open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Базарбаев атындағы көше (Алматы)

thumb

**Базарбаев атындағы көше (Алматы)**

Көшеге Мемлекет және қоғам қайраткері, әдебиетші, ғалым Мүсілім Базарбаевтың 
есімі (Алматы қаласы әкімінің 07.11.1997 № 670 шешімі) берілген. Базарбаев Мүсілім (1927-1995) Қызылорда облысының Сырдария ауданы Кекірелі ауылында дүниеге келген. 1970-1976 жылдары Қазақ КСР Мәдениет және Сыртқы Істер министрі, М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының директоры қызметтерін атқарған. Оның қаламынан туған ондаған зерттеулер қазақ әдебиеттану
саласына қосылған сүбелі үлес болып саналады.

Көше Медеу ауданында орналасқан. Орынбор көшесінен басталып, Орманов көшесіне дейін созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Гражданская көшесі. **Көшенің ұзындығы** - 900 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жаңажол көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Дорожный көшесі. Жаңажол көшесі Николай Гоголь көшесінен басталып, Антон Чехов, Ақжол көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1737,3 м.

Жаңажол - «бұрын болмаған, енді салынған жол» деген мағынаны білдіреді. Сол сияқты «бір нәрсені жаңадан бастау, таңдаұ» деген мағынаны да білдіреді. Осы аттас елді мекен атаулары бар.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Потанин атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
**Потанин атындағы көше (Алматы)** Көшеге орыс географы, этнографы, публицисі, ауыз әдебиетін зерттеуші Григорий Николаевич Потаниннің есімі (Алматы қаласы әкімінің 23.10.1991 № 15/398 шешімі) берілген. Потанин Григорий Николаевич (1835-1920) Омбыда дүниеге келген. Ол 1863-1864 Орыс географиялық қоғамының Зайсан көлі мен Тарбағатай таулы қыратына жасалған экспедициясына қатысты. Бұл экспедициялардың нәтижесінде осыған дейін Орталық Азияның белгісіздеу және зерттелмеген облыстарының географиясы бойынша мол деректер жиналды. Сібір мен Орталық Азияның көптеген түркі және моңғол халықтарының, т.б. мәдениеті, тұрмысы мен халықтық шығармашылығы жөніндегі материалдардың қүндылығы жоғары. Потаниннің еңбектерінде түркі және моңғол халықтары эпосының тарихы бойынша бағалы материалдар мол. Көше Бостандық, Медеу, Жетісу, Түрксіб аудандарында орналасқан. Мақатаев көшесінен басталып, Енесей көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атаулары: Казачья; Дмитриевская көшелері. Көшенің ұзындығы - 5500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Берен көшесі (Астана)

**Берен көшесі** - бұрынғы атауы – №49 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ).  Берен көшесі Балқантау көшесінен басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Таскескен көшесімен қиылысады. Ұзындығы – 320,5 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Игерудің соңғы кезеңі

**Игерудің соңғы кезеңі**. Мұнай (газ) өндірісі
көрсеткіштерінің күрт төмендеуімен сипатталатын мұнайлы (газды) нысанды игеруің үшіңші және төртінші сатылары.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Берел көшесі (Астана)

**Берел көшесі** - бұрынғы атауы – Целинный көшесі. Берел көшесі Бөгенбай батыр даңғылынан басталып, Мәскеу, Ә. Молдағұлова көшелерімен қиылысады. Ұзындығы – 815,4 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Марков атындағы көше (Алматы)

right|180px

**Марков атындағы көше** - Көшеге орыс жазушысы, этнолог, мәдениеттанушы Сергей Николаевич Марковтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 16.06.1980 371 шешімі) берілген. Марков Сергей Николаевич (1906-1978) Ресейдің Костромский облысында дүниеге келген. Ол - «Голубая ящерица», «Соленый коло-гец» т.б. кітаптарының авторы.
## Орналасқан жер
Көше Бостандық ауданында орналасқан. Сәтбаев көшесінен басталып, Әл Фараби данғылына дейін созылып жатыр. Попов, Тимирязев, Бұхар жырау көшелерін қиып өтеді. 
*Көшенін ұзындығы - 1700 метр.
## Бұрынғы атауы
*Кооперативная көшесі. 

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Тайжан атындағы көше (Алматы)

thumb
**Тайжан атындағы көше**.
Көшеге көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, қазақтың ұлтжанды азаматы, КСРО Журналистер одағының мүшесі Болатхан Тайжанның (1941-2007) есімі (Алматы қаласы мәслихаттың
6.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген.
Ол Қазақ КСР-інің Сыртқы істер министрлігінің бас хатшысы, Қазақстан Компартиясы Орталық
комитетінің шет елдермен байланыс бөлімінің орынбасары, Қазақстан Республикасының Египеттегі, Мароккадағы, Сириядағы, Алжирдегі, Ливиядағы, Иорданиядағы төтенше және өкілетті елші қызметтерін атқарған.
Көше Әуезов ауданының «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 900
метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Марқакөл көшесі (Алматы)

thumb
** Марқакөл көшесі ** - Көшеге Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы көлдің атауы (Алматы қаласы мәслихатының 16.01.2006 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 38 қаулысы) берілген.
## Орналасқан жер
Көше Алатау ауданындағы  «Шаңырақ-1» шағынауданында орналасқан. 
*Көшенің ұзындығы - 650 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Байзақ батыр көшесі (Алматы)

thumb
**Байзақ батыр көшесі (Алматы)**

Көшеге Қазақстанның оңтүстік өңірінде Қоқан хандығына және Ресей империясына қарсы ұлт-азаттық күресті ұйымдастырушы батыр Байзақ Мәмбетұлының есімі (Алматы қаласы мәслихатының 6.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Байзақ датқа Қоқан отаршыларының айтқанына көнбей, қазақтардың мүддесін қорғай отырып, тәуелсіз саясат жүргізуге ұмтылған. Ол (1789-1864) жылдары өмір сүрген.

Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. **Көшенің ұзындығы** - 1200 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жаңақоныс көшесі (Астана)

«Көктал» тұрғын алабы. Жаңақоныс көшесі - Аспандияр Кенжин көшесінен басталып, Дулат Бабатайұлы көшесінде аяқталады. Байқоңыр, Жамал Омарова, Мұхамед Нұрбағандов, Әли Құрманов көшелерін және Нұра, Жұмбақтас, Шымбұлақ, Көктөбе, Береке, Талас, Тайтөбе, Жаркөл, Күршім қысқа көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1469 м.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Пржевальский атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
**Пржевальский атындағы көше (Алматы)** Көшеге орыс жиһангері, жазушы, Орта Азияны зерттеуші географ, генерал-майор, Петербор Ғылым академиясының құрметті мүшесі Николай Михайлович Пржевальскийдің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 12.12.1956 №31 шешімі) берілген. Пржевальский Николай Михайлович (1839-1888) Смоленск облысы Починков ауданында дүниеге келген. Ол Орталық Азияның көптеген жерлерінің табиғатын алғаш жазған, жоталы тауларды, қазан шұңқырларды, көлдерді ашқан. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Маяковский көшесінен басталып, Рысқұлов даңғылына дейін жалғасып жатыр. Көшенің ұзындығы - 900 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Айнакөл

**Елді мекендер:**

* Айнакөл – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы ауыл.
* Айнакөл – Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты аумақтағы ауыл.
* Айнакөл – Қызылорда облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты аумақтағы ауыл.

