open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Қуаңдария (ауыл)

**Қуаңдария** — Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы ауыл, Қуаңдария ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Жосалы кентінен оңтүстік-батысқа қарай 125 км жерде, Қуаңдария өзенінің бойында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1166 адам (622 ер адам және 544 әйел адам) болса, 2009 жылы 926 адамды (505 ер адам және 421 әйел адам) құрады.

## Тарихы
1963 жылы қаракөл қойын өсіретін кеңшар орталығы болды. 1997 жылдан «Шалғасқат» АҚ, 2000 жылдан «Таңатар» ЖШС болып аталады. Негізгі кәсібі мал өсіру, бақша егу, ұн тартатын, жүн бұйымдарын өңдейтін цехтар жұмыс істейді.

## Дереккөздер

Санат:Қармақшы ауданы елді мекендері
Ащыкөл (көл, Ерейментау ауданы)

**Ащыкөл** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы тұзды көл.

## Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау қаласынан солтүстікке қарай 20 км жерде, теңіз деңгейінен 334 м биіктікте орналасқан. 

## Гидрографикасы
Аумағы 6 км2 (кейбір құрғақшылық жылдары 3,8 км2). Көктемгі қар және жер асты суларымен толысады. Жағалауы жайпақ, көл түбінде тұнба шөккен. Суында алабұға, мөңке балық тіршілік етеді.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы көлдері
Ащыкөл (тау)

**Ащыкөл** – Шарықты тауының шығыс сілеміндегі күмбез пішінді тау. 

## Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау ауданы Ерейментау қаласынан солтүстікке қарай 13 км, Шарықты тауының шығысында 5,5 км жерде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 392 м, ұзындығы мен ені 1,5 км. Көлбеу келген беткейлері нашар тілімденген. 

## Геологиялық құрылымы
Девон тау жыныстарын алювийлі-делювийлі ірі кесек тасты шөгінділері жапқан. Күңгірт қоңыр топырақты жер бедерінде қараған, сұлыбас, көде шөптесін өсімдіктері өскен.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы таулары
Ащыкөл (Сарысу алабы)

**Ащыкөл** – Сарысудың төменгі бөлігі Боқтықарын өзенінің құйылысындағы көл.

## Географиялық орны
Қызылорда облысы Шиелі ауданы жерінде орналасқан. Солтүстігі Бетпақдала, оңтүстігі Мойынқұмға жалғасады.

## Гидрографикасы
Аумағы 74,2 км2. Жағасы жайпақ, құмды келген. Жалпы ойысында Телікөл, Ақжайқын және Ащыкөл шаралары қалыптасқан. Ойыстың шығысын Тоғызкентау, оңтүстігін Қатыншоқай құм массиві алып жатыр. Атырабы – мал жайылымы.

## Дереккөздер

Санат:Сарысу су алабы
Санат:Шиелі ауданы көлдері
Falcon (зымыран)

The **Falcon зымыраны** - SpaceX компаниясы тиесілі көп реттік пайдалануға арналған америкалық зымырандар тобы. ХХІ ғасырда құрастырылып, ғарышқа ұшқан алғаш ракета.

## Сыртқы сілтемелер

* Falcon 9 overview on SpaceX company website 
* Falcon Heavy overview on SpaceX company website 

Санат:SpaceX
Санат:Зымырандар
Көпбұтақты жыңғыл

**Көпбұтақты жыңғыл** () —  Жыңғылдар тұқымдасының Жыңғыл тегіне жататын сәндік және дәрілік өсімдік, Қазақстанда Жыңғылдар тұқымдасының ең кең таралған түрі. Көпбұтақты жыңғыл шағын құстар мен жануарларға ыңғайлы пана ретінде қызмет етеді. Топырақ құрамындағы тұздың концентрациясы  бұл бұталы өсімдіктің өсуіне кедергі болмайды, оның жапырақтарындағы өзіндік бездерартқылы тамырпмен сіңетін тұз шығарылады.
## Биологиялық сипаттамасы
Көп жылдық сортаңға, ылғалды топыраққа арналған. Тамыз айынан күзге дейін  гүлдеп, жемісін береді. Әрбір ересек жыңғыл бұта желде ұшып жүретін  кішкентай, саны айтарлықтай тұқым береді. Тұқым келесі күні ылғал жерге түскеннен кейін өне бастайды.
## Кездесетін жерлері
Тұзды шөлдер, құм, ақ сортаң, сортаң, сілтілік шалғын, өзендер, теңіздер мен көлдер алқаптары секілді жерлерде кездеседі.
## Таралуы
Еуропа, Орта Азия, Арал, Каспий, Тянь-Шань, Қарақұм жерлерінде кездеседі.

Санат:Жыңғылдар
Санат:Еуразия флорасы
Сахалин

thumb|350x350px|Сахалин аралы
**Сахалин** — Азияның шығыс жағалауында орналасқан арал. Ресейдің Сахалин облысы құрамына кіреді. Осы елдегі ең үлкен арал. Охота және Жапон теңіздерімен шектеседі. Құрлықтық Азиядан Татар бұғазы арқылы бөлінген (ең қуыс жері — Невельский бұғазында — ені 7,3 км-ге тең және қыста қатады); жапониялық Хоккайдо аралынан — Лаперуз бұғазы арқылы бөлінген.

## Географиясы
### Климаты
Сахалиннің климаты — қоңыржай-муссонды (қаңтардағы орташа температура оңтүстігінде −6ºС-дан солтүстігінде −24ºС-ке дейін, тамызда — сәйкесінше +19ºС-дан +10ºС-ға дейін), ұзақ салқын қарлы қысы және орташа жылы жазы бар теңіз климаты. Аралдағы орташа жылдық температура (көп жылғы мәліметтер бойынша) солтүстігінде шамамен −1,5ºС, ал оңтүстігінде — +2,2ºС.

## Халқы
Сахалин — Ресей Федерациясы құрамындағы халқы жөнінен ең ірі арал. 2010 жылдың 1 қаңтарына сәйкес Сахалин мен Курил аралдарындағы халық саны 510,9 мың адамды құрады, Сахалин аралының өз халқы 493 мың адам болды.
[thumb|240x240px|[Южно-Сахалинск қаласы]]
2002 жылғы жалпыресейлік санақтың нәтижесі бойынша аралды 527 268 адам мекендейді, оның ішінде 253 304 ер және 273 964 әйел адам. Халықтың 84 %-і — этникалық орыстар, қалғандары — корейлер (5,6 %), украиндар (4,0 %), татарлар (1,2 %), белорустар (1,0 %), мордвалар (0,5 %), 1 %-тен аз бөлігін Солтүстіктің байырғы тұрғындары — нивхтар (0,5 %) мен ороктар (0,06 %) құрайды.

Сахалиннің ең ірі қаласы — облыс орталығы Южно-Сахалинск (190 227 адам), қалған салыстырмалы түрде үлкен қалалары — Корсаков (33 148 адам), Холмск (29 563 адам), Оха (21 830 адам), Поронайск (15 476 адам), Долинск (11 885 адам), Невельск (10 965 адам).

## Сахалин көркем әдебиетте
* Антон Чехов «Остров Сахалин»
* В. С. Пикуль «Каторга»

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Photos of Sakhalin @ Flickr
* Photos of Sakhalin @ Panoramio.com 
* Сахалин в книге: *Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов.* Физическая география СССР. М., 1978.

