open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нан мен тұз

**«Нан мен тұз»** — толық метражды көркем фильм. 1977 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Сапарғали Бегалинның «Мұстафа» әңгімесінің сарыны бойынша фильм. 

Фильм оқиғасы ұжымдастыру кезеңіндегі феодалды-бай қалдығы сақталған Қазақстанның шалғай жерінде болған.

## Рөлдерде
*Мұстафа — Сәрсен Баймұқанов
*Қаракөз — Жанна Керімтаева
*Жандар — Шаймерден Хакімжанов
*Бәйбіше — Әмина Өмірзақова
*Жігіт — Жанас Ысқақов
*қарт Мұстафа — Торша Жабаев
*Ырысжан — Әлия Арысбаева
*Төлеп — Дінмұхамед Әкімов
*Әсия — Гүлнара Ерәлиева
*Ноян — Тұрсын Құрәлиев
*Агроном — Нұрлыбай Есімғалиев
*Жамал — Ғазиза Әбдінәбиева
*Раш — Тамара Қосыбаева
*Селебез — Жақсыбек Құрманбеков

## Дереккөздер

Санат:КСРО киноальманахтары
Санат:КСРО мелодрама фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2008 (финал)

**2008 жылғы клубтар арасындағы әлем біріншілігінің** финалы 21 желтоқсанда Англияның "Манчестер Юнайтед" және Эквадордың "ЛДУ Кито" клубтарының арасында өтіп, англиялық клуб 1:0 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Матч туралы есептеме
*FIFA Club World Cup Japan 2008 , FIFA.com
*Technical Report and Statistics (PDF) , FIFA.com

Санат:2008 жылғы футбол
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойындары
Санат:ЛДУ Кито ФК ойындары
Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2007 (финал)

**2007 жылғы клубтар әлем біріншілігінің финалы** Италияның "Милан" және Аргентинаның "Бока Хуниорс" клубтары арасында өтіп, "Милан" 4:2 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*FIFA Club World Cup Japan 2007 , FIFA.com
*Technical Report and Statistics (PDF) , FIFA.com

Санат:2007 жылғы футбол
Санат:Милан ФК ойындары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойындары
Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары
Антуан Руан

**Антуан Руан** (фра. *Antoine Roine*; 16 сәуір 1992) — жаңа каледониялық футболшы, "Иенген Спорт" клубы мен Жаңа Каледонмя Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.

## Карьерасы
2019 жылғы клубтар арасындағы әлем біріншілігінің 1/8 финалында "Әл-Садд" қақпасына бір гол соқты. Бұл голы "Иенген Спортты" уақытша ғана жеңілістен құтқарды,  матчтың экстра таймдарға дейін жалғасуына себін тигізді, бірақ соңында "Иенген Спорт" 1:3 есебімен ұтылып қалды. Осылайша бұл клубтың аталмыш турнирдегі жалғыз голы боп қала берді.
## Жетістіктері
*ОФК Чемпиондар лигасының жеңімпазы: 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Спортс.ру сайтындағы профилі

Санат:Жаңа Каледония футболшылары
Санат:Иенген Спорт ФК ойыншылары
Санат:Жаңа Каледония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Игорь Николаевич Стасевич

**Игорь Николаевич Стасевич** (; 21 қазан 1985 жыл, Борисов, Беларусь КСР, КСРО) — беларусь футболшысы, жартылай қорғаушы. Беларусь чемпионаттары тарихындағы үздік ассистент, соңғы он жылдықтағы Александр Глебпен бірге Беларустің үздік футболшысы саналады. 

## Карьерасы
2002 жылы кәсіпқой карьерасын туған қаласындағы БАТЭ сапында бастады. 2004 жылға дейін фарм-клубында ойнап, 2004 жылы Беларусь чемпионатындағы тұсаукесер ойынын өткізді. 2005 жылғы маусым барысында негізгі құрамға орнығып та алды.

2010 жылы жазда Ресей бірінші дивизионында ойнайтын "Волга" (Төменгі Новгород) клубына ауысты. Маусым соңында "Волга" премьер лигаға жолдама алды, бірақ Игорь қыста клубтан кетіп, "Гомель" сапына қосылды.

2011 жылы желтоқсанда "Динамо" (Минск) клубына ауысып, екі маусым ойнады. 2015 жылы қаңтарда БАТЭ-ге қайта оралды. 

Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2007 жылы 22 тамызда Израильге қарсы өткізді.

2009 жылы 1 сәуірде Алматыда Қазақстан қақпасына тұңғыш голын соқты. Бұл ойында Беларусь 5:1 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері

### Командалық

; БАТЭ

* Беларусь чемпионы (9): 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018
* Беларусь чемпионатының күміс жүлдегері: 2004
* Беларусь кубогы (3): 2005/06, 2009/10, 2014/15
* Беларусь кубогының финалисі: 2006/07
* Беларусь суперкубогы (4): 2010, 2015, 2016, 2017

; «Гомель»

* Беларусь чемпионатының қола жүлдегері: 2011
* Беларусь кубогы: 2010/11

; «Динамо» (Минск)

* Беларусь чемпионатының күміс жүлдегері: 2014
* Беларусь кубогының қола жүлдегері (2): 2012, 2013
* Беларусь кубогының финалисі: 2012/13

### Жеке

* Беларусь жыл футболшысы (2): 2015, 2018
* Беларусь чемпионатының үздік футболшысы (4): 2014, 2015, 2016, 2018
* Беларусь чемпионатының үздік жартылай қорғаушысы (3): 2016, 2017, 2018
* Беларусь чемпионатындағы үздік 22 : 2007, 2008, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* Сергей Алейников клубының мүшесі: 2018.
* Беларусь чемпионатындағы ең пайдалы футболшы: 2018
* Еуропа лигасының үздік ассистенті: 2018/19

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі мен статистикасы 

Санат:Беларусь футболшылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:БАТЭ ФК ойыншылары
Санат:Волга Төменгі Новгород ФК ойыншылары
Санат:Гомель ФК ойыншылары
Санат:Динамо Минск ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Солигорск ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Тұран Түркістан ФК ойыншылары
Виталий Викторович Родионов

**Виталий Викторович Родионов** (; 11 желтоқсан 1983 жыл, Витебск, Беларусь КСР, КСРО) — беларусь футболшысы, шабуылшы. Беларусь Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 

## Жетістіктері

### Командалық

; БАТЭ

* Беларусь чемпионы (12): 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
* Беларусь кубогы (3): 2005/06, 2009/10, 2014/15
* Беларусь суперкубогы (6): 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017

; «Фрайбург»

* Екінші бундеслига жеңімпазы: 2008/09

### Жеке

* Беларусь чемпионатының үздік футболшысы (2): 2008, 2013
* Беларусь чемпионатының үздік мергені (3): 2008, 2013, 2016
* Беларусь чемпионатының үздік шабуылшысы (5): 2010, 2011, 2012, 2013, 2016
* Сергей Алейников клубының мүшесі: 2015.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі мен статистикасы 
*Профилі мен статистикасы

Санат:Беларусь футболшылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:БАТЭ ФК ойыншылары
Гарет Барри

**Гарет Барри** (; 23 ақпан 1981, Гастингс, Англия) — ағылшын футболшысы, жартылай қорғаушы. 2000 жылы Еуропа чемпионатына, 2010 жылы әлем чемпионатына қатысқан.

