Петропавл қаласының саңырау балаларға арналған мектеп-интернаты

**Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің «Есту кемістігі бар балаларға арналған облыстық арнайы (түзету) мектеп-интернат» коммуналдық мемлекеттік мекемесі**— Қазақстан Республикасындағы есту қабілеті бұзылған балаларға арналған жалғыз толық орта білім беру орны. Бұл елдегі ең көне мектеп-интернаттардың бірі.

## Тарих

1944 жылы Петропавл Кеңесінің Атқарушы комитетінің 1944 жылғы 1 қыркүйектегі № 17 шешімімен 10 оқушыдан тұратын 1 сыныпқа саңырау балалар мектебі ашылды. 1948 жылға қарай оқушылар саны 30 адамға дейін өсті. 1950 жылға дейін саңырау балаларға арналған Петропавл мектебі Бастауыш мектеп болды, ал 1951 жылы 5 сынып ашылды, контингент 70 тәрбиеленушіге дейін өсті. 1952 жылдан бастап мектеп толық емес орта мектеп болып саналды. Штаттық кестеге арифметика, орыс тілі, әдебиет, география, жаратылыстану, тарих, сурет салу, дене шынықтыру, ағаш ұстасы, тігін ісі сияқты пәндер қосылды. 1953 жылы ҚазКСР ағарту министрлігінің жарлығымен балалар үйлері мен саңырау балаларға арналған мектеп-интернаттардың әкімшілік-техникалық және тәрбие қызметкерлерінің штаты бекітілді. Мектеп штатына келесі бірліктер енгізілді: үйірме жұмысының жетекшісі, аға пионер жетекшісі, медбике, завхоз, күтуші, кастелянша-тігінші. 1959 жылдан бастап РСФСР Министрлер Кеңесінің "зағип, нашар көретін, саңырау және саңырау балаларға арналған жалпы білім беретін мектептерде оқу мерзімі туралы" қаулысына сәйкес бұл оқушылардың оқу ұзақтығы өзгертілді. Саңырауларға арналған мектептерде және нашар еститіндерге арналған мектептердің 2-бөлімінде 12 жылдық оқу мерзімі белгіленеді, осы мерзім ішінде оқушыларға 8 жылдық жаппай мектеп көлемінде толық емес орта білім беру қамтамасыз етілді. 1967 жылы мектеп-интернат барлық қажетті жабдықтармен жалпы ауданы 3365,5 м2 болатын 120 орындық жаңа типтік ғимарат алды. 1969 жылы мектепте алғашқы көмекші сынып ашылды.

1989 жылы КСРО Білім Министрлігінің бұйрығымен мектеп саңырау балаларға толық орта білім беру құқығына ие болды.

2014 жылы Қазақстан Республикасының жалпы мемлекеттік рейтингтерінің қорытындысы бойынша мектепке "2014 жылдың мемлекеттік кәсіпорны" құрметті атағы берілді.

## Мектеп директорлары

* Голикова Александра Федоровна     (1951-1953)
* Матюшко Иван Федорович     (1954-1979)
* Мордвинцева Зинаида Ивановна     (1979-1988)
* Пожарницкий Александр     Николаевич (1988-1996)
* Скатова Надежда Алексеевна     (1996-2009)
* Тәжин Жангелді Уақпанұлы (2009     жылдан бастап)

## Материалдық-техникалық база

Мектеп-интернаттың жер учаскелерінде: негізгі ғимарат, дене шынықтыру-спорт ғимараты орналасқан, онда қозғалмалы ойындарға арналған аймақ (футбол алаңы, волейбол, баскетбол алаңдары), жүгіру жолы, секіруге арналған шұңқыр, жабдықтары мен спорттық снарядтары бар алаң бар, жеке, қоршалған, кіші жастағы қозғалмалы ойындарға арналған асфальтталған жабыны бар алаң, шаңғы дайындығына арналған жасанды төбешік бар. Тәрбиеленушілердің мектепке дейінгі тобы үшін заманауи құрал-жабдықтары бар топтық алаң, көлеңкелі қалқасы бар күркемен жабдықталған, жабдық балалардың бойы мен жасына сәйкес келеді. Аумақтың шаруашылық аймағында: көкөніс қоймасы, қойма, гараждар, монша, кір жуатын орын орналасқан. Кір жуатын бөлме жеке тұрған ғимаратта орналасқан, кір жуғыш машиналармен қамтамасыз етілген. Балаларды жуу үшін жеке тұрған бейімделген ғимаратта, интернаттың ауласында 10 жуыну орнына арналған монша орналасқан.

Мектеп-интернатта барлығы 140 бөлме, оның ішінде 32 оқу кабинеті, оның ішінде 3 шеберхана (ағаш ұстасы, тігін, аспаздық), 2 әдістемелік кабинет, қатты және жұмсақ мүкәммалмен толық жабдықталған 16 жатын бөлме бар. Жеке спорт және тренажер залдары жұмыс істейді.