Санат:Сахалин
Санат:Жапон теңізі аралдары
Санат:Охота теңізі аралдары
Санат:Сахалин облысы аралдары
Авторлық құқықты бұзу

thumb|100px|Авторлық құқықтың белгісі («копирайт»)
**Авторлық құқықты бұзу** (сондай-ақ **[[контрафакция]]**, от  —  бояма; жалған істелген; қолдан жасалған зат; ұқсатып жасалған нәрсе; немесе — меншіктік AҚ жағдайында — *«[[Компьютерлік пираттық|пираттық]]»*) — негізгі мәні авторлық құқықпен қорғалған ғылыми жұмыстарды, әдебиет және өнер туындыларын авторлар немесе құқық иелерінің рұқсатынсыз пайдалану болып табылатын, немесе осындай өнімдерді пайдалану шарттарын бұзатын заңбұзушылық. Авторлық құқықтың бұзылуының негізгі әдістеріне заңсыз көшіру және өнімді тарату, плагиат жатады.

## Авторлық құқықтың бұзылуының жалпы сипаттамасы

Авторлық құқықтарды бұзушылыққа бағдарламалық жасақтаманы, музыкалық әуендерді, кітаптарды, компьютерлік ойындарды және көркем фильмдер сияқты авторлық құқықпен қорғалған материалды рұқсатсыз құқықпен тарату. Зияткерлік меншікті иелену құқықтары көптеген елдердің заңдарымен қорғалады.

Авторлық құқықтарды бұзу әдетте төмендегідей түсінділеді:
* Көшірмесін жасау және оның сату;
* Көшірмесін жасау және басқа біреуге жіберу;
* Кейбір жағдайларда, заңды түрде алған көшірмесін сату.

## Тағы қараңыз
* Бутлег
* Варез
* Бағдарламалық қамтамасыз етуді бұзу
* Асығушы ақымақ
* Рұқсатсыз көшіруден қорғау
* Бағдарламалық қамтамасыз етудің заңдылық аудиті
* Кері құрастыру
* Site Down операциясы
* GVU
* BayTSP
* Контрафакция

## Қайнаркөзі

## Сілтемелер
* s:ГК РФ#Часть четвёртая от 18 желтоқсан 2006 года № 230-ФЗ
* Медиапиратство в развивающихся экономиках , Social Science Research Council, ISBN 978-0-9841257-4-6
* Александр Тихонов. Неизвестная война. Контрафакт 
* Александр Тихонов. "Русская Колумбия". Жертва музыкального пиратства 
* Середа С. А. Проблема теневого рынка программных продуктов и пути её разрешения
* Середа С. А. Борьба с «пиратством» будет эффективной только при общественной поддержке и комплексном подходе

Санат:Авторлық құқық
Санат:Қылмыстық құқық
Болашағы біртұтас ел (жоба)

Болашағы біртұтас ел - Қазақстан Республикасында қабылданған, мемлекетте тұрақтылықты сақтауға бағытталған саяси идеология.

## Дереккөздер

Санат:Саяси идеологиялар
Ұлттық азаматтық авиация мектебі

**Ұлттық азаматтық авиация мектебі** () — Еуропаның ең ірі авиациялық университет болып табылады. 1949 жылы негізі қаланған, ол барлық авиация қызметі үшін қалыптастырады: және т.б. техник, инженер, ұшқыш, әуе қозғалысына контроллер. Ол мүшесі болып табылады France AEROTECH.

## Дереккөздер

Санат:Франция жоғарғы оқу орындары
Ащыөзек

* Ащыөзек (Балқаш алабы)
* Ащыөзек (БҚО)
* Ащыөзек суландыру жүйесі
Германия Федералдық президенті

**Германия Федералды президенті** () — ГФР-де мемлекет басшысы. Қызметте 2017 жылдың 19 наурызынан Франк-Вальтер Штайнмайер.

Германияның Федералдық президентін арнайы осы мақсатта құрылатын конституциялық мекеме — Федералдық жиналыс сайлайды. Оның құрамына бундестаг депутаттары кіреді және сол шамадағы жергілікті парламенттардың өкілдері тең қатынас принципімен сайланады. Федералдық президент басым дауыспен бес жылға сайланады. Бір рет қайта сайлануға құқылы.

Федералдық президенттің резиденциялары — Берлиндегі Бельвю сарайы және Бонндағы Хаммершмидт вилласы.

## Өкілеттіктері мен қызметі
Ең алдымен, федералдық президент өкілдік қызмет атқарады — ол ГФР-ді халықаралық аренада ұсынады және дипломатиялық өкілдерді аккредиттейді. Одан басқа, ол сотталғандарға рақымшылық жасау құқығы бар.

Оның ресми міндеттеріне:
* Федералдық заңдарға қол қою және хабарландыру (бұл жағдайда, ол заң қызметің үстінен конституциялық шолу жүзеге асыруға құқылы)
* Федералдық канцлердің үміткерлігін парламентке ұсыну және оны қызметтен босату және бекіту.
* Федералдық канцлердің ұсынысы бойынша федералдық министрлерді тағайындалған қызметіне бекіту және босату.
* Федералдық судьялардың, федералдық мемлекеттік қызметшілердің, әскери офицерлiк және унтер-офицерлерді қызметке қабылдау және босату.

Жоғарыда жағдайларда, ол басқа органдардың қабылдаған шешімдердің тек орындаушысы болып табылады. Федералды Президенттің аса елеулі саяси өкілеттігі тек ерекше жағдайларда бар.

Герман мемлекетінің дамуындағы қазіргі кезеңіндегі Федералдық Президент лауазымының әлсіреуі Веймар Республикасындағы қайғылы тәжірибесі байланысты.

### Сайлау және ант қабылдау
Федералдық президент қызметіне кіріскен кезде бундестаг пен бундесрат жиналған мүшелерінің алдында мынадай мазмұнда ант береді: «Мен неміс халқының игілігі үшін өз күші-қуатымды арнауға, оның байлығын көбейте отырып және оны залалдан, бүлінуден қорғауға, Негізгі заңын және Федерацияның заңдарын сақтауға және өз міндеттерімді адал орындауға және әркімге әділдік сақтауға ант етемін. Құдай маған жар болсын». Конституцияға сәйкес, ант қабылдау діни жолдаусыз жеткізілуі мүмкін.

### Кандидатты таңдау
Германия Федеративтік Республикасындағы президенттік сайлауға, басқа елдердегі сияқты, белгілі бір талаптар қойылады. Бұл талаптар Негізгі Заңының 54-бабында баяндалған. 
* Біріншіден, бұл ұлттық азаматтық талап, яғни Германия президенттігіне кандидатына, осы елдің азаматы болуы талап етіледі («әрбір неміс» президент бола алады). 
* Екіншіден, бұл сайлануға құқығы болуы, яғни парламент төменгі палатасына (Бундестаг) сайлануға құқығы болуы. 
* Үшіншіден, жас шегі, президенттікке кандидаттың жасы кем дегенде қырық жас болуы тиіс. Қайта сайлануға тек бір рет рұқсат етіледі.

