open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бахрейн теледидары

**Бахрейн теледидары** – 1973 жылдан бастап «Бахрейн телевижн» ұлттық тележүйесі жұмыс істейді. 

Бұған дейін көрші араб мемлекеттерінің телехабарларын қабылдаған болатын. Теледидар саны да Германия және Жапониямен салыстырғанда жоғары. Ал араб елдерінде бұл жағынан тек Катарды ғана алдарына шығарады. 

Қазіргі кезде (2000) аралдағы осы араб мемлекеті елді Қиыр Шығыс пен Еуропаға қосатын стратег, база ретінде белсенді жұмыс жүргізіп келеді. Бұған Бахрейннің географиялық жағдайы мен бірінші класты байланыс жүйесінің болуы маңызды фактор болып саналады. 

1964 жылдың өзінде Үндістан мен Англияны қосатын суасты телеграфтық кабелі Бахрейн арқылы өтті. Бір ғасырдан кейін осы аралда «Кэйбл энд уайрлесс» британ компаниясы араб әлемінде ең алғашқы спутниктік байланыстың жер үстіндегі станциясын салды. 

Қазіргі кезде барлық ақпараттық каналдар «Бателко» компаниясының иелігінде. Бұл «Кэйбл энд уайрлесс» компаниясын бахрейнизациялау нәтижесінде құрылды. Қазір Парсы шығанағында Бахрейнді БАӘ-мен, Катармен, Кувейтпеп қосатын суасты кабелін төсеу жұмысы жүріп жатыр. Бұл кабель 1200 байланыс каналына есептелген. 

«Бателко» қазіргі заманға сай технологиямен жабдықталған. Бахрейндегі АРАБСАТ коммуникациялық жүйесі арқылы 1994 жылдан бастап хабар тарататын спутниктік арнаның өз бағдарламаларын жасау үшін жеткілікті базасы жоқ. Сондықтан ВВС, GNN және Египеттің космостық теледидары хабарларын ретрансляциялау арқылы көреді. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ботсван телевизиясы

**Ботсван телевизиясы** – Ботсвандағы телеарналарды құрайтын жүйе.

Ботсван мемлекетінде телевизия өз қызметін 2000 жылы шілде айынан бастаған. Бұл жағдай алғашқы Botswana Television (BTV) телеарнасының пайда болуымен тікелей байланысты. Аталған елде сөз бостандығы конституциямен бекітілген. Алайда Ботсван оппозициясы өз эфирлік Уақыттарының желініп қалатындығын жариялайды. 

Мемлекеттік телеарнадан бөлек Ботсванда Gaborone Television атты жеке коммерциялық телеарна хабар таратады. Аталмыш арна GBC (Gaborone Broadcasting Company) компаниясының иелігінде.
## Дереккөздер
	

Санат:Ботсван телевизиясы
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
БҰҰ-ның Нюю-Йорктегі радио және теледидар қызметі

**БҰҰ-ның Нюю-Йорктегі радио және теледидар қызметі**–арна эфирге тақырыптық бағдарламалар мен арнаулы жаңалықтар бюллетенін дайындайды.. БҰҰ-ның радиостанциясы күн және апта сайын ұйымның штаб- пәтерінен, комитеттер мен арнаулы ұйымдардың ақпарат жаңалықтарын, репортаждар мен деректі бағдарламаларды тақырыптық айдарлар бойынша таратып отырады.
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бейнешығыршық

**Бейнешығыршық** – қысқа, ұзақтығы бір минутқа дейінгі фильм. Кейде киноүлдірікке түсіріледі және бейнеүлдірікке көшіріледі немесе бірден бейнеүлдірікке түсіріледі. Жарнамалық бейнеүлдірік немесе бейнефильм бір-біріне орын ауысып отыратын көптеген монтаждық пландарға ие. Оның *компьютерлік*, *мульттік*, *қуыршақтық* ойын түрлері болады.

## Дереккөздер


Санат:Телевидение
Санат:Техника
Баспасөз орталығы

**Баспасөз орталығы** – конференциялардың, фестивальдардың, олимпиадалық ойындардың, жәрмеңкелердің, т.е.с. шаралардың қызметкерлерінен, аудармашыларынан, техникалық қызметкерлерінен құралатын хабар қызметі. 

Баспасөз орталығы  түрлі тілде күн сайын бюллетеньдер шығарып турады. Журналистерді неғұрлым қызықты хабарлармен және фотосуреттермен қамтамасыз етеді, баспасөз конференцияларын өткізеді. Журналистердің материалдарын түрлі елдерге таратуды ұйымдастыру ісімен айналысады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бау-бақша кімге қалады (фильм)

**«Бау-бақша кімге қалады»** (фильм) – «Қазақтелефильм» студиясыныңн 5 бөлімді, түрлі түсті фильмі (1973). 

Фильм «Кеңестер Одағының балалары» циклі бойынша түсірілген. 

Мұнда мектеп балаларын көңілді демалдырумен қатар оларды еңбекке тәрбиелеу ісі көрсетіледі. Деректі түсірілімде пионер аталған Кеңес үкіметі тұсындағы жас ұрпақтың тәрбие алу ерекшеліктері, олардың балалық шағынан ұстануға тиісті идеялары бүгінгі ойы қарақты көрерменді толғандырады. 

Режиссері - Б. Визильтер. 

## Дереккөздер


Санат: Өнер 
Санат: Кино
Балға журналы

"Балға" – сатиралық журнал. 

## Тарихы
1932 жылы шықты. 

## Мақсаты

Мақсаты мен міндеттері мынандай болды: "Мен балғамын, пролетариаттың  күшті қаруымын және  еңбек құралымын. Мен шаға да аламын, ұрада аламын, бүлдіре де аламын, адамдарды көндіре де аламын. Балға – өмірдің де, өлімнің де иесі. Балға онамайды, ол іспен айналысады. "Балға" ескі әлемге ажал құштырады. "Балға" жаңа әлемге тіршілік соғады. Мен ұратын жау жетеді: олар  – байлар, байлар табы. Мен соларды қиратамын, құртамын. Бай - құлақтардың сенімді төбеттері, ісім сендермен болсын. Бай-құлақтардың агенттері – оппортунистер, буржуйлар мен бюро ҚР аттар, мен сендердің быт-шыттарыңды шығарамын. Молла, мен пролетариаттың  шоқпарымын, бәрінен де бұрын, бәрінен де көп сендерді соғамын".

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөз релизі

**Баспасөз релизі** – баспасөзге арналған бюллетень түрі. 

Тұрақты шығып туратын бюллетеннен өзгешелігі ол тұрақты шығарылмайды; қандай да бір қабылданған акция, мәлімдеме немесе жарияланымның мәтін сөздеріне, хабарланатын ақпаратқа қызығушылық кажеттілігі кезінде ғана шығарылады. Америкалықтар тәжірибесінде, пресс-релиз, тұрақты бюллетень негізінде қабылданған. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бөгенбай батыр фильмі

**"Бөгенбай батыр"** –"Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 4 бөлімді, қазақ тіліндегі деректі фильмі (1992) .

Бөгенбай батырдың 300 жылдығын өз туған жерінде мерекелеу жөніндегі фильмде салтанатты жиындар, ұлттық ойындар көрсетіледі. 

Кадрларда: Кеңес Одағының екі мәрте Батыры Т.Бигелдинов, Қазақ КСР ҰҒА-ның академигі М.Қозыбаев, Қазақстанның мемлекет қайраткері Ө.Жәнібеков, Ақмола қаласының әкімі Кәрібаев, Бөгенбай батырдың ұрпағы, зейнеткер Нурғалиевтер ірі пландармен көрерменге ұсынылады. Соңдай-ақ "Жазушы" кинофильмінен үзінді беріліп, Бөгенбай батырдың  ұлы тұлғасы сомдалады. 

