузияда бір тұтас грузин патшалығының ыдырауы нәтижесінде пайда болған феодалды мемлекет. Астанасы - Тбилиси.

1762 ж. Кахетимен қосылып, Картли-Кахети патшалығы аталды. Картли патшалығының экономикасы *натуралды шаруашылыққа* негізделді. Саяси тұрғыда ел жартылай бағынышты бірнеше бөлікке – *[[сатавадо]]ға* (сеньорияға ) бөлінді. XVII ғасыр аяғы – XVIII ғасыр басында экономикасы мен мәдениеті дәуірледі. 16-18 ғасырда иран-түрік агрессиясына қарсы үздіксіз күрес жүргізді. Грузин саяси қайраткерлері (С.Луарсаб I, Симон, Георгий Саакадзе, Ростом) елдің саяси тәуелсіздігін аса зор қиындықпен сақтап қалды. 1723 жылы түріктер, 1735 жылы ирандықтар жаулап алды. 1744 жылы Картли патшалығы жат елдің езгісінен құтылды. Біріккен Картли-Кахети патшалығы 1801 жылы Ресейге қосылды.

## Дереккөздер

Санат:1490 жылы пайда болғандар
Санат:1762 жылы ғайып болғандар
Санат:Грузия тарихындағы мемлекеттер
Каховка бөгені

thumb|right|200px|
thumb|right|Ландсат Кахивка су қоймасы
thumb|right|Sentinel-2 L2A спутниктік суреті

**Каховка бөгені** – Днепр өзеніндегі Каховка су торабының плотинасымен жасалған бөген.

Украинаның Херсон, Днепропетровск және Запорожье облыстары жерінде. Бөген 1955-58 жылдары  толтырылды. Ауданы 2155 шаршы километр, көл. 18,2 км3, ұзындығы 230 км, ең енді тұсы 25 км, орташа тереңдігі 8,4 м, аса терең жері 36 м. Каховка бөгенінен Солтүстік Қырым каналы басталды. Бөген жасалуының нәтижесінде Днепрдің төменгі ағысының суы молайып, тереңдей түсті. Табан балық, сазан, көксерке ауланады. Жағасында Запорожье, Никополь, Каховка, Новая Каховка, Берислав қалалары орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Днепр су алабы
Санат:Украина бөгендері
Санат:Солтүстік Қырым каналының бастаулары
Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов

**Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов** (1966 жылы 14 ақпанда Маңғыстау облысы Қарақия ауданында туған) — әнші, композитор, музыкалық продюсер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2016). Қарақия ауданының Құрметті азаматы (2016). Қазақстан Республикасының Мәдениет саласының Үздігі (2015).

## Толығырақ
Байұлы тайпасының Адай руынан шыққан. 
* Ұлықпан Мырзабайұлы 1966 жылы 14 ақпанда Маңғыстау облысы Қарақия ауданында дүниеге келген.
* Шығармашылық жолын 1983 жылы Маңғыстау облыстық филармониясынан бастаған. Бүгінгі таңда қазақ эстрдасында 300ге жуық авторлық әндері мен композициялары бар. Мақпал Жүнісова, МузАРТ, Мәдина Сәдуақасова, "Нұр-мұқасан" және басқа да көптеген эстрада жұлдыздарының орындауындағы бұл әндердің көбісі дерлік тыңдармандардың көңілінен шыққан туындылар. Халықаралық, Республикалық байқауларда топ жарған әндері де жетерлік. Соның ішінде композитордың ҚР еңбек сіңірген қайраткері Алтынай Жорабаеваның орындауындағы "Махаббат маусымы" әні Голливудта өткен халықаралық байқайда гран-при жүлдесін жеңіп алды.

## Шығармашылығы
* 2004 жылы Алматы қаласында Республика сарайында;
* 2005 жылы Астана қаласында Конгерсс-Холлда т.б көптеген қалаларда сазгерлік кештерін берген.
Жеке кештерімен және жеке жобаларымен Қытай, Моңғолия және Швецияда өнер көрсетті. 2015 жылы әлемдік музыкалық студиямен келісім-шарт жасалып, Ұлықпан Жолдасов Швеция астанасы Стокгольмге арнайы шақыртумен барды. Стокгольмде екі ай көлемінде жұмыс жасалып, әлемге әйгілі музыкалық продюсер Niklas Olsson композитордың авторлық әндерін өңдеп, өз студиясында жазып шықты.
* 2016 жылы 14 ақпанда Астана қаласы "Қазақстан Орталық концерт залында" композитордың 50 жас мерей тойы қңында "Өмір-өзен" атты композиторлық кеші өтті.

## Марапаттары
* 2013 жылы "Маңғыстау облысына - 40 жыл" мерейтойлық медальі;
* 2015 жылы ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің "Мәдениет саласының Үздігі" құрметті белгісі;
* 2016 жылығы 5 желтоқсанындағы елбасының жарлығы бойынша "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталған.
* 2016 жылы Маңғыстау облысының "Қарақия ауданының Құрметті азаматы" атағы берілді.

## Отбасы
* жары Айған Сайлаубайқызы. 
* қызы, эстрада әншісі Фарида Жолдасова. ол 5 жасынан бастап үлкен сахнада өнер көрсетіп келе жатыр. 13 жасынжа жеке альбомын шығарып, 2006 жылы Алматы қаласында (Республика сарайы (Алматы)нда), 2007 жылы Астана қаласында (Конгресс-Холда)өзінің жеке шығармашылық кешін берді.
* ұлы, музыкант Болат Жолдасов.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан сазгерлері
Санат:Қазақстан продюсерлері
Санат:Қазақстан мәдениет саласының үздіктері
Сәдуақас Хасенұлы Боқаев

**Сәдуақас Хасенұлы Боқаев** (  — 1937) — физика-матемематикалық ғылымдары бойынша қазақ халқы арасынан шыққан тұңғыш доцент. 1932 ж. Мәскеу университеттін бітіріп, сол жылы осы университеттің аспирантурасына түскен. Бірақ  Қазақ АКСР Халық ағарту комиссариаты оны 1932 ж. Алматыға шақыртып алады. 1932 — 36 ж. Қазақ педагогикалық инcтитутында ассистент, кафедра меңгерушісі, декан, профессор болды, мұнымен қатар ол 1935 — 36 ж. ҚазМУ-де кафедра меңгерушісі қызметін атқарып, студенттерге математиканың арнаулы салаларынан лекция оқыды. Боқаев Сәдуақас Хасенұлы дифференциалдық теңдеулер, арнаулы функциялар, конформдық түрлендіру теориясының және олардың механикада қолданылу мәселелерін зерттеумен айналысты. Орта және жоғары оқу орындарына арналған оқулықтар мен оқу құралдарын құрастырды. Ол Қазақ АКСР Халық ағарту комиссариаты жанындағы терминология комиссияның мүшесі болды. 1937 ж. саяси қуғын-сүргінге ұшырады.

## Дереккөздер

Санат:1907 жылы туғандар
Санат:1937 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан ғалымдары
Санат:КСРО математиктері
Санат:Қазақстан математиктері
Жібек Бектемірова

**Жібек Бектемір** (1 ақпан 1960 жыл, Түркістан облысы, Жетісай ауданы, Үлгілі ауылы) – театр актрисасы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2015). Құрмет орденінің иегері (2009).

## Жалпы мәліметтер
Алматы мемлекеттік театр және көркемсурет институтының актер мамандығын бітірген (1978-1982 жылдары)
1982 жылдан бері Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының актрисасы.

## Шығармашылығы
Театр сахнасында ойнаған рөлдері: М.Мақатаев «Дариға жүрек» – Дариға, Ә.Тауасаров «Аса құрметті Икс» -Сәнәу, О.Сүлейменов «Заман-ақыр»- Мәлике, М.Әуезов «Қаралы сұлу» – Бәтіш, О.Дастанов «Әзірет сұлтан» – ханша, Ш.Мұртаза «Бесеудің хаты» -әйел, Т.Ахметжан «Екі жүрек» – Күлтай, С.Балғабаев «Қыз жиырмаға толғанда» – Гауһар, Ә.Әбішев «Мәди» – Ділдәш, А.Ысмайлов «Алдар көсе»- Бізбике, Ф.Шиллер «Махаббат пен ғадауат» – мама Луиза, С.Ахмад «Келіндер көтерілісі»- Башорад, Э.де Филиппо «Цилиндр» – Беттина, М.Хасенов «Жұбайлар-ай, жұбайлар!» – неке қиюшы, Т.Теменов «Мулен ружға шақыру» – Марта, Т.Теменов «Карменсита» – сыған әйел, т/б.