Барлық сыныптар "Сонет-01" ұжымдық пайдаланылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасымен, жеке логопедиялық жұмысқа арналған "Соло" дыбыс күшейткіш аппаратурасының жинақтарымен, жеке есту аппараттарымен жабдықталған. Информатика кабинеті компьютерлермен, интерактивті тақтамен жабдықталған. 5 интерактивті тақта бар.

Өзін-өзі тану кабинеті, интерактивті тақтасы бар орыс тілінің мультимедиялық кабинеті жабдықталған, қазақ тілі кабинетінде дербес компьютерлер орнатылған. Химия, география, физика, тарих кабинеттерінде интерактивті тақталар бар.

Интернаттық корпуста күннің екінші жартысында балалардың оқу-тәрбие процесі мен бос уақытын ұйымдастыру үшін оңтайлы жағдайлар жасалған. Интернат шаруашылық-тұрмыстық, санитарлық-гигиеналық, мәдени-демалыс, спорттық және дене шынықтыру-сауықтыру мақсатындағы үй-жайлармен жабдықталған.

Тәрбиеленушілердің тұруы мен демалуы үшін жағдайлар жасалған. Жатын бөлмелердің толымдылығы, жынысы мен жас ерекшелігіне қойылатын талаптар сақталған. Әрбір тәрбиеленушінің жасына сәйкес кереуеті, тумбочкасы болады. Сондай-ақ, әр жатын бөлмеде төсек төсеніштері, демалыс орындарында демалыс бұрыштары бар. Төсек жабдықтары жиынтығының болуы нормаға сәйкес келеді, таңбаланған. Әр бөлмеде оқушылардың ойын және шығармашылық белсенділігіне арналған теледидар, үстел мен орындықтар бар. Жеке гигиена заттарын сақтауға жағдай жасалған. Қыздар үшін жеке гигиена бөлмесі жұмыс істейді, үтіктеу тақталары, кір жуғыш машина бар. Медициналық блокта жұмыс кабинеті, емшара кабинеті, егу кабинеті, жеке кіретін және шығатын есігі бар изолятор, санитариялық торап бөлінген.

Ас блогына асхана, пісіру цехы, жуу бөлмесі, қойма үй-жайлары кіреді. Тоңазытқыш және технологиялық жабдық жұмыс жағдайында. Бөлшектеу мүкәммалы жинақталған және таңбаланған. Ас үй, асхана және шай ыдысымен қамтамасыз етілген (1 балаға 3 асхана және шай ыдысы). Асхана 80 орынға есептелген, тамақтану тегін, төрт рет, мектепке дейінгі топтардың балалары үшін — бес.

## Оқу процесін ұйымдастыру

Мектеп-интернат педагогтары есту қабілеті бұзылған, оның ішінде кохлеарлық имплантанттары бар оқушылардың ерекше білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыратын Қазақстандағы жалғыз тақырыптық жоспарлау жасады. Осы тақырыптық жоспарлау есту қабілеті бұзылған балаларға мемлекеттік жалпыға міндетті стандарт талаптарына барынша жақындатылған жалпы орта білім алуға мүмкіндік береді. Бейімделген тақырыптық жоспарлау оқу бағдарламаларын ішінара қысқарту және оқушылардың оқу жетістіктеріне қойылатын талаптардың неғұрлым төмен деңгейі жағдайында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беру жүйесі шеңберінде қолданылатын білім берудің жалпы нормаларын сақтауды көздейді.

**Интернаттың құрамы:**

* 3 жастан 6 жасқа дейінгі балаларға арналған мектепке дейінгі топтар;
* дайындық сыныбы;
* саңырау балаларға арналған сыныптар;
* есту қабілеті нашар балаларға арналған сыныптар;
* нашар еститіндерге және кохлеарлық импланттары бар балаларға арналған сыныптар;
* аралас-кешенді бұзылулары бар (ақаудың күрделі құрылымы бар) балаларға арналған сыныптар;
* ЗПР бағдарламасы бойынша сынып.

Сабақтар есту қабілеті бұзылған балаларға арналған мектептің талаптарына сәйкес келетін кабинеттерде өтеді.

Мектеп-интернат бес күндік жұмыс аптасы бойынша мектепке дейінгі топтарда — және алты күндік жұмыс аптасы 0-12 сыныптарда жұмыс істейді. Сабақтар бір ауысымда өткізіледі және 8 сағат 15 минутта басталады. Сабақтың ұзақтығы — 45 минут, үзіліс-5 және 10 минут, үлкен үзіліс-үшінші сабақтан кейін 15 минут. Сабақтар мен сабақтарда Денсаулық сақтау, үнемдеу және қорғау режимін қамтамасыз ету үшін мұғалімдер мен тәрбиешілер бес минуттық динамикалық үзілістер ұйымдастырады.

Күннің екінші жартысында жеке түзету сабақтары, үй тапсырмасын дайындау, сыныптан тыс сабақтар, үйірмелер жұмысы, мәдени-спорттық және сауықтыру іс-шаралары өткізіледі. ҚР-да инклюзивті білім беруді дамыту бағдарламасын жүзеге асыру аясында көптеген іс-шаралар өткізіледі..

## Сілтемелер

* Мектептің веб-сайты*
* Түпнұсқа мақала

Санат:Сурдопедагогика