Калифорния университеті, Ирвайн

**Калифорния университеті, Ирвайн** немесе **Ирвайн Калифорния университеті** ( (**UCI**, **UC Irvine**, немесе **Irvine**)), көпшілік зерттеу университеті, Ирвайнда орналасқан, Калифорния университетінің (University of California) 10 негізгі корпусының бірі. 

Қазіргі таңда мұнда 30,000-нан аса студент, 1100 факультет қызметкері және 9000 қызметкер жұмыс жасайды. *Times Higher Education* (Лондон, Ұлыбритания) 2013 жылы КУ Ирвайнды соңғы 50 жылда АҚШ-та 1-ші және ең жоғарғы 100 әлем университеттерінің ішінен 5-ші деп тапты.

Университет сондай-ақ UC Irvine Medical Center, Оринждегі үлкен педагогикалық аурухана және UC Irvine Health Sciences оның аффилирленген денсаулық ғылымдары жүйесі) басқарады; Калифорния университеті, Ирвайн, Арборетум; және California Natural Reserve System University бөлігі. UC Irvine Америка Құрама Штаттары-да Жер серігінің ғылым департаментін құрды.

КУИ КУ жүйесіндегі оқуға түсуді қамтамасыз ету үшін 1960 жылдары құрылған үш КУ кампусының бірі болды. 1959 жылы Ориндж округінде жер анықталды, ал келесі жылы Ирвайн компаниясы Калифорния университетін құру үшін 1000 га (400 га) жаңа жер телімін бір долларға сатты. Президент Линдон Б. Джонсон 1964 жылы кампусқа арнады.

UC Irvine Anteaters Үлкен Батыс Конференциясының мүшесі ретінде NCAA I дивизионында және Тау-Тынық мұхиты спорт федерациясы 18 еркектер және әйелдер спорт бәсекеге түсті. Anteaters 9 түрлі командалық спорт түрлерінен 28 ұлттық чемпионатта жеңіске жетті, 64 Anteaters жеке ұлттық чемпионатта жеңіске жетті, ал 53 Anteaters олимпиадада жарысқа түсті.

## Тарихы
### Алғашқы жылдар
Калифорния Университеті, Ирвайн 1960шы жылдары Сан-Диего және Санта Круз кампустарымен Жоғары білім берудің Калифорния бас жоспары аясында негізі қаланған жаңа үш университеттің бірі. 1950 жылдары Калифорния университеті Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің колледждермен шектелетін көп санын (негізінен Адам құқығы биллына байланысты) және Ұлы Отан соғысынан кейінгі беби-бумын басқару үшін жаңа кампус қажеттілігін көрді. Жаңа кампустардың бірі Лос-Анджелес аймағында болу керек еді; таңдалған жер Ирвайн Ранч, Ориндж округі ауылшаруашылық жерлерінің ауданында солтүстіктен оңтүстікке қарай. Бұл орын округтің өсіп келе жатқан тұрғындарын орналастыру үшін таңдап алынды, жақын КУЛА және КУ Риверсайд өсімін толықтырады және айналада жоспарланған қауымдастықтың құрылысына мүмкіндік береді.

Калифорниядағы көптеген университеттерден айырмашылығы, UCI ғимаратында салынған қала үшін аталмады; Университеттің құрылу кезеңінде (1965) қазіргі [Ирвайн, КА] Ирвайн](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D0%BD%2C_%D0%9A%D0%90%5D_%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D0%BD) (1971 жылы тіркелген) жоқ. «Ирвайн» деген атаумен Джеймс Ирвайнге сілтеме жасалады, 94 000 га (38,000 га) Ирвайн ранчасын басқарған жер иесі. 1960 жылы Ирвайн компаниясы Ирвайн Ранчанының 1000 гектарына Калифорния университетіне бір долларға сатқан, себебі компания саясаты мемлекеттік меншікке мүлікті сыйға тартуға тыйым салған. 1964 жылы университет тұрғын үй және коммерциялық құрылыс үшін қосымша 510 акр (210 га) сатып алды. UCI сатып алмаған жерлердің басым бөлігі (қазір Ирвайн қалалары Тустин, Newport Beach және Newport Coast) енді Ирвайн компаниясы астына өтеді. Осы уақыт аралығында университет Уильям Перейра және Associates компаниясын Irvine Ranch аймағының бас жоспарлаушысы ретінде жалдаған. Перейра UC Irvine кампусының көрші қоғамдастықты толықтыруға арналған және екеуі біртұтас болды. 1965 жылы ашылған UC Irvine кейін, Ирвайн қаласы 1971 және 1975 жылдары құрылды.

КУ Ирвандияның бірінші канцлері, Даниэль Г. Олдрих, университеттің өнер, хаттар және ғылым колледжі, әкімшілік басқару мектебі және Инженерия мектебі айналасында кампустың алғашқы академиялық жоспарын әзірленді. Биология ғылымдары, бейнелеу өнері, гуманитарлық ғылымдар, физика және әлеуметтік ғылымдар (қазіргі күні «Мектептерге» айналдырылған) бес бөлімнен тұратын жиырма мамандықтан «бөлімшелерден» тұратын Өнер, хаттар және ғылым колледжі құралған. Кампус Жерорта теңізінің климаттық аймағына сәйкес келетіндіктен Олдрих «эстетикалық, экологиялық және білім беру» мақсатында, кампуста көптеген флора мен фаунаның іске асырылуына жауапты болды.

1964 жылы 20 маусымда АҚШ президенті Линдон Джонсон 15000 адам алдында UC Irvine-ге арнады, және 1965 жылдың 4 қазанында кампус 1589 студент, 241 қызметкер, 119 оқытушы және 43 оқытушы көмекшілерімен жұмысын бастады. Дегенмен, UCI ғимараттарының көпшілігі әлі салынып, абаттандыру әлі де жүріп жатты, кампус 75% аяқталғанды. 1966 жылдың 25 маусымында UCI өзінің алғашқы жиналыс күнін он төрт оқушымен бастады, олардың оны өнер бакалавры, үш магистр дәрежесі және бір философия докторы дәрежесін алды.

1965 жылы Калифорния медицина колледжі (бастапқыда остеопатия мектебі 1896 жылы құрылған және Оңтүстік Американың оңтүстік батысындағы үздіксіз жұмыс істейтін медициналық колледж) КУ Ирвайн құрамына енді.

1976 жылы қала сыртындағы аурухананы құру жоспары кейінге қалдырылды, ал оның орнына университет КУ Ирвайннен 12 километр қашықтықта, Ориндж қаласындағы Ориндж округы медициналық орталығын (UC Irvine Medical Center) сатып алды.

### Бүгінгі күн

Ориндж округынде екінші ірі жұмыс беруші ретінде, КУ Ирвайн жыл сайын $5 млрд экономикалық ықпал етеді. 87 бакалавриат бағдарламалары, 59 магистрант және 46 Ph.D доктор бағдарламалары бар.  Irvine медициналық орталығының дәрігерлік резидентура бағдарламаларынан қауымдастықты сертификаттау бағдарламаларына дейін және Университетті кеңейту арқылы басқа курстарға дейін көптеген басқа да білім беру және оқыту мүмкіндіктері ұсынылады.

2014 жылдың маусым айында Президент Барак Обама Ирвайн студенттеріне сөз бастау арнады, Анхель стадионында Анахаймдағы салтанатына шамамен 40 000 адам қатысты. Жаңа климаттың өзгеруі сияқты жаңа түлектер кездесетін қиындықтарға арналған сөз сөйледі және болашақта олардың шешімі табылатына сенім білдірді.

2014-2015 жылдары КУ Ирвайн 8,772 дәреже: 6,768 бакалавр дәрежесі, 1,412 магистр дәрежесі, 390 PhD және EdD, 93 медицина ғылымдарының докторы және 109 заң ғылымдарының докторын марапаттады.

