Вашингтон метросы

thumb|right|200px|Вашингтон метросы / Washington Metro
thumb|right|200px|2005 жылы
thumb|right|200px|Вашингтон метро желісінің сызбасы
thumb|right|200px|Масштабқа сай келетін метро желілерінің картасы
**Вашингтон метрополитені** () — Вашингтон агломерациясындағы метрополитеннің желілер жүйесі. АҚШ-та жүктелгені жағынан Нью-Йорк метросынан кейін екінші орындағы және үлкендігі жағынан Нью-Йорк және Чикаго метросынан кейін үшінші орындағы метрополитен. Вашингтон метросы 189,6 километр теміржолдан, 6 метро желісінен және 91 метро бекетінен тұрады. 2019 жылғы мәлімет бойынша күніне шамамен 626,000, ал жылына 182,000,000 адам Вашингтон метросын қолданады. Вашингтон метросы 27 наурыз 1976 жылы ашылды.

## Сипаттамасы
Вашингтон метрополитен желілері Вирджиния және Мэриленд деген екі штаттан және Колумбия округінен өтеді. Күн сайынғы жолаушылар саны 626,000 адамды құрайды (2019), ал вагондар паркі 950 вагонды құрайды. Пойыздар негізінен ақырын жүреді — орташа жылдамдығы 40 км/сағ.

Қазіргі таңда Вашингтон метросы 6 желіден құралған:

### Бекеттер
thumb|right|200px|Метро-Сентер бекеті, 2008 жылы
Метро-Сентер бекеті бірден төрт желінің қиылысында орналасқан (Қызыл, Көк, Қызғылт сары, Күміс). Бұл бекет Вашингтон метрополитенінің ең алғашқы бес бекетінің бірі.

Вашингтон қаласының орталығында ғана бекеттер терең орналасқан. Метро пойыздарының көбісі жерүстімен жүреді.

## Желілер

### <span style="color:red;">Қызыл желі</span>
Ең жүктелген желі. 29 наурыз 1976 жылы ашылды, 27 бекеттен құралған. Мэриленд штатындағы Монтгомери (Montgomery County) округінен шығып, қаланың орталық бөлігінде жүріп, қайтадан Монтгомериге оралады. Бұл басқа желілермен ортақ аумағы жоқ жалғыз желі. Қарбалас уақытта 44 пойыз қолданады (10 сегізвагондық және 34 алтывагондық пойыз).

#### Хронологиясы


Washington DC metro station bethesda.jpg|*Bethesda* бекеті
WMATA PIDS display.jpg|*Dupont Circle* бекеті
Metro platform at Rockville station, June 2004.jpg|*Rockville* бекеті
Van Ness-UDC Station.jpg|*Van Ness – UDC* бекеті


### <span style="color:blue;">Көк желі</span>
Фэрфакс округінен шығып, Виргиниядағы Александриядан өтіп, Қызғылт сары желісенің бойымен Принс-Джорджеске қарай Вашингтон арқылы өтеді. Бұл желі 1 шілде 1977 жылы ашылды, 27 бекеттен тұрады, оның тек 8-і басқа желілермен ортақтаспаған. Қарбалас уақытта 23 алтывагондық пойыздарды қолданады. 22 қараша 1980 жылы Эдисон-Роудқа қарай үш бекетке созылды. Желігі әуежайға дейін созужұмыстары 15 маусым 1991 жылы Ван-Дорн-стрит бекетінің ашылуымен басталды. 18 желтоқсан 2004 жыл Мэрилендте екі жаңа бекеттер ашылды — Морган-Булевард және Ларго-таун-сентер.

