open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Асайын Қуандықұлы Байханов

**Асайын Қуандықұлы Байханов** (6 желтоқсан 1977 жыл, Павлодар облысы, Баянауыл ауданы) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, 2022 жылдан бастап Павлодар облысының әкімі.

## Білімі
2000 жылы Павлодар университетін «Экономика және менеджмент» мамандығы бойынша тәмамдаған. 2005-2006 жылдары European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) және «ProCredit Holding AG» неміс халықаралық банк холдингінің Корпоративтік квалификация арттыру Орталығында білімін жетілдірген. 2017 жылы М.В. Ломоносов ат. Мәскеу мемлекеттік университетінде «Стратегиялық менеджмент және кәсіпкерлік» бойынша МВА дәрежесін алды.

## Еңбек жолы
Еңбек жолын 2000 жылы банк секторында Еуропа қайта құру және даму банкінің (EBRD) офисі Қазақстанда жүзеге асырған Қазақстанның шағын бизнесі бағдарламасы бойынша бастаған. Асаин Байханов Екібастұз қаласындағы кредит сарапшысы ретінді тағылымдамадан бастап, EBRD Бағдарламасының Алматы қаласындағы бас офисінің жаңа банк продуктілерін енгізу бөлімінің басшысына дейін қызмет атқарды. Осы аралықта Еуропа қайта құру және даму банкінің Қазақстанда және шетелде ұйымдастырылған түрлі оқыту семинарлары мен көпдеңгейлі білім беру бағдарламаларынан өткен.

2003 жылдан 2007 жылға дейін «ProCredit Holding AG» неміс халықаралық банк холдингінде бірқатар басшылық лауазымдарында қызмет атқарған. Киев қаласындағы «ПроКредит Украина» ЖАО-ның атқарушы директоры болған. 2007 жылы А. Байханов Қазақстанға «Нұрбанк» АҚ Басқарма басшысы орынбасары қызметіне оралып, банктің филиалдық желісін кеңейту, аграрлы сала мен шағын және орта бизнесті несиелеу бағыттары бойынша жұмыс жасаған.

2009-2015 жылдар аралығында жеке секторға ауысып, ауылшаруашылығы саласында кәсіпкерлікпен айналысқан. Мал шаруашылығы, өсімдік шаруашылығы, Алматы және Алматы облысында логистика мен жүк тасымалы бойынша бірқатар нәтижелі бизнес-жобаларды іске асырған.

2015-2020 жылдар «КазАгро» Ұлттық басқарма холдингі» АҚ тобындағы «КазАгроӨнім» АҚ квазимемлекеттік компаниясының Басқарма басшысының орынбасары болды. Бұл аралықта ауылшаруышылығындағы түрлі мемлекеттік бағдарламаларды өзгерту және ауылшаруашылығы өнімдерін экспорттау бойынша мақсатты индикаторларға қол жеткізу бойынша жұмыс топтарында жұмыс істеп, оларды басқарды.

2020 жылғы наурыздан бастап 2021 жылғы шілдеге дейін Павлодар облысы әкімінің орынбасары лауазымында еңбек етті. Ауыл шаруашылығы, ауылдық аймақтарды дамыту, жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта мен су ресурстары, жер қатынастары, әлеуметтік қорғау және спорт мәселелеріне жетекшілік етті.

2021-2022 жылдары Павлодар қаласының әкімі қызметін атқарды.

2022 жылы 7 желтоқсанда Павлодар облысының әкімі лауазымына тағайындалды.

## Дереккөздер

Санат:Павлодар облысының әкімдері
Олимпиада ойындарындағы жүзу

right|150px|border|Жүзу
**[[Жүзу]] сайыстары** барлық **[[Олимпиада ойындары]]нда** өткізілді.

Алғашқы заманауи Олимпиадаларда жүзу сайыстары тек ерлер арасында болды. 1912 жылдан бастап әйелдер арасындағы сайыстар да өткізілетін болды. 2021 жылы жеке дисциплина ретінде ерлер мен әйелдер қосылып жүзетін, яғни аралас эстафета енгізілді.

Соңғы рет жүзуден 37 медаль комплектісі сарапқа салынды.

## Сайыстар
### Ерлер

### Әйелдер

### Аралас

## Қазақстан атлеттерінің қатысуы
Қазақстан атынан Олимпиада ойындарына 1996 жылы — 7 атлет, 2000 жылы — 8 атлет, 2004 жылы — 11 атлет, 2008 жылы — 12 атлет, 2012 жылы — 7 атлет, 2016 жылы — 3 атлет, 2021 жылы — 1 атлет, 2024 жылы — 2 атлет қатысқан.

Бұл спорт түрінен Қазақстан спортшылары 1 медаль жеңіп алған:

## Дереккөздер

Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Apple Music

**Apple Music** — ағынды музыка және видео таратуға арналған Apple Inc. қызметі. Пайдаланушылар өз құрылғысында тыңдағысы келетін музыканы өздері таңдайды немесе бар плейлистті тыңдай алады. Қызмет 2015 жылдың 8 маусымында таныстырылып, 2015 жылдың 30 маусымында іске қосылды. Жаңа жазылушылар қызмет ай сайынғы жазылымды талап етпес бұрын бір айлық тегін немесе алты айлық тегін сынақ нұсқасын алады.

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Apple Inc. қызметтері
Санат:Ағынды музыка тарату қызметтері
Санат:IOS-қа арналған бағдарламалық жасақтама
Санат:АҚШ музыкалық сайттары
С. Сейфуллин атындағы саябақ

**С. Сейфуллин атындағы саябақ** — Алматы қаласындағы саябақ. Ауданы 18 гектар құрайды.

Мұнда фонтан, скейт-дром, балалар ойнайтын алаңдар бар.