## Карьерасы
Футболшылық жолын 1997 жылы "Астон Вилла" сапында бастады. Алғашқы ойынын 1998 жылы 2 мамыр күні "Шеффилд Уэсндей" клубына қарсы өткізді. 

2007 жылы 28 қазанда Англия Премьер лигасында 300 ойын өткізге ең жас футболшы боп рекорд жасады (26 жас, 247 күн). 

2008 жылдың мамыр айында Ливерпуль Барриді сатып алу туралы бірқатар ұсыныстар жасады, олардың барлығын Астон Вилла қабылдамады. Барри өзінің менеджері Мартин О'Нилді ашық түрде сынап, оны ойыншыны клубта әдейі ұстады деп айыптады және кейіннен Чемпиондар лигасында ойнау үшін Ливерпульге қосылғысы келетінін айтты. О'Нил бұл талапты жоққа шығарды. 

2009 жылы жазда "Манчестер Ситиге" ауысты. 
 

## Жетістіктері

### Командалық

; «Астон Вилла»

* Англия кубогының финалисі: 2000
* Интертото кубогы: 2001

; «Манчестер Сити»

* Англия чемпионы: 2011/12
* Англия кубогы: 2011

### Жеке

* Маусым ойыншысы: 2006/07

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі 
*Ұлттық құрамадағы статистикасы 

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Вест Бормвич Альбион ФК ойыншылары
Скотт Мактоминей

**Скотт Фрэнсис Мактоминей** (; 8 желтоқсан 1996 жыл, Ланкастер, Англия) — шотландиялық футболшы, Шотландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
"Манчестер Юнайтед" клубының түлегі. 2017 жылы негізгі құрамға қабылданды. 7 мамыр күні "Арсеналға" қарсы премьер лига матчында Хуан Матаның орнына алаңға шықты.

2017 жылы 20 қазан күні клубпен жаңа келісім шарт жасасты, онысы 2021 жылға дейін.

### Ұлттық құрама
Скоттың Англия құрамасында да ойнауға мүмкіндігі болды. Бірақ 2018 жылы Шотландия құрамасын таңдады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі  

Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Эрсун Янал

**Казым Эрсун Янал** (; 17 желтоқсан 1961, Измир) — түркиялық футболшы, футбол жаттықтырушысы.

## Жетістіктері

### Бапкер ретінде

#### Денизлиспор

* 1 лигада екінші орын (1): 1998–99

#### Генчлербирлиги

* Түркия кубогы (2): 2002–03, 2003–04

#### Фенербахче

* Түркия чемпионы (1): 2013–14

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Бапкер профилі
*Футболшы профилі

Санат:Түркия футболшылары
Санат:Түркия футбол жаттықтырушылары
Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Трабзонспор ФК жаттықтырушылары
Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары
Санат:Анкарагүджү ФК жаттықтырушылары
Санат:Генчлербірлігі ФК жаттықтырушылары
Санат:Денизлиспор ФК жаттықтырушылары
Самир Абдусалам Абуд

**Самир Абдусалам Абуд** (; 29 қыркүйек 1972 жыл, Триполи, Ливия) — ливиялық футболшы, қақпашы. Ливия Ұлттық футбол құрамасының экс-капитаны. 

Карьерасында екі рет пенальтиден гол соққан. Бірі ұлттық чемпионатта, екіншісін Араб чемпиондар лигасында.  

## Жетістіктері

* Ливия чемпионы:  1991, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010
* Ливия кубогы:  1992, 1999, 2004, 2005, 2007, 2009
* Ливия суперкубогы: 1999, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010  

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Ливия футболшылары
Санат:Ливия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Иттихад Триполи ФК ойыншылары
Әл-Иттихад (футбол клубы, Триполи)

«**Әл-Иттихад**» () — Ливияның Триполи қаласындағы футбол клубы, 1944 жылы құрылған. 

## Жетістіктері

* Ливия чемпионы: 1965, 1966, 1969, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009

* Ливия кубогы: 1992, 1999, 2004, 2005, 2007, 2009

* Ливия суперкубогы: 1999, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* goalzz.com
* Фан-Сайт
* ittihad13

Санат:Ливия футбол клубтары
Эстудиантес

**«Эстудиантес»** () — Аргентинаның Ла-Плата қаласындағы футбол клубы,. 1905 жылы құрылған. Қазіргі күнде Аргентина Примерасында ойнайды. Либертадорс кубогын қатарын үш рет ұтып алған тұңғыш клуб.  

Өз алаңындағы ойындарын 53 мың адам сыятын "Сьюдад де Ла-Плата" стадионында өткізеді. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Аргентина чемпионы (кәсіпқой деңгейде) (5): 1967 (Метрополитано), 1982 (М), 1983 (Насьональ), Ап. 2006, Ап. 2010
* Аргентина чемпионы (әуесқой деңгейде) (1): 1913

### Халықаралық

* Либертадорес кубогы (4): 1968, 1969, 1970, 2009
* Америкааралық кубок (1): 1969
* Құрлықаралық кубок (1): 1968

## Атақты ойыншылары

* Агустин Алайес (1997—2000; 2005—2009; 2012)
* Леандро Десабато (1997—2001; 2007—)
* Лусиано Галлетти (1998—2000)
* Эрнесто Фариас (1998—2004)
* Хуан Анхель Круповьеса (1999—2005)
* Леандро Бенитес (2000—2001; 2005; 2006—2013)
* Мариано Павоне (2002—2007)
* Маркос Анхелери (2002—2010; 2012—2013)
* Хосе Эрнесто Соса (2002—2007)
* Пабло Себастьян Альварес (2005—2007)
* Родриго Бранья (2005—2013; 2016—)
* Мариано Андухар (2006—2009; 2012)
* Мауро Босельи (2008—2010)
* Маркос Рохо (2008—2010)

* Нестор Кравиотто (1983—1990; 1995—1996)
* Родольфо Эстебан Кардосо (1987—1989; 1998—1999)
* Эдгардо Пратола (1988—1996; 2000—2002)
* Рубен Каприа (1989—1995)
* Мартин Палермо (1991—1997)
* Хосе Луис Кальдерон (1992—1995, 2005—2009)
* Карлос Боссио (1994—1999)
* Хуан Себастьян Верон (1994—1995; 2006—2014; 2016—2017.)

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Эстудиантес
* Тарихы
* Фан-сайт

Санат:Аргентина футбол клубтары
Санат:Эстудиантес ФК
Абделжалил Хадда

**Абдельжалиль Хадда** (; 23 наурыз 1972 жыл, Мекнес, Марокко), — марокколық футболшы, шабуылшы. 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысып, екі гол соқты.  