DCMetro Smithsonian.jpg|*Smithsonian* бекеті
Eastern Market Station.jpg|*Eastern Market* бекетіне кіру
Washington DC metro station largo town center.jpg|*Largo Town Center* бекеті
Wmata van dorn street.jpg|*Van Dorn Street* бекеті


### <span style="color:orange;">Қызғылт сары желі</span>
Виргиния штатындағы Фэрфакс (Fairfax County) округінен Арлингтон (Arlington County) округі арқылы, Вашингтонның орталығы арқылы, сосын Мэриленд штатындағы Принс-Джорджес (Prince George’s County) округі арқылы өтеді. 20 қараша 1978 жылы ашылды, 26 бекеттен тұрады. Осы бекеттердің жартысы Көк желімен, ал үштен бір бөлігі Күміс желімен ортақтасқан. Қарбалас уақытта бұл желі 9 сегізвагондық, 21 алтывагондық пойыз қолданады.

Landover Metro.jpg|*Landover* бекеті
New Carrollton Metro.jpg|*New Carrollton* бекеті
Federal Triangle Station.jpg|*Federal Triangle* бекеті
West Falls Church-VT-UVA Station.jpg|*West Falls Church* бекетіндегі пойыз


### <span style="color:yellow;">Сары желі</span>
thumb|right|140px|Сары желісінің сызбасы
Көк желісінің бойымен орналасқан. Пентагоннан басталып, Потомак өзенінің арғы жағына Фенвик көпірі арқылы өтіп, қаланың іскери бөлігінде аяқталады. 30 сәуір 1983 жылы ашылды, 17 бекеттен тұрады. Қарбалас уақытта 10 алтывагондық пойыз қолданады.

Braddock Road Station 2.jpg|*Braddock Road* бекеті
Pentagon City Station.jpg|*Pentagon City* бекеті
Huntington Station 2.jpg|*Huntington* бекеті
U St-African-Amer Civil War Memorial-Cardozo Artwork.jpg|*U Street/African-American Civil War Memorial/Cardozo* бекетінің жерасты жолы


### <span style="color:green;">Жасыл желі</span>
Бұл желі Мэриленд штатындағы Принс-Джорджес округі арқылы және Колумбия округі арқылы өтеді. 11 мамыр 1991 жылы ашылды, 21 бекеттен тұрады. Қарбалас уақытта 19 пойыз қолданады (10 сегізвагондық, 9 алтывагондық). Сары желісімен ортақ 6 бекеті бар (қарбалас уақытында бұл бекеттердің барлығын, ал қалған уақытта тек төртеуін қолданады), жәнеде Қызғылт сары желісімен бір, Қызыл желісімен екі ортақ бекеті бар.

Greenbelt station with train.jpg|*Greenbelt* бекеті
Anacostia station.jpg|*Anacostia* бекеті
West hyattsville.jpg|*West Hyattsville* бекеті


### <span style="color:silver;">Күміс желі</span>
thumb|Күміс желісінің ең алғашқы жұмыс күні (ашылған күн)
Виргиния штатындағы Фэрфакс (Fairfax County) округінен Арлингтон (Arlington County) округі арқылы, Вашингтонның орталығы арқылы, сосын Мэриленд штатындағы Принс-Джорджес (Prince George’s County) округі арқылы өтеді. Күміс желісі, бұл Вашингтон метросының ең соңғы алтыншы желісі. Жолаушылар үшін 26 шілде 2014 жылы ашылды, 28 бекеттен тұрады.

## Даму болашағы

### <span style="color:silver;">Күміс желі</span>
Бұл желіні 6 бекетке және 18,5 километрға созу жұмыстары жүріп жатыр, оны 2020 жылы ашу жоспарланып отыр. Жаңа желі Даллас Халықаралық Әуежайы мен Лаудон округіне қызмет көрсетеді.

### Потомак Ярд
2008 жылы Потомак Ярд аймағында бекет салу туралы зерттеу жұмыстары басталды. Бұл жоба әлі жоспарлану үстінде.