Саябақ Сейфуллин даңғылы бойында емес, бірақ оған өте жақын орналасқан.

Санат:Алматы саябақтары
1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

thumb|right|Сайыстардың бірі
[thumb|right|Екі дүркін чемпион [Альфред Хайош]]
I Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 11 сәуірде Афинаға жақын орналақан Зея айлағында өткен болатын.

Бағдарламаға ерлер арасындағы 4 сайыс түрі енген. Бұларға 4 елден келген 13 спортшы қатысқан.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны **қалың қаріппен** жазылған)

## Медалистер

## Қатысқан елдер
* 24px| Аустрия (2)
* 24px| Грекия (9)
* 24px| Мажарстан (1)
*  (1)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ойындардың ресми протоколы 

Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

thumb|right|Сайыстардың бірі
[thumb|right|[Фредерик Лейн кезекті жарыстан кейін]]
II Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 11, 12, 15-19 тамыздарда Сена өзенінде өтті.

Бағдарламаға ерлер арасындағы 7 сайыс түрі енген, барлығы да алғаш рет өткізілген еді. Бес дисциплина бұдан былай кейінгі Олимпиадаларда қайталанбады.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны **қалың қаріппен** жазылған)

## Медалистер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 12 елдің 76 спортшысы қатысты:
*  (1)
* 22px| Аустралия (1)
* 22px| Аустрия (4)
*  (1)
*  Германия (6)
*  (1)
* 22px| Италия (2)
* 22px| Мажарстан (1)
*  (4)
*  (7)
*  (47)
* 22px| Швеция (1)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*  

Санат:1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Тимур Маратұлы Қайырбеков

**Тимур Маратұлы Қайырбеков** (10 маусым 1969, Шонжы ауылы, Ұйғыр ауданы, Алматы облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы ҰҚК қолбасшылығының өкілі, генерал-майор, Қазақстан Республикасы Шекара қызметінің «Батыс» өңірлік басқармасының бастығы (2015 жылдан бастап).

## Өмірбаяны
1969 жылы 10 маусымда Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шонжы ауылында дүниеге келген.

1987 жылы Калининград жоғары әскери-теңіз училищесін бітірген.

1993 жылы ҚР ҰҚК Әскери институтының экстернат курсын, 2001 жылы — РФ Федералдық шекара қызметінің академиясын бітірген.

Шекара заставасы басшысының орынбасары, жеке бақылау-өткізу орынжайының басшысы, шекара жасағының командирі, штаб басшысының орынбасары қызметтерін атқарған.

2015 жылдың шілдесінен бастап — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің «Батыс» өңірлік басқармасының басшысы болып келеді.

## Марапаттары
* «Шекараны үздік күзеткені үшін» медалі
* «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалі
* Ұзақ қызметті үшін медалдар берілген

## Сілтеме
* ҚР ҰҚК Шекара қызметінің сайтындағы жеке парақшасы

Санат:Қазақстан генерал-майорлары
Дәурен Құнанбайұлы Бекжанов

**Дәурен Құнанбайұлы Бекжанов** (18 шілде 1968, Омбы, РКФСР) — Қазақстан Республикасы ҰҚК қолбасшылығының өкілі, полковник, Қазақстан Республикасы Шекара қызметінің «Шығыс» өңірлік басқармасының басшысы (2014 жылдан бастап).

## Өмірбаяны
1968 жылы 18 шілдеде Омбы қаласында дүниеге келген.

1989 жылы Фрунзе атындағы Омбы жоғары жалпыәскери қолбасшылық училищесін, 2000 жылы — РФ Федералдық шекара қызметінің академиясын, 2018 жылы — Беларусь Республикасының Әскери академиясын бітірген.

Мотоатқыштар взводының командирі, шекаралық бақылау бөлімі басшысының орынбасары, басшысы, жеке бақылау-өткізу орынжайының басшысы, Өңірлік басқарма басшысының орынбасары қызметтерін атқарған.

2014 жылдың наурызынан 2020 жылдың сәуіріне дейін – Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің «Шығыс» өңірлік басқармасының басшысы болды.

2020 жылдың сәуірінен бастап — Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметі директорының орынбасары жұмысын атқарады.

## Марапаттары
* «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі (2001)
* «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі (2011)
* «Қазақстан Республикасы Конституциясына 10 жыл» медалі
* «Қазақстан Республикасы Конституциясына 20 жыл» медалі (2015)
* «Шекараны үздік күзеткені үшін» медалі
* «ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің шекарасын нығайтқаны үшін» медалі
* Ұзақ жылдардағы қызметі үшін берілген медалдар

## Сілтеме
* Параграф

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан полковниктері
Құрметтi шекарашы төсбелгісі

**«Құрметтi шекарашы»** төсбелгісі — Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің мекемелік марапаты. «Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының рәміздері мен мекемелік марапаттарының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2002 жылғы 27 мамырдағы № 882 Жарлығының негізінде белгіленді.

## Ережесі
# Шекара қызметінде күнтізбелік есепте 20 жылдан кем емес қызмет атқарған әскери қызметшілерге мемлекеттік шекараны қорғаудағы, жеке құрамды оқыту мен тәрбиелеудегі, жауынгерлік әзірлікті нығайтудағы қызметі үшін;
# Қызмет өтіліне қарамастан, аға офицерлік құрамның әскери атағын шекара қызметінің офицерлеріне беру кезінде;
# Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзетуге және қорғауға ерекше жеке үлесi үшiн Қазақстан Республикасы ұлттық қауiпсiздiк органдарының басқа да әскери қызметшiлерi және тұлғалар марапатталады.