**Көл:**

* Айнакөл – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы көл.

Санат:Айрық беттер
Мартынов атындағы көше (Алматы)

right|180px

**Мартынов атындағы көше** - Көшеге Ресей актері, театр өнеріндегі сахналық реализм мектебінің негізін салушы Александр Евстафьевич Мартыновтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 12.12.1956 31 шешімі) берілген. Мартынов Александр Евстафьевич (1816 - 1860) Петерборда дүниеге келген. Ол 1836 жылы Александрийский театрында еңбек еткен.
## Орналасқан жер
Көше Алмалы ауданында орналасқан. 
*Көшенін ұзындығы - 950 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Байзақов көшесі (Алматы)

thumb
**Байзақов атындағы көше (Алматы)**

Көшеге сұлу сөздің хас шебері, суырыпсалмалық қабілетімен айрықша танымал болған қазақтың халық ақыны, композиторИса Байзақовтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 21.04.1971 №122 шешімі) берілген. Байзақов Иса (1900-1945) Павлодар облысының Ертіс ауданында дүниеге келген. Иса сөз өнері мен музыка аспаптарын жетік меңгерген, оның «Ақбөпе», «Құралай сұлу», «Алатау баурайында», «Апатау неге қуанады?», «Бақташының ертегісі» поэмалары қазақ өнерінің алтын қорына енген.

Көше Әуезов, Алмалы, Бостандық аудандарын қиып өтеді. Қаланың Батыс беткейінде солтүстік бағытта Райымбек даңғылынан басталып, Тимирязев көшесіне дейін созылып, Есентай өзенін бойлай өтеді. Бұрынғы атаулары: а)Декханская; ә)Пчеловодная көшелері. Көшенің ұзындығы - 4400 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жаңатұрмыс көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Бөгенбай көшесі. «Күйгенжар» тұрғын алабы. Жаңатұрмыс көшесі Атақоныс, Шапағат көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1113,9 м.

Жаңатұрмыс — қоғамның, тұрмыстың жаңарған кезінде тұран атауы. Қазақстанның бірнеше облыстарында осы аттас елді мекендер кездеседі.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Барлау сызығы

**Барлау сызығы** - өзінің бойына барлау қазындыларының тізбегі —  шурфтар, ұңғымалар  — орналастырылған шартты сызық;
әдетге пайдалы қазба жатынының созылымына көлденең бағытта жұргізіледі.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Пришвин атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
**Пришвин атындағы көше (Алматы)** Көшеге орыс жазушысы Михаил Михайлович Пришвиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10.1958 №27 шешімі) берілген. Пришвин Михаил Михайлович (1873-1954) Орлов
губерниясының Елецск уезі, Хрущев селосында дүниеге келген (қазіргі Липецк облысы). Ол балалар әдебиетіне ерекше натурфилософия енгізген. «За волшебным колобком», «Лисичкин хлеб» т.б. кітаптардың авторы. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Рысқұлбеков көшесі мен Тобаяқов көшелерінің аралығында созылып жатыр. Лодыгин, Черепанов, Карпинский, Губкин көшелерін қиып өтеді. Көшенің ұзындығы - 700 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Цунвазо көшесі (Алматы)

right|thumb|Ғылым академиясы
Көшеге 1932-1942 жылдары дұңған педтехникумында ұстаздық еткен Юсуп Цунвазоның есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімінің 21.01.2000 № 69 қаулысы) берілген. Цунвазо Юсуп (1911-1981) Алматы қаласында дүниеге келген. Ол Қазақ КСР ҰРА шығыстану бөлімінде дұңған тілі кафедрасының меңгерушісі болған.

Көше Жетісу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Октябрьская көшесі. Көшенің ұзындығы -** 1500 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Кертінді

**Кертінді** (1999 жылға дейін — *Казгородок*) — Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл, Қызылтал ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Нұра өзенінің оң жақ жағалауында, Нұра кентінің оңтүстігінен — 33 км, Қарағанды қаласынан 150 км жерде орналасқан.

## Тарихы
Іргесі 1923 жылы қаланған. 1961 жылы «Чкалов» кеңшары құрылды. Жерінің жалпы ауданы - 68,6 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары — егін және мал өсіру болды. Кеңшар негізінде 115 шаруа қожалығы құрылған (2006).

## Халқы

## Инфрақұрылымы
Елді мекендерде (Кертінді және Алғабас) 2 мектеп, кітапхана, амбулатория, фельдшерлік пункт және мәдени орталықтар бар.

## Дереккөздер

Санат:Нұра ауданы елді мекендері
Гексан

**Гексан** немесе **н-гексан** — бұл органикалық қосылыс, алты көміртек атомынан тұратын түзу тізбекті алкан және оның молекулалық формуласы C6H14.

Гексан — түссіз сұйықтық, таза жағдайда иіссіз, қайнау температурасы шамамен 69 °C. Ол кеңінен қолданылады: арзан, салыстырмалы түрде қауіпсіз, негізінен реакцияға түспейтін және оңай буланатын полярлықсыз еріткіш ретінде, ал заманауи бензин қоспаларында шамамен 3% гексан болады.

**Гексан** термині көбінесе н-гексаннан (>60%) тұратын араласқан қоспаға қатысты қолданылады, құрамында изомерлік қосылыстар 2-метилпентан және 3-метилпентан әр түрлі мөлшерде, сондай-ақ, мүмкін, аз мөлшерде изомер емес C5, C6 және C7 (циклдық) алкандар болады. Бұл «гексан» қоспалары таза гексаннан арзанырақ және бір изомерді қажет етпейтін ірі масштабты операцияларда жиі қолданылады (мысалы, тазалау еріткіші немесе хроматография үшін).

## Изомерия
Гексанның 5 изомері бар: н-гексан, изогексан (2-метилпентан), 3-метилпентан, 2,3-диметилбутан, 2,2-диметилбутан (неогексан).

## Қолданылуы
Өнеркәсіпте гексан аяқ киім, тері бұйымдары және шатыр жабындысы үшін желім қоспаларын жасауға қолданылады. Сонымен қатар, олар тұқымнан ас майын (мысалы, рапс майы немесе соя майы) сығып алу, әртүрлі заттарды тазалау және майдан тазарту үшін, сондай-ақ тоқыма өндірісінде қолданылады.