1998, 2000, 2002 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты. 
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Марокко футболшылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК ойыншылары
Санат:Спортинг Хихон ФК ойыншылары
Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК ойыншылары
Санат:МАС Фес ФК ойыншылары
Санат:Клуб Африкэн ФК ойыншылары
Санат:КОДМ Мекнес ФК ойыншылары
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2014

*Толық мақаласы: [[УЕФА Еуропа лигасы 2013/14|*'УЕФА Еуропа лигасы 2013/14**]]''

**2013/14 жылғы УЕФА Еуропа лигасының финалы''' Туриндегі "Ювентус Стэдумда" өтіп, Испанияның "Севилья" және Португалияның "Бенфика" клубтары кездесті. Негізгі, қосымша уақыттарда есеп ашылмай, пенальтилер сериясында "Севилья" 4:2 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2013/14
Санат:2014 жылғы футбол
Санат:Севилья ФК ойындары
Санат:Бенфика ФК ойындары
Санат:Италиядағы футбол
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2012

*Толық мақаласы:[[УЕФА Еуропа лигасы 2012/13|*'УЕФА Еуропа лигасы 2012/13**]]'' 

**2011/12 жылғы Еуропа лигасының финалдық матчы''' 9 мамыр күні Бухарестегі Ұлттық стадионда өтіп, Испанияның қос клубы "Атлетико Мадрид" пен "Атлетик Бильбао" өзара кездесті. Мадридтік клуб 3:0 есебімен жеңіске жетті де, араға жыл салып турнир жеңімпазы атанды. 
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2011/12
Санат:2012 жылғы футбол
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойындары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойындары
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
Ақөзек (аңғар)

**Ақөзек ** – Балқаш көлінің солтүстігінде, Арқарлы (892 м) тауларының батысындағы аңғар. 

## Географиляқ орны
Абай облысы Аягөз ауданында. Батысында Ақирек, солтүстігінде Қайрақтас, оңтүстігінде Керегетас (732 м), Қалмақеміл таулары орналасқан. Аңғар бойының қоңыр топырағында жусан, баялыш, астық тұқымдас шөптесіндер өседі. Тау етегінде көптеген бұлақтар бар. Олар мал жайылымына пайдаланылады.   

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан аңғарлары
Санат:Абай облысы географиясы
Кёльн (футбол клубы)

**«Кёльн»** () — Германияның Кельн қаласындағы футбол клубы. 2018/19 жылғы маусым қорытындысында екінші бундеслигада жеңімпаз атанды да, жоғары лигаға қайта оралды. 1948 жылы *Kölner* **Ballspiel-Club 1901** және **SpVgg Sülz 07** клубтарының бірігуінен құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Райн-Энергиштадионда" өткізеді. 

Германия Бунделигасының тұңғыш чемпионы, 1963/64 жылғы маусымда топ жарды, бірақ содан бері чемпион атана алмай келеді. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Чемпионат
** Чемпион (3): 1961/62, 1963/64, 1977/78
** Вице-чемпион (7): 1959/60, 1962/63, 1964/65, 1972/73, 1981/82, 1988/89, 1989/90
* Кубок 
** Жеңімпаз (4): 1968, 1977, 1978, 1983
** Финалист (6): 1954, 1970, 1971, 1973, 1980, 1991

### Халықаралық

* УЕФА кубогы
** Финалист: 1985/86
* Жоан Гампер кубогы
** Жеңімпаз (2): 1978, 1981

## Атақты ойыншылары
*Бәрі де германиялықтар*

* Клаус Аллофс
* Уве Байн
* Ханно Балич
* Райнер Бонхоф
* Вольфганг Вебер
* Фалько Гётц
* Бодо Илльгнер
* Юрген Колер

* Харальд Конопка
* Флориан Кринге
* Бернхард Кулльманн
* Бруно Лаббадиа
* Пьер Литтбарски
* Кристиан Лелль
* Йоханнес Лёр
* Дитер Мюллер

* Ханс Шефер
* Карл-Хайнц Шнеллингер
* Альберт Штрайт
* Харальд Шумахер
* Бернд Шустер
* Карстен Янкер

## Статистикасы

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Орыс тілді сайт 
* Твиттер

Санат:Германия футбол клубтары
Майнц 05

**«Майнц 05»** () — Германияның Майнц қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Опель Аренада" өткізеді, сыйымдылығы 34034 адам. Қазіргі таңда Германия Бундеслигасында ойнайды. 1905 жылы құырлғандықтан, "Майнц 05" деп аталған. 

2004 жылы тұңғыш рет Бундеслигада ойнады. 

## Жетістіктері

* Екінші Бундеслигада 2-орын — 2009

## Атақты ойыншылары

* Юрген Клопп
* Мохаммед Зидан
* Пётр Нейштетер
* Мариус Никулае
* Андрей Воронин

* Андреас Иваншиц
* Эмил Костадинов
* Аристид Бансе
* Адам Салай
* Малик Фати

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Германия футбол клубтары
Фортуна (футбол клубы, Дюссельдорф)

**«Фортуна»** () — Германияның Дюссельдорф қаласындағы футбол клубы, қазіргі күнде Германия Бундеслигасында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын "Эсприт Аренада" өткізеді. 

## Тарихы
1895 жылы **Turnverein Flingern** («*Турнферайн Флингерн*») деген атаумен құрылды. 1913 жылы қаладағы тағы екі команда — "**Фортуна**" мен "**Дюссельдорф**" өзара бірікті де, «*Дюссельдорфер Фусбалл-Клуб Фортуна 1911*» деп аталды. 1919 жылы жоғарыда аталған «*Турнферайн Флингерн*» осы «*Дюссельдорфер Фусбалл-Клуб Фортуна 1911*» клубымен тағы да бірікті де, қазіргі атауына ие болды. 

## Жетістіктері

* Германия чемпионы (1): 1933
* Германия кубогы (2): 1979, 1980
* Кубок иелері кубогының финалисі (1): 1979

## Атақты футболшылары

* Клаус Аллофс
* Томас Аллофс
* Юпп Дерваль
* Уве Ран
* Тони Турек
* Эрих Юсковяк
* Дмитрий Булыкин
* Игорь Добровольский
* Сергей Юран
* Дарко Панчев
* Андрей Воронин

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Фортуна (Дюссельдорф)  

Санат:Германия футбол клубтары
Қапал (өзен)

**Қапал** – Ақсу алабындағы өзен.

## Географиялық орны
Жетісу облысының Ақсу ауданында. Ұзындығы 42 км (салаларын қосқанда 204 км), су жиналатын алабы 398 км2.

## Бастауы
Бастауын Жетісу Алатауының оңтүстік-батыс сілемі – Қаратаудың солтүстік беткейіндегі бұлақтардан алып, Қызылағаш өзеніне құяды.

## Гидрологиясы
Қар, жер асты суларымен толығады. Арнасы тік жарлы. Жылдық орташа су ағымы 2 м3/с. Өзен егін суғаруға пайдаланылады. Өзен бойында «Қапаларасан» санаторийі бар.

## Дереккөздер

Санат:Ақсу су алабы
Санат:Ақсу ауданы өзендері
Махаббатын білдіру

**«Махаббатын білдіру»** — толық метражды көркем фильм. 1977 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильм геофизикалық партияның бірінде болған шағын лирикалық оқиғаны әңгімелейді.