## Тағы қараңыз
* Германия президенттерінің тізімі
* Германия Рейхспрезиденті

## Сілтемелер
* Германия Федералдық президенті (Der Bundespräsident)
* Германия билігі: Канцлер, Үкімет, Президент (BRD.SU: Bundesrepublik Deutschland)

*
Германия
Санат:Тізімдер: Германия
Бес институционалдық реформа

Бес институционалдық реформа - ҚР Президенті Н.Назарбаевтің 2015 жылы ұсынған сайлау алды платформасы. Платформа экономика, заң саласы, ұлттық бірыңғайлылық, экономикалық диверсификация және ашық экономика мәселелерін көтереді.

## Дереккөздер
Кеңес ешкісі

**Кеңес ешкісі** немесе **Кеңестің түбітті ешкісі** — жергілікті ешкіні ангор ешкісінің текесімен будандастыру арқылы 1962 жылы Қазақстанда және Орта Азия респубикаларында шығарылған. 
## Сипаты
Ешкісі 39, текесі 60 кг тартады. Олардан сәйкесінше 1,8-2,1 кг және 2,8-3,1 кг түбіт алынады. 100 ешкіден 118 лақ алынады. Таңдаулы асыл тұқымдылары Семейде өсіріледі.

## Дереккөздер

Санат:Ешкі тұқымдары
Сәтбаев мұздығы

**Сәтбаев мұздығы** – Жоңғар Алатауының солтүстік беткейіндегі аңғарлық мұздық, Лепсі өзені осы мұздықтан басталады. 

## Географиялық сипаты
Ауданы 7,5 км², ұзындығы 5,5 км, абляциялық, еру және булану ауданы 4,7 км², мұздығының көлемі 0,50 км³. Ені 1 км-ге жуық, мұздық тілі 2950 м-ге дейін төмендейді. Фирн 3520 м биіктіктен өтеді.

## Ашылуы
Мұздықты алғаш рет 1912 жылы С.Е. Дмитриев, 1915 жылы В.В. Сапожников зерттеді. 1947 жылы ҚазССР ҒА-сы Географиялық секторының 1983 жылдан бастап институт экспедициясы абляция аумағын, мұздың жылу жылдамдығын бақылап, нақты қорытындылар жасады. Сол жолы мұздыққа және оның шыңына совет геологы, ғалым және қоғам қайраткері, академик Қ.И.Сәтбаевтың есімі берілді.

## Дереккөздер

Санат:Жетісу облысы мұздықтары
Санат:Жетісу Алатауы
Бозшакөл (ауыл)

**Бозшакөл** — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Төртқұдық ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол станциясы. Іргесі 2012 жылы қаланды.

## Географиялық орны
Екібастұз қаласынан батысқа қарай 84 км-дей жерде. Ауылдан солтүстікке қарай 18 км-дей жерде Бозшакөл мыс кен орны орналасқан.

## Халқы

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Созақ (Қырғызстан)

**Созақ** (; ) — аудан орталығы. Қазіргі Қырғыз Республикасының Жалалабат облысы Созақ ауданындағы ауыл,  ауылдық округтің орталығы.

## Халқы
Тұрғыны:
* 24,1 мың адам (2009)

## Дереккөздер

Санат:Қырғызстан қалалары
Санат:Созақ ауданы (Қырғызстан) елді мекендері
Құлыбай

**Құлыбай**, *Құлбай* – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты аумақтағы тау.

## Географиялық орны
Төртқұдық кентінің солтүстігінде 3 км жерде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 321 м. Ұзындығы мен ені 1,5 км. Солтүстік беткейі тіктеу, жарқабақты, басқа беткейлері көлбеуленіп далаға ұласады. Беткейі жонды-белесті келген. Оңтүстігінде Үлкен Сарыадыр тауы бар, батысынан Теміртастау өзен ағады. Шығысында 8 км жерде Ерейментау-Павлодар темір жолы және 4 км жерден Астана-Павлодар автомобиль жолы өтеді. Оңтүстігінде 2 км жерде бірнеше кеніштер орналасқан.

## Өсімдігі
Беткейінде бұта аралас жусан, бетеге, боз, селеу, сұлыбас, қозықұлақ, т.б. шөптесіндер өседі. Етегі мал жайлымына пайдаланылады.
 
## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі таулары
Қазы (ауыл)

**Қазы** — Павлодар облысы Аққулы ауданы, Малыбай ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2013 жылға дейін таратылған "Қазы ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Аққулы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде, Қазы көлінің солтүстігінде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Ақсеңгір (Қарасай ауданы)

**Ақсеңгір** — Алматы облысы Қарасай ауданы, Елтай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Ақсеңгір (Қарағанды облысы)

**Ақсеңгір** — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы, Нүркен ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақтоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 47 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Майкл Сера

Майкл Остин Сера(ағыл.  *Michael Austin Cera*) – канада әртісі, сценарийші, продюсер, режиссер және композитор. Mister Heavenly супертобында Man Man, Modest Mouse, Islands және The Shins -пен бірге ойнайды. Сондай-ақ өзінің The Long Goodbye тобында Кларк Дьюк және  Кристиан Буэнавентурамен бірге ойнайды. 
## Мектеп жылдары
Майкл Канададағы,Онтарио провинциясында, Брамптонда дүниеге келді. Квебекада туған анасы – Линда, Италияда туған әкесі – Луиджи Сера. Майклдың балалық шағы оның екі әпкелерімен өтті. Олар – Джордан және Молли. Майкл мектепті 9-ыншы сыныптан кейін бітіріп, экстерн болған.
## Мансабы
2005-інші жылы италияндық Верондағы кинофестивальда Майкл ең тамаша ер рөлі деген приз алды. 2006-ыншы жылы ол "Кларк және Майкл" фильмінде режиссер, сценарийші және басты рөлін ойнады. Оның ең керемет рөлдерінің бірі ол «Джуно» фильміндегі  Поли Бликерді ойнауы. Осы фильмнің арқасында Майклдың әріптесі Эллен Пейдж «Оскар» премиясына көтермеленген. Келесі жылы Майкл Сера «Бес минутқа менің сүіктім бола тұршы» деген фильмде ойнайды.

## Фильмография

## Дереккөздер
Петри тостағаны

thumb|Петри тостағаны шынысының төменгі жартысы.
**Петри тостағаны** — аласа әрі жалпақ келген цилиндрлі, әйнек не пластмассадан жасалған, қақпағы бар ыдыс, неміс бактериологы Юлиус Рихард Петридің құрметіне аталған, ол Роберт Кохтың ассистенті болған. Микробиология және химияда қолданылады.

## Өзге де қолданылуы
Петри тостағандары сондай-ақ сұйық ортада немесе қатты агарда эукариоттық жасуша өсіру кезінде қолданылады. Бос Петри тостағандары өсімдіктердің бастапқы өсу кезеңін бақылау үшін, өте кішкентай жануарлардың мінез-құлқын бақылау үшін не өзге де күнделікті зертханалық шаруаларға қолданылуы мүмкін - мысалы пеште сұйықтықтарды құрғату немесе үлгілерді тасымалдау не сақтау. 

## Түсініктемелер



## Тағы қараңыз

* Микробиология
* Микроағза
* Юлиус Рихард Петри

Санат:Микробиология
Оскар (1930, сәуір)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 2-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1928 жылдың 1 тамызы мен 1929 жылдың 31 шілдесі аралығында шыққан үздік фильмдерді марапаттау кеші. Рәсім 1930 жылдың 3 сәуірінде Лос-Анжелестегі «Амбассадор» қонақ үйінде өтті.