Гексанның зертханалық қолданылуының типтік мысалы — судан және топырақтан мұнай және май (сұйықтық) ластануларын алу және талдау үшін. Гексан оңай депротондалмайтын болғандықтан, оны зертханада өте күшті негіздерді қажет ететін реакциялар үшін қолданады, мысалы, органолитий реагентілерін дайындау үшін. Мысалы, бутиллитийлер әдетте гексан ерітіндісі ретінде жеткізіледі.

Гексан әдетте хроматографияда полярлықсыз еріткіш ретінде қолданылады. Гександағы қоспа ретінде болатын ірі алкандар еріткішпен ұқсас ұстау уақыттарына ие, бұл гексан бар фракциялар осы қоспаларды да қамтиды дегенді білдіреді. Препаративтік хроматографияда үлкен көлемдегі гексанның концентрациясы алкандармен едәуір ластанған үлгіні беруге әкелуі мүмкін. Бұл қатты қосылыстың май ретінде алынуына және алкандар талдауға кедергі жасауына әкелуі мүмкін.

## Өндірісі
Гексан негізінен өңдеу арқылы мұнайдан алынады. Фракцияның нақты құрамы көбінесе майдың көздеріне (крио немесе реформаланған) және өңдеудің шектеулеріне байланысты. Өнеркәсіптік өнім (әдетте түзу тізбекті изомердің шамамен 50% салмақ үлесі) 65-70 °C қайнайтын фракция болып табылады.

## Физикалық қасиеттері
Барлық алкандар түссіз, сондықтан гексан да түссіз сұйықтық. Әртүрлі гексанның қайнау температуралары біршама ұқсас және басқа алкандар сияқты, бұтақтырақ формалары үшін әдетте төмен болады. Ерітіндінің (ерігіштік) температуралары айтарлықтай әртүрлі және нақты тенденция анық емес.

## Дереккөздер

Санат:Алкандар
Тайманов атындағы көше (Алматы)

thumb
**Тайманов атындағы көше**.
Көшеге орыс патшасы мен жергілікті билеушілердің әділетсіз билігіне қарсы бас көтерген
қас батыр Исатай Тайманұлының есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 04.09.1981 №18/458
шешімі) берілген. Исатай Тайманұлының (1791-1838) Атырау облысында дүниеге келген. 1837-38
жылдардағы шаруалар көтеріліс ұйымдастырған.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Ескендіров, Ахмедияров, Әзірбаев атындағы көшелермен
қиылысады. Бұрынғы атаулары: а) 7-ші; ә) Кирпично-заводская; б) Пригородная көшелері. Көше
ұзындығы - 1950 метр. 
Көшеге Қазақстан мен Қырғызстандағы өзеннің атауы (Алматы қаласы атқару
комитетінің 26.12.1962 Йа453/26 шешімі) берілген.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Довженко, Кассина атындағы көшелермен
қиылысады. Бұрынғы атауы - Черняховский көшесі. Көшенін ұзындығы - 500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Чайковский көшесі (Алматы)

Көшеге атақты орыс композиторы, профессор Петр Ильич Чайковскийдің есімі (1941 жылы) берілген. Чайковский Петр Ильич (1840-1893) Ресейдің Вятск губерниясында дүниеге келген.

Көше Алмалы, Жетісу аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылы, Мәметова, Мақатаев көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Қаскелең көшесі. Көшенің ұзындығы - 2750 метр.

## Дереккөздер

Санат:Алматы көшелері
Байқадамов атындағы көше (Алматы)

thumb
**Байқадамов атындағы көше (Алматы)**

Көшеге қазақ саз өнерінің жарқын тұлғасы, атақты композитор, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген қайраткері Бақытжан Байқадамовтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 29.12.1997 № 798 шешімі) берілген. Байқадамов Бақытжан (1917-1977) Қостанай облысында дүниеге келген. Ол - халық арасына кең тараған «Айгөлек», «Ақбидай», «Домбыра», «Су тасушы», т.б. ондаған әндердің авторы.

Көше Бостандық ауданында Каблуков пен Экспрементальная көшелерінің аралығында орналасқан. Бұрынғы атауы - Кихтенко көшесі. **Көшенің ұзындығы** - 940 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жаркент көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №8 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Жаркент көшесі Хантау көшесінен басталып, Қозыбасы көшесінде аяқталады. Қаратау көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 698,6 м.

Жаркент - қала, Алматы облысы Панфилов ауданының орталығы. Облыс орталығы Талдықорған қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 289 шақырым жерде орналасқан.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ақзира Елешева

**Елешева Ақзира** (10 сәуір 1941, Атырау қаласы) — тіл білімі маманы, филология ғылым кандидаты (1988). 1957—1962 ж. Алматы педагогикалық шет тілдер институтында оқыды. 1962—1965 ж. Атыраудағы Абай мектебінде неміс тілінің мұғалімі. 1965—1967 ж. Алматы шет тілдер институтының жанындағы жоғарғы педогогика курстың тыңдаушысы. 1967—1975 ж. осы институттың неміс тілі фонетикасы кафедрасында аға оқытушы, 1975—1978 ж. аспирант. 1979 жылдан Атырау университетінде оқытушы болып істейді. Профессор Ә. Хасеновтың жетекшілігімен "Қазақ тіліндегі сан есім компонентті фразеологиялық бірліктер" деген тақырыпта диссертация қорғады. Бірнеше мақала жариялады.

## Дереккөздер


Санат:Қазақ тілін зерттеушілер
Тарбағатай көшесі (Алматы)

thumb
**Тарбағатай көшесі**.
Көшеге Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданында орналасқан, Алтай тау
жүйесіндегі жотаның атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 4.04.2001 Ме 200 шешімі
мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Жиренше, Қызылжар, Бішкек, Ақжайық,
Ақмешіт, Келес атындағы көшелермен қиылысады. Бұрынғы атауы - 12-ші көше.
Көшенін ұзындығы - 1500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Прокофьев атындағы көше (Алматы)

thumb|200px|Сергей Сергеевич Прокофьев
**Прокофьев атындағы көше (Алматы)** — орыс композиторы, Ресей халық әртісі, пианист, дирижер, КСРО Мемлекеттік
сыйлығының иегері Сергей Сергеевич Прокофьевтің есімі (Алматы қаласы әкімінің 23.10.1991 №15/398 шешімі) берілген Алматы қаласында орналасқан көше. Прокофьев Сергей Сергеевич (1891—1953ж.) Украинаның Красное Донецк облысында Сонцовка селосында дүниеге келген. Ол — «Игрок», «Любовь к трем апельсинам», «Ромео және Джульетта», «Золушка», «Александр Невский», «Петя мен қасқыр» т.б. шығармалардың авторы.
Көше Алмалы ауданында орналасып, Брюллов көшесінен басталып, Сәтбаев көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Төле би, Шәкәрім, Абай көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атаулары: Ушаков; Алматы-1 көшелері. Көшенің ұзындығы - 2400 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Байқоңыр көшесі (Алматы)

thumb
**Байқоңыр көшесі (Алматы)**

Көшеге адамзат өркениетінің алтын тұғыры саналатын, Қазақстанның ғарыш айлағының атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 04.09. 1981 №18/458 шешімі) берілген. Байқоңырдың негізі 1955 жылы Қызылорда облысында қаланған.