Реж.–  И.Ташманов, А.Сатаев, oператоры – Ю.Кулик.  
## Дереккөздер
	

Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бейсаясаттық

**Бейсаясаттық** – азаматтардың, халықтың бір бөлігінің саясатқа, саяси өмірге самарқау, парықсыз, теріс көзқарасы, қатынасы. Мысалы, ол қоғамдық-саяси өмірге қатысудан бас тартудан, сайлау немесе референдум кезінде дауыс беруге бармаудан және т.с.с. білінеді.

## Дереккөздер


Санат:Саясат
Бүгін, ертең, әрқашан

**Бүгін, ертең, әрқашан**– "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 2 бөлімді, орыс тіліндегі деректі фильмі (1984).. Жастарды қой шаруашылығына тарту бағытындағы Кеңестік саясаттың жүзеге асуын көрсету мақсатындағы түсірілімі. 

Онда Алматы облысының "Дегерес" кеңшарындағы шопандар бригадасының тыныс-тіршілігі баян етілген. Телетуынды жастардың тәлімгері, Әлем қоры Кеңестік басқармасының мүшесі Социалистік Еңбек Ері Шопан Жандыбаевтың жастарды қой күтіміне үйрету тәлімдері  жайлы. Режиссері - В. Задвицкий, операторлары - А.Коптев, В.Максимов, А.Чепенко. 
## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөзге өтініш беру

**Баспасөзге өтініш беру** – баспасөз хатшысының міндеті. 

Баспасөзге берілген өтініштердің көмегімен қоғамдық ұйымдарды өзіне таратып және саяси сенімдеріне көз жеткізеді. Олар қоғамдағы пікірлерге көзқарасты сақтайды, болатын шаралар мен науқандарды хабарлайды. Хабарламаның алғашқы бөлімінде баспасөз хатшысының мекен-жайы мен телефон нөмірі болады. Баспасөзге хабарламаны әр іс-шарадан кейін емес, одан бұрын жіберілу қажет. Іс-шараның алдынан хабарландыру жіберіліп, оның уақытында жариялануын өтіну керек.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Әуез Бейсебаев

**Әуез Бейсебаев** (1951 жыл, Алмалы ауылы, Бәйдібек ауданы, Түркістан облысы – 2000 жылы Алматы қаласы) — қазақ журналист, публицист, сыншы, ғалым. ҚазМУ-ді (1976), аспирантураны бітірген (1986).
 
Университеттің соңғы курсында **Лениншіл жас** газетінің Шымкент облысындағы меншікті тілшісі болып қабылданды. 1980 жылы Америкаға сапар шегіп қайтты. 1981-87 жылдарда Қазақ әдебиетінің сын бөлімінде, ҚазҰУ-дің қазақ әдебиеті кафедрасында оқытушы, аға оқытушы, доцент болып істеді. Филология ғылымдарының кандидаты, (диссертациясының тақырыбы *Қазақ поэзиясындағы халық бірлігі* (1960-90).

Публицист қаламынан туындаған отты мақалалары оқырман жүрегіне өзінің нәзік лиризм әрі шыншылдық сыршылдығымен ұялады. Сын жанрындағы зерттеулері оның әдебиеттану саласындагы сан қырлы болмы сын айқындап, оқырмандарды күрмеуі мол тақырыптың өзегінен өмірдің алуан бояулы қатпарларына үңілдірді.

Ол ұстаздық қызметпен қатар *Қазақ әдебиетіндегі шетел тақырыбынын жазылу проблемалары* атты докторлық диссертациясын да аяқтаған. Ол ТМД халықтарымен бірлікті, тұтастықты байыптай тым үлкен монограф, еңбек те жазды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қазақстан сыншылары
Санат:Қазақстан көсемсөзшілері
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Баспасөзге шолу

**Баспасөзге шолу** – публицистикалық жанрлардың бірі, газет-журналдарға саяси басшылық етудің ең тиімді, оперативті әдісі. 

Ол жергілікті баспасөз орғандарының өз міндетін қалай орындап жатқанын зерттеп, жетістік тәжірибесін жинақтайды, кемшілігін ашып, оны жоюдың жолдарын көрсетеді, журналистерге нақтылы кеңес беріп, олардың іскерлігін арттыруға көмектеседі. Баспасөзге шолу директивалық мәні жағынан бас мақаламен теңдес, көбі кредакциялық мақала түрінде беріледі. Ол, негізінен. тақырыптық шолуға, жалпы шолуға, информациялық шолуға бөлінеді. 

Тақырыптық шолу науқандық, оперативті тақырыптың бір немесе бірнеше газетте қалай қамтылып, жазылу мазмұнына қорытынды жасайды. Жалпы шолу нақты бір газет, журналдың белгілі бір кезеңдегі жалпы жұмысына жан-жақты талдау жасайды. 

Информациялық шолуда газет-журналдардың тыс, манызды мәселені көтерген материалының қысқаша мазмұны хабарланып, басқаларға үлгі есебінде ұсынылады. Шолудың бұл түрі *"Жергілікті газеттерден"*, *"Газет-журнал беттерінен"*, *"Соңғы поштадан"* деген рубриқалармен беріледі. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ақмарал Бейсекова

**Ақмарал Бейсекова** – (15. 9.1951. Түркістан облысы) балет артисі, телередактор. Алматы хореографикалық училищесін (1971), әль-Фараби атындағы Шымкент педагогикалық институтын бітірді (1986).

*1971-75 жылдарда Абай атындағы Академиялық опера және балет театрынын артисі, 
*1976-80 жылдарда Қазақ теледидарының музыкалық хабарлар бас редакциясының режиссердің көмекшісі, 
*1985-96 жж. **Хабар** агенттігінін жаңалықтар редакциясында  режиссер, 
*1997 жылы **Хабар** агенттігінде редактор болып істейді.

## Дереккөздер
Батыс Еуропадағы спутниктік теледидардың араб қызметі

**Батыс еуропадағы спутниктік теледидардың араб қызметі** - Батыс Еуропада қазіргі заманғы технологиямен жабдықталған және білікті мамандары бар араб құрылтайшыларының қаржысына құрылған спутниктік арналары бар. 

Бұл арналардың қаржысы мол, араб әлемінде және одан тыс елдерде дамыған тілшілер жүйесі бар. 

Олардың ішінде төмендегілерді атап өтуге болады: 
#Араб жаңалықтар жүйесі - ANN 1997 жылы Лондонда ашылды. 
#Араб радиосы мен теледидары - ART 1993 жылы Италияда ашылды. Оның хабарлары эфирге ARABSAT - 2 және EUTELSAT - 2 байланыс спутниктері арқылы тәулік бойы хабар таратады. Дабылды күшейту үшін PANAMSAT - 4 спутнигінде жалға алынған арна да пайдаланылады. Хабар тарату қызметі итальян жағынан жүзеге асырылады. 
#1995 жылдан бастап Еуропа елдерінде EUTELSAT - 2 спутнигі арқылы жүзеге асырылатын еуропалық арна. 
#Америкалық арна - Солтүстік және Оңтүстік Америкаға хабар таратады. 
#Африка арнасы - Қара құрлық елдеріне бағытталған. 

Қазіргі кезде араб радио және теледидар хабар тарату қызметі спутниктік Азия және Латын Америкасы арналарын пайдалануды іске қосуда. 

Коммерциялық негізде өз қызметін жүргізетін бұл ұйымның негізгі ерекшелігі - Египет, Сауд Арабиясы, Тунис, Кувейт сияқты араб елдерінде, сондай-ақ Италияда телебағдарламалардың жеке өндірістік орталығының болуы. 

ORBIT осы атпенен Италия аумағында хабар тарату ұйымы құрылды. 30-ға жуық Сауд компаниялары өз қаржылары мен күш-жігерлерін спутниктік хабар тарату қызметін құру үшін біріктіріп, 1994 жылы, ол мақсаттарына жетті. Бұл ұйымның қызметі коммерциялық негізде жүзеге асырылады, ол Италияның Telespasio корпорациясымен ынтымақтасады. 

Ұйымның сандық техникамен жабдықталған Эр-Риядта орталығы бар. ARABSAT және INTELSAT спутниктерін пайдалану Еуропа, Солтүстік Африка, АҚШ-ты қосқанда әлемнің 140 еліне ORBIT хабарларын трансляциялауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. 

Алайда қазіргі кезде барлық мүмкіндіктер толық іске қосылған жоқ. ORBIT каналдарының коммерциялық қызметі Батыс телекомпанияларының хабарларын трансляциялауға көп көңіл бөледі, әсіресе, АҚШ пен Франция. Мысалы, ORBIT-тің 10 спутниктік арнасы STAR-TF француз телекомпаниясын шарт бойынша жалға пайдаланып, сол арқылы өзінің және АҚШ телекомпанияларының хабарларын көрсетеді. Сондықтан әзірге араб қаражаты ORBIT қызметін араб хабар тарату компаниясына айналдыра алмай отыр.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөздің Америкааралық Ассоциациясы

**Баспасөздің Америкааралық Ассоциациясы** – өзінің міндетін Солтүстік және Оңтүстік Америкада баспасөз бостандығын қорғау деп есептейді, ал іс жүзінде Латын Америкасы елдерінде АҚШ монополиясы бағытының нығаюына (1942) қызмет етеді.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөздің жаңа технологиясы

**Баспасөздің жаңа технологиясы** – қоғамдық құрылыстың өзгеруіне байланысты баспасөздің жаңа технологиясы қалыптасуда. 

Соған сай нарықтық жағдайдың әсері аз емес. 
#Саяси баспасөз - саяси үрдістерді жазады, насихаттайды, соған орай көзқарас-пікірлер білдіреді. Әртүрлі партиялардың органы ретінде сөзін сөйлейді.
#Информациялық-коммерциялық баспасөз - ақпараттық нарықтың өрістеуіне байланысты пайда болған. Өз оқырмандарын жедел ақпаратпен қамтамасыз етуге тырысады. Әсіресе коммерциялық құрылымдарды арқау етеді. Кәсіпкерлер мен іскерлерге арнап шығарылады. Бұған қоса өздері коммерциялық басылым ретінде пайда табуды көздейді.
#Іскерлік баспасөз - нарыққа байланысты кәсіпкерлер мен іскерлердің қажеттілігін өтеуге тырысады. 
#Салалық баспасөз - түрлі салаларды қамти отырып бөлінеді. Министрліктер мен комитеттердің жұмысына арналады. Сондай-ақ оқу-білімге, өндіріске, ауылшаруашылығына, экология мен құрылысқа, т.б. арналуы мүмкін. 
#Аймақтық баспасөз - жергілікті жерлерде шығарылады. Аудандық, облыстық, т.б. баспасөз түрлері - *әдеби-көркем*, *қоғамдық-саяси*, *ғылыми*, *жарнамалық*, анықтамалық болып бөлінеді. 

Баспасөз сипатына қарай - *ақпараттық, аналитикалық, көркем- публицистикалық* тұрғыда қамтылады. Тақырыптық – *спорт, медицина, музыка* т.б. Әлеуметтік ерекшелікті топтарға - әйелдерге, жастарға, балаларға арналған баспасөз. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөздің төрт теориясы (кітап)

**«Баспасөздің төрт теориясы»** – кітап. 

Авторлары - Ф.Сиберт, Т.Петерсон және У.Шрамп. Кітапта әңгіме негізінен әмірлі, өктем, либертариандық, кеңестік және әлеуметтік жауапкершілік теориясы жайында өрбиді. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Баспасөз-релиз

**Баспасөз-релиз** – терілген материалдар, кестелер, бағдарламалар, мәліметтер баспасөз мәслихатына келгендерге таратылып беріледі. 

Олар баспасөз мәслихатын ұйымдастырушылар мәлімдемесінің мәтініне сәйкес келеді. Баспасөз мәслихаты, көбінесе баспасөз орталығымен немесе баспасөз-хатшысымен ұйымдастырылады. Баспасөз мәслихатын баспасөз хатшысы басшысының атынан жүргізе береді. Баспасөз хатшысымен қоғамдық жұмыстағы хатшы бірге жұмыс істей береді. 

Баспасөз хатшысы бірінші кезекте БАҚ-қа (теледидар, газет, радио) іс-шаралары туралы хабарлап отыруы керек. Оған қандай да бір сұрақ туындаған журналист келуі мүмкін. Ол БАҚ-тан келген хабарларды, басшысының қызметіне қатысты және еліміздегі, шетелдегі маңызды оқиғаларды басқармаға жариялап отыруға міндетті. Газеттегі мақалаларды оқып, телерадио хабарларды тыңдап, талдау жасау оның міндеті болып табылады. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Әдбісаттар Бөлдекбаев

**Бөлдекбаев Әбдісаттар** (1.6.1929. Жамбыл облысы Шу ауданы Кеңес а.) – журналист. Ысты руынан шыққан.

ҚазМУ-ді бітірген (1958). 1951 жылы "Лениншіл жасқа" қызметке шақырылып, аудармашы, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, бас редактор қызметтерін атқарды. Қазақстан ЛКЖО ОК-нің бюро мүшесі болып сайланды. Б. 1963 жылы Қарағанды облысы. 

"Еңбектегі ерлігі үшін", "Тың жерлерді игергені үшін" медальдарымен және Қазақ КСР Жоғ. Кеңесінің, БЛ КЖО ОК-нің Қазақстан ЛК ЖО ОК-нің Құрмет грамоталарымен марапатталған. 
## Дереккөздер
	

Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бастау (фильм)

**«Бастау»** – «Қазақтелефильм» студиясының 2 бөлімді, қазақ-орыс тілдеріндегі, ақ-қара түсті деректі фильмі (1976). 

Фильм Қостанай жерінен бой көтеретін болашақ Қашар кен-байыту комбинатының құрылысы туралы. 

Кадрда - құрылыс комбинатының директоры А.Шакиров, экскаваторшылар бригадирі А.Гильгенберг, тепловоз бригадасының комсомол-жастар бригадирі Н.Козловтар көрініс береді. 

Режиссер-операторы - А.Чепенко. 

## Дереккөздер


Санат: Кино 
Санат: Өнер
Басты желі (фильм)

**«Басты желі»** – «Қазақтелефильм» студиясының түрлі түсті, 2 бөлімді, қазақ-орыс тілдеріндегі деректі фильмі (1982). 

Фильм Павлодар алюминий зауытының металлургтерінің еңбек тынысы турасында. 

Картинаның басты кейіпкерлері, жастар тәрбиешісі П.Тургин және оның ісін жалғастырушы, КСРО-ның еңбек сіңірген металлургі А.Тұрақбаев. Осылар арқылы сюжеттік желі құрылып, республикадағы алюминий өндірісінің жұмыстары көрсетіліп, зауыт ұжымының табыстары жайлы әңгіме болады. 

Сценарий авторы - М.Байтенов, режиссері - Ю.Дубровин, операторы - С.Келдібаев. 

## Дереккөздер


Санат: Кино
Басшылық психологиясы

**Басшылық психологиясы** – сөйлеу мәдениетіне, өз ойын сауатты, айқын жеткізе білуіне байланысты.

Дауыс ырғағын құбылту арқылы айтқан сөзін 40%-ға тиімді ете алады. Айта, тыңдай, сөйлей білуге жаттығу қажет. Басшы сөйлей білумен қоса, тыңдай да, жұртшылықты қызу әңгімеге тарта да білуге тиісті; еңбек мәдениетіне, жұмыс уақытын ұтымды ұйымдастыруына; мінез-құлық мәдениетіне: этика, эстетика. 

Сыртқы мәдениеті ішкі мәдениетіне үнемі сәйкес келе бермейді; сезім мәдениетіне: эмоцияны, дауыс ырғағын, қол қимылын, бет қимылын тежей білуінде. Мәселен, эмоция адамдармен жақындауға да, одан күдер үзуге де ықпал етеді. Осының барлығы қызмет этикасына жатады. 

Басшының өресі басқалардан әлдеқайда жоғары болуы, тәрбиеші болуы, өзінің үлгі-өнегесін көрсете білуі тиіс. Сынау өнері, сынды дұрыс қабылдай білу қажет; сын жалпылама болмай, нақтылы адамға арналуы тиіс (жеке басын емес, ісін сынау қажет); сынау мақсатын айқындау және сыналатын адам туралы мағлұмат алу; адамның дербес ерекшеліктерін ескере отырып сынау, алғашқы ескертуді оңашада айту; сынау орнын және тәсілін ойластыру; сынай отырып, іскерлікпен жауап беруге жағдай жасау. 

## Дереккөздер


Санат: Психология 
Санат: Мәдениет
Әбдірәлі Бөлебай

**Әбдірәлі Бөлебай** (25 желтоқсан 1953, Ерназар ауылы — 6 сәуір 2022) — қазақстандық диктор.

## Өмірбаяны
Әбдірәлі Бөлебай 1953 жылдың 25 желтоқсанында Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Ерназар ауылында дүниеге келген. 

Алматыдағы №46 қалалық кәсіптік техникалық училищені (1971), Құрманғазы атындағы консерваторияны бітірді (1976). 

1983 жылы  Мәскеу қаласындағы Бүкілодақтық теледидар және радио қызметкерлерінің білімін жетілдіру институтынан дәріс алды. 

Еңбек жолын "Қазақфильм" киностудиясында режиссердың көмекшісі болып бастады.  

1977 жылы Қазақстан Кәсіподақтары жанындағы көркем өнерпаздары республикалық үйінде методист; 

1978 жылы Қазақ радиосының дикторы; 

1985 жылы Қазақ теледидарында диктор; 

1992–96 жылдары дикторлар тобының жетекшісі; 

1996 жылы "Хабар" агенттігінде "Жеті күн" ақпаратты сараптау бағдарламасы және "Жаңалықтар" қызметінің жүргізушісі; 

2000 жылы "Қазақстан" ұлттық арнасының Астана филиалында диктор; 

2002 жылы ҚР Президентінін Телерадиокешенінде продюсер; 

2004 жылы ҚР Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемкорлыққа қарсы күрес агенттігі (қаржы полициясы) баспасөз хатшысы болып қызмет атқарады. 

Әбдірәлі Бөлебай өмірінің соңында дейін Қазақ радиосында дикторлық қызмет атқарды.

## Дереккөздер
Басшылықтың үш түрі

**Басшылықтың үш түрі**- .

#Демократиялық (көпшілік пікірі мен басшылықты ұштастырып басқару). 
#Директивтік (централизм, әкімшілік басым). 
#Бос қоя берушілік (анархизм), сол арқылы бір адамның басқаруын жоққа шығару.

## Дереккөздер


Санат: Саясат
Нұрсәт Бейсеқожа

**Нұрсәт Бейсеқожа** (13 сәуір 1986, Алматы қаласы) — композитор. Алматы қаласындағы Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияның соңғы курсында (2009).

2009 жылы қаңтар айынан бастап Қазақстан ұлттық телеарнасында Н.Бейсеқожаның *Көпшілік консерваториясы* атты авторлық жобасы бойынша хабарлар циклы түсіріле бастады. 

*Көпшілік консерваториясы* жобасында: Ахмет Жұбанов, Ғазиза Жұбанова, Евгений Брусиловский, Мұқан Төлебаев, Латиф Хамиди, Сыдық Мұхамеджанов, Қапан Мусин, Құдыс Қожамияров, Нұрғиса Тілендиев, Бақытжан Байқадамов, Мансұр Сағатов, Еркеғали Рахмадиев, Базарбай Жұманиязов, Мыңжасар Маңғытаев, Дүңгенбай Ботбаев, Тілес Қажығалиев, Кеңес Дүйсекеев, Төлеген Мұхамеджанов, Бейбіт Дәлденбаев, Серік Еркімбеков, Балнұр Қыдырбекова, Ақтоты Райымқұлова, Артық Токсанбаев тәрізді қазақтың кәсіби композиторларының күрделі музыкалық шығармалары жайлы түсірген қырықтан астам жеке-жеке хабарлары. Жыл бойына апта сайын эфирден беріліп қалың жұртшылықтың алғысына бөленді. 

Құрманғазы атындағы Академиялық ұлт аспаптар оркестрінің орындауында Н.Бейсекожаның **Аңырақай шайқасы**, **Еңселі елім**, **Төле би**, **Абай**, т.б. отыздан астам күйлері **Қазақстан ұлттық арнасы** эфирінен үзбей беріліп, композитор ретінде халқымызға таныла бастады.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Өнер
Руслан Бөлебай

**Бөлебай Руслан** (16 мамыр 1985. Қызылорда облысы Шиелі кенті – 16 шілде 2009. Алматы қаласы) – тележурналист.

ҚазҰУ-нің (2006), журналистика факультетінің магистратурасын бітірген(2008). Журналистика магистрі дәрежесі бар.

2002 жылдан  бас тап республикалық Ұлан газетініқ қоғамдық тілшісі, 2003 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың "Қазақ университеті" газетінің штаттағы  тілшісі, 2003-2004 жылдары "Арай" журналының жауапты редакторы, 2005 жылы НТК телеарнасында жаңалықтар бөлімінің тілшісі және Ретро ҒМ радиосының жаңалықтар қызметінін жүргізушісі, 2004-2005 жылдары "Оңтүстік астана" жаңалықтар бөлімі жоіи республикалық-қоғамдық саяси "Azamat.kz" газетінің журналисі, 2005-2006 жж КТК телеарнасы ақпараттар бөлімінің штаттағы тілшісі, КТК арнасында «Шарайна» сараптамалық-бағдарламасының тілшісі, "Күндерек" жаңалықтар қызметінің жүргізушісі, 2007 жылы қантар айынан Қазақстан ұлттық телеарнасында "Таңшолпан" бағдарламасының тележүргізушісі болып қызмет етті.

"Жас Астана – жас жеткіншектер көзімен" атты II Халықаралық фестивалінің (2000), "Окжетпес 2002'' Халықаралық фестивалінің лауреаты, "Еуразия шенбері" II Ақпараттық Халықаралық жастар форумының бас жүлдегері, 2004 жылы Дүниежүзілік ВВС радиосы жариялаған "Мен ВВС Қазақ қызметінің басшысы болсам..." атты эссе-байқауының бас жүлдесін жеңіп алып, Лондон қаласындағы ВВС радиосында өндірістік тәжірибеден өткен.

Телеэкранда өзінің жеке дара жүргізушілік талантымен танылған Руслан Әбдісаттарұлы елімізге белгілі асқкақ тұлға Мұхтар Шахановтың, ҚР Халық арт. Мақпал Жүнісованың, әншілер Майра Ілиясованың, Бақтияр Тайлақбаевтың, Маржан Арапбаеваның, жас қобызшы Акерке Тәжібаеваның және т.б. жеке шығарм. кештерін жүргізді. Соңғы кездері эстрада саласында әншілік қырынан танылды. "Кең дала", "Сен болмасан", "Жанарым", "Елес", "Мөлдір моншақтар", "Кешікпей келем деп ең", "Махаббатпен ойнама сен", "Іңкәрім-ай" әндерін мәнеріне келтіре орындап, көрермен ықыласына бөленді.