Бірінші марапаттау рәсімімен салыстырғанда көптеген өзгерістер орын алды. Биылғы жылы тек жеңімпаздардың есімі ғана нақты белгілі. Номинанттар ресми түрде көрсетілмеген, сондықтан мұнда берілген тізім — Америкалық киноакадемия мүшелерінің есептеріне негізделген болжамдар ғана. Номинациялар саны жетіге дейін қысқартылды.

Бұл жыл — марапаттау тарихындағы бірде-бір фильм бірден көп марапат алмаған жалғыз рәсім. «Патриот» фильмі «Үздік фильм» номинациясына ұсынылған жалғыз мылқау туынды әрі осы санатта номинация алған тарихтағы ең соңғы мылқау фильм болды. Сондай-ақ, бұл рәсім алғаш рет радио арқылы тікелей эфирде таратылды.

Ұсыну кезеңдері мен рәсімді өткізу мерзімдерін оңтайландыру мақсатында, 1930 жылдың қараша айында 3-ші марапаттау рәсімін өткізу туралы шешім қабылданды. Соның нәтижесінде, 1930 жыл «Оскар» тарихында бір жылдың ішінде екі бірдей марапаттау кеші өткен жалғыз жыл болып қалды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар биылғы жылы ресми түрде жарияланбады. Төмендегі тізім Киноакадемия төрешілерінің ішкі жазбаларына негізделген болжамды деректер болып табылады. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1931)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 4-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1930 жылдың 1 тамызы мен 1931 жылдың 31 шілдесі аралығында шыққан үздік фильмдерді марапаттау кеші. Сыйлықтың маңыздылығын атап өту үшін Вашингтоннан АҚШ вице-президенті Чарльз Кертис келіп, Президент Герберт Гувердің атынан арнайы хат оқыды. Рәсім 1931 жылдың 10 қарашасында Лос-Анжелестегі «Билтмор» қонақ үйінде өтті.

Бұл рәсімнің басты ерекшелігі — «Симаррон» фильмінің үздік фильм номинациясын жеңіп алған алғашқы вестерн жанрындағы туынды болуы. Сондай-ақ, Норман Таурог 32 жасында «Үздік режиссер» атанып, 2016 жылға дейін (Дэмьен Шазелл жеңгенше) бұл номинация бойынша ең жас жеңімпаз ретінде рекорд орнатты.

Джеки Купер 9 жасында «Үздік актер» номинациясына ұсынылып, Оскар тарихындағы ең жас номинанттардың бірі болды. Ол рәсім барысында ол «Үздік актриса» номинациясына үміткер Мари Дресслердің иығына сүйеніп ұйықтап қалды. Сонымен қатар, бұл рәсімнен бастап мүсіншелер қоланың орнына «британиум» деп аталатын металдар қоспасынан жасала бастады.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1931 жылғы 5 қазанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1929)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 1-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1927 және 1928 жылдардағы үздік туындыларын марапаттау кеші. Рәсім 1929 жылдың 16 мамырында Голливудтағы «Рузвельт» қонақ үйінде өтті. 

Ол кезде марапат әлі «Оскар» деп аталмайтын, ал үміткерлерге «Құрмет грамоталары» (англ. Honorable Mention) табысталды. Бар болғаны 15 минутқа созылған шараға 250 адам қатысып, кіру билеті үшін 5 доллар төледі. Рәсімді Академия президенті атақты актер Дуглас Фэрбенкс жүргізді.

Жеңімпаздардың есімі марапаттау кешінен үш ай бұрын белгілі болатын. Нәтижелер баспасөз беттерінде рәсіммен бір мезгілде жарияланып тұрды. Бұл дәстүр 1945 жылға дейін жалғасты. Алайда, «Los Angeles Times» газеті жеңімпаздар тізімін рәсім басталмай тұрып жариялап жіберген соң, келесі жылдан бастап құпия конверттер жүйесі енгізілді.

Алғашқы марапатқа 1927-1928 жылдары жарық көрген туындылар ұсынылды. Сол кезеңде «Үздік фильм» аталымы екі номинацияға («Үздік фильм» және «Бірегей көркемдік орындау») бөлінгендіктен, түрлі дереккөздерде жыл үздігі ретінде екі бөлек фильм көрсетіліп жатады. Актерлер нақты бір рөлі үшін емес, жыл бойы түскен барлық фильмдерінің жиынтығы бойынша марапатталды. Сонымен қатар, бұл кеш «Мылқау киноның үздік титрлері» мен «Бірегей көркемдік орындау» номинациялары берілген тарихтағы алғашқы әрі соңғы рәсім болды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
1-ші «Оскар» марапатында (1927–1928) үміткерлер нақты бір фильм үшін, бірнеше фильм үшін немесе ешқандай фильмге сілтеме жасалмай-ақ номинация алуына мүмкін болды. 

Номинанттар тізімі 1929 жылғы 2 ақпанда жарияланды. Төмендегі тізімде жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** жазылған.

### Арнайы марапаттар
* **[[Чарли Чаплин]]** — «Цирк» фильміндегі актерлік шеберлігі, сценарийі, режиссурасы және продюсерлік жұмысы үшін.
* **[[Warner Bros.]]** — «Джаз әншісі» фильмін түсіріп, кино өнерінде дыбыс төңкерісін жасағаны үшін.

## Сілтемелер
* 1-ші марапаттау рәсімінің жеңімпаздары мен номинаттары .

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1930, қараша)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 3-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1929 жылдың 1 тамызы мен 1930 жылдың 31 шілдесі аралығында шыққан үздік фильмдерді марапаттау кеші. Рәсім 1930 жылдың 5 қарашасында Лос-Анжелестегі «Амбассадор» қонақ үйінде өтті.

Бұл рәсімнің басты ерекшелігі — марапаттау кезеңдерін реттеу үшін 1930 жылы өткізілген екінші рәсім болды. Сондай-ақ, биылдан бастап «Үздік дыбыс» номинациясы алғаш рет енгізілді.

Дауыс беру тәртібіне жаңа ережелер енгізілді — енді номинанттар мен жеңімпаздарды тек Америкалық киноакадемия мүшелері дауыс беру арқылы анықтайтын болды. Бұл қоладан құйылып, алтынмен апталған мүсіншелер табысталған соңғы рәсім еді. Бұдан кейінгі марапаттардың барлығы «британиум» деп аталатын қалайы мен қорғасын қоспасынан дайындалатын болды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1930 жылғы 19 қыркүйекте жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1932)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 5-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1931 жылдың 1 тамызы мен 1932 жылдың 31 шілдесі аралығында шыққан үздік фильмдерді марапаттау кеші. Рәсім 1932 жылдың 18 қарашасында Лос-Анжелестегі «Амбассадор» қонақ үйінде өтті. Кешті Конрад Нагель жүргізді.

## Рәсім ерекшеліктері
* «Оскар» тарихында алғаш рет «Үздік актер» номинациясында екі жеңімпаз анықталды. Фредрик Марч («Доктор Джекилл мен мистер Хайд») Уоллес Бириден («Чемпион») бір дауысқа озып кеткенімен, сол кездегі ереже бойынша (егер айырмашылық 3 дауыстан аз болса, екеуі де жеңімпаз деп танылатын) екі актерге де мүсінше табысталды.
* «Гранд-отель» туындысы басқа ешбір номинацияға (режиссура, сценарий немесе актерлік жұмыс) ұсынылмай, тек «Үздік фильм» жүлдесін жеңіп алған тарихтағы жалғыз фильм атанды.
* Осы жылдан бастап алғаш рет қысқаметражды мультфильмдерге арналған номинация енгізілді. Бұл санаттағы ең алғашқы «Оскарды» Уолт Дисней «Гүлдер мен ағаштар» туындысы үшін иеленді.
* Осы рәсімнен бастап техникалық жетістіктер үшін номинациялар тұрақты түрде беріле бастады.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1932 жылғы 12 қазанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1934)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 6-шы марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1932 жылдың 1 тамызы мен 1933 жылдың 31 желтоқсаны аралығында шыққан үздік фильмдерді марапаттау кеші. Рәсім 1934 жылдың 16 наурызында Лос-Анжелестегі «Амбассадор» қонақ үйінде өтті. Кешті танымал комедиант Уилл Роджерс жүргізді.

Бұл рәсім номинация кезеңін күнтізбелік жылмен (1 қаңтар — 31 желтоқсан) сәйкестендіру туралы шешім қабылданған соңғы өтпелі кезең болды. Соның нәтижесінде бұл жолы номинацияға 17 ай бойы (1932 жылдың тамызынан 1933 жылдың желтоқсанына дейін) шыққан фильмдер қабылданды.

## Рәсім ерекшеліктері
* Уолт Диснейдің үстемдігі: «Үздік анимациялық қысқаметражды фильм» номинациясына ұсынылған үш туындының үшеуі де Уолт Диснейдікі болды. Жеңімпаз ретінде «Үш кішкентай шошқа» танылды.
* Британдық актердің алғашқы жеңісі: Чарльз Лоутон британдық фильмдегі («Генрих VIII-нің жеке өмірі») рөлі үшін «Үздік актер» атағын алған алғашқы британдық актер атанды.
* Жүргізуші Уилл Роджерс «Үздік режиссер» жеңімпазын хабарлау кезінде: «Кел бұл жаққа, Фрэнк!» деп шақырды. Номинанттардың ішінде екі Фрэнк (Фрэнк Капра мен Фрэнк Ллойд) болғандықтан, Капра сахнаға қарай жүгіріп шықты, бірақ жеңімпаз іс жүзінде Фрэнк Ллойд болып шықты. Капра бұл сәтті өз өміріндегі «ең ұзақ, ең ауыр серуен» деп атаған.
* Болашақта 4 «Оскар» иеленетін аңызға айналған актриса Кэтрин Хепбёрн өзінің алғашқы марапатын осы рәсімде алды.
* Ассистенттерге арналған номинация: Осы рәсімде алғаш рет «Үздік режиссер ассистенті» номинациясы бойынша марапаттар табысталды. Бірден жеті ассистент лауреат атанды. Олардың жұмысы нақты бір фильм үшін емес, жыл бойғы жалпы жетістіктері үшін бағаланды. Бұл номинация 1938 жылға дейін сақталды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1934 жылғы 26 ақпанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1935)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 7-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1934 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 1935 жылдың 27 ақпанында Лос-Анжелес қаласындағы «Билтмор» қонақ үйінде өтті. Кешті жазушы Ирвин Кобб жүргізді.

## Рәсім ерекшеліктері
* **«Үлкен дулыға»** (The Big Five): Сыйлық тарихында алғаш рет бір фильм бес негізгі номинацияның барлығын («Үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік актер», «Үздік актриса» және «Үздік сценарий») жеңіп алды. Бұл жетістікке Фрэнк Капраның «Бір түнде болған оқиға» туындысы ие болды.
* **Жаңа номинациялар**: Осы жылдан бастап алғаш рет «Үздік фильм музыкасы» және «Үздік фильм әні» номинациялары енгізілді.
* **Ширли Темпл**: Алты жасар Ширли Темпл кинематографқа қосқан үлесі үшін Арнайы жасөспірімдер сыйлығын алып, «Оскар» тарихындағы ең жас лауреат атанды.
* **Номинация ережесі**: Бұл рәсім номинанттардың тек бір күнтізбелік жылда (1934 жыл) шыққан фильмдер арасынан таңдалған алғашқы кеші болды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1935 жылғы 5 ақпанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1936)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 8-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1935 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 1936 жылдың 5 наурызында Лос Анжелес қаласындағы «Билтмор» қонақ үйінде өтті. Кешті Академия президенті, режиссер Фрэнк Капра жүргізді.

## Рәсім ерекшеліктері
* **«Оскар» атауы:** Деректер бойынша, дәл осы рәсімде «Алтын мүсінше» алғаш рет ресми түрде «Оскар» деп аталды.
* **Жаңа номинация:** Алғаш рет «Үздік монтаж» номинациясы бойынша марапат табысталды.
* **«Баунтидегі бүлік»:** Бұл туынды «Үздік фильм» номинациясын жеңіп алған, бірақ басқа ешбір негізгі санатта (режиссер, сценарий, актерлік жұмыс) марапат алмаған соңғы фильм болды. Сондай-ақ, «Үздік актер» номинациясына осы бір ғана фильмнен бірден үш актер ұсынылды.
* **Дэвид Уорк Гриффит:** Кинематографтың негізін салушылардың бірі Д. У. Гриффит Академияның Құрметті сыйлығымен марапатталды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1936 жылғы 7 ақпанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Балбырауын (айрық)

* Балбырауын — көпжылдық өсімдік.
* Балбырауын — Құрманғазының күйі.
* Балбырауын — Сахналық би.
* Балбырауын — Астанадағы көше.
* Балбырауын — Қарағанды облысындағы темір кен орны.
Оскар (1937)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 9-шы марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1936 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 1937 жылдың 4 наурызында Лос Анжелес қаласындағы «Билтмор» қонақ үйінде өтті. Кешті комедияшы Джордж Джессел жүргізді.

## Рәсім ерекшеліктері
* **Жаңа номинациялар:** Осы жылдан бастап алғаш рет екінші пландағы үздік рөлдер үшін «Үздік көмекші актер» және «Үздік көмекші актриса» номинациялары енгізілді.
* **Луиза Райнер:** Актриса «Ұлы Зигфелд» («The Great Ziegfeld») фильміндегі рөлі үшін өзінің екі «Оскарының» алғашқысын иеленді.
* **Тарихи жетістік:** «Менің адал қызметшім Годфри» («My Man Godfrey») фильмі барлық төрт актерлік номинация бойынша (актер, актриса, көмекші актер және көмекші актриса) ұсынылған тарихтағы алғашқы туынды болды.
* **Жазып қосу жүйесі:** Бұл рәсім Академия ресми номинанттар тізіміне енбеген тұлғаларға дауыс беруге («write-in») рұқсат берген соңғы жыл болды.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1938 жылғы 6 ақпанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

### Арнайы жүлделер
* «Уақыт шеруі» («The March of Time») фильміне — кинематография үшін маңыздылығы және индустрияның ең маңызды салаларының бірі — жаңалықтар хроникасын (newsreel) түбегейлі өзгерткені үшін.
* В. Ховард Грин мен Гарольд Россонға — «Selznick International Pictures» студиясы шығарған «Алланың бағы» («The Garden of Allah») фильміндегі түрлі-түсті операторлық жұмысы үшін.

