Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков

**Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков** (15 желтоқсан 1951, Оңтүстік Қазақстан облысы)  — ірі қазақстандық саясаткер, экономика ғылымдарының кандидаты және профессор. Ішкі істер министрі (2003—2005), Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы (2003—2005, 2005—2007) және Қазақстанның Ресейдегі елшісі (2009—2012).

## Өмірбаяны
1951 жылы 15 желтоқсанда Оңтүстік Қазақстан облысы, Түлкібас ауданы, Састөбе ауылында (қазіргі Түркістан облысы) Қауысбек Тұрысбеков пен Жұпар Мадуанованың отбасында дүниеге келді. Ұлы жүздің Дулат руының Сиқым тайпасынан шыққан.

### Білімі
1973 жылы Қазақ химия-технология институтын “инженер-химик-технолог”, 1985 жылы Алматы жоғары партия мектебін “саясаткер” мамандығы бойынша тәмамдады.

1994 жылы “Нарықтық қатынастарға өту кезеңіндегі ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын реформалаудың экономикалық және ұйымдастырушылық негіздері” тақырыбында жоба қорғапэкономика ғылымдарының кандидаты атанды. 1996 жылы Ресейлік Халықаралық ақпараттандыру академиясының  корреспондент-мүшесі атанды.

### Мансабы
* 1973—1977 — Қазақ химия-технология институтының оқытушысы;
* 1977—1979 — Қазақстан ЛКЖО Шымкент облыстық комитетінің «Спутник» халықаралық жастар туризмі бюросының төрағасы;
* 1979—1980 — Қазақстан ЛКЖО Түлкібас аудандық комитетінің бірінші хатшысы;
* 1980—1990 — Қазақстан КП Түлкібас аудандық комитетінің екінші хатшысы, аудандық атқару комитетінің төрағасы;
* 1990—1991 — Түлкібас аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы;
* 1991—1992 — Түлкібас аудандық халық депутаттары кеңесінің төрағасы;
* 1992—1992 — Түлкібас ауданының әкімі;
* 1992—1993 — Оңтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары;
* 1993—1993 — Оңтүстік Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары;
* 1993—1997 — Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі;
* 1997—1999 — Қазақстан Көші-қон және демография агенттігінің төрағасы;
* 1999—2000 — Қазақстан президенті әкімшілігі басшысының орынбасары - Қазақстан президенті әкімшілігі Ұйымдастыру-бақылау бөлімінің меңгерушісі;
* 2000—2003 — Қазақстан мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы;
* 2003—2005 — Қазақстан ішкі істер министрі;
* 2005—2007 — Қазақстан мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы;
* 2007—2009 — Қазақстанның Өзбекстандағы елшісі;
* 2009—2012 — Қазақстанның Ресейдегі елшісі;
* 2012—2015 — Қазақстанның Украина мен Молдовадағы елшісі;
* 2015—2017 — Нұр Отан партиясының хатшысы;
* 2017 — Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы төрағасының бірінші орынбасары.

### Жеке өмірі
Үйленген, жұбайы Алма Ідірісқызы Тілеубергенова (1953 туған) — Талдықорғандағы “ГОРЕЛЬНИК” ЖШС құрылтайшыларының бірі.

Балалары:

Үлкен баласы Асқар Тұрысбеков (1975 туған) — 2007 жылғы ақпарат бойынша ол Шымкент әуежайының президенті болды және одан бөлек Оңтүстік Қазақстан облысының бокс федерациясын басқарады. 2010 жылы “ПетроҚазақстан Ойл Продактс” коммерциясының вице-президенті болып тағайындалды.  Сондай-ақ, “Сигма” ЖШС, “Sigma Brau” ЖШС және Қауысбек Тұрысбеков атындағы жеке қайырымдылық қорына иелік етеді. . Әйелі Салтанат Тынысбекқызының (1975 туған) сіңлісі Данараның күйеуі Ғабидолла Әбдірахымов.

