Раздан (қала)

Раздан (қала) () — Армениядағы қала, Котайк облысының әкімшілік орталығы.
2026 жылғы жағдай бойынша Раздан халқының саны 41 800 адамды құрайды. Раздан - Армениядағы 59 қаланың бірі және халқы бойынша 16-шы орында.

## Географиялық сипаттамасы
Раздан Котайк облысында, Ереваннан 50 шақырым жерде орналасқан.
Қала сирек ормандармен қоршалған дала аймағында орналасқан және жыл бойы жиі жауын-шашын түсуімен ерекшеленеді. Қатал континенталды климатына байланысты қысы суық, қарлы, жазы жаңбырлы келеді. Раздан өзенінен басқа, оның салалары Какавадзор мен Цахкадзор қала арқылы ағып өтеді.

## Тарихы
1959 жылға дейін ол Ахта ауылы ретінде белгілі болды. 1963 жылы қала құрамына жақын маңдағы Какавадзор, Мак-Раван, Джрарат және Ванатур ауылдары қосылды. Осы кезде қалаға басқа республикалардан тұрғындар көшіп келе бастады. Жаңа үйлер мен мектептер салынды, көшелер абаттандырылды, жаңа саябақтар құрылды.
Жақын жерде 1953 жылы салынған су қоймасы орналасқан. Қала маңында, Раздан өзені бассейнінде марганец, фосфор, темір және басқа да химиялық элементтерді қамтитын алтын-темір, мыс-молибден және полиметалл кен орындары табылды.

1950 жылы 19 сәуірде Ахта ауылы қалалық үлгідегі елді мекенге  ал 1959 жылы 30 маусымда Раздан қаласына айналды. Қала атауы қала арқылы солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын Раздан өзенінің атымен аталған.
Қазіргі уақытта Раздан — заманауи қалалық шағын аудандар мен саяжай-ауылдық аймақтың үйлесімі.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Раздан өнеркәсіптік орталық және маңызды энергетикалық орталық. Қаладан алыс емес жерде Армениядағы ең қуатты жылу электр стансасы — Раздан жылу электр стансасы орналасқан. Маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындарға «Разданмачо» ЖАҚ, наубайхана, ферма, цемент зауыттары және басқалары кіреді.

2009 жылғы жағдай бойынша Разданда 13 мемлекеттік мектеп, 13 балабақша, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған бір мектеп және бірнеше музыка және спорт академиялары жұмыс істеді. Бүгінде қала орталығында ғимараттар, түрлі бизнес орындары, дүкендер, саябақтар және кафелер орналасқан.

## Көрнекі орындары
Қала өзінің әдемі ландшафттарымен, соның ішінде таңғажайып тауларымен, аңғарларымен және ормандарымен танымал. Раздан мәдени мұраға да бай, онда көптеген шіркеулер, монастырьлар және басқа да тарихи орындар бар.
Раздандағы негізгі көрікті жерлер:
* **Раздан шатқалы** — бұл шатқал Раздандағы әдемі және көркем табиғи ескерткіш болып табылады. Онда таңғажайып көріністер, жаяу жүргіншілер жолдары және шағын сарқырамалар бар.
* **Көрме орталығы** — Разданда орналасқан үлкен көрме орталығы. Жыл бойы сауда жәрмеңкелері, концерттер және мәдени іс-шаралар сияқты әртүрлі іс-шаралар мен көрмелер өткізіледі.
* **Раздан стадионы** — бұл заманауи спорт кешенінде футбол стадионы, теннис корты және жабық спорт залы бар. Спорт әуесқойлары үшін танымал орын.
* **Раздан өзені** — бұл өзен Раздан қаласы арқылы ағып өтеді және балық аулау, қайықпен жүзу және пикниктер сияқты ашық ауадағы іс-шараларға көптеген мүмкіндіктер ұсынады. Өзенде бірнеше әдемі көпірлер бар, соның ішінде 1900 жылдардың басында салынған тарихи аспалы көпір де бар.
* **«Хосров орманы» мемлекеттік қорығы** — бұл қорық Разданға жақын жерде орналасқан және Армениядағы ең көне және ең үлкен қорғалатын аумақтардың бірі болып табылады. Ол жаяу серуендеуге, кемпингке және жабайы табиғатты тамашалауға мүмкіндік береді.
* **Армян бірлігі кресті** — бұл ескерткіш Раздан маңындағы төбеде орналасқан және ұлттық бірлік пен бейбітшіліктің символы болып табылады.

## Галерея

Administra konstruaĵo, Hrazdano.jpg|Әкімшілік ғимараты
Hrazdan town centre.jpg|Орталық аудан
Railroad station in Razdan (Kotayk, Armenia).jpg|Темір жол стансасы
Muziklernejo de Hrazdano.jpg|Өнер мектебі


## Дереккөздер

Санат:Армения қалалары
Санат:Котайк облысы қалалары