open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сәкен Иманғалиұлы Балбаев

thumb|Сәкен Иманғалиұлы Балбаев

**Сәкен Иманғалиұлы Балбаев**

1964 жылы 25 желтоқсанда Алматы облысы Жамбыл ауданының  Қара Кестек ауылында туған.  Қазақ.

Әкесі - Балбаев Иманғали Серғазыұлы (1938-1989), әр түрлі  ұйымдарда бухгалтер, экономист болып жұмыс
істеген. Анасы - Камалова Мараткүл Нұрғалиқызы
(1941 жылы туған), зейнеткер,  Қазақ Кеңес Энциклопедиясының
бас редакциясында жұмыс істеген.

С.М. Киров атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін бітірген (1990), инженер-химик, оқытушы;  Қазақстандық менеджмент, экономика және болжамдау институтында «Бухгалтерлік есептің негіздері»
курсынан еткен (1996).

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1987-1992 жылдары - әл-Фараби атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің жоғары молекулярлық байланыстар химиясы кафедрасында аға зертханашы, инженер, аға инженер, кіші ғылыми  қызметкер. 1990 жылдан - Бүкілодақтық «Интертрейнинг» ассоциациясының
Қазақстандағы бөлімшесінің  Қазақ тілін оқыту аймақтық
жобасыныңжетекшісі . 1993жылдан-кәсіпкер. 1995 жылдан -  Қазақстан баспасөз клубының аудармашысы (қазақ/орыс тілдерінде),  қазақ тілді БАҚ байланыс үшін жауапты  қызметкер (ЮСАИД-тің  қоғамдық ақпараттандыру
және оқыту жобасы). 1996 жылдан -  Қазақстан баспасөз клубының  қаржы директоры.

1998 жылдан бері -  Қазақстан баспасөз клубының атқарушы директоры. 2002 жылдан бері - «Promo Group Communications» агенттігі бас директорының орынбасары. Қазақстандық «PR-шы» PR-кәсіпқойлар бейресми клубының мүшесі (2002 жылдан).

Әскери атағы - кіші сержант.

Діни көзқарасы - мұсылман.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Ең алдымен, Жаратушы  Құдайға байланысты, сондай-ақ әлемдегі ірі мемлекеттердің саясатына,  Қазақстандағы биліктің саясатына, элита мен халықтың өзін  қалай  ұстанатындығына байланысты болады».

Хоббиі-тауға шығып серуендеу, кітап оқу, туған-туысқандармен және жора-жолдастармен араласу.

Сүйіп оқитын әдебиеті-ғылыми-көпшілікәдебиет, тарих, этнография, фантастика,  қазіргі заманғы әдебиет.

Үйленген. Жұбайы - Жүнісбекова Гауһар  Қалқаманқызы (1977 жылы туған), дизайнер. Ұлдары -Тимур (1988 жылы туған), Әлішер»
(2008 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ирина Петровна Галкина

**Ирина Петровна Галкина**

1967 жылы 25 ақпанда Талдықорған облысы Андреев ауданы Николаевка ауылында туған. Орыс.

Әкесі - Галкин Петр Михайлович, зейнеткер, жүргізуші болып жұмыс істеген. Анасы - Галкина Зоя Васильевна,
зейнеткер, экономист болған.

С.М. Киров атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1989) «Журналистика» мамандығы бойынша; әл-Фараби атындағы  Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1996) заңгер мамандығы бойынша бітірген.

1988 жылдан - «Ленинская Смена» газетінің тілшісі. 1995 жылдан - «Доживем до понедельника» газетінің тілшісі меттік мәселелер бөлімінің меңгерушісі. 1996 жылының қаңтар айынан - «Караван-блиц» газетінің тілшісі. 1996 жылдың желтоқсан айынан - «Караван» газетінің тілшісі, әлеуметтік мәселелер бөлімінің меңгерушісі. 1999 жылдың мамыр айынан - «Ярмарка» газеті редакциясының меңгерушісі . 1999 жылдың желтоқсан айынан - «Караван» газетінің корреспонденттік жүйесінің меңгерушісі. 2002 жылдан - «Караван» газетінің тексеру бөлімінің шефі, саясат бөлімінің шефі. 2003 жылдан - «Известия Казахстан» газетінің саясат бөлімінің редакторы. 2004 жылдан - «Эксперт-Казахстан» журналы бас редакторының орынбасары. 2007 жылдан - «КІТ» журналының бас редакторы.

2009 жылдан бері - «Миллионер» газетінің бас редакторы.

Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, «Bizmedia» бизнес басылымдардың бас редакторлары клубының
мүшесі.

Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты
(2007).

Хоббиі - автомобиль айдау, боулинг, тау шаңғысы, аспаздық

Сүйіп оқитын әдебиеті - С. Довлатов, заманауи іскерлік әдебиет.

Түрмыс  құрған. Жұбайы - Тишаев Александр Васильевич, жауапты хатшы (дизайнер). Ұлы - Никита (1990 жылы туған);
қызы - Арина (1999 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Кашалоттар

нобай|Алдыңғы жақта — кашалот
**Кашалоттар** (*Physeteridae*) — тісті киттер ішіндегі бір тұқымдасы.

Олардың ең ерте қазылған қалдықтары 25 млн жыл бұрынғы уақытқа жатқызылады.
## Түрлері
*†*Cozzuoliphyseter*
*†*Ferecetotherium*
*†*Helvicetus*
*†*Idiophyseter*
*†*Idiorophus*
*†*Orycterocetus*
* *[[Physeter]]* — кашалот
** *Physeter macrocephalus*
*†*Physeterula*
*†*Placoziphius*
*†*Preaulophyseter*
*†*Scaldicetus*
† белгісімен жойылып кеткен түрлер белгіленген.

Кіші кашалоттар **[[Kogiidae]]** тұқымдасы болып жеке қарастырылады.
## Дереккөздер

Санат:Тісті киттер
Талғат Камелұлы Ғалымов

thumb|Талғат Камелұлы Ғалымов

**Талғат Камелұлы Ғалымов**

1964 жылы 3 ақпанда Алматы қаласында туған. Татар.

Әкесі - Галымов Камел  Құрбанғалиұлы, зейнеткер. Анасы -Галымова Гадила Юсупқызы, зейнеткер.

Алматы Технологиялық тұрмыс  қажетін өтеу және жеңіл өнеркәсіп техникумының «Фототехника» факультетін бітірген (1983), фототехник.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1983 жылдан - «Гидромаш» зауытының фотограф-зертханашысы. 1992 жылдан - «Дәуір» баспасының фотограф-зертханашысы. 1994 жылдан - «Караван» газетінің фототілшісі. 1996 жылдан - «Трансатлантик групп Ltd.» консорциумының фототілшісі,  Қазақстан БАҚ үшін
Атлантадағы XXVI жаздық Олимпиадалық ойындарды
түсірген. 1998 жылдан - республикалық апталық «Новое
поколение» газетінің фототілшісі.

2005 жылдан бері - «Новое поколение» газеті фотоқызметінің жетекшісі.

«Алматы фотографиялық  қоғамы» қоғамдық бірлестігінің мүшесі.  Қазақстан Үйінде Атлантадағы жаздық Олимпиадалық ойындары өткізілген кезде ашылған дербес көрменің ұйымдастырушысы (1996).

«Қазақойл» Ұлттық мұнай компаниясы  ұйымдастырған конкурстың лауреаты (2001). «Алтын Жұлдыз» конкурсындағы  Құрметті дипломның және «Жыл фотожурналисі» атағының (2002), «NOX Kazakhstan» дипломының (2003), IV Жоғары Сән апталығы жобасына  қатысқаны үшін және  Қазақстанда Үлкен сән өнерін дамытуға  қосқан үлесі үшін дипломының (2005) иегері .  Қазақстан туралы фотоальбом дайындауға бірнеше рет  қатысқан, Германияның орыс тілді тұрғындарына шығатын «Пилигрим» альманағына жарияланады. Reuters, ИТАР-ТАСС, АР әлемдік агенттіктермен  қызмет етеді.