2018 жылдың шілде айының басында UC Irvine университеттің Тең мүмкіндіктер және әртүрлілік басқармасының ішкі тергеуі жыныстық қудалау туралы бірқатар айыптауларды растағаннан кейін қайырымдылық мектебінен және орталық ғылыми кітапханадан қайырымдылық жасаушы Франсиско Дж. Аяланың атын алып тастады. Канцлер Гиллман сонымен қатар Аяланың атын магистратурадағы стипендиялардан, академиялық бағдарламалардан және кафедралардан алып тастауға рұқсат берді. Аяла 2018 жылдың 1 шілдесінде отставкаға кетті және университеттің консультативтік процедураларына сәйкес университеттің болашақ қызметінен бас тартуға бұйырылды, оның ішінде оқытушылар құрамын тексеру комиссиясы бар. Тергеу нәтижелері Аяланың жәбірленушілерінің айғақтары қамтылған 97 беттен тұратын баяндамаға жинақталды.

### Соңғы өсуі

Толық мөлшерде ұзақ мерзімді жұмысының бөлігі ретінде, UC Irvine шығыс студенттік қалашықты жеделдету және құрылыс жобаларын жүзеге асырылатын университеттің қалған жер гранты еңбек ететін болады (алдағы онжылдықта құны $ 1,3 млрд-қа бағаланған). Құрылыс жұмыстарының экспоненциалды өсуі «UCI-де 2015 жылға дейінгі Академиялық даму стратегиясының» бөлігі болып табылады, ол UCI-ды колледжге тапсырушы барлық үміткерлері үшін бірінші кезектегі университетті құру туралы көзқарасты айқындайды. Бұл өсім UCI-дің танымал: «Құрылыс мерзімі шектеусіз» бакронимін білдіреді.

## Кампус

Негізгі кампустың орналасуы Aldrich паркінің (бастапқыда Орталық саябақ деп аталады) орталығы болып табылатын айналма шеңберді еске салады. Орналасуды одан әрі нақтылау үшін оқу бөлімдері орталыққа қатысты орналасады, мұнда бакалавриат мектептері магистратураларға қарағанда орталыққа жақын.

Aldrich Park 11,120-ден астам ағаш отырғызылды (бүкіл кампуста 24000-нан астам ағаштар бар), оның ішінде эвкалипттің 33 түрі. 1990 жылы екі салт ағаштары отырғызылды, біреуі Арбор күніне, екіншісі сол жылы қайтыс болған бұрынғы канцлер Даниил Алдричке. Қыркүйектің 11-інде болған қайғылы оқиғалардың бірінші жылдығында канцлер 2001 жылғы 11 қыркүйектегі оқиғалардың құрбаны мен батырларын еске алу үшін лауре ағашын отырғызды. Ағаш UCI қызметкерлерінің Ассамблеясының сыйлық болды. Aldrich Park - «Waycgoose» сайты, ол жыл сайын «Celebrate UCI» ашық үйінде өткізілетін ортағасырлық студенттік фестиваль. Сондай-ақ, көптеген сабақтан тыс іс-шаралар өткізіледі.

Ring Mall - студенттер мен профессор-оқытушылар құрамының іргелі қалашыққа саяхаттау үшін қолданатын негізгі жүргінші жолы. Жол керемет мильге дейін көтеріліп, Aldrich Park-ты толықтай қоршап алады. Мектептер мен кітапханалардың көбісі осы жолмен жасақталған, сол мектептердің әрқайсысы өздерінің орталық платасы бар, ол сондай-ақ Олдридж Паркіне қосылған.

Университеттің басқа да облыстары, мысалы, Өнер мектебі сияқты негізгі қалашықтан тыс, төрт жаяу көпірмен байланысты. Негізгі кампус пен көпірлерден басқа, кампустың орналасуы қала маңы.

### Қоршау

## Сондай-ақ
* Anteater демалыс орталығы

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми веб сайты
* UC Irvine Athletics

Санат:Калифорния университетінің жүйесі
Санат:1965 жылы құрылған оқу орындары