## Белгінің сипаттамасы
«Құрметі шекарашы» төсбелгісі ені 1 мм қырлы жиегімен көмкерілген, алтын түсті дөңес, көлемді қалқан пішінді келеді. Белгінің жоғарғы бөлігі ортасының оң және сол жағына симметриялы түрде 4 жапырақтан тұратын лавр бұтақтарымен безендірілген.

Белгінің алдыңғы жағы қою көк түсті эмальмен қапталған. Тік өсі бойымен қалқанға көк түсті, биіктігі 40 мм және ені 6 мм Қазақстан Республикасының шекаралық бағанасының суреті орналастырылған. Шекара бағанасы бейнесінің жоғарғы бөлігі алтын түсті. Бағана кескінінің жоғарғы ұшынан көк түске өту сызығына дейінгі қашықтық 6 мм. Шекара қызметінің танымбелгісі бағанаға жасыл түсті шеңбер түрінде және оның үстінде қою көк түсте бесбұрышты жұлдыз бейнеленген. Шеңбер мен жұлдыз ені 0,5 мм алтын жолақпен шектеседі. Жұлдыздың ортасында диаметрі 3 мм болатын алтын түсті күннің бейнесі орналасқан. Шеңбердің диаметрі 12 мм, жұлдыз сәулелерінің ұзындығы 6 мм, жұлдыздың жоғарғы сәулесінен белгінің жоғарғы ұшына дейінгі қашықтық 8 мм. Танымбелгінің астында қалықтаған бүркіт бейнеленген. Оның қанаттарының ұштары арасындағы максималды қашықтық — 16 мм. Белгінің астында қара көк түспен екі жолдан тұратын «Құрметі шекарашы» деген жазуы бар алтын түсті таспамен қапталған.

Таспаның ені 5 мм, әріп биіктігі 1,6 мм. Белгінің артқы жағында стильдендірілген түрде қиылысатын таспаның ұштары таспаның астындағы алдыңғы жағына қарай, оң және сол жақта әрқайсысы 2 мм болып келеді.

Белгінің артқы жағында оның реттік нөмірі мен оны марапатталушының киіміне бекітуге арналған сәйкес құрылғы бар. Белгі өлшемдері: биіктігі 40 мм, ені 23 мм.

## Сілтеме
* ҚР ҰҚК органдарының мекемелік марапаттары
* «УНИФОРМИУС» сайтындағы ҚР ҰҚК марапаттары

Санат:Қазақстан медалдары
Санат:Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі
Санат:Қазақстанның құрметті атақтары
1904 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

III Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары қыркүйектің 4–6 сандарында Сент-Луистегі жасанды тоғанда өтті.

Бағдарламаға ерлер арасындағы 9 сайыс түрі енген. Қашықтықтар ярд пен милямен есептелінген. (Басқа Олимпиадалардың бәрінде қашықтықтар метрмен көрсетіліп жүреді.)

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны **қалың қаріппен** жазылған)

## Медалистер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 5 елдің 32 спортшысы қатысты:
*  (24)
*  (1)
* 22px| Аустрия (1)
*  Германия (4)
* 22px| Мажарстан (2)

Ұзақ уақыт бойы Фрэнсис Гэйли АҚШ құрамасында болған деп есептелінді. Алайда 2009 жылы ол Аустралияның мүддесін қорғағаны анықталды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*  

Санат:1904 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|250px|Швециялық шығанақ
V Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілде айының 6-12 сандарында Стокгольмге жақын орналасқан шығанақта өтті.

Бағдарламаға 9 сайыс түрі енген. Оның ішінде алғаш рет әйелдер арасындағы сайыстар ойнатыла бастады.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 17 елдің 120 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1908 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|300px|Уайт Сити стадионы, Лондон
IV Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілде айының 13-25 сандарында өтті. Бағдарламаға ерлер арасындағы 6 сайыс түрі енген.

Арнайы Олимпиада үшін Лондонда жаңа стадион салынды. Ашық алаңның ішінде 100-метрлік бассейн де болды, жүзу жарыстары сонда ұйымдастырылды. Бұған дейін Олимпиадалық сайыстар ашық суда өткізілетін-ді.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны **қалың қаріппен** жазылған)

## Медалистер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 14 елдің 100 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*  

Санат:1908 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

VII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 22-29 сандарында өтті. Бағдарламаға 10 сайыс түрі енген.

Барлық жарыстар арнайы Олимпиада үшін Антверпенде салынған су спорты түрлерінің сарайы ішінде өткізілді.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 19 елдің 116 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1920 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Аргентинадағы жалпы сайлау (2023)

2023 жылы Аргентинада өткен жалпы сайлау 22 қазан мен 19 қарашада екі айналымда өтті. Оларға президент, вице-президент, Ұлттық конгресс мүшелері және көптеген провинциялардың губернаторлары сайланды. 1994 жылғы конституциялық реформа ережелеріне сәйкес үміткерлердің ешқайсысы бастапқы сайлауда 45 % жинамағандықтан, екінші айналым жарияланды. Екінші айналымда «Еркіндік келеді» альянсынан Хавьер Милей «Отан үшін одақ» коалициясынан Серхио Массасын жеңді.

Президент пен вице-президентті сайлаудан басқа 130 депутат пен 24 сенатор сайланды.

