BMW

**Bayerische Motoren Werke**, BMW (*баварлық мотор зауыты*) — Германияның мотор және автомобиль жасап шығарататын компаниясы.

## Тарихы
1913 жылы Мюнхеннің солтүстік төңірегінде Карл Рапп және Густо Отто, двигательдің ішкі жануын ойлап тапқан Николаус Августа Оттаның ұлы, екі шағын авиамотор фирмасын жарыққа шығарады. Бірінші бүкіл әлемдік соғысының басталуы бірден көптеген самолеттің двигательдарына тапсырыс береді. Рапп пен Отто бір авиамоторлық заводта бірге жұмыс істеуін шешеді. Сөйтіп Мюнхенде авиациалық двигательдер заводы ашылады, 1917 жылдың шілде айында Bayerische Motoren Werke («Баварлық мотор заводы») — BMW деген атпен тіркеледі. Осы күн BMW -ның жарыққа шыққан күні деп есептеледі, ал Карла Раппа мен Густава Отто оның иелері болды.

1917 жылы ең бірінші қабылданған танымбелгіде айналып тұрған пропеллердің суреті бейнеленген. Бірақ танымбелгі өте қиын және ұсақ болды, сондықтан 1920 жылы пропеллер көп өзгерістерге ұшырады. Пропеллердің шеңберін төрт бөлікке бөлді, ақ және көгілдір секторлар қара дөңгелектің ішінде кезектесіп орналасты.

Бірінші дүниежүзілік соғысында, Германия жеңіледі. Версаль келісімі бойынша, Германияға әскери ұшақтарын өңдеуге тыйым салынған.БМВ ұшақтардың пропеллерлерін өңдеуді тастап, темір жолға арналған саймандарды өңдеуге басталды.

1923 жылы БМВ-нің алғашқы мотоциклі өндірілген.

1928 жылдан бастап, БМВ автокөліктерді өңдеу басталды. Алғашқы моделі DIXI еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Алмания екіге бөлінді, Батыс Алманиясының экономикасы қарқындап даму басталды. БМВ - "алман экономикалық ғажабы" нышандарының бірі еді. 1965 жылы шығарылған седанді Алманияның канцлері Конрад Аденауердің өзі қатты ұнатқан.
thumb|275px|Мюнхендегі BMW бас пәтері.

### Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін
Өнеркәсіптік фирманы Карл Фридрих Рапп 1916 жылы қазанда құрды, BMW ресми түрде 1917 жылы 20 шілдеде тіркелді, бірақ бастапқыда Bayerische Flugzeug-Werke ұшақ қозғалтқышының өндірушісі ретінде. Мюнхена - Милбертшофен ауданы Flugmaschinenfabrik Отто, Густавға жақын болғандықтан таңдалды - ұшақтар неміс өндірушісі.

1916 жылы компания Австрия-Венгрия үшін V12 қозғалтқыштарын өндіруге келісім-шартқа отырды. Қосымша қаржыландыруды қажет ететін Рапп Camillo Castiglioni және Max Fritz қолдауын алады, компания Bayerische Motoren Werke GmbH болып қайта құрылды. 1917 жылы компанияның қарқынды өсуі біраз қиындықтар туғызды, содан кейін Рапп компанияны тастап кетті, басқару австриялық өнеркәсіпші Франц Йозеф Поппқа өтіп, 1918 жылы кәсіпорын атауы өзгертілді. BMW AG.

## Соғыс аралық кезең
1919 жылы Франц Димер BMW-мен жүретін ұшақпен 9760 метр биіктікке ұшып, бірінші әлемдік рекорд BMW-ны орнатты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1919 жылғы Версаль шарттарына сәйкес Германияда ұшақ шығаруға тыйым салынды, нәтижесінде Густав Отто өз зауытын жауып тастады, ал BMW ауыстырылды. ауылшаруашылық машиналарын, тұрмыстық заттарды және пойыздар үшін тежегіштерін өндіруге.

1922 жылы Мюнхен Обервизенфельд әуежайының шығысында BMW өзінің қазіргі негізгі ғимаратын (қазіргі қаланың Олимпиада орталығы) салды. 1923 жылы Мюнхен зауытында алғашқы BMW Motorrad шығарылды. 1924 жылы BMW көлігімен жүретін ұшақ Парсыға алғашқы құрлықаралық рейс жасады. 1926 жылы BMW VI қозғалтқышы бар Rohrbach Ro VII гидроұшағы бес әлемдік рекорд орнатты. 1927 жылы 87 әлемдік авиация рекорды орнатылды, оның 29-ы BMW ұшағында.

1928 жылы BMW Эйзенах (Тюрингия қаласындағы Эйзенах автомобиль зауыты сатып алады және онымен бірге Дикси деп аталатын шағын автокөлікті өндіруге лицензия алады. Компания американдық авиақозғалтқыштар өндірушісімен Pratt & Whitney радиалды қозғалтқыштардың құрылысына лицензиялық келісім жасайды. Дикси  - алғашқы BMW көлігінің атауы. Оны 1929 жылы Ostin Motor Company әзірледі, бірақ машиналар Эйзенахта қырқыншы жылдарға дейін жасалды. Сол жылы BMW мінген мотоциклдегі Эрнст Хенне әлемдегі ең жылдам мотоциклші атанды.

1939 жылы маусымда Siemens өзінің инженерлік еншілес кәсіпорнын BMW-ге сатты. Мәміле нәтижесінде барлық өндірістік және техникалық құжаттамалармен, өнеркәсіптік үлгілер, патенттер, өндіріс орындары мен ғылыми-зерттеу мекемелері, бүкіл жұмыс күші және инженер-техникалық персонал BMW компаниясының меншігі болды. BMW сонымен қатар, Niederbarnim, Basdorf және Sülsdorf зауыттарын, зертханалары мен сынақ алаңдарын өз иелігіне алды және онда бірнеше ондаған мың қызметкерлер жұмыс істейді (кейіннен Басдорф пен Сухлсдорфтағы бұрынғы зауыттардың орнында Niederbarnimer Flugmotorenwerke GmbH ұшақ қозғалтқыштарын шығаратын компания құрылды). Сатып алынған кәсіпорындар негізінде жұмыс істеп тұрған қозғалтқыш зауыттарынан басқа мыналар құрылды: Зымыран және зымыран қозғалтқыштары зауыты (Flugzeugturbinenfabrik) және Зымырандық технологиялар және зымырандық қару-жарақ бөлімшесі (BMW-Raketenabteilung) Сюльсдорф және ғылыми-зерттеу орталығы бар. Шпандаудағы өндіріс. 1940 жылдың күзіне қарай Спандау мен Нидербарнимдегі BMW зымыран зауыттарында бар болғаны 10 000 неміс азаматы жұмыс істеді.

1930 жылдардың ортасына қарай компания бұрын-соңды болмаған көлемде өсті және Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік концернге айналды, Бавариядағы BMW зауыттары ірі өнеркәсіптік конгломерат болды. Ол кезде компанияда бақылау және атқарушы кеңестер болды және оның бас директорынан іс жүзінде тәуелсіз болды, оның үстіне бақылау кеңесі негізінен Попппен және оның корпоративтік саясатымен қарама-қайшы болды. 

## Өнімдері
Алғашқы өнімі - DIXI 1929 жылы шығарылған.

Қуат пен эстетика 5 сериялы седанда іске асырылды. Осы автокөлікті жасаудың негізі — «Рульдегі рахат» BMW концепсиясын терең меңгеру. Ал қуатты двигателі бар инновациялық седанның өзін жеңіл алып жүруі демалудың жаңа бір бөлігін ашады. BMW 5 сериясының әр элементі жолдағы автокөлікке деген сенімділікті айғақтайды.

BMW-ның 7 сериясы ең қарқынды, әрі премиум классының сәнді автокөлігі болып табылады. BMW-ның жаңа 7 сериясының сыртқы кескіні таңқаларлық әдемі, ол басқа көліктерден жылдам әрі жеңіл. Бұл көліктің түрі — шексіз қуат көзі. Ол сәнді әрі өзіндік стилімен ерекшеленеді. BMW-ның 7 сериясы 1990-ларда, әсіресе, бұрынғы Кеңес одағының республикаларында - Ресей мен ТМД мемлекеттерінде, оның ішінде Қазақстанда да, жаңа байып кеткен жас кәсіпкерлердің, тіпті рэкетирлердің қатты ұнататын автокөлік еді. Жұрт ішінде оны "бумер" деп атаған.

BMW X5 моделі бұл тау-тасты жерді оңай жүріп өтетін және спорт автокөлігіне кіретін автокөлік. Бұл көлікте: қуат, жайлылық, жылдамдық, сапа және жоғары бедел бар. BMW X5 белсенді демалысқа арналған спорт автокөлігі.
нобай|BMW Alpina B5 Biturbo Touring
Жаңа 6 сериялы BMW купесі аңызға айналған GT қатарындағы автокөліктерінің салтын жалғастырушы спорттық және жеңіл айдалатын автокөліктердің бірі. HAMANN MOTORSPORT тюнинг-ательесінің мамандары 6 серияны жетілдіріп, таңқалдыратын HAMANN 645Ci HM 5.2 спорттық купесін дүниеге әкелді.

## Дереккөздер

thumb|BMW-ның бесінші сериялы седан
thumb|BMW F 650 GS Dakar (2004)

Санат:Германия автомобиль жасау компаниялар