## Қауіпсіздік
13 шілде 2009 жылы WMATA метро машинисттеріне және автобус жүргізушілеріне телефон құрылғыларын және басқа да портативті құрылғыларды қолдануда қатаң шараларды қабылдады. Бұл жаңа ереже АҚШ-тағы бірнеше үлкен апаттарды тергеуден кейін қабылданды. Өйткені бұл апаттардың көпшілігі осы портативті құрылғылардың кесірінен орын алған. Бұл өзгеріс жолаушылардың біреуі машинистің телефонда жазу теріп отырғанын бейне баянға жазып алғаннан кейін бір өткен соң қабылданды.

## Жолаушылар саны
2012 жылдың шілде айының мәліметі бойынша жұмыс күні жолаушылар саны шамамен 744,918. Ең жүктелген бекет ол Қызыл желісіндегі Юнион-стейшн (Union Station) бекеті. Бұл бекетте күніне орташа есеппен 33,250 жолаушы болады. Ал ең аз жүктелген бекет ол Қызғылт сары желісіндегі Шеверли (Cheverly station) бекеті. Бұл бекетте күніне орташа есеппен 1546 жолаушы болады.

Ең үлкен жүктеліс 20 қаңтар 2009 жылы тіркелді, 1 120 000 жолаушы. Бұл күні Барак Обаманың инаугурациясы өтті. Жолаушылар саны бойынша рекорд бір күн алдын болды, 866 681 жолаушы. Кейбір рекордтар 2008 жылдың шілде айында орнады: рекордты айлық жолаушылар саны — 19 729 641, апта бойынша орташа күндік жолаушылар саны — 772 826.

## Жол ақысын төлеу
Метрополитенде жол ақысының құны жүретін жолдың қашықтығы мен тәулік уақытына қарайды. Кәдімгі уақытта (жұмыс күндері ашылған уақыттан бастап 9:30-ға дейін және 15:00-тен 19:00-ге дейін, сондай-ақ жұма және сенбі күндері 2:00-ден жабылған уақытқа дейін жүретін жолдың қашықтығына байланысты жол ақысының құны $2.10-тен $ 5.75-ке дейін). Басқа уақыттарда жолдың қашықтығына байланысты жол ақысы $ 1.70-тен $ 3.50-ке дейін. 4 жасқа дейінгі балаларға тегін, бірақ бір ересек адамға тек екі 4 жасқа дейінгі баланы тегін жүргізуге болады. Мүгедек адамдар мен қарт кісілерге жеңілдік қарастырылған. Федералды мейрам күндері жол ақысы арзандайды, тек жолаушылар күрт көбейетін мейрам күндері емес, мысалы, Колумб күні, Ардагерлер күні, Мартин Лютер Кинг күні дәне Президент күні.

## Жылжымалы құрам
[thumb|240px|Вагонның ішінде. Сары желі, [Потомактан өту сәті, 2007 жылы.]]
Жылжымалы құрам 1126 вагоннан тұрады, әрқайсысының ұзындығы 23 метр. Пойыздардың максималды жылдамдығы 95 км/сағ, ал орташа жылдамдығы 53 км/сағ. Қарбалас уақытта 850 вагон қолданылады, оның 814-і белсенді қызмет көрсетеді, ал 36-сы қосалқы. Қосалқы вагондар техникалық ақаулар кезінде қолданылады.

Пойыздар алты вагоннан құралған, бірақ Қызыл, Жасыл, Қызғылт сары желілерінде қарбалас уақытында вагондар саны сегізге дейін өсуі мүмкін. Пойыздар келуінің арасындағы уақыт қарбалас уақытында — 6 минут (Қызыл желіде — 5 минут), кешкі уақытта — 20 минут (Қызыл желіде — 15 минут), кәдімгі уақытта — 12 минут.

## Галерея

Union Station, Washington Metro.jpg|Метро бекетінің қабырғасының типтік дизайны
Wheaton escalator from bottom right.jpg|*Wheaton* бекетінің эскалаторы
Silver Spring Station.jpg|Жаңбырлы күнде *Silver Spring* бекетінің платформасы


## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA)&nbsp;— Ресми сайт 
* Вашингтон метрополитені urbanrail.net сайтында 

Санат:АҚШ метрополитендері