Егвард

**Егвард** () — Арменияның Котайк облысындағы қала. 
2026 жылғы жағдай бойынша Егвард халқының саны 10 566 адамды құрады. Егвард — Армениядағы 59 қаланың бірі және халық саны бойынша 37-ші орында.

## Географиялық сипаттамасы
Ара тауының етегінде, бақшалар, жүзімдіктер мен егістіктер арасындағы кең террасада, Аштарактан солтүстік-шығысқа қарай 14 км және Ереваннан 19 км жерде орналасқан.

## Тарихы
Елді мекен ретінде Егвард алғаш рет 574 жылы Мовсес II-нің кезекті католикосын (армян шіркеуінің басшысы) таңдаған кезде аталған. Келесі дерек 603 жылға жатады. Егвард жанында Покас бастаған армян жасақтары мен Ұлы Арменияны жаулап алуға тырысқан Парсы Сасанидтер Армиясы арасында үлкен шайқас болды. Егвард маңында барлығы 3 маңызды шайқас болды. Біріншісі біздің дәуірімізге дейінгі 9 ғасырда Урарт (айрарат, яғни ежелгі армян) билеушісі Ара Әдемі және Ассирия патшайымы Семирамида арасында өтті. Үшінші шайқас 1735 жылы Персия шахы Надир шах пен Осман түріктері арасында өтті. 

Географиялық тұрғыдан Егвард  Арагацотн ауданының, кейінірек Эчмиадзин ауданының құрамына кірді. Тарихи дереккөздер 14 ғасырдың басында қоныс, ғимараттар қирады деп мәлімдейді. Оны моңғол-татарлар қиратқан болуы мүмкін. Ишхан Азизбек пен оның әйелі Вахахтың арқасында қала мен канал қалпына келтіріліп, сонымен қатар Аствацацин (Құдайдың қасиетті анасы) шіркеуін салған.

Егвард өзінің өмір сүру кезеңінде Парсы, Осман және Ресей империялары және КСРО сияқты әртүрлі державалардың қол астында болды. 1920 жылы Армения Кеңес үкіметі құрамына енгеннен кейін, қала 1972 жылға дейін ауылдық елді мекен болып, ​​ауданының орталығы болды. Армения үкіметі тәуелсіздік алғаннан кейін 1995 жылы Егвардқа қала мәртебесі берілді.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
1980 жылдары Егвард Кеңес өкіметі кезінде айтарлықтай өнеркәсіптік өсімді бастан кешірді.
Қазіргі уақытта қалада көптеген ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар жұмыс істейді, соның ішінде Егвард шарап және коньяк зауыты, «Найрисин» құрылыс материалдары зауыты, Егвард спорттық аяқ киім фабрикасы, ашытқы зауыты (1991), жем зауыты (1993), «Semur&Co» болат және металл зауыты (2003) және «Шаназарян» шарап және коньяк зауыты (2005).
Тұрғындар ауыл шаруашылығымен, негізінен жүзім мен бидай өсірумен белсенді айналысады. Шаруашылықтар Арзни-Шамирам каналымен суарылады.
Қалада қоғамдық орталық, үш қоғамдық кітапхана, екі өнер мектебі және бір спорт мектебі бар.

## Көрнекі орындары
Егвардтағы ең көрікті жерлер:
* **Егвард тарихи-мәдени мұражайы** — Бұл Егвард аймағының тарихын, мәдениетін және дәстүрлерін көрсететін танымал мұражай.
* **Әулие Ованнес шіркеуі** — Егвардта орналасқан ортағасырлық армян шіркеуі.
* **Егвард су қоймасы** — балық аулау, қайықпен жүзу және пикниктер сияқты ашық ауадағы іс-шаралар үшін орын болып табылатын әдемі жасанды су қоймасы.
* **Беяз Килисе (Ақ шіркеу)** — бұл ақ қабырғалары мен ерекше сәулетімен танымал 13 ғасырдағы шіркеу.
* **Арзакан ыстық бұлақтары** — қала маңдағы Арзакан қаласында орналасқан ыстық бұлақтар.
* **Лори-Берд ежелгі қонысы** — Егвардтың солтүстігінде орналасқан тарихи орын.
* **Егвард қалалық саябағы** — Егвардтың орталығында орналасқан әдемі саябақ.

## Дереккөздер

Санат:Армения қалалары
Санат:Котайк облысы қалалары