Ортаншы баласы — Айнұр Тұрысбек (1980 туған) — заңгер, заң ғылымдарының кандидаты мен докторы. Швейцариядағы Лейзен американдық мектебінің 1998 жылғы және Қазақ гуманитарлық заң университетінің 2002 жылғы түлегі. 2006—2011 жылдары “ҚазРосГеокосмос” ЖШС директорының ұйымдық-құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары, ал 2011 жылы “АлматыЭнергоСбыт” ЖШС құқықтық мәселелер жөніндегі басқарушы директоры атанды . Оның тек кәсіпке ғана емес, сән әлеміне бе еңбегі сінген: “нео-көшпенділе стилінің негізін салушылардың бірі, Kazakhstan Fashion Weekhttps://kfw.kz/-пен бірге жұмыс жасайды. Оның заттары әлемдік басылымдардың беттерін жаулап алды — Numéro, SSAW, ELLE, Vogue Italia, L’Officiel . Күйеуі — Айдар Қайыпов (1971 туған).

** Жиендері: Аиша (1999 туған), София (2002 туған), Мәрия (2010 туған).

Кіші баласы — Тимур Тұрысбеков (1986 туған) — музыкант, ProjectZenit тобының мүшесі, “Silly pop song“ өлеңін жазған .

Әкесі — Қауысбек Тұрысбеков (1924—1977) — Ұлы Отан соғысының ардагері, 1969—1977 жылдары Шымкент облысы Шардара аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы. Ол ұзақ жылдар бойы “Састөбе цемент зауытын” басқарды. Ол зауытқа 2016 жылы және 2007 жылы Шардара ауылдық округіне Зауытбек Тұрысбековтың аты берілді.

Тәтесі Кәмила Тұрысбекова (1958 туған) — Шымкенттегі “Уейкфилд Инспекшен Сервисес Казахстан Лтд” ЖШСhttp://www.wis.kz/content/wis-kazakhstan бас директоры, “Бірлесу-Сервис“ ЖШСhttp://www.birlesu-sk.kz/rus/  директоры және “Бірлесу-СК” ЖШС бұрынғы директоры.

## Сын
2016 жылы 27 қазанда Ratel.kz тілшісі Шымкенттегі Үздік әлеуметтік жобалар” республикалық көрмесіне келген Зауытбек Тұрысбековке оның неміс серіктесі әрі досы Роберт Шумахермен болған жанжал туралы сұрағанда Тұрысбеков ашуға булығып “Маған мұндай сұрақтар қоюға ұялмайсыз ба? Осы кісінің осындай жақсылық жасап жүргенін неге жазбайсыз? Тек тырнақтарыңыздың астынан кір іздейсіз. Бұл өзектілігін жоғалтқан тақырып болса да тоқтамай сұрай бересіз, сұрай бересіз. Егер менің алдымдағы тілші қыз емес, жігіт болса, мен сізбен басқаша сөйлесер едім” деген сәтте тілші “Қалай?” деген кезде “Жаныңды шығарушы едім” деп жауап берді.  

## Марапаттары мен атақтары
* Өзбекстан Республикасының Құрмет грамотасы (1994);
* Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі (2001);
* Құрмет ордені (2003);
* Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі (2005);
* Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі (2006);
* “Борышқа адалдығы үшін” төс белгісі (2007, Ресей Сыртқы істер министрлігі)
* Астанаға 10 жыл медалі (2008);
* Қазақстан президентінің алғысы (2010);
* “Халықаралық ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін” төс белгісі (2012, Ресей Сыртқы істер министрлігі)
* «Қазақстан Республикасы дипломатиялық қызметінің еңбек сіңірген қызметкері» атағы (2014);
* Парасат ордені (2016);
* 3-дәрежелі Барыс ордені (2021);
* Достық ордені (2022, Ресей).

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның Украинадағы елшілері
Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері
Санат:Қазақстанның Өзбекстандағы елшілері
Санат:Қазақстан ішкі істер министрлері
Санат:Түркістан облысының әкімдері
Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары
Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан инженерлері
Санат:Қазақстанның Молдовадағы елшілері
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары
Санат:БЛКЖО функционерлері