«Маңғыстаумұнайгаз» компаниясы жөніндегі кітапта пайдаланылған және басқа да фотографиялардың авторы.

2008 жылы кәсіби  қызметінің 25 жылдығына және «Новое поколение» республикалық апталығының 10 жылдығына арналған жеке фотосуреттер кермесі етті.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан әлемдік дағдарыстан лайықты түрде шыға алады».

Хоббиі - фотография.

Сүйіп оқитын әдебиеті - фантастика.

Үйленген. Жұбайы - Ғалымова Луиза Рафаэлқызы; Ұлдары - Галымов Ильдар Талғатұлы, Ғалымов Зиннур Талғатұлы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Газ хроматографиясының схемасы

Қазіргі кезде іс жүзінде жиі қолданылып, кең таралған газ хроматографиясының негізгі бөліктері мен тораптарының схемасы 15.3-суретте көрсетілген. Мұнан басқа да ғылыми зерттеу бағытында және сериялы талдауда арналған газ хроматографиясының негізгі тораптарының түрлері көп. Балоннан шыққан газ тасымалдауыш тұрақты жылдамдықпен хроматографиялық жүйе арқылы өтеді. Сынаманы хроматографияланатын заттың толық булануына қажет болатын температураға дейін қыздырылған буландырғышқа енгізеді. Талданатын қоспа буын газ-тасымалдаушы ағашымен ілестіре кетіп, оны термостат әдістеме бойынша қажет температурадағы термостатқа орнатылған бағана жеткізеді. Бағанадағы талданатын қоспа құрамдас бөліктерге жіктелінеді де, олардың әрқайсысы жеке-жеке детекторға енеді. Детектордың сигналы әуелі тіркеліп, интегратормен не микропроцессормен өңделінеді.
## Бағаналар
Аналитикалық газ хроматографиясына арналған хроматографиялық бағаналарды ішкі диаметрі 1-6 мм, шиыршықталған немесе тағаша иілген болат, мыс, жез, шыны не кварц түтікшелерінен әзірлейді.
right|200px|thumb
left|200px|thumb

Диаметрі 1-3 мм, ұзындығы 1-3 м бағаналар жиі колданылады. Қозғалыссыз сұйық фаза үшін жіңішке өзекшенің ішкі қабырғасының беткі ауданы төсеніш міндетін атқаратын капилляр бағаналар жиі қолданылады. Мұндай капиллярдың типтік өлшемі ішкі диаметрі 0,2 мм, ал ұзындығы 50 м-ден 100 м-ге дейін болады. Бұлардың тиімділігі өте жоғары, мысалы, ВТТ бір миллиметр шамасында, ал теориялық табақшалар саны стандартты бағаналар үшін 5 мың болса, осы түтікшелер үшін бес жүз мыңға жетеді.

Капилляр бағаналар аса күрделі құрамды қоспаларды жеке бөліктерге бөлуде пайдалы, мысалы, ол 15.4-суретте көрсетілген. Олардың көмегімен әр түрлі қош иісті құрамдас бөліктердің темекі түтінін, ұнамсыз иістерді жіктеуге мүмкіндік болады. Капилляр бағаналармен жұмыс әдістемесіне сәйкес талдау ерекше ұқыптылықты қажет етеді.

## Дереккөздер


Санат:Аналитикалық химия
Санат:Химия
Санат:Ғылым
Николай Николаевич Жоров

**Николай Николаевич Жоров** (1961 жылы 16 ақпанда Солтүстік Қазақстан облысы М. Жұмабаев атындағы ауданының Екатериновка ауылы) - журналист.

Әкесі - Жоров Николай Никифорович. Анасы - Жорова Федосия Константиновна.

Омбы ауылшаруашылық институтын (1988) ғалым-агроном мамандығы бойынша;  Қазақ менеджмент, экономика және болжау институтының журналистика факультетін (1992) саясаттанушы мамандығы бойынша бітірген.

1978 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Возвышенск ауданының «Бастомар» кеңшарында механизатор. 

1979 жылдан - Солтүстік Қазақстан техникумының оқушысы. 

1982 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Возвышенск мемлекеттік сұрыптау учаскесінің агрономы. 

1983 жылдан - Солтүстік  Қазақстан облысы «Возвышенский» кеңшарының бөлімше басқарушысы. 1984 жылдан - «За коммунизм» аудандық газетінің тілшісі. 

1986 жылдан - Солтүстік  Қазақстан облысы Возвышенск аудандық комсомол комитетінің нұсқаушысы;
Солтүстік Қазақстан облысы Возвышенск ауданы Сейфуллин ауылдық кеңесінің атқару комитетінің төрағасы. 

1990-1992 жылдары - Алматы жоғары партия мектебінің тыңдаушысы (Қазақстандық менеджмент, экономика және болжау институты)

1991-2001 жылдары - «Казахстанская правда» газетінің тілшісі, редакторының орынбасары, директоры.

1994-1996 жылдары - «Казахстанская правда» газетінің қосымшасы - «Казахстанские новости» газетінің редакторы. 
2001-2009 жылдары - «Аргументы и факты Казахстан» газетінің тілшілік пункт меңгерушісі, бас редакторының орынбасары. 
2006-2007 жылдары - «Жайық пресс» ЖШС бас директоры (Орал  қаласы).

2009 жылдан бері - «Вечерний Алматы» газетінің бас редакторы.

Үйленген. Жұбайы - Жорова Надежда Леонидовмм, процессинг орталығының маманы. Ұлы - Николай (1983 жылы туған); қызы - Юлия (1988 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Айгүл Мұратқызы Жұмабаева

thumb|Айгүл Мұрат қызы Жұмабаева
**Айгүл Мұратқызы Жұмабаева**

1964 жылы 21 наурызда РКФСР Мәскеу  қаласында туған.

С.М. Киров атындағы  Қазақ  ұлттық университетін (2001) журналист мамандығы бойынша; Maastricht school of Management бітірген (2004), МВА.

1981 жылдан -  ҚазКСР телевизия және радиохабар бойынша Мемлекеттік комитетінің атшабары, бағдарламалар бас дирекциясының әкімшісі. 1986 жылдан -республикалықтелевизия режиссерініңкөмекшісі, редакторы. 1997 жылдан - «Радиосити» ТРК ЖШС директоры.
2003 жылдан - «Caspionet» каналының уйлестірушісі; 2004 жылдан - бағдарламалар дирекциясы директорының орынбасары; 2006 жылдан бері - «Хабар» Агенттігі» АҚ «Caspionet» каналының директоры.

«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медалімен марапатталған (2005).  ҚР Президентінің алғысымен ескерілген (2006).

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Жұмабаев Айдар Әбілмәжінұлы. Ұлы - Дәулет (1991 жылы туған);  қызы - Әсел (1994 жылы туған).