## Дереккөздер

Санат:КСРО телевизиялық фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Жайма шуақ дауыс

**«Жайма шуақ дауыс»** — толық метражды көркем фильм. 1978 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Аса көрнекті қазақ әншісі, КСРО халық әртісі, КСРО және Қазақ КСР мемлекеттік сыйлығының лауреаты Бибігүл Төлегенованың шығармашылығына арналған фильм.

Фильмде халық және эстрадалық әндер, ариялар ойнатылады, танымал мәдениет қайраткерлер - Галина Серебрякова мен Ермек Серкебаев әншінің дарыны мен өмірі туралы әсерлерімен бөліседі.

## Дереккөздер

Санат:КСРО телевизиялық фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2011

**2010/11 жылғы УЕФА Еуропа лигасының финалы** Португалияның қос клубы — "Порту" мен "Браганың" арасында өтіп, "Порту" 1:0 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2010/11
Санат:Порту ФК ойындары
Санат:Брага ФК ойындары
Санат:2011 жылғы футбол
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2010

*Толық мақаласы: [[УЕФА Еуропа лигасы 2009/10]]*

**2009/10 жылғы УЕФА Еуропа лигасының** финалы 2010 жылы 12 мамырда Гамбургтегі "Нордбанк Аренада" Испанияның "Атлетико Мадрид" және Англияның "Фулхэм" клубтары арасында өтіп, негізгі уақыт 1:1 есебімен тең аяқталды. Қосымша уақытта мадридтіктердің уругвайлық шабуылшысы Диего Форлан гол соғып, командасына жеңіс әперді.  Осылайша Форлан бұл ойында дубль жасады.

Бұл жаңа форматтағы турнирдің тұңғыш финалы болатын. Ескерте кетейік, 2009/10 жылғы маусымға дейін *УЕФА кубогы* деп аталып келген еді.

## Матч

### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2009/10
Санат:2010 жылғы футбол
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойындары
Санат:Фулхэм ФК ойындары
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
УЕФА кубогының финалы 2009

**2009/09 жылғы УЕФА кубогының финалы** 2009 жылы 20 мамырда Ыстанбұлдағы "Шүкрү Сарачоглу" стадионында өтті. Украинаның "Шахтер" клубы мен Германияның "Вердер" клубы кездесіп, "Шахтер" украиналық клубтар арасында бірінші боп турнир жеңімпазы атанды.

Бұл **УЕФА кубогы** деген атаумен өткізілген соңғы турнирдің финалы еді. 2009/10 жылғы маусымнан бастап турнир ''УЕФА Еуропа лигасы'' деп аталды.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты

Санат:Шахтер Донецк ФК ойындары
Санат:Вердер ФК ойындары
Санат:2009 жылғы футбол
Санат:УЕФА кубогы 2008/09
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
УЕФА кубогының финалы 2008

**2007/08 жылғы УЕФА кубогының финалы** 14 мамыр күні Манчестердегі "Этихад" стадионында өтіп, Ресейдің "Зенит" клубы 2:0 есебімен Шотландияның "Рейнджерс" клубын ұтты. 
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Туринрдің ресми сайты

Санат:УЕФА кубогы 2007/08
Санат:2008 жылғы футбол
Санат:Зенит ФК ойындары
Санат:Рейнджерс ФК ойындары
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
Аралтөбе (көне қорым)

thumb|right|250px|Аралтөбеден табылғын "Алтын адам".
**Аралтөбе** – Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген сарматтар дәуіріне жататын археологиялық ескерткіш. 

## Орналасқан жері
Жылыой ауданы, Ақкиізтоғай ауылынан шығысқа қарай Ақмешіт ғибадатханасының оңтүстік-батысында Құлшаната бейітіне таяу орналасқан.

## Тарихи деректер, сипаты
Қорымды 1989 жылы Батыс Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі З. Самашев) ашқан. 1999 жылы алғашқы зерттеу нәтижесінде үш зират қазылды. Бұрын тоналған алғашқы екі зираттан мәйіт қаңқалары мен шыны моншақ, жебе, қанжар сынықтары табылды. Қорымның үш зираты тоналмаған. Зират түбіне шалқасынан, басы оңтүстікке қаратып жатқызылған мәйіттің жанынан жүзден аса жебе салған қорамсақ, қыш құмыра және темір қылыш табылған. Бұл ескерткіштің құндылығы – бұрын-соңды сарматтар дәуірінің (б.з.б.* 4* – б.з. *2* ғ-лар) ескерткіштерінде қылыш емес, тек семсер мен қанжарлар ғана табылатын, ал қылыштың пайда болу кезеңі Еуропада аландар кезеңімен (*4–5* ғ-лар), ал Азияда көне түркі тайпаларының әскери істерінің дамуымен байланысты қарастырылатын. Демек, қайқылау қылыштың шығу кезеңі біраз тереңдетіліп, оны аландар емес, осы көне Атырау өңірінде өмір кешкен сармат тектес халықтардың тарихымен тікелей байланыстыруға мүмкіндік туып отыр. 

Үшінші қазылған зираттың да отандық археология үшін әкелер жаңалығы мол болды. Ол – осы арадан Қазақстан тарихы үшін үшінші алтын адамның табылуы еді, дәлдеп айтсақ, аталмыш зираттан сол баяғы сармат дәуіріне жататын ерлі-зайыпты адам мен олардың аяқ жағынан екі жылқы және қыран тақылеттес құс қаңқалары кездесті. Кезінде біраз тоналған бұл зираттың басқаларға қарағанда ерекшелігі әлгі адамдардың, әсіресе, отағасының кеуде киімі өте бай асыл бұйым – алтын әшекейлермен безендірілген. Шашын түйген байламшасы, жанында жатқан қару-жарақ, қорамсақ жиектері, асатаяқ тұтқасындағы самұрық бейнесіне шейін алтынмен апталып, оймышталған. Шалбарының екі қапталы, балағының төменгі жиегі бағалы металмен жиектеліп, көмкерілген. Ал әйелі жанында сырға, сақина, басқа да әшекей бұйымдар сақталған. 
Тоналғанға дейін жерленген адамдардың киім-кешегі өте бай асыл бұйымдармен, көркем әшекейлермен безендірілген, қару-жарақтан басқа абыздың асатаяғы, т.б. болған.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері
Санат:Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Рүштү Речбер

**Рүштү Речбер** (; 10 мамыр 1973 жыл, Коркутели, Анталья) — түркиялық футболшы, қақпашы. 2004 жылы Пеле жасаған ФИФА 100 тізіміне енген.

## Карьерасы

### Клубтық
Ұзақ жылдар бойы "Фенербахче" сапында ойнады. 2003 жылы "Барселонаға" ауысқанымен алғашқы матчтарында-ақ дөрекі қателіктер жіберді де, сол себепті негізгі құрамдағы орнын Виктор Вальдеске беріп қойды. Қосалқы құрамда отырғысы келмеген Рүштү келесі маусымда "Фенербахчеге" қайта оралды. 

2007 жылы клубпен келісім шарты аяқталды, қайта ұзартқысы келгенмен клуб Рүштінің шарттарымен келіспеді. Нәтижесінде Рүштү "Фенербахченің" бістіспес қарсыластарының бірі "Бешикташқа" ауысты. "Бешикташта" бірнеше маусым ойнап, ол жақтың фанаттарының да сүйіктісі бола алды.  Бірақ "Фенербахче" жанкүйерлері қақпашының бұл қадамын сол күйі кешірмеді.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында 1994 жылы тұңғыш рет алаңға шықты да, көптеген жылдар бойы құраманың негізгі қақпашысы болды. Тек 2008 жылғы Еуропа чемпионатына Волкан Демирельден кейінгі екінші қақпашы боп барды, бұл турнирде ширек финалда ғана Хорватияға қарсы ойында алаңнан қуылған Демирельдің орнына алаңға шықты. Матчтың соңы пенальтилер сериясына ұласып, Рүштінің шеберлігінің арқасында Түркия жартылай финалға шықты.

Осы турнирден соң құрамадағы карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері

; «Фенербахче»

* Түркия чемпионы: 1995/96, 2000/01, 2004/05, 2006/07

; «Барселона»

* Испания вице-чемпионы: 2003/04

; «Бешикташ»

* Түркия чемпионы: 2008/09
* Түркия кубогы: 2008/09, 2010/11

; Түркия құрамасы

* ӘЧ қола жүлдегері: 2002
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2003
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2008

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Рүштү Речбер
*Профилі

Санат:Түркия футболшылары
Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Фенербахче ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
C.C.TAY

**C.C.TAY** (шын аты – Әйгерім Мергенбай; Туған күні: 18 сәуір 2000, Шымкент қаласы) – Q-pop жанрындағы қазақстандық әнші, актриса және блогер.

## Өмірбаяны
2000 жылы 18 сәуірде Шымкент қаласында дүниеге келген. А. Жұбанов атындағы музыкалық мектепті домбыра және фортепиано класы бойынша бітірген. 

5 жылдың көлемінде әртүрлі республикалық байқауларға қатысып, көптеген сыйлықтардың лауреаты атанды, және де "Айгөлек" байқауының жеңімпазы болып табылады.

9-шы сыныптан кейін Т. Жүргенов атындағы Ұлттық Өнер академиясының колледжіне "музыкалық театр әртісі"мамандығы бойынша оқуға түсті.

2018 жылдың наурыз айында "Сиситай" мюзиклінде басты рөлді сомдап шықты. Фильм жетістігінен кейін, продюсердің кеңесі бойынша C.C. TAY сахналық атын алды.

28-ші тамыз 2018 жылы "Мүмкін емес" атты дебюттік әні жарыққа шықты. Ал 10-шы қыркүйекте Гакку ТВ эфиріне түскен клипі шықты.

22-ші қыркүйекте "Junior Eurovision" байқауына ұлттық іріктеуде шақырылған әртіс ретінде осы әнмен өнер көрсетті.

Қазан айында Алматыда өткен Q-Fest фестиваліне қатысты.

11-ші қазанда "TARAZ FEST" фестиваліне қатысты.

31-ші қазанда "Oianamyn"әнін шығарды.

Желтоқсан айында жыл сайынғы "Жыл таңдауы"сыйлығының арнайы дипломына ие болды. 

2018 жылдың 25-ші қаңтарында әнші Shvringvn қатысуымен "Oń-solga" бейнеклипі шықты. 

2017 жылдың ақпан айында North Vision Song Contest 28 халықаралық музыкалық байқауына қатысып, екінші орынға ие болды.

2019 жылдың наурызында Ogan Second Chance Contest 28-де Қазақстанды таныстыру үшін таңдалды.

18-ші сәуірде "Ever" әнін шығарды. 

18-ші маусымда "Ainalaiyq" әніне бейне клип шығарды.

14-ші тамыз күні "Zian" әні шықты.

Қараша айында әншінің 7- композициясы кіретін "Tusimde Korem"дебюттік альбомы шықты. Ол iTunes Kazakhstan чартында 3 орын алды.

"Nege" әні C.C. TAY қатысқан "Suikimdi Stories" сериясындағы саундтректе болды.

## Дискографиясы
### Студиялық альбомдар
*TusimdeKorem (2019)
** TusimdeKorem
** Ever
**Zian
**Nege
**Luv
**Enip
**Onai (feat. Shvringvn)

### Әндері
* Мүмкінемес (2018)
* Oianamyn (2018)
*On-Solga (feat. Shvringvn) (2019)
*Ever (2019)
*Ainalaiyq (2019)
*Ainalaiyq (Acoustic version) (2019)
* Zian (2019)
*TusimdeKorem (2019)

## Фильмография
* Сиситай (2018)
* Suikimdi stories (2019)

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Қазақстан әншілері
Санат:Қазақстан актерлері
Санат:Блогерлер
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2020

*Толық мақаласы: [[УЕФА Еуропа лигасы 2019/20]]*
**2019/20 жылғы Еуропа лигасының финалы** 2020 жылы 21 тамызда Кельндегі "Рейн Энерги" стадионында өтіп "Севилья" және "Интернационале" клубтары кубокты сарапқа салды.

## Қатысушылар

## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Ресми веб-сайт

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2019/20
Санат:2020 жылғы футбол
Санат:Интернационале ФК ойындары
Санат:Севилья ФК ойындары
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
Борат (айрық)

**Борат** сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:

**Фильмдер**:

* Борат (фильм) - америка-британдық фильм.

**Басқа мағыналар**:

* Борат - бор қышқылы тұзы.
Қосымша сұрақ

**«Қосымша сұрақ»** — толық метражды көркем фильм. 1979 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильм бас кейіпкері Қаракөз Әлімбаева бес жыл зоотехник болып жасаған ауылдан ветеринарлық институтқа түсу үшін қалаға келеді. Бейіндік пәндерді тамаша тапсырып, Қаракөз физикадан болған соңғы емтиханда үш бағасын алып, институқа түсуіне бір балл жинай алмай, ауылға қайтуы тиіс. Фильм "кеудесінде үлкен жұмыс өтілі бар, болашақ мамандығы — олардың шынайы бейімделігі болып табылатын талапкерлер ЖОО-ға түсу артықшылығына құқығы бар ма?'' деген маңызды мәселе сұрағын қояды.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Мәуміт Сейтпембетұлы

**Мәуміт Сейтпембетұлы** (1783 - 1855) – патшалық Ресейдің отаршылдық саясатына қарсы ұлт-азаттық қозғалысының ұйымдастырушы басшыларының бірі. Қолбасшы Есет Көтібарұлының кеңесші-ақылышысы. Көтеріліс жасақтарының Бас туын ұстаған, ержүректігімен, қайсар мінезімен аты аңызға айналған қаһарман батыр, ел арсында зор беделге ие болған, құрметке бөленген кісі. Сүйегі Арал қаласы маңындағы Жақсы Қылыш төбесіне жерленген.

## Дереккөздер

Санат:1783 жылы туғандар
Санат:Қазақ батырлары
Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Санат:1855 жылы қайтыс болғандар
УЕФА кубогы 2004/05

**УЕФА кубогы 2004/05** — Турнирдің 34-ші маусымы. Финалдық матчта Мәскеудің ЦСКА футболшылары Лиссабонның "Спортинг" клубын 3:1 есебімен ұтты.