Көше Медеу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Гагарин көшесі. **Көшенің ұзындығы** - 2220 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Липоидтар

**Липоидтар** - липидтердің майлардан өзге түрлерін түгел біріктіреіін
ірі тобы; өз құрамына кіретін органикалық қосындылардың химиялық құрамы
мен құрылысының құрделілігімен сипатталады.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Тәжібаев Бәкір атындағы көше (Алматы)

**Тәжібаев Бәкір атындағы көше**. 
Көшеге қазақтың көрнекті ақыны, композитор, драматург Бәкір Тәжібаевтың есімі (Алматы қаласы
мәслихаттың 02.08.2008 №129 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.08.2008 № 3/558 қаулысы) берілген. Оның «Әлия», «Бозторғайым», «Елігім еркем», «Асыл арман» әндері Болгарияда өткен «Алтын орфей»
халықаралық танымал әндер конкурсының бас жүлдесін жеңіп алды.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 470 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Бесбалық көшесі (Астана)

**Бесбалық көшесі**  - бұрынғы атауы – №132 көше. Бесбалық көшесі Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабындағы (оң жақ) көше. Ұзындығы – 310,3 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Прянишников атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
**Прянишников атындағы көше (Алматы)** Көшеге Ресей агрохимигі, физиолог жене биохимик, КСРО Ғылым академиясының және
ВАСХНИИЛ-дің академигі, Лениндік және Мемлекеттік сыйлықтардың иегері Дмитрий Николаевич Прянишниковтің есімі 1956 жылы берілген. Прянишников Дмитрий Николаевич (1865-1948) Бурятияның Кяхта қаласында дүниеге келген. Ол Ресейдегі бірқатар ғылыми-зерттеу мекемелерінің ашылуына ықпал еткен.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жарқайың көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №21 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Жарқайың көшесі Зайсан көшесінен басталып, Шаңтөбе көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 438,2 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Сахиб әз-Заман

**Сахиб әз-Заман** *(«дәуір әміршісі»)* -Әли руынан шығады деп күткен имамның яғни каим Мәһди теңеулерінің бірі. Шиит діни іліміне сәйкес Сахиб әз-Заманның толық кұқықты билеуші ретінде* «Оралуы, Тәңірі әмірінің»* салтана т және жер бетінде әділеттіліктің орнауы. Сахиб әз-Заман ас-Сайф («семсер әміршісі) өкімет символы семсер деп есептейтін Әли руынан шығады деп күткен имамның, яғни каим Маһди теңеулерінің бірі. Шииттер Сахиб әз-Заман *«оралған»*соң  қаталдық пен әділетсіздік жойылады деп есептеді. *«Зорлықшыл»* билеушілерге қару  ұстап,  қарсы шығуға соның ғана  құқығы бар, оларды биліктен тайдыруға діндарларды сол ғана шақыра алады.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Ислам
Сулардың генетикалық типтері

**Сулардың генетикалық типтері**. Тегі жағынан бір-бірімен ұқсас суларды біріктіретін жерасты суларының типтері. Жоғарыдан төмен қарай бағытталған экзогендік сулар ("сіңбе сулар" және " седиментогендік сулар") кең таралған, төменнен жоғары қарай бағытталатын эндогендік сулар ("магматогендік сулар" және "метаморфогендік сулар") нашар таралған.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Айрық

**Айрық** — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл, Мәди ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарқаралы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 153 км-дей жерде, Үшқара тауы іргесінде орналасқан.

## Тарихы
Іргесі Мәдидің ескі қыстауының орнына 1975 жылы қаланған. «Айрық» кеңшарының, ауылдық кеңестің орталығы болды. Ауылға 1992 жылы жердің Едірей елді мекенінде туған ақын-композитор Мәди Бәпиұлының есімі берілді. Жерінің жалпы ауданы — 147,9 мың га.

## Халқы

## Инфрақұрылымы
Мектеп, ФАП, кітапхана, пошта байланыс торабы жұмыс жасайды. Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.

## Дереккөздер

Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері
Бестерек көшесі (Астана)

**Бестерек көшесі**  - бұрынғы атауы – В.Чапаев көшесі. Бестерек көшесі Сарыарқа даңғылы мен Ә.Ділманов көшесін қиып өтіп, Жеңіс даңғылында аяқталады. Ұзындығы – 765,3 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Байқоңыров атындағы көше (Алматы)

thumb
**Байқоңыров атындағы көше (Алматы)**

Көшеге көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі, тау-кен саласының беделді ғалымы Өмірхан Аймағанбетұлы Байқоңыровтың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/765 қаулысы) берілген. Өмірхан Аймағанбетұлы Байқоңыров (1912-1980) Кішітау төңірегінде дүниеге келген. Ол Қазақ политехникалық институтының (1952-1962) ректоры, ҚазГТТИ бөлім меңгерушісі (1965) қызметтерін атқарған.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Бұрынғы атаулары: а)5-ші; ә)2-ші; б)Асфальтная көшелері. **Көшенің ұзындығы** - 1300 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Тәжібаев Төлеген атындағы көше (Алматы)

thumb
**Тәжібаев Төлеген атындағы көше**.
Көшеге көрнекті ғалым, қоғам қайраткері, педагогикалық ғылымының докторы, профессор,
Қазақ КСР академигі Төлеген Тәжібаевтың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 №26
шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 №5/764 қаулысы) берілген. Тәжібаев Төлеген
(1910-1964) Түркістан облысы, Арыс ауданында дүниеге келген. Ол - қазақ тілінде психология ғылымы терминдерін қалыптастырған, «Жалпы психология» атты тұңғыш оқулық жазған
автор.
Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 218
метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Айт (жырау)

**Айт** (1800-1860), қол бастаған батыр, шежіреші, жырау, диқан. Руы — Бағаналының Сарғалдақ
тармағы. Айттың ел қорғаған батырлығы, шежіреші жыраулығымен қатар Ұлытау өңірінде алғаш диқаншылық кәсібінің негізін салған адамдардың бірі екендігі ел аузында басым айтылады. Оның Тайкеткен, Бұрма өзенінен тоған байлатып, егін салдырған орындары бертінгі күнге дейін сақталған. Айт екі жерден мешіт салдырып, бала оқытқан. Қыс
қатты болып, малдан жұтап қалған кедейлерге ірі байлардан 500 қысырақ алып бергені туралы аңыз-
әңгіме бар.

## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы
Жасыл көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы 5-Кирпичный завод көшесі. Жасыл көшесі Ойыл, Айнатас көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 172 м.