## Дереккөздер
Нұрлан Каливуллаұлы Утенов

**Нұрлан Каливуллаұлы Утенов** 1972 жылы 20 ақпанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
*М. Одинцов атындағы Свердлов суворовтық әскери училищесін (1989); 
*А.Н. Туполев атындағы Қазан мемлекеттік техникалық университетінің «Ұшу аппараттары» факультетін үздік (1995) инженер-механик мамандығы бойынша;
*ҚР Президентінің жанындағы Қазақстандық менеджмент, экономика және болжау институтын (1998) іскерлік әкімшілік магистрі (МВА) мамандығы бойынша; 
*ІМА басқарушы бухгалтерлер институтын (АҚШ, 2007) қаржылық басқару саласындағы маман (MBA) мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс жене ағылшын, ағылшын және испан (әңгімелесу деңгейінде) тілдерін біледі.
*1998 жылдан - «Dowell Schlumberger» компаниясының ерістік тәжірибеші-инженері (Мексика). 
*1999 жылдан -«ҚазТрансОйл» ЖАҚ маманы, бас маманы, менеджері,бас менеджері, департамент директоры, бас директордың экономика және қаржы жөніндегі орынбасарының міндетін атқарушы. 
*2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз Барлау Өндіру» АҚ экономика және қаржы жөніндегі атқарушы директоры;
*2006 жылдан экономика және қаржы женіндегі басқарушы директоры. 
*2009 жылдан - «Қазгермұнай» БК ЖШС бас директорының бірінші орынбасары.
*2010 жылдан бері - «Қазақстандық «КАZENERGҮ» мұнай-газ және энергетикалық кешен ұйымдарының қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің атқарушы директоры.
*Ресей тәуелсіз директорлар қауымдастығының (2007 жылдан); 
*Басқарушы бухгалтерлер институтының (ІМА, 2007 жылдан) мүшесі. 
*«Қызылорда қаласына 190 жыл» (2009),
*«Қазақстандық «КАZENERGҮ» мұнай-газ және энергетикалық кешен ұйымдарының қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің «Қазақстан мұнайының 110 жылдығы құрметіне» (2010) медальдарымен; 
*«ҚазТрансОйл» ЖАҚ (2002), ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігінің (2006) грамоталарымен, 
*Қызылорда облысы әкімінің құрмет грамотасымен (2009). 
*ҚР Премьер-министрінің алғысхатымен ескерілген (2007).
Хоббиі - шахмат, тау шаңғысы, саятшылық және балық аулау. Сүйіп оқитін әдебиеті - бизнес және көрнекті тұлғалар туралы кітаптар. Үйленген. Жұбайы - Өтенова Сәуле Серікқызы. Ұлдары -Әділбек, Батырбек.

## Дереккөздер


Санат:1972 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:Мұнайшылар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Әлиақпар Болатұлы Мәтишев

**Әлиақпар Болатұлы Мәтишев** 1962 жылы 23 қаңтарда Жезқазған қаласында туған. Қазақ.
*Қарағанды политехникалық институтын (1984) инженер-механик мамандығы бойынша; 
*Қазақ мемлекеттік басқару академиясын (2001) экономист мамандығы бойынша бітірген.Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
*1984 жылдан - Кеңес Әскері қатарында қызметте.
*1986 жылдан - Мемлекеттік мұнай өнімдері комитеті басқармасының бас энергетигі (Жезқазған облысы). 
*1988 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Жезқазған қалалық комитеті ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, бірінші хатшысы.
*1990 жылдан - коммерциялық құрылымдарда жұмыс істеген.
*1996 жылдан - «Жезқазғанмаркетинг» АҚ президенті. 
*1998 жылдан - Астана қ. бойынша Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитеті төрағасының орынбасары. 
*1999 жылдан - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау агенттігінің Астана қаласы бойынша департаментінің
ректоры. 
*2004-2008 жылдары - ҚР Индустрия және сауда министрлігі Бәсекелестікті қорғау комитетінің төрағасы
*2009 жылдан - «Бәсекелік саясатты дамыту жәни қорғау орталығы» АҚ президенті.
*2010 жылдан бері - «Қазақстандық KAZENERGY мұнай газ және энергетика кешені ұйымдарының қауымдастығы заңды тұлғалар бірлестігінің атқарушы директоры.
Хоббиі - саятшылық, спорт.Сүйіп оқитын әдебиеті - тарих.Үйленген. Жұбайы -Тұрахметова Ғалия Бертайқызы Ұлы Руслан; қызы - Кәмила.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1962 жылы туғандар
Григорий Григорьевич Дильдяев

thumb|Григорий Григорьевич Дильдяев

**Григорий Григорьевич Дильдяев** - 1948 жылы 2 шілдеде  Қырғыз КСР Фрунзе  қаласында туған. Орыс.

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (1971), журналист.

1966 жылдан - Ош облыстық газетінің корректоры.

1971 жылдан - «Казахстанская правда» газетінің әдеби қызметкері, меншікті тілшісі, бөлім меңгерушісі. 1985 жылдан - «Правда» газетінің тілшісі, тілшілер қосынының меңгерушісі. 1991 жылдан - «Азия» газетінің бас редакторы. 1994-1997 жылдары - «Казахстанская правда» газетінің бас редакторы. 1995-1999 жылдары - «Азия - экономика и жизнь» газетінің бас редакторы.

1999 жылдан бері - «КазИнПресс» РБА президенті.
«КазИнПресс» ассоциациясы басқармасының төрағасы (1991 жылдан).

Қазақстан журналистер одағы сыйлығының лауреаты.

Хоббиі - «Әдемі кітаптар шығару».

Үйленген. Жұбайы - Дильдяева Вера Петровна. Ұлы - Ярослав (1969 жылы туған). Немересі бар.

## Дереккөздер


Санат:1948 жылы туғандар
Санат:Қырғызстанда туғандар
Санат:Орыстар
Санат:Қазақстан журналистері
Валерий Айтмұқашұлы Жандәулетов

thumb|Валерий Айтмұқашұлы Жандәулетов
**Валерий Айтмұқашұлы Жандәулетов** (14 наурыз, 1947 жыл, Германияда туған) - баспагер.

Әкесі - Жандәулетов Айтмұқаш Мүлікұлы, марқұм, ҰОС қатысқан. Анасы - Жандәулетова Лариса Дмитрийқызы, зейнеткер, мұғалім болып жұмыс істеген.

И. Федоров атындағы Украинада полиграфия институтының технологиялық факультетін (1970) баспагер-полиграфист мамандығы бойынша;  Қазақстандық менеджмент, экономика және болжамдау институтының әлеуметтік-саяси  қатынастар теориясы факультетін (1993) саясаткер мамандығы бойынша бітірген.

Экономика ғылымдарының кандидаты (1988). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Жергілікті баспаның өндірістік базасын интенсификациялаудың экономикалық аспектілері». 

Еуразия Халықаралық экономикалық академиясының және Қазақстан Журналистер академиясының академигі (2002 жылдан).

«Жергілікті баспаның базасын  қайта  құру» (1988) атты монографияның авторы, Қазақстан Республикасы туралы 40-тан астам кітаптың, альбомдардың және басқа ірі басылымдардың идеясының авторы және оларды басып шығаруды ұйымдастырушы.

1970 жылдан - Павлодар облыстық типографиясының бас инженері. 1971 жылдан - Павлодар облыстық баспа басқармасы бастығының орынбасары. 1974 жылдан - ҚазКСР Мембаспакомитетінің мерзімдік басылымдар бөлімінің бастығы. 1988 жылдан - Қазақстан
Компартиясы ОК Аппаратының партиялық баспа секторының меңгерушісі. 1991 жылдан - ҚР Президентінің Әкімшілігі аппаратында. 1996 жылдан бері - ҚР Президенті Баспасөз қызметінің
Алматы бюросында бассарапшы, меңгеруші.

Қазақстан ЛКЖО ОК, қалалық партия комитетінің мүшесі.

«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «ХШЖК» (Мәскеу қаласы, 1988) медальдарымен марапатталған.

Үйленген. Жұбайы - Сүйіншиева Мақпал, «Известия Казахстан» газетінің менеджері. Қызы - Жандәулетова Ақзер.

