open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чили Ұлттық футбол құрамасы

**Чили Ұлттық футбол құрама командасы** — Чилиді халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Чили футбол федерациясының қол астында бақылауда болады. КОНМЕБОЛ мен ФИФА мүшесі.

## Тарихы
Өз алаңындағы  матчтарын ел астанасы Сантьягодағы Ұлттық стадионда өткізеді.

Әлем чемпионатына алғаш рет 1930 жылы қатысқан. Одан соң 1950 жылы да қатысты, бірақ топтық турнирден өту тек 1962 жылы өз елдерінде ұйымдастырылған чемпионатта ғана бұйырыпты. Жартылай финалға дейін жетіп, Бразилиядан 2:4 есебімен ұтылып қалды. Бразилия құрамасымен мұнан соң үш рет әлем чемпионаттарының 1/8 финалында тоқайласты: 1998, 2010, 2014. Алғашқы екеуінде ойсырай ұтылса (1998 — 1:4, 2010 — 0:3), 2014 жылы соңғы минуттарға дейін айқасты. Негізгі және қосымша уақыт 1:1 есебімен тең аяқталып, пенальтилер сериясында Бразилияның бағы жанды.

Оңтүстік Америка кубогында екі жыл қатарынан, 2015, 2016 жылы топ жарды. Қызығы сол, екі ретте де Аргентинаны пенальтилер сериясы арқылы тізе бүктірді.

## Жетістіктері
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1962
*Конфедерациялар кубогынің финалисі: 2017
*Оңтүстік Америка чемпионы (2): 2015, 2016
*Оңтүстік Американың күміс жүлдегері (4): 1955, 1956, 1979, 1987
*Оңтүстік Американың қола жүлдегері (5): 1926, 1941, 1945, 1967, 1991

## Ардагерлері
*[[10 қазан]] [[2017 жыл]]*

## Әлем чемпионаттарындағы мергендері

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ЧФФ сайты
* Чили Ұлттық құрамасы ФИФА сайтында  
*  RSSSF-тегі Ұлттық құраманың гвардияшылары мен үздік қақпашылары

Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасы
Венесуэла Ұлттық футбол құрамасы

**Венесуэла Ұлттық футбол құрама командасы** — Венесуэланы халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Венесуэла футбол федерациясының қол астында бақылауда болады. Венесуэла — барлық Оңтүстік Америкадағы дәстүрлі футбол даму деңгейі ең төмен мемлекет. Венесуэла — әлем чемпионатының финалды кезеңіне ешқашан өтпеген КОНМЕБОЛ-ға кіретін жалғыз Ұлттық құрама.

## Жетістіктері
*Оңтүстік Америка кубогының жартылай финалисі: 2011

## Атақты ойыншылары
*Хуан Аранго — 1999—2015, 128 (23)
*Хосе Мануэль Рей — 1997—2011, 116 (11)
*Хорхе Альберто Рохас — 1999—2009, 88 (2)
*Мигель Меа Витали — 1999—2012, 84 (1)
*Джанкарло Мальдонадо — 2003—2011, 65 (22)
*Габриэль Хосе Урданета — 1996—2005, 76 (9)
*Руберт Моран — 1996—2007, 62 (16)
*Освальдо Вискаррондо — 2004—, 76 (8)
*Томас Ринкон — 2008—, 75 (0)
*Рафаэль Дудамель — 1993—2007, 56 (1) 
*Саломон Рондон — 2008—, 53 (18)
*Хосе Луис Дольгетта — 1993—1997, 21 (6)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Венесуэла футбол фелерациясы
* La Vinotinto — Елдегі футбол туралы жаңалықтар.
* Ұлттық құрама ойыншылары (RSSSF-те)
* Венесуэла Ұлттық құрамасы ФИФА сайтында  

Санат:Венесуэла Ұлттық футбол құрамасы
Грачёвка (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Грачёвка** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Қазан ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2014 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан батысқа қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 40 адам (22 ер адам және 18 әйел адам) болса, 2009 жылы тұрғындары болмады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы таратылған елді мекендері
Гусаковка

**Гусаковка** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл, Гусаков ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 64 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1238 адам (609 ер адам және 629 әйел адам) болса, 2009 жылы 812 адамды (409 ер адам және 403 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Өрнек ауылдық округі

**Өрнек ауылдық округі:**
* Өрнек ауылдық округі — Жамбыл облысы, Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Өрнек ауылдық округі — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Өрнек ауылдық округі — Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы әкімшілік бірлік. 

Санат:Айрық беттер
Пионер ауылдық округі

* *Пионер ауылдық округі* — Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы Қарасу ауылдық округінің бұрынғы атауы.
* Пионер ауылдық округі — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік.
Пионер ауылы

* *Пионер* — Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы Ащыбұлақ ауылының бұрынғы атауы.
* Пионер — Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы ауыл.
* Пионер (Ермекеев ауданы)
Егіндіағаш

**Егіндіағаш** (1993 жылға дейін — *Восточное*) — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Сырымбет ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстікке қарай 33 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 297 адам (161 ер адам және 136 әйел адам) болса, 2009 жылы 196 адамды (106 ер адам және 90 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2015

**[[Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты]]** **2015** немесе **[[FINA]] 16-шы әлем чемпионаты** — Ресейлік Қазан қаласында 2015 жылдың 24 шілде - 9 тамыз күндері аралығында өтті.

Жарыстар 6 спорт түрінен өткізілді: жүзу, синхронды жүзу, суға секіру, хай-дайвинг, ашық суда жүзу және су добы.

## Күнтізбе
Ашылу салтанаты 2015 жылдың 24 шілде күні «Татнефть-Арена» мұз сарайында өтті, ал жабылу салтанаты сол жерде 9 шілде күні өткізілді.

## Әлем рекордтары

## Жүзу
### Ерлер

### Әйелдер

## Ашық суда жүзу

## Синхронды жүзу

## Суға секіру
### Жеке кезең

### Синхронды секірулер

## Хай-дайвинг

## Су добы

## Медальдық есеп

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты

Санат:Су спорты түрлерінен әлем чемпионаттары
Санат:Ресейдегі спорт
Санат:2015 жылғы спорт
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2021

**[[Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты|Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты ]]** **2021** немесе **[[Халықаралық жүзу федерациясы|FINA]] 19-шы әлем чемпионаты** Венгрияның астанасы Будапешт қаласында 2021 жылдың  жазында өткізіледі.

Жарыстар 5 спорт түрінен өткізіледі: жүзу, синхронды жүзу, суға секіру, ашық суда жүзу және су добы.

## Дереккөздер


Санат:Су спорты түрлерінен әлем чемпионаттары
Санат:2021 жылғы спорт
Санат:Мажарстандағы спорт
Таулы Қарабақ Республикасы

**Таулы Қарабақ Республикасы** (; басқаша ресми атауы **Арцах Республикасы**, ) — Әзірбайжаннан бөлініп шығып, өз тәуелсіздігін жариялаған, бұрынғы мойындалмаған мемлекет. 1991 жылғы 2 қыркүйекте өз тәуелсіздігін жариялаған бұл республика 2023 жылы орын алған әскери қақтығыстардан кейін 2024 жылғы 1 қаңтарда Әзірбайжан құрамына қайта қосылды.