Қазіргі президент Альберто Фернандес Конституцияның 90-бабына сәйкес жаңа 4 жылдық мерзімге үміткер болуға құқылы болды, бірақ 2023 жылдың 21 сәуірінде ол өзінің қайта сайлануға кандидатурасын ұсынбайтынын ресми түрде мәлімдеді, сонымен қатар қазіргі вице-президент Кристина Фернандес де Киршнер қайта сайлануға үміткер болмады.

Екінші айналымға шыққан Серхио Масса «Отан үшін одақ» басқарушы коалициясынан күтпеген жерден 36 % дауыс жинап, 30 % дауыспен екінші орын алған «Еркіндік келеді» коалициясының Хавьер Милейге қарсы бірінші орынды иеленді. Бірінші айналымдағы бұқараның жеңісі бұқараның экономика министрі болған кезде байқалған күшті инфляцияның, сондай-ақ Милейдің осы уақытқа дейінгі сауалнамалардағы көшбасшылығының салдарынан сәтсіздік ретінде қабылданды.

Екінші айналымда Милей 55,7 % дауыспен массаны жеңді, бұл Аргентина демократияға көшкеннен бергі ең жоғары дауыс. Бірінші айналым нәтижелерінің күтпеген өзгеруі нәтижесінде миля әлдеқайда жақын жарысты болжайтын сауалнамалардан озып кетті. Масса ресми нәтижелер жарияланғанға дейін жеңілісті мойындады. Милей 2023 жылдың 10 желтоқсанында Аргентинаның келесі президенті ретінде ант беруі керек.

Бұл сайлау 2018 жылы Маурисио Макридің президенттігі кезінде басталған және Альберто Фернандестің президенттігінен кейін инфляциялық тұрғыдан тереңдей түскен экономикалық дағдарыстан кейін туындаған белгісіздікте өтті. Сайлауға дейін және оның барысында инфляция деңгейі айына 10 %-дан жоғары болды, бұл 1991 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш. Бұған жоғары лауазымды шенеуніктердің отставкаға кетуімен атқарушы билікте тұрақсыздық тудырған 2022 жылғы саяси дағдарыс қосылуы керек. Бұл сондай-ақ 2001 жылғы дағдарыс кезіндегі наразылықтар кезінде қолданылған «Барлығы кетуі керек» ұранының қайта оралуын және «бөтен» саясаткер Хавьер Милейдің пайда болуының жаңалығын білдіреді.

## Нәтижелері

### Президент

## Дереккөздер
1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|400px|<center>Piscine des Tourelles бассейні</center>
нобай|300px|1500 метр еркін жүзу, финал
VIII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілде айының 13–20 сандарында өтті. Бағдарламаға 11 сайыс түрі енген.

Барлық жарыстар арнайы Олимпиада үшін Парижде салынған алып бассейнде өткізілді.

## Медальдар санағы

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 23 елдің 169 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|300px|Амстердамдағы бассейн
IX Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 4–11 сандарында өтті. Бағдарламаға 11 сайыс түрі енген.

Барлық жарыстар арнайы Олимпиада үшін Амстердамда салынған алып бассейнде өткізілді.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген; әр санаттағы ең көп медаль саны **қалың қаріппен** жазылған)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 28 елдің 182 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Василий Абрамович Каруцкий

**Василий Абрамович Каруцкий**        &nbsp;— КСРО ЧК -ОГПУ- НКВД- ның көрнекті қайраткері, 3-дәрежелі Мемлекеттік қауіпсіздік комиссары .
Украина — Португалия футбол матчы (2019)

**Украина - Португалия футбол матчы** — 2020 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу ойыны. 2019 жылы 14 қазанда Киевте өтті. Екі құрама іріктеу турнирінің В тобында сынға түсті. 

## Фактілер

* Украина соққан екі допқа португалдар бір доппен ғана жауап қайтарды. Ол голды Криштиану Роналду енгізді, бұл Криштианудың ресми ойындардағы 700-ші голы еді.
* Осы ойыннан соң Украина мерзімінен бұрын финалдық турнирге жолдама алды.

## Матч

### Детальдар

## Тағы қараңыз

* Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, В тобы)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*''Ғootball24.ua сайтында''
Санат:2019 жылғы футбол
Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)
Денис Валентинович Мантуров

**Денис Валентинович Мантуров ** (23 ақпан 1969, Мурманск, РКФСР, КСРО)  —  ресейлік мемлекеттік қайраткер, үкімет төрағасының бірінші орынбасары (2024—). 1-дәрежелі Мемлекеттік кеңесші.

## Еңбек жолы
* 1990—1993 — әуе тасымалымен айналысатын Ресей-Үндістан бірлескен кәсіпорнында жұмыс істеді;
* 1993—1998 — Улан-Удэ авиация зауытынан Ми-8 тікұшақтарын экспорттаумен айналысты;
* 1993—1998 — Улан-Удэ авиация зауытыбас директорының орынбасары;
* 2000—2001 — “М.Л.Миль атындағы Ұлттық тікұшақ жасау орталығы” АҚ коммерциялық директоры;
* 2001—2003 — «Мемлекеттік инвестициялық корпорация» федералдық мемлекеттік унитарлық кәсіпорны (ФМУК) төрағасының орынбасары;
* 2003—2007 — «Оборонпром Біріккен өнеркәсіптік корпорациясы» ААҚ бас директоры;
* 2007—2008 — Ресей Өнеркәсіп және энергетика министрінің орынбасары(қазіргі өнеркәсіп және сауда министрлігі);
* 2008—2012 — Ресей Өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары;
* 2012 — «Ростех» мемлекеттік корпорациясының бақылау кеңесінің төрағасы;
* 2012—2024 — Ресей Өнеркәсіп және сауда министрі;
* 2022—2024 — Ресей үкіметі төрағасының орынбасары;
* 2022 — Ресей әскери-өнеркәсіптік комиссиясы алқасының төрағасы;
* 2024 — Ресей үкіметі төрағасының бірінші орынбасары;
## Білімі
1994 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінің әлеуметтану факультетін әлеуметтанушы, 2006 жылы Ресей президенті жанындағы мемлекеттік басқару академиясын құқықтану мамандығы бойынша аяқтады. 
## Санкциялары
Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты Мантуровқа 2022 жылы 9 маусымда Украина, 28 қазанда Канада және қарашада Ұлыбританияның санкциясына ілікті. 2023 жылы 26 қаңтарда АҚШ, ақпанда Аустралия мен Жаңа Зеландияның санкция енгізді 
## Дереккөздер