## Дереккөздер


Санат:14 наурызда туғандар
Санат:1947 жылы туғандар
Санат:Германияда туғандар
Санат:Украина полиграфия институты түлектері
Санат:Менеджмент, экономика және болжамдау институты түлектері
Санат:Қазақстан экономистері
Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары
Санат:Еуразия Халықаралық экономикалық академиясы академиктері
Санат:Қазақстан Журналистер академиясы академиктері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі медалінің иегерлері
Роберт Х.А. Армбруст

**Роберт Х.А. Армбруст** (1957 жылы 8 мамырда Нидерланд мемлекетінің Берген Оп Зум қаласында туған) - инженер-механик.

## Өмірбаяны
*Голландтық Дордрехт қаласындағы Техникалық  университеттің «Мәшине құрастыру/Инженерлік іс» факультетін бітірген (Ни-дерланд, 1981), инженер-механик.
*1981 жылы қазанда «Роял Датч Шелл Групп» еңбек жолын бастаған. 
*1981 жылдың қазанынан - «СИПМ» компаниясының (Shell International Рetrolium Мааtsсһаррііj В.V., Нидерланд) ендіріп шығару тәжірибеші-бастығы.
*1982 жылдың сәуірінен - Корморант СМО (Су асты манифольдтарының орталығы) үшін Бактонадағы (Ұлыбритания) жобаның тасталатын желілер сынақтарын жүргізуге арналған бөлімінің (суасты сынақтары, «Шелл Экспро ІІК Лимитед» компаниясы) сынақтар женіндегі инженері. 
*1984 жылдың мамырынан - Баренбург кен орынынан мұнай өндіріп шығару бастығы, Солтүстік Германия. 
*1986 жылдың сәуірінен - Сирикит кен орыны кәсіпшілігінің бастығы, құрғақта өндіріп шығаружобаларының бастығы, Таиланд («Тай Шелл Барллау және ӨндіруЛтд»). 
*1991 жылдың ақпанынан - Солтүстік теңіздегі Оңтүстік операциялардың өндіріп шығару жөніндегі жетекші бағдарламашысы, Ұлыбритания («Шелл Экспро UK Лимитед»). 
*1995 жылдың шілдесінен - Солтүстік Батыс қайраңындағы «Норт Ранкин» тегістағанынын бастығы, Австралия («Вудсайд Энерджи Лимитед»)
*1999 жылдың тамызынан - Раби, Габон кен орындарындағы пайдалануға енгізу жетекшісі, Африка («Шелл Гобон
*2002 жылдың қыркүйегінен - Гаагадағы мұнай өндіріп шығару және барлау жобаларын салыстырмалы талдау жөніндегі бас маман-кеңесші, Нидерланд («Шелл Глобал Солюшенс Интернэшнл БВ»).
*2006 жылдың сәуірінен бері - «Арман» БК» ЖШО бас директоры (Ақтау қ.).
*2010 жылдан - «Bapetco» өндіріс бас менеджері.
*2013 жылдан - «Shell Kuwait» операция менеджері.
*2018 жылдан - зейнетте.

## Жеке өмірі
Ағылшын, голланд, неміс, француз, тай және орыс тілдерін біледі.

Хоббиі - белсенді спорт түрлері, музыка, қалпына келтірілген классикалық мотоциклдар.

Сүйіп оқитын әдебиеті - халықаралық тергеулер туралы көсемсөздік әдебиет.

Үйленген. 2 баласы бар.

## Дереккөздер


Санат:Нидерланд инженерлері
Сулейман Кошниязұлы Атаниязов

**Сулейман Кошниязұлы Атаниязов** 1951 жылы 15 желтоқсанда Түркімен КСР Чарджоу облысы Керкин ауданының Ташлык аулында туған.
В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1974) бітірген, инженер-құрылысшы. 1974 жылдан - «Қазгипротамақөнеркәсібінің» құрылыс
бөлімінің инженері. 1975 жылдан - «Өзбекгазөндіріс-құрылыс» тресі ҚМБ (ӨзКСР, Газли қ.) прорабы, бас инженері, басқарма бастығы. 1987 жылдан -«Газлиттранс- газендіру» басқармасында (ӨзКСР, Газли қ.) күрделі құрылыс бөлімінің бастығы. 1988 жылдан - «Құмкөлмұнай» МГӨБ №4 ЖМК (Қызылорда қ.) бас инженері. 1990 жылдан - «Құмкөлмұнай» МГӨБ бастығының күрделі құрылыс жөніндегі орынбасары «Оңтүстікқазмұнайгаз» ӨБ бас директорының орынбасары. 1991 жылдан бері - №4 Жұмылдырылған-құрылыс басқармасының бастығы, «Транс Азия Констракшн» ЖШС (2005 жылға дейін - «Құмкөлқұрылыс» ААҚ, Қызылорда қ.) бас директоры.Францияның өндіріске жәрдемдесу қауымдастығының Алтын медалі (Париж қ., 2001), Наполеон медалі (Париж қ., 2003), «Тамаша құрылысшы» жүлдесі (Женева қ., 2006), ҚР Кәсіподақтар федерациясының (2004, 2007), ҚР ЭМРМ (2005) құрмет грамоталарымен марапатталған. Қызылорда қаласы әкімінің алғыс хатымен (2005), «Болашақ және құрылыс» марапатымен (Женева қ., 2006) аталған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1951 жылы туғандар
Пауль Лазарсфельд

**Пауль Лазарсфельд** (1901 - 1976 жылдары) - австриялық-америкалық әлеуметтік зерттеуші және әлеуметтанушы. Әлеуметтануда деректерді сапалық талдау әдісін зерттеуге елеулі үлес қосты. Ол Колумбия университетінде эмпирикалық әлеуметтанулық зерттеулер орталықтарының бірі — қолданбалы әлеуметтанулық зерттеулер бюросын құрды. Лазарсфельд жүйелі әлеуметтік шолуды аналитикалық әлеуметтанулық құрал ретінде бекітті. Оның болжам әдістерін алуда. Негізгі еңбектері: "Язык социального исследования", "Народный выбор", "Голосование".

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Құқық әлеуметтануы

**Құқық әлеуметтануы** — құқықтың пайда болуының әлеуметтік себептерін; қалыптасу процесін; қоғамдық катынастар жүйесіндегі себеп-салдарлық байланыстардағы арнайы әлеуметтік институт есебіндегі орнын; оның қоғамдық басқа институттар мен жеке адамға тигізетін әсерін; құқықтық мемлекет орнатудағы көкейтесті мәселелерді шешудің шараларын зерттеп, негіздейтін жалпы әлеуметтану ғылымының арнайы саласы. Құқық әлеуметтануы мәселелерін зерттегенде ерекше көңіл бөлетін мәселелер: 
*құқықтық қатынастар мен оған жатпайтын әлеуметтік қатынастардың ара байланыстары мен олардың бір-біріне өту процестерін зерттеу;
*адамдар арасындағы, адамдар мен мемлекеттік орыңдар арасындағы қатынастардағы теңдіктің сақталу мәселелерін анықтау;
*қоғамдық тәртіп мен құқықтық мінез-құлықты әлеуметтік мүмкіндіктерді орынды пайдалану жолдарын табу, соның ішінде әлеуметтік өзін-өзі басқару мен бақылаудың соңғы резервтерін ашу;
*соңғыларды күңделікті өмірдің беделді күшіне айналдыру; 
*жалпы кұқықтық мемлекет орнату арқылы елімізді өркениетті өмір салты бар азаматтық қоғамға айналдырудың шараларын жүзеге асыру.

