Грузия өнер сарайы - Мәдениет тарихы мұражайы

**Грузия өнер сарайы — мәдениет тарихы мұражайы** () — Грузия астанасы Тбилиси қаласында орналасқан. Ол Каргаретели көшесі, № 6 ғимаратта орналасқан және Олденбург графының бұрынғы сарайы болып табылады. Мұражайдың көрме залдары сейсенбіден жексенбіге дейін, сағат 10:30 - 17: 30 аралығында ашық.

2020 жылдың 8 сәуіріне дейін ол Грузияның мемлекеттік театр, музыка, кино және хореография мұражайы деп аталды. Атауы Грузия Үкіметінің қаулысына сәйкес өзгертілді.  

## Тарихы
Грузия өнер сарайы — мәдениет тарихы мұражайы — грузин мәдени құндылықтарының қоймасы. Мұражай Тбилисидегі ғимаратта орналасқан. Оны сол кездегі атақты сәулетші Пол Штерн жобалаған және тарихтанудың үлгісі бола отырып, готикалық және ислам сәулет өнерінің іздерін сақтайды. Оның ішінара интерьерін поляк сәулетшісі Александр Роговский жобалаған.   
alt=|нобай| Бүгінгі мұражай ғимараты
1882 жылы Олденбург герцогы Константин Петрович (1850-1906), Олденбург үйінің орыс филиалының мүшесі Кутаисиде Агриппина Япаридземен кездесті. Агриппина Япаридзе сол кезде Дадиани үйінен грузин дворянымен тұрмыста болған. Константин Петрович оған деген сүйіспеншілігін мойындаған. Бұл мойындау Агриппинаның басын айналдырды; олар Кутаисиден қашып кетіп, Тифлиске қоныстанады. Олденбург герцогы өзінің сүйіктісіне деген үлкен махаббатының белгісі ретінде сарай салуға тапсырыс берді.  

1927 жылы ғимаратқа белгілі грузин қоғам қайраткері Давид Арсенишвили (1905-1963) негізін қалаған Театр мұражайы көшірілді. Мұражайда грузин театрының, киносының, циркінің, фольклорының, опера және балет өнерінің дамуы туралы ақпарат беретін, сондай-ақ тиісті салалардағы қайраткерлердің өмірі туралы түсінік беретін 300 000-нан астам экспонаттар бар. 

Кейбір мұражай экспонаттары классикалық дәуірге жатады. Әсіресе Вани қаласында археологтар қазған ежелгі маска ерекше назар аударуға тұрарлық.

## Грузин бейнелеу өнерінің жинағы
Грузин өнері мұражай коллекциясының көп бөлігін құрайды. 300-ден астам грузин суретшілерінің 10 000-ға жуық экспонаттары бізге грузин сахналық дизайнының эволюциясы туралы хабарлайды. Бейнелеу өнері депозитарийінде театр актерлері мен режиссерлерінің портреттері, сахналық декорациялар мен костюмдердің эскиздері ұсынылған.  

Сурет:David_Kakabadze_Decoration_for_Ilo_Mosashvili_play_'Station_Master'_1947.jpg|alt=David Kakabadze Decoration for Ilo Mosashvili play 'Station Master' 1947|Дэвид Какабадзе Ило Мосашвилидің «Станция Шебері» пьесасын безендіру 1947 ж.
Сурет:Decoration_sketch_for_the_play_'King_Lear'_(1948)_by_Sergo_Kobuladze_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Decoration sketch for the play 'King Lear' (1948) by Sergo Kobuladze|Серго Кобуладзенің «Король Лир» (1948) пьесасының безендіру эскизі
Сурет:Petre_Otskheli_Costume_of_the_aviator_for_the_leo_Esakia_movie_'Winged_Painter'_1936.jpg|alt=Petre Otskheli Costume of the aviator for the leo Esakia movie 'Winged Painter' 1936|Петре Отцхели Лео Эсакияның «Қанатты суретші» фильміне арналған ұшқыш костюмі 1936 ж.
Сурет:Decoration_sketch_for_the_play_'Solar_Eclipse_in_Georgia_(1932)_by_Elene_Akhvlediani_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Decoration sketch for the play 'Solar Eclipse in Georgia (1932) by Elene Akhvlediani|Елена Ахвледианидің «Грузиядағы күн тұтылуы» (1932) пьесасының безендіру эскизі
Сурет:Pilgrims_from_Samarkand'_by_Gigo_Gabashvili_(1891_-_1894)_by_Gigo_Gabashvili_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Pilgrims from Samarkand' by Gigo Gabashvili (1891 - 1894) by Gigo Gabashvili|Самарқандтық қажылар (1891 - 1894)  Джиго Габашвили 
Сурет:The_Khan_Thrown_in_the_River'_Kura_by_Lado_Gudiashvili_(1938)_by_Lado_Gudiashvili_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=The Khan Thrown in the River' Kura by Lado Gudiashvili (1938) by Lado Gudiashvili|«Кура өзеніне лақтырған хан» (1938)  Ладо Гудиашвили 


