Кхондалар

**Кхондалар** (өз атауы – *кхонд,* *куилока*, *куиенджа*, *куви*, *десия*, *донгрия*, *кутия*) — Үндістандағы халық, Орисса, Бихар штаттарының кейбір аудандарын мекендейді. Жалпы саны 1,7 миллион адам. (2008).

## Нәсілі
Антропология жағынан кхондалар аз ғана еуропалық аралас қара нәсілдің оңтүстік үндістандық тобына жатады.

## Тілі
Олар дравидтер отбасының куи және куви тілінде сөйлейді. Кхонда тілдеріндегі кейбір кітаптар латын әріптерімен, басқалары ория жазуымен басылған.

## Діні
Дәстүрлі нанымдарды ұстанады. Таяу уақытқа дейін алғашқы рулық қарым-қатынас едәуір сақталып келген таулы өңірдегі кхондалар анимистік дінді, ал жазық жерді мекендейтіндері индуизм дінін ұстанады.
нобай|оңға|200px|Кхондалар     
## Тарихы
Бұл ежелгі дравид халқының бір бөлігі солтүстіктен келген жаңа арийлердің құлдығына айналды және әртүрлі жерсіз төменгі касталардың пайда болуына әкелді. Екінші бөлігі өз жерлерін сақтап қалды және индус раджаларының әскерлерінде қызмет еткені үшін жерге меншік құқығын сақтады, үшіншілері қол жетпес таулы жерлерді паналады және өздерінің жабайы болмыстары мен бостандығын сақтап қалды.

Хондтың өмірі әлі де патриархалдық сипатта. Тіпті 19 ғасырдың басында да егін құдайына адам құрбандық шалған. 1835 жылы Кхонд британдықтардың бақылауында болды және бұл әдет тоқтатылды, сонымен бірге, кейбір Кхондалар қолданатын жаңа туған қыздарды өлтіру де тоқтады. 1837-45 жж. бұған дейін үнемі өзара соғыста болған бірқатар жекелеген тайпалардың өкілі болған хондтардың бірігуі де аяқталды.

## Кәсібі
Негізгі кәсібі - қолмен атқарылатын егіншілік, аңшылық, балық аулау және терушілік.
Кхондалардың басым көпшілігі ірі жер иелеріне жалданып еңбек етеді, шахталар мен кеніштерде жұмыс істейді.

## Өмір салты
19 ғасырдың ортасына дейін кхондаларда адамды құрбандыққа шалу салты болған. Кейін келе адам орнына мал шалатын болды. Кхондалар әр алуан әлеуметтік топқа, касталарға бөлінеді. Аталық рулар (кламбу) және кіші ру топтары (мута) болып бөліну сақталған. Рудың басында бас діни қызметкерлер (мандалалар) тұрады. Неке патрилокальды.

### Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары
нобай|оңға|200px|Кхондалардың дәстүрлі үйі     
Ауылдары шағын, әр ауылда орта есеппен 50 адам тұрады. Ауылдар әдетте тігінен қозғалатын бамбук қадаларында тоқылған дуалмен қоршалған. Бамбук, Үндістанның көптеген басқа бөліктеріндегі сияқты, әмбебап құрылыс материалы болып табылады. Әдетте бір ортақ шатырдың астында біріктірілген екі қатар үйлер бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Осы екі қатардың арасында жалпы ауыл істері шешіліп, діни рәсімдер өткізілетін сопақ пішінді ауыл алаңы қалыптасады.
Сыртында жеке отбасылардың меншігі болып табылатын жеке учаскелер бар. Олар көкөністер, бұршақ дақылдары, темекі және т.б. өсіреді.
.

### Дәстүрлі киімдері
Ерлер киімі — алды-артқы жағы кестелі алжапқыштары бар таңғыш мата, әйелдер киімі — жамбасқа оралған кестелі мата. Ерлер де, әйелдер де көптеген әшекейлер тағады.

### Дәстүрлі тағамдары
Тағамның негізі - көкөністер. Олар әдетте тағамды сал және махуа тұқымдарынан алынған майға пісіреді. Дәрілік өсімдіктерді де пайдаланады. Бұл тәжірибелер оларды өмір сүру үшін негізінен орман ресурстарына тәуелді етеді. Кхондалар сақтау үшін балық пен етті ыстайды.

## Сілтеме
* 

## Дереккөздер

Санат:Дравид халықтары
Санат:Үндістан этникалық топтары