Құқық әлеуметтануы теориялық негіздері әлеуметтік философиядан, кұқық философиясынан және жалпы әлеуметтану теориясынан бастау алады, ал оның нақтылы мәселелері мемлекет пен құқықтың жалпы теориясына, юриспруденцияның арнайы ғылыми салаларына терең байланысты түрде зерттеліп, жүзеге асады. Құқық әлеуметтануы өз ретінде қылмыстык әлеуметтану, заң әлеуметтануы, әлеуметтік қатынастар әлеуметтануы сияқты салалар мен сабақтас бағыттарға бөлінеді. Олар құқықтың жасалу, қабылдану, жүзеге асу кезендеріндегі әлеуметтік, танымдық, әлеуметтік-психологиялық, тағы басқа факторларды біртұтас байланыста қарастырып, олардың ішкі механизмдерін ашады; қабылданған жаңа құқықтық ғұрыптардың қоғамдық қатынастардағы атқаратын міңдеттерін, әсіресе олардың әлеуметтік ортаға, әлеуметтік қатынастарға жаңаша тигізетін әсерлерін анықтайды, сол процесте кеткен кемшіліктер мен қажетті шараларды ұсынады.

## Дереккөздер


Санат:Әлеуметтану
Санат:Терминология
Бибігүл Наурызқызы Қылышбаева

**Бибігүл Наурызқызы Қылышбаева** (1969 жылы) - социология ғылымдарының кандидаты, Қазақстан әлеуметтанушылары Ассоциациясының мүшесі, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің философия және саясаттану факультетінің социология кафедрасының аға оқытушысы. 1991 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің философиялық-экономикалық факультетін бітірді. 1991 жылдан бастап I. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінде оқытушылық қызмет істеді. 1999 жылы "Әйелдердің өтпелі кезендегі өлеуметтік бейімделуі" атты тақырыпта әлеуметтану ғылымдары бойынша кандидаттық диссертация қорғады. Ғылыми қызығушылығы — тендер социологиясы. 15-тен астам ғылыми еңбектердің авторы.

## Дереккөздер


Санат:Терминология
Асқар Құмарұлы Балжанов

**Асқар Құмарұлы Балжанов** 1958 жылы 23 сәуірде Мәскеу қаласында туған. Қазақ .И.М. Губкин  атындағы Мәскеу мұнай-химия және газ өнеркәсібі институтын (1980) кен инженері мамандығы бойынша бітірген. 1980 жылдан - «Ембімұнай » ӨБ Балықшы БББ бұрғышы көмекшісі , 1981 жылдан - бұрғышы , бұрғылаушебері , 1984 жылдан - технологиялық бөлімнің аға инженері, 1986 жылдан - АИТҚ ауысым бастығы. 1987 жылдан - Гурьев облыстық партия комитетінің өнеркәсіп - көлік бөлімінің нұсқаушысы , 1988 жылдан - жауапты ұйымдастырушы ,1989 жылдан - бөлім меңгерушісінің орынбасары . 1991 жылдан - Гурьев облаткомының экономикалық комитеті төрағасының орынбасары . 1991 жылдың тамыз айынан -«Қазақстанмұнайгаз » МК вице -президенті . 1992 жылдан -біруақытта «Қазақстанмұнайгаз » ҰМК вице - президенті , «Қазақстанмұнайгаз» сыртқы сауда фирмасының бас директоры. 1994 жылдан - «Кворум Энтерпрайзиз» ЖШС бас директоры. 1996 жылдан - «Сұңқар» ЖШС атқарушы директоры. 2001 жылдан - «Катрако» Ж Ш С бас директоры. 2002 жылдан «ҚазРосГаз» ЖАҚ бас директорының орынбасары. 2003 жылдан- «ҚазМұнайТеңіз » ТМК» ЖАҚ бас директорының бірінші орынбасары. 2004 жылдан «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ ӨБК үлестерін басқару женіндегі басқарушы директоры. 2005 жылдан - «ҚазМұнайТеңіз» ТМК» А Қ бас директоры. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» А Қ бас директоры. 2009 жылдың маусымынан бері - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ барлау және ендіру женіндегі басқарушы директоры - басқарма мүшесі.« ҚазМұнайГаз» Барлау Әндіру» АҚ және «ҚазМұнайТеңіз » ТМК» А Қ Директорлар кеңесінің төрағасы.
*Әскери атағы - лейтенант.Хоббиі - аңшылық , балық аулау, бильярд.Үйленген . Жұбайы - Жылбаева Жұмабике Әлиқызы (1958 ж. т.). Ұлдары - Бапжанов Алдияр Асқарұлы (1983 ж. т.),Балжанов Бахтияр Асқарұлы (1985 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:1958 жылы туғандар
Қайыргелді Мақсұтұлы Қабылдин

**Қайыргелді Мақсұтұлы Қабылдин** 1953 жылы 1 қаңтарда Павлодар облысының Ақсу қала-сында туған. Қазақ. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1975) инженер-жүйе технигі мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1977 жылдан - Павлодар аудандық мұнай құбыры басқармасы БӨПжАинженер-реттеушісі, инженері. 1982жылдан-Павлодар БМАС бастығы. 1986 жылдан - ІІІығыс Қазақстан бас мұнай құбырлары басқармасының кәсіподақ желілік комитетінің төрағасы. 1989 жылдан - Қазақстан және Орта Азияның бас мұнай қ ұбырлары ӨБ механикаландыру және автоматтандыру бөлімінің бастығы, БАЖ жөніндегі бөлім бастығы, автоматтандырылған жуйелер мен байланыстар жөніндегі бас директордың орынбасары. 1993 жылдан - ҚР Энергетика және отын ресурстары министрлігінің басқарма бастығы. 1994 жылдан - ҚР Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігінің мұнай құбыры көлігі және телекоммуникация бөлімінің бастығы, өндірістік инфрақұрылым бөлімінің бастығы. 1997 жылдан - «ҚазТрансОйл» МТЖҰК ЖАҚ вице-президенті. 2001 жылдан - «Мұнай және газ көлігі» ¥К ЖАҚ бас директорының біріншіорынбасары. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ мұнай
тасымалы және сервистік жобалар жөніндегі басқарушы ди ректоры. 2004 жылдан - «ҚазТрансОйл» ЖАҚ Директорлар кеңесінің төрағасы. 2007 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ вице-президенті. 2007 жылдан - «Мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық «Самұрық » холдингі АҚ басқарма төрағасының орынбасары. 2008 жылдың тамызынан - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ президенті. 2009 жылдың маусым айынан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ басқармасының төрағасы. «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі «Қ ұрмет» орденімен (1999), «Кazenergу» «Қазақстандық мұнайгаз және энергетика кешені ұйымдарының ассоциациясы» ЗТБ мұнайгаз саласына қосқан үлесі үшін медалімен (2009), «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ ескерткіш белгісімен (2005) марапатталған. РФ Құрметті мұнайшысы (2001). Хоббиі - теннис , Үйленген. Жұбайы - Құндыбаева Ғалия Зикеқызы (1978т  Ұлы - Максұт Хәкім (1978 ж. т.), қызы - Қабылдина Мадина (1980 ж. т.).шахмат.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1953 жылы туғандар
Төлеген Жұматұлы Бозжанов

**Төлеген Жұматұлы Бозжанов** 1974 жылы 11 ақпанда Апматы қаласында туған. Әл - Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін ( 1993 ) физика пәнінің оқытушысы мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік қ ұрылыс академиясын (1994) экономист мамандығы бойынша; Ұлыбританиядағы Warwick университетін (1997) экономика ғылымдарының бакалавры дәрежесінде бітірген. Қазақ , орыс және ағылшын тілдерін біледі.1997жылдан  банкі » АБ құрылымдық қаржыландыру департаментінің жетекші банкирі . 1998 жылдан - « Казкоммерцсекьюритиз » ААҚ басқарушы директоры .  2002 жылдан - «Кар - Тел » ЖШС сату жөніндегі директоры , бас директорының орынбасары. 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз » ¥К » ЖАҚ активтерді басқару департаментінің директоры, атқарушы директоры. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз » Сауда үйі» АҚ бас директо-ры. 2008 жылдан - «ҚазМунайГаз» ¥К» АҚ вице-президенті, 2009 жылдан - корпоративтік орталық басқарушы директоры - басқарма мүшесі.2010 жылдан бері - ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ бизнес дамыту женіндегі басқарушы директоры - басқарма мүшесі.Хоббиі - аңшылық, балық аулау.Үйленген. Жұбайы - Қалдыбаева Жанар Ораэбекқызы, Қыздары - Бозжанова Дамели Төлегенқызы,Бозжанова Әйкен Төлегенқызы; ұлы - Бозжанов Ади Төлегенұлы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1974 жылы туғандар
Нұртас Нұрибекұлы Шманов

**Нұртас Нұрибекұлы Шманов** 1956 жылы 24 желтоқсанда Гурьев қаласында туған. Қаақ. Уфа мұнай институтының (1979) «Мұнай-газ құбырларын, газ қоймаларын және мұнай базаларын жобалау және пайдалануға енгізу» факультетін инженер-механик маман-дығы бойынша;
Қазақ мемлекеттік басқару академиясының жанындағы Нарық институтының (1998) «Қаржы және несие» факультетін экономист мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1979 жылдан - Өндірістік-диспетчерлік қызметінің слесарі, диспетчері, бастығы, Балықшы аудандық мұнай құбыры басқармасының пайдалануға енгізу қызметінің бастығы, бас инженері. 1986 жылдан - Ақтөбе аудандық мұнай құбыры басқармасының бас инженері. 1987 жылдан - салынып жатқан Теңіз - Гурьев - Грозный мұнай құбыры бөлімінің бастығы. 1988 жылдан - Балықшы аудандық мұнай құбыры басқармасының бас инженері. 1992 жылдан - Массачусетс университетінің тыңдаушысы, «Сһеугоп» компаниясының тәжірибешісі. 1994 жылдан - «ШевронМунайГаз» компаниясының техникалық менеджері, тасымалдау жөніндегі менеджері, келіктік жобалар менеджері, коммерциялық менеджері. 2006 жылдан - «КТК-Р» ЖАҚ жалпы мәселелер женіндегі бас директорының орынбасары. 2007 жылдан - «ҚазТрансОйл» АҚ бас директоры: 2009 жылдан (01.2009-06.2009) - «ҚазМұнайГаз» ¥К>» АҚ ТШО және Дунга женіндегі басқарушы директоры. 2009 жылдың маусымынан бері - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ мұнай тасымалдау жөніндегі басқарушы директоры - басқарма мүшесі. «ҚазТрансОйл» АҚ, «ҚазТеңізТрансФлот» ¥ТКК» АҚ Директорлар кеңесінің терағасы, «КТК-Р» ЖАҚ Директорлар кеңесінің мүшесі. «ҚМГ-Транскаспий» ЖШС қадағалау кеңесінің төрағасы. «Қазақстан Пайплайн Венчурс», «Каспиан Пайплайн Венчурс» КШС басқару комитеттерінің терағасы. «Астананың 10 жылдығы», Жаңаезен қаласы 40 жылдығына арналған медальдарымен; мұнай тасымалдау саласына қосқан үлесі үшін «Самұрық-Қазына» ¥ӘҚ» АҚ және «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ құрмет грамоталарымен марапатталған. Хоббиі - футбол.Үйленген. 3 баласы бар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1956 жылы туғандар
Мағзұм Маратұлы Мырзағалиев

**Мағзұм Маратұлы Мырзағалиев** (7 қараша 1978, Алматы) — Қазақстанның ірі мемлекеттік қайраткері, 2025 жылдан бастап президент кеңесшісі. Бұрынғы экология (2019—2021) және энергетика министрі (2021—2022).

## Жеке өмірі
* Үйленген, жұбайы — Айым Серәліқызы Мырзағәлиева (1977 жылы туған; тумысында Есіләмова). Оның әкесі — Серәлі Болатұлы Есіләмов (1950 жылы туған) — TuranMunaiTrade тәуелсіз директоры.
* Бауырлары:
* Меруерт Қонысбек (1974 жылы туған).
* Шахизада Мырзағәлиева (1982 жылы туған).

## Еңбек жолы
2001—2004 жылдары Теңіз және Батыс Сібір кен орындарында “MI Drilling Fluids International” (Schlumberger) компаниясында бұрғылау ерітіндісі жөніндегі инженер болып қызмет атқарды, АҚШ және Малайзияда тағылымдамадан өтті.

2004—2007 жылдары “MI Drilling Fluids International” компаниясында өндіріс бойынша менеджер, Ақтау филиалының басшысы болды.

2007—2010 жылдары «ТеңізСервис» ЖШС бас директоры болды.

2010—2012 жылдары “ҚазМұнайГаз” ҰК” АҚ сервистік жобалар жөніндегі басқарушы директоры, 2012—2013 жылдары — “ҚазМұнайГаз” ҰК” АҚ басқарма төрағасының сервистік жобалар мен инновациялық даму жөніндегі орынбасары болды. 

2013—2019 жылдары Энергетика министрінің орынбасары болды.

2019—2021 жылдары Экология, геология және табиғи ресурстар министрі және 2021—2022 жылдары Энергетика министрі лауазымын атқарды.

2022 жылдың қаңтар мен сәуір аралығында Президент кеңесшісі болды.

2022—2024 жылдары ҚазМұнайГаздың басқарма төрағасы болды. 2023—2025 жылдары «Kazenergy» қауымдастығын басқарды.

2025 жылғы 13 ақпаннан — Президент кеңесшісі.

## Білімі
1999 жылы Тұран мен 2003 жылы Қазақстан СІМ Дипломатиялық академиясын халықаралық экономист және 2010 жылы Каспий технологиялар және инжиниринг университетін мұнай және газ кен орындарын игеру мамандығы бойынша тәмамдады.

## Марапаттары мен атақтары

* Ерен еңбегі үшін медалі (2014).
* II дәрежелі Еуразиялық экономикалық одақты құруға қосқан үлесі үшін медалі (2015).
* Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі (2016).
* I дәрежелі Еуразиялық экономикалық одақты құруға қосқан үлесі үшін медалі (2019).
* Құрмет ордені (2021).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1978 жылы туғандар
Санат:Қазақстан экология министрлері
Санат:Қазақстан энергетика министрлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалінің иегерлері
Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Энергетиктер
Ержан Арыстанбекұлы Жаңғаулов

**Ержан Арыстанбекұлы Жаңғаулов** - 1968 жылы 28 мамырда Семей облысы Үржар ауылында туған. Қазақ. 

Қарағанды мемлекеттік университетін (1992) заңгер мамандығы бойынша бітірген. 1992 жылдан - «Саяхат» ШК директоры, заңгер қызметін қоса атқарушы. 1993 жылдан - Семей облысы прокуратурасының Мақаншы аудандық прокуроры көмекшісінің міндетін атқарушы. 1994 жылдан - Мақаншы аудандық прокурорының көмекшісі. 1995 жылдан - ҚР Заң министрлігінің Сот жұмыстарын ұйымдастыру басқармасы атқарушы өндірісі мен шағымдарды қарау бөлімінің 1-ші санаттағы кеңесшісі, жетекші кеңесшісі, ҚР заң министрінің көмекшісі. 1997 жылдан - ҚР Премьер-министрі Кеңсесінің құқықтық сараптама бөлімінің кеңесшісі, бөлім кеңесшісі, заң, қорғаныс және құқықтық тәртіп бөлімі секторының меңгерушісі. 2000 жылдан - ҚР Президенті Іс басқармасының заң қызметі және кадр жұмысы бөлімінің меңгерушісі. 2001 жылдан - «Мұнай және газ тасымалдау ҰК» ЖАҚ заң департаментінің директоры. 2002 жылдан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ шаруашылық шарттар мен кінарат-талаптық жұмыс департаментінің директоры, атқарушы директоры, вице-президентінің кеңесшісі. 2003 жылдан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ құқықтық қамтамасыз ету жөніндегі атқарушы директоры. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ құқықтық қамтамасыз ету жөніндегі басқарушы директоры.
2009 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ құқықтық қамта масыз ету женіндегі бас менеджері - басқарма мүшесі. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі. 

Қыздары - Арыстанбекова Аружан Ержанқызы (2000 ж.т) Арыстанбекова Жаннұр Ержанқызы (2005 ж. т.); ұлы Арыстанбеков Ерасыл Ержанұлы (2006 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:1968 жылы туғандар
Санат:Үржарда туғандар
Санат:Қазақстан заңгерлері
Әсия Нарыманқызы Сырғабекова

**Әсия Нарыманқызы Сырғабекова** 1960 жылы 22 маусымда Қарағанды облысында туған.
## Өмірбаяны
Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (1982) экономика мамандығы бойынша; Мәскеу қаржы институтының аспирантурасын (1987) бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты (1987). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Социализмді жетілдірудің қазіргі кезеңіндегі жеке тутыну қорын қалыптастыру және пайдалану проблемалары».
## Еңбек жолы
*1982 жылдан - Жамбыл жеңіл және тамақтық өнеркәсіп технологиялық институтының саяси экономия кафедра-сының оқытушысы. 
*1984 жылдан - Мәскеу қаржы инсти-тутының саяси экономия кафедрасының аспиранты
*1988 жылдан - Жамбыл технологиялық институтының саяси экономия кафедрасының оқытушысы. 
*1989 жылдан - ҚазКСР ҒА Экономика институтының ғылыми қызметкері, ағағылыми қызметкері.
*1991 жылдан- ҚазКСР МӘҒТДҚ жанындағы ғылыми-кеңестемелік орталықтың әлеуметтік мәселелер жөніндегі секторының меңгерушісі. 
*1992 жылдан - «Қазақстан» Республикалық құрылыс биржасы АҚ тіркеу палатасының төрағасы. 1994 жылдан - «Аптын Алма» АҚ қаржы директоры. 
*1998 жылдың ақпан айынан - «Алмэкс фирмасы» ЖІІІС қаржы директоры, бас директоры. 1998 жылдың маусымынан - «Қазақойл» ҰМК қаржы-экономикалық талдау департаментінің директоры. 
*1999 жылдан - «Қазақойл» ҰМК экономика және қаржы жөніндегі вице президенті; экономика және қаржы женіндегі қаржы дирокторы 2001 жылдан- «ҚазМунайГаз» ¥Қ» ЖАҚэкономика және қаржы жөніндегі вице-президенті, 2002 жылдан - экономика,қаржы және корпоративтік басқару жөніндегі басқарушы директоры 2003 жылдың қаңтарынан қазанына дейін - «ҚазТрансГаз»  ЖАҚ корпоративтік даму жөніндегі бас директорының орынбасары экономика және даму женіндегі бас директордың орынбасары 2003 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың маусымына дейін «Қазақстан Халықбанкі» АҚ бас директорының бірінші орынба сары-басқармасының  терағасы.2006 жылдан-«ҚазМұнайГаз»  ҰК» АҚ экономика және қаржы жөніндегі басқарушы директоры. 
*2007 жылдан - «ҚазРосГаз» ЖШС бас директорының экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары, 2008 жылдан - бас директорының бірінші орынбасары.
*2009 жылдың. қаңтарынан - «ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ басқарушы директоры 2009 жылдың маусымынан бері- «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ қаржы директоры. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» Директорлар кеңесінің (2006 жылдан) мүшесі. Ұлы - Байқоразов Надир Талғатұлы (1997 ж т.).

## Дереккөздер


Санат:1960 жылы туғандар
Болат Қонақбайұлы Назаров

**Болат Қонақбайұлы Назаров** (25 ақпан, 1955 жыл, Ақтөбе облысы, Ырғыз кенті) - «ҚазТрансГаз» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы.

## Өмірбаяны
* Ақтөбе педагогикалық институтын (1979) мұғалім мамандығы бойынша бітірген.
* В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1988) тау-кен инженері мамандығы бойынша бітірген.
* 1979 жылдан - ҚазГЗГБИ инженері, зертхананың кіші ғылыми қызметкері, аға инженері, аға ғылыми қызметкері.
* 1993 жылдан - «ҚазИНТЭКС» инженер-технологиялық фирмасының директоры.
* 1995 жылдан - «Қарашығанақгазөнеркәсіп» АҚ өнімдерді өткізу және іске асыру бөлімінің бастығы, өнімдерді сату женіндегі вице-президенті.
* 1997 жылдан - «Қазақойл-Коммерция» ЖШС сұйытылған газ өткізу департаментінің директоры.
* 1998 жылдан - «Қазақойл» ҰМК» Қарашығанақ жобасын дамыту жөніндегі департаментінің директоры.
* 1999 жылдан - «ҚазТрансОйл» Мәскеудегі өкілдігі директорының орынбасары, «Қазақойл» ҰМК ЖАҚ Қарашығанақ жобасы жөніндегі департаментінің директоры.
* 2001 жылдан - «ҚазТрансГаз» ЖАҚ Қарашығанақ жобасы жөніндегі вице-президенті.
* 2002 жылдан - «ИнтерГаз Орталық Азия» ЖАҚ бас директорының орынбасары бірінші орынбасары.
* 2003 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ президентінің кеңесшісі, атқарушы директоры.
* 2005 жылдан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ өнімдерді белу жөніндегі келісім жобаларын басқару жөніндегі басқарушы директоры.
* 2008 жылдан - «Қазросгаз» ЖШС даму жөніндегі бас директорының орынбасары.
* 2009 жылдан - «ҚазТрансГаз» АҚ бас директоры басқарма төрағасы.
* 2010 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ газ жобалары жөніндегі басқарушы директоры.

## Қоғамдық қызметі
* «ҚазТрансГаз» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы
* «ҚазРосГаз» ЖШС бақылау кеңесінің мүшесі.

## Ғылыми еңбектері
Одақтық және республикалық басылымдардағы денсаулық сақтау жүйесін ұйымдастыру және басқару жөніндегі ғылыми еңбектер мен әдістемелік ұсыныстар авторы.

## Марапаттары мен жетістіктері
* «Kazenergy» Қазақстандық мұнайгаз және энергетика кешені ұйымдарының ассоциациясы» ЗТБ мұнайгаз саласына қосқан үлесі үшін медалі
* ҚР Президентінің алғыс хаты
* ҚР Премьер министрінің алғыс хаты
* ҚР мұнай және газ министрінің алғыс хаты

## ОТбасы
Үйленген. Жұбайы - Назарова Майра Шындаулетқызы (1960 ж. т.).
* Қыздары - Назарова Жанар Болатқызы (1982), Назарова Әйгерім Болатқызы (1988 ж. т.);
* ұлы-Назаров Теміржан Болатұлы (1996 ж. т.).

## Дереккөздер

Санат:25 ақпанда туғандар
Санат:1955 жылы туғандар
Санат:Ырғызда туғандар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:Ақтөбе мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері
Санат:Қазақойл тұлғалары
Санат:ҚазТрансГаз тұлғалары
Санат:ҚазМұнайГаз тұлғалары
Данияр Сүйіншілікұлы Тиесов

**Данияр Сүйіншілікұлы Тиесов** (6.12.1970 жыл, Астана) - мұнайшы, Қазақ. 

Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетін (2000) заңгер мамандығы бойынша; Атырау мұнай және газ институтын (2004) инженер-технолог мамандығы бойынша бітірген;

«Аджип» компаниясында (2000-2002) мұнайгаз бизнесі менеджерінің сынақ мерзімінен етті.
1994 жылдан - «Манас» ШК менеджері. 1996 жылдан - «Бата» ЖШС қаржы-экономикалық бөлімінің менеджері. 1998 жылдан - «Абыз» ЖШС атқарушы директоры. 1999 жылдан - «АМӨЗ» ААҚ бірінші вице-президентінің көмекшісі, Директорлар кеңесінің хатшысы. 1999 жылдан - «Қазақойл» ҰМК «АМӨЗ» ААҚ ағымдағы қызметті бақылау жөніндегі сектор меңгерушісі, басқару жөніндегі департаментінің корпоративтік басқару және ағымдағы қызмет мониторингі жөніндегі секторының бас маманы, 2001 жылдан - қайта құру жобасын басқару жөніндегі департаменттің бас менеджері, бас менеджерінің орынбасары. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» ЖАҚ мұнай химиясын дамыту департаменті директорының орынбасары. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» ЖАҚ мұнай, газды қайта өңдеу және мұнай химиясы департаменті директорының орынбасары. 2003 жылдан - «АМӨЗ» ЖШС құрылысы салынып жатқан кәсіпорын дирекциясының қаржы директоры, 2004 жылдан - бас директоры. 2004 жылдан - «АМӨЗ» ЖШС күрделі құрылыс басқармасының бастығы. 2006 жылдан - «ҚазМұнайГаз» сауда үйі» АҚ бас директорының өндіріс жөніндегі орынбасары. 2009 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ мұнай өндеу және маркетингі жөніндегі басқарушы директоры - басқарма мүшесі. «ҚазМұнайГаз» сауда үйі» АҚ, «КРІ» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы.

«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Құрмет белгісімен және грамотасымен марапатталған.

Үйленген. Жұбайы - Тиесова Лаура Елтайқызы (1973 ж. т.).
Ұлдары - Тиесов Темірлан (1993 ж. т.), Әбілғалиев Халел (1995 ж. т.), Тиес Мансұр (2006 ж. т.);
қызы - Тиес Әсел (1997 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:6 желтоқсанда туғандар
Санат:1970 жылы туғандар
Санат:Астанада туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан университеті түлектері
Санат:Атырау мұнай және газ университеті түлектері
Санат:Қазақойл тұлғалары
Санат:ҚазМұнайГаз тұлғалары
Ардақ Махмұдұлы Қасымбек

**Ардақ Махмұдұлы Қасымбек ** 1977 жылы 29 қыркүйекге Алматы қаласында туған. Қазақ.
*Әкесі - Қасымбеков Махмұд Базарқұлұлы (1952 ж. т.). Анасы -Кеншенбаева Зәуреш Құрманқызы (1953 ж. т.).
*Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетін (1998) «Халықаралық экономикалық қатынастар» мамандығы бойынша; әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетін аспирантурасын (2000); Business School of City University of London оқу орынын (2001) бітірген.Экономика ғылымдарының кандидаты (2007).Әртүрлі ғылыми басылымдарда жарияланған бір қатар мақаланың авторы.Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
*1998-2000 жылдары - «Қазақстан Халық банкі» ААҚ құрылымдық қаржыландыру департаментінің жетекші банкирі. 2001 жылдан - «Қазақойл» ҰМК» ЖАҚ инвестициялар басқару департаментінің менеджері. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ корпоративтік қаржыландыру департаментінің менеджері, бас менеджері. 2004 жылдан - салынып жатқан «АМҚЗ»ЖШС дирекциясының қаржы жөніндегі директорының орынбасары. 2005 жылдан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ корпоративтік қаржыландыру департаменті директорының орынбасары,2006 жылдан - «ҚазМұнайТеңіз» ХМК» АҚ экономика және қаржы жөніндегі бас директорының орынбасары. 2007 жылдан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ қаржы женіндегі атқарушы директоры 2008 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ корпоративік дамыту жөеніндегі басқарушы директоры. 2009 жылдың шілде айынан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰҚ АҚ корпоративтік қаржыландыру және активтерді басқару жөніндегі бас менеджері. Стол үсті теннисі бойынша бірінші ересектік разрядын республикалық және одақтық ауқымдағы жасөспірімдік бірқатар марапаттар иеленген.
*Хоббиі - стол үсті теннисі, әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Қасымбек Гауһар Дүйсенбекқызы (1981 ж. т.). Қызы - Махмұд Аяулым Ардаққызы (2003ж.т ) ұлы - Махмұд Әди Ардақұлы (2006 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:1977 жылы туғандар
Нұргүл Ибрагимқызы Ләпбаева

**Нұргүл Ибрагимқызы Ләпбаева** (1976 жылы) - социология ғылымдарының кандидаты, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалык университетінің аға оқытушысы. Қазақстан әлеуметтанушылары Ассоциациясының мүшесі. Ләпбаева 1997 жылы Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогакалық университетінің тарих факультетін бітірді. 2004 жылы әлеуметтану мамандығы бойынша "Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасуының әлеуметтанулық аспектісі" атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. Ләпбаева "Кәсіпкерлік туралы түсінік және оның әлеуметтік мәні", "Қазақстаңда кәсіпкерліктің қалыптасуының алғышарттары: әлеуметтанулық талдау", "Кәсіпкерліктің қоғамдағы және экономикадағы рөлі", "Кәсіпкерлер орта таптың өкілі ретінде", т.б. бірнеше ғылыми еңбектердің авторы. Негізгі еңбектері кәсіпкерлік мәселелеріне, соның ішінде кәсіпкерліктің әлеуметтік институт ретіндегі маңыздылығы, кәсіпкерлердің жаңа әлеуметтік топ ретіндегі қоғамның әлеуметтік құрылымындағы алатын орны және т.б. мәселелерге арналған. Қазіргі кезде кәсіпкерлік әлеуметтануы, этнос әлеуметтануы салаларына қатысты ғылыми ізденіс үстінде.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Нұрлан Полатұлы Қазымбет

**Нұрлан Полатұлы Қазымбет** 1978 жылы 3 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
*Әкесі - Қазымбет Полат Қазымбетұлы (1947 ж. т.). Анасы - Салқынбек Шырын Салқынбекқызы (1949 ж. т.).
*Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін бітірген (2003), мамандығы - «Мұнай-газ саласындағы экономика және басқару».Қазақ, орыс, ағылшын және француз тілдерін біледі.
*1998 жылдан - «Қазақойл» ҰМК Қарашығанақ жобасы департаментінің сарапшысы. 2001 жылдан - «ҚазТрансГаз» АҚ менеджері. 2002 жылдан - «Интергаз Орталық Азия» ЖАҚ белім бастығы. 2003 жылдан - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ Қарашығанақ жобасының менеджері, 2005 жылдан -департамент директорының орынбасары, 2006 жылдан департамент директоры. 2010 жылдан бері - «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ газ маркетинг жөніндегі бас менеджері. *«ҚазМұнайГаз» ¥К» АҚ президентінің (2007), ҚР энергетика және минералдық ресурстар министрінің (2008), «Кazenergy ассоциациясы терағасының (2009) құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР Премьер-министрінің Алғыс хатымен (2009) ескерілген.
*Үйленген. Жұбайы - Тілеужанова Жұлдыз Мейрамғалиқызы (1984 ж. т.). Қызы - Қазымбет Жәния Нұрланқызы (2011 ж.т)

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Экономика
Санат:1978 жылы туғандар