## Марапаттары
* 2006 жылы ҚР Мәдениет мистрлігінің "Қазақстанның мәдениет қайраткері" құрметті атағы;
* 2009 жылы елбасының жарлығымен  «Құрмет ордені» мен марапатталды.
* 2015 жылы елбасының жарлығымен Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағы берілді.
* 2016 жылы "ҚР тәуелсіздігіне - 25 жыл" медальі;

## Жеке өмірі
* жұбайы: актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері Айдос Жұмаділдәұлы Бектеміров.
* Қыздары - Гүлзира (1983 жылы туған), Гауһар (1989 жылы туған), Іңкәр (1990 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:Түркістан облысында туғандар
Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Антиклерикализм

**Антиклерикализм** — саяси және рухани өмірді, ғылымды, мәдениетті және білім беруді дін мен шіркеудің билігінен азат етуге бағытталған қоғамдық қозғалыс. Жекелеген Антиклерикалдық идеяларды ерте дүние философтары да айтқан. Ортағасырлық Европада Антиклерикализм діни биліктің зиялылар билігінен басымдығы жөніндегі шіркеу ұялатқан идеяға қарсы күрес формасы болды. Феодализмге қарсы буржуазиялық революция идеологиясында Антиклерикализм міндетті элемент ретінде байқалды. Бұл - жас буржуазия идеологтарының шіркеу саясатын сынауынан, буржуазиялық үкіметтердің шіркеудің меншігін мемлекеттік меншікке айналдыру және мемлекеттен шіркеуді бөлуді көздеген заңдарды қабылдауынан көрінеді. Қазіргі замандағы Антиклерикализм тұтас алғанда - бұл жаппай прогресті, бірақ бір текті емес қозғалыс. Антиклерикалдық күреске философиялық, саяси, діни сенімдері әр түрлі адамдар қатысады. Шет елдердегі прогресті пиғылдағы  христиан демократтардың Антиклерикализмі коммунизм туы астына топтасқан еңбекшілер Антиклерикализмінен айтарлықтай өзгеше. Көптеген діншіл антиклерикалдар клерикализмді реакционерлердің дінді өз мақсаттарына пайдалануының нәтижесі ретінде ғана қарастырады және  клерикализмді мен діннің арасына шек қоя отырып, барлық реакциялық атаулыны жауыққан клерикализм жағына жатқызып, дінді сыннан тыс қалдырады. Дінге сенушілердің Антиклерикализмі ең алдымен клерикализмді туғызушы, қанаушы қоғам негіздеріне қарсы бағытталмағандықтан да, өрісі шектеулі.
Антиклерикализм марксизм пайда болғаннан кейін ғана дәйекті болды. Дәл осы марксизм-ленинизм негізінде коммунистік және жұмысшы партиялары клерикализммен күрестің ғылыми программасын жасады. Коммунистер клерикализм мен діннің ара жігін аша отырып, сонымен бірге дін мен клерикализмді жою туралы мәселені бұқараны әлеуметтік тұрғыдан езудің түрлі формаларын туғызатын қанаушы қағамды, соның ішінде клерикализмді де жоюға тиіс, еңбекшілердің тап күресімен байланыстырады.

## Дереккөздер

Санат:Антиклерикализм
Йом-киппур

**Йом-киппур** (евр., бәрін кешіру күні) — қыркүйек айының бас кезінде өткізілетін иудаизмдегі діни мейрам. Иудейлердің сенімі бойынша бұл күні Таурат мен Талмуд ілімі бойынша құдай жекелеген адамдардың да, бүкіл халықтың да күнәларын кешіреді. Йом-киппур күнін құдайға сенушілік түсініктерімен байланыстырады, бейне бұл мейрам күні  жер бетінің тұрғындары Яхве құдайдың алдынан өтеді, ал ол, адамдардың барлық ісімен қанығып, әркімнің сіңірген еңбегіне қарай жеке-жеке үкім шығарады. Сондықтан Йом-киппур сот болатын күн деп аталады. Йом-киппурды мерекелеу дінге сенушілердің құдай және оның жердегі өкілдері алдында көзжұмбай үрейін туғызуға және оның құдіретті күші алдында бағыныштылық пен мойын ұсыну сезімін қалыптастыруға тиіс.

## Дереккөздер

Санат:Иудаизм