Швейцариялық радиотарату және телевизия қоғамы

**Швейцариялық радиотарату және телевизия қоғамы** (, , , , *SRG SSR*) — 1931 жылы негізі қаланған Швейцарияның қоғамдық радиотарату және телевизия қауымдастығы. Бұл холдингтік компания 24 радиотаратушы және теледидар арналарын біріктіреді. Оның штаб-пәтері Берн қаласында орналасқан және ол коммерциялық емес ұйым болып табылады, қаржыландырудың 79%-ы радио мен теледидар лицензияларының төлемдерінен, ал қалған бөлігі жарнама мен демеушілік арқылы түседі. 

Швейцариядағы тікелей демократия жүйесі және төрт ресми тілдің (неміс, француз, италиян және романш) болуы швейцариялық қоғамдық хабар тарату құрылымын күрделендіреді. SRG SSR қызмет көрсетуіне мүмкіндік беретін хабар тарату лицензияларының нақты иелері төрт өңірлік компания болып табылады:

* Неміс тілінде сөйлейтін өңір үшін: *Schweizer Radio und Fernsehen (SRF)*;
* Француз тілінде сөйлейтін өңір үшін: *Radio télévision suisse (RTS)*;
* Италиян тілінде сөйлейтін өңір үшін: *Radiotelevisione svizzera di lingua italiana (RSI)*;
* Романш тілінде сөйлейтін өңір үшін: *Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)*.

Бұл төрт компания SRG SSR құрамындағы орталық өндірістік және хабар таратушы қауымдастық ретінде бірлесіп қызмет атқарады. SRG SSR-дің бесінші бизнес бірлігі — он тілде ақпарат беретін *Swissinfo* жаңалықтар платформасы.

## Тарихы
### Алғашқы кезең (1922—1931)
Швейцария 1922 жылы Лозанна радиостанциясынан бастау алған қоғамдық радиохабар таралымын ұйымдастырған Еуропадағы үшінші мемлекет болып табылады. Алғашқы лицензиялар сатылғаннан кейін, елдің әр түкпірінде радиостанциялар ашыла бастады. 1923 жылы Лозаннадағы Романд радиокорпорациясы *(Société Romande de Radiodiffusion Lausanne)* құрылып, кейінірек бірнеше радиокооператив бірігіп, 1926 жылы Швейцариялық радиосоюзды ұйымдастырды.

### SRG құрылуы (1931—1953)
1931 жылы радиохабарлауды ұйымдастыру үшін «Швейцариялық радиохабар тарату қоғамы» (SRG) құрылды. Сол жылы орташа толқындар арқылы *Radio Sottens* француз тілінде, ал сымдық радиохабар арқылы *Radio Beromünster* неміс тілінде хабар таратуды бастады. 1933 жылы италиян тілінде хабар тарататын *Radio Monte Ceneri* радиостанциясы іске қосылды. 1938 жылы романш тілі төртінші ресми тіл болып танылғаннан кейін, неміс тілінде хабар тарататын радиода романш тіліндегі бағдарламалар эфирге шыға бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде SRG нейтралды ақпарат көзі қызметін атқарды. 1950 жылы SRG SSR Еуропалық хабар тарату одағы құрылтайшыларының бірі болды.

### Телевизияның басталуы (1953—1966)
Телевизия саласындағы тәжірибелер 1939 жылы басталған. 1953 жылы SRG неміс тіліндегі алғашқы телеарнаны ашып, кейін француз және италиян тіліндегі арналар іске қосылды. 1964 жылы телевизияда жарнама көрсетуге рұқсат берілді.

### Стереовизия мен түсті телевизияға көшу (1966—1983)
1966 жылдан бастап стереовизия, ал 1968 жылдан бастап түсті телевизия енгізілді. 1981 жылға қарай SRG телеарналарында телемәтін қызметі іске қосылды.

### Монополияның аяқталуы (1983—1999)
1983 жылы жеке радиокомпаниялардың қызметіне рұқсат беріліп, жаңа радиоарналар ашылды. 1992 жылы романш тіліндегі радио дербестікке ие болды, ал 1995 жылы Couleur 3 интернет-сайты іске қосылды. 1998 жылы радиоарналардың эфирде таралуы тоқтатылды.

### Сандық телевизия мен радиохабар таратуға көшу (1999—2008)
1999 жылы *SRF info* жерсеріктік арнасы ашылды، ал 2007 жылы SRG *HD suisse* телеарнасы хабар таратуды бастады.

### Аналогтық хабар таратуды тоқтату және HD телевизиясының енгізілуі (2008 жылдан бастап)
2008 жылы аналогтық хабар таралымы тоқтатылып, SRG қайта құрылымдалды, радиостанциялары жаңа ұйымдарға біріктірілді. 2012 жылдың 31 қаңтарында HD Swiss орнына *SRF 1 HD*, *SRF Zwei HD*, *RTS Un HD*, *RTS Deux HD*, *RSI La 1 HD* және *RSI La 2 HD* арналары хабар таратуды бастады. 2013 жылы *World Radio Switzerland* жекешелендіріліп, SRG радиостанцияларының DAB+ стандартына сәйкес нұсқалары іске қосылды. Сол жылы RTS+ интерактивті қызметі ұсынылды. 2015 жылдың 14 маусымында өткен референдумда интернетке шығатын компьютерлер мен моноблоктарға (смартфондар және т.б.) телерадиохабар тарату салығын енгізу туралы шешім қабылданды. 2015 жылы интернетке қосылған құрылғылар үшін телерадиотаралам салығы енгізіліп, 2019 жылы SRG барлық сандық эфирлік телеканалдарын жабуға шешім қабылдады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* SRG SSR сайты ағылшынша, немісше, французша, италиянша, романша және SRG SSR Metro-ның навигациялық сайты ағылшынша, немісше, французша, италиян және романша
* SRF сайты
* RTS сайты
* RSI сайты
* RTR сайты
* SWI сайты

Санат:Хабар тарату ұйымдары
Санат:Швейцариядағы телевизия
Санат:Швейцариядағы радиотарату