Андрис Нельсонс

**Андрис Нельсонс** (; 18 қараша 1978, Рига, Латвия) — Латвиялық және американдық дирижер, Бостон симфониялық оркестрінің музыка жетекшісі, Лейпциг Гевандхауз оркестрінің капельмейстері.

## Өмірбаяны
Нельсонс 1978 жылы 18 қарашада Ригада музыканттардың отбасында дүниеге келген. Оның анасы Латвиядағы алғашқы музыкалық ансамбльді құрды, ал әкесі хор дирижері, виолончельист және мұғалім болды. Бес жасында Нельсонстың анасы мен өгей әкесі (хор дирижері) оны Вагнердің «Таннхаузер» операсын көруге алып барады, бұл оған үлкен әсер қалдырды. Нельсонс жас кезінен фортепианода ойнауды үйренді, ал 12 жасынан бастап ол басқа музыкалық аспаптарды игерді.
Ол Эмилс Дарзиньш атындағы музыка мектебінде оқыды және Латвия ұлттық операсының оркестрінде кернейші болды.

2001 жылы ол музыкадағы тамаша жетістіктері үшін беделді Латвия музыка сыйлығына ие болды және сол жылы университетті бітіргеннен кейін Санкт-Петербургке дирижерлық оқуға аттанды. Оқуын бітіргеннен кейін дирижерлер Александр Титов, Номе Йерви, Йомас Панула және Мариса Янсонстардың дирижерлық өнерімен таныс болды. 2003-2007 жылдары Латвия ұлттық операсының музыкалық жетекшісі болды.

Андрис Нельсонс латыш опера әншісі Кристин Ополайске үйленді. Олар Латвия ұлттық операсында Нельсонс дирижер, Кристин хор мүшесі болып жүрген кезде кездесіп 2011 жылы үйленіп отбасын құрды. 2011 жылы 28 желтоқсанда олардың қызы Адриана Анна дүниеге келді. Ерлі-зайыптылар 2018 жылдың 27 наурызында ажырасқанын хабарлады.

## Шығармашылығы
2006-2007 музыкалық маусымда Латвия дирижері көптеген танымал музыкалық ансамбльдермен – Хельсинки филармониялық оркестрімен, BBC филармониялық оркестрімен, Ганновер симфониялық оркестрімен, Берлин және Норвегия радиосының оркестрлерімен табысты ынтымақтастықта болды.
Сонымен қатар Андрис Нельсонс Осло филармониясының оркестрімен, Стокгольм корольдік оркестрімен, Вена радиосының симфониялық оркестрімен, Зальцбургтегі «Mozarteum» оркестрімен, Франкфурт радиосының симфониялық оркестрімен және Париждегі «Ensemble Orchestral» оркестрімен бірге бірнеше маңызды дебют жасады.

Андрис Нельсонс - Бостон симфониялық оркестрінің музыкалық жетекшісі және Лейпциг Гевандхауз оркестрінің капеллмейстері. Бұл екі позиция, оның екі мекеме арасындағы жаңашыл альянстағы жетекшілігіне қоса, Нельсонды бүгінгі таңда әлемдегі ең сұранысқа ие дирижерлердің бірі ретінде бекітті.

2019 жылдың күзінде Нельсонс, Бостон симфониялық оркестрі және Лейпциг Гевандхаус оркестрі Бостондағы симфониялық залда үш бірлескен қойылымға жиналды. Бұл ізашарлық одақ содан бері бірлескен тапсырыстарға, музыканттар алмасуларына және білім беру саласындағы ынтымақтастыққа әкелді.

2025 жылдың ақпан және наурыз айларында әйгілі  Lucas & Arthur Jussen солистік дуэті бүкіл Еуропада концерттер өткізеді. Нельсонның Бостон симфониялық оркестрінің музыкалық жетекшісі ретіндегі 10 жылдығын атап өтетін Бостон маусымы, Бетховен симфонияларының толық циклін, Нью-Йорктегі Карнеги Холлдағы резиденцияны және толығымен Шостаковичке арналған бағдарламалармен Рига, Вена, Прага және Лейпцигтегі еуропалық гастрольді қамтиды.

Нельсонс сонымен қатар Вена филармониясымен Азия бойынша төрт апталық, Оңтүстік Кореяның, Қытайдың және Жапонияның 10 қаласында 22 концерттен тұратын гастрольдік сапарын жалғастырды. Гастрольде сонымен қатар әлемге әйгілі бірнеше солистер болады, оның ішінде жиі әріптес Сунг-Джин Чо бар. Сондай-ақ Андрис Нельсонс желтоқсан айында Брукнердің сегізінші симфониясын орындаумен Берлин филармониясына оралуын  атап өтеді. Нельсонның Вена филармониясымен бірге Бетховеннің толық симфонияларының жазбалары 2019 жылдың қазан айында шығарылды.

## Марапаттары
*Музыкадағы көрнекті жетістіктері үшін Латвияның Үлкен музыкалық сыйлығы (2001, 2010);
*Сахна өнеріндегі ерекше жетістіктері үшін Латвия Республикасы Министрлер Кабинетінің сыйлығы (2009);
*Бирмингем қаласының симфониялық оркестрімен бірге «От құсы» және «Забур симфониясы» балетінің жылдың үздік дирижері ретінде неміс дыбыс академиясының «Эхо классикалық» сыйлығы (2011);
*Балтық ассамблеясының өнер сыйлығы (2011);
*Латвия ғылым академиясының құрметті мүшесі (2012);
*Deutsche Grammophon шығарған Дмитрий Шостаковичтің 10-шы симфониясының (2016) жазбасы үшін ең жақсы оркестрлік орындау үшін «Грэмми» сыйлығы;
*Deutsche Grammophon шығарған Дмитрий Шостаковичтің 5, 8 және 9-шы симфонияларын (2017) жазғаны үшін ең жақсы оркестрлік орындау үшін «Грэмми» сыйлығы;
*Musical America Worldwide американдық классикалық музыка журналының нұсқасы бойынша 2018 жылдың әртісі атанды.

## Дереккөздер

Санат:Латвия дирижерлері