Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері

**Қазақстан Республикасы Iшкi iстер министрлігi iшкi әскері** (1992—2014) — Қазақстанда 2014 жылдың 21 сәуіріне дейін болды, сосын ішкі істер органдарының біртұтас жүйесіне кіретін Қазақстанның Ұлттық ұланы ретінде қайта құрылды. ҚР ІІМ қызметкерлерінің жалпы саны әртүрлі дереккөздер бойынша 145 мың адамға жетті.

thumb|right|250px|Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері байрағы
thumb|right|150px|Жеңдегі белгі

## Тарихы
Қазақстан ішкі әскерлерінің тарихындағы маңызды оқиғалар:
* 1992 жылы 10 қаңтарда Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасы ІІМ Ішкі әскерлері құрылды.
* 1998 жылы 1 шілдеде Астанада Қазақстан Республикасының Жоғарғы Бас қолбасшысы Нұрсұлтан Назарбаев астаналық гарнизонның екі бөліміне жауынгерлік туларды табыс етті.
* 2009 жылы Ішкі әскерлер ҰҚШҰ Ұжымдық жедел әрекет ету күштерінің құрамына кіретін бөлімшелермен жұмыла отырып, «Мәтібұлақ» полигонында «Өзара іс-қимыл-2009» бірлескен стратегиялық қолбасшылық-штабтық оқу-жаттығуына белсене қатысты.
* 2010 жылдың көктемінде 5514 әскери бөлімінің әскери қызметшілері ТЖМ, қорғаныс департаментінің қызметкерлерімен және Қорғаныс министрлігінің әскери қызметшілерімен бірлесіп, Алматы облысындағы Қызылағаш ауылында бұзылған бөгеттен зардап шеккен тұрғындарға көмек көрсетті.
* 2010 жылдан бастап Ішкі әскерлер Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен құрылған, ауыр және аса ауыр қылмыстар бойынша қылмыстық істерді қарайтын мамандандырылған ауданаралық соттарды қамтамасыз ету міндетін жүзеге асыруға кірісті.
* 2014 жылғы 21 сәуірде ҚР ІІМ ІӘ ішкі істер органдарының бірыңғай жүйесіне кіретін Қазақстанның Ұлттық ұланына түрлендірілді.

## Міндеттері
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Ішкі әскерлері Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының бірыңғай жүйесінің құрамына кіреді. Қазақстан Республикасының заңнамасында бекітілген Ішкі әскерлер қызметінің қағидаты адамның, қоғамның және мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қылмыстық және өзге де заңсыз қол сұғушылықтардан қорғау болып табылады. Ішкі әскерлердің міндеттері:
* маңызды мемлекеттік нысандарды және тасымалдау кезінде арнайы жүктерді күзету;
* жазасын өтеуге бағыттаулы сотталған әйелдердiң, кәмелетке толмағандардың арналғандарды, түрмелер мен тергеу изоляторларын, сондай-ақ олардың аумағында орналасқан азаматтарды қоспағанда, түзеу мекемелерiнде ұсталатын адамдардың мiнез-құлқын бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру;
* жазасын өтеуге бағыттаулы сотталған әйелдердiң, кәмелетке толмағандардың, түрмелер мен тергеу изоляторларын қоспағанда, түзеу мекемелерiн күзету;
* сотталғандарды және күзетпен ұсталатын адамдарды айдауылмен алып жүру;
* ішкі істер органдарымен бірлесіп қоғамдық тәртіпті сақтауға, қоғамдық тәртіпті жаппай және топтық бұзуға жол бермеуге, қоғамдық қауіпсіздікті және төтенше жағдайдың құқықтық режимін, лаңкестікке қарсы операцияның құқықтық режимін қамтамасыз етуге қатысу, лаңкестікке қарсы операция жүргізуге қатысу, төтенше жағдайлардың (дүлей зілзалалар, ірі апаттар) зардаптарын жоюға қатысу;
* соғыс уақытында Қазақстан Республикасының аумақтық қорғаныс жүйесіндегі жеке тапсырмаларды орындау;
* заңсыз қарулы топтарға қарсы күрес;
* аса қауіпті қылмыстардың, диверсиялардың, лаңкестік актілердің, қарулы қақтығыстардың жолын кесу және қарсы тараптарды ажырату;
* Қазақстан Республикасының заңнамасымен Ішкі әскерлерге жүктелген өзге де міндеттерді шешу.

## Қолбасшылығы
Әртүрлі жылдар ішінде Қазақстан Республикасы ІІМ Ішкі әскерлерінің қолбасшысы қызметін мына генералдар атқарды:
* генерал-майор Владимир Викторович Гордеев — 1991 ж. қаңтар — 1992 ж. қазан;
* генерал-майор Филистович Алексей Игнатьевич — 1992 ж. қазан — 1994 ж. қыркүйек;
* генерал-лейтенант Жанасаев Болат Бақытжанұлы — 1994 ж. қыркүйек — 1995 ж. қазан;
* генерал-полковник Сүлейменов Қайырбек Шошанұлы — 1995 ж. қазан — 2000 ж. желтоқсан; 
* генерал-майор Ысқақов Болат Ғазизұлы — 2000 ж. желтоқсан — 2002 ж. қаңтар;
* генерал-полковник Сүлейменов Қайырбек Шошанұлы — 2002 ж. қаңтар — 2008 ж. тамыз;
* генерал-майор Жақсылықов Руслан Фатихұлы — 2008 ж. қыркүйек — 2014 ж. сәуір.

:***Ескертпе***: 
::# 1995 жылдың желтоқсанынан 2003 жылдың қыркүйегіне дейінгі кезеңде ҚР ІІМ басшысы және ҚР ІІМ ІӘ қолбасшысы лауазымдары — біріктірілді;
::# 2013 жылдың қаңтарынан бастап өңірлік қолбасшылықтардың пайда болуына байланысты бұл лауазым ҚР ІІМ ІӘ Бас қолбасшысы деп өзгертілді.

## Ішкі әскерлердің жоғары оқу орындары
* Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ішкі әскерлерінің Жоғары әскери мектебі
## Байрағы мен нышаны
Ішкі әскерлердің туы мен рәмізі бар. Ішкі әскерлердің өңірлік қолбасшылықтарында, құрамаларында және әскери бөлімдерінде белгіленген үлгідегі жауынгерлік тулар болады.

## Дереккөздер

Санат:Iшкi әскерлер
Санат:Қазақстанның құқық қорғау органдары