Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті

**Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті** — салықтық және кедендік әкімшілендіру; этил спиртінің, алкоголь өнімінің және темекі өнімдерінің өндірісі мен айналымын мемлекеттік реттеу; мұнай өнімдерінің және биоотынның айналымы; ҚР кеден ісі, салық саясатын іске асыру саласындағы мемлекеттік реттеу; оңалту және банкроттық саласындағы мемлекеттік реттеу, сондай-ақ Қазақстан азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы жөніндегі мемлекеттік басқару саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ведомствосы.

## Міндеттері
# Қазақстан Республикасының салық, кеден және өзге де заңнамасының орындалуын, мемлекеттік кірістер органдарына жүктелген Еуразиялық экономикалық одағының кеден заңнамасының сақталуына бақылауды қамтамасыз ету
# салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің, сондай-ақ арнайы, демпингке қарсы және өтемдік баждардың толық және уақтылы түсуін қамтамасыз ету
# Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік төлемдерді есептеудің, ұстап қалудың және аударымдардың толықтығы мен уақтылығын қамтамасыз ету
# Қазақстан Республикасының салық саясатын іске асыруға қатысу
# өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының егемендігін қорғауды және экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету
# ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның дамуын қалыптастыру және салық төлеушілер үшін электрондық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ету
# Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігін, адамның өмірі мен денсаулығын, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін, қоршаған ортаны қорғау
# тауарлардың ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы өткізілуін жеделдету мен оңайлату үшін жағдайлар жасау
# этил спиртінің, алкоголь өнімінің, темекі өнімдерінің өндірісі мен айналымын, сондай-ақ мұнай өнімдерінің және биоотынның айналымын мемлекеттік реттеу
# оңалту және банкроттық саласындағы мемлекеттік реттеу (қазыналық кәсіпорындарды, мекемелерді, банктерді, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын және жинақтаушы зейнетақы қорларын қоспағанда), сондай-ақ Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы жөніндегі мемлекеттік басқару
# Комитеттің құзыретіне жататын мәселелер бойынша халықаралық ынтымақтастық
# "Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінген тауарларды қадағалап отыру тетігі туралы келісімді ратификациялау туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен ратификацияланған Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінген тауарларды қадағалап отыру тетігі туралы келісімге сәйкес қадағалап отыру тетігін іске асыруды үйлестіру

## Бұрынғы атаулары
; Салық қызметі
1991 жылы 9 шілдеде Президент Жарлығымен салық органдарын басқаратын Қазақ КСР Бас мемлекеттік салық инспекциясы құрылды.
* Қазақ КСР, ҚР Бас мемлекеттік салық инспекциясы (1991—1992)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Бас салық инспекциясы (1992—1996)
* ҚР Мемлекеттiк салық комитетi (1996—1997)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Салық комитетi (1997—1998)
* ҚР Мемлекеттік кірістер министрлiгi (1998—2002)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Салық комитетi (2002—2014)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Мемлекеттік кірістер комитеті (2014—)

; Кеден қызметі
1991 жылы 12 желтоқсанда Президент Жарлығымен кеден органдарын басқаратын Қазақстан Республикасының Кеден комитеті құрылды.
* ҚР Кеден комитетi (1991—1992)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Бас кеден басқармасы (1992—1995)
* ҚР Министрлер Кабинетi жанындағы Кеден комитетi (сәуір — қазан 1995)
* ҚР Кеден комитетi (1995—1997)
* ҚР Мемлекеттік кеден комитетi (1997)
* ҚР Қаржы министрлiгiнiң Кеден комитетi (1997—1998)
* ҚР Мемлекеттік кірістер министрлiгінің Кеден комитетi (1998—2002)
* ҚР Кедендiк бақылау агенттiгi (2002—2004)
* ҚР Қаржы министрлiгiнің Кедендiк бақылау комитетi (2004—2014)

## Құрылымы
[нобай|оңға|Жұмыстағы Мемлекеттік кірістер комитенінің қызметкерлері, [Байқоңыр ауданы, Астана, 2026 жылғы ақпан]]

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті орталық аппаратының құрылымы келесіден тұрады:
**Төраға**
**Төраға орынбасары**
1) Мемлекеттік құпияларды қорғау басқармасы
2) Заң басқармасы
3) Халықаралық ынтымақтастық басқармасы
4) Ақпараттық қауіпсіздік басқармасы
**1 Кадр және ішкі әкімшілендіру департаменті**
5) Персоналмен жұмыс басқармасы
6) Ұйымдастыру-бақылау басқармасы
7) Қаржылық қамтамасыз ету басқармасы
8) Басқарма – төраға хатшылығы
9) Техникалық инфрақұрылым басқармасы
**2. Талдау, статистика және тәуекелдерді басқару департаменті**
10) Тәуекел-менеджмент басқармасы
11) Талдау және статистика басқармасы
12) Бизнес процестерін автоматтандыру басқармасы
13) Стратегиялық даму басқармасы
**3. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет департаменті**
14) Жалпыға бірдей декларациялау басқармасы
15) Мемлекеттік көрсетілетін қызмет басқармасы
16) «Байланыс орталығы» басқармасы
17) Дербес шоттарды әкімшілендіру және төлемдерді есепке алу басқармасы
18) Акциздерді әкімшілендіру басқармасы
**4. Ақпараттық технологиялар департаменті**
19) Ақпараттық жүйелерді сүйемелдеу басқармасы
20) Ақпараттық жүйелерді дамыту басқармасы
21) Цифрландыруды үйлестіру басқармасы
**5. Өндірістік емес төлемдерді, жеке тұлғаларды және арнаулы салық режимдерін әкімшілендіру департаменті**
22) Өндірістік емес төлемдерді әкімшілендіру басқармасы
23) Арнаулы салық режимдерін әкімшілендіру және жеке тұлғалардың кәсіпкерлік қызметі басқармасы
24) Саудалық емес айналым басқармасы
25) Жеке тұлғалардың активтері мен берешегін әкімшілендіру басқармасы
26) Жеке тұлғалардың кірістерін әкімшілендіру басқармасы
**6. Әдіснама департаменті**
27) Заңды тұлғалардың салық салу әдіснама басқармасы
28) Жеке тұлғалардың салық салу әдіснама басқармасы
29) Кедендік әдіснама басқармасы
30) Тауарларды жіктеу және шығарылған жері басқармасы
31) Кедендік операциялар басқармасы
32) Алдын ала тексеру актілерін қарау басқармасы
**7. Әкімшілендіру департаменті**
33) ҚҚС әкімшілендіру басқармасы
34) Қашықтықтан мониторингтеу басқармасы
35) Өтпелі мониторинг басқармасы
**8. Аудит департаменті**
36) Тауарлар шығарылғаннан кейінгі кедендік бақылау басқармасы
37) Салықтық аудит басқармасы
38) Экспорттық бақылау басқармасы
**9. Бақылау департаменті**
39) Транзит басқармасы
40) Кедендік рәсімдерді әкімшілендіру және тазарту басқармасы
41) Тарифтік реттеу және құн басқармасы
**10. Ірі салық төлеушілер департаменті**
42) Ірі салық төлеушілер басқармасы
43) Резидент еместерге салық салу басқармасы
44) Деңгейлес мониторингтеу басқармасы
45) Энергия ресурстарын әкімшілендіру басқармасы
46) Мамандандырылған басқарма
47) «Ахуалдық орталығы» басқармасы
48) Берешекпен және дәрменсіз борышкерлермен жұмыс басқармасы

Мемлекеттік кірістер комитетінің штатында 600-ге жуық қызметкер болса, оның 130-ы басқарушы лауазым болып табылады. Осылайша, әрбір бесінші қызметкер басшы болып табылады.

## Қарамағындағы мекемелер
* Облыстар және Алматы, Астана, Шымкент қалалары бойынша Мемлекеттік кірістер департаменттері
* Аудандар мен қалалар бойынша Мемлекеттік кірістер басқармалары
* Бас диспетчерлiк басқармасы
* Орталық кедендік зертханасы
* Оқу-әдістемелік орталығы
* «Digital Silk Road Company» ЖШС

## Басшылық
* Дүйсембиев Жандос Жұмабайұлы - төраға
* Сулейменов Ануар Айдарович - төрағаның орынбасары
* Слямов Бақытжан Оразғалиұлы - төрағаның орынбасары
* Нұржанов Жәнібек Мәулітбекұлы - төрағаның орынбасары
* Жұмағұлов Қайрат Кәрімұлы - төрағаның орынбасары
* Сейілжан Әділханұлы Ахметов - төрағаның орынбасары

## Басшылары

### Салық комитетінің басшылары
# Еркешбай Дербісов (1991—1992)
# Марат Оспанов (1992—1994)
# Александр Павлов (1994)
# Мәжит Есенбаев (1994—1997)
# Бисенғали Тажияқов (1997—1999)
# Зейнолла Кәкімжанов (1999—2002)
# Сәбит Қанатов (2002—2003)
# Марлен Ысқақов (2003—2006)
# Нұрлан Рахметов (2006—2008)
# Дәулет Ерғожин (2008—2012)
# Әнуар Жұмаділдаев (2012—2014)

### Кеден комитетінің басшылары
# Нұрлан Тілемісов (1991—1993)
# Амангелді Қапсұлтанов (1993—1995)
# Еркешбай Дербісов (1995—1996)
# Ғани Қасымов (1996—1999)
# Маратқали Нүкенов (1999—2002)
# Бердібек Сапарбаев (2002—2006)
# Асқар Шәкіров (2006—2007)
# Қозы-Көрпеш Жаңбыршин (2007—2011)
# Серік Баймағанбетов (2011—2012)
# Мәжит Есенбаев (2012—2013)
# Ғосман Әмірин (2013—2014)

## Дереккөздер

М