Жасыл - заттың түсіне байланысты қолданылатын сөз. Сонымен қатар көк шөп, ағаштар мол өсіп тұрған жерлерді де «Жасыл» деп атайды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Пугачев атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
**Пугачев атындағы көше (Алматы)** Көшеге Дон казагы, 1773-1775 жылдары шаруалар көтерілісін басқарған Емельян Иванович Пугачевтің есімі 1956 жылы берілген. Пугачев Емельян Иванович (1742-1775) Зимовейская-на-Дону аймағында дүниеге келген. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Сауранбаев көшесінен басталып, Белградский көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 650 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Чаплин көшесі (Алматы)

right|thumb|Николай Павлович Чаплин
Көшеге жастар қозғалысының жетекшісі Николай Павлович Чаплиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12.1962 № 453/26 шешімі) берілген. Чаплин Николай Павлович (1902-1938) Ресейдің Смоленск облысында дүниеге келген. 1926-1928 жылдары ВЛКСМ ОК бас хатшысы болған.

Көше Медеу ауданында орналасқан. Халиуллин, Менделеев, Титов көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Овражная көшесі. Көшенің ұзындығы - **1350 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Бестөбе көшесі (Астана)

**Бестөбе көшесі** - бұрынғы атауы – Бестюбинский көшесі. Бестөбе көшесі Мақат көшесінен басталып, Жолымбет көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 358,6 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Геоантиклин

**Геоантиклин**. Екі мағынада қолданылады. 1). Геоантиклинді жүйелер өңірінде ұзақ уақыт бойына көмпие көтерілетін ауқымды аймақтар. 2). Геосинклин деген ұғымға қарама-қарсы мағынада қолданылатын атау. Зерттеушілердің көпшілігі бұл терминді әдетте оның бірінші мағынасында қолданады.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Бесшалқар көшесі (Астана)

**Бесшалқар көшесі** - бұрынғы атауы – №26 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Бесшалқар көшесі Обаған көшесінен басталып, Талғар көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 542,6 метр.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Айтбай Демікпеұлы

**Айтбай Демікпеұлы** (Қарқаралы уезіне қарасты Егіндібұлақ болысы 1830 – сол жерде 1916) – халық әншісі, сазгер, төкпе ақын. 

## Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қаракесек руы Нұрбике-Шаншар бөлімінен шыққан.

Әншілік, ақындық өнері, композиторлық таланты Орталық Қазақстанға кең танылған. «Раушан», «Перизат», «Хәлләм» т. б. әндері бар. Айтбай әңдері лирикалық сыршыл сазды келеді. Оның Ғаббас, Усайын, Қадыс, Мұқан деген балалары да шетінен әнші-өнерпаз болған. Айтбайдың әншілік-орындаушылық өнері балаларына, сол маңның әншілеріне кезінде елеулі әсер еткен. А.В. Затаевич Айтбай әндерін оның әнші балалары Ғаббас, Қадыс, Мұқан, Усайындардан жазып алды. «Раушанды» Е. Брусиловский «Қыз Жібек» операсында қолданды.

## Дереккөздер


Санат:Қарқаралы ауданында туғандар
Санат:Қазақ ақындары
Санат:Қазақстан әншілері
Санат:Қазақстан сазгерлері
Тәжібаева атындағы көше (Алматы)

**Тәжібаева атындағы көше**.
Көшеге Қазақстанда литопогия мен шөгінді пайдалы қазындылар жөніндегі ғылым
саласының негізін қалаушы ғалым, геология-минералогия ғылымдарының докторы,
Қазақстан Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, профессор Патшайым Тәжібаеваның есімі (Алматы қаласы әкімінің 20.09.1999 № 860 шешімі) берілген.
Тәжібаева Патшайым Тәжібайқызы (1920-1991) Түркістан облысы қазіргі
Төлеби ауданында дүниеге келген.
Көше Бостандық ауданында орналасқан. Егізбаев, Жандосов, Бабаев, Шмелев, Ходжанов, Байқадамов, Есқараев атындағы көшелермен қиылысады. Көшенін
ұзындығы - 3950 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Бозарал көшесі (Астана)

**Бозарал көшесі** - бұрынғы атауы – №161 көше. Бозарал көшесі «Қараөткел» шағын ауданында орналасқан көше. Ұзындығы – 601,5 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Тиянақты іздеулер.

*'Тиянақты іздеулер.* ' Кенорындарды табу және олардың
мүмкіндіктерін бағалау мақсатында жүргізілетін геологиялық барлау тарының кешені. Олар жалпылама іздеулер барысында кен білінімдері бар екендігі анықталған аудандарда жүргізіледі. Кенді өңірдің географиялық- геологиялық жағдайына, түп таужыныстардың ашылымы дәрежесіне және кенорындарынның геологиялық-өндірістік түр ерекшелігіне қарай, іздеудің нақтылы
әдісі таңдалып алынады. Синонимі — "іздеу-барлау жұмыстары''

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Чекалин көшесі (Алматы)

right|thumb|Александр Павлович Чекалин
Көшеге Кеңес Одағының Батыры Александр Павлович Чекалиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12.1962 № 453/26 шешімі) берілген. Чекалин Александр Павлович (1925-1941) Ресейдің Тула облысы Песковасткое елді мекенінде дүниеге келген. Ол Ұлы Отан соғысында партизандар жасағын басқарған.

Көше Медеу ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - **700 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Байрон атындағы көше (Алматы)

thumb
**Байрон атындағы көше (Алматы)**

Көшеге ағылшынның романтик-ақыны Джордж Ноэл Гордон Байронның есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10. 1958 №27 шешімі) берілген. Джордж Ноэл Гордон Байрон (1788-1824) Лондонда дүниеге келген. «Доң Жуан», «Көріпкел Данте», «Чайльд Гарольдтың діндарлығы» шығармаларымен әлемге танылған.

Қаланың Түркісіб ауданында орналасқан. **Көшенің ұзындығы** - 1100 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Тәттімбет атындағы көше (Алматы)

thumb
**Тәттімбет атындағы көше**.
Көшеге қазақтың композитор-күйшісі, еншісі Тәттімбет Қазанғапұлының есімі (Алматы қаласы
атқару комитетінің 04.09.1981 №18/458 шешімі) берілген. Тәттімбет Қазанғапұлының (1815-1862)
Қарағанды облысы. Ол - «Сарыжайлау», «Қосбасар», «Көкейтесті» т.б. күйлердің авторы.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Достық даңғылы, Омаров көшесімен қиылысады. Бұрынғы
атаулары: а) Горная; ө) Садовая көшелері. Көшенің ұзындығы -4100 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Болашақ көшесі (Астана)

**Болашақ көшесі**  - «Көктал» тұрғын алабы. Болашақ көшесі Н. Тілендиев қысқа көшесінен басталып, Жетісу, Байқоңыр, Көкжиек, Ақтау, Аққорған көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы – 2031,9 м.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Тәтібеков атындағы көше (Алматы)