Санат:Ресей мемлекеттік қайраткерлері
Санат:Ресей Федерациясы мемлекеттік қайраткерлері
Франсиско Сильва

**Франсиско Андрес Сильва Гахардо** (; 11 ақпан 1986 жыл, Кильота, Чили) — чилилік футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері
### Командалық

«Универсидад Католика»

*Чили чемпионы — 2010
*Чили кубогы — 2011
«Брюгге»

*Бельгия кубогы — 2014/2015
### Халықаралық
Чили
*Америка кубогының жеңімпазы — 2015, 2016
*Конфедерциялар кубогының финалисі— 2017

## Дереккөздер

Санат:Чили футболшылары
Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Санат:Универсидад Католика ФК ойыншылары
Санат:Осасуна ФК ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары
Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары
Рамиро Фунес Мори

**Рамиро Хосе Фунес Мори** (; 5 наурыз 1991, Мендоса) — аргентиналық футболшы, қорғаушы.

## Жетістіктері

### «Ривер Плейт»

* Аргентина чемпионы: 2014 (Финаль)
* Оңтүстік Америка кубогы: 2014
* Оңтүстік Америка суперкубогы: 2015
* Либертадрес: 2015

### «Вильярреал»

* УЕФА Еуропа лигасы: 2020/21

### Аргентина

* Америка кубогының финалисі: 2016

## Сілтемелер

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары
Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|260px|Берлиннің Олимпиадалық бассейні
нобай|160px|Әйелдер арасындағы 100 метр еркін жүзуден жеңімпаздар
XI Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыз айының 8-15 сандарында өтті.

Бағдарламаға өткен үш Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 29 елдің 248 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Хосе Педро Фуэнсалида

**Хосе Педро Фуэнсалида Гана** (; 22 ақпан 1985 жыл, Сантьяго, Чили) — чилилік футболшы, жартылай қорғаушы. 2015, 2016 жылдары Америка кубогының жеңімпазы атанды.

## Жетістіктері

* Чили чемпионы (7): Кл. 2005, Кл. 2014, Кл. 2016, Ап. 2016, 2018, 2019, 2020
* Чили суперкубогы (2): 2016, 2019
* Аргентина чемпионы (1): 2015
* Аргентина кубогы (1): 2014/15
* Америка кубогы (2): 2015, 2016

Санат:Чили футболшылары
Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Универсидад Католика ФК ойыншылары
Санат:Коло-Коло ФК ойыншылары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

[нобай|230px|Империялық бассейнің іші (қазіргі [Уэмбли Арена), Лондон]]
XIV Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілденің 30 мен тамыздың 7-і аралығында өтті.

Бағдарламаға өткен төрт Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 34 елдің 249 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

[нобай|300px|Олимпиадалық бассейн, [Хельсинки]]
XV Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары шілденің 26 мен тамыздың 2-і аралығында өтті.

Бағдарламаға өткен бес Олимпиадағыдай 11 сайыс түрі енген.

## Медальдар санағы

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 48 елдің 319 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Мінсіз қызметі үшін төсбелгісі (Қазақстан Республикасы Президентінің әкімшілігі)

**«Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісі** — Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мекемелік марапаты.

## Ережесі
«Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісімен Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігінде кемінде 5 және 10 жыл жұмыс істеген мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілер мінсіз қызметі, қызметтік міндеттерін үлгілі орындағаны, елеулі еңбек сіңіргені, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің қызмет нәтижелері мен бетбеделін жақсартуға қосқан үлесі үшін марапатталады.

## Сипаттамасы
«Мінсіз қызметі үшін» төсбелгісі үш элементтен (негіз және екі бастырма) тұрады, жезден жасалып, сегізбұрышты стильдендірілген жұлдыз пішініне ие. Белгінің диаметрі 45 мм. Негіздің сәулелерінде, жұлдыздың ортасында сегіз қырлы бастырма бар. Көгілдір түсті, сегіз қырлы бастырманың аясында сәндік алтын өріммен жиектелген сақина орналасқан. Сақинаның ішінде қою көк түстің аясында «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ӘКІМШІЛІГІ» деген жазу жазылған. Сегіз қырлы бастырманың ішкі бұрыштарында сегіз түссіз қырлап мәнерленген фианит бекітілген.

Екінші бастырмасы — дөңгелек, оның ақ түсті аясында лавр жапырақтары гүлшоқтарымен жиектелуінде Қазақстан Республикасы Президентінің «Ақорда» Резиденциясы ғимаратының бедерлі бейнесі орналасқан.

Арт жағында ортада «МІНСІЗ ҚЫЗМЕТІ ҮШІН» деген жазу жазылған.