## Орыс бейнелеу өнерінің жинағы
Жинақта грузин суретшілерінен басқа орыс суретшілерінің туындылары, сондай-ақ Ресейдің Күміс дәуіріндегі өнер әлемінің өкілдері Константин Коровин, Лев Бакст, Александр Бенуа, Александр Головин және Виктор Симовтың туындылары бар. Одақ 20 ғасырдың басында Санкт-Петербургте құрылды.  
Сурет:Aleksander_Benua_(1870-1960)_Gurdun_costume_sketch_for_the_Richard_Wagner_Opera_Twilight_of_the_Gods.jpg|alt=Aleksander Benua Costume for the Molière Play 'The Burgeois Gentleman' 1922|Александр Бенуа Мольердің «Буржуа джентльмені» пьесасына арналған костюм 1922 ж.
Сурет:Capturing_of_Aul_Franz_Rubua_1856-1928.jpg|alt=Capturing of Aul  Franz Rubua 1856-1928|Аулды басып Аул Франц Рубуа 1856-1928 жж.
Сурет:Depiction_of_Nikipore_Kulesh._(1902_-_1920)_by_Nikipore_Kulesh_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace_(2).jpg|alt=Depiction of Nikipore Kulesh. (1902 - 1920) by Nikipore Kulesh|Никипор Кулеш бейнесі.  (1902 - 1920)  Никипор Кулеш
Сурет:Lev_Bakst_Ida_Rubenstein_(1883-1960)_as_Cleopatra.jpg|alt=Lev Bakst Ida Rubenstein (1883-1960) as Cleopatra|Лев Бакст Айда Рубенштейн (1883-1960)  Клеопатра рөлінде 
Сурет:Viktor_Rindin_(1902-1974)_Costume_for_the_Zakaria_Paliashvili_opera_'Abesalom_and_Eter'.jpg|alt=Viktor Rindin (1902-1974) Costume for the Zakaria Paliashvili opera 'Abesalom and Eter'|Виктор Риндин (1902-1974)  Закария Палиашвилидің «Абесалом мен Этер» операсына арналған костюм 


## Батыс Еуропа бейнелеу өнері жинағы
Еуропалық өнерге деген қызығушылық Грузияда ежелден бері бар. Дәлірек айтсақ, Батыс Еуропа өнері Грузияда 18 ғасырда танымал болды. Грузин дворяндарының өкілдері Еуропаға жиі сапар шегіп, мәдениетті, өнер мен дәстүрді отанына алып келуге тырысты.  

Сурет:A_Girl_with_a_Dog_(1800-1850)_By_unknown_Georgian_state_Museum_of_Theatre,_Music,_Films_and_Coreography_-_Art_Palace.jpg|alt=A Girl with a Dog (1800-1850) By unknown|Иті Бар Қыз (1800-1850). Белгісіз автор
Сурет:Houses_Near_Bay_(1882)_by_Gustav_Schonleber_Georgian_state_Museum_of_Theatre,_Music,_Films_and_Coreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Houses Near Bay (1882) by Gustav Schonleber|Шығанақ Маңындағы үйлер (1882). Густав Шенлебер 
Сурет:Jealous_Wife_(1610-1690)_by_unknown_Georgian_state_Museum_of_Theatre,_Music,_Films_and_Coreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Jealous Wife (1610-1690) by unknown|Қызғаншақ әйел (1610-1690). Белгісіз автор
Сурет:Landscape_by_Josef_Thoma_(1865)_By_Josef_Thoma_Georgian_state_Museum_of_Theatre,_Music,_Films_and_Coreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Landscape by Josef Thoma (1865)|Джозеф Томаның пейзажы (1865)
Сурет:Unknown_Painter._Leonardo_Davinci_school_(XVII_C.)_Virgin_Mary_with_Child._Based_on_work_of_Giovanni_Boltraffio.jpg|alt=Unknown Painter. Leonardo da Vinci school (XVII C.) Virgin Mary with Child. Based on work of Giovanni Boltraffio|Белгісіз суретші. Леонардо да Винчи мектебі (XVII ғ.). Мәриям баласымен. Джованни Болтраффионың жұмысына негізделген
Сурет:Still_Life_by_Michelangelo_Meucci_(1890)_by_Michelangelo_Meucci_Georgian_state_Museum_of_Theatre,_Music,_Films_and_Coreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Still Life by Michelangelo Meucci (1890)|Микеланджело Меуччидің натюрморты (1890)


## Парсы бейнелеу өнерінің жинағы
Өнер сарайында парсы бейнелеу өнері коллекциясы бар. Жинақ XIX ғасырға жататын 4 Квазар миниатюраларынан, сондай-ақ Сүлеймен патшаның суреттерінен тұрады. Еврей және христиан дәстүрлеріндегідей, ислам ежелгі Сүлеймен Патшаны үлгілі, дана және әділ билеуші ретінде дәріптейді.  

Сурет:Qajar_Miniature_(1800_-_1850)_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Qajar Miniature (1800 - 1850). Zarb|Квазар миниатюралары (1800 - 1850).Зарб
Сурет:Qajar_Miniature_(1800_-_1850)_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace_(2).jpg|alt=Qajar Miniature (1800 - 1850). Tar|Квазар миниатюралары (1800 - 1850).Тар
Сурет:Qajar_Miniature_(1800_-_1850)_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace_(3).jpg|alt=Qajar Miniature (1800 - 1850). Santur|Квазар миниатюралары (1800 - 1850).Сантур
Сурет:Qajar_Miniature_(1800_-_1850)_by_unknown_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=Qajar Miniature (1800 - 1850). Kamancheh|Квазар миниатюралары (1800 - 1850).Каманчех
Сурет:King_Solomon_and_his_Court_(late_19_century)_by_Unknown_Georgian_State_Museum_of_Theatre,_Music,_Film_and_Choreography_-_Art_Palace.jpg|alt=King Solomon and his Court (late 19 century) by Unknown|Сүлеймен патша және оның сарайы (19 ғасырдың аяғы). Автор белгісіз


## Сыртқы сілтемелер
* 

## Дереккөздер

Санат:Тбилиси мұражайлары