**Тәтібеков атындағы көше**.
Көшеге көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері Саймасай Әлімұлы Тәтібековтың
есімі берілген. Тәтібеков Саймасай Әлімұлы (1903-1973) Алматы облысында дүниеге
келген. Ол 1919-1922 жж. Қара қырғыз атты әскер полкының эскадрон командирі, кейін
Қырғыз КСР Оқу-ағарту халкомының бірінші орынбасары, т.б. жауапты қызметтер
атқарған.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Бөлтірік шешен көшесінен басталып қаланың
солтүстік-батыс шекарасына дейін барып тіреледі. Халиуллин, Менделеев, Титов, Таиров атындағы көшелермен қиылысады. Ол Талғар және Құлжа жолдарына апаратын
қаланың солтүстік -шығыс жағындағы маңызды транспорттық магистраль болып саналады. Бұрынғы атауы - Шоссейная. Көшенін ұзындығы - 1500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Андамас Айтжанов

**Андамас Айтжанов**(1889-1968)
- шопан, Социалистік Еңбек Ері (1949). 1889 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Еңбек жолын байдың жалшысы болудан бастаған.   
* 1930-шы жылдары алғашқылардың бірі болып Қарқаралы ауданы Шатырағаш ұжымшарына жұмысқа кіреді.   
* Ұзақ жылдар бойы Айтжанов өзіне тапсырылған мал басын аман сақтап, көп төл алды, жүн қырқуда жоғары көрсеткіштерге жеткен.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1949)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері

Санат:Қарағанды облысы
Пушкин атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px
*Пушкин атындағы көше (Алматы)* Көшеге қазақ оқырмандарына етене таныс орыстың ұлы ақыны, қазіргі заманғы орыс әдеби
тілінің негізін салушы Александр Сергеевич Пушкиннің есімі 1956 жылы берілген. Пушкин Александр Сергеевич (1799-1837) Мәскеуде дүниеге келген. Пушкиннің реалистік сипаттағы сюжеттері мен әуендері жан-жақты зерттеліп келеді, бүгінде орыс әдебиеті ғылымының тұтастай бір саласы - пушкинтану қалыптасты.
Көшенің бойында Алматы қаласының бас мешіті, Қазақ-неміс университеті, ҚР Ұлттық Ғылым академиясының ғимараты, т.б. мекемелер орналасқан. Және А.С.Пушкиннің бюсті орнатылған Көше Медеу ауданында орналасқан. Қаланың солтүстік бөлігінен Жангелдин көшесінің оңтүстігіне ұласады. Райымбек даңғылынан басталып, 28 гвардияшы-панфиловшылар саябағын
қиып өтіп, Абай даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы: Бульвар көшесі. Көшенің ұзындығы - 3050метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Байсейіт батыр көшесі (Алматы)

thumb
**Байсейіт батыр көшесі** – Алматы қаласында орналасқан көше.

Көшеге қазақ, қырғыз секілді тегі бір туыс халықтарды татуластыруға бар күш-жігерін салып, екі ел батырларын бітімге келтірген тарихи тұлға Байсейіт батырдың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 16.01.2006 № 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 № 1/ 37 қаулысы) берілген.

Көше Алатау ауданындағы «Шаңырақ-2» шағынауданында орналасқан. **Көшенің ұзындығы** - 650 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Тәтішов атындағы көше (Алматы)

**Тәтішов атындағы көше**.
Көшеге Қазақстандағы комсомол белсенділерінің бірі, сталиндік репрессияның құрбаны
Қайсар Тәтішовтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 15.08.1979 Ма351 шешімі) берілген. Тәтішов Қайсар (1904-1938) Солтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. 1933-37
жылдары Қазақстан ОК ЛКСМ бірінші хатшысы.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Перекопская көшесі. Көшенін
ұзындығы - 1200 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Черепановтар көшесі (Алматы)

right|thumb|Черепановтар
Көшеге әкелі-балалы орыс өнертапқыштары Черепановтардың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 27.11.1957 № 26 шешімі) берілген. Ефим Алексеевич (1774-1842) және Михайл Ефимович (1803-1849) Черепановтар 1834 жылы бумен жүретін машина ойлап тауып, Ресейде алғашқы паровоз жасаған.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Истомин, Саттаров, Кәрімбаев, Щепкин, Сүлейменов, Науан көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - **950 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Мұстафа Айтқұлов

**Мұстафа Айтқұлов**(1902-1965), қайлашы,
КСРО-ның құрметті шахтері (1947), Социалистік Еңбек Ері (1948). 12 жасынан байда жалшы болды.
1933 жылдан Қарағандының К. О. Горбачев
атындағы №8/9 шахтасында қайлашы, қайлашылар
бригадирі, көмір комбайны машинисінің көмекшісі, темірден тіреу кою шебері, кешенді бригаданың бригадирі болды. Жаңа техниканы игеруде,
көмір өндіруді молайтуда, шахталарды қалпына
келтіріп салуда үздік табыстарға жетті. Қазақстан
К(б)П 4-съезінің делегаты. Ленин және Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Құралбай Өмірзақұлы Озғамбаев

**Құралбай Өмірзақұлы Озғамбаев** (1962 жылы 6 қыркүйекте Түркімен КСР Красноводск облысы Балқан ауданының Уфра кентінде туған) - мемлекеттік және мәдени қайраткер.

## Өмірбаяны
*Алматы сәулет-құрылыс институтының өнеркәсіптік құрылыс факультетін (1986) инженер-құрылысшы мамандығы бойынша; Орталық Азия университетін (2004) заңгер мамандығы бойынша бітірген. 
*1979 жылдан - «Коммунистік жол» газеті редакциясының тілшісі (Шевченко). 
*1981 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Маңғышлақ облыстық комитетінің нұсқаушысы. 
*1983 жылдан - «МаңғыстауМұнайГазҚұрылыс» тресі комсомол комитетінің хатшысы, 1986 жылдан - ҚБ аға инженері, шебері, жұмыстарды ендірушісі, бас инженері, инженер-диспетчері. 
*1991 жылдан - Маңғыстау облыстық мәдениет комитеті терағасының орынбасары. 
*1992 жылдан - «Құрдас» ШК; «Қуан» ШК; «Қурас» ШК директоры.
*1995 жылдан - «Құрас» АТАҚ президенті (Ақтау).
*1996 жылдан - «Құрал» ЖШС директоры (Алматы). 
*2002 жылдан - Маңғыстау облыстық Ішкі саясат департаменті
ұйымдастыру белімінің бастығы.
*2003 жылдан - Маңғыстау облыстық мәдениет басқармасы бастығының орынбасары.
*Маңғыстау облысы бойынша Сайлауды бақылау женіндегі республикалық бірлестіктің терағасы (2003 жылдан).
*2005 жылдан бері - «Маңғыстауреставрация» арнайы ғылыми-реставрациялық өндірістік шеберханасы» ЖШС директоры (Ақтау).

## Жеке өмірі
*Ұлты - қазақ. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2002 жылдан). Діни көзқарасы - ислам. Хоббиі - фотография.
*Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев, Қ.Е. Көшербаев.
*Әкесі - Озғамбаев Өмірзақ, Маңғыстау облысының әкімі жанындағы Ақсақалдар кеңесінің төрағасы. 
*Үйленген. Жұбайы - Шағырова Айтжан Жаңбырбайқызы
(1962 ж.т.), «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ инженері. *¥лдары - Озғамбаев Жасұлан Құралбайұлы (1986 ж. т.), студент; Өмірзақ Еркебұлан Құралбайұлы (1992 ж. т.), студент; қызы - Өмірзақ Інжу Құралбайқызы (1994 ж. т.), оқушы.

## Еңбектері мен марапаттары
*Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі 22 мақаланың авторы.  
*ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің (2008), Маңғыстау облысы әкімінің (2009) құрмет грамоталарымен марапатталған.
*Мәдениет қайраткері (2009)

## Дереккөздер

Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары
Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Литостатикалық тепе-тендік

**Литостатикалық тепе-тендік** - жердің қатты денесінің немесе оның жекелеген бөліктерінің кез келген нақты нүктесіндегі
қысым мөлшері осы нүктенің үстіңгі жағындағы минералдық массалардың
салмағымен анықталуынан туындайтын сол Жер денесінің яки оның бөлігінің
болмыс сипаты. Жер қойнауының нақтылы тереңціктеріндегі қысым мөлшері
осы Литостатикалық тепе-тендік түсінігіне сәйкес есептеліп шығарылады. Литостатикалық тепе-тендік түсінігінің
физикалық мәні — планетамызды гравитациялық сығымдау әсері оның әрбір
нүктесінде соған сәйкесетін қысыммен теңдесіп отырады. Бұл түсінік қатты
жердің болмыс-бітімі статикалық жағдайда, яғни онда тепе-теңдікті бұзатын
процестер көрініс бермейді деп есептегенде ғана дұрыс екендігін мұқият ескерген
жөн. Алайда біздің планетамыз көбінесе динамикалық жағдайда екендігі, яғни
оның ішкі өңірінде талай-талай процестер болып жататындығы белгілі. Олай
болса, планетаның ішкі өңірінде Литостатикалық тепе-тендік үнемі бұзылып отыратын болғаны,
бұрынғы тепе-тендікті бұзып отыратын аталған процестер дами жаңа
тепе-тендікті қалыптастыру бағытында жұзеге асады деп шамалау керек.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Черкасск қорғаны көшесі (Алматы)

right|thumb|Черкасск қорғаны
Көшеге ақгвардияшыларға қарсы 1918-1919 жылдары 12 село мен деревнядан құралған жергілікті халықтың қарсылық көрсеткен ірі ауданы, бекініс атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 29.11.1965 № 351 шешімі) берілген.

Көше Жетісу, Медеу аудандарында орналасқан. Репин, Бөлтірік шешен, Шавров, Пестковский, Тәтібеков, Куратов, Янушкевич көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атаулары: 
*а) Крепостная;
*ә) Бахтинская көшелері.

Көшенің ұзындығы - **1100 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жәнібек тархан көшесі (Астана)

**Жәнібек тархан көшесі** Республика даңғылынан басталып, Александр Пушкин көшесінде аяқталады. Мәлік Ғабдуллин, Мәншүк Мәметова, Шолпан Иманбаева, Рақымжан Қошқарбаев, Шоқан Уәлиханов, Тараз, Асанқайғы, Бақтыораз Бейсекбаев, Ахмет Жұбанов көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 2320,4 м.

Жәнібек Тархан Қошқарұлы (1693-1752) - қазақ халқының жоңғар шапқыншыларына қарсы азаттық күресінің қаһарманы. Абылай хан тұсында қол бастап, хан кеңесшілерінің бірі болған.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Владимир Сергеевич Ким

**Владимир Сергеевич Ким** (29 қазан 1960, Славянка, Оңтүстік Қазақстан облысы) — қазақстандық кәсіпкер және миллиардер. Қазақмыс президенті (2014-тен бастап). Forbes журналы бойынша бірнеше жыл қатарынан ең бай адамдар тізіміне еніп, 2024 жылы байлығы 3.6 млрд $ бағаланды.
## Байлығы
Кимға Павлодардағы Бозшакөл мыс кен орны, Шығыс Қазақстан облысындағы Ақтоғай мыс кен орны мен үш жерасты шахтасы және Қырғызстандағы Бозымшақ алтын мыс кеніші кіретін KAZ Minerals-тың акционері және президенті. Bank RBK иесі.

## Марапаттары

* '''«Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев» ордені''' 
* Құрмет ордені
* 1-дәрежелі Барыс ордені

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Санат:Қазақстан миллиардерлері
Санат:Қазақмыс
Жезді көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №31 көше. «Көктал» тұрғын алабы, Жезді көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Қайнар көшесінде аяқталады. Тарбағатай көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 473,6 м.

Жезді - Сарысу алабындағы өзен. Қарағанды облысының Ұлытау ауданы жерінің үстімен ағып өтеді. Ұзындығы - 91 шақырым.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Көркем әдебиет стилі

**Көркем әдебиет стилі** - проза, поэзия, драматургия салаларында жазылған көркем шығармалардың стилі (тілі). Көркем әдебиет стиліне тән бірнеше ерекшеліктер бар. Солардың бірі - тіл байлығы. Көркем шығармаларда қолданылмайтын сөздер мен сөз тіркестері, фразеологизмдер аз. Кез келген шығарма тек қана авторлық баяндаудан ғана емес, кейіпкер тілінен де тұрады. Ал кейіпкерлер әр жастағы, әр мамандықтағы, әр дәрежедегі білімді адамдар болып келетіндігі белгілі. Сондықтан да көркем шығармада кәсіби сөздер де, жергілікті тіл ерекшеліктері де, жаргондық сөздер де ұшырасып отырады. Көркем әдебиет стилінің екінші ерекшілігі - оның көп стильді болып келетіндігі. Мұның мәнісі қай жанрда жазылған шығарма болса да, онда тіл арқылы қарым-қатынас құралдарының барлық түрінің қолданылуында, яғни ауызекі сөйлеу тіліне қоса, публицистикалық, ғылым, ресми стильдердің элементтері осы стильде әр түрлі ыңғайда ұшырасып отырады. Көркем әдебиет стилінің тағы бір ерекшілігі бұл стильде орындалатын еңбектердің басты міндеті эстетикалық тәрбие беретіндігімен тығыз байланысты болып келеді. Екінші сөзбен айтқанда, көркем шығармада сөздің эстетикалық қуаты, сөздің бейнелілігі алғашқы орынды алады. Сондықтан да троптардың және фигуралардың барлық түрлері басқа стильдерге қарағанда Көркем әдебиет стилінде барынша мол жұмсалады. Көркем әдебиет стилінің функциональдық стильдер жүйесінде алатын орнына қатысты әр қилы пікірлер айтылып жүр. Стилистердің бір тобы (Л. Н. Максимов, Н. М. Шанский, Н. А. Мещерский, К. А. Панфилов т. б.) көркем әдебиет тілін функциональдық стильдерден тыс, мүлдем бөлек тілдік құралдар жүйесі деп қараса, P. А. Будагов, А. И. Ефимов, И. Р. Гальперин, Э. Г. Ризель, М. Н. Кожина, Б. Н. Головин, A. Н. Васильева, Д. Э. Розенталь, A. Н. Гвоздев сияқты ғалымдар Көркем әдебиет стилін басқа стильдермен *"терезесі тең"*, себебі көркем әдебиет те тіл қолданудың аясы болып табылады әрі әлеуметтік қызмет атқаруға қатынасады, ал эстетикалық қызметі сол әлеуметтік қызметтің бірі деп санайды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ тілі
Санат:Қазақ тілінің стильдері
Кенорындар мен жатындарды іздеу

**Кенорындар мен жатындарды іздеу** Мүнай және газ геологиясында: геологиялық барлау жұмыстарының іздеу сатысының соңғы тізбегі. Кенорынды іздеу жұмыстарын жүргізу нысандары әдетте терең ауға бұрғылауға геологиялық-геофизикалық әдістер көмегімен дайындалған жергілікті құрылымдары немесе өзге де тұтқыштары бар ("жатын" типтес қалыпсыздықтарды қоса есептегенде) келелі аймақтар болып табылады. Жаңа жатындарды іздеу жұмыстары мұнай мен газдың өндірістік қорлары бар екендігі қапысыз
дәлелденген алқаптарда немесе қазірдің өзінде игеріліп жатқан
кенорындар  аумағында жүргізіледі. Сөз болып отырған жұмыстарды жүргізудің
басты-басты мақсат-мүдделері төмендегідей: геологиялық қимадағы мұнайгазды немесе мұнай мен газға деген мүмкіндіктері бар деп есептелген кеиіендерді,
жинауыштарды және жапқыштарды нақтылай түсу, сол сияқты олардың басты-қасиеттерін анықтау; мұнаймен және газбен қаныққан қойнауқаттар
мен горизонттарды даралау, сынамалау және сынау, мұнай мен газдың өндірістік ағымдарын қамтамасыз ету, флюидтердің өзіндік қасиеттерін зерттеу және қойнауқаттардың сүзбелік-кіргізгіштік параметрлерін өлшеу; ашылған жататындардағы мұнай мен газ қорларын С2 категориясы, ішінара С] категориясы бойынша бағалау; геофизикалық талдау және бағалауға қажетті бұрғылау.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Ахмет Байтұрсынұлы атындағы көше (Алматы)

thumb
**Байтұрсынұлы атындағы көше (Алматы)**

Көшеге Алаш партиясы көшбасшыларының бірі, белгілі түркітанушы, реформатор ғалым, қазақ тілі білімі, әдебиеттану және қазақ тілін оқыту әдістемесі ғылымдарының негізін салған зерттеуші, қоғам қайраткері, сталиндік репрессияның құрбаны Ахмет Байтұрсынұлының есімі (Алматы қаласы әкімінің 18.04.1993 Ма 78 шешімі) берілді. Ахмет Байтұрсынұлы (1873-1938) Торғай уезінің Тосын болысында дүниеге келген. Ол халық ағарту, қоғамдық-саяси бағыттағы қызметтер атқарған. Қазақстандағы Алашорда партиясының жетекшілерінің бірі болған. 1913 жылы Орынборда қазақтың көрнекті қайраткерлерін топтастырыл, ұлттық-қоғамдық-саяси және ғылыми-әдеби басылым «Қазақ» газетін ашқан.

Көше Әуезов, Алмалы, Бостандық аудандарын қиып өтеді. Мақатаев көшесінен басталып, қаланың оңтүстігіндегі
таулы аймақтарға дейін созылып жатыр. Бұрынғы атаулары: а)Тараншы; ә)Космонавтар көшесі. **Көшенің ұзындығы** - 4450 метр.

## Дереккөздер

Санат:Алматы көшелері
Теректі көшесі (Алматы)

**Теректі көшесі**.
Көшеге Теректі атауы (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 №113 шешімі мен
Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 №3/550 қаулысы) берілген.
Көше Түрксіб ауданының «Шуақты» шағынауданында орналасқан. Көшенін
ұзындығы - 500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жекебатыр көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Зеленая Аллея көшесі. Жекебатыр көшесі Атасу көшесінен басталып, Космонавтар көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 481,8 м.

Жекебатыр - Көкшетау өңірінде орналасқан тау атауы. Аңыз бойынша, бұрынғы заманда бір батыр өмір сүріпті. Ол үнемі таудың басында шатыр тігіп, елді күзетіл жатады екен. Елден жырақ өмір сүргендіктен жұрт оны «Жекебетыр» деп атап кетеді. Бір күні қарауылда жатқан кезде қалғып кетіп, содан оянбайды. Сол батыр бүгінгі күнге дейін ұйықтап жатыр деседі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Өксу, өксіп жылау

**Өксу, өксіп жылау.** Қазіргі түсінігімізде — қатты күйінгендіктен солық-солық етіп жылау. 

«Еркежан жер бауырлап, өксіп жылап жатып алды» (М. Әуезов, Абай жолы).

Жылаудың мұндай түрінде — адам өз еркінен тыс қатты дыбыс шығарады. «*Жылау*» сөзінен басқамен тіркеске де түспейді. Осы сипатына қарап, сөз төркінін басқа бір түркі тілінде кездесетін тұлғамен сәйкестіруге болады. Алтай тілінің туба-кижи диалектісінде «өксөп» тұлғалы сөз қазақ тіліндегі «айқайлау» деген мағынаны түсіндіреді. Осы тілде кейде оның көсемше түрі «өксөп» біздегі «*айқайлап*» сезімен мәндес келеді.

Көрсетілген деректі еске алсақ, «*ексіп жылау*» сөз тіркесі бізше «*айқайлап жылау*» дегенді түсіндіреді. Демек, сөз төркіні — түркі тілдерінен екендігі байқалады.

## Дереккөздер


Санат:Лингвистика
Маршак атындағы көше (Алматы)

right|180px

**Маршак атындағы көше** - Көшеге орыс ақыны, ертегілер мен балалар әдебиетінің шебері, аудармашы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының төрт мәрте иегері Самуил Яковлевич Маршактың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 14.11.1956 28 шешімі) берілген. Маршак Самуил Яковлевич (1887-1964) Воронежде дүниеге келген. Ол Берне шығармалары, Шекспир сонаталарын, әлем халықтары ертегілерін т.б. тәржімалаған.

## Орналасқан жер
Көше Бостандық ауданында қиып өтеді. Төле би көшесінен басталып, Сәтбаев көшесіне дейін созылып жатыр. 
*Көшенін ұзындығы - 2600 метр.
## Бұрынғы атауы
*Красноармейская 2-ші көшесі.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері