Джон Гарвард

**Джон Гарвард** — Ағылшын христиан миссионері, кейіннен Гарвард университеті соның атын алды. 1607-ші жылы 26-шы қарашада дүниеге келген. 
## Биография
Джон Гарвард — Лондон қаласында туып, өсті, Роберт Гарвардтың (1562-1625) тоғыз баласының төртіншісі болды. Директордың әкесі болған мектепте білім алған. 1625 жылы оның әкесі, қарындасы және екі ағасы обадан қайтыс болды. Біраз уақыттан кейін Джонның анасы Джон Эллесссонға (1580-1626) үйленді, бірнеше айдан кейін қайтыс болды. 1627 жылы Катрина Ричард Иеривудпен (1580-1632) қайта айналысты. Сонымен қатар, Джон Кембриджде Эммануэль колледжіне барды және 1632 жылы өнертану бакалавры дәрежесін алды. 1635 жылы Катрина қайтыс болды, ал 1637 жылы Джон Гарвардтың атасы Томас қайтыс болды. 1636 жылы сәуірде Гарвард Анне Седлерге (1614-1655) үйленді. 
1637 жылы олар Жаңа Англияға көшіп, Бостонға қоныс аударады, онда Джон Гарвард діни қызметкер болады. Біраз уақыттан кейін ол туберкулезбен ауырады және 1638 жылы қайтыс болады.
Баласы жоқ болғандықтан Гарвард 779 фунт (жартысы), сондай-ақ оның кітапханасынан 400-ге жуық кітап 1636 жылы құрылған жаңа колледжге берілді. Қайырымдылық үшін 1639 жылы мектеп Гарвард колледжі болып өзгертілді.

**Ерте жылдар**

Саутворк қаласында (қазіргі Лондонның бөлігі) Суррейде туып өскен Джон Гарвард қасапшы және дүкен иесі Роберт Гарвардтың (1562–1625) және Стратфордтың тумасы Кэтрин Роджерстің (1584–1635) тоғыз баласының төртіншісі болды. Ол Қасиетті Құтқарушы орта мектебінде білім алды, онда әкесі басқару кеңесінің мүшесі және приход шіркеуінің қараушысы болды.

1625 жылы оның әкесі, әпкесі және екі ағасы бубонды обадан қайтыс болды. Біраз уақыттан кейін Гарвардтың анасы бірнеше айдан кейін қайтыс болған Джон Эллетсонға (1580-1626) үйленді. 1627 жылы Кэтрин Ричард Уэрвудпен (1580–1632) күйеуге шықты. Ол 1635 жылы, оның ағасы Томас 1637 жылы қайтыс болды.

Кэтриннің біраз қаражаты болды және Гарвардты Кембридж университетіне жібере алды. 1627 жылы 19 желтоқсанда ол Эммануэль колледжіне ақылы бөлімге қабылданып, 1632 жылы өнер бакалавры, 1635 жылы өнер магистрі дәрежесін алды. Гарвард университетін бітіргеннен кейін ол конгрегация министрі болып тағайындалды.

### Неке және мансап
1636 жылы 19 сәуірде Гарвард Энн Садлерге (1614-1655) үйленеді.

1637 жылдың екінші жартысында олар Жаңа Англияға қоныс аударып, Чарльстаунға (қазіргі Бостонның бөлігі) қоныстанды. Гарвард Массачусетс штатының еркін адамы және Бірінші шіркеудің уағызшысы болды. Онда уағызшы З.Симмстің көмекшісі қызметін атқарды.

1638 жылы сәуірде Гарвард колонияға арналған заңдар жинағын дайындайтын комитетке қосылды және оған жер учаскесі де берілді. Ол Country Street (бұрынғы Базар көшесі, қазіргі басты көше), Lane Lane маңында үй салды. Бұл жер қазір Джон Гарвард алаңы.

### Өлім
1638 жылы 14 қыркүйекте Гарвард туберкулезден қайтыс болды және Фиппс көшесіндегі Чарлстон зиратына жерленді. 1828 жылы Гарвард университетінің түлектері оның құрметіне граниттен құлпытас тұрғызды, өйткені американдық революция кезінде түпнұсқа құлпытас жоғалып кетті.

Гарвардтың жесірі Энн Чарльстаун шіркеуінде мұғалім болған Гарвардтың мұрагері Томас Алленге үйленді. Аллен Гарвардтың еркі мен мұрасының басқарушысы болды.

## Гарвард университетінің негізін қалаушы
Гарвард қайтыс болғанға дейін екі жыл бұрын Массачусетс шығанағы колониясының заң шығарушы органы «білімді алға жылжытып, оны ұрпаққа жеткізгісі келеді, біздің қазіргі уағызшыларымыз кеткенде, шіркеулерге сауатсыз дін қызметкерлерін қалдырудан қорқып», «мектеп үшін» 400 фунт стерлинг бөлді. немесе колледж» ол кезде Ньютаун деп аталды. Әкесінен, шешесінен және ағасынан қомақты байлықты мұра еткен баласыз Гарвард әйеліне ауызша айтқан өсиетінде осы мектепке 780 фунт стерлинг – мұрасының жартысы ақшалай, ал қалған жартысы әйеліне мұраға қалдырылған. Бұл сома шамамен Массачусетс шығанағы колониясы алатын жылдық салық сомасына тең болды.

Сонымен қатар, ол 1636 жылы құрылған жаңа колледжге (шамамен 329 атау, кейбір кітаптар көп томдық) өзінің ғылыми кітапханасынан 400-ге жуық томды сыйға тартты. Бұл қайырымдылық үшін алғыс ретінде 1639 жылы «бұрын Кембридж болуы керек болған колледж Гарвард колледжі деп аталсын» деп шешілді. (Гарвард қайтыс болғанға дейін Ньютаун көптеген отаршылар бітірген ағылшын университетінің құрметіне Кембридж деп аталды, оның ішінде Гарвардтың өзі де).

### «Іргетас» туралы миф
The Clever туристік гидтер мен Гарвард колледжінің газеті Гарвард Кримсон Джон Гарвардты құрушы атағына лайық емес деп есептейді, өйткені колонияда дауыс беру Гарвард қайтыс болғанға дейін екі жыл бұрын өткен. Бірақ 1934 жылы Гарвард қауымдастығының хатшысы Джером Дэвис Гриннің хатында айтылғандай, Гарвард колледжінің негізін қалау бір адамның емес, көптің ісі болды; сондықтан Джон Гарвард жалғыз негізін қалаушы емес, солардың бірі болып саналады.

Дегенмен, мифтерді жоққа шығару маңызды болғанымен, тарихи фактілерді бағалау керек. Шынында да, бұл колледж 1636 жылы 28 қазанда құрылған, бірақ бұл оқу орнының алғашқы күндерінде Гарвардтың қосқан үлесі зор болды, соның арқасында жалпы заң шығарушы орган мұны мойындай отырып, 1639 жылы наурызда бұл колледжге Гарвард атауын берді. Бұл бірінші президенттің пайда болуынан екі жыл бұрын және алғашқы студенттердің оқуын аяқтауынан төрт жыл бұрын болды.

### Джон Гарвард ескерткіші
1884 жылы мүсінші Дэниел Френч 1885 жылы аталып өткен университеттің 250 жылдығына орай арнайы Джон Гарвардқа ескерткіш жасады, бірақ батырдың бейнесі табылмады, Гарвард студенті (Шерман Хоер) үлгі болды. Бұл ескерткіш университет ауласында тұр және оның көрнекті орны болып саналады.

Ескерткіш кейде Джон Гарвард емес, негізін салушы болмағандықтан, университет 1638 жылы (Джон Гарвард қайтыс болған жылы) құрылмағандықтан «Үш өтірік мүсіні» деп те аталады.

## Ескертпелер

# Православие энциклопедиясы.- М .: «Православие энциклопедиясы» шіркеу-ғылыми орталығы. 2014.
# Джером Гриннің хатынан үзінді: Грин, Джером Дэвис (11 желтоқсан 1934 ж.). "Don't Quibble Sybil—The Mail" (Редакторға хат)". Гарвард Кримсон. ("Don't quibble, Sybil" - Ноэль Ковардтың 1930 жылғы "Жеке өмір" кітабынан алынған жол.)

## Дереккөздер