Сұм тағдыр қатал екен... Жұлдыздай жарқ етіп, жоқ болды! Танымал журналист 2009 жылы 16 шілде жол көлік апатынан қаза болды. Ол 25-ке де жетпей, жауқазындай солған жас ғұмыр таң алдында үзілді. Ажал құшқан Руслан Бөлебай бұл күнде елге кең танылып үлгерген журналис еді. Өмірге деген құштарлығы зор бозбаланың жарқын жүзін әріптестері бүгін егіле еске алуда.

## Дереккөздер
	

Санат:Қазақстан журналистері
Басы ашық насихат

**«Басы ашық» насихат** - саралау мен насихатты айқындайтын термин.

Арнайы тіркелген арналар үшін істі ашық жүргізеді. Деректің қайнар көзі, кімге қарайтыны ашық айтылып, оны анық мәлімдейді. 

Ескерту: "Басы ашық" насихат пікірі, арнайы басылымдарға (үкіметтік және т.б.) сай келмеуі мүмкін, алайда ол кез келген коммерциялық, қоғамдық және тәуелсіз БАҚ-ты қамтиды. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Басылым деректері

**Басылым деректері** - мерзімді және мерзімді емес басылымдардың, негізгі басылым бойынша теңестірілетін, міндетті бөлігі.

Оған БАҚ-тың меншік иесі (туынды авторлары), бас редактордың аты-жөні, есепке қойылғаны туралы куәлігінің нөмірі мен берілген күн, ай, жылы және оны берген мекеме, мерзімділігі, рет саны, жарыққа шыққан күні, таралымы, көлемі, баспахана мен редакцияның мекенжайы, кітаптарда халықаралық кластау ISBN белгісі және кітапханалық кластау - ББК белгісі, техникалық сипаттағы еңбектерде әмбебап ондық кластау - ЭӨК белгісі жазылады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Басылым мәліметтері

**Басылым мәліметтері** - оқырмандарды хабардар етуге, кітапханалық библиографиялық өңдеуге баспа және редакциялық қызметті есепке алу, сондай-ақ жоспарлауға арналған негізгі деректер.

Оған (кітап, журнал, газет үшін) басылымды дайындауға қатысушылар (автор, құрастырушы, аудармашы, редактор, суретші-безендіруші, дизайнер, корректор), басылымның аты-жөні, түпнұсқаны теруге берген және басуға қол қойылған күні, қағаз форматы, баспа табақ үлесі, кітап көлемі, журнал, газет нөмірі, жеке, шартты және есепке алынатын баспа табағы, таралымы, шығу мерзімділігі, репродукциялану әдісі, кітапхана каталогтарына арналған әдебиеттерді класқа бөлу индексі, редакцияның, баспаның аты-жөні, мекенжайы, телефоны, баспаханалық тапсырыс нөмірі, баспахана мекенжайы, бір дана кітаптың, журналдың, газеттің бағасы жазылады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аязби Бейсенқұлов

**Аязби Ақбергенұлы Бейсенқұлов** (1. 1.1963. Жамбыл облысы, Меркі ауданы, Ақ жол ауылы) журналист, ғалым. ҚазМУ-ді бітіріп (1985), Жамбыл облысы, Меркі аудандық газетінде тілші, жауапты хатшының орынбасары, партия тұрмысы бөлімінің меңгерушісі — редактордың орынбасары.

*1989-93 жылдарда Қордай аудандық газетінде жауапты хатшы, редактор. 1993 жылы "Жас Алаш" газетінің Жамбыл облысындағы меншікті тілшісі, "Евразия" газетінің редакторы, 
*1998 жылы Қазақ радиосы жедел ақпарат орталығының жетекшісі, ҚазҰУ-дің аға оқытушысы. 
*2001 жылы ҚазҰУ-дің теле-радиожурналистика кафедрасының меңгерушісі, доценті.

2010-2012 жылдары Жамбыл облыстық «Қазақстан-Тараз» телеарнасының директоры.
2012-2014 жылдары «Хабар агенттігі» АҚ-ының «Білім» телеарнасының бас редакторы.

2014 жылдың қыркүйегінен Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Журналистика және саясаттану факультетінде Телерадио және қоғаммен байланыс кафедрасының меңгерушісі.

Филология ғылымдарының кандидаты (2001), (тақырыбы *Қазақстандық БАҚ-тың жаңа ақпараттық технология негізінде дамуының проблемалары*). Fылыми мақалалары журналистикадағы жаңа технологиялар, тележурналистиканың теориялық мәселелеріне, шығармашылық психологиясына арналған.
2017 жылы Халықаралық Телевизия және радио академиясының (Мәскеу қаласында) толық мүшесі болып қабылданды. http://interatr.org/ru/persons/bejsenkulov-ayazbi/

Еңбектері: *Әуе толқынында Қазақ радиосы* (құрастырушы, 2001);  *Журналистикадағы жаңа ақпараттық технологиялар*, (2003).

Information Security and the Theory of Unfaithful Information / Journal of Information Security, 2015, 6, 265-272 Impact Factor 1.38

Innovation Journalism: The New Way of the Media Development / European Journal of Social Sciences Education and Research ISSN 2411-9563 Sep – Dec 2015 Vol.5, Nr. 1 519-523. Impact Factor 0.894

Научно о вкусе и запахе телевизионных передач / «Мультимедийная журналистика Евразии-2014» сборник материалов VIII международной научно-практической конференции, г. Казань, 11-12 декабря 2014 г.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан журналистері
Басылым түрлері

**Басылым түрлері** - кейбір белгілері сипаттарының бірегейлігімен ерекшеленетін (мақсаттық бағыты және сипаты, материалдық құрылысы, мерзімділігі, құрылымы, таңбалы ақпараттық табиғаты) басылымды ажыратуға мүмкіндік беретін категория.

Осы белгілерге орай *ғылыми, оқулық, анықтамалық, әдеби-көркем басылымдар, кітаптық, журналдық, мерзімді емес, мерзімді, ноталық, бейнелеу* және *картограф*, т.б. басылымдар екенін ажыратуға болады.

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бразилия баспасөзі

**Бразилия баспасөзі** – Бразилияда тұрақты түрде шығып тұратын басылымдар.

Бразилияда 250-ге жуык газет шығады (1970). Аса ірі газеттері: Рио-де-Жанейрода  "Глобу" ("О Globo", 1925), "Жорнал ду Бразил" ("Jornal do Brasil", 1891), "Коррею да маньян" ("Соггеіо da Manna, 1901), "Диариу ди нотпоиас" ("Diario de Noticias", 1930); Сан-Паулуде  "Эста ду ди Сан-Паулу" ("О Estado de Sao Paulo", 1875), "Диариу ди Сан-Паулу" (Diario dc Sao Paulo", 1929). 

Ең ipi-газет журнал бірлестігі  1921 жылы құрылған "Диариус асосиа дус". Ол 32 газет, 18 журнал шығарады, қарауында көркем әдебиет баспасы, 22 радиостанса мен 15 телестудия бар. 

Бразилияның ресми ұлттық хабар агенттігі  1946 жылы Рио-де-Жанейро да құрылған "Аженсия наси онал". Бразилияда 1921 жылы радио, 1952 жылы телевизия жұмыс жасай бастады; 950-ден астам радиостанса, 40-тан астам телестанса бар (1970). Аса ipi радио және телевизия бірлестіктері: Теле байланыс жөніндегі ұлттық Кеңес; Бразилия радио және телест ның ассоциациясы; Газеттер мен радиостлар ассоциациясы. 

Радио және телехабарлар негізінен жекеменшік стансалар арқылы португал тілінде беріледі. Бразилияда радио мен телебағдарламаларды, негізінен, жекеменшік стансалар іске асырып, ұлттық департамент бакылау жүргізеді. Бразилияның радио және телестансасының Ассоциациясы (Associacao Brasileira de Emissoras de Radio e Televisao  ABERT) 1962 жылы негізі қаланды. 

## Дереккөздер
	

Санат:Бразилия басылымдары
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бейтарап білім

**“Бейтарап білім”** – адамды ойлауға үйрету әрі оны іске асыруға машықтандыру. Мартиннің пікірі бойынша, адам санасы мен тәні бір. Сондықтан ондай білім адами құндылықтарды бойга сіңірумен бірге оған әсер етуі де керек. Егер осы екеуінің бірін ақсатып алсақ, міндетгі түрде қателесеміз дейді. 

Бұл пікірді қостаған Мак Карти (*Mac Carthy*, 1990) және Корнбет (*Cornbeth*, 1996), Смоликтер (*Smolicz*, 1996) сол бейтарап өнердің өзін тарататын ақпарат құралдары дегенді қосады. Әр елдің оқу жүйесінің құрылымы әртүрлі болғандықтан, оларды бірізге түсіру, бір-бірімен салыстыру өте қиын. 

## Дереккөздер


Санат:Психология
Бразилия телевизиясы

**Бразилия телевизиясы** – Бразилия мемлекеттік телеарналар жүйесі.
Бразилияда телевизия негізі 1950 жылы қаланған.  Телеарналарды былайша топтауға болады: 
негізгі арналар: Rede Globo Rede Globo; Rede Record; SBT; Rede Bandeirantes; CNT; TV Gazeta; RedeTVі; Rede Brasil de Televisro; NGT; Rede Ғатнііа; 
Қоғамдық желілер: TV Brasil; TV Cultura; Rede Minas; TV Betim; 
Үкіметтік арналар: TV Senado; TV Свтаға; NBR; 
Музыкалық арналар: MTV Brasil; TV Uniro; Multishow; 
Жаңалықтар арналары: Record News; Globo News; Band News; 
Спорт арналары. TV Esporte Interativo; 
Діни арналар: Rede Gnnesis; Rede Gospel; Rede Boas Novas; TV Aparecida; TV Сапзго Nova; TV Sftculo 21; Rede Vida; RIT; Rede Super; TV Mundo Maior;TV Novo Tempo; Rede Familia; 
Коммерциялық арналар: Shoptime.com; Polishop TV; 
Жасөспірімдерге арналған арналар: PlayTV; MixTV; интернет арналар: A11TV; TV Terra; TV UOL; TV Canal Internet;
## Дереккөздер
	

Санат:Бразилия телевизиясы
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Карл Браун

**Браун Карл** (6.6.1850. Фуль да  20.4.1918. Нью-Йорк) – неміс физигі.

1872 жылы Берлин ун.-тетін бітірген. Карлсруэдегі (1883), Тюбингендегі (1885-1895) политехникумның профессоры, Страсбург ун.-тінің профессоры (1895). 

Негізгі жұмыстары радио техникаға арналған. 1898 жылы Б.Поповтың ашық вибраторын тұйық конденсаторлық контурмен біріктірді, бұл хабар берудің сапасын елеулі арттырды. 1897 жылы электр тербелістерін зерттеу үшін электрон вакуумдық түтікшені (Браун түтікшесі) қолдануды ұсынды. 

1906 жылы кристаллдардан униполярлық өткізгіштікті байқады, бұл оның кристаллдық детекторлар жасауына себеп болды. Антеннаның бірнеше үлгісін, оның ішінде жақтаулы антеннаны (1913) ұсынды. Радиотехника саласындағы жұмыстары үшін Нобель сыйлығын (1909) иеленді. Нобель сыйлығы "сымсыз телеграф жасау жөніндегі жұмыстары үшін" берілді. Ол сонымен бірге радио физиктердің көпке танымал мектебінің негізін салушы және басшысы болды. Солай болғанмен де оның радиотехника мен электр байланысын дамытуға қосқан үлесі тарихи техникалық әдебиеттен өзінің лайықты орнын таппай келеді. Кейде ол туралы "Ұмытылған жол салушы" ретінде жазады. 

Браунның қатысуымен 1898 жылы радиоаппаратура шығаратын "Телебраун" фирмасы ұйымдастырылды, ол 1900 жылы "Сименс" компаниясының филиалына айналды. Ол 1903 жылы А.Слаби мен Г.Арко (1869-1940) құрған "Функентелеграф" компаниясымен бірікті. Біріккен "Телефункен" компаниясы Еуропа кұрлығындағы аса ipi компанияға айналып, Г.Маркониге бәсекелес болды. 

Оның инвестициясымси петербургтік "Сименс және Гальскс" фирмасы 1904 жылы "профессор Попов жүйесі бойынша" радиостанциялар өндірісін ұйымдастырды, таза пайдасының үштен бірі "Телефункенге" бөлінді,  Орыс ғалымының зияткерлік меншігі осылайша жоғары бағаланды.

## Дереккөздер
	

Санат:Германия тұлғалары
Бейтарап сөздер (стилистика)

**Бейтарап сөздер (стилистика)** – тілдің барлық стильдерінде қолданыла беретін сөздер. Ол белгілі бір стильге телулі сөздерге, экспрессиялық реңкі бар сөздерге қарама-қарсы тұрған құбылыс ретінде танылады. Мысалы: дидар – жағымды, сықпыт – жағымсыз мәндегі сөздер. 

Сондай-ақ жазушы, мұғалім сөздері стильдік тұрғыдан бейтарап сөздер болса, қаламгер, ұстаз сөздері публицистикалық стильге тән атаулар. Кейбір көп мағыналы сөздер өзінің белгілі бір мағынасында тұрып бейтарап реңкте жұмсалса, басқа бір мағынасында экспрессиялық реңкте қолданылады: түлкі (аң) бейтарап, түлкі (қу) экспрессиялы. 

Кейбір сөздер өзінің тура мағынасында бейтарап реңкте болса, ауыспалы мағынасында экспрессиялы болып келеді. Мысалы: жануарларға қатысты тура мағынасында жұмсалатын үрді, ырылдады, осқырынды деген т.б. Бейтарап сөздер адамға қарата айтылса, сөздің экспрессиялық реңкін күшейте түседі. 

## Дереккөздер


Санат:Стилистика
Дональд Браун

**Р. Дональд Браун** – философия ғылымының докторы, Мичиган ун-теті.

Миннессот ун-ті тіл коммуникациясы саласының профессоры. Зерттеу және педагогикалық қызметінің негізгі саласы бұкаралық коммуникацияның ұлттық және интернационалдық электрондық жүйесі, олардың тарихы, құрылымы, қаржыландырылуы, реттелуі. 

Соңғы бірнеше жыл бойы ол Аустралия, Жаңа Зеландия, Канада, АҚШ, Франция, Скандинавия, Ирландия, Уэлс жергілікті тілдерін электрондық коммуникация құралдары көмегімен зерттеп шықты. 

Зерттеу БАҚ-тың көмегімен этникалық aзшылық өкілдіктері (этникалық аз ұлттардың өздерімен, сондай-ақ орт. хабар тарату арқылы жүргізілді) жайында жасалды.
## Дереккөздер
	

Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Саясат Бейісбаев

**Саясат Бейісбаев** – (8.4. 1954. Алматы облысы, Шелек ауданы) журналист, БАҚ саласының топменеджері. ҚазМУ-ді бітірген (1980).

*1980-1991 жылдары "Социалистік Қазақстан", кейін "Егемен Қазақстан" газетінде тілші, аға тілші, шолушы, Алматы облысы бойынша республикалық басылымның меншікті тілшісі қызметін атқарды.
*1991 жылы Батыс Германияның Мюнхен қаласына шақырылып,"Азаттық" радиосында тәжірибеден өтті.
*1991-2004 жылдары халықаралық "Азаттық" радиосының тілшісі, "Азаттық" радиосы Қазақстандағы бюросының басшысы қызметін атқарды.
*2004-2007 жылдары "Дала мен Қала" газетінде бас редактор, "Бүркіт Медиа групп" ЖШС бас директорының орынбасары,
*2008 жылы сәуірден "Қазақстан" РТРК" АҚ Қазақ радиосы Бағдарламалар директорының орынбасары,
*2009 жылы сәуірінен Қазақ радиосының Бас редакторы.

Қазақстан Журналистер одағының және Халықаралық Журналистер одағының мүшесі. Халықаралық Жамбыл атындағы сыйлықтың иегері. Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет қайраткері.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Григорий Брейгин

**Григорий  Брейгин** (1935, Украина, Глухов а.) – тележурналист.

ҚазМУ-ді бітірген (1964). "Партийная жизнь Казахстана", "Шмель" журналдарында, "Қазахстанская прав да" газетінде тілші, "Комсомольская правда" газетінің Алтай өлкесі, Волгоград және Астрахан облыстары бойынша меншікті тілшісі болып істеді. 

1990 жылдан бастап тәуелсіз БАҚ-ты кұру ісімен айналысты. "Караван" газетінің тұңғыш редакторы әрі құрушысы. "Зеркало" журналы, "Ковчег" газетінің де жарық көруіне себепкер болды. 

1997-98 жылдары КТК телеарнасының бас директоры. Қазақ қаламгерлері С.Бердіқұлов, С.Адамбеков, О.Әубәкіров шығармаларын орыс тіліне тэржімалады. Аудиторияға танымал эстрада әндер мәтінінің және бірнеше деректі фильмдер сценарийінің авторы. Бүгінде Израильде тұрады. 
## Дереккөздер
	

Санат:Украина журналистері
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бюрократ

**Бюрократ** – 1) азаматтардың мүддесіне нұқсан келтіріп, өз міндеттерін формалды түрде атқаратын қызмет адамы; 2) басқарудың бюрократиялық жүйесіне жататын ресми қызметтегі адам. 

## Дереккөздер


Санат: Әлеуметтану
Витязь

**Витязь** – ерлерге арналған қазақстандық журнал .

2000 жылы шығады. Витязьдің негізгі мақсаты көңіл көтеретін танымдық материалдар беру.

Тақырыбы автожаңалықтар, денсаулық, эротика, аңшылық, балық аулау тарихы, атақты адамдармен сұбхат, т.б. Витязь түрлі түсті журнал, 10 мың дана таралыммен басылады. Құрылтайшысы "Полиграф-плюс" ЖШС. Бас редакторы – Р. Тарасов.

 
## Дереккөздер


Санат:Қазақстандық журналдар
Санат:Журналдар
Шұбай Бекенов

**Шұбай Бекенов** – (10.5.1931 Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданы – 2004 жылы Ырғыз ауданы) - журналист жолын бастады. 

## Еңбек жолдары, марапаттары
Ырғыз, Ембі, Алға, Қобда, Темір аудандық газеттерінде жауапты хатшы, редактордың орынбасары, редактор болып қызмет атқарды. Мемлекет тарапынан бірнеше рет Мақтау грамоталарымен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ләйла Бекетова

**Ләйла Бекетова** (Храпунова) – (1958 жылы Шығыс Қазақстан облысы) инженер-экономист, БКҚ саласының топ-менеджері. Жамбыл гидромелиорация-кұрылыс институтын бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты. 

*1981-82 жылдары Жамбыл облысының жоспарлау комитетінің экономисі, 
*1982-86 жылдары Жамбыл үй құрылысы комбинатының инженер-экономисі, 
*1986-90 жылдары Қазақ телевидениесінде режиссердің ассистенті, 
*1990-94 жылдары тәуелсіз "Таң" телекомпаниясының президенті, 
*1994 жылы "Қазақстан телевидениесі мен радиосы" республикалық корпорациясының президенті, 
*1995 жылы "Таң" телекомпаниясының президенті. 

Қазір шетелде тұрады. 

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Тұлғалар
Гете институты

**Гете институты**  — шетелдермен мәдени байланыстар жөніндегі Германия ұйымы. 

1932 жылы неміс мәдениеті мен тілін насихаттау мақсатында құрылған. Германия монополиясының насихаттық үстемдігін орнату жолында 1953 жылы қайтадан бой көтереді. 
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Владимир Гиганов

**Владимир Гиганов** (1938 жылы, Краснояр өлкесі, Ужур ауылы) — байланысшы. .

## Еңбек жолы

Еңбек жолын Алматы электротехникалық байланыс техникумын бітіргеннен кейін бастаған. Республиканың байланыс саласында 36 жыл кызмет істеген, оның 31 жылында Шығыс Қазақстан облыстық радиотелевизия орталығында зертхана инженері міндетін атқарған. Шалғай аудандарда телевизия бағдарламаларын таратып, "Экран" ғарыштық телевизия жүйесінің қондырғыларын республикада бірінші игеріп, іске қосқан мамандардың бірі. Ол өнертапқыш ретінде стандарттан тыс телевизия техникасын тиімді пайдалануда белсенділік көрсеткен.

## Марапаттары

Телевизияны дамытуға сіңірген енбегі үшін "Еңбек ардагері" медалімен марапатталып, оған КСРО "Құрметті радисі" атағы берілген.
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Игорь Вишневский

**Игорь Вишневский** – телережиссер. Бакин театр училищесін бітірген .

Еңбек жолын Семей қалалық пионерлер үйінде драма үйірмесі мен пединституттын студенттер театрына жетекшіліктен бастаған (1955 жылы). Ұйымдастырушылық қабілетінің молдығы мен білімділігінің тереңдігі нәтижесінде студенттер театрына 1966 жылы "Халық театры" атағы берілді. Семей қаласындағы Абай атындағы театрда қоюшы-режиссер болып істеген. 1980 жылы Семей телестудиясындағы театр студиясына жетекшілік жасаған.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Роза Гизатулина

**Роза Гизатулинна** (10.12. 1932 жылы, Алматы қаласы) — телережиссер. .

## Білімі

1952 жылы Алматы театр-көркемсурет училищесін, 1954 жылы Мәскеу театр өнер институтын бітірген. 

## Еңбек жолы

Еңбек жолын 1954-61 жылдары Қазақ академиялық драма театрында артис болып бастады. 1961-90 жылдары Қазақ теледидарының әскери-спорт хабарлары редакциясында, әдеби-драмалық хабарлар Бас редакциясында режиссер ассистенті, режиссер болып істеді. Телережиссура спецификасының қыры мен сырын игере жүріп, режиссерлік пультті кәсіби шеберлікпен басқарды. 

Студия сахнасында күрделі публистикалық және драмалық қойылымдарды асқан жинақылықпен аудиторияға ұсынды. "Анна Франк күнделігі", "Мен үйге қайта оралмаймын", "Сатиралық қоймалжың" қойылымдары, "Абай әндері" музыкалық-әдеби хабары, т.б. жүздеген телешығармалары көрермендер мен сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. 

## Марапаттары

КСРО және Қазақ КСР Телерадио комитеті басшылығының Алғыс хатымен марапатталған. 
## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Борис Гиллер

**Борис Гиллер** (17.4.1956 жылы, РКФСР. Тула қаласы)   — журналист, танымал продюсер..

"Караван" АҚ-ның негізін салушы. Томск радиотехникалық институтының физика-инженерлік факультетін, ВГИК-ты бітірген (1989).

## Еңбек жолы

Гиллер құрған полиграф, фирмасы 1990жылы "Караван" "Американская дочь" ойын фильмінің продюсері болды. 1995 жылы "Караван" жекеменшік кинокомпаниясын құрды.

## Марапаттары

Продюсер Гиллер мен "Караван" кинокомпаниясының екінші фильмі "Кавказ тұтқыны" ФИПРЕССИ сыйлығы мен Канн кинофестивалінде "Көрермендер көзайымы" сыйлығына (1996), Карловы Вар халықаралық кинофестивалінің Бас бәйгесіне, үздік сценарий үшін Еуропалық "Фоликс" академиясының бәйгесін, Сочидегі "Кинотавр" Халықаралық фестивальдың, Олег Меньшиков пен Сергей Бодров үшін ең үздік ерлер рөлі үшін бас бәйгесіне, Сидней кинофестивалінде "көрермендер көзайымы" бәйгесіне ие болды.
## Дерекөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Вокалды-аспаптар концерті

**Вокалды-аспаптар концерті** – "Қазақтелефильм" студиясының 4 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1971 жылы) .

Мұнда халық композиторларының ән-әуендері орындалады. Кадрларда ұлттық музыка аспаптарын зерттеуші, профессор Б. Сарыбаевтың жетекшілігімен Қазақ халық аспаптар ансамблі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртісі И. Коганның жетекшілігімен А. Жұбанов атындағы мектептің скрипкашылар ансамблі күй орындап, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген артистері И. Коган, С. Коган өздерінің орындаушылық шеберлігін паш етеді.

## Дереккөздер


Санат:Қалалар туралы фильмдер
Санат:Қазақтелефильм
Гипердыбыс жиілігі

**Гипердыбыс жиілігі** — 10'-10'3 Гц аралығындағы серпімді толқындар..

Гипердыбыстың физикалық табиғаты ультрадыбыспен бірдей. Алайда Гипердыбыстың толқын ұзындығы ультрадыбыстан әлдеқайда кіші (кішілігі жоғары) болғандықтан, ол толқын таралатын ортаның квази бөлшектерімен электрондармен, фонондармен, т.б. ультрадыбысқа қарағанда күштірек әсерлеседі. Толқын ұзындығы молекулалардың еркін жолы ұзындығынан артық болатын серпінді толқындар ғана газ тәрізді ортада тарай алады.

Жиілігі 109 Гц Гипердыбыстың қалыпты атмосфералық қысым мен бөлме температурасы кезінде ауадағы толқын ұзындығы 3,4-10-5 сантиметрге тең, яғни молекуланың еркін жолының ұзындығымен шамалас. Сондықтан да Гипердыбыстың  қалыпты атмосфералық қысымдағы ауа мен газға таралмайды.

Гипердыбыс  сұйықтықтарда жылдам өшетіндіктен онша алысқа тарай алмайды. Ал төмен температурадағы монокристаллы қатты денелерде Гипердыбыс жақсы таралады. 
## Дерекөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Зияда Бекетова

**Зияда Бекетова** – (1941 жылы Қостанай облысы, Қарабалық ауданы, Жана ауылы) — диктор. Қыздар педагогикалық институтын бітірген. Бүкілодактық радионың мамандық жетілдіру курсын бітірген (1973). 1967-98 жылдары Қазақ радиосында жоғары санатты диктор болды. Атақты диктор Ә.Байжанбаевтың шәкірті, дикторлар жетекшісі, көрнекті диктор Мәмбет Сержановтың зайыбы. 1961 жылы Қазақ теледидарының жаңадан ашылған балалар хабарына жиі қатысып жүрді. Қазақстан ұлттык телеарнасы деректі фильмдерінің мәтіндерін оқыды. Қазақ радиосының "Алтын қорында" З.Бекетованың оқуында көптеген әдеби-музыкалық хабарлар сақталған. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қуаныш Бекжанова

**Қуаныш Бекжанова** – (1944 жылы Қарағанды облысы Жезқазған-Рудник қаласы)-редактор. ҚазМУ-ды бітірген (1968). Содан үзбестен 2002 жылға дейін (34 жыл бойына) Қазақ радиосының хабарларын эфирге шығарушы жауапты редакторы болып еңбек етті. Ол Қазақ радиосының ардагерлері М.Сейітова Ә.Байжанбаев, Қ.Әзімбаева, Ж.Асқарова, Ж.Омарходжаева, Ж.Аяпбергенова, М. Сержапов сияқты ата буын дикторларымен эфир қызметі бойынша қоян-қолтық араласып, солардың тәлім-тәрбиесін көрді.

Дикторлардың олардан кейінгі орта және жас буын өкілдеріне солардың өнеріндегі қағида-ұстанымдарын, кәсіби шеберліктері мен адами өнеге тағылымдарын өзі үйретіп отырды. *Әуе толқынында Қазақ радиосы* (2001) атты жинақта сол ардагерлер және кейінгі толқын әріптестері жөнінде *Бір қызмет, бір ғұмырым бір бақытым* деген естелігігін жариялады.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Сергей Волков

**Сергей Волков** – (1963 жылы дүниеге келген) журналист. Алматы халықшаруашылығы институтын бітірген (1984 жылы). 1992 жылы "Бизнес-класс" (КТК) бағдарламасының жүргізушісі .

1992 жылы "АБВ" экономикалық газетінің, 1993 жылы "Караван", 1995 жылы "Деловая неделя" газеттерінің тілшісі, 1995 жылы "Russian World" баспасының қызметкері, 1998 жылы "Иртыш-тайме" (Павлодар) газетінің бас редакторы, 1999 жылы "Гала ТВ" студиясының шеф-редакторы, 2000 жылы "Новое поколение" газетінің шолушысы.

## Дереккөздер


Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Журналистика
Санат:Тұлғалар
Жақсылық Бекқожаев

**Жақсылық Бекқожаев** – (1930 жылы Қызылорда облысы – 2006 жылы Қызылорда қала) тележурналист, БАҚ саласының топ-менеджері. Еңбек жолын ұстаздықтан бастаған (1955-63). Кеңес, партия саласында қызметтер атқарып (1963-90), Қызылорда облысы телерадио комитетін басқарды (1991). Телеарнаның облыстағы тұңғыш басшысы. 

Қызылорда облыстық телеарнасының ашылуына көп еңбек сіңірген тұлғалы азамат, білікті басшы. Үлкен ұжымға басшылық жасай жүріп, шығармашылықты серік еткен қаламгер. *Қыз бен дала*, *Сыр сұлуы*, *Жадыра* деректі фильмдері республикалық телеарнаның алтын қорынан орын алды. **Халықтар Достығы** орденімен, медальдармен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. КСРО *Теледидары мен радиосының үздігі*, КСРО-ның **Құрметті радисі**.

## Дереккөздер


Санат:1930 жылы туғандар
Санат:Қызылорда облысында туғандар
Санат:2006 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан журналистері
Вавилон (журнал)

**«Вавилон» (журнал)** – 1997 жылы шыққан журнал. 

Журнал материалдарының бір бөлігі Future Publishing ltd баспа тобымен лицензиялық келісім бойынша аударма жасалып, басылады. 

"Вавилон" – Ресей нарығына Еуропа және бүкіл әлемде өте танымал, интернет жүйесіне, заманауи технологияның, электрониканың, кино және телевидение, саз жаңалықтарына арналған бірнеше басылым түсіреді. Кибер әлеміне бағдар; озық технологияға шолу; бизнес, спорт, ғылым мен өнер жаңалықтары; алдыңғы қатарлы отандық мамандар мінбері; Интернет саласы; оқырман арасындағы квинтэссенция. 

"Вавилон" - 30 000 дана таралыммен жылына 6 рет шығады. Баспасөз басылымымен қатар Интернетте журналдың электронды версиясы ұсынылады: e:http://www.babylon.ru/. 

## Дереккөздер


Санат: Журналистика 
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары