open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бобслейден және скелетоннан әлем чемпионаты

**Бобслейден және скелетоннан әлем чемпионаты** () — Халықаралық бобслей және скелетон федерациясымен ұйымдастырылатын бобслейден және скелетоннан жарыс.

Бобслейден әлем чемпионаттары 1930 жылдан бастап өткізіледі. Алғашқы чемпионатта ерлерге арналған төрттіктер үшін ғана жарыстар өткізілген, бір жылдан кейін екіліктерге де жарыстар өткізіле бастады.  Скелетоннан алғашқы әлем чемпионаты 1982 жылы өткізілді. Әйелдер бобслейі және скелетоны әлем чемпионаттарының бағдарламасына 2000-шы жылы енгізілді (алғашқы кезде ерлер және әйелдер арасындағы бобслейден чемпионаттары бөлек өткізілген). 2004 жылы бобслейден және скелетоннан бөлек өткізілген әлем чемпионаттары бір спорттық шараға біріктірілді. Аралас командалар арасындағы жарыстар 2007 жылдан бастап өткізіледі.

## Әлем чемпионаттары

## Барлық медальдар саны

### Бобслей

### Скелетон

### Құрамдастырылған жарыстар

### Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Ерлер екіліктері арасындағы бобслейден әлем чемпиондары  
* Әйелдер екіліктері арасындағы бобслейден әлем чемпиондары  
* Ерлер төрттіктері арасындағы бобслейден әлем чемпиондары  
* Ерлер арасындағы скелетоннан әлем чемпиондары  
* Әйелдер арасындағы скелетоннан әлем чемпиондары  
* Аралас командалар арасындағы бобслейден және скелетоннан әлем чемпиондары  

*
L’Equipe

**Экип** () — франуздардың  күнделікті ұлттық  спорт газеті. Газет атауы қазақ тілінде "команда" деген мағынаны береді. Редакцияның газет басып шығару саясаты футбол, регби, велоспорт, мотоспорт жайлы баяндауға бағытталған. Газеттің ең бірінші нөмері 1946 жылы шықты, жаңа басылым редакциясы фр. L'Auto газетінде жұмыс істеген тілшілердің негізінде құралған, L'Auto, L'Equipe-тың бастамашысы болып саналады, бұл газет тар шеңберлі болып, тек қана автоспортқа арналатын болған.

L'Auto газеті 1903 жылы ең бірінші Тур де Франс велосипед жарысын ұйымдастырғаны жайлы атап өткен жөн, ал 1919 жылы пайда болған жарыс лидерінің сары жидесі, L'Auto газет қағазының сары түсіне бағыт беру үшін бірдей түсте болды.

## Таралымы

Газеттің сатылуы жөнінен екі үлкен таралымдары бар: 1998 жылы 13 шілдеде, Францияның ұлттық құрамасы футболдан әлем чемпионатын ұтқан кезде 1 645 907 дана сатылды, және екіншісі, 2000 жылдың 3 ші шілдесінде, Франция Футболдан Еуропа Чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін, газеттің 1 255 633 көшірмесі сатылды.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайт
Тау шаңғысы спортынан әлем чемпионаты

**Тау шаңғысы спортынан әлем чемпионаты** — Халықаралық шаңғы спорты федерациясымен (, , *FIS*) ұйымдастырылатын халықаралық жарыстар.

## Тарихы
Алғашқы әлем чемпионаты 1931 жылы өткізілді. Келесі он жыл бойы чемпионаттар Еуропада жыл сайын ұйымдастырылған. Кейін Екінші Дүниежүзілік соғысқа байланысты әлем чемпионаттарының өткізілуінде үзіліс жасалды.

Соғыстан кейін чемпионаттар Олимпиада ойындарының бағдарламасына енгізілді. 1946—1982 жж. аралығында жарыстар екі жылда бір рет өткізілген. Сонымен бірге әлем чемпионаттары олимпиадалық жылдары Олимпиада ойындарымен қатар (жүлдегерлерге олимпиадалық жүлделер және әлем чемпионатының жүлделері қатар берілді), ал олимпиадалық емес жылдары жеке өткізілген.

1950 жылы американдық Аспенде өткен әлем чемпионаты Олимпиада ойындарынан бөлек, соғыстан кейінгі және Еуропадан тыс жерде өткізілген алғашқы әлем чемпионаты болып саналады.

## Чемпионаттар

## Жалпы медальдар саны

## Ең жүлделі чемпиондар
Әлем чемпионаттарында төрт немесе одан да көп алтын медальдар жеңген спортшылар:

## Сыртқы сілтемелер
* FIS-ski.com — Тау шаңғысы спортынан әлем чемпионатының ресми нәтижелері 
*FIS-ski.com – official results for the FIS Alpine World Ski Championships
*Ski-DB.com – Men's World Champions
*Ski-DB.com – Women's World Champions
*Neveclub.it  – FIS World Champions News

Санат:Әлем чемпионаттары
Санат:Тау шаңғы
Астана күні (Қазақстан)

**Астана күні** — Қазақстанда 6 шілдеде тойланатын мемлекеттік мейрам.

## Тарихы
1994 жылы Қазақстан Республикасы Парламенті отырысында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның астанасын Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы ұсыныс жасады. 1997 жылы 20 қазанда астананы ауыстыру туралы Жарлыққа қол қойды. 1998 жылы 6 мамырда Ақмола қаласының атауы Астана болып өзгерді. 1998 жылы маусымның 10-ында жаңа елорданың халықаралық тұсаукесер рәсімі өтті. Бұл күн 2006 жылға дейін астананың туған күні ретінде атап өтіліп келді. 2006 жылдан бастап шілденің 6-сы елорда күні ретінде атап өтіледі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының мерекелік іс-шараларының ресми сайты 

## Тағы қараңыз

Санат:Қазақстан мейрамдары
Санат:Астана
Санат:1994 жыл
Санат:1997 жыл
Санат:1998 жыл
Санат:2006 жыл
Санат:Астанадағы оқиғалар
Жағажай волейболдан әлем чемпионаты

**Жағажай волейболдан әлем чемпионаты** Халықаралық волейбол федерациясымен екі жылда бір рет ұйымдастырылатын халықаралық жарыс.

Ресми әлем чемпионаттары 1997 жылдан бастап өткізіледі. 1987—1996 жылдары Рио-де-Жанейрода бейресми әлем біріншіліктері ұйымдастырылған.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері
### Әйелдер

### Ерлер

## Жалпы медальдар саны
### Ерлер

### Әйелдер

## Сыртқы сілтемелер
* Әлем чемпионаттарының нәтижелері

Санат:Әлем біріншіліктері
Boeing 720

**Boeing 720** — төртқозғалтқышты реактивті жолаушы ұшағы, Boeing 707 ұшағының қысқартылған нұсқасы.

Санат:Boeing ұшақтары
Санат:Жолаушы ұшақтары
Семсерлесуден әлем чемпионаты

**Семсерлесуден әлем чемпионаты** — Халықаралық семсерлесу федерациясымен () ұйымдастырылатын жыл сайынғы жарыс.

Алғашқы чемпионат 1921 жылы Париж қаласында өткізілді.

## Чемпионаттар тізімі

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық семсерлесу федерациясының сайты
* Әлем чемпионаттарының жүлдегерлері (ерлер, сайыс қылыш)
* Әлем чемпионаттарының жүлдегерлері (әйелдер, сайыс қылыш)
* Әлем чемпионаттарының жүлдегерлері (сапы)
* Әлем чемпионаттарының жүлдегерлері (қылыш)

Санат:Әлем біріншіліктері
Ерлер арасындағы көгалдағы хоккейден әлем чемпионаты

**Көгалдағы хоккейден әлем чемпионаты** — төрт жылда бір рет ерлер ұлттық құрамалары арасындағы көгалдағы хоккейден өткізілетін халықаралық жарыс.

## Жеңімпаздар және жүлдегерлер

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық көгалдағы хоккей федерациясының ресми сайты 

Санат:Әлем біріншіліктері
Санат:Көгалдағы хоккей
Петр Петрович Косырев

**Петр Петрович Косырев** (1909-1953) - құрылыста стахановшылар қозғалысын бастаушы. 1909 жылы Омбы қаласында туған.

## Еңбек жолы
* 1932 жылдан бастап Шымкент қорғасын - мырыш заводының құрылысында слесарь, кейін завод кәсіподақ комитетінің өндіріс бөлімінің меңгерушісі, комсомол комитетінің секретары, слесарьлар бригадирі, механикалық цехтың мастері болып жұмыс істеді. 
* 1935 жылы кірпіш қалауды тездету, сол арқылы құрылыс объектілерін мерзімінен бұрын тапсыруды көздеген стахановшылар қозғалысын республикада алғаш болып бастады.
* Өмірінің соңғы кезеңінде еліміздің қорғаныс қуатын нығайтуға үлес қосты.

## Жетістігі
* Қазақстанда құрылыста стахановшылар қозғалысын бастаушы.
* 1935 жылы 1-Бүкілодақтық стахановшылар съезіне қатысқан.

## Дереккөздер

Санат:1909 жылы туғандар
Санат:Омбыда туғандар
Санат:Стахановшылар
Тас жол веложарыстарынан әлем чемпионаты

**Тас жол веложарыстарынан әлем чемпионаты** (ресми атауы - ) - Халықаралық велосипедшілер одағымен велоспорттың тас жол тәртіптерінен ұйымдастырылатын жыл сайынғы әлем чемпионаты. Әлем чемпионатының бағдарламасына ерлер элитасы, әйелдер элитасы және 23 жасқа дейінгі ерлер арасындағы топтық және жеке жарыстар кіреді.

## Тарихы
Алғашқы тас жол веложарыстарынан әлем чемпионаты Германияның Нюрнбургринг қаласында 1927 жылы өткізілді. Кәсіпқойлар арасындағы әлем чемпионатының алғашқы жеңімпазы италияндық велошабандоз Альфредо Бинда атанды.

1995 жылға дейін әуесқойлар және кәсіпқойлар арасындағы әлем чемпионаты бөлек өткезілген.

## Чемпионаттар тізімі

## Жалпы медальдар саны

 

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық велосипедшілер одағының ресми сайты

*
Санат:Әлем біріншіліктері
Әйелдер арасындағы регбиден әлем чемпионаты

**Әйелдер арасындағы регбиден әлем чемпионаты** Халықаралық регби кеңесімен (; *IRB*) төрт жылда бір рет ұйымдастырылатын әйелдер арасындағы регбиден ең ірі және беделді жарыс.

## Жеңімпаздар және жүлдегерлер

## Чемпионаттар нәтижелері

## Тағы қараңыз
* Регбиден әлем чемпионаты

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық регби федерациясының ресми сайты 

Санат:Әлем біріншіліктері
Баттерфляй

200px|thumb|right|
200px|thumb|right|
**Дельфин** немесе **Баттерфляй** (&nbsp;— «көбелек»)&nbsp;— жүзудің техникалық жағынан ең қиындарының және шаршататын түрлерінің бірі. 

Дененің сол және оң жақ бөлігі бір уақытта симметриалық қозғалыс жасайтын (қолдар жүзгіштің денесін судың үстіне көтеретін кең және мықты есулер жасаса, аяқтары мен жамбасы толқын тәріздес қимыл жасайды) ішпен жүзу стилі. Баттерфляй&nbsp;— жүзудің ең қиын стилдерінің бірі және жылдамдық жағынан крольден кейін екінші орышда тұр.

File:Butterfly stroke.gif|
File:Butterfly stroke3.gif|


## Стильдің тарихы
Алғашында жүзудің тек 3 стилі болған. Олар: еркін стиль, брасс және арқамен жүзу. Баттерфляй брассты жетілдіру кезінде пайда болған. Қолдар судың бетінде зымырай бастады, сол себептен жүзгіштің қозғалысы жылдамдады. Кейін аяқтардың қозғалысын да көбірек табиғиға ұқсатты.

## Жүзу техникасы
Баттерфляйда жұрыс техника ерекше маңызды. Кроль, шалқалай жүзу мен брассқа қарағанда баттерфляйда жақсы жылдамдықты тек физикалық күш арқылы қол жеткізу мүмкін емес. Көп адамдар бар қиындық бұл стильді үйренуде жатыр деп ойлайды. Бастаушылар үшін басты қиындық екі қолын бір уақытта судың үстінде қайтару мен барлық денесін бастапқы позицияға келтіру, сонымен қатар бір уақыттағы деммен жүзу.

Техника қол мен аяқтың синхронды қозғалысынан тұрады. Мұндағы негізі рөлді дененің толқын тәріздес қозғалысы орындайды. Бастапқы позицияда жүзгіш суда қарнымен жатады, қолдары алға созылған, ал аяқтары артқа қарай созылған.

## Дереккөздер

 
## Сілтемелер
* Баттерфляймен жүзу туралы Дженни Томпсонмен
* Иллюстрациясы бар басшылық 
* Жүзу техникасы видеосымен
* Жүзудің нормативтері бар кесте
* техникалы иллюстрация 
* Баттерфляймен жүзудің 3D модельдері
* Баттерфляймен жүзу техникасы видеосымен 
* Баттерфляймен жүзу техникасы иллюстрацияларымен
* Баттерфляймен жүзу туралы видео 
* Баттерфляймен жүзу техникасы видеосымен 

Санат:Жүзу стильдері
Санат:Жүзу тәртіптері
Калейдоскоп

thumb
**Калейдоскоп** ( — әдемі,  — түр (кескін),  — қараймын, бақылаймын) — ішінде үш (кейде екі немесе үштен көп) ұзына бойғы, бұрыштарға бүктелген  айналы шынылар болатын, көбіне түтік күйінде кездесетін оптикалық аспап-ойыншық. Түтікті айналдырған кезде бойлық өзектің айналасында айналардың арасында орналасқан түрлі-түсті элементтер шағылысып, ауысатын симметриялы өрнектер пайда болады. Айналардың әртүрлі өзара орналасулары дубляждалған суреттердің әркелкі мөлшерін алуға мүмкіндік береді. Мысалы: 45° — 8, 60° — 6,  90° — 4.

Ауыспалы мағынада — құбылыстардың, келбет пен оқиғалардың тез ауысуы.

## Тарихы
1816 жылы жарық толқындарының бір беткейге ұялау экмпериментін өткізіп жатқан уақытта шотландық физигі Дэвид Брюстер ашқан болатын.
thumb

## Калейдоскоп түрлері
Бүгінгі күні калейдоскоптың бірнеше негізгі түрлері кездеседі. 

* Классикалық калейдоскоп айналған кезде өзінің бойлық өзегінің айналасында орын ауыстыратын түрлі-түсті төгінділермен толтырылған.

## Сілтемелер

* ЖЫЛЖЫМАЛЫ ӨРНЕКТЕРДІҢ ЖИНАҒЫ. ҮЛКЕН КАЛЕЙДОСКОП. ҒЫЛЫМ МЕН ӨМІР
*         Күнделікті материалдардан калейдоскоптың пішінін жинаудың нұсқауы

Санат:Оптикалық аспаптар
Санат:Оптикалық ойыншықтар
Airbus A318

**Airbus A318** — Airbus консорциумының A320 ұшақтары жанұясының ең кіші нұсқасы. A318 132 жолаушыны тасымалдай алады және ұшу қашықтығы 5700 км-ге дейін жетеді.

## Техникалық  сипаттамасы

Дереккөз: Airbus, *Airliners.net*

## Дереккөздер


## Тағы қараңыз

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Airbus ұшақтары
Санат:Жолаушы ұшақтары
Қазақ халқының есептері

## Қазақ халқының есептері

## Қырсық жолаушы

Екі қыстақтың арасы 10 шақырым.Қырсық жолаушы күніне 2 шақырым алға жүріп, 1 шақырым кейін қайтады.Қырсық екі араны неше күнде өтеді?

## Жылқыға жем беру

Ауылдасы жылқыңды қалай бағып отырсың деп үй иесінен сұрады.Сонда ол:-жылқыларыма күніне 10 қадақ жем беремін.2 бием бар. Құнанға екі қадақтан,тайға бір қадақтан жем беремін.Әржағын өзің есепте .Шаруасың ғой,-деді үй иесі.

## Қасықыр,ешкі және қырықбуын

Бұл да халқымыздың ертек есептері.
Шаруа өзеннен қасқыр,ешкі және шөпті алып өтуі керек.Қайыққа шаруаның өзі мінеді.Одан соң   не қасқырды,не ешкіні , не шөпті алуына болады.Егер шаруа жағаға ешкі мен қасқырды қалдырып, шөпті алып кетсе , қасқыр ешкіні жеп қояды.Егер шаруа жағаға ешкі мен шөпті қалдырып,қасқырды алып кетсе, ешкі шөпті жеп қояды.Шару өз жүгін қалай өзеннен аман-сау алып өтеді?

## Шекпен киген қара мен қарқаралы хан

Мейірімді,өз бағыңыздан бір алма алуға рұқсат етіңіз,-деді қара.Хан алуға рұқсат етті.Қара баққа келсе ,бақ үш рет қоршауға алынған екен.Әрбір қоршау қақпасында жасауыл тұр.
Қара бірінші жасауылға келіп:

-Хан маған бір алма алуға мейірімділік жасады,-деді.

-Ал, бірақ шығарда алған алманның тең жартысын ,және бір алма бересің,-деді жасауыл.

Қақпадағы екінші және үшінші жасауыл да оған осылай деді.Жасауылдарға сұраған алмаларын беру үшін,қара бақтан неше алма алуы қажет?

## Тауық нешеу саналған?

Қызық есеп айтайын,

Сынап сені байқайын.

Жауап айтшы бөгелмей,

Шешім болсын дегендей.

Бір сарайға қамайлар,

Тауық , түлкі табылар.

Есеп шарты мынандай:

Аяқ пен бас саналар.

Отыз аяқ жүр бір топ боп.

Көрмегенмен оларды

Айыруға болады.

Болсадағы бұл тосын,

Жауап берші,жүр досым.

Түлкі нешеу қамалған?

Тауық нешеу санлған?

## '''Қолданылған материалдар '''

1.Қазақ халқының есептері,Бабаңнан саған не қалған.
Airbus A310 MRTT

**Airbus A310 MRTT** (Multi Role Tanker Transport — «көпнысанды жанармай құюшы») — Airbus A310 негізінеде жасалған жанамай құюшы ұшақ. Осы модификацияға дейін Airbus A310 ұшағы тек жолаушы тасымалдаушы ретінде ғана қолданылған.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Airbus A310
* Airbus CC-150 Polaris
* Airbus A330 MRTT

Санат:Airbus ұшақтары
Санат:Әскери ұшақтар
Аумағы бойынша шөлдер тізімі

Бұл тізімде аумағы 50000 км2 асатын әлемнің ең ірі шөлдер көрсетілген. 
 
[thumb|819px|none|[Жер (ғаламшар)|Жер шарының ең ірі шөлдері]]

## Аумағы 50 000 км² асатын шөлдер тізімі

## Тағы қараңыз
* Шөлдер тізімі

*
Санат:Тізімдер:География
Санат:Тізімдер
Германиядағы шаруалар соғысы

## Басталуы

1524 жылдың жазында Германияның оңтүстігінде шаруалар көтеріліс жасады. Бұл жөніндегі хабар тез таралды.

1525 жылдың бас кезінде Германияда шаруалар соғысы өріс алды. Елдің оңтүстік батысында 6 отряд әрекет жасады, оларда 40 мыңға жуық көтерілісші болды. Қала кедейлері барлық жерде шаруаларды қолдап, оларға қосымша күш беріп отырды. 

Монастырьлер мен феодалдардың замоктары өртене бастады. Шаруалар міндеткерліктер жазылған документті өртеді, қожайындардың малын өзара бөлісті, феодалдар тартыпалған қауымдық жерді қайтарып алды.Олар католик священниктері мен монахтарды қуып жіберді.Шаруалар отрядтары көрінген кезі феодалдар зерелі ұшып қалаға қашты.

## Көтерісшілер мақсаты
Көтерілістің бас кезінде-ақ Мюнцер және оны жақтаушылар шаруаларға хат жазып, үндеу таратты. Олар феодалдардың езгісінен толық азат болу жолында күрес жүргізу үшін халықты одаққа бірігуге шақырды.Бұл көтерілісшілердің мейлінше батыл программасы болды. Бірақ шаруалардың барлығы бірден Мюнцер ұсынғандай әрекет жасамады. Неғұрлым  ауқатты шаруалар өз меншігінен айырылып қалам ба деп қорқып, феодаодармен келісімге келгілері келді.

1525 жылы наурызда шаруалар отрядтарының жетекшілері болды.Олар программа жасады , ол "12 статья" деп аталды, өйткені шаруалардың талаптары 12 пунктен құралды.Олар өздерінен тартып алған жерлерді қайтаруды, барщинаны, оброк пен десятинаны азайтуды, әрбір ауылдың өздеріне священниктер сайлап алуына рұқсат беруді талап етті. "12 статья" кішкентай кітапша түрінде басылып,шаруалар арасында таратылды. Бұл самарқау программа болды.

## Жалғасуы
Көтеріліс жалыны бүкіл елді шарпыды. Орталық Германиядағы Тюрингия аймағында көтерісшілер әлдеқайда батыл қимыл жасады.Тюрингиядағы көтерілісті Томас Мюнцер басқарды. Аяғында шаруалар жеңіліске ұшырады.

## Дереккөздер

1.↑тарих, Реформация, 1992

Санат:Шаруалар көтерілістері
Санат:Германия тарихы
Альберт Март

**Альберт Март** (5 мамыр 1828 — 5 тамыз 1897) - Англия және Ирландияда жұмыс істеген неміс астрономы.

1853 жылы Англияға шарап саудасымен байыған, өзінің жеке обсерваториясы арқылы астрономия саласындағы жұмыстарға демеу беруші **Джордж Бишоппен** бірге жұмыс істеу үшін келген. Ол уақыттарда астронмоиялық жұмыстарға ақы төлеу дегенің сирек құбылыс болатын.

1854 жылғы 1 наурызда "Амфитрита" (барлығы - 29) бірінші астероидын ашты.

Мальтада Уильям Ласселдің асиссенті бола жүріп 600 тұмандықтарды ашты. 29 "Амфитрита" астреоидының алғашқысы астероидын ашты. Ирландияда Маркри обсерваториясында жұмыс істеп, директордан кейінгі тұлға ретінде тағайындалды. Күн жүйесіндегі көптеген эфемерида денелерін есептеп шығарды. Өзге планеталарға қатысты әртүрлі планеталардың айналып өтуі аралығын есептеп шығарды. Ай және Марстағы кратерлерге оның есімі берілген.

## Сыртқы сілтемелер
Тур де Франс 2013

**Тур де Франс 2013** тарихтағы 100-ші Тур де Франс. Тур Корсикадағы (аралда алғашқы үш кезең өткізіледі) Порто-Веккьо қаласында 2013 жылдың 29 маусымында басталады. Турдың соңғы жарысы 2013 жылдың 21 шілдесінде Францияның Париж қаласындағы Елисей алаңдарында өз мәресіне жетеді.

## Командалар
Жарысқа қатысуы құқығына UCI-дің барлық 19 командасы ие болды. Сонымен қатар жарысқа қатысуға Францияның үш кәсіби құрлықтық команда шақырылды.

## Бағдарлар

## Классификациялар көшбасшылары

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Тур де Франс
App Store

### Танымал үстемелер

**App Store** —  iPhone мобильді телефондары, iPod Touch плеерлері мен  iPad планшеттеріне арналған әртүрлі қолдаңғырлары бар iTunes Store онлайн-супермаркетінің бөлімі, қолдаңғырлар дүкені. Оларды сатып алуға немесе тегін жүктнп алуға болады.

## Дүкен жайлы
*App Store* *[[iPhone]]* мен  *[[iPod Touch]]* ке арнап 600 мыңнан астам, *[[iPad]]* қа арнап шамамен 200 мыңдай қолдаңғырлар ұсынады (2012 жылдың 7 наурызында), жүктеулер саны 50 миллиардтан асса, қолданушылар қорын 200 миллион адам құрап отыр. Қолдаңғырлар құрамында көптеген санаттар бар. Соның ішіне FreeCell мен Sudoku ойындары, Facebook, MySpace, The New York Times, Pandora, PayPal мен Twitter сияқты басқа да қолдаңғырлар өте көп.

Сатылып жатқан көптеген қолдаңғырлардың құны $0,99 дан $9,99 ға дейін құрайды, кейбір профессионалды қолдаңғырлар анағұрлым қымбаттырақ тұрады. Сонымен қатар *App Store* арқылы тегін қолдаңғырлар таратылып жатады. 

## Тағы қараңыз
* Apple
* iTunes
* Cydia
* Mac App Store
* iAd
* Google Play
* Samsung Apps
* Microsoft Marketplace

## Дереккөздер


## Сілтемелер
* Apple App Store кіру 
* App Store Review GuideLines ағылшын тілінде 
* App Store жайлы көп қойылатын сұрақтар

Санат:Apple iOS
AG2R La Mondiale

**AG2R La Mondiale** (*UCI Team Code: ALM*) — UCI ProTour статусы бар француз кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың екі басты демеушісі *[[Ag2r Group]]* және *[[La Mondiale Group]]* француз компаниялары болып табылады.

## Сыртқы сілтемелер
*  Ресми сайты  
*  Фан-сайт 

Санат:Велосипед командалары
Team Saxo-Tinkoff

**Team Saxo-Tinkoff** (*UCI Team Code: STB*) — UCI ProTour статусы бар даттық кәсіби тас жол велокомандасы.

Команданың негізін салушысы және иесі 1996 жылы Тур де Франста жеңіске қол жеткізген белгілі даттық велошабандоз Бьярне Рийс болып табылады. Команда *Riis Cycling A/S* компаниясының басқаруымен өнер көрсетеді, ал бас демеушісі Данияның Saxo Bank инвистициялық банкі болып табылады. 2012 жылдың жазынан бастап ресейлік кәсіпкер Олег Тиньков команданың со-демеушісі болатыны белгілі болды, команданың атауы "Team Saxo Bank-Tinkoff Bank" деп өзгертілді және аяғнда "Team Saxo-Tinkoff" дегенге дейін қысқартылды.

## Команданың ағымдағы құрамы

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
Ларри Сэнгер

**Ларри Сэнгер** (, толық есімі **Ло́ренс Марк Сэ́нгер**, ; 16 шілде 1968, Белвью, Вашингтон, АҚШ) — Уикипедияның алғашқы негізін қалаушыларының бірі және бас редакторы, "Бомис" компаниясында қызмет еткен кезеңде "Ситизендиум"ді құрастырған.

## Өмірбаяны
Ларри Сэнгер АҚШ-тың Вашингтон штатының Бельве қаласында дүниеге келген. Алясканың оңтүстігіндегі Анкоридж қаласында өскен. 1991 жылы Рид колледжінде философия бакалавры атанды. 2000 жылы Огайо Университеті оған философия докторы мәртебесін берді. Сэнгер өзінің ғылыми қызметінде мета-ақиқаты мәселесін зерттеді, оның тезистік эссесі «Epistemic Circularity: An Essay on the Problem of Meta-Justification» деп аталды.
2001 жылдың сәуірінің аяғынан шілденің аяғына дейін Ижевск қаласында өмір сүрді.

### Уикипедия
2000 жылы "Бомис" компаниясының құрылтайшысы Джимми Уэйлс "Нупедия" () ашық энциклопедиясының бас редакторы қызметіне Ларри Сэнгерді жұмысқа шақырды.  Мақалалар сараптамалық бағалаудан өткізу арқылы, ғалымдардың ерікті түрде қатысуымен энциклопедия ретінде құрастырылды. Сондықтан да Нупедияның дамуы өте баяу жүрді.
Уики тұжырымдамасымен танысқаннан соң Ларии Сэнгер Уэйлске "Нупедияны" толықтыруды жеделдету үшін энциклопедияға қатысты қазіргі тұжырымдаманы қолдануды ұсынды. Бұл басында материалдарды алдын-ала өңдеп, содан соң "Нупедияға" орналастыру мақсатын көздеген "Уикипедия" веб-сайтын құруға әкелді. Осылайша 2001 жылғы 15 қаңтардан бастап Сэнгер Уикипедия тарихындағы жалақы төленетін бірегей редактор болды. Ол бұл қызметті 2002 жылғы 1 наурызда өз өтінішімен кеткенге дейін атқарды. Қызметтен кетудің ресми себебі штат қысқарту деп жарияланды. Уикипедия бас редакторы бола жүріп Сэнгер өзінің бұл жобасына "Уикипедия" атауын ойлап тапты. Сонымен бірге бұл қауымдастықтың негізгі саяси бөлігін, принциптеріоның қауымын құрастырды.
Сэнгер отставкаға кеткеннен соң Уэйлс Сэнгердің "Уикипедияның" негізін қалаушы ретіндегі ролін жоққа шығармақ болды. Ол оның еңбегінің маңыздылығын мойындағынымен, Сэнгердің жалдамалы қызметкер ретінде өзінің тікелей басшылығымен жұмыс жасағандығын айтады. Соған қарамастан "Уикипедия" энтуазиастарының көпшілігі Ларри Сэнгерді Джимбомен қатар "Уикипедияның" негізін қалаушы ретінде мойындайды.

### Қызметті Доғаруы
Ларри Сэнгер "Уикипедиядан" кетуін өзінің ерікті түрде жасағанын, себебі оған көңіл бөлуге бос уақытының жоқтығымен түсіндіреді. Кейінірек ол осы жазбаларына "Жобада улы әлеуметтік және саяси ауа райы болғандықтан" онымен бітімге келе алмадым дегенді қосқан. Сэнгердің кетуінен кейін "Уикипедия" өзінің өркендеуін жеделдетіп, Әлемдік ғаламторда ең әйгілі жүз сайттың қатарына енді. "Нупедия" Сэнгердің қатысуынсыз-ақ 2002 жылы өз қызметін тоқтатқан болатын.

### Уикипедиядан соң
Қызметтен кеткеннен соң Сэнгер ғылым саласына қайтып келді. Қазіргі уақытта Огайо университетінде философиядан дәріс береді.

Санат:Уикипедия негізін қалаушылар
Санат:Уикипедия тарихы
Санат:16 шілдеде туғандар
Катюша (велокоманда)

**«Катюша»** (, *UCI Team Code: KAT*) — UCI ProTour статусы бар ресейлік кәсіби тас жол велокомандасы. Кәсіпкер Олег Тиньковтың бастамасымен және «Итера», «Газпром», «Ростехнологии» компаниялардың қолдауымен Tinkoff Credit Systems негізінде 2008 жылы құрылған еді.

## Сыртқы сілтемелер

* Команданың халықаралық сайты 

Санат:Велосипед командалары
BMC Racing Team

**BMC Racing Team** (*Код команды [[UCI]]: BMC*) — 2007 жылы құрылған американдық кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың демеушісі BMC Racing велосипедтерін шығаратын швейцариялық компания болып табылады. 2011 жылдан бастап UCI-дің Кәсіби командасы () статусына ие болды, 2010 жылдың маусымында UCI-дің Кәсіби құрлықтық командасы () стаусымен өнер көрсеткен. BMC велошабандозы Кэдел Эванс 2011 жылғы Тур де Франс жарысының жеңімпазы атанды.

## Менеджменті
Бас менеджері: Джеймс Очович (АҚШ)

### Спорттық директорлары
*  Джон Леланг (АҚШ)
*  Ивон Ледануа (Франция)
*  Фабио Бальдато (Италия)
*  Максимилиан Шиандри (Ұлыбритания)
*  Ноэль Дейонкеере (Бельгия)
*  Джексон Стюарт (АҚШ)

## 2013 жылғы құрамы
* Алессандро Баллан, Италия
* Адам Блит, Ұлыбритания
* Брент Букволтер, АҚШ
* Маркус Бургхардт, Германия
* Стивен Каммингс, Ұлыбритания
* Янник Эйссен, Бельгия
* Кедэл Эванс, Австралия
* Матиас Франк, Швейцария
* Филипп Жильбер, Бельгия
* Тор Хушовд, Норвегия
* Мартин Колер, Швейцария
* Клаас Лодевик, Бельгия
* Себастьян Ландер, Дания
* Амаэль Муанар, Франция
* Стив Морабито, Швейцария
* Доминик Нерц, Германия
* Даниэль Осс, Италия
* Тэйлор Финни, АҚШ
* Марко Пинотти, Италия
* Мануэль Квинцато, Италия
* Иван Сантаромита, Италия
* Михаэль Шар, Швейцария
* Грег Ван Авермет, Бельгия
* Тиджей Ван Гардерен, АҚШ
* Лэрри Уорбэсс, АҚШ
* Данило Висс, Швейцария

## Сыртқы сілтемелер
*BMC Racing Team велокомандасының сайты 

Санат:Велосипед командалары
Movistar Team

**Movistar Team** (*UCI Team Code: MOV*) — UCI ProTour статусы бар испандық кәсіби тас жол велокомандасы. 

2011 жылдан бастап команданың бас демеушісі *Movistar* брендінің иесі, испандық телекоммуникациялық компания Telefónica болып табылады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Велосипед командалары
EF Education First Pro Cycling

**EF Education First Pro Cycling** (*UCI Team Code: EF1*) — TIAA-CREF командасының негізінде 2007 жылы құрылған американдық кәсіби тас жол велокомандасы. 2008 жылдан бастап серіктік навигация техникасының Garmin шығарушы компаниясымен жұмыс істейді. Сонымен қатар, 2008 жылы командаға UCI ProTour лицензиясы берілді. Бас менеджері — бұрынғы кәсіби велошабандоз Джонатан Вотерс болып табылады. 2011 жылы Cervélo TestTeam компаниясымен бірігуі нәтижесінде команданың атауы Garmin-Cervélo дегенге ауыстырылды.

## Жеңістер
; 2007
* Миссури Туры:
** командалық классификация
** кезең 5 — Дэнни Пэйт
* Tour de Beauce: кезең 5 — Иан МакГрегор
; 2008
* Джиро д’Италия: кезең 1 — командалық жарыс (уақытқа)
* Калифорния Туры — командалық классификация
* Route du Sud: бас классификация — Дэниэл Мартин
* Багамалар Туры: бас классификация — Тайлер Фэррер
* Миссури Туры: кезең 3 және бас классификация — Кристиан Ванде Вельде
* Джорджия Туры: жастар классификациясы — Трент Лоув
* Ұлттық чемпионаттар:
** 20px Ирландия — топтық жарыс — Дэниэл Мартин
** 20px Жаңа Зеландия — топтық жарыс — Джулиан Дин
** 20px АҚШ — уақытқа жарыс — Дэвид Забриски
; 2009
* Испания Вуэльтасы:
** кезең 11 — Тайлер Фэррер
** кезең 12 — Райдер Хесйедал
** кезең 10 — Дэвид Миллар
* Катар Труы: кезең 1 — командалық жарыс (уақытқа)
* Париж — Ницца: кезең 4 — Кристиан Ванде Вельде
* Тиррено — Адриатико: кезең 3 — Тайлер Фэррер
* Британия Туры: кезең 1 — Кристофер Саттон
* Британия Туры: генеральная классификация — Дэвид Забриски
* Калифорнии Туры:
** кезең 2 — Том Петерсон
** кезең 6 — Дэвид Забриски
* Бургос Туры: кезең 4 — Том Дэниэлсон
* Жерорта теңізінің Туры: жастар классификациясы  — Дэниэл Мартин
; 2010
* Ұлттық чемпионаттар:
** 20px Австралия — топтық жарыс — Трэвис Мэйер
** 20px Австралия — уақытқа жарыс — Кэмерон Мэйер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресм сайты 

Санат:Велосипед командалары
Omega Pharma-Quick Step

**Omega Pharma-Quick Step** (*UCI Team Code: OPQ*) — UCI ProTour статусы бар бельгиялық кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың басты демеушісі ламинат шығаратын Quick Step компаниясы болып табылады.

## Жетістіктері
; 2010
* Тур де Франс: кезең 2 — Сильван Шаванель

; 2009
* Катар Туры: Генеральная классификация (Том Боонен).
* Париж-Рубе: 1-й - Том Боонен
* Джиро д'Италия: Ең таңдаулы жас велошабандоз (Ақ майка): Kevin Seeldraeyers

; 2008
* Катар Туры: Командалық классификация, бас классификация (Том Боонен).
* Париж-Ницца: Командалық классификация; кезеңдердегі 3 жеңіс
* Париж-Рубе: 1-ші - Том Боонен
* Тур де Франс:
: Кезеңдегі жеңіс — Герт Стигманс
* Испания Вуэльтасы:
: кезеңдердегі 5 жеңіс (Том Боонен және Паоло Беттини екі жеңістен және Wouter Weylandt бір жеңіс)


## Сыртқы сілтемелер
* Ресм сайты  

Санат:Велосипед командалары
Trek-Segafredo

**Trek-Segafredo** (*UCI Team Code: TFS*) жол фабрика жарыс — UCI ProTour статусы бар люксембургтік кәсіби тас жол велокомандасы.

## 2012 жылдың құрамы

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Велосипед командалары
Belkin Pro Cycling Team

**Belkin Pro Cycling Team** (*UCI код:* **BLA**) — голландтық кәсіби тас жол велокомандасы, бұрынғы атауы **Rabobank**.

Команда үш бөліктен тұрады: ProTeam (UCI ProTour команда), құрлықтық ( UCI Europe Tour-да өнер көрсететін жас таланттар командасы), және велокросс. 

Санат:Велосипед командалары
FDJ (велокоманда)

**FDJ** (*UCI Team Code: FDJ*) — 1997 жылы құрылған француздық кәсіби тас жол велокомандасы. Негізінде француздық велошабандоздарымен жабдықталады. 2005 жылы UCI ProTour лицензиясына ие болды.

## Жеңістері
; 1997
* Париж — Рубе — Фредерик Гуездон
* Тур де Франс: кезең 16 — Кристоф Менжен
; 2000
* Критериум ду Дофине Либере: кезең 1 — Фредерик Гуездон
* Джиро д’Италия: кезең 16 — Фабрицио Гуиди
; 2001
* Жерорта теңізі Туры: таулы классификация — Фредерик Гуездон
; 2002
* Критериум ду Дофине Либере: кезең 5 — Фредерик Гуездон
* Тур де Франс: кезең 7 — Брэдли Макги
; 2003
* Даун Андер Тур: кезеңдер 1 және 4 — Баден Кук
* Швейцария Туры:
** кезең 4 — Санди Касар
** кезең 8 — Бредли МакГи
** кезең 9 — Баден Кук
* Тур де Франс:
** бастама — Бредли МакГи
** кезең 2 және спринтерлік классификация 20px — Баден Кук
* Нидерландылар Туры: кезең 6 — Брэдли Макги
* Жерорта теңізінің Туры: кезең 3 — Баден Кук
;2004
* Даун Андер Туры: кезең 6 — Баден Кук
* Джиро д’Италия: бастама — Брэдли Макги
* Романдия Туры: бастама — Брэдли Макги
* Жерорта теңізінің Туры: кезеңдер 1 және 3 — Баден Кук
* Оңтүстік веложарысы: бас классификация — Бредли МакГи
; 2005
* Тур дю О-Вар: бас классификация — Филипп Жильбер
* Швейцария Туры: кезең 3 — Брэдли Макги
* Польша Туры: кезең 1 — Баден Кук
* Оңтүстік веложарысы: бас классификация — Санди Касар
* Топтық жарыстағы Финляндия чемпионаты 20px — Юсси Вейкканен
; 2006
* Париж — Тур — Фредерик Гуездон
* Жерорта теңізінің Туры: кезең 5 — Матьё Ладаню
* Тур де л’Авенир: кезең 8 — Реми Ди Грегорио
* Топтық жарыстағы Финляндия чемпионаты 20px — Юсси Вейкканен
; 2007
* Критериум ду Дофине Либере: таулы классификация — Реми Ди Грегорио
* Тур де Франс: кезең 18 — Санди Касар
* Данен Гран-Приі — Себастьен Шаванель
* Дюнкерктің 4 күні: бас және жастар классификациясы — Матьё Ладаню
; 2008
* Даун Андер Туры:
** таулы классификация — Филипп Жильбер
** командалық классификация
* Мальорка Туры: кезең 1 — Филипп Жильбер
* Omloop Het Nieuwsblad — Филипп Жильбер
* Германия Туры: кезең 1 — Юсси Вейкканен
* Париж — Тур — Филипп Жильбер
* Оңтүстік веложарысы: кезең 4 — Юсси Вейкканен
* Пикардия Туры: кезең 4 және бас классификация — Себастьен Шаванель
* Топтық жарыстағы Беларусь чемпионаты 20px — Евгений Гутарович
* Топтық жарыстағы Финляндия чемпионаты 20px — Юсси Вейкканен
; 2009
* Жерорта теңізінің Туры: кезеңдер 1 және 5 — Евгений Гутарович
* Испания Вуэьтасы: кезең 17 — Антони Ру
* Топтық жарыстағы Беларусь чемпионаты 20px — Евгений Гутарович
; 2010
* Тур дю О-Вар: кезең 1 және бас классификация — Кристоф Ле Мевель
* Жерорта теңізінің Туры: кезеңдер 1 және 3 — Евгений Гутарович
* Тур де Франс: кезең 9 — Санди Касар

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Велосипед командалары
Lotto-Belisol

250px|нобай
**Lotto-Belisol** (*UCI Team Code: LTB*) — 1985 жылы құрылған бедьгиялық кәсіби UCI ProTour тас жол велокомандасы. 

## Тарихы
Команда бельгиядағы *Lotto* ұлттық лотореясының қаржы қолдауымен 1985 жылы құрылды. 2003 жылы бельгиялық Domo велокомандасымен біріктірілді.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Велосипед командалары
Sky Procycling

**Sky Procycling** (*UCI Team Code: SKY*) — UCI ProTour статусы бар 2009 жылы құрылған британдық кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың басты мақсаты Тур де Франста жеңіске жету болып табылады. Штаб-пәтері Манчестер қаласында орналасқан. Басты демеушісі — Ұлыбританияның бір аттас телевизиялық компаниясы.

2012 жылы команда өкілі Брэдли Уиггинс Тур де Франста жеңіске қол жеткізді.

## Жеңістер
; 2010
* Tour Down Under: 6 кезең — Крис Саттон
* Тур Катара: этап 1 — командалық жарыс (уақытқа)
* Тур Катара: 3, 6 кезеңдер, спринтерлік және жастра классификациясы — Эдвалд Боассон Хаген
* Omloop Het Nieuwsblad — Хуан Антонио Флеча
* Париж — Ницца: 1 кезең — Грэг Хендерсон
* Тиррено — Адриатико: 7 кезең — Эдвалд Боассон Хаген

## 2012 жылдың құрамы
*  Бернхард Айзель
*  Давиде Апполлонио
*  Майкл Берри
*  Алекс Доусветт
*  Хавьер Зандио
*  Марк Кавендиш
*  Питер Кенноу
*  Кристиан Кни
*  Томас Лёфквист
*  Ларс Петтер Нордхауг
*  Ричи Порт
*  Сальваторе Пуккио
*  Дэнни Пэйт
*  Майкл Роджерс
*  Люк Роу
*  Крис Саттон
*  Бен Свифт
*  Константин Сивцов
*  Йен Стеннард
*  Джерент Томас
*  Брэдли Уиггинс
*  Ригоберто Уран
*  Кристофер Фрум
*  Хуан Антонио Флеча
*  Эдвальд Хаген
*  Джереми Хант
*  Мэтью Хеймен
*  Сержио Энао

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
UCI ProTour

**UCI ProTour** — 2005 - 2010 жылдар аралығында Халықаралық велосипедшілер одағымен (UCI) ұйымдастырылған жарыстар сериясы. 2011 жылдан бастап UCI ProTour және UCI Әлемдік рейтингі () UCI Әлемдік Турына () біріктірілді. 2011 жылы ProTour статусының орнына командалар UCI-дің кәсіби командалар () статусына ие болды, олардың саны 18-ге дейін қысқартылды.

## Лицензиялау
2005 жылы ProTour демеушілермен 4 жыл бойы жұмыс істеуге рұқсат беретін 20 командаға лицензия берілді.

## UCI ProTeams

## ProTour нәтижелері

## Тағы қараңыз
* Халықаралық велосипедшілер одағы

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* UCI сайтындағы ProTour мұрағаты 

Санат:Велоспорт
Санат:Жарыстар
Мұқатай Әбеулов

*Әбеулов Мұқатай*- 1917 жылы Семей қаласы  Шұбартау ауданы Сарықамыс ауылында дүниеге келген.  1941 жылдан майданда болған.  152- гвардиялық танкіге қарсы шабуылдаушы артиллериялық полктың қару көздеушісі (4-гвардиялық кавалериялық корпус, 2-ші Украин майданы) гвардия қатарындағы жауынгер Әбеулов Венгрияны азат ету ұрысында ерекше көзге түсті. 1944 жылы 6- қазанынан 6- желтоқсаны аралығында тіке көздеу қарумен жаудың 6 танкісін, 4 броньдық транспорттерін және көптеген басқа да техникасын жойды. 1944  жылдың 16-желтоқсанында Мохора (Будапешт қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 50 шақырым) елді мекенінде жау танкілерін шабуылдау кезінде қаза тапты. Қайтыс болғаннан кейін 1945 жылы 28 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Батыр ұрыс болған жерде жерленген. Батырдың Отанында бюст орнатылған. 

## Дереккөздер

 

Санат:Кеңес Одағының батырлары
Ресей мемлекеттік су тізілімі

**Мемлекеттік су реестрі (Ресей)** — Ресей Федерациясы субъектілері (федералдық меншікте, муниципальдық бөліністер, жеке және заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер) иелігіндегі су нысандары, өзен алаптары мен алаптық (бассейндік) округтер туралы құжатталған мәліметтердің жинақталған жүйесі. Реестр Ресей Федерациясы заңнамаларымен шектеулер қойылғандар санатына жатпайтын, мемлекеттік ақпарат ресурстары мен ашықтықты қамтамасыз ететін мәліметтерден құралады. Реестр Ресей Үкіметінің 2007 жылғы 28 сәуірдегі №253 қаулысының негізінде құралған.

Мемлекеттік су реестрі төмендегі тараулардан тұрады:
* "Су нысандары және су ресурстары";
* "Су пайдалану";
* «Су нысандарындағы инфрақұрылым».

Санат:Су шаруашылығы
Санат:Ресей
Жалғыз рейнджер

**Жалғыз рейнджер** () - Гор Вербинскидің фильмы. Қазақстан прокатына 2013 жылы 4 шілдеде шықты.

## Қысқаша мазмұны
Қызық оқиғалы вестернде Джон Рейд (Арми Хаммер) есімді әділет сүйгіш қаһарман туралы баяндалады. Ол үндіс Тонтоның (Джонни Депп) көмегімен қылмыскерлер мен жемқорларға қарсы күреседі.

## Басты рөлдерде

## Қазақша дубляж
*Бейбіт Қамаранов — Джон Рид / Жалғыз жортқан рейнджер
*Берік Айтжанов — Тонто
*Төлеубек Мұхамеджанұлы Аралбай — Бутч Кавендиш
*Балтабай Сейтмамытов — Лэтем Коул
*Гүлнәз Әуесбаева —  Ребекка Рид
*Самат Қордабай — Джей Фуллер
*Күнсұлу Шаяхметова — Ред Харрингтон
*Азамат Қанапия — Дэн Рид
*Бақытжан Әлпейісов — Хабберман
*Нұрлан Жақыпбаев — Дэнни
*Тынық Ізбасов — Уилл
*Дубляж режиссері — Айжан Жамшитова
*Аудармашы — Диана Сабазова
*Мәтінді үйлестірушілер — Тұрысбек Сәукетаев, Салтанат Дүнгенбаева
*Жоба менеджерлері — Илья Бисеров 
*Шығармашылық кеңесші — Сергей Пасов

### Музыка
*«Hanson Place» діни жыры—  орындаушылар: Гүлнәз Әуесбаева, Серікбол Қиялов, Бауыржан Қаңтарбаев, Файза Имантаева
*«Республиканың жауынгерлік ұраны» — орындаушылар: Гүлнәз Әуесбаева, Серікбол Қиялов, Бауыржан Қаңтарбаев, Файза Имантаева
*«Жұлдыздар қаптағанжалау» — орындаушылар: Гүлнәз Әуесбаева, Серікбол Қиялов, Бауыржан Қаңтарбаев, Файза Имантаева
*Вокал жетекшісі— Денис Коноплёв
*Вокал мәтінін үйлестірушілер —  Тұрысбек Сәукетаев, Салтанат Дүнгенбаева
*Дыбыс режиссерлері — Елена Кударова, Андрей Резинкин, Денис Коноплёв, Азамат Конопья
*Дубляж студиясы — «Cinema Tone Production»
*Сәйкестендіру студиясы — «Shepperton International»
*Қазақша нұсқасын шығарған — Disney Character Voices International, Inc.

### Басқа рөлдерде
*Талғат Келімбетов
*Серікбол Қиялов 
*Құдайберген Бекіш
*Тимур Пиязов
*Жасұлан Симонов 
*Дарын Шыныбек
*Бауыржан Қаңтарбаев
*Сәуле Тұрдақынова
*Тынышгүл Сұлтанбердиева
*Файза Имантаева

## Қызықты мәліметтер
* Фильмнің Мәскеудегі алғашқы көрсетіліміне түсіру тобы толығымен келді. Ұлттық арнаға жеке сұхбат берген Голливуд жұлдыздары Қазақстанға сәлем жолдап, келе жатқан Астана күнімен құттықтады.
* «Мен өз рөлімді сомдау арқылы Американың байырғы тұрғындары үндістерге деген құрметімді көрсеткім келді. Себебі Христофор Колумб Американы ашып, оны мекендейтін халыққа үндістер деп ат қойғанша, олар өзімен-өзі тіршілік кешіп жатқан бірнеше ғасырлық бай тарихы бар халық еді. Біз үндістерді бұған дейін түсірілген басқа фильмдерден ерекше қылып көрсетуге тырыстық», - деді актер Джонни Депп бізге берген сұхбатында.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* «Жалғыз рейнджер» қазақша дыбысталды 
* Одинокий рейнджер - Трейлер (казахский язык)
* "Жалғыз рейнджер" фильмі қазақша дубляждалды

Санат:Гор Вербински фильмдері
Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері
Санат:АҚШ вестерн фильмдері
Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері
Санат:Дисней фильмдері
Құлшыораз

**Құлшыораз** - Тама тайпасының Дәулеткелді руынан тарайтын бұтақ. Құлшыораз Бигелдіұлынан тараған ұрпақ. Негізгі бөлігі - Жамбыл облысы, Сарысу ауданында, бір бөлігі - Жезқазған қаласында тұрады. Ақтөбе облысында, әлде Батыс Қазақстан облысында Құлшыораз батырдың кейінгі алған әйелінен туған балалар тұрады деген сыбыстар бар.  
## Дереккөздер


Санат:Қазақ рулары
Cannondale Pro Cycling Team

**Cannondale Pro Cycling Team** (*UCI Team Code: CAN*) — сұйытылған газды шығаратын «Liquigas» компаниясымен 1999 жылы құрылған италияндық кәсіби тас жол велокомандасы. Алғашқы жылдары төменгі дивизиондарда ғана өнер көрсеткен. 2005 жылғы маусымының алдында Bianchi командасымен біріктіріліп, атауы Liquigas-Bianchi дегенге өзгертілді және UCI ProTour лицензиясына ие болды.

## Басты жеңістері
; 2007
* Париж — Ницца: Спринтерлік классификация және кезең 2 — Франко Пеллицотти
* Льеж — Бастонь — Льеж: Бас классификация — Данило Ди Лука
* Джиро д’Италия:
** Кезең 1 — уақытқа жарыс (команда)
** Кезеңдер 4, 12 және бас классификация 20px — Данило Ди Лука
* Сан-Себастьян Классикасы: Леонардо Бертаньолли
* Тур де Франс: кезең 5 — Филиппо Поццато
; 2008
* Париж — Ницца: этап 3 — Чель Кальстрём
* Коппи және Бартали аптасы: кезең 1a — Франческо Кикки
* Швейцария Туры: бас классификация — Роман Кройцигер
; 2009
* Романдия Туры: бас классификация — Роман Кройцигер
* Джиро д'Италия: кезең 17 — Франко Пеллицотти
* Тур де Франс: таулы классификация 20px — Франко Пеллицотти
; 2010
* Париж — Ницца: кезеңдер 3, 5 — Петер Саган
* Тиррено — Адриатико: кезең 18 — Даниэле Бенатти
* Тур Романдии: кезең 1 — Петер Саган
* Джиро д’Италия:
** Кезең 4 — уақытқа жарыс (команда)
** Кезең 14 — Винченцо Нибали
** Кезең 12 және бас классификация 20px — Иван Бассо
* Польша Туры: кезең 1 — Джакопо Гуарньери
* Испания Вуэльтасы бас классификация 20px — Винченцо Нибали
; 2011
* Джиро д’Италия: кезең 18 — Эрос Капекки
* Швейцария Туры: кезеңдер 3, 8 — Петер Саган

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
Orica GreenEDGE

**Orica GreenEDGE** (*UCI Team Code: OGE*) — 2012 жылдың UCI Әлемдік Турының алдында құрылған және сол жылы UCI ProTeams лицензиясына ие болған австралиялық кәсіби тас жол велокомандасы.

## 2012 жылдың құрамы

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
* Әлемдік Турдың  сайтындағы профилі
* cyclingarchives.com сайтындағы профилі 

Санат:Велосипед командалары
Әуезхан Салықбаев

**Әуезхан Салықбаев** - Социалистік Еңбек Ері (1966), озат теміржолшы. 1929 жылы Шымкент облысы (қазіргі Түркістан облысы), Арыс қаласында туған.

Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан.
## Еңбек жолы
* 1944-1950 жылдары - Арыс стансасында вагон тіркеуші, техникалық кеңсе қызметкері.
* 1950 жылдан жол кезекшісі, механикаландырылған комплексті бригада бригадирі.
* 1961 жылы ол механикаландырылған төбешік кезекшісі мен маневрлік диспетчер қызметтерін қоса атқарудың бастамашысы болды. Басқарған ұжым өндіріске еңбектің озық әдістерін, әсіресе составтарды ажырату және құрастырудың түйдекті тәсілдерін енгізу нәтижесінде еңбек өнімділігі екі еседей арттырды.

## Жетістігі
* 7-ші бесжылдықта (1956-1965) ол басқарған комплексті бригада 13430 ауыр салмақты поезд құрастырып, нормадан тыс 3129 мың т жүк жөнелтті.
* 5-сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты болды.

## Наградалары
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1966)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Lampre-Merida

**Lampre-Merida** (*UCI Team Code: LAM*) — UCI ProTour статусы бар италияндық кәсіби тас жол велокомандасы. 

## Басты жеңістер
; 1993
* Милан — Сан-Ремо — Маурицио Фондриест
* Тур де Франс: үш кезең және спринтерлік классификациялар 20px — Джамолидин Абдужапаров
* Әлем Кубогының жалпы есебі — Маурицио Фондриест
* Испания Вуэльтасы: кезең 18 — Сергей Ушаков
; 1996
* Джиро д’Италия: бас классификация 20px — Павел Тонков
; 2000
* Швейцария Туры — Оскар Камензинд
* Джиро д’Италия: кезең 15 — Джильберто Симони
* Испания Вуэльтасы: кезең 16 — Джильберто Симони
; 2001
* Льеж — Бастонь — Льеж — Оскар Камензинд
* Джиро д’Италия: кезең 21 және бас классификация 20px — Джильберто Симони
* Испания Вуэльтасы: кезең 20 — Джильберто Симони
; 2002
* Тур де Франс: кезең 1 — Рубенс Бертольяти
; 2006
* Тур де Франс: жастар коассификациясы 20px — Дамьяно Кунего
; 2007
* Фландрия Туры — Алессандро Баллан
* Vattenfall Cyclassics — Алессандро Баллан
* Ламбардия Туры — Дамьяно Кунего
* Трентино Туры: кезең 1, 2 және бас классификация — Дамьяно Кунего
; 2008
* Әлем чемпионаты: топтық жарыс 20px — Алессандро Баллан
* Басктар елінің Туры: кезең 5 — Дамьяно Кунего
* Amstel Gold Race — Дамьяно Кунего
* Ломбардия Туры — Дамьяно Кунего
* Испания Вуэльтасы: кезең 7 — Алессандро Баллан
; 2009
* Польша Туры: кезең 5 және бас классификация — Алессандро Баллан
; 2010
* Сардиния Туры:
** Кезең 1 — Франческо Джавацци
** Кезең 3 — Алессандро Петакки
** Кезең 4 — Данило Хондо
* Тур де Франс: кезеңдер 2 және 7 — Алессандро Петакки

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
Vacansoleil-DCM

**Vacansoleil-DCM Pro Cycling Team** (*UCI Team Code: VCD*) — 2008 жылы құрылған голландиялық кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың  демеушісі люкс класты кемпингке арналған құрал-жабдықтарды шығарушы Vacansoleil Camping Holidays еуропалық компаниясы болып табылады. Екінші демеушісі ауыл шаруашылығына арналған материалдарды және тыңайтқыштарды шығаратын бельгиялық DCM компаниясы. 2011 жылы UCI-дің кәсіби командасы () статусына ие болды.

## Ағымдағы команданың құрамы
01.01.2013 күйіне қарай.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Велосипед командалары
Argos-Shimano

**Argos-Shimano** (*UCI Team Code*: **ARG**)  — UCI ProTour статусы бар голландиялық кәсіби тас жол велокомандасы. Команданың бұрынғы атауы **Skil-Shimano** (*UCI Team Code*: **SKS**).

## 2013 жылдың құрамы

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
Euskaltel-Euskadi

**Euskaltel-Euskadi** (*UCI Team Code: EUS*) — 1994 жылы құрылған испандық кәсіби тас жол велокомандасы. UCI ProTour лицензиясына 2005 жылы ие болды. 

## 2011 жылғы құрамы

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Велосипед командалары
Николай Александрович Пономарев

**Николай Александрович Пономарев ** - Социалистік Еңбек Ері (1971), Қазақстан партия, совет қызметкері. 10 қазан 1929 жылы  Қостанай қаласында туған.

## Еңбек жолы
* 1955 жылдан КОКП мүшесі.
* 1951-1963 жылдары - Қостанай облысы "Федоровский", "Кеңарал", "Владимировский" совхоздарында агроном, совхоз директоры.
* 1963-1971 жылдары - Қостанай облысы партия комитеті ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі, Комсомол аудандық (қазіргі Қарабалық ауданы) партия комитетінің 1-секретары.
* 1971 жылдан Қостанай облыстық Советі атқару комитетінің председателі.

## Жетістігі
* 1971 жылдан КОКП ОК мүшелігіне кандидат, Қазақстан КП ОК мүшесі.
* 7-ші сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты болды.

## Наградалары
* 2 мәрте Ленин ордені
* 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1971)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Бірлестік (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Бірлестік** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Қамсақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 594 адам (308 ер адам және 286 әйел адам) болса, 2009 жылы 591 адамды (298 ер адам және 293 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Boeing 717

**Boeing 717** - американдық Boeing компаниясының реактивті жолаушы ұшағы. Ұшақ 1960-жылдардан бері шығарылып келе жатқан орта магистральді Douglas DC-9 және MD-80/90 сериясының соңғы нұсқасы. 1997 жылы тамызда McDonnell Douglas компаниясының бірнеше зауытты сатып алғаннан кейін оның  MD-95 ұшағы атауы Boeing 717 деп ауыстырылды. Барлығы 1995 жылдан 2006 жылдың 23 мамырына дейін 156 Boeing 717 ұшағы өндірілді.

## Техникалық сипаттамасы

Дереккөздер: Boeing 717 Characteristics 717 Airport planning report Boeing 717 Specifications

## Түсініктемелер

## Дереккөздер


## Тағы қараңыз

## Сыртқы сілтемелер
* Boeing 717 web page

Санат:Boeing ұшақтары
Санат:Жолаушы ұшақтары
Ресей су ресурстары федералды агенттігі

**[[Ресей]] су ресурстары жөніндегі федералдық агенттігі** - Табиғи ресурстар министрлігінің құрамына кіретін атқарушы биліктің федералдық органы. Су ресурстары саласындағы мемлекеттік қызмет көрсету және федералдық меншікті басқару бойынша функцияларды жүзеге асырады.

Санат:Ресей
Бужай

**Булыжайлар** конструкциясы бойынша бірқұламалы және екіқұламалы, тереңдетілген және жер беткі болып бөлінеді.
Қолдану мерзіміне қарай бужайлар ерте, орташа және кеш мерзімді болып бөлінеді. Булыжайлар жылыту тәсілі бойынша күн сәулесімен қызатын, биологиялық және техникалық болып бөлінеді. 
Қазақстанда қолданылатын бужайдың негізгі типі болып әйнектелген немесе пленкаланған жақтау бар және қамыс төсеніштермен жабылатын, бір құламалы тереңдетілген бужай саналады. Екіқұламалы құрастырмалы-тасымалданатын пленкалы УРП-20 бужайлары да қолданылады, оларды кез келген жылумен қыздырылатын тереңдетілген және жер беткі бужайларға орнатуға болады. Бірқұламалы тереңдетілген бужайлардың негізгі элементтері болып: мөлдір жабын (әйнек немесе пленка), ор, қорап (бекіткіш), жылытатын жабдық (биоотын немесе изоляциялық материалы бар қыздыратын жабдық) есептеледі.
Булыжайлық жақтау ағаштан жасалады, оның мөлшері 160 х 106 см. Бужайдың қорабы ағаш, кірпіш немесе темірбетоннан жасалады. Қазақстанның солтүстік-шығыс облыстарында қолданылатын ерте мерзімдегі биожылытқышы бар бужайлардағы ордың тереңдігі 70-75 см, оңтүстікте – 60-65 см, орташа мерзімдегілер – 55-60 және 50 см, кеш мерзімдегілерде – 30-40 см болады. Техникалық жылитын бужайлардың оры биологиялық жылитындарға қарағанда таяздау келеді, олардың түбі мен қабырғаларына жылу жібермейтін материалдар төселген (шлак және т.б.). Жылыту элементтері құммен жабылған, оның үстіне тамыржүйесі орналасатын 20-25 см қалыңдықта топырақ тасталады.
Булыжайларды электрмен жылыту үшін ПОСХВ (810-61 типтік жоба) оқшауланған қыздыратын кабель, қыздыратын сымдары бар асфальтбетонды блоктар (810-75 типті жоба), ішінен оқшауланбаған болат сымдар өткізілген, асбестоцемент құбырлардан тұратын қыздырғыш элементтер қолданылады.

Санат:Егін шаруашылығы
Call of Duty: Ghosts

**Call of Duty: Ghosts**  — 3D- шутер үш өлшемді жанрындағы мультиплатформалы компьютерлік ойын. Infinity Ward америкалық студиясымен жетілдіру үстінде. Ойынның ресми анонсы — 1 мамыр 2013 жылға белгіленсе, жарыққа шығу салтанаты 5 қараша 2013 жылы болмақ. 

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Ойынның ресми сайты 

Санат:Компьютерлік ойындар
Санат:Xbox 360-қа арналған ойындар