## Өкілдіктері
2023 жылғы ыдырауына дейін Таулы Қарабақ Республикасының шетелде өкілдіктері бар еді:
* 
** Потсдам – тұрақты өкілдік
* 
** Вашингтон – өкілдік, 1997 жылдың қарашасынан бастап 
* 
** Ереван – тұрақты өкілдік
* 
** Сидней – тұрақты өкілдік
* 
** Бейрут – бүкіл Таяу Шығыстағы тұрақты өкілдік
* 
** Мәскеу – тұрақты өкілдік
* 
** Париж – тұрақты өкілдік
## Әкімшілік-аумақтық бөлінісі

## Ескертпелер

## Дереккөздер

*
Санат:Әзербайжанның қазіргі тарихы
Транснистрия

**Транснистрия Молдован Республикасы** (, ) – мойындалмаған мемлекет. Транснистрия территориясы Днестр өзені мен Молдованың Украинамен шекарасы арасында орналасқан. Тәуелсіздігін 1990 жылы жариялағаннан кейін, әсіресе Транснистрия соғысынан соң Транснитрия Молдов Республикасы (Приднестровье деп те аталады) болып басқарылып келеді. Молдова республикасы Транснистрияны мойындамай, оны елдің бір бөлігі ретінде, арнайы заңды мәртебесі бар автономиялық территория деп санайды..

## Тұрғындар саны
### Халықтың ұлттық құрамы

### Елді мекендердің тұрғындар саны

## [[Әкімшілік-аумақтық бөлініс]]і

## Дереккөздер

*
Qazaqstan дауысы

250px|нобай|оңға
**Qazaqstan дауысы** — «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасында шығатын әлемнің 180 елінде көрсетілген әйгілі «The Voice» телешоуының қазақстандық нұсқасы. Түпнұсқасы 2010 жылы голландиялық RTL4 телеарнасында *The Voice of Holland* атауымен жарық көрген.

## Ережелер
Қатысушылар тек дауысқа ғана сүйеніп бақ сынасады. Жүзден аса қатысушылардың ішінен 4 тәлімгер өз командасын жинайтын болады. Тыңдау сынағы кезінде жұлдызды әділ қазылар алқасының мүшелері қатысушылырдың өздерін көрмей-ақ оларға баға береді. Қорытындысында төрт топ алға суырылып шығатын болады. Ал финалға солардың ішінен тек төртеуі ғана өтеді. Жобаның жеңімпазы халықтың онлайн дауыс беруі арқылы анықталады.

Үміткерлер "көрмей таңдау", "жекпе-жек", "жарға жығу" кезеңі бойынша сайысқа түседі.

## Тәлімгерлер

## Маусымдар

## Сыртқы сілтемелер
*Жобаның сайты

Санат:Қазақстан (телеарна)
КОНМЕБОЛ

**КОНМЕБОЛ** (,
*Оңтүстік Америка футбол конфедерациясы*) — Оңтүстік Америкадағы футболды басқаратын ұйым. Кейде CSF аббревиатурасы қолданылады.

1916 жылдың 9 шілдесінде уругвайлық Эктор Гоместің арқасында негізі қаланды. Бірінші мүшелері болып Аргентина, Бразилия, Уругвай және Чили кірді. Олар Оңтүстік Америка, Буэнос-Айресте өткен алғашқы турнирде қатысу мүмкіндігін алды. Бұл турнир Аргентина тәуелсіздігін тойлауға арналды. Сәйкесінше сол турнирде КОНМЕБОЛ ұйымдастырылды. Кейінірек бұл турнир Американың бірінші кубогы атауын алды, ал біраз уақыттан кейін материктің басқа да мемлекеттері осы ұйымға қосылды.

Бүгінгі таңда КОНМЕБОЛ ФИФА құрамына кіріп, аймақтағы футбол мен турнир ұйымының дамуын бақылайды. Ұйымның штаб-пәтері Луке, Парагвайда орналасқан. Президенті - Эухенио Фигередо болып табылады.

## Қауымдастық мүшелері


## Президенттері

## Турнирлері

* Америка кубогы
* Либертадорес кубогы
* КОНМЕБОЛ кубогы (қазір өткізілмейді)
* Меркосур кубогы (қазір өткізілмейді)
*Рекопа
*Оңтүстік Америка кубогы

## Дереккөздер


## Сілтемелер
* Ресми сайт 

Санат:КОНМЕБОЛ
Жөргенбай Сүйіндіков

**Жөргенбай Сүйіндіков** (1918 ж. Жезқазған облысы, Ұлытау ауданы, Мибұлақ ауылдық округі, Ақкеңсе ауылы - 2000 ж. Түркістан облысы Ордабасы ауданы) - Ұлы Отан соғысының ардагері, еңбек ардагері.

## Өмірбаяны
1938 - 1987 ж. аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында партия ұйымының хатшысы, Бөген аудандық (қазіргі Ордабасы ауданы) мемлекеттік қауіпсіздендіру бөлімінің бастығы, компартия комитетінде шаруашылық меңгерушісі қызметтерін атқарды.

Ұлы Отан соғысы жылдары II Беларусь және III Украина майданында болды. Ерен ерлігі үшін "Қызыл Жұлдыз" орденімен, "Ерлігі үшін", "Г.Жуков" медальдарымен, сонымен қатар Совет Одағының маршалы Солтүстік әскери топтың бас қолбасшысы К.Рокосовскийдың алғыс хатымен, ал еңбектегі жетістіктері үшін "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен, Одақтың, республиканың, облыстың әр түрлі дәрежедегі бірнеше Құрмет грамоталарымен наградталды. 
Жергілікті Советтердің бірнеше рет депутаты болып сайланды 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
ФИФА құрамаларының рейтингі

**ФИФА құрамаларының рейтингі** *(ресми атауы )* — ұлттық футбол құрамаларын саралау жүйесі. Бірінші рет 1993 жылы команданың даму өзгерісін бағалауға мұрсат беретін Ұлттық құрама команданың қазіргі уақыттағы күшінің салыстырмалы көрсеткіші ретінде енгізілген. Рейтингтегі ұпай саны Ұлттық құрама командасының соңғы төрт жылдағы ойындарына тәуелді болады. Команда неғұрлым олжалы ойнаса, соғұрлым рейтингтегі орны жоғарырақ болады. Әр ойнаған матч үшін командаларға ережелерге сәйкес ұпай сандары беріледі. 2006 жылдың шілдесінде Германиядағы әлем чемпионатынан кейін ұпай сандарын беру жүйесіне айтарлықтай өзгерістер енгізілді.

## Сілтемелер
* Ресми парақша 
* Рейтинг-тізім 

Санат:ФИФА
Елецкое (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Елецкое** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл, Елец ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 13 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 462 адам (218 ер адам және 244 әйел адам) болса, 2009 жылы 414 адамды (203 ер адам және 211 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Жиделі

**Елді мекендер:**

* Жиделі – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл.
* Жиделі – Жамбыл облысы Тараз қаласына қарасты болған таратылған ауыл.
* Жиделі – Жамбыл облысы Шу ауданындағы ауыл.
* Жиделі – Жетісу облысы Панфилов ауданындағы ауыл.
* Жиделі – Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл.
* Жиделі – Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Жиделі – Іле өзенінің оң тармағы.
* Жиделі – Сырдария алабындағы өзен.
* Жиделі – Сарысу алабындағы өзен.
* Жиделі – Сырдария алабындағы өзен.

**Басқа мағыналар:**
* Жиделі көшесі (Астана)
* Жиделі (құдық)
* Жиделі (шығанақ)
* Жиделі ауылдық округі (Алматы облысы)
* Жиделі ауылдық округі (Түркістан облысы)
Жиделі (Тараз қалалық әкімдігі)

**Жиделі** — Жамбыл облысы Тараз қаласындағы ықшам аудан, бұрынғы ауыл. Бұрын ауылдық округ Жамбыл (Тараз) қаласын жеміс-жидекпен қамтамасыз етіп отырған. Содан "Жиделі" ауылы атанған. 

## Географиялық орны
Тараз қаласының оңтүстік-батыс шетінде орналасқан.

## Халқы
Тұрғыны 0,1 мың адам (2009). 

## Дереккөздер

Санат:Тараз қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Жалпақтөбе (ауыл)

**Жалпақтөбе** — Жамбыл облысы, Жамбыл ауданындағы ауыл, Полатқосшы ауылдық округі орталығы. Аты айтып тұрғандай жалпақ, әрі үлкен төбенің маңында орналасқан ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 28-дей жерде.

## Халқы

Бұрынғы *Дунгановка* атауын жергілікті халық өздері атаған, себебі, Қытай императорынан қысым көрген Ме Дажове басқарған дүнген ұлтының өкілдері 1878 жылы Ферғана жазығы арқылы өткен. 20-25 отбасы Әулиеатаға жетеді.

## Дереккөздер

Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Жалпақтөбе

**Жалпақтөбе** сөзі мынадай мағыналардың бірін білдіруі мүмкін:

* Жалпақтөбе (көне қала) – ортағасырлық қала орны. Түркістан облысы, Отырар ауданы, Шәуілдір ауылының солтүстік-батысына қарай, Отырартөбеден 10 км жерде орналасқан.
* Жалпақтөбе (ауыл) - Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Полатқосшы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Жамбыл (Жамбыл ауданы Жамбыл облысы)

**Жамбыл** — Жамбыл облысы Жамбыл ауданы, Көлқайнар ауылдық округі құрамындағы ауыл. Төкпе жырдың дүлдүлі Жамбыл Жабайұлының есімімен аталған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Жамбыл (Астрахан ауданы)

**Жамбыл** — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Николаев ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Астраханка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 59 км жерде, Есіл өзенінің жағалауында орналасқан.

## Халқы

## Тарихы
Іргесі 1906 жылы қаланды.

## Инфрақұрылымы
Ауылда орта мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт бар. Жамбыл ауылы маңынан Алматы – Астана – Қостанай автомобиль жолы өтеді. Ең жақын темір жол стансасы – Жалтыр (78 км). 

## Дереккөздер

 

Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Қараой ауылдық округі

* Қараой ауылдық округі – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қараой ауылдық округі – Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қараой ауылдық округі – Алматы облысы Іле ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қараой ауылдық округі – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қараой ауылдық округі – Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Жамбыл (Райымбек ауданы)

**Жамбыл** — Алматы облысы, Райымбек ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы −Нарынқол ауылынан батысқа қарай 8 км-дей жерде, Хан Тәңірі тауынан бастау алатын Байынқол өзенінің жағалауында, тау баурайының альпілік шалғынды шөбі ескен қара топырақты қоңыржай-ылғалды агроклиматтық белдемде орналасқан. 

## Халқы

## Тарихы
1953-96 жылдары қой өсіруге маманданған "19-партсъезд" ұжымшарының орталығы болды. 1997 жылдан оның негізінде шаруа қожалықтары ұйымдастырылды. 

## Инфрақұрылымы
Жамбылда орта мектеп, мешіт, фельдшерлік-акушерлік пункт, клуб, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

## Дереккөздер

Санат:Райымбек ауданы елді мекендері
Жамбыл (Жамбыл ауданы, Алматы облысы)

300 px|thumb|Жамбыл мұражайы|right
**Жамбыл** — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде, Іле Алатауының батыс сілемдерінен басталатын Ұзынағаш өзені жағалауындағы боз, селеу, жусан өскен қоңыр, сұр қоңыр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.

## Халқы

## Тарихы
1930-1936 жылдары "Ерназар" ұжымшарының, 1936 жылдан Жамбыл атындағы ұжымшардың, 1980 жылдан кеңшардың орталығы болды. 1997 жылдан оның негізінде өндірістік кооператив, 128 шаруа қожалығы құрылды.

## Инфрақұрылымы
Жамбылда орта мектеп, фельдшер-акушерлік пункт, клуб, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

## Дереккөздер

Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
Жамбыл (Қарасай ауданы)

**Жамбыл** — Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қаскелең қаласынан солтүстікке қарай 6 км-дей жерде, Қаскелең өзенінің оң жағалауы мен сол жағалауындағы боз, селеу, жусан өскен қызыл қоңыр топырақты шөлейтті белдемде орналасқан. Оң жағалау ауылдың ескі орталығы. Сол жағалау 2011 жылдан бастап салынған жаңа тұрғын үйлер.

## Халқы

## Тарихы мен әлеуметтік ахуалы
Іргесі 1935 жылы Қазақ егіншілік ҒЗИ-ның бөлімшесі ретінде қаланды. 1997 жылдан оның негізінде өндірістік кооператив және шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Ауыл тұрғындары егін және мал шаруашылығымен айналысады. Бірақ қалаға жақындығы үшін жайылымдық және егін егетін жер азайып келеді. Жаңадан келіп қоныстанушылар көп. Халықтың көбі қалаға барып келіп жұмыс жасайды.

## Инфрақұрылымы
Орта мектеп, балабақша, бильярд салоны, медпункт, өте ескі Қазпочта ғимараты, ескі әкімдік ғимараты, шағын маркет сауда орындары, жол бойындағы кафелер т.б. бар. Ауылда электр жарығы, газ, су бар. Канализация жоқ. Қоқыстарды жинау, өңдеу қызметі жоқ. Сол себепті экологиялық ахуалы нашарлап кеткен. Инфрақұрылым нашар дамыған немесе өте ескірген. Әкімшілік ғимараты мен почта соғыстан бұрын салынған. Медпункт ескі, аурухана жоқ. Жамбыл Жабаев атындағы орта мектеп 1982 ж. салынған 3 қабатты ғимарат, оқитын балалардың саны 1063. балалардың саны жылдан жылға оралмандардың, басқа облыстардан көшіп келушілердің есебінен артып келеді, Жамбыл аулындағы барлық балалар бір мектепке сыймайды, сондықтан балалардың бір бөлігі басқа ауылдарға немесе қалаға барып оқиды. Орталық көшелерге ғана асфальт жол төселген. Басқа көшелеріне тек тас төселген. Ауылдан шыққан меценаттардың қаржысына 1000 адамдық "Мұса" мешіті салынған. Мешіт жанында медіресе салынған. "Мұса" мешіті ауылдың көркі саналады. Ауылдың ортасынан М-36 респубилкалық трассасы өтеді. Автотрасса бойында "Жаңа ауыл" рестораны, тамақтану орындары, бильярд залы, қонақүйлер, жанармай бекеттері бар. Ауылдың халқы 1990 жылдардың ортасынан бастап жылдам өсіп келеді. Оралмандарды көшіру бағдарламасымен және өз еркімен Өзбекстан, Қарақалпақстан елдерінен келген мигранттар көп. Алматы мен Қаскелең қалаларына жақын болғандықтан перспективасы бар жерлердің бірі саналады. Жер бағасы да қымбаттай түскен.]

## Дереккөздер

Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Жамбыл (Ақжайық ауданы)

**Жамбыл** — Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданындағы ауыл,  Жамбыл ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 44 км-дей жерде, Жайықтың Көшім тармағы бойындағы Дөңгелек бөгені жағалауындағы жусан аралас астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өскен шалғынды-қоңыр топырақты, құрғақ дала белдемінде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 675 адам (338 ер адам және 337 әйел адам) болса, 2009 жылы 309 адамды (155 ер адам және 154 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 234 адамды (121 ер адам және 113 әйел адам) құрады.

## Тарихы
Іргесі 1973 жылы Жамбыл атындағы асыл тұқымды жылқы өсіру кеңшары негізінде қаланды. Оның негізінде 1997 жылдан Жамбылда және оған қарасты Бітік, Үштөбе, Бұлан, Дөңгелек ауылдарында 13 шаруа қожалығы құрылған. 

## Инфрақұрылымы
1 орта, 2 орталау және бастауыш мектептер, мәдениет үйі, 4 кітапхана бар. Дәрігерлік амбулатория және 3 фельдшерлік-акушерлік пункттер халық денсаулығына қызмет етеді. Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

## Ауыл көшелері
* Абдулов көшесі
* Бостандық көшесі
* Жағалау көшесі
* Жамбыл көшесі
* Желтоқсан көшесі
* Қазақстан көшесі
* Тәуелсіздік көшесі

## Дереккөздер

Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері
Сүйінбай Аронұлының әдеби-ескерткіш мұражайы

[нобай|оңға|Сүйінбай Аронұлының әдеби-ескерткіш мұражайы ([Алматы облысы Жамбыл ауданы)]]

## Ашылуы
Атақты ақын Сүйінбай Аронұлының ғибратты ғұмырынан сыр шертетін Жамбыл ауданы, Қарақыстақ ауылындағы Сүйінбайдың әдеби-ескерткіш мұражайы – ақынды  мәңгілік  есте сақтап, оның шығармашылығы  мен өмірін жас  ұрпақ тәрбиесіне үлгі ету мақсатында,  Алматы облысы  әкімінің  шешімімен Алматы облысы,  Жамбыл ауданы, Қарақыстақ ауылында  1996 жылы 24 тамыз күні ашылды. Ашылу  салтанатына еліміздің  тұңғыш Президенті, Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өзі қатысып, лентасын қиды.
----
Қазіргі таңда өзіндік тарихы бар бұл музей - ғасырлар қойнауынан Сүйінбай ақынның өмірінен сыр шертетін асыл мұралар мекені. Оның қорында барлығы 775 жәдігер сақтаулы, оның 415-і негізгі қорда, 360-ы көмекші қорда сақтаулы.
Мұражайды ашу ісі Сүйінбай Аронұлының  шәкірті, ұлы ақын Жамбыл Жабаевтың  150 жылдық торқалы мерей тойымен тұспа – тұс келді.
## Толығырақ
1990 жылы  мұражай құрылысы басталған алғашқы күннен бастап, оған қадағалаушы болып қызмет жасаған журналист, актёр, сазгер, Жамбыл ауданының, Алматы облысының  Құрметті азаматы атақтарын алған, Қазақстан Республикасының Мәдениет Қайраткері Құрамысов Жолдасхан Аукенұлы болды. Ол 1945 жылы 25 мамырда Жамбыл ауданының  Кастек ауылында дүниеге келген, 1996 жылы осы мұражайға директор болып бекітіліп, 2012 жылдың 16 мамыр айына дейін еңбек етіп келді. Қазіргі кезде зейнеткер. Мұражайда қызмет істей жүріп, көптеген *«Менің пірім - Сүйінбай»*, *«Бөрілі менің байрағым»*, *«Ер Қарасай»*, *«Райымбек – ұран Райымбек!»*, *«Отаным, елім Қазақстан»*, *«Нұраға»*, *«Аспанда Димаш есімі»*, *«Суықтөбе»*, *«Майтөбе»*, *«Ұлар әні»*, *«Ей ұлар, сен де ұлар, мен де ұлар »*, *«Еңлік гүл»*, *«Қыран қанаты»*, *« Жамбыл ата»* тағы басқа көптеген патриоттық әндерін жазды.
----         
Мұражайдың келбеті шығыстық үлгімен жасалған. Мұражай ауласына  **Сүйінбай** ақынның  мәрмәр тастан жасалған ескерткіш бюсті қойылған. Мұражайдың  ішкі бөлігі екі үлкен зал мен фойеден құралған. 
## [[Сүйінбай Аронұлы]]ның  өмірі мен творчествосын ашатын мұражай бөлімдері
#Сүйінбайдың  балалық шағы
#Ақын болып қалыптасуы 
#Сүйінбай өмір сүрген орта 
#Ақынның ата–тегі 
#Жақындары мен үрім-бұтағы 
#Творчествосын зерттеушілер
  
Мұражайдың жұмысы сан қырлы. Атап айтар болсақ, телегей теңіз экспонаттарды ғылыми-танымдық талаптар тұрғысынан ұтымды жүйелеу, оны көпшіліктің талғамына сай ұсыну,  зерделенген жәдігерлер негізінде басылымдар шығару елдегі, облыстағы атаулы күндер мен тарихи тұлғаларға арнап көрмелер жабдықтау, өлке тарихына қатысты мәдени шаралар өткізу, белгілі бір көрнекті тұлғалармен кездесулер ұйымдастыру, Алматы қаласындағы оқу ордаларының студенттеріне дәрістер оқу сияқты қызметтерді атқару арқылы халқымыздың асыл қазынасын болашақ ұрпаққа жеткізуді көздеуде. Бүгінгі күні мұражай директоры болып Садуақасова Аяужан қызмет атқаруда.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан мұражайлары
Nakajima Ki-84 Hayate

Сурет:The_Nakajima_Hayate_of_the_73rd_squadron.jpg|Кореядағы 73 хико-сентайға тәуелді ki-84 Hayate

4-ші нұсқа (жап.四式戦闘機 yon-shiki-sen-tou-ki) немесе «Хаятэ» (жап. 疾風 - боран,дауыл) - Жапон Императорлық армиясының жойқын ұшағы. Американдықтар арасында "Френк" деп аталған бұл жойқын ұшақ Екінші Дүниежүзілік соғысының ең үздік техникаларының қатарына кіреді. 1942 жылы "Nakajima" (Накадзима) фирмасымен құрастырылған. Жобаның бас авторы - Тору Кояма. 1943 жылдан бастап соғыстың соңына дейін, зауттардан 3470 Ki-84 шығарлыған болатын. Бұл ұшақ өзінің мықты қаруының, үлкен жылдамдығының арқасында американдық Р-47 және Р-51 сияқты ұшақтарымен қақтығыста өзін жеңіл сезінетін.

## Қорғаныс
Бұл ұшақтың өз серіктестерінең негізгі айырмашылығы - қорғаныс дәрежесінің жоғары болуы. Техникаға жапон инженерлері сирек қолданатын болатпен жабдықталған орындық пен резеңкемен оратылған жанармай багі орнатылған(Бак тесілген кезде, резеңке тесікті бітейтін). Сонымен қатар, ұшақтың алдыңғы кабинасы 65-мм-лік броне-әйнекпен қорғалған.

## Қаруы
Ki-84-тің фюзеляжінде 2х12,7-мм Но-103 пулеметі мен қанатының астында 20-мм Но-5 қаруы болған. Қанаттарында 250 кг бомбалар орнатуға мүмкіндік болған.

## Қозғалтқышы
Ұшақта 18 цилиндірлік жұлдыз-ұқсас , қуаты 1800а.т. тең Накадзима На-45 (12 үлгі) қозғалтқышы болды. Кейінрек, қозғалтқыш 21 үлгіге ауыстырылды. Сонымен бірге, ұшақта Сумитомо Ре.32 - төртпластты автоматикалық винт болған.

## Қорытынды
Соғыс барысында Ki-84 өзін мықты жойқын ұшақ ретінде көрсетті. Соған қарамастан, оған керекті материалдардың жетіспеушілігі ұшақтың сапасын төмендетті. Зауыттардың көп мөлшерде техника жасай алмауы және олардың көбінің жойылуы бұл ұшақтың толық потенциялын қолдануға мұрсат бермеді. Бірақ өзінің көптеген артықшылықтарының арқасында ұшақ соғыстың екінші жартысындағы ең үздік жойқын ұшақ деп мойындалды.

## Дереккөздер
Екінші Дүниежүзілік Соғысындағы авиация туралы электронды энциклопедия www.airpages.ru


Санат:Әскери ұшақтар
UTC−3:00

[450px|right|thumb| UTC-3 әлемнің уақыт белдеулерінің картасында: <br /> '''көкпен''' — UTC-3 занысы [қысықы уақыт|қыста (қараша-наурыз) Солтүстік жарты шарда (жазда (сәуір-қазан) — UTC-2) және UTC-3 зрнасы жазда (қараша-наурыз) Оңтүстік жарты шарда (қыста (сәуір-қазан) — UTC-4) ;  **көгілдірмен** — UTC-3 зонасы мұхиттарда;  **ашық сарымен** — UTC-3 зонасы жыл бойы;  **сарғылтпен** — UTC-3 зонасы жазда (сәуір-қазан) Солтүстік жарты шарда және UTC-3 зонасы қыста (сәуір-қазан)  Оңтүстік жарты шарда]]

**[[UTC]]−3** — уақыт белдеуі.

## Жыл бойына
*  Суринам
* Француз Гвианасы ( Франция) 
*  Бразилия:
** Солтүстік аймақ (Бразилия) (Шығыс бөлігі):
*** Амапа
*** Пара
*** Токантинс
**  Солтүстік-шығыс аймақ (Бразилия) (барлығы)
*  Аргентина (толығымен)

Санат:Уақыт белдеулері
Санат:Уақыт белдеуі туралы аяқталмаған мақалалар
КОНКАКАФ

**КОНКАКАФ** () — Солтүстік пен Орталық Америка және Кариб алабы мемлекеттерінің футбол конфедерациясы; аймақтағы мемлекеттердің фктбол құрылымдарын басқарып, бақылауда ұстайтын ұйым. Ұйымға аймақтағы мемлекеттерден басқа тағы да Оңтүстік Америкадағы үш мемлекет кіреді: Гайана, Суринам және Гвиана.

Ұйым 1961 жылы құрылды.

## Ұйымға қарасты турнирлер

* КОНКАКАФ Алтын кубогы
* КОНКАКАФ жастар чемпионаты
* КОНКАКАФ Алтын кубогы (әйелдер)
* Орталық Америка кубогы
* Орталық Америка клубтары кубогы
* Кариб  кубогы
* КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы
* КОНКАКАФ Гиганттары кубогы (қазір өткізілмейді)

## Ұйымға мүше құрамалар

* *Жұлдызшамен белгіленгендер ФИФА-ға мүше емес құрамалар*
* **Жуан әріппен** жазылғандар әлем чемпионатына қатысқандар.

## КОНКАКАФ құрамалары әлем чемпионаттарында

* 1930 —  Мексика,  АҚШ
* 1934 —  АҚШ
* 1938 —  Куба
* 1950 —  Мексика,  АҚШ
* 1954 —  Мексика
* 1958 —  Мексика
* 1962 —  Мексика
* 1966 —  Мексика
* 1970 —  Сальвадор,  **Мексика**
* 1974 —  Гаити
* 1978 —  Мексика
* 1982 —  Сальвадор,  Гондурас
* 1986 —  Канада,  **Мексика**
* 1990 —  Коста-Рика,  АҚШ
* 1994 —  Мексика,  **АҚШ**
* 1998 —  Ямайка,  Мексика,  АҚШ
* 2002 —  Коста-Рика,  Мексика,  АҚШ
* 2006 —  Коста-Рика,  Мексика,  АҚШ,  Тринидад және Тобаго
* 2010 —  Гондурас,  Мексика,  АҚШ
* 2014 —  Гондурас,  Коста-Рика,  Мексика,  АҚШ
* 2018 —  Коста-Рика,  Мексика,  Панама

## Сілтемелер
* Ресми сайт 

Санат:ФИФА
Суринам

**Суринам** (, , ), ресми атауы **Суринам Республикасы** (, ) — Оңтүстік Американың солтүстік-шығысында орналасқан мемлекет.

Суринам Гайанамен батыста, Француз Гвианасымен шығыста және Бразилиямен оңтүстікте шектеседі. Ал солтүстікте Атлант мұхитымен шайылады.

## [[Саяси құрылым]]ы
Суринам парламенттік республика болып саналады. Мемлекет және үкімет басшысы – президент. Ол парламентің бірыңғай шешімі бойынша 5 жылға сайланады. 2010 жылдың тамызында – Дези Баутерсе президент болып сайланды.

Парламент – бір палаталы Мемлекеттік жиын. Депутат тұрғындардың шешімі бойынша 5 жылға сайланады. Жалпы депутаттар саны – 51.

2010 жылдың мамыр айындағы сайлаулардың қорытындысы:
* Мега-комбинация (соның ішінде Ұлттық-демократиялық партия) – 23 депутат
* Демократия мен даму үшін жаңа майдан – 14 депутат
* А-комбинация – 7 депутат
* Өрлеу үшін халықтық альянс – 6 депутат
* Бірлік арқылы демократия мен даму үшін партия – 1 депутат

## [[Әкімшілік-аумақтық бөлініс]]і

## Тұрғындар
Тұрғындар саны – 566 846 (шілде, 2013)

Жылдық өсімі – 1,15 %

Бала туы – 1000-ға 17,1

Өлімі – 1000-ға 6,15

Өмірдің орташа ұзақтығы – ерлерде – 69 жыл, әйелдерде – 74 жыл

Иммунодефицитті вируспен жұқтыру (АИВ инфекциясы) – 1% (2009 жыл)

Қала халқы – 69% (2010)

### Этнос құрамы
Үнділер – 37 %
Креолдар (негізінде мулаттар) – 31 %
Явандар – 15 %
Марондар – 10 %
Үндістер – 2 %
Қытайлықтар – 2 %
Ақтар – 1 %
Басқалар – 2 %

### Діңдер құрамы
Индуистар – 27,4 %
Протестанттар (көбі моравандар) – 25,2 %
Католиктар – 22,8 %
Мұсылмандар – 19,6 %
Басқалар – 5 %

## Дереккөздер

*
Аккад

## Аккад патшалығы
**Аккад патшалығы** — семиттердің көне заманда Месопотамияда құрған алғашқы мемлекеті. Негізін біздің заманымыздан бұрын 2330 жылдар шамасында Аккад қаласының  билеушісі Саргон І қалаған. Әуелі ол Киштің билеушісін талқандап, Аккад  княздігін құрды. Одан кейін Умма патшасы Лугальзагесиге соққы беріп, Оңтүстік Месопотамияны жаулап алды. Саргон І-нің және оның ұрпақтарының тұсында семиттер билеген алғашқы мемлекет аумағы солтүстік және батыс (Жерорта теңізі) бағыттарында кеңи түсті. Аккад патшалығы құрылған кезден бастап шумер тілін аккад тілі ығыстырып шығарды. Халықтың дүниетанымында да біраз өзгерістер орын алды. Шумерліктер мен аккадтықтардың табынатын құдайлары “араласып” кетті. Бірақ мемлекет ұзақ өмір сүре алмады. Саргон І-нің кезінде-ақ жаулап алынған халықтар бірнеше рет көтеріліс жасады. Оның немересі Нарамсиннің тұсында (б.з.б. 2250 ж. ш.) ыдырай бастаған Аккад империясы көп ұзамай ұсақ мемлекеттерге бөлініп кетті. Біздің заманымыздан бұрын 2220 жылы Аккад қаласын гутилер басып алғаннан кейін, Оңтүстік Месопотамияның басты орталығы Вавилон болды.

## Тарихы
нобай|солға|Нарамсин мүсіні
Б.з.б. XXIV ғасырда Қосөзенде орталығы Аккад қаласы болған  ірі мемлекет  құрылды. Оның Шаруккин (Саргон) есімді патшасы Шумер жерін қосты. Сөйтіп, Шумер - Аккад  патшалығын құрды. Қосөзен жері  енді өзара  қырқысу соғыстарын тоқтатып, бейбіт  өмір сүруге  мүмкіндік алды.  Бұрын шағын мемлекеттердің әрқайсысы өздеріне лайық қажетті каналдарды өздері қазатын. Енді әрі үлкен, әрі ұзын каналдар жасалды. Бұл жер шаруашылығын кеңейтіп, одан көп өнім алуға көмектесті.
Енді адамдардың көпшілігі егіншілікпен айналысты. Бұрын шағын қала мемлекеттер кезінде саудагерлердің бір қаладан екінші қалаға баруы қиын болса, енді олар бүкіл елді еркін аралай алды. Сөйтіп, сауда дамыды. Шаруккин біріккен Қосөзен халықтарынан қуатты әскери күш жасақтады. Сол күшпен Батыста  "Күміс таулар" деп аталған Сирия жеріндегі тауларға дейін жорық жасады. Ол мықты патшалық билік орнатты. Оны, тіпті "әлемнің  төр құбыласының  билеушісі" деп те атады. 
Қосөзендегі ірі Аккад мемлекетінің  гүлденуі Нарамсин атты билеушінің тұсында болды. Оның билігінің алғашқы жылында бірнеше қала- мемлекеттер көтеріліске шықты. Ол көтерілістерді басқан соң Нарамсин жаңа жерлерді жаулап алуға кірісті. Батыстағы Сирия жерін басып алып, Жерорта теңізіне дейін жетті. Солтүстікте Урарту жеріне дейін әскерін бастап алып барып, Тигрдың  бойын  тұтастай  бағындырды. Оңтүстікке де жорықтар жасап, алыстағы Египетке  жол ашты. Ол жақтан асыл тастар мен алтын алдырып тұрды. Шығысындағы  Элам жеріне  шабуылға шығып,  оның билеушісімен  келісімшарт жасады.  Осылайша  елдің  төрт құбылысындағы  ірі елдері өзіне бағынышты етті. Оның  бұл әрекеті  ел ішіндегі және  көрші елдердегі  беделін арттырды. Сыртқы елдермен  сауда байланыстары күшейе түсті.

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі Қосөзен мемлекеттері
Санат: География
Санат: Тарих
Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы

**Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасы** () Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген  Әзірбайжан құрамасы.

2014 жылғы ФИФАның белгіленген рейтингі бойынша 73-шы орында. ФИФА рейтингінде тіркелген рекорды 2007 жылдың желтоқсаны - 90 орын.

Ең алғашқы ресми кездесуін Әзірбайжан  құрамасы 1927 жылы Грузия құрамасына қарсы өткізді. Сол ойында 1-1 есебімен тең ойнады.

## Тарихы

### [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]
* ӘЧ 1998 — *Іріктеу турнирі*
* ӘЧ 2002 — *Іріктеу турнирі*
* ӘЧ 2006 — *Іріктеу турнирі*
* ӘЧ 2010 — *Іріктеу турнирі*
* ӘЧ 2014 — *Іріктеу турнирі*
*ӘЧ 2018 — *Іріктеу турнирі*
### [[Футболдан Еуропа чемпионаты| Еуропа чемпионаты]]
*ЕЧ 1996 — *Іріктеу турнирі*
*ЕЧ 2000 — *Іріктеу турнирі*
*ЕЧ 2004 — *Іріктеу турнир*
*ЕЧ 2008 — *Іріктеу турнир*
*ЕЧ 2012 — *Іріктеу турнир*
*ЕЧ 2016 — *Іріктеу турнир*
*ЕЧ 2020 — *Іріктеу турнир*

## Дереккөздер

## Сiлтемелер
* Ресми сайты АФФА
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

Санат:Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы
Франция Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Франция ұлттық құрамасы** — () барлық халықаралық турнирлер мен матчтарды Франция мүддесін өкілдік ететін ұлттық құрама. Франция футбол федерациясымен басқарылады. 1904 жылдан бері ФИФА мүшесі, 1954 бері УЕФА мүшесі. Француздар осы екі ұйымның негізін салушылардың ішінде болды.

## Тарихы
Футболдан әлем және Еуропа чемпионатының дамуына ең әуелі француздар елеулі үлес қосты. Жюль Риме әлем чемпионатының өткізілуне барын салып, 1930 жылғы турнирді ұйымдастырса, тағы бір тарихи тұлға Анри Делоне елуінші жылдардың ортасында еуропалық турнирдің өмірге келуіне көп әрекет жасады.

Ал ұлттық құраманың өзі 1930 жылғы алғашқы бәсекеге қатысқан 13 құраманың бірі ғана емес, тұңғыш ойында алаңға шықты, оған қоса алғашқы голды осы құраманың өкілі соқты. Ол 1930 жылы 13 шілдеде Монтевидеодағы "Поситос" стадионында Мексиканың қақпасын дәл көздеген Люсьен Лоран болатын. Бұл матчта Франция құрамасы 4:1 есебімен жеңіске жетті. Бірақ кейінгі екі ойында ұтылып қалды да, жартылай финалға шыға алмады.

Жалпы, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін құрама оншалық жарқыраған жоқ. 50-жылдардың екінші жартысында Раймон Копа, Жюст Фонтен секілді футболшылар аренаға шыққан соң мықты ұжымдардың біріне айналды. 1958 жылғы чемпионатта Фонтен 13 гол соғып, әлемдік рекорд жасады. Құрама турнирде қола жүлдені иемденді. Арада екі жыл өткен соң Еуропа чемпионатында да қола жүлдегер атанды.

Осы табыстардан соң сексенінші жылдарға дейін құрама көлеңкеде қалды. Мишел Платини, Жан Тигана, Жан Фернандес, Ален Жиресс секілді футбошылармен күшейтіліп, 1984 жылы Еуропа чемпионы атанды. Оған дейін де 1982 жылы керемет ойын көрсетіп, жартылай финалға жеткен болатын. 1986 жылғы әлем чемпионатында қола жүлдегер атанды.

Франция құрамасының үшінші дәуірі ғасыр соңына қарай Зинедин Зидан, Тьерри Анри, Марсель Десайи, Робер Пирес, Лилиан Тюрам секілді футболшылар жетілген соң басталды. ӘЧ-1998, ЕУРО-2000, Конфедерациялар кубогы-2001, 2003 турнирлерінде топ жарды. Бұл буынның соңғы талпынысы 2006 жылғы әлем чемпионаты болды. Бұл турнирде финалда тек Италиядан пенальтилер арқылы ғана сүрінді.

Қазіргі таңда құрамада мықты футболшылар аз емес. Оған 2016 жылғы Еуропа чемпионатындағы тамаша ойыны дәлел бола алады. Турнир бойы жақсы ойын көрсеткен құрама тек финалда қосымша уақытта Португалиядан сүрінді - 0:1.

2018 жылғы әлем біріншігінде Франция құрамасы чемпион атанды. 1/8 финалда Аргентинаны 4:3, Ширек финалда Уругвайды 2:0, жартылай финалда Бельгияны 1:0, финалда Хорватияны 4:2 есептерімен ұтып, арада 20 жыл өткен соң әлем чемпионатында екінші рет топ жарды.

## Әлем чемпионаттарындағы мергендер

## Жетістіктер
*Әлем чемпионы 1998, 2018
*Еуропа чемпионы 1984, 2000
*Әлемнің күміс жүлдегері 2006
*Еуропаның күміс жүлдегері 2016
*Әлемнің қола жүлдегері 1958
*Еуропаның қола жүлдегері 1966
*Конфедерациялар кубогының жеңімпазы 2001, 2003
*Олимпиада чемпионы 1984

## Дереккөздер

## Сiлтемелер
* FFF ресми сайты

 

Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасы
Швеция Ұлттық футбол құрамасы

**Швеция Ұлттық футбол құрамасы —** Швецияны халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Ұлттық құрама органының басқарушысы Швед футбол одағы. Скандинавиядағы ең ескі құрамалардың бірі.

1958 жылғы әлем біріншілігінің күміс жүлдегері. 1994 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері.

## Әлем чемпионаттарында

* 1930 - қатыспады
* 1934 - 1/4
* 1938 - 4 орын
* 1950 - 3 орын
* 1954 - іріктеуден өте алмады
* **1958 - 2 орын**
* 1962-66 - іріктеуден өте алмады
* 1970 - топтық турнир
* 1974 - екінші кезең
* 1978 - топтық турнир
* 1982-86 - іріктеуден өте алмады
* 1990 - топтық турнир
* 1994 - 3 орын
* 1998 - іріктеуден өте алмады
* 2002-2006 - 1/8 финал
* 2010-14 - іріктеуден өте алмады
* 2018 - 1/4 финал

## Еуропа чемпионаттарында

* 1960-88 - қатыспады
* 1992 - жартылай финал
* 1996 - іріктеуден өте алмады
* 2000 - топтық турнир
* 2004 - ширек финал
* 2008-12-16 - топтық турнир

## Атақты ойыншылары

* Гуннар Грен
* Нильс Лидхольм
* Гуннар Нордаль
* Златан Ибрагимович
* Хенрик Ларссон
* Томас Равелли

## Жетістіктері

* Әлем чемпионатының финалисі: 1958
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1950, 1994
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 1992

## Тағы қараңыз
Гре-Но-Ли

## Сілтемелер

* Швед футбол одағының ресми сайты
* Информация на сайте УЕФА-дағы ақпараттар
* Барлық ойындары 
* 2013 жылғы құрамы

Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасы
Андорра Ұлттық футбол құрамасы

**Андорра Ұлттық футбол құрамасы** () Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген  Андорра княздігі құрамасы.

## Тарихы

## Ең көп доп соққандар

## Дереккөздер

## Сiлтемелер
*  Андорра Ұлттық футбол құрама командасы ФИФА ресми сайтында  

Санат:Андорра Ұлттық футбол құрамасы
Санат:Андорра ұлттық құрамалары
Ресей Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Ресей Ұлттық құрамасы** - Футболдан халықаралық матчтарда Ресейдің намысын қорғайтын құрама. Ресей Футбол Одағы бақылауында. ФИФА және УЕФА мүшесі. 1923-91 жылдары халықаралық турнирлерде ойнаған КСРО құрамасы   мен 1992 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан ТМД құрамасының ізбасары саналады.

## Тарихы
Ресей құрамасы КСРО құрылғанға дейін де бас қосып, біраз бейресми турнирлерге қатысты. Қазіргі тарихы 1992 жылдан басталады. 1992 жылғы Еуропа чемпионаты аяқталған соң, ТМД құрамасы тарады да, Ресей құрамасы өзінің жаңа тарихын бастады. 1994 жылғы әлем чемпионатының іріктеуіне қатысып, финалдық турнирге жолдама алды. Бірақ 1994 жылы да, 1996 жылғы Еуропа біріншілігінде де топтан шыға алмады.

Ерекше табысы ретінде 2008 жылғы Еуропа біріншілігіндегі жартылай финалды айтуға болады. Құраманы ол турнирде нидерландылық маман Гус Хиддинк баптады. Турнирді Испаниядан 1:4 есебімен ойсырай ұтылып бастағанымен, кейінгі екі қарсыласы Грекия мен Швецияны тиісінше 1:0, 2:0 есептерімен ұтып, 1/4 финалға өтті. 1/4 финалда Нидерланд құрамасымен кездесті. Ресейліктер ұзақ уақыт бойы 1:0 есебімен алда тұрды да, 86-минутта Нистелрой есепті теңестіріп кетті. Бірақ қосымша таймда тағы екі гол соққан Ресей құрамасы жартылай финалға жолдама алды. Бірақ тағы да испандықтармен тоқайласып, 0:3 есебімен ұтылып қалды.

ЕУРО-2012, ӘЧ-2014, ЕУРО-2016 турнирлерінде топтан шыға алмады. 2018 жылғы әлем чемпионаты Ресейде өткізілетіндіктен, турнирге құрама іріктеусіз жолдама алды да, Уругвай, Мысыр, Сауд Арабиясы құрамаларымен бірінші топқа түсті. Алғашқы турда 5:0 есебімен арабтарды ойсырата ұтып, екінші турда Мысырды қапы қалдырды — 3:1. Үшінші турда Уругвайдан 0:3 есебімен ұтылды да, екіншщі орынмен 1/8 финалға шықты. Аталмыш раундта Испаниямен 120 минут бойы 1:1 есебімен тең ойнап, пенальтилер сериясында 4:3 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2008

## Бас бапкерлері

Сурет:Romantsev.JPG|Олег Романцев
Сурет:Boris Ignatiev.jpg|Борис Игнатьев
Сурет:Anatoliy Byshovets april2010.jpg|Анатолий Бышовец
Сурет:Valeriy Gazzaev.jpg|Валерий Газзаев
Сурет:Yartsev.JPG|Георгий Ярцев
Сурет:Semin.JPG|Юрий Сёмин
Сурет:Hiddink-svo.jpg|Гус Хиддинк
Сурет:Dick Advocaat (2007).jpg|Дик Адвокат 


## Жанкүйерлер
Ресейдің Ұлттық командасы құрамасының жанкүйердің алып саны. Мінбелерде барысында құраманың ойынының жиі бір мезгілде "Катюша" деген ән келеді.

Сурет:RussianBear.JPG|Арада әлемде ең үлкен баннер  (130 на 80 м)
Сурет:Russian supporters at Euro 2008.jpg|Ресей Жанкүйерлер
Сурет:Russian supporters Russia - Sweden Euro 2008.jpg|Ресей Жанкүйерлер Еуропа чемпионатта
Сурет:Russian supporters in Salzburg 14th June 2008.jpg|Ресей Жанкүйерлер Еуропа чемпионатта


## Сiлтемелер

* Ресей Ұлттық футбол құрама командасы ФИФА сайта 
* Тарихи, статистика, ойындар
* Страница сборной на сайте РФС 
* Ресей жанкүйерлер сайты 
* Ресей Ұлттық футбол құрама командасы сайты
* КСРО мен Ресей
* Ресей Ұлттық футбол құрама командасы EURO 2012 сайта  

Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасы
Люксембург Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Люксембург Ұлттық құрамасы** (, , ) — Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Люксембург құрамасы.

Еуропадағы аутсайдер құрамалардың бірі. 

## Тарихы
Алғашқы ойынын 1911 жылы 29 қазан күні Францияға қарсы өткізіп, 1:4 есебімен жеңіліп қалды. 1934 жылы алғаш рет әлем чемпионатының іріктеуіне қатысты. бірақ екі ойында да жеңіліп қалды.

Ешқашан әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысқан емес. Бірақ сенсация жасаған матчтары жетерлік: мәселен, 1962 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Португалияның өзін 4:2 есебімен ұтып кетті. Ал 1964 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде Нидерландыны қапы қалдырды! Келесі сатыда Дания футболшылары бұларды үш ойын өткізіп барып әрең ұтты — 1:1, 3:3, 0:1.

1996 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде 10 ұпай жинады. Турнир барысында Еуропаның болашақ күміс жүлдегерлері Чехияның өзі тізе бүкті.

## Танымал ойыншылары

* Нико Браун — 40 (9)
* Жефф Штрассер — 98 (7)
* Ги Эллер — 55 (2)
* Лион Март — 24 (16)
* Виктор Нюренберг — 19 (5)
* Карло Вайс
* Мануэль Кардони — 68 (5)
* Поль Кох
* Луи Пило — 49 (7)
* Джон ван Рейсвейк
* Орельен Йоахим — 47 (6)
## Дереккөздер

## Сiлтемелер
*  Люксембург Ұлттық футбол құрама командасы ФИФА ресми сайтада  

Санат:Люксембург Ұлттық футбол құрамасы
Санат:Люксембург ұлттық құрамалары
Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Мажарстан Ұлттық Құрамасы** (маж. *Magyar labdarúgó-válogatott)* — Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Мажарстан құрамасы.

## Тарихы
Әлем Чемпионаттарындағы ең жоғарғы нәтижесіне 1938, 1954 жылдары қол жеткізіп, екеуінде де финалға жетті. Бірақ әуелгісінде Италиядан 2:4, кейінгісінде Германиядан 2:3 есептерімен ұтылып қалды. 1954 жылғы финалдық матч жайлы германиялықтар "Берндегі ғажайып" атты көркем фильм түсірді.

1952 жылғы Жазғы Олимпиадалық ойындардың чемпионы. Финалда Югославия құрамасын 2:0 есебімен тізе бүктірді. Әлем Чемпионатына соңғы рет 1986 жылы қатысты.

1950 жылғы 4 маусым мен 1954 жылғы 4 шілде аралығында 32 матч өткізіп, біреуінде де жеңілген жоқ. Бұл өзіндік рекорд әлі күнге бұзылмады. 1964 жылы Еуропа Чемпионатына қатысып, жартылай финалға дейін жетті.

## Атақты футболшылар

## Форма

## Дереккөздер

## Сiлтемелер

*HFF ресми сайты
*Мажарстан Ұлттық футбол құрама тарахи (En/Hun)
*Статистика (En/Hun)
*Статистика (En/Hun)
*Статистика (Hun)
*1902
*RSSSF барперлер
*IFFHS Archive: 1902–1910
*Алтын командасы  (Hun)
*Тарихи  (in Dutch)
*sportmuzeum 
*Голдар 

Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы
Испания Ұлттық футбол құрамасы

**Испания Ұлттық футбол құрамасы** — футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Испания құрамасы. Корольдық испан футбол федерациясының бақылауында.

2010 жылы Әлем біріншілігін жеңген құрама. Футболдан Еуропа чемпионатында төрт рет жеңімпаз болған: 1964, 2008, 2012, 2024.

## Тарихы
### Құрылуы
[alt=|left|thumb|Испания ұлттық құрамасы, [1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары, Антверпен]]
1909 жылы өз Корольдық испан футбол федерациясының құрып, 1920 жылы Олимпиялық ойындарға қатысты. Онда екінші орын алып, күміс жүлдегер атанды.

### Жиырма бірінші ғасыр
2008 жылы Аустрия және Швейцарияда ұйымдастырылған Еуропа чемпионатын жеңді.

Екі жыл соң Африкада өткізілген Әлем Чемпионатынында финалда Нидерланд командасын 1:0 есебімен жеңіп, ФИФА тарихында бірінші рет Әлем чемпионы атанды.

Тағы екі жылдан соң Польша және Украинада өткен Еуропа біріншілігінде финалда Италия құрамасын 4:0 есебімен жеңіп, тарихтағы ең үлкен доп айырмашылығымен аяқталған финал ретінде қалды.

## Қызықты фактілер
Испания ешқашан әлем және Еуропа чемпионаттарының қожайындарын ұтқан емес. Бірнеше рет чемпионатты ұйымдастырған елдің құрамасымен кездесті. Ешқайсысында жеңе алмаған.

### Әлем чемпионаттарында

* *1934. Италия — Испания — 1:1, 1:0*
* *1950. Бразилия — Испания — 6:1*
* *2002. Корея — Испания — 0:0, пенальтилер: 5:3.*
* *2018. Ресей — Испания — 1:1, пенальтилер: 4:3*

### Еуропа чемпионаттарында

* *1980. Италия — Испания — 0:0*
* *1984. Франция — Испания — 2:0*
* *1988. ГФР — Испания — 2:0*
* *1996. Англия — Испания — 0:0, пенальтилер: 4:2*
* *2004. Португалия — Испания — 1:0*

## Әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысу статистикасы
### '''Әлем Чемпионаттары'''

### '''Еуропа чемпионаттарында'''

## Сiлтемелер
* КИФФ ресми сайты 

Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасы
Санат:Алфавит бойынша Ұлттық футбол құрамалары
Аустрия Ұлттық футбол құрамасы

**Футболдан Аустрия Ұлттық құрамасы** - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Аустрия құрамасы. Аустрия Футбол Одағы бақылауында. 1905 жылдан бері ФИФА және 1954 жылдан бері УЕФА мүшесі. Өз алаңындағы ойындарын "Эрнст Хаппел" стадионында өткізеді.

## Тарихы
Құрама алғашқы ойынын 1902 жылы өткізді. Ол кезде құрама сапында Цислейтан (аустр-венгрлердің бейресми аты) футболшылары көбірек ойнағандықтан, осылай аталды.

1938 жылы Аустрияны Германия жаулап алды да, аустриялық футболшыларды Германия сапына қосып алды. 1938 жылғы әлем чемпионатына жолдама алып қойған аустриялықтардың орны білініп, турнирге 16 емес, 15 құрама ғана қатысты. Бірақ Германия құрамасы күшейіп жарытпады, 1938 жылғы әлем чемпионатының алғашқы кезеңінде-ақ жарыстан шығып қалды, оған себеп: құрама бапкері Зепп Гербергер аустриялық және германиялық футболшыларды бір-бірімен тіл табыстыра алмады, оның үстіне фашизмге іштей наразы, олардың ырқына көніп, намысын жыртқысы келмеген аустриялықтар турнирде барын салып ойнаған жоқ.

30-жылдардың соңында Аустрияда футбол түпкілікті тоқырады, фашизм саясатынан қашқан футболшылар шетелге кетіп, бас сауғалады, елдегі футбол ұйымы мен клубтары тарап кетті. Бұдан соң екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана елде футбол жандана бастады.

1954 жылы Аустрия құрамасы әлем біріншілігінің жартылай финалына дейін жетті. Ширек финалда турнир қожалары Швейцарияны 7:5 есебімен ұтты. Бұл ӘЧ тарихындағы ең гол көп соғылған матч болатын.

70 жылдары да құрама кұшейді. 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатының екінші кезеңіне жолдама алды. Бірақ Вальтер Шахнер, Бруно Пеццай, Ханс Кранкль секілді футболшылар құрамадан кеткен соң команда қайта нашарлап кетті. 1990, 1998 жылдары әлем чемпионатына қатысқанымен, топтан шыға алмады.

Кейін Аустрия тағы да ірі жарыстарда көрінбей кетіп, 2008 жылы өз елінде өткен Еуропа чемпионатына қатысты. Бірақ жалғыз ұпаймен топтан шыққан жоқ. 2016 жылы Еуропа чемпионатына екінші рет қатысты, бірақ нәтиже баяғыша: топтан шыға алмады.
## Рекордшылары
### Ардагерлері

### Мергендері

## Сiлтемелер

* Аустрия ресми сайты
* Тарихи УЕФА сайта 
* Футболшылар тарихи

Санат:Аустрия ұлттық құрамалары
Санат:Аустрия Ұлттық футбол құрамасы
Samsung GALAXY Grand

**Samsung GALAXY Grand** немесе **Samsung GALAXY Grand GT-I9082** — бұл үлкен және жарқын 5-дюймді дисплеймен қамтылған Samsung Electronics компаниясының смартфоны.

## Бәсекелестері

* HTC Desire 600

Санат:Samsung ұялы телефондары
Санат:Android негізіндегі құрылғылар
Герман рейхі

**Германдық рейх** () 1871 - 1943/1945 жылдар аралығында неміс ұлттық мемлекетінің неміс тіліндегі ресми атауы болған.  Рейх сөзінің мемлекет, империя сияқты бірнеше мағынасы бар.

Тарихта германдық рейх кезеңін үшке бөлуге болады: 

* Германдық империя (Deutsches Kaiserreich) (1871—1918)
* Веймар Республикасы (1918—1933)
* Үшінші рейх (нацисттік Германия) (1933—1945)

*Deutsches Reich*, яғни Германдық рейх атауын алғаш рет Германия империясының негізін салушылар Отто фон Бисмарк және Вильгельм I Гогенцоллерн енгізген болатын.

## Дереккөздер


Санат:Германия тарихы
Санат:Германия империясы