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Оскар (1938)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 10-шы марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1937 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 1938 жылдың 10 наурызында Лос Анжелес қаласындағы «Билтмор» қонақ үйінде өтті. Кешті Боб Бернс жүргізді.

Бұл рәсім бастапқыда 3 наурызға жоспарланған болатын, бірақ Лос Анжелес қаласында орын алған алапат су тасқынына байланысты бір аптаға кейінге шегерілді.

## Рәсім ерекшеліктері
* **Луиза Райнер:** Луиза Райнер Академия тарихында қатарынан екі жыл үздік актриса атанған («Ұлы Зигфелд» және «Қайырлы жер») алғашқы тұлға ретінде тарихта қалды.
* **Уолт Дисней:** Уолт Дисней өзінің «Ақшақар және жеті ерікше» («Snow White and the Seven Dwarfs») туындысы үшін Академияның арнайы жүлдесіне ие болды. Оған бір үлкен және жеті кішкентай «Оскар» мүсіншесі табысталды.
* **Ирвинг Тальберг атындағы сыйлық:** Осы жылы алғаш рет көрнекті продюсерлік үлес үшін Ирвинг Тальберг атындағы естелік сыйлығы берілді. Оның ең алғашқы иегері Даррилл Занук болды.
* **Номинациялар саны:** «Эмиль Золяның өмірі» («The Life of Emile Zola») фильмі 10 номинация алып, сол кездегі рекордты орнатты.

## Жеңімпаздар мен номинанттар
Номинанттар 1938 жылғы 6 ақпанда жарияланды. Жеңімпаздар бірінші болып **жуан қаріппен** көрсетілген.

### [[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы сыйлықтар]]
* Мэк Сеннетт — «Экрандағы комедия техникасына қосқан өлшеусіз үлесі үшін. Оның негізгі принциптері бүгінгі күні де алғаш қолданысқа енгізілген кездегідей маңызды. Академия бұл Арнайы сыйлықты көңіл көтерудің шебері, жұлдыздарды ашушы, мейірімді әрі түсінігі мол комедиялық данышпан — Мэк Сеннеттке табыстайды».
* Эдгар Берген — «Өзінің керемет комедиялық туындысы Чарли Маккарти (қуыршақ) үшін».
* Заманауи өнер мұражайының фильмдер бөлімі (The Museum of Modern Art Film Library) — «1895 жылдан бүгінгі күнге дейінгі фильмдерді жинаудағы маңызды жұмысы үшін және алғаш рет көпшілікке киноны негізгі өнер салаларының бірі ретінде оның тарихи және эстетикалық дамуын зерттеуге мүмкіндік бергені үшін».
* Уильям Говард Грин — «Жұлдыз туды» («A Star Is Born») фильміндегі түрлі-түсті операторлық жұмысы үшін.

### [[Ирвинг Тальберг атындағы сыйлық]]

* Даррилл Занук

## Сілтемелер
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Ultimate Fighting Championship

**Ultimate Fighting Championship** () — бас кеңсесі АҚШ, Лас-Вегаста орналасқан және Солтүстік Америка, Еуропа және Азияда аралас жекпе-жек (сондай-ақ ММА – *mixed martial arts* деген атаумен белгілі) төбелестерін өткізетін спорт ұйымы. Ең басында, UFC шығарушылары, біржолғы жарыс ретінде қарастырып, ең тиімді төбелесу түрін анықтауды көздеді және ежелгі бразил вале-тудо жарыстарын еске түсіреді. Алғашқы 1993 жылы Денверде өткізілген жарыс, болашақта тағы жарыстарға жол ашты, бірақ Невада шататының басшыларының айтуы бойынша, жекпе-жектің ережесін өзгертуге тура келіп, оны көріністен айналдырды.

2001 жылы, «Station Casinos» ойынхана жүйесінің басшылары Лоренцо және Фрэнк Фертиттаның компанияны сатып алып, президент лауазымына бұрынғы бокс шараларын ұйымдастырушы кәсіпкер Дэйн Уайтты қойды. Осы жаңарулардың арқасында, UFC АҚШ-та және басқа елдерде жылдам таралды. 

2006 жылдан бері, UFC жарыстары кәсіби боксқа ақылы телевизияда айтарлықтай бәсекелес болды: ақылы трансляция тапсырыстарының саны 1 000 000-нан жиі асып кетеді. 2007 жылы, өзінің ең үлкен қарсыластары жапондық Pride Fighting Championships ұжымын сатып алғаннан кейін, UFC әлемдегі ережесіз жекпе-жек жарыстарының ең үлкен ұйымдастырушысы болды.

## Дереккөздер

Санат:ММА ұйымдары
Дүниежүзілік көрме (1851)

**Дүниежүзі  халық жұмыстарының Ұлы өнеркәсіптік көрмесі** ()— 1851 жылы 1 мамыр мен 15 қазан аралығында лондондық Гайд-саябақта өткен әлемдік көрме. Көрмеде көптеген елдер (6 млн. адам) қатысқаны үшін "әлемдік" деп аталып кеткен. Бұл көрмеде адамдар әлемге пайдасын тигізетін машиналар، қолөнер заттары мен өндірістік әдістермен танысты.

Бұл дүниежүзілік көрменің бастауы болатын. Көрменің ерекшеленуі әрі күллі әлемнің аузына ілігуі Джозеф Пакстонмен байланысты. Ол таза шыны мен болаттан тұрғызылған Хрусталь сарайы еді. Кейіннен бұл сарай өртке оранып, талайды таңдай қақтырған ғимарат күл шоғына көмілді. Хрусталь сарайы 1936 жылы өртеніп кетті. Бұл күнде сол ғимараттың атымен аталатын Лондонның оңтүстігінде «Кристал Пэлас» атты футбол клубы бар. Ол команда ағылшын премьер-лигасында үздік шықпаса да, 1990-1991 жылғы маусымда үздік үштіктің құрамына кірген.

## Хрусталь сарай
нобай|оңға|Кристаллды сарай
Көрменің өте керемет өндірісі **Хрусталь сарайы** болды. Көрме осы сарайдың ішінде өтті. Сарай алаңының ұзындығы 90 000 шаршы метр, ұзындығы 564 метр болса, биіктігі 33 метрге дейін жетті. Сарайдың ішіне 14 000 адам сиятын болған. Сарай Джозеф Пакстонның басшылығымен салынды. Сарай шыны, шойын және ағаш секілді материалдардан салынды. Бұл сарайдың ең басты ерекшелігі болып табылады. Дүниежүзі халық жұмыстарының Ұлы өнеркәсіптік көрмесі аяқталғаннан кейін, сарай Сиднем-Хиллге ауыстырылып, өкінішке орай, 1936 жылы 30 қарашада өрттің салдарынан жойылып, қайта қалпына келген жоқ.

## Джозеф Пакстон
Джозеф Пакстон ()—көрмеге өте көп пайдасын тигізген архитектор.Ол кристалл сарайының авторы болып табылады. Онымен қоса жоба аяқталғаннан кейін, Ұлыбританияның көптеген жерлеріне бақ салды. Ол көрмеге тигізген пайдасы үшін "сері" атағына ие болды. Джозеф Пакстон әлемге бұрын-соңды болмаған өзгерістер алып келді.

## Көрменің әлемге тигізген әсері
Көрме әлемге өте үлкен өзгерістер алып келді. Сол кездегі Ресей патшасы І Николайдың айтуынша:*Мұндай өзгерістер грек-рим уақытынан кейін болған жоқ*
Көрмеде көптеген заттар өндірілді. Көрмеде басты өндіріске ие болған заттар қару-жарақтар болды. Осы өндірістің арқасында Египет патшасы 36 мылтық сатып алса، Ресей патшасы дәл көрмедегідей 5000 оқты өндірді. Бір сөзбен айтқанда, көрме әлемнің өзгеруіне себепкер болды.

1853 жылы Нью-Йоркте, 1854 жылы Мюнхенде, 1865 жылы Портуда салынды. 1851 жылы қазанда көрмені ұйымдастырушылар Гайд-паркті бұрынғы қалпына келтіру туралы бастаманы қолға алды. Әсем ғимаратқа қызыға қараған жұртшылық Хрусталь сарайын бұзу туралы бастамаларына қарсы болды. Одан кейін бір жыл қалдыра тұру туралы парламент шешім қабылдады. 1852 жылы сәуірде консерваторлар оқыс шешім қабылдап, бұзып алу керек деді. Нәтижесінде араға ұзақ жылдар салып өртеніп тынды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*http://www.okipr.ru/encyk/view/229 
*http://agesmystery.ru/node/3610 
*http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1287979

Санат:Дүниежүзілік көрмелер
Санат:Лондон тарихы
Санат:1851 жыл
Некрасовка (Абай облысы)

**Некрасовка** — Абай облысы Үржар ауданы, Барқытбел ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Үржар ауылынан солтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.

## Дереккөздер

Санат:Үржар ауданы елді мекендері
До (нота)

**До** () — музыка әліпбиінің бірінші нотасының атауы. Бұл атауды сольфеджиода италиялықтар және француздар қолданады. Басқаша белгіленуі C (немістерде). Сидан жарты тонға Редан бір тонға қалып отырады.

Бірінші октавадағы дыбыс жиілігі: 261,6 Герц



*До нотасының орналасуы*

Сурет:MiddleC-Keyboard.png

*Бірінші октавадағы До нотасының 88-пернелік пернетақтада орналасуы*


## Әдебиет
* 

## Сыртқы сілтемелер
* Music theory online: staffs, clefs & pitch notation

Санат:Музыкалық терминдер
Санат:Ноталар
Үштөбе (Шығыс Қазақстан облысы)

**Үштөбе** — Шығыс Қазақстан облысы Үлкен Нарын ауданы, Алтынбел ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Үлкен Нарын ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

  

Санат:Үлкен Нарын ауданы елді мекендері
Новоберёзовка (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Новоберёзовка** — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Чкалов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 308 адам (159 ер адам және 149 әйел адам) болса, 2009 жылы 190 адамды (97 ер адам және 93 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Новостройка (Шығыс Қазақстан облысы)

**Новостройка** — Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданындағы ауыл, Сарыбел ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Самар ауылынан шығысқа қарай 36 км-дей жерде, Бұқтырма бөгенінің жағасында орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Самар ауданы елді мекендері
Песчанка (Шығыс Қазақстан облысы)

**Песчанка** — Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданы, Палатцы ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Самар ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер
.

Санат:Самар ауданы елді мекендері
Сарыбел (Жетісу облысы)

**Сарыбел** — Жетісу облысы Панфилов ауданындағы ауыл, Сарыбел ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаркент қаласынан солтүстікке қарай 30 км жерде, Тұрпан өзенінің жағалауында орналасқан.

## Халқы

## Тарихы
Сарыбел 1950-97 жылдары жүгері өсіретін ұжымшардың бөлімшесі болды. Оның негізінде 1997 жылдан Сарыбелде және округке қарасты Садыр, Тұрпан ауылдарында ӨК және бірнеше шаруа қожалығы құрылды. 

## Дереккөздер

Санат:Панфилов ауданы елді мекендері
Хагендра Тапа Магар

**Хагендра Тапа Магар** (14 қазан 1992 − 17 қаңтар 2020)&nbsp;— Непал тұрғыны. 14 қазан 2010-шы жылдан бастап 12 маусым 2011-ші жылға дейін әлемдегі ең кішкентай және де қысқа бойлы адам болып саналды. Оның бойы-67,08 см.

Магар ең қысқа бойлы жасөспірім ретінде әлемге аты танылған. Кәмелеттік жасқа толысымен 14 қазан  2010 жылы әлемдегі кішкентай адам атағын Эдвард Нино Эрнандестен тартып алады. Оның бойы 70 см болатын.

12 маусым 2011 жылы ең кішкентай ересек адам атағы филипиндік Баулинг Джунриге беріледі. Оның бойы-56 см еді.

## Өмірбаяны
Магар 14 қазан 1992 жылы Непал патшалығындағы Баглунг ауданында дүниеге келді. Ата-анасы: әкесі— Руп Бахадур, анасы&nbsp;— Дана Майя Тапа Магар. Ауыл тұрғындары Магарды «кіші Будда» деп атап кеткен. туған кезде салмағы 600 гр болған, ал қазір&nbsp;— 5,5&nbsp;кг.

2008 жылы маусымда Магарды британдық 4-ші телеарнадан болған, «Мен және әлемдегі ең кішкентай адам» Марк Доланның деректі фильмінде көрсетті.

## Қайтыс болуы
Магар 2020 жылы 17 қаңтарда Похарада пневмониядан қайтыс болды, бұл туралы Гиннестің рекордтар кітабының ресми сайты хабарлады.

## Дереккөздер

Санат:Гиннесстің рекордтар кітабының рекордсмендері
Arial

**Arial** (**Arial MT** атауымен де белгілі) - нео-гротеск санатты, кертпелері жоқ (sans-serif) тұрпатты компьютерлік қаріп. Microsoft Windows, Apple Mac OS X операциялық жүйелерінде және PostScript технологиясы қолданылатын бағдарламалық жасақтамаларда қолданылады.

Қаріпті 1982 жылы Робин Николас және Патриция Сандерс басқарған команда Monotype Typography және Type Solution Inc. компаниялары үшін жасап шығарды.

Ариалдың келесі модификациялары бар: Arial Black, Bold, Extra Bold, Condensed, Italic, Light, Medium, Monospaced, Narrow және Rounded.

## Тарихы
1982 жылы IBM компаниясы өзінің 2 кеңселік принтер (3800-3 және 4250) модельдерін ұсынды. Келсімшарт бойынша Monotype осы принтерлерге растрлық (нүктелік) қаріптерді жасап шығаруы керек болды. 4250 принтеріне Linotype-тен сублицензиямен алынған Helvetica қаріпі енгізілді. Ал 3800-3 принтерінде Helvetica орнына Arial енгізілді. Қаріп кескіні бойынша жұмысты Робин Николас пен Патриция Сандерс басқарған 10 адамнан құралған Monotype компаниясының командасы 1982 жылы аяқтады және сол жылы Monotype қаріпті 240DPI сандық форматына енгізді.

1991 жылы Monotype Arial-дың PostScript Type 1 нұсқасын жасап шығарды.

Алғашқыда Ариал Sonoran Sans Serif деген атаумен белгілі болатын, ал өзінің қазіргі атауына Microsoft Windows ОЖ-нде қолданыла бастаған кезде ие болды

## Нұсқалары
2.76 нұсқасында араб және иврит әріптері қосылды.

5.00 нұсқасында Latin-C и Latin D, IPA Extension, кеңейтілген грек, кирилицца мен копт символдарына толықтырулар қосылды.

## Дереккөздер

Санат:Қаріптер
Дүниежүзілік көрме (1867)

thumb|right|400px|Көрме сарайы (1867 жыл)
**Дүниежүзілік көрме (1867)** () — 1867–1867 жылы 1 сәуір мен 3 қараша аралығында Париж қаласында екінші рет болып жатқан Дүниежүзілік көрме. 

Көрмені 11 сәуір күні император ІІІ Наполеон-нің өзі ашты. Көрмеге 10 миллионға жуық адам қатысты. Қатысқан адамдардың ішінде атақты адамдар да болды. Мәселен Португалия патшайымы Мария Пиа Савойская, Швеция ханзадасы Оскар, Бельгия королі II Леопольд және оның әйелі Мария-Генриетта, орыс патшасы II Александр, түрік сұлтаны Абдулазиз, жапон ханзадасы Токугава Акитаке, Отто фон Бисмарктер көрмені тамашалаған. Көрме Марс алаңында () болды. Көрменің жалпы ауданы 50 га.

## Көрме ерекшелігі
Көрменің ерекшелігі оның павильонында болды. Әлемде бірінші рет павильондарды қосқан көрме пайда болды. Бұл көрмеге қатысқан адамдар тирольдің ауылын, орыстың лашығын, Египеттің керуен-сарайын, Батыс мұнарасын, түріктің моншасын, қытайдың театрын, америкалықтардың кранчосын, ағылшындардың коттеджін, голландық ферманы, жапондық дүңгіршектерді және Римнің жаңартылған катакомбтарын көрді.

Ал, Париж қаласы бұл жолғы көрмесінде өзінің көптеген техникалық құралдар, электр шамы, су асты кабель және т.б. құралдарымен таң қалдырды.

## Дереккөздер

*

## Сыртқы сілтемелер
  Толық мәлімет

Санат:Дүниежүзілік көрмелер
Санат:1867 жылы пайда болғандар
Санат:Париж тарихы
Санат:1867 жыл Францияда
Санат:Франциядағы көрмелер
Дүниежүзілік көрме (1967)

thumb|right|200px|1967 жылғы Дүниежүзілік көрменің логосы
**Дүниежүзілік көрме (1967)** немесе **Экспо 1967** () — 1967 жылы 27 сәуір мен 29 қазан аралығында  Монреальда өткен дүниежүзілік көрме. Бұл дүниежүзілік көрме XX ғасырдың ең сәтті көрмесі болып есептеледі. Себебі бұл көрмені 62 ел тамашалаған - бұл сол ғасырдың ең үздік көрсеткіші.

## Тарихы
Негізінде Монреаль қаласы бұл көрмені өткізуге ұсынысы 1956 жылдардан басталады. Нақтырақ айтсақ 1958 жылы Монреаль қаласының мэрі Канаданың 100 жылдық  мерей тойына байланысты Экспо-67-ні Монреальда өткізу туралы ұсыныс тастаған. Дегенмен Канада бұл мақсатына жақын арада жете алмады. Себебі ХҚБ Дүниежүзілік көрмені Мәскеу қаласында өткізуді жөн көрді. Бірақ қаражаттың жетіспегенінен Мәскеу қаласы бұл ұсыныстан бас тартты. Сонымен Париж қаласындағы ХҚБ 1962 жылы өз ойын өзгертіп Экспо-67 көрмесінің өтетін жерін Канададағы Монреаль қаласына ауыстырды.
## Қатысушы-мемлекеттер
Көрмеге 62-ел қатысты.

**Африка**: Алжир, Камерун, Чад, Конго, Эфиопия, Габон, Гана, Кения, Маврикий, Мадагаскар, Марокко, Нигер, Руанда, Сенегал, Танзания, Того, Тунис, Уганда.

**Азия**: Бирма, Цейлон, Тайвань, Корея, Үндістан, Иран, Израиль, Түркия, Жапония, Таиланд, Біріккен Араб Әмірліктері.
 
**Аустралия**

**Еуропа**: Австрия, Бельгия, Чехословакия, Дания, Финляндия, Франция, ФРГ, Грекия, Исландия, Италия, Монако, Нидерланд, Норвегия, Швеция, Швейцария, Ұлыбритания, КСРО, Югославия.

**Латын Америка**: Барбадос, Куба, Гренада, Гайана, Гаити,Венесуэла.

**Солтүстік Америка**: Канада, Мексика, АҚШ.

## Галерея

File:Expo 67, pavillon du Canada et sa pyramide inversée ( le Katimavik).jpg|Канада павильоны
File:Expo 67, pavillon de la République de Chine.jpg|Қытай павильоны
Сурет:Biosphère Montréal.jpg|АҚШ павильоны
File:Pavillon de l'Éthiopie (2).jpg|Эфиопия павиьоны
Сурет:Expo 67, pavillon du Mexique.jpg|Мексика павильоны
Сурет:Советский павильон на ЭКСПО-67.jpg|Кеңес одағының павильоны
File:Pavillon de la Yougoslavie.jpg|Югославия павильоны
File:Pavillon du Vénézuela.jpg|Венесуэла павильоны
Сурет:Pavillon de l'Australie.jpg|Аустралия павильоны
Сурет:Pavillon de la Grande-Bretagne.jpg|Ұлыбритания павильоны


## Дереккөздер

Санат:Дүниежүзілік көрмелер
Акростих

**Акростих** (;  — шет +  — қатар, жол, өлең жолдары; славян тілінен: **краегране́сие краестро́чие**) — жиектеуші өлең-әр тармақтағы бірінші әріпті (кейде буынды немесе сөзді) белгілі бір жүйемен, жоғарыдан төмен теріп оқығанда сөз немесе тұтастай сөз тіркесі құралатын өлең түрі. Ол сөз көбінесе автордың, иә болмаса автор өлең арнаған адамның атын білдіреді. Тармақтардың соңғы әріптерінен сөз құралатын а.түрі - телестих, ал ортаңғы әріптері жүйеленіп келіп, сөзге айналатын а.түрі-мезостих деп аталады. Естігенде ерекшілігі байқалмайтын а. көзбен қабылдауға ғана арналған. А. зерттеушілердің айтуынша ежелгі Александрия, Византия ақындарында, сондай-ақ Қайта өрлеу дәуірінде кеңінен таралған. XVII ғ. бастап орыс поэзиясында да танымал бола бастаған. Ақынның ұйқасшылдығын, тапқырлығын ұштасуға септесетін акростихтен таза поэзияға хас нышандар өте сирек кездеседі. М

## Дереккөздер

Санат:Әдебиеттану
Қарақоға ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Қарақоға ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарақоға, Образец, Чистое ауылдары кіреді. Орталығы – Қарақоға ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2501 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы ауылдық округтері
Қарақоға ауылдық округі (Қостанай облысы)

**Қарақоға ауылдық округі** – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ұзынағаш, Байғожа, Құлшықай, Төлеңгіт ауылдары кіреді. Орталығы – Ұзынағаш ауылы. Округ құрамында болған ''Жарқайың'' ауылы 2019 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1879 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы ауылдық округтері