## Іріктеу кезеңі

|}

## Екінші іріктеу кезеңі

|}

## Топтық кезең
### А тобы

### В тобы

### С тобы

### D тобы

### Е тобы

### F тобы

### G тобы

### Н тобы

## Плей-офф
### 1/16 финал

|}
### 1/8 финал

|}
### Ширек финал

|}

## Жартылай финал

|}
## Финал
: 

Санат:УЕФА кубогы 2004/05
Санат:2004 жылғы футбол
Санат:2005 жылғы футбол
Азат (газет)

**«Азат» газеті** — тәуеслсіз саяси газет. Құрылтайшысы — Қазақстанның «Азат» азаматтық қозғалысы 1990 жылдың қазанынан 1993 жылдың қыркүйегіне дейін айына екі рет шығып тұрған. Қазақша — 56, орысша 7 саны жарық көрді. Қазақстанның егемен ел болуы, орыс отаршылдығының зардабын жою, тәуелсіз демократиялық мемлекет құру мәселелерін көтерді.

## Тағы қараңыз
* Азат азаматтық қозғалысы

## Дереккөздер

Санат:Газеттер
Санат:Қазақстан газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Іле уақытша үкіметі

**Іле уақытша үкіметі** – Іле төңкерісшілері 1944 жылы 12 қарашада құрған. Ол алғаш «Шығыс Түркістан Халық Республикасының уақытша үкіметі» деп аталады. Уақытша үкімет құрылған кезде Халықтық істер меңгермесі, Прокуратура, Жоғарғы сот, Қазына меңгерушісі, Оқу-ағарту, Денсаулық сақтау, Дін меңгермесі, Әскери қару-жарақ мекемесі, Тасымал меңгермесі сияқты органдары болды. Әлихан төре, Әкімбек қожа, Ахметжан, Рахымжан, Мұхаметжан мақсым, Әбдікәрім  Аббасов, Қабипе Ернасов, Әнуар Мұсабаев секілді азаматтар үкіметке басшылық жасады. Уақытша үкімет басында отырғандар үш түрлі топқа бөлінді. Біріншісі – Ахметжан, Аббасовтар бастаған коммунистік идеядағы адамдар; екіншісі – Әнуар Мұсабаев, Рахымжан уәкілдік еткен буржуазиялық көзқарастағылар; үшіншісі – Әлихан төре, Әкімбек қожа бастағңан діни жіктегілер. Марксистік-лениндік көзқарастағы Ахметжан бастаған топ бертін келе уақытша үкіметтің басшылық ұйытқысын өз қолдарына алып, Үш аймақ халқының қолдауына ие болды. Уақытша үкіметте Шығыс Түркістанның жалауы желбіреп тұрды. 1945 жылы 8 сәуірде уақытша үкімет шашырап жүрген партизандық топтардың басын біріктіріп, он мыңнан астам көтерілісшілерден «Ұлттық армия» жасақтады. Сол жылы мамыр айынан бастап Гоминьдан әскерлеріне қарсы шабуыл жасап, күйрете соққы берді. Маусымда Дөрбілжінді, шілдеде Шәуешекті, қыркүйекте Алтайды азат етті. Осылайша Іле, Тарбағатай, Алтай аймақтары біріктірілді.

## Дереккөздер

Санат:Іле Қазақ автономиялық облысы
Санат:Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы
Большевиктерге қарсы Түркістан күрес одағы

**Большевиктерге қарсы Түркістан күрес одағы** – Қоқан автономиясы күйреп, Түркістан республикасы құрылған соң, 1918 жылы көктемде кеңестерге қарсы құрылған астыртын ұйым. Оған бұрын Түркістан әскери ұйымына қараған орыс офицерлері, жергілікті орыс буржуазиясының шенеуніктері мүше болды. «Одақ» Ресейде монархияны қалпына келтіруді өз мақсаты етіп белгіледі. Оның қызметіне ағылшын әскер басшылары жетекшілік етті. Арадағы келісім бойынша «Одақ» Түркістандағы кеңестерге қарсы күштерді біріктіріп, кеңестерге қарсы қарулы көтеріліс ұйымдастыруға тиіс болды. Ағылшындар «Одақты» қаржымен және қарумен қамтамасыз етті. Ұйым мүшелері Ашхабадтағы және Верныйдағы 1918 жылғы бүлікті ұйымдастыруға қатысып, астыртын іріткі салу әрекеттерімен айналысты, Қоқан автономиясының қарулы күштерін құруға ат салысты. 1918 жылдың қазан айында Түркістан Төтенше комиссия мекемелері «Одақты» біржола жойды.

## Дереккөздер

Санат:Азаматтық соғыс
Санат:Қазақстан тарихы
Диего Алвес

**Диего Алвес Каррейра** (; 24 маусым 1985 жыл, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық футболшы, қақпашы. 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.

## Карьерасы
"Атлетико Минейро" клубының түлегі. Кейін Испанияның "Алмерия", "Валенсия" клубтарында ұзақ жылдар ойнады. Бірақ Испания чемпионаттарында ешқандай жүлде ала алмады.

2017 жылы шілдеде "Фламенгоға" ауысты.

Ұлттық құрама сапында 2011 жылы11 қарашада Габонға қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шығып, гол жібермеді. Ірі турнирлерден 2016 жылғы Америка кубогына қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2019
* Минас-Жерайс штатының чемпионы (1): 2007
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Бразилия вице-чемпионы (1): 2018
* Бразилия Всериясының чемпионы (1): 2006
* Бразилия кубогының финалисі (1): 2017
* Либертадорес кубогының жеңімпазы: 2019

### Халықаралық

* Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (1): 2008

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:Альмерия ФК ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Рафинья (футболшы, 1985)

**Марсио Рафаэл Феррейра де Соуза** (; 7 қыркүйек 1985 жыл, Лондрина, Парана), **Рафинья** ретінде көбірек танымал () — бразилиялық футболшы, қорғаушы. 

## Карьерасы

### Клубтық
Бразилия чемпионатында тұңғыш рет 2004 жылы 19 жасында "Коритиба" сапында алаңға шықты.  
2005 жылы жазда "Шалькеге" ауысты. Алғашқы маусымда-ақ негізгі құрамға орнықты, 2006/07 жылғы маусымда "Шальке" сапындағы тұңғыш голын соқты. 

2010/11 жылғы маусымды "Дженоада" өткізді. 

2011 жылы 1 шілдеде "Бавариямен" үш жылдық келісім шарт жасасты. "Бавария" сапында 2013-19 жылдары үзіліссіз жеті рет Германия чемпионы атанды. 

2019 жылы жазда "Фламенгоға" ауысып, қараша айында "Либертадорес" кубогын ұтып алды. 

### Құрама
2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.

Кейін Ұлттық құрама сапында төрт кездесу ғана өткізді. 

## Жетістіктері

* Парана штатының чемпионы (2): 2003, 2004
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Германия чемпионы (7): 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019
* Германия кубогы (3): 2012/13, 2013/2014, 2015/16
* Германия суперкубогы (3): 2012, 2016, 2018
* УЕФА Чемпиондар лигасы (1): 2012/2013
* УЕФА  суперкубогы (1): 2013
* Либертадорес кубогы (1): 2019
* Клубтар арасындағы әлем чемпионаты (1): 2013
* Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (1): 2008

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Джорджиан Де Арраскаета

**Джорджиан Де Арраскаэта** (; 1 маусым 1994, Нуэво-Берлин) — уругвайлық футболшы, Уругвай Ұлттық футбол құрамасы мен "Фламенго" клубының жартылай қорғаушысы. 2013 жылғы жастар арасындағы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, 2019 жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы. 2015, 2019, 2021 жылғы Америка кубогына, 2018, 2022 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.

## Жетістіктері

### Командалық

* Уругвай вице-чемпионы (1): 2012/13
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2019
* Минас-Жерайс штатының чемпионы (1): 2018
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Бразилия кубогы (2): 2017, 2018
* Либертадорес кубогы (1): 2019

### Жеке

* Уругвай чемпионатындағы жаңа есім: 2012/13

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Уругвай футболшылары
Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Дефенсор Спортинг ФК ойыншылары
Санат:Крузейро ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Родриго Кайо

**Родриго Кайо Кокете Русо** (; 17 тамыз 1993 жыл, Драсена) — бразилиялық футболшы, қорғаушы, жартылай қорғаныста да ойнай береді. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы.

## Карьерасы
"Сан-Паулу" клубының түлегі. 2011-18 жылдары осы клубтың намысын қорғады. Осы аралықта бірнеше еуропалық клубтар Родригоны өз қатарына қосып алғысы келді, бірақ түрлі себептермен командадан кете алмады.

2018 жылы желтоқсан айында "Фламенго" клубына ауысты. 2019 жылы Либертадорес кубогының жеңімпазы атанды.

Ұлттық құрама сапында 2016 жылғы Америка кубогына қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2019
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Бразилия вице-чемпионы (1): 2014
* Оңтүстік Америка кубогы: 2012
* Либертадорес кбогы (1): 2019

### Халықаралық

* Олимпиада чемпионы: 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Бразилия Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Пабло Мари

**Пабло Мари Вильяр** (; 31 тамыз 1993, Альмусафес, Валенсия) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 

## Карьерасы
Кәсіби карьерасын "Мальорка" клубында бастаған. Бірақ 2013 жылға дейін фарм клубта ойнаумен ғана шектелді, 2013 жылы Испанияның үшінші дивизионында ойнайтын "Химнастик" (Таррагона) командасына ауысты.  

2016 жылы "Манчестер Ситиге" ауысқанымен, 2019 жылға дейін түрлі клубтарда жалда ойнады. 

2019 жылы шілдеде "Фламенгоға" ауысты.

## Жетістіктері

* Каталония кубогының финалисі (1): 2016/17
* Испания сегундасында 1-орын (1): 2016/17
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Либертадорес кубогы (1): 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Мальорка ФК ойыншылары
Санат:Химнастик Таррагона ФК ойыншылары
Санат:Жирона ФК ойыншылары
Санат:НАК Бреда ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Футболдан құрлықаралық кубок 1981

**1981 жылғы [[Футболдан құрлықаралық кубок|Құрлықаралық кубок]]** 13 желтоқсанда Токиода өтіп, 1980/81 жылғы Еуропа чемпиондар кубогының жеңімпазы "Ливерпуль" мен 1981 жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы "Фламенго" кездесті. Бразилиялық клуб 3:0 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*rsssf.com сайтында

Санат:Футболдан құрлықаралық кубок
Санат:1981 жылғы футбол
Санат:Ливерпуль ФК ойындары
Санат:Фламенго ФК ойындары
Виллиан Аран

**Вилиан Аран** (; 3 желтоқсан 1992, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, "Фламенго" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
Вилиан 2011 жылы "Эспаньол" футбол мектебіне қабылданды, бірақ клубпен үйренісе алмаған футболшы 2012 жылы "Коринтиансқа" қайта оралды.

"Коринтианс" сапында аз ғана ойнады, 2012-14 жылдар аралығында үш түрлі клубқа арендаға берілді.

2015 жылы "Ботафогоға" ауысты.

2016 жылы "Фламенгоға" ауысып, бұл клуб сапында бірнеше жүлделерге қол жеткізді.

## Жетістіктері

* Сан-Паулу штатының чемпионы (1): 2013
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2017
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Бразилия В Серияның чемпионы  (1): 2015
* Оңтүстік Америка кубогының чемпионы (1): 2017
* Либертадорес кубогы (2): 2012, 2019
* Клубтар әлем чемпионаты (1): 2012 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Коринтинас ФК ойыншылары
Санат:Португеза Деспортос ФК ойыншылары
Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Жерсон Сантос да Сильва

**Жерсон Сантос да Силва** (; 20 мамыр 1997 жыл, Белфорд-Рошу, Бразилия) — бразилиялық футболшы, "Фламенго" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
"Флуминенсе" клубының түлегі. Алғашқы кәсіби келісім шартын 2014 жылы қараша айында бес жылға жасасты. 

2015 жылы жазда "Ромаға" ауысты. Алғашқы ойынын 23 тамызда УЕФА Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңінде "Портуға" қарсы өткізді. 5 қараша күні Италия чемпионатында "Фиорентинаның" қақпасына тұңғыш голын соқты, бұл ойында дубль жасады.

2018 жылы "Фиорентинаға" жалға берілді.

2019 жылы араға төрт жыл салып отанына оралды да, "Фламенгода" ойнай бастады.

## Жетістіктері

* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Бразилия Примейра-лигасының жеңімпазы (1): 2016
* Италия чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2016/17
* Либертадорес кубогы (1): 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Эвертон Рибейро

**Эвертон Аугусто де Баррос Рибейро** (; 10 сәуір 1989, Аружа) — бразилиялық футболшы, Бразилия ұлттық футбол құрамасы мен "Фламенго" клубының жартылай қорғаушысы.

2015, 2021 жылдары Америка кубогына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2019
* Минас-Жерайс штатының чемпионы (1): 2014
* Парана штатының чемпионы (1): 2011, 2012
* Бразилия чемпионы (3): 2013, 2014, 2019
* Бразилия чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2018
* Бразилия кубогының финалисі (1): 2017
* БАӘ чемпионы (1): 2015/16
* БАӘ Лига кубогы (1): 2016/17
* БАӘ суперкубогы (2): 2015, 2017
* Либертадорес кубогы (1): 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Крузейро ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Бруно Энрике Пинто

**Бруно Энрике Пинто** ( (30 желтоқсан 1990, Белу-Оризонти) — бразилиялық футболшы, Бразилия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фламенго" клубының шабуылшысы. 2019 жылғы Либертадорес кубогының иегері.

## Карьерасы

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2019 жылы 6 қыркүйекте Колумбияға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет алаңға шықты. Төрт күннен соң тағы бір жолдастық кездесу — Перуге қарсы ойынға да қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2019
* Гояс штатының чемпионы (1): 2015
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Либертадорес кубогы (1): 2019

### Жеке

* Рио-де-Жанейро штатының үздік мергені (1): 2019 (8 гол)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Крузейро ФК ойыншылары
Санат:Гояс ФК ойыншылары
Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Санат:Сантос ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Брук кезіндегі шайқас

**Брук кезінде екі шайқас** (немесе Брук кезінде шайқас; исп.Batallas del Bruch; кат. Batalles del Bruc)-бригадалық генералы Франсуа де Шварц және дивизиондық генералы Жозеф Шабранның басшылығымен француз әскерлерінің арасында 1808 жылдың 6 және 14 маусымында болған шайқастар, және генералы Антони Франч-и-Эсталилл және Жуан де ля Крю Байгет басқарған каталондық еріктілер мен жалдамашылар арасында Пиреней соғысы кезінде (Наполеон соғыстарының бір бөлігі болып табылатын) болған шайқастар. Осы шайқастардың нәтижесі және Барселонадан алыс емес Эль-Брукадағы шайқастардың нәтижесі испандықтардың жеңісі болды. Француздар Француз империялық бүркүттің жоғалтудан кемсіту қосылды.

## '''6 маусым'''

4 маусымда Франсуа Ксавье де Шварцтың бригадасының генералы басқаруымен 3800 сарбаздан тұратын француз отряды Сарагоса-Льюд бағытында қозғала отырып Барселонадан шықты. Сол күні ауа райы бұлты, артынан қатты нөсер болды, бұл олардың қарқынын баяулатты; бұл көрші ауылдардан, испан еріктілерінен (sometent) және Барселона гарнизонының швейцариялық және Валлон сарбаздарынан (екі мың адам) тұратын жергілікті испандық күштерді жұмылдыру үшін уақыт берді. Генерал Антони Франч-и-Эсталелла бастаған испандықтар Брук асуының бойында орналасқан.

Испандықтар үшін айқас сәтті аяқталды, және француздар 360 өлтірілгендер, 800 жараланғандар, 60 тұтқынға түскен және бір құрал-сайманды жоғалтып Барселонаға қайта бұруға мәжбүр болды. Партизандар, сондай-ақ басып алды империялық қыран[4].

## '''14 маусым'''
 

Екінші француз сапарға шығу 14 маусымда Жозефом Шабран басқаруымен тек қана Эль-Брукта бірнеше ғимараттарды бұзды. 15 Маусымда жуан Байгет бастаған испандықтар Барселонаға кетіп бара жатқан кезде француздарға шабуыл жасады, нәтижесінде Шабранда 500-ден астам адам қаза тауып, жараланды.

## '''Ескертулер'''

Гейтс п. 59
 
Солис п. 167
 
Гейтс п. 59

 

## '''Әдебиет'''
 
(каталан.) Finestres, Jordi & Moliner, Antoni. Әскери литаврлар Әл-Брук. June, 2008.

Гейтс, Дэвид. Испан ойық жарасы: түбегі соғысы тарихы. Da Capo Press 2001. ISBN 0-306-81083-2

Оман, Чарльз. Түбегі соғыстың тарихы Том I.-Ла Вернь,Теннеси. : Kessinger Publishing, 2010. - ISBN 1432636820.

(фр.) Пигменттер, Ален. Dictionnaire des batailles де Наполеон. Tallandier, Paris, 2004.
 

## '''Сілтемелер'''

6-6-1808 Брухтың алғашқы әрекеті (исп.). Тәуелсіздік үшін испандық соғыс 1808-1814 жж.

14-6-1808 Брухтың екінші әрекеті (исп.). Тәуелсіздік үшін испандық соғыс 1808-1814 жж.

Санат:Наполеон соғыстары
Жақсылық (фильм)

**«Жақсылық»** — толық метражды көркем фильм. 2019 ж. Қазақфильм және Mergen Studio киностудиялары шығарған.

## Сюжеті
Аталған спорттық драма Қазақстанның Еңбек Ері, грек-рим күресінің палуаны, Әлем чемпионы, Олимпиада чемпионы, КСРО еңбек сіңірген спорт шебері (1980), Қазақ КСР еңбек сіңірген жаттықтырушысы – Жақсылық Үшкемпіровтің өмірі туралы баяндайды.

## Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері
Урк диалекті

**Урк диалекті** — Нидерландтағы Флеволанд провинциясының батыс жағалауында орналасқан Урк қауымында (бұрынғы аралда орналасқан) сөйлейтін диалект. XX ғасырдың ортасына дейін Урк арал болды. Бастапқыда ол Зейдерзе шығанағында болған.  Қорғаныс бөгетінің құрылысынан біткеннен кейін Эйсселмер ішкі көліне айналды. Урк диалектісі эмланд және Батыс-шығыстық диалектілермен қатар, төменгіксондық және төменгіфранк диалектілері арасындағы өту аймағына жатады. Осы қарым-қатынастарға қарамастан, диалект өзінің сипаты бойынша бірегей. XIX ғасырдың соңынан көптеген лингвистер урк диалектісін зерттеумен айналысты.

Урк диалекті сондай-ақ фризо-франко-саксон диалектісі ретінде жіктелуі мүмкін; бұл фриз, төменгіфранк және төменгісаксон диалектілері арасындағы өтпелі диалектілердің ерекше тобы.

## Өнер

Геррит Пастеркамп урк диалектіндегі кітаптардың, соның ішінде еврей және христиан псалмдары мен беллетристиканың аудармаларының авторы. Урк тілінде орындалатын әндерді CD күйінде жариялай Leuster тобы бар.

## Құжаттама

Краудсорсинг урк-нидерланд онлайн сөздігі бар. Үрк диалекті үйірмесінің мәтін үлгілерін қоса алғанда, диалект туралы мәліметтер жиналысымен шағын веб-сайты бар.

## Статусы

Нидерландтар үкіметі урк диалектісін азшылықтың тілі ретінде мойындамады. 

## Әдебиет

Harrie Scholtmeijer: Taal in stad en land: Utrechts, Veluws en Flevolands, Sdu Uitgevers, Den Haag 2002, ISBN 90-12-09008-3

## Ескертулер

http://www.gbugrafici.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=73&Itemid=109
http://www.opurk.nl/nieuws/13166.html 

## Сілтемелер


Санат:Диалектика
Орландо Беррио

**Орландо Беррио** (; 14 ақпан 1991 жыл, Картахена, Боливар департаменті) — колумбиялық футболшы, Колумбия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фламенго" клубының шабуылшысы. Колумбия және Бразилия чемпионы. 

## Жетістіктері

* Колумбия чемпионы (4): 2011 (Апертура), 2013 (Финалисасьон), 2014 (Апертура), 2015 (Финалисасьон)
* Колумбия кубогы (1): 2013
* Колумбия суперлигасының жеңімпазы (1): 2016
* Рио-де-Жанейро штатының жеңімпазы (2): 2017, 2019
* Бразилия чемпионы (1): 2019
* Либертадорес кубогы (2): 2016, 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының карьерасы
*Профилі

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Насьонал ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары