open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зейнолла Серікқалиұлы

**Серікқалиұлы Зейнолла** (1938-2004) -Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Нұржау ауылында туған.. Әл-Фараби атындағы қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология (журналистика) факультеты (1960), Абай атындағы Қазақ педагогика институтынын аспирантурасын (1968) бітірген, "Қазіргі қазақ тарихы романының кейбір мәселелері" тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған (1969). Төлеңгіт руынан шыққан.  

"Пионер", "Жұлдыз" журналдарында, Жазушылар Одағында, "Социалистік Қазақстан" газетінде, М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және Өнер институтында жауапты қызметтер атқарды (редактор, бөлімдер меңгерушісі, жауапты хатшы, т.б.), ҚазМҰУ-да арнаулы курстар жүргізді. 

"Қазақстан" баспасының, Қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінің бас редакторы, ҚР Парламентінің бөлім меңгерушісі болып істеді. 2001 жылдан "Раритет" баспа компаниясының бас редакторы болды.

Дүниетану даналығы" ҚР Білім және ғылым министрлігінің арнаулы бағдарламаларына енгізіліп (1994), жоғары оқу орындарына — мұғалімдерге, филология, журналистика, Өнер факультеттері студенттеріне оқу құралы ретінде ұсыньлған. Жекелеген мақалалары неміс, татар, орыс, түрік тілдерінде жарияланған. 

Р.Ролланның "14 шілде", А.Штейннің "Толас", Н.Мирошниченко мен Э.Бобровтың "Қара маржан" пьесаларын (Қызылорда, Семей, Торғай, Жамбыл облыстық драма театрлары сахнасында койылған), В.Г.Короленконың әңгімелерін, венгр әңгімелерін аударған, көп томдық "Өнердің ықшам тарихын" (Б.И.Ривкин. "Антик Өнері", 1988), "Мәдениет және өнер" сөздігі терминдерін (2000) қазақ тіліне аударушылардың бірі.

Қазақстан Жазушылар одағы Басқармасының мүшесі (X, XI, XII съездерде сайланған), Сын кеңесінің төрағасы. Жазушылар Одағының Халықаралық қауымдастығы Тексеру комиссиясының мүшесі (М., 1992-1999), Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы әдебиет, Өнер және сәулет саласындағы ҚР Мемлекеттік сыйлықтары жөніндегі комиссиясының мүшесі (1992 жылдан), Біріккен ұлттар ұйымына жәрдемдесу Қоғамдастығы Басқармасының мүшесі болды.

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1999), ҚР Мемлекеттік сыйлығының (2002) және Халықаралық "Алаш" әдеби сыйлығының лауреаты (1994), Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің құрметті професоры (2000). 

Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен (1988), "Тәуелсіздіктің он жылдығы" медалімен марапатталған. 1997 жылы Семей (Шығыс Қазақстан) облысы "Абай ауданының құрметті азаматы" атағы берілген.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Синюхина Александра Николаевна

**Синюхина Александра Николаевна** — 1931 жылы Алматы қаласында туған..  КСРО Орталық статистика басқармасының есепшілер кадрларын дайындау жөніндегі курсын өндіріс саласындағы есепші мамандығы бойынша бітірген (1970). Алматы мемлекеттік тоқыма фабрикасында 1950 жылдан бастап жұмыс істеген.

А.Н. Синюхина "Қайнар" баспасында 1972-1986 жылдар аралығында бухгалтер, аға бухгалтер болып, негізгі өндіріс пен негізгі қорлардың есебін жүргізіп, сауда ұйымдары мен тапсырыс беруші тұлғалардың арасындағы қаржылық қарым-қатынастарды қадағалап отырды. Қазақ КСР Баспасөз комитетінің құрмет грамотасымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Скалковская Нина (Нина Платонова)

**Скалковская Нина (Нина Платонова)** — 1927 жылы 11 қыркүйекте Солтүстік Қазақстан облысының Явленко селосында туған.. 1950 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіреді. Мектепте мұғалім, "Жазушы" баспасында аға редактор, Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында доцент қызметтерін атқарған. Педагогика ғылымдарының кандидаты. Шығармашылықпен студент кезден айналысты. "Литература Казахстана" алманағында, "Советский Казахстан" журналында Көптеген очерктері, рецензиялары, мақалалары жарияланды. 

1957—1958 жылдары Абайдың, Жамбылдың, Ш.Уәлихановтың, І.Жансүгіровтің, Б.Майлиннің, С.Сейфуллиннің, С.Торайғыровтын өмірі мен шығармашылығы жөніндегі очерктері жеке-жеке кітап болып шықты.

І.Есенберлин, Т.Ахтанов, Қ.Жумаділов, М.Мағауин, Б.Аманшин, М.Хамраев шығармаларын, Б.Кенжебаевтын "Султанмахмут Торайғыров" монографиясын, "Ұйғыр сықақтарын", Қазақстан жас жазушыларының "Прощаться не хочу" (1970) повестер мен әңгімелер жинағын, "Қазақ Халық ертегілерін" (2 томдык, 1963), "Қазақстандық Совет Одағынын батырларын" (2 том) аударды. 

Аударма кітаптары бірнеше дүркін Москеуде "Художественная литература", "Советский писатель" баспаларынан қайта басылып шыкты."1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін", "Ұлы Отан Соғысы ардагері" медальдарымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Қазақстан жазушылары
Санат:1927 жылы туғандар
Санат:Солтүстік Қазақстан облысында туғандар
Сливинская Нина Александровна

**Сливинская Нина Александровна** — 1945 жылы Ресей жеріндегі Новосибир облысы, Чулым қаласында туған..  Томскінің мемлекеттік университетін бітірген (1969).

Орыс тілі мен әдебиетініңмаманы. Еңбек жолын Междуреченск қалалық комитетінде бастаған. "Кайнар" баспасында 1970 жылы қызметке түрып, әуелі корректорлар бюросына жетекшілік етіп, 1974 жылдан аға редакторлық жұмысқа жоғарылатылған. Осы орында 1996 жылға дейін отырған.

Н.А.Сливинскаяның редакторлық етуімен кезінде баспадағы біраз құрделі басылымдар жүзеге асырылды. Атап айтсак, "Жомартжер", "Қазақстанның астық шаруашылығы", "Еліміздің астық қоймасы" т.б. кітаптар кең танымал болды. Ал "Жемістерді ұзақ мерзімге сактау", "Зәмзәм суының кілті", "Алатаудың арғы беті" секілді арнайы басылымдар республика аралық көрмелерде аталып отті.

Журналистер Одағының мүшесі, тәжрибелі баспагер Н.А.Сливинская қолжазбалардың сауатты дайындалып, оқырман талабын қанағаттарлық дәрежеде шығуына ерекше мән берді, безендіру, өзге де техникалық жұмыстарға белсенді араласты.

Ол 90 жылдарда нарық талаптарына сәйкес оқырман суранысына жауап беретін Көп таралымды жинақтар қурастыруға мән берді. "Жүмыртқадан пісірілетін тағамдар", "Үннан жасалатын тағамдар" — міне, осындай ізденістің нәтижесі еді.

Н.А.Сливинская әртүрлі дипломдармен, мақтау қағаздарымен, "Баспасөз уздігі" белгісімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Соколова Алевтина Михайловна

**Соколова Алевтина Михайловна** — баспагер. . 1939 жылы Новосибирск қаласында туған. 

1964 жылы Ленинградтың по¬лиграфия және баспа ісі техникумын кітаптар мен журналдардың техникалық редакторы мамандығы бойынша бітірген. Еңбек жолын облыстық "Ленинская знамя", "Голос рабочего" газеттерінде көркемдеуден бастап, 1968 жылдан "Мектеп" баспасында техникалық редактор, техникалық редакцияның меңгерушісі, көркемдеу редакциясының редакторы, өндіріс бөлімінің меңгерушісі қызметтеріне дейін өсті.

А.Соколова мектеп оқулықтарын жоғары сапалы полиграфиялық әзірлегені үшін КСРО Мемлекеттік баспасөз комитетінің мақтау грамотасымен (1979), Мәскеуде өткен шетелдердегі Қазақстан кітаптары атты көрмесінің қорытындысы бойынша жоғары сапалы кітап әзірлегені үшін алғысы жарияланған (1981), 1-сыныпқа арналған "Математика" оқулығын жоғары деңгейде әзірлегені ушін халық шаруашылығы жетістіктері көрмесінде қола медалімен, баспа саласында ұзақ жылдар қажырлы еңбек еткені үшін "Еңбек ардагері" медалімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Суранова Тамара Владимировна

**Суранова Тамара Владимировна** —1956 жылы Белорусь жеріндегі Столбцов ауданында, Н.Сержень деревнясында туған..  Мәскеу қаласындағы полиграфия институтын инженер-технолог мамандығыбойынша бітіріп шыққан (1978).

"Қайнар" баспасында 1978 жылдан жұмыс істейді: көркемдеуші техникалық редактор, өндіріс бөлімінің аға редакторы, ал 1997 жылдан күні бүгінге шейін — ұжымның өндіріс бөлімін басқарады.

Т.В.Суранова — жоғарғы мамандықты толық игерген: кез келген кітапты, фотоальбомды, плакатты талапқа сай безендіріп, авторлармен, суретшілермен қоян қолтық жагдайда, творчестволық түсіністікпен жұмыс істей біледі. 

Ол қазіргі нарықтық жағдайларға байланысты баспаның қаржылық жұмыстарына, тақырыптық жоспарларға, тендерлік жарыстарға белсене араласады.
Оның еңбектері ТМД көлемінде өтетін "Кітап өнері" жарыстарына қатысып, жүлделі орындарға ие болған, құрмет грамоталармен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Сухаева Дариға Әубәкірқызы

**Сухаева Дариға Әубәкірқызы** —баспагер, әдіскер, химия ғылымының кандидаты (1995 жылы) 1959 жылы 22 сәуірде Талдықорған
(қазіргі Алматы) облысы, Үштөбе қаласында туған. . 1981 жылы қазіргі әл-Фараби атындағы қазақ ұлттық университетінің химия факультетін бітірген. 

1995 жылға дейін қазақ ұлттық университетінде ғылыми қызметкер болып істеді. 1996 жылдан бастап Д.Сухаева Ы.Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясында оқулықтар зертханасының меңгерушісі, содан соң қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі оқулықтар бөлімінің бастығы болып қызмет атқарды. 

Жаңа буын оқулықтарының қолданысқа енуіне көп еңбек сіңірді. 2001 жылдан бастап күні бүгінгі дейін "Мектеп" баспасының "оқулық авторлары мектебінің" директорының орынбасары, кейіннен директор қызметін атқаруда. 

Оқулықтар мен оқу-әдістемелік құралдарының сапалы болып шығуына жүйелі түрде еңбек сіңіріп жүр. Осы сала бойынша бірнеше ғылыми мақалалары жарық көрді. "Білім беру ісінің үздігі" белгісімен, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің құрмет грамотасымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Нұсқабайұлы Жарылқасын

**Нұсқабайұлы Жарылқасын** —1940 жылы 8 қаңтарда Түркістан облысы, Отырар ауданының Маяқұм мекенінде дүниеге келген..1965 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің филология факультетін бітірген. Еңбек жолын теледидарда бастап, бас редакторлыққа дейін көтерілді. Қазақ телеграф агенттігінде аудармашы-редактор, "Жалын" баспасында бөлім меңгерушісі, "Мектеп" баспасында (кейінірек "Рауан") 1982 жылдан бас редактор, директор қызметтерін атқарды.

1998 жылдан "Білім" баспасының директоры. 1983 жылдан бері университеттің журналистика факультетінде 
үздіксіз сабақ беріп келеді.

Отырар ауданының Құрметті азаматы, профессор. "Баспа және полиграфия" ісінің қайраткері. ҚР Білім беру ісінің үздігі.
Жазушы дербес кітап болып басылған "Құмда өскен қызғалдақ", "Мен күтпеген күн еді" повестерінің, "Аңқау арыстан", "Жылауық", "Түлкі мен балық", "Түлкі неге айлакер болды?", "Түйенің мүйізі қайда?", "Мақтаншақ бақа" сияқты кітапшалардың, "Инабат", "Әдеп", "Қазақ журналистикасының тарихы", "Kөне басылымдар, аяулы есімдер", "Алты алаштың ардақтылары" тәрізді ғылыми-педагогикалық еңбектердің авторы. Орта мектептің 10 сыныптарына арналған "Әдептану" оқулығының, "Әмбебап әліппе" оқулығы авторларының бірі. Чех жазушысының "Құтты аяғым Йонаш" повесін, "Батыр Пионерлер" атты деректі повестер жинағын, Х.Андерсеннің "Ертегілер жинағын", "Словак халық ертегілері" жинағын, "Сібір халықтарының ертегілерін", Ш.Әлімбаевтың "Даналық субстанциясы" романын, Е.Кобалевтің ЖЗЛ сериясымен шықкан "Хо Ши Мин" ғұмырнамасын, "Шаңқай түсте көлеңкелер қалмайды" ("Тени исчезают в полдень") деп аталатын 7 сериялы көркем фильмді, "Аласұртқан ақша" көркем фильмін, түркімен жазушылары Х.Халлыевтің "Жол", Ш.Чарыевтың "Саз сырнайшы", белорус жазушысы В.Горбуктың "Көгілдір шырша", Я.Бегнаскаяның "Біз Павлик екеуміз қалай Робинзон болдық" сияқты шығармаларын, қырғыз, тәжік, орыс, армян жазушыларының да бірсыпыра әңгіме, повестерін аударды.
## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Сүленов Бакытжан Тұрсынбайұлы

**Cүленов Бакытжан Тұрсынбайұлы**- (1966 жылы туған) — "Атамұра-Информ" ЖШС транспорт компаниясынын бас директоры..  1989 ж. Алматы Халық шаруашылығы инсти¬тутын бітірген.

1989-1995 жылдары Түркістан облысы, Төле би аудандық қаржы бөлімінде бас маман, салық комитеті бастығының орынбасары, 1996— 1999 жылдары "Атамұра" корпорациясында бас бухгалтер қызметтерін атқарды.

1999 жьлдан бастап "Атамұра-Информ" ЖШС транспорт компаниясынын бас директоры Б.Т.Суленов "Атамұра" корпорациясының, сондай-ақ еліміздің 16 өзге баспаларыньң оқулықтары мен оқу-әдістемелік кешендерін республиканың барлық аймағындағы мектептерге және Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік қазақстан, Шығыс Қазақстан облыстарындағы оқу мекемелеріне сапалы әрі уақтьшы жеткізуді жүзеге асыруды ұйымдастырады.

Ол — өз ісіне жауапкершілікпен қарайтын іскер маман.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Бейсенбай Жолдасбекұлы Сүлейменов

**Сүлейменов Бейсенбай Жолдасбекұлы** (1951 жылы 27 қыркүйекте Түркістан облысы, Мақтаарал ауданы, Ш. Ділдәбеков кеңшарында дүниеге келді) - журналист, баспагер.

Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан.

1973 жылы ҚазМУ-дің журналистика факультетін тамамдап, Жезқазған облыстық "Жезқазған туы" газетінде қызмет жолын бастады.

1975-1976 жылдары ОҚО Киров ауданындағы "Шұғыша" газетінде әдебиет және мәдениет бөлімінің меңгерушісі, 1976—1980 жылдары республикалық "Қазақстан пионері" (қазіргі " Ұлан") газетінде тілші, аға тілші, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактор қызметтерінде болды.

Латын Америкасы жайлы "Кечуа тайпасының үндістері" (1985 ж.), "Қуанышты күн" повесть, әңгімелер жинағы 1989 жылы "Жалын" баспасынан жарық көрді. 1992 жылы Америка континентінің ашылғанына бес жуз жыл толуына орай Б. Сүлейменовтың "Бес ғасыр атылмаған садақ" кітабы жарық көрді.

1990—1995 жылдары Алматы облыстық "Полиграфия" өндірістік бірлестігінде "газет" баспасының директоры қызметінде болды. Бейсенбай Сулейменов — республикалық жекеменшік баспагерлердің алғашқыларының бірі.

1995—1999 жылдары "Әл-Фараби" баспасының, ал 1999 жылдан қазірге дейін "Құс жолы" баспасының директоры. "Әл-Фараби" баспасы "Қазақстан-Сорос" қорының бірнеше кітабын шығарды. Олардың ішінде Б.Майтановтың "Мұхтар Әуезов - суреткер", А.Қыраубаеваның "Ежелгі әдебиет", төменгі сынып оқушыларына арналған қосымша оқулық кітаптары бар.

Алматы облысының Көп томдық "Боздақтар" энциклопедиясы да осы баспадан жарық көрді. "Қатев" қоғамдык қорының тапсырмасымен "Нұрсұлтан Назарбаев", "Қазақ тілі", "Қазақ мәдениеті", "Ұлағат", "Жетістікке жету жолдары", "Апаш-Анадолы Ұлылары" кітаптарын және "Қазақстан" фотоальбомын қазақ, түрік тілдерінде шығарды. "Рөза Рымбаева", "Түркістан" фотоальбомдары қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде басылып шыкты.

Жазушы әл-Халел Қарпықтың әдеби-көркем "Әлем жұлдыздары" сериясымен "За сплоченность, процветание тюркского мира и ...", "Мухамед и Ясави", "Туркестан — священная колыбель тюрок", "Славлю өтечество и человечество!" т.б. кітаптары жарық көрді.

Журналист-жазушы Т.Сүйінбайдың "Тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров" ғұмырнамалық-эссесі он мың данамен шықты..

## Дереккөздер

}}

Санат:27 қыркүйекте туғандар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Мақтаарал ауданында туғандар
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Мағзом Бижанұлы Сүндетов (жазушы)

**Сүндетов Мағзом** (1936 — 1999) Атырау облысы, Доссор кәсіпшілігінде туған..  1956 жылы Қазақ мемлекеттік университеті филология факультетінің журналистика бөлімін тамамдаған. 

"Жазушы" баспасында редактор, аға редактор, бөлім меңгерушісі, 1990-1996 жж. "Ана тілі" баспасының бас редакторы болды.

"Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен, Қазақ КСР жоғарғы Кеңесінің құрмет Грамотасымен марапатталған.
 
"Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері" атағын алған.

## Шығармалары
* *"Балық аулай барғанда"*. Әңгімелер. А., ҚМКӘБ, 1963; 
* *"Күтем сені, Дидар"*. Повесть. А., «Жазушы», 1965; 
* *"Ескексіз қайық"*. Роман. А., «Жазушы», 1968; 
* *"Үзеңгі жолдас"*. Повестер мен әңгімелер. А., «Жазушы», 1969; 
* *"Құмдағы ауыл"*. Повестер мен әңгімелер. А., «Жазушы», 1973; 
* *"От ішіндегі адам"*. Повесть. А., «Жалын», 1976; 
* *"Қызыл ай"*. Роман. А., «Жазушы», 1978;
* *"Еліктің лағы"*. Повестер мен әңгімелер. А., «Жалын», 1981; 
* *"Бесқонақ"*. Повестер мен әңгімелер. А., «Жазушы», 1985; 
* *"Шайтан базар"*. Таңдамалы. А., «Жазушы», 1997.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Тұлғалар
Сыздық Аида

**Сыздық Аида**-1983 жылы 19 маусымда Алматы қаласында дүниеге келген. . [1999 жылы [Астана қаласындағы орта мектепті бітірген. 

2004 жылы Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Халықаралық журналистика факультетін тәмамдаған. 2003 жылдан бері "Балалар әдебиеті" баспасында редактор. 

Баспадан шығатын кітаптардың сапалы, сауатты шығуына, оқырмандарына тез жетуіне өз үлесін қосып жүрген жас редактор.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тайменкеев Мәулен Базарбекұлы

**Тайменкеев Мәулен Базарбекұлы**— 1949 жылдың 29 желтоқсанында Қызылорда қаласында дүниеге келді. . Білімі жоғары. 
Арнайы білімі: 1976 жылы Құрманғазы атындағы Қазақтың мемлекеттік Өнер институтының композиторлық бөлімін бітірген. 1976—77 жылдары әскери қызметін атқарған.

1977-81 жылдары А.Жұбанов атындағы республикалық музыка мектебінің музыкалық-теориялық пәндері бойынша оқытушы болды. 1981—87 жылдары жаңадан құрылған "Өнер" баспасында әуелі аға редактор, кейіннен бөлім меңгерушісі және бас редактордың орынбасары болып қызмет істеді.
1987— 1989 жылдары П.Чайковский атындағы Алматы музыкалық училищесінде оқытушылық қызметте болды. 1989—2000 жылдары әртүрлі қоғамдық және шығармашылық жұмыстар атқарды. 

1988 жылы "Мейірман" қалалық кайырымдылық қорына жауапты хатшы болып тағайындалды. 2001 жылдан "Өнер" баспасында музыкалық редактор. Жазған музыкалық шығармалары бар, Қазақстан компөзиторлар одағының мүшесі.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Таланова Ольга Викторовна

**Таланова Ольга Викторовна** —1951 жылы Алматы қаласында туған. . Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін әрі аспирантурасын бітірген (1974). 

Жоғары оқу орнын тәмамдаған сон, 1974—1980 жылдар аралығында Қазақ КСР Баспа комитетінде, 1985 жылдан бастап "Қайнар" баспасының "Табиғат" редакциясын басқарды. Сол кезде Қазақстанның табиғи байлығын көрсететін әрі оны қорғауға арналған 200-ден асатын жеке кітаптар, кітапшалар, плакаттар, фотоал ьбомдар басылып шықты. Олардың ішінде "Таулы Алтай", "Ақсу-Жаба
ғылы", "Ерейментау", "Жетісу", "Маңғыстау", "Қазақтың ұлттық тағамдары", "Қазақстан маржандары" т.б. секілді құнды басылымдар бар.

О.В.Таланова — Журналистер одағының мүшесі. Кітап безендіру ісінің көрнекті маманы.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Талғаров Хасенхан

x
**Талғаров Хасенхан** (1928-1994)— Алматы облысы, Панфилов ауданы, Бел жайлауындағы Ақтастының етегінде туған..  1949 жылы Құлжа қаласындағы педагогика училищесін бітіргеннен кейін, Іле қазақ автономиялық облысына қарасты Сүйдін аудандық оқу-ағарту бөлімінің инспекторы, меңгерушісі, осы аудандык атқару комитетінің төрағасы болып қызмет істеді. 

1955 жылы Алматыға келіп, Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасында (қазіргі "Жазушы") алғашында корректор, кейін редактор болып 1975 жылдың соңына дейін қызмет атқарады. 

Қазақ мемлекеттік университет филология факультетінің журналистика бөлімін 1962 жыл]ы сырттай окып бітірді. "Өнер" баспасында редактор болды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тарапунец Ирина Владимировна

**Тарапунец Ирина Владимировна**— 1961 жылы 17 сәуірде Алматы қаласында дүниеге келген.. 1986 жылы Мәскеудегі Москва баспа полиграфия техникумын бітірген. Мамандығы— кітап-журналдар техникалық редакторы.
 
1978—1980 жылдары Жедел басу типографиясында теру машинасында теруші, 1980-2001 жылдары "Мектеп" баспасында техникалық редактор қызметтерін атқарды.
 
2001-2005 жж. "Жеті жарғы" баспасында көркемдеуші-техникалық редактор болып қызмет істейді.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тәттібаев Бактыкүл

**Тәттібаев Бактыкүл**— 1948 жылы 5 қаңтарда Жамбыл облысы, Талас ауданы Қызыләуіт ауылында дүниеге келген. . 1965 жылы орта мектепті үздік бітіріп, Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1970 жылы осы аталған университетті қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бітірген. 

Еңбек жолын 1972 жылдан "Мектеп" баспасынан бастап, корректор болып бастап, кейіннен редактор болып қызмет атқарған.
 
Б.Тәттібаева тәжірибелі баспагер ретінде "Мектеп" баспасы шығарған оқулықтардың, оқу құралдарының сапалы шығуына белсене атсалысты. Оның редакторлығымен бірнеше оқу куралдары, саяси әдебиеттер жарық көрді. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы үкіметінің Тілді дамыту жөніндегі бағдарламасына орай жарық көрген 31 томдық терминологиялық сөздіктердің редокторы болып сапалы шығуына үлес қосса, "Көлік жөне қатынас жолдары", "Философия және саясаттану", "Әдебиет және лингвистика", "Жеңіл және тоқыма өнеркәсібі" сөздіктерінің авторлар ұжымының мүшесі.

Б.Тәттібаева өзық, үлгілі редактор ретінде Қазақстан Республикасы Баспа және полиграфия комитеті және Білім министрлігінің мақтау грамоталарымен, сондай-ақ оқулықтардың сапалы шығуына ұзақ жыл үлес қосқаны үшін Қазақстан Республикасы "Баспа ісінің үздігі" (1998) белгісімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тәуекелова Ғалия Рымбекқызы

**Тәуекелова Ғалия Рымбекқызы**— 1951 жылы10 наурызда Карағанды облысының Егіндібұлақ ауданында дүниеге келген. . Алматыдағы №12 қазақ орта мектебін 1967 жылы бітірген сон Қазақ телевизиясының балалар мен жастар бағдарламасын әзірлейтін "құрдастар"шығармашылық бірлестігінде қызмет істейді.

Алматы технологиялық институтын тәмамдаған. Инженер-экономист.

Ұзак жылдар сауда саласында қызмет істеді. Алматыдағы "Жас жұбайлар салонында" кеңесші, осы қаладағы Орталық Әмбебап дүкенінде бөлім бастығы, Ұлы Отан соғысына катысушылар мен еңбек ардагерлеріне арналған "Ардагер" атты арнаулы дүкеннің меңгерушісі қызметтерін атқарды.

2000 жылдан "Білім" баспасында директордың өндіріс, сауда жөніндегі орынбасары.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Жұмабай Тәшенов

**Тәшенов Жұмабай** (1925-1994) — жазушы, Ұлы Отан соғысы қатысушысы.

## Өмірбаяны
Қарақалпақ АКСР-і, Нүкіс ауданына карасты Жданов атындағы кеңшарда туған. .

Өзбекстан Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің журналистика бөлімін, Низами атындағы Ташкент мемлекеттік журналистика институтының тарих факультетін және Қарақалпақ кеңес әдебиеті мамандығы бойынша аспирантураны бітірген. 

Қарақалпақ АССР Жазушылар одағында драматургия секциясының меңгерушісі, "Қызыл Қарақалпақстан" газетінде бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, редакторы, Қазақстан Жазушылар одағында әдеби кеңесші, "Жазушы" баспасында редакция меңгерушісі қызметтерін атқарған. 

## Шығармашылығы
Алғашқы өлеңдері баспасөз бетінде 40-шы жылдың басынан жариялана бастаған. Содан бергі уақыт ішінде оның қарақалпақ, қазақ, өзбек, орыс тілдерінде ондаған өлең, әңгіме, повестер жинағы, бірнеше драмалық шығармалары, көркем фильм сценарийлері дүниеге келді. 

Ж.Тәшеновтің сценарийі бойынша "Қазақфильм" киностудиясы "Ана туралы аңыз" көркем фильмін (А.Сацкиймен бірігіп жазған), "Тәжікфильм" киностудиясы "Қашқын" телевизиялық фильмін түсірген.

Пушкин мен Лермонтовтың кейбір өлеңдерін, Некрасовтың "Русьте кімдер жақсы тұрады?" поэмасын (Т.Сейтжановпен бірігіп), А.Фадеевтің "Жас гвардия" романын, В.Катаевтың "Полк баласы" повесін, т.б. шығармаларды қарақалпақ тіліне, К.Рахмановтың "Келін" атты комедиясын қазақ тіліне аударған. 

Жауынгерлік Қызыл Ту, Қызыл Жүлдыз ордендерімен, "Ерлігі үшін", "Әскери ерлігі үшін", "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медальдарымен, Өзбек КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет Грамотасымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Жауынгерлік Қызыл Ту орденінің иегерлері
Санат:Қазақ жазушылары
Тәшімбай Ғазизбек

**Тәшімбай Ғазизбек**—1938 жылы Жамбыл облысы, Талас ауданы, Қайтөбе ауылында дүниеге келген..  ҚазМУ-ді бітірген (1964). 1957-59 жылдары. 
Жамбыл ауданы "Ленин жолы" газетінде жауапты хатшы, облысы "Еңбек туы" газетінде корректор болды. 1964—90 жж. респ. "Спорт" газетінде әдеби қызметкер, "Қазақстан" баспасында редактор, аға редактор, редакция меңгерушісі, бас редактордын орынбасары болды.

1990 ж. Қазақ Телеграф агенттігінде редакция менгерушісі, ҚР Президенті аппаратында кеңесші, Үкімет аппаратында сектор меңгерушісі болып қызмет атқарды.

1996—2001 жж. Қазақстан Республикасының ұлттық банкінде аударма бөлімін басқарды. Тәшімбай Қазақстан Журналистер одағынын мүшесі, бірнеше кітаптардың авторы.

Майталман спортшылар жайында жазылған "Топжарғандар" жинағын, Қажымұқан Мұңайтпасұлы туралы "Куш атасы" атты естеліктер жинағын, "Құм арасында", "Қос терек", "Қызғалдақ қалың шықкан жьл" атты әңгімелер жинақтарын, Қазақ баспасөзінің ардагері Мұқан Мамажановтың мұрасын зерттеп, "Еңбек еттім, ел үшін" деген ғұмырнамалық-шығармашылық жинақ шығарды (1999).

"Молодая гвардия" баспасы "Тамаша адамдардың өмірі" циклынан шығарған "Сальвадор Альенде", "Че Гевара" кітаптарын, Кеңес Одағынын Батыры Г.Сафиуллиннің "Жеңіс жолында" кітабын қазақ тіліне аударды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Зинаида Яковлевна Tен

**Tен Зинаида Яковлевна** — 1950 жылы 21 сәуірде Көкшетау облысындағы НовоТ Сухотино село'сында (қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша қаласы) дүниеге келген.. Журналист, баспагер 1974 жылы ҚазМУ-дың журналистика факультетін бітірген сон жолдамамен "Қазақстан" баспасына редакторлық қызметке жіберіліп, осы баспада қатардағы редактордан бастап, бас редактордын орынбасарлығына дейін, ал кейінірек шағын кәсіпорын  ретінде табан аудармай жиырма жыл еңбек етті.

1994 жылы құнды қағаздар фабрикасында жетекші редактор, 1995 жылыбас менеджер, сосын ҚР Қаржы министрлігінің "Қаржы-каражат" баспасының маркетинг жөніндегі директоры, ал 1999 жылы бұл баспанын жекешелендірілуіне байланысты З.Я.Тен әріптестерімен бірге жекеменшік "Раритет" баспа компаниясын курды, қазірде осы баспанын президенті болып істейді.

З.Я.Тен баспагерлер қауымында жоғары деңгейдегі кәсіпқой маман, білгір ұйымдастырушы ретінде кеңінен танымал, оның еліміздегі кітап шығаруға қосқан улесі "Баспа уздігі" құрметті атағымен, "Полиграфия жөне кітап шығару ісіне сіңірген еңбегі ушін" төс белгісімен, ХШЖК куміс медалімен, сондай-ақ көптеген дипломдармен, құрмет грамоталарымен аталды. "Еңбек ардагері" медалі бар.

З.Я.Тен қазақ окырмандарының көркемдік талғамына татитын — 100 томдық "Алтын қор" кітапханасын жабдықтауға үлкен жанашырлық, ыкыластылық танытып келеді. Ол басқаратын "Раритет" баспа компаниясында жоғары білікті, еңбек тәжірибесі мол кадрлар жұмыс жасайды, ал баспа Қазақстандағы тандаулылардың бірі ретінде танымал.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Тобаяқ Бакытжан

**Тобаяқ Бакытжан** — 1953 жылдын 21 сәурінде Алматы облысы, Гвардия ауданы, Бостан ауылында дүниеге кел-ген. . Қазақ политехникалық институтында, Қазақ мемлекеттік университетінде, Қазақ ғылыми техникалық ақпарат институтының экономикалық курсында білім алған. Энергетика ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын бітірген.

Еңбек жолын Өскемен ЖЭО-да слесарьлық жұмыстан бастаған. "Қазтехэнерго" кәсіпорнында инженер, Энергетика министрлігінде аға инженер, ТашИИТ филиалының оқытушысы, Энергетика ғылыми-зерттеу институтының ғылыми қызметкері, Қазақ энциклопедиясының ғылыми редакторы, "Білім және еңбек" ("Зерде") журналының бөлім меңгерушісі, "Халық кеңесі" газетінің бөлім меңгерушісі, "Таң" телекомпаниясының коментаторы, ҚР Қаржы министрлігінің бөлім бастығы, "Қаржы-Қаражат" журналының арнаулы тілшісі, ҚР Кәсіпорындарды қайта уйымдастыру агенттігінің бөлім бастығы, ҚазТАГ ре-дакторы, "Хабар" агенттігінің редак-торы, Қазақ мемлекеттік Басқару академиясы журналының жауапты редакторы, Алматы қалалық әкімшілігі Тіл басқармасының бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген. 

Қазір ұлттық "КЕГОК" энергетикалық компания сында бөлім бастығы.

"Бостан", "Металдар құпиясы", "Егемен елдің экономикасы", "Сонар", "Адамзат тірлікті дәулет білмек...", "Құланиек", "Алматы көшелері", "Күреңібел" атты кітаптардың авторы.
 
 
ҚР Журналистер одағының Ә.Бөкейханов және академик С.Бәйішев атындағы сыйлықтарының иегері, ақындардың халықаралық Түрік фестивалінің, жастардың республикалық "Жігер" фестивалінің лауреаты. Алматы облысы, Кербұлақ ауданының құрметті азаматы.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Шолпан Сұңғатқызы Тоқсанбаева

**Тоқсанбаева Шолпан Сұңғатқызы**— 1936 жылы 10 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан қаласында ағартушы отбасында өмірге келген.. 
1952 жылы Қызьлорда қаласындағы Мәншүк Мәметова атындағы Қыздар педагогикалық училщесіне түсіп, оны 1956 жылы үздік дипломмен бітіріп, сол жылы ҚазМУ-дің тіл және әдебиет факультетіне түсті. Оны 1961 ж. бітірген.

Жазушы баспасына 1969 жылы қызметке орналасып, корректорлықтан бастаған. Екі жылдан кейін проза редакциясында кіші редактор, одан қайта басылым редакциясында редактор, кейін аға редакторлық қызмет атқарған.

Халқымыздың атақты классик жазушылары: М.Әуезовтың 2-томдык, Ғ.Мүсіреповтің 3 томдык,І.Есенберлиннің 10 томдық, Ә.Нүрпейісовтың 4 томдық, Ә.Сәрсенбаевтың, Ғ.Слановтың, З.Шашкиннің 5-томдық, М.Иманжановтың, С.Шариповтың, Ә.Шәріповтың, Қ.Қайсеновтың, Қ.Мұхамеджановтың, С.Бердіқұловтың, Ф.Оңғарсынованың 2-томдық шығармалар жинағын және т.б. Көптеген жеке басылымдарын шығарды. 30-жылдарда репрессияға ұшыраған Е.Бекеновтың "Дала қоңырауы", А.Сегізбаевтың "Әңгімелер жинағының" редакторы болды.
 
Ш.С.Тоқсанбаева баспадағы көп жьлдық үлгілі еңбегі үшін 1986 жылы "Еңбек ардагері" медалімен, ал 1988 ж. 24 наурызында Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі 

Мемлекеттік комитетінің, Мәдениет қызметкерлері кәсіподағының комитетінің атынан "Баспа үздігі" атты белгісімен марапатталды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:1936 жылы туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар
Төлеупов Нұрахмет

**Төлеупов Нұрахмет**- (19381999) Жезказған облысы, Балқаш қаласында дүниеге келген..  Орта мектепті бітіргеннен кейін кен-металлургия комбинатында электрослесарь, моторшы, металлургболып жұмыс істеген. 

Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін тәмамдаған соң, біршама уақыт Балқаш теледидарында редактор болды. 

1968 жылдан "Жазушы" баспасының аударма редакциясында кіші редактор, аға редактор, редакция меңгерушісі қызметтерін атқарды. 

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Балқашта туғандар
Аманбек Көрпебайұлы Төлепбергенов

**Төлепбергенов Аманбек Көрпебайұлы**— 1977 жылы 4 мамырда Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жайылма ауылында дүниеге келген. 

## Өмірбаяны
1984 жылы В.И. Ленин (қазіргі Әйтеке би) атындағы орта мектептің табалдырығын аттап, 1994 жылы өте жақсыға тәмамдаған.

1995 жылы Қазақ мемлекеттік әлем тілдері университетіне түсіп, шығыс филологиясы факультетін парсы тілі мамандығы бойынша 2000 жылы бітірген.

1999-2001 жылдар аралығында орта мектепте мұғалім, 2001-2002 жылдары "Асар" республикалық газетінің Астана қаласындағы арнаулы тілшісі.
 
2002 жылдан бастап "Аударма" баспасының директоры..

## Дереккөздер

Санат:4 мамырда туғандар
Санат:1977 жылы туғандар
Санат:Сарысу ауданында туғандар
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Қазақ мемлекеттік әлем тілдері университеті түлектері
Людмила Иосифовна Төлешова

**Төлешова Людмила Иосифовна** — 1925 жылы Ресейдің Ивановский облысы, Тейково қаласында дуниеге келген..  Мектепті бітірер бітірместен соғыстын ауыр күндері басталып, 1941-1945 жылдарда медсанбатта мейірбике болып жұмыс істейді. Өнерге бейімі бар жас қыз музыка мектебіне барып, тылдағы жаралы солдаттарға концерт беріп журген.
 
1949 жылы Иванов облыстық педагогика институтын тәмәмдайды. Атақты партизан, кейіннен полиграфия саласының белгілі қайраткері Телешов Сатымбек ОмарҰлына тұрмысқа шығып, Қазақстан жеріне келеді. Мундағы еңбек жолын мектепте мұғалім болудан бастап, 1962 жылы"Мектеп" баспасына корректор болып орналасады. Өзін талапты да қабілетті маман ретінде көрсете білген ол, Көп ұзамай редактор, аға редакторлыққа жоғарылайды. Біраз жыл орыс тілі мен әдебиеті редакциясының меңгерушісі болады.

 Мол тәжірибелі, білікті баспагер республикамыздын орыс тілді мектептерін сапалы оқулықтармен қамтамасыз ету ісіне айтарлықтай үлес қосты. "Еңбек ардагері" медалімен марапатталған. 1980 жылыосы "Мектеп" баспасынан зейнетке шығады.
 
## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Траисова Рысжамал Мұкашқызы

**Траисова Рысжамал Мұкашқызы** — Талдыкорған облысы (қазіргі Алматы облысы) Андреев ауданы, (қазіргі Алакол ауданы) Тоңкеріс ауылында қарапайым отбасында ду¬ниеге келді.. 1972 жылы Жьланды ауылындағы орта мектепті бітірді. Сол жылыN91 кәсіптік-техникалық жіп иіру училищесін тәмәмдап, сол мамандық бойынша 1978 жылға дейін еңбек етті.

1978—2003 жылдар аралығында "Кітап" өндірістік бірлестігінің (кейін "Дәуір" баспасы болып аталды) терім сехында оператор-терімші болып істеді.
Бірнеше мақтау қағаздарының иегері.

2003 жьшдан бері "Сөздік-словарь" баспасында еңбек етуде.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Трофимова Антонина Александровна

**Трофимова Антонина Александровна** — 1958 жылы Алматы қаласында туған.  А.А.Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетін бітірген (1980). Негізгі мамандығы- журналист.

Ол "Қайнар" баспасында 1984-1992 жылдар аралығында әуелі кіші редактор, кейін "Табиғат" редакциясында редактор болып қызмет істеген. 
Табиғат қорғау такырыбында әлденеше құнды кітаптар шығаруға атсалысқан. Олардың ішінде "Каспий теңізіне баратын жол", "Сіздің аквариумыңыз", "Алые, жақын хайуанаттар" т.б. басылымдарды атап өтуге болады.

А.Трофимова авторлармен жұмыс істеуде эбден ысылған баспагер қатарында.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тоқажанова Бағдат Әнуарбекқызы

**Тоқажанова Багдат Әнуарбекқызы**— 1948 жылы 1 маусымда бурынғы Семей облысы, Аягөз қаласында туған.. 1971 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультеты қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бітірген.

1971-1973 жылдары Аягөз қаласындағы№2 қазақ орта мектебінде мұғалім болып істеген. 1974 жьщцан Кітап палатасында, 1974—1975 жьшлары мұрағат бөлімінде библиограф, 1976—1988 жылдары ретроспективтік библиография бөлімінде алдымен редактор, кейіннен аға редактор, меңгеруші қызметтерін атқарған. Қазір баспасөз мұрағатынын меңгерушісі.
 
1975—1998 жылдарда құрастырған "Қазақ КСР кітаптарының жылнамасы", "Қазақ КСР ғазеггері" (19171975, 1976-1985, 1986-1995 жж..); "Ақталған жазушылар мен журналистер еңбектерінің көрсеткіші" (1917—1937 жж.); "Қазақ КСР библиографиялық қуралдар көрсеткіші" (1986—1994); "Қазақстан Республикасының ноталық шығармалары" (1975—1985), "газет мақалаларының көрсеткіші" (1919— 1956), "Журнал мақалаларының көрсеткіші" (1917-1930, 1931-1937 жж.); "Рецензиялар шежіресі" (1969—1975, 1976-1980, 1981-1991 жж.) сияқты 
көрсеткіштердің құрастырушысы, жауапты шығарушысы.

Кітап палатасының, Баспасөз министрлігінің мақтау қағаздарымен, грамоталарымен, "Баспа ісінің үздігі" белгісімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Тоқмырзаұлы Құрал

**Тоқмырзаұлы Құрал**- 1937 жылы 23сәуірде Ақтөбе облысы, Ойыл ауданында туған..  1957 жылы Шұбарқұдықтағы ауыл шаруашылығын механикаландыру училищесін, 1978 жылы Алматы Жоғары партия мектебін бітірген. 

Еңбек жолын ауылда тракторшылықтан бастаған, көп жыл Ойыл аудандық, Ақтөбе облыстық газеттерінде істеді. Одан кейін республикалық "Қазақстан", "Жалын", "Жазушы" баспаларында редактор, тарих және мәдени ескерткіштерді қорғау қоғамында аға ғылыми қызметкер, Алматы әуежайында қазақ тілінің мұғалімі болған.

Республикалық баспасөзде алғаш рет 1965 жылдан бастап жарияланды. Содан бері прөза саласында бірнеше жинағы жарық көрген.

 ==Дереккөздер==


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Түрдиева Рисалат Эметқызы

**Түрдиева Рисалат Эметқызы**-1949 жылыҚытай Халық Республикасындағы Құлжа қаласында дуниеге келген..  1958 жылы Қазақстанға қоныс аударған. Ал 1974 жылы Алматы қаласында есеп-бухгалтерлік мектепті бітірген. 

1975 жылы "Қайнар" баспасына қызметке келіп, айлық табыс, авторлық қаламақыны есептеу секілді қыруар жұмыстарға араласудан бастаған ол бірте-бірте өрдер журналдар ашуды жүзеге асырып, тоқсандық, жылдық есеп беру науқанын бір жүйеге келтіреді. Баспанын қоғамдық өміріне де белсене қатысады. 

1992 жылы Рисалат Әметқызы баспанын бас есепшісі қызметіне тағайындалған. Ол үш мәрте (1976, 1979, 1985) Мәскеу қаласындағы мамандықты жетілдіру курсында оқыған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Тұрысбек Рақымжан

**Тұрысбек Рақымжан**— 1958 жылы Жамбыл облысы, Талас ауданында (Аққұм ауылы) дүниеге келген.. Филология ғылымдарының докторы, профессор. Ысты руынан шыққан.

1980 жылы Қазақ ұлттық университетін ( С.М.Киров атындағы) бітірген соң,Қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде редактор, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және Өнер институтында ғылыми қызметкер, Т.Жүргенов атындағы Өнер академиясында кафедра меңгерушісі қызметін атқарды. 

1993— 1994 жж. ҚазМҰУ-да оқу ісін ұйымдастырушы, деканның орынбасары, қазақ әдебиеті кафедрасында доцент, профессор болып еңбек етіп келеді. ҚазМҰУ-дың М.Әуезов атындағы әдеби бірлестігінің жетекшісі.
 
"Достық мектебі" ("Мектеп", 1989), "Дүниетаным және шығармашылық" ("Санат", 1993), "Көркемдік таным" ("Шабыт", 1995), "Сөз сарасы" ("Мектеп", 1997), "Жүсіпбек" ("Санат", 1997), Жүсіпбек Аймауытұлы және 20 жылдардағы қазақ прозасы" ("Қазақ университеті", 1998), "Ар айнасы" (Зерттеу. 
"Қазақ университеті", II томдык-І том, 2000; II том, 2001), "Ж.Аймауытұлының әсемдік әлемі" ("Қазақ университеті, 2003), "Парыз бен парасат" ("Қазақ университеті", 2003). "Қазақ билері", "Бес арыс", "Бес бәйтерек", "Қазіргі әдебиет" (2019) , "Жүсіпбектану" (2019) , "Жүсіпбек Аймауытұлының шығармашылық мұрасы" . Монография (2020) , "Жазушы шеберлігі мен шығармашылық зертхана" (2023) т.б. танымдық кітаптардың, зерттеу еңбектерінің, оқу бағдарламалары мен көмекші құралдардың авторы. 



Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Төрегелді Тұяқбаев

**Тұяқбаев Төрегелді**— 1955 жылы 1 қаңтарда Түркістан облысы, Бөген ауданы, XXI  партсъезд атындағы кеңшарда туған.. 
  1977 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді. Сол кезден бастап "Жалын" баспасында қызмет істеді.

Төл шығармаларымен қатар, көркем аудармамен де айналысады. А.Лихановтың "Менің генералым" ("Күн түтылған күн"), О.Оразбердиеваның "Өмірімнің таңғы шағы", В.Лукшаның "Жарқырап жаз келді" атты кітаптарын аударған. "Қар адамы" поэмасы үшін "Жалын" баспасының үздік шығармаларға жариялаған конкурсының лауреаты атанды.

Тұяқбаева Базаркүл Жанетқызы— баспагер. 1935 жылды 3 қазанда Қызылорда қаласында дүниеге келген.

Орта мектепті 1954 жылы бітіріп, 1959 жылы Н.В.Гоголь атындағы Қызылорда педагогикалық институтында орыс тілі мен әдебиеті мамандығын алды.

Еңбек жолын Алматы қаласындағы №89 мектепте мұғалімдік қызметтен бастап, 1971 жылы "Мектеп" баспасына жұмыска ауысады. 20 жыл аға корректор болған. Осы жылдары баспа саласындағы еңбегі бағаланып, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитеттің грамотасымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Назым Жұпарқызы Түсіпова

**Назым Жұпарқызы Түсіпова** -1955 жылдың 12 шілдесінде Қарағанды облысындағы Ақбауыр ауылында дүниеге келген - экономика ғылымдарының кандидаты.

[1972 жыл]]ы Алматы сауда техникумын, 1978 жылы материалдықтехникалық жабдыктау экономикасы және оны жоспарлау мамандығы бойынша Е.А.Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген. 

Ал 1983-1986 жылдары аспирантураға түсіп, 1989 жылы кандидаттык диссертация қорғап, экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми атаққа ие болады.

1978-1982 жылдары ет-сүт өнеркәсібін автоматты турде басқару жуйссінің ҒЗИ-інде инженерлік қызмет атқарса, 1986 жылдан 1991 жылы ауыл шаруашылық ҒЗИ-інде аға ғьлыми қызметкер, жоғары оқу opындарында доцент болып істейді. 1993 жьлдан "Туран — АГРО"-да бас бухғалтер, 2005 жылдан — "Экономика" баспасында" бас бухгалтер.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Турлина Гулфайза Аухатқызы

**Турлина Гулфайза Аухатқызы** —1946 жылы 7 акпанда Қостанай облысы, Әулиекөл ауданында дүниеге келген. Әулиекөл қазақ орта мектебін 
бітірген соң, сырттай оқуға түсіп, бес жыл ұстаздық етті.. 1970 жылы Алматыға келіп, ҚазМУ-дың журналистика факультетіне оқуға түсіп, оны үздік бітіріп шыққан соң, жас маман ретінде жолдамамен "Мектеп" баспасына қызметке жіберілді.

Баспада кітап шытару ісін ойдағыдай меңгерді, ізденімпаз, іскер баспагер атанды. Көптеген оқулықтар шығаруға өз үлесін қосты. Сонымен катар аударма оқулықтарды тәржімалауға ат салысты. 1977 жылы Моңғолия Ғылым академиясының өтініші бойынша автор Б.Базылханмен бірігіп "Қазақша-монғолша сөздікті" баспадан басып шығарады.

1980—1991 жылдары замана талабын ескере отырып "Мектеп" баспасынан кәсіптік-техникалық училищелерге оқулық шығаратын жаңа редакция ашылып, онда ол "Трактор мен автомобильдер", "ағаш шебері", "Агротехника негіздері", "Астық жинайтын "Дон комбайны" тағы басқа оқулықтарды шығарды.

Қазақ КСР Министрлер Советінің 1990 жылғы 5 маусымындағы №234 қаулысына сәйкес "Мектеп" баспасынын үш редакциясынан жаңа "Ана тілі" баспасы бөлініп шықты. Бүл баспада Гүлфайза Аухатқызы қазақ тіліне қатысты көптеген басылымдарға редактор болды.

"Тілдерді қолдану мен дамыту" мемлекеттік бағдарламасына сай мемлекеттік тілдің өркендеуіне қазақ тілі мен әдебиетінің өзекті тақырыптары бойынша көптеген кітаптардың көп шығарылуына редактор ретінде айтарлықтай үлес қосты. Гүлфайза Аухатқызы Көптеген ақын-жазушылардың таңдамалы шығармалары мен топтамаларының редакторы болды.
 
Егер "Ана тілі" баспасы 1996-1997 жылдар қорытындысы бойынша жүлделі орын жеңіп алса, ал оның редакторы Турлина Гүлфайза екі жыл қатарымен жылдың үздік редакторы атағын алып, мақтау грамоталарымен марапатталды.

## Дереккөздер


[

Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Хайдолла Әбдірахманұлы Тілемісов

**Тілемісов Хайдолла ӘбдірахманҰлы** (1929- 2000) "Қайнар" баспасының 1975-1995 жылдар аралығындағы директоры болып қызмет істеген..  Х.Ә.Тілемісов 1929 жылы 20 мамырда Қостанай облысы Обаған ауданына қарастыы "Сатай" ауылында шаруа отбасында туған.
 
 
Оның еңбек жолы 15 жасында Қостанай облыстық филармония да әншілік қызмет атқарудан басталады. Араға 5 жыл түскен соң ол облыстық радиокомитетке диктор әрі редактор болып орналасады. Ал 1955 жылы Х.Тілемісов Алматыға қоныс аударып, 1960 жылта шейін "Лениншіл жас" газетінде бөлім меңтерушісі ретінде жастар өмірінен көптеген мақалалар мен очерктер жазып, қабілетті журналист ретінде танылады. 1965 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін тәмәмдайды.

Бұдан кейінгі уақытта Хайдолла Әбдірахманұлы — "Ауыл өмірі" радиостанциясында, Қазақ радиосында, радио, телевидение жөніндегі Мемлекеттік комитетте бас редакторлық қызметтерінде болған. Содан 1970 жылы республикалық "Қайнар" баспасына жіберіліп, әуелі бас редактор, 1975 жылы директорлыққа тағайындалады.

Х.Тілемісов басқарған жылдарда "Қайнар" баспасы көлемдік, өндірістік, сапалық жағынан жаңа өрістерге шығып, зор абыройға ие болды. Хайдекең аса іскер, экономика жағында өте сауатты баспагер ретінде көп салалы творчестволық ұжымда басқарудың демократиялық үрдістерін қалыптастырды. "Қайнарға" өзі секілді білімдар, ізденгіш журналистер тартылды. Олардың біразынын ауыл шаруашылығы саласында қосымша мамандықтар алуына жағдай жасалды. Осындай жұмыстардың нәтижесінде "Қайнар" Мәскеуде өткен Халықаралық жәрмеңкелерге белсене қатысып, қазақ кітаптарының шетелдерде тарауына айтарлықтай үлес қосты. Әрине, ол жылдарда баспалардьң осылайша өсіп-өркендеуіне мемлекет тарапынан зор камқорлық жасалып, көмектер көрсетілгені де баршаға белгілі.

Х.Тілемісов қарымды қаламгер ретінде публицистика, деректі проза, көркем аударма салаларында да елеулі еңбек етті.

Хайдолла Әбдірахманұлы Тілемісов — "Қазақстан мәдениетіне еңбегі сіңген кайраткер" (1981) атағын алған, "Баспасөз ісінің үздігі" (1989). Ол әлденеше медалдармен, құрмет грамоталарымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Уәлиев Қадірбек

**Уәлиев Қадірбек**— 1938 жылы 20 маусымда Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, "Қызыл Октябрь" ұжымшарында туған.. 1957 жылы Қаратау қаласындағы орта мектепті бітіргеннен кейін үш жыл тракторшы, слесарь-моторшы болып істеген.

 ҚазМУ-дың филология факультетін 1965 жылы бітірген. 1965-1967 жылдары Қазақ теледидарында, 1967-1980 жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінде, 1980-1984 жылдары "Өнер" баспасында, 1984 жылдан бастап Мәдениет министрлігі театр бөлімі мен репертуарлық-редакциялық коллегиясында қызметтер атқарған.
 
"Сахна — менің өмірім", "Көгілдір шымылдық түрілген", "Тұғыры биік тұлға" атты кітаптары бар. Д.МаминСибиряктің "Ақбөз ат", А.Серафимовичтің "Орман тынысы" жөне "Үш дос", А.Кононовтың "Көпір үстінде", С.Алексеевтің "Суық торғай", А.Толстойдың "Эмигранттар", Ж.Көктоның "Адам даусының жаңғырығы", В.ғавельдің "Жат тілділер", М.Ғапаровтың "Түзды шол", А.Стравицкийдің "Қасіретті жекпе-жек" кітаптарын аудартан.

 ==Дереккөздер==


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Уақасова Үмітжан Жүнісқызы

**Уақасова Үмітжан Жүнісқызы**— 1940 жылы Қытай Халық Республикасының Үрімжі қаласында дүниеге келген. . 1—7-сыныптарды Үрімжідегі қыздар гимназиясында окыған. 

1955 жылы отбасымен Қазақстанға көшіп келген. 1959 жылы Семей облысы, Ақсуат ауданына қарасты Көкжыра орта мектебін күміс медальмен бітіріп, Алматыдағы қыздар педагогикалық институтының физикаматематика бөліміне оқуға түсіп, оны 1964 жылы тәмәмдаған.

Институт бітіргеннен кейін мектепте мұғалім болған, 1969 жылы "Мектеп" баспасының физика-математика редакциясына жұмысқа орналасқан.
Баспада кіші редакторлықтан бастап, редактор, аға редактор, редакция меңгерушісі дәрежелерінен откен.

Мәскеудегі, Алматыдағы редакторлардың білімін жетілдіру курстарын тәмәмдап, білімі мен іскерлігін жетілдіре жүріп, өзінен кейінгі көптеген жас редакторларды баулып, тәрбиелеген білікті тәлімгер.
 
Сонымен катар мұғалімдермен, әдіскерлермен және ғалымдармен бірлесе жұмыс істеп, жоғары оқу орындарының студенттеріне, орта мектептің оқушылары мен мұғалімдеріне арналған көптеген оқулықтар мен әдістемелік құралдардың жарық көруіне атсалысқан.

Үмітжан Жүнісқызы редакторлық жұмысымен ғана тынбай, көптеген оқулықтар мен оқу құралдарын мәселен, Колмогоров А.Н. "Алгебра және анализ бастамалары", Мякишев Г.Я. "Физика, 11", Погорелов "Геометрия, 6-11", Житомирский В.Г. "Балдырғандарға арналған геометрия", "Қызықты алгебра", "Қызықты физика" т.б. кітаптарды қазақ тілінеаударды.

Үмітжан Жүнісқызы баспада сіңірген ұзақ жылғы ерен еңбегі үшін "Еңбек ардагері" медалімен, бірнеше рет мақтау грамоталарымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар
Ұябаев Құрманғали

**Ұябаев Құрманғали** (1920- 1971) Алматы облысы, Қаскелең ауданы, Шамалған ауылында туған. .  Балалар үйінде тэрбиеленген. 1940-1950 жж. Кеңес Армиясы қатарында болған. 

1950 жылдан бастап республикалық "Социалиста Қазақстан" ("Егемен Қазақстан") газетінде ұзақ уақыт бойы жауапты хатшы, "Қазақ совет энциклопедиясы" бас редакциясының ғылыми редакторы болып жұмыс істеді.

Ақындық жолын 1939 жылдан бастаған, алғашқы өлеңдер жинағы 1949 жылы жарық көрді. Шағын өлеңдермен бірге, поэмалар да жазды. Балаларға арналған "Балақан, ботақан, қошақан" (1962), "Бөбектер" (1969) атты кітаптары шықты. "Қырдағы қырандар" деген очерктер жинағы бар.
А.Пушкиннің, А.Мицкевичтің, П.Антокольскийдің, А.Твардовскийдің, М.Исаковскийдің, С.ІЦипачевтің өлеңдерін қазақ тіліне аударды.
 
КСРО медальдарымен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Қурмет грамотасымен марапатталған.
 
## Дереккөздер


Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Санат:Журналистика
Санат: Тұлғалар