Белгі құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспамен тысталған, ені 32 мм бір көк, екі көгілдір, екі қызыл, екі жасыл және төрт ақ жолақшасы бар биіктігі 50 мм жезден жасалған алтыбұрышты тағанға жалғанады.

Белгі киімге қалқалы бекітпесі бар түйреуіш арқылы тағылады.

## Дереккөздер
* «Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін кейбір мемлекеттік органдардың, құқық қорғау органдарының, соттардың, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мекемелік марапаттары туралы» Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2011 жылғы 30 қыркүйектегі №155 Жарлығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»

Санат:Қазақстан медалдары
Виола Амерд

**Виола Патрисия Амерд** (; 6 маусым 1962, Бриг, Вале, Швейцария) — швейцариялық мемлекеттік қайраткер, президент (2024—) және вице-президент (2023—2023).

## Дереккөз
Трансвааль (футбол клубы)

«**Трансвааль**» — Суринам футбол клубы. Базасы ел астанасы Парамарибо қаласында. КОНКАКАФ Чемпиондар кубогының екі дүркін жеңімпазы.

## Жетістіктері

* **Суринам чемпионаты**
** **Чемпион** (19): 1925, 1937, 1938, 1950, 1951, 1962, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1973, 1974, 1990, 1991, 1996, 1997, 2000.
* **Суринам кубогы**
** **Жеңімпаз** (3): 1996, 2002, 2008.
* **Суринам суперкубогы**
** **Жеңімпаз** (2): 1997, 2008.
* **КОНКАКАФ Чемпионар кубогы**
** **Жеңімпаз** (2): 1973, 1981.
** **Финалист** (3): 1974, 1975, 1986.

Санат:Суринам футбол клубтары
Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі

**«Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін» медалі** — Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитетінің мекемелік марапаты.

## Тарихы
Медаль Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы № 129 Жарлығының негізінде тағайындалды. 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлығымен медаль Министрліктің мекемелік марапаты болып қайта бекітілді. Алайда, 2014 жылы Министрліктің таратылуына және оның атқарымдары Ішкі істер министрлігінің мекемесіне жүктелуіне байланысты марапат мекемелік бағыныстылыққа ие болды.

## Ережесі
# Медалмен халықты авариялардан, апаттардан, өрттерден және дүлей зілзалалардан қорғау жөніндегі міндеттерін үлгілі орындаған Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының қызметкерлері; Төтенше жағдайлардың алдын алу мен жоюға белсене араласып, ерлік пен жанқиярлық танытқан басқа да тұлғалар марапатталады.
# Медалмен марапаттау туралы өтініштерді беру және қарау тәртібін Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі айқындайды.
# Медалді Қазақстан Республикасы Президентінің атынан Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі, төтенше жағдайлар органдарының құрылымдық бөлімшелерінің басшылары табыстайды.
# Әрбір марапатталушыға медал тапсырумен бір мезгілде Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі қол қойған тиісті куәлік беріледі.
# Медал кеуденің сол жағында Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаттары болса, олардан кейін орналасады. Атаулы медалға арналған таспасы бар жолақ мемлекеттік марапаттары рәміздерінен кейін кеуденің сол жағында орналасады.

## Сипаттамасы
Медал мелхиордан жасалып, диаметрі 34 мм дөңгелек пішінге ие.

Медалдің алдыңғы жағында, ортасында — «жел тармақтары» іштей сызылған глобус пенен жер шарының сұлбасында азаматтық қорғаныстың халықаралық белгісі — қалықтаған қыран бейнеленген. Жер шарының аясы көк эмалмен жабылған.

Медалдың артқы жағында ортасында «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін» деген жазу жазылған.

Медалдағы барлық бейнелер мен жазулар шығыңқы. Медалдың шеттері ернеумен жиектелген.

Медаль құлақша мен шығыршық арқылы жібек қатқыл таспамен тысталған ені 32 мм және биіктігі 50 мм алтыбұрышты тағанға жалғанады. Таспаның ортасында ені 3 мм екі қызыл жолақ орналасады, олардың ортасында ені 2 мм көгілдір жолақ, қызыл жолақтардың шеттерінде ені 3 мм екі ақ жолақ орналасқан. Таспаның шеттерінде — ені 8 мм көгілдір жолақтар бар. Таспаның ені 30 мм.

Медал киімге қалқалы бекітпесі бар түйреуіш арқылы тағылады.

## Дереккөздер
* Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 5 маусымдағы №129 Жарлығының күші жойылған. Оның орнына Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі №155 Жарлығы бекітілген.
* Униформиус
* ҚР ІІМ ТЖК сайтындағы марапаттар

Санат:Қазақстан медалдары
Картахинес

«**Картахинес**» () — Коста-Риканың Картаго қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Коста-Рика чемпионы (3): 1923, 1936, 1940
* Коста-Рика кубогы (2): 2014, 2015

### Халықаралық

* КОНКАКАФ Чемпиондар кубогы (1): 1994
* Америкааралық кубок финалисі (1): 1996

Санат:Коста-Рика футбол клубтары
1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XVI Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 29 қараша мен 7 желтоқсан аралығында өтті.

Бағдарламаға ерлер мен әйелдер арасындағы 2 баттерфляй жарысы қосылып, жалпы саны 13 сайысқа дейін өсті.

## Медальдар санағы
(Олимпиада қабылдаған ел арнайы түспен белгіленген)

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 33 елдің 235 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

XVII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары тамыздың 26 мен қыркүйектің 3-і аралығында өтті.

Бағдарламаға эстафетаның жаңа түрі енгізіліп, сайыстардың жалпы саны 15-ке дейін өсті.

## Медальдар санағы

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 45 елдің 380 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Мезосома

**Мезосома** — үлгілерді электронды микроскопияға дайындау барысында химиялық бекіту әдістерін қолдану арқылы түзілетін, бактериялардың цитоплазмалық мембранасының қатпарлары. 1960 жылдары бұл құрылымдардың табиғи шығу тегі болжанғанымен, олар 1970 жылдардың аяғында артефактілер ретінде танылды және қазіргі уақытта зерттеушілердің көпшілігі бактерия жасушаларының қалыпты құрылымының бөлігі деп санамайды.

## Ерте зерттеулер
Электрондық микроскопияға сынама дайындау кезінде химиялық бекітуден өткен, грам-позитивті бактериялардағы жасуша мембраналарының қатпарларын алғаш рет 1953 жылы Джордж Чампан мен Джеймс Хиллиер көрді. Олар бұл қатпарларды "перифериялық денелер" () деп атады. 1959 жылы Дж. Робертсон оларды мезосомалар деп атады.

Бастапқыда мезосмалар көптеген жасушалық процестерде рөл атқаруы мүмкін деп есептелді, мысалы, жасушаның бөліну барысында жасуша қабырғасының түзілуі, ДНҚ-ның екі еселенуі немесе тотыға фосфорлану орны ретінде әрекет етеді. Мезосомалар жасуша бетін үлкейтеді және жасушаның биологиялық тотығуына, сондай-ақ секрецияға қатысады деп болжанған. Олар эукариоттық митохондриядағы кристалардың аналогтары болып саналды. Мезосомалар фотосинтезге қатысуы мүмкін және жалпы бактериялық жасушаның бөлімшеленуінде қатысуы мүмкін деген пікірлер айтылды .

## Гипотезаны жоққа шығару
1970 жылдардың аяғында мезосомалар препаратты электронды микроскопияға дайындау кезінде химиялық бекіту артефактілері болып табылатынын және химиялық бекітуге ұшырамаған жасушаларда кездеспейтінін көрсететін дәлелдер жиналды . 1980 жылдардың аяғында криофиксация тараған кезде, электронды микроскопияға арналған препараттарды дайындау кезінде, мезосомалар сынама дайындаудың артефактілері болып табылады және тірі жасушаларда жоқ деген пікір кеңінен таралды. Алайда, бірқатар ғалымдар әлі күнге дейін мезосомалар барлық жағдайда артефакт емес деп мәлімдейді.

Мезосомаларға ұқсас мембраналық қатпарлар кейде антибиотиктердің және бактерияға қарсы пептидтердің (дефензиндер) әсеріне ұшыраған бактерияларда анықталады. Бұл жағдайларда мембраналық қатпарлардың пайда болуы жасуша мембранасының және/немесе жасуша қабырғасының химиялық зақымдануының нәтижесі болуы мүмкін. Мезосома емес ішкі мембраналық жүйелер тек фототрофты прокариоттарда, азоттандыратын және метаноқышқылдайтын бактерияларда болады.

Мезосомалардың болуы туралы гипотеза мәселесі және оны жоққа шығару кейде ғылыми философия тұрғысынан эксперименттік әдістерді дамыта отырып ғылыми идеяны жоққа шығарудың мысалы ретінде қарастырылады..

## Дереккөздер

## Әдебиет
*
Криста

**Криста** — бұл митохондрияның ішкі мембранасының қатпарлары. Бұл атау латын тіліндегі тарақ () сөзінен шыққан. Олар ішкі мембранаға тән мыжылған пішін береді, бұл биохимиялық реакциялардың жүретін беттің айтарлықтай ұлғаюына мүмкіндік береді. Бұл биологиялық тотығу тиімділігін арттырады, өйткені митохондриялардың ішкі мембранасы АТФ синтазасы сияқты ақуыздармен және тотығу фосфорлануын жүзеге асыратын бірқатар тыныс алу ферменттерімен қапталған. Әр түрлі эукариоттарда кристалар пішіні бойынша ерекшеленеді. Ламелла, құбырлы немесе диск тәрізді кристалар бар.
Екінші митохондриялық мембрана ашылғаннан кейін, ультрақұрылымдық зерттеулердің ізашарлары ішкі мембрананың қалай жұмыс істейтінін түсіндіретін әртүрлі модельдерді ұсынды. Негізгі үш модель болды:
***Бөлімдердің моделі**-Паладаның пікірінше, митохондриялық мембрана иіліп, олардың арасында кең бос орындар бар бөлімдер түзеді. Бұл модель қазіргі заманғы оқулықтардың көпшілігінде айтылған және ұзақ уақыт бойы канондық болып саналды.
***Септ моделі** — Шестранд ішкі мембрананың қатпарлары матрицаны бірнеше бөлек бөліктерге бөлетін септамалар сияқты созылған деп болжады.
***Қосылыстардың моделі**-Даем мен Висса кристалдар ішкі мембранамен диаметрі өте аз құбырлы құрылымдар арқылы байланысады деп болжады. Олар бұл құрылымдарды Криста фибриллалары деп атады. Салыстырмалы түрде жақында бұл құрылымдар электронды томографияны қолдану арқылы қайта ашылды. Қазіргі уақытта бұл модель жалпы қабылданған.

## Функциялар
Кристалар ішкі мембрананың бетін едәуір арттырады, бұл оған тыныс алу ферменттерінің, тасымалдаушы ақуыздардың және АТФ синтазаларының әлдеқайда көп мөлшерін орналастыруға мүмкіндік береді, яғни жасушалық тыныс алудың тиімділігі мен АТФ синтезінің жылдамдығын едәуір арттырады.
Митохондриялар тотығу фосфорлану процесінде үнемі түзілетін оттегінің белсенді түрлерінің ультра әлсіз хемилюминесценциясының көзі болып табылады. Математикалық модельдеу тармақталған митохондриялардың кристалдарының оптикалық қасиеттері матадағы жарықтың пайда болуына және таралуына әсер етуі мүмкін деп сенуге негіз береді.

## Дереккөздер
1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|160px|Дон Фрейзернобай|160px|Төрт дүркін чемпион Дон Шолландер
XVIII Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 11–18 қазан аралығында өтті.

Бағдарламаға кешенді жүзу және басқа да жаңа дисциплиналар енгізіліп, сайыстардың жалпы саны 18-ге дейін өсті.

## Медальдар санағы

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 42 елдің 405 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Ред Стар Пуэнт-а-Питр

**Ред Стар Пуэнт-а-Питр** () — Гваделупа футбол клубы. Базасы Пуэнт-а-Питр қаласында.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://all.soccer/ru/team/99271/results

Санат:Гваделупа футбол клубтары
Солидарите

**Солидарите** () — Гваделупа футбол клубы. Базасы Baie-Mahault қаласында.
## Жетістіктері
***Гваделупа чемпионы: 6**
:: 1987–88, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 1992–93, 2021–22

***Гваделупа кубогы: 5**
:: 1963, 1973, 1986, 1992, 1993

## Сілтемелер
*http://www.fff.fr/competitions/php/club/club_fiche.php?cl_no=4080
Санат:Гваделупа футбол клубтары
Роман Юрьевич Василенко

**Роман Юрьевич Василенко** (14 тамыз 1972 жыл, Шымкент) — қазақстандық дипломат, 2025 жылдан бастап Бельгиядағы Төтенше және Өкілетті Елші, Еуропа Одағының жанындағы және НАТОдағы Өкілдігінің Басшы. 2016—2019 және 2022—2025 жылдары Сыртқы істер министрінің орынбасары.

## Өмірбаяны
1972 жылы 14 тамызда Шымкентте дүниеге келді.

1994 жылы Ресей Қарулы Күштерінің экономика, қаржы және құқық Әскери академиясын тәмамдағаннан кейін Қазақстан Президенті Әкімшілігінде Халықаралық бөлімнің аға маманы, референті;

1996—1999 жылдары Қазақстанның Ұлыбританиядағы Елшілігінің үшінші, екінші хатшысы;

1999—2000 жылдары Қазақстан Премьер-Министрі Кеңсесі басшысының көмекшісі;

2000—2007 жылдары Қазақстанның Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігінің бірінші хатшысы, кеңесшісі;

2007—2008 жылдары Қазақстан Мемлекеттік хатшысы хатшылығының бас инспекторы;

2008 жылғы наурыз—қазан айларында Қазақстан Президенті Әкімшілігінің консультанты;

2008—2009 жылдары Қазақстан Мемлекеттік хатшысы хатшылығының инспекторы, хатшылық меңгерушісінің орынбасары.

2009 жылғы 7 қыркүйекте Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық ақпарат комитетінің төрағасы болып тағайындалды.

2012 жылғы 19 сәуірде «Назарбаев орталығы» директорының орынбасары болып тағайындалды.

2013 жылғы 24 сәуірде Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі Елшісі болып тағайындалды.

2014 жылғы 21 сәуірде Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Халықаралық ақпарат комитетінің төрағасы болып тағайындалды.

2016 жылғы 4 наурызда Қазақстан Президентінің өкімімен Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды.

2019 жылғы 21 желтоқсанда Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Қазақстанның Словакиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып тағайындалды.

2022 жылғы 27 қаңтарда Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды.

2025 жылғы 5 шілдеде Қазақстан Президентінің жарлығымен лауазымынан босатылып, Қазақстанның Бельгиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Еуропа Одағының жанындағы және НАТОдағы Өкілдігінің Басшысы болып тағайындалды.

## Жеке өмірі
Үйленген, жұбайы Людмила Алексеевна  Василенко (тумысында Муравлева). Балалары: қызы Диана (1998 туған) және ұлдары Георг (1997 туған) пен Глеб (2011 туған).

## Марапаттары және атақтары
2016 жылы Құрмет орденімен марапатталды.

2008 жылы Ерен еңбегі үшін медалімен марапатталды.

## Дереккөздер
Санат:Қазақстан вице-министрлері
Санат:Қазақстан дипломаттары
Санат:Қазақстанның Бельгиядағы елшілері
Санат:Қазақстанның Словакиядағы елшілері
Футболдан Англия чемпионаты 2016/2017

**Футболдан Англия чемпионаты ** (ағыл. *2016/17 Premier League*) — Англия премьер-лигасының 25-ші маусымы.

## Турнир кестесі

## Статистика

### Мергендер

## Дереккөздер

Санат:Футболдан Англия чемпионаты
Санат:2016 жылғы футбол
Санат:2017 жылғы футбол
Нефидрии

**Нефидрии** — омыртқасыздардан, соның ішінде ланцетниктердегі бөлу органы. Ол осморегуляция, организмнен зиянды зат алмасу өнімдерін шығару және жою функцияларын орындайды. Кейде олар жыныстық өнімдерді шығару қызметін атқарады. 

Нефридии екі түрге бөлінеді: протонефридии және метанефридии. Біріншісі қарапайым болып келеді және жалпақ құрттарға, зымырықтарға, құрсақкірпікшелі құрттарға, немертиндерге және көпқылтанды құрттардың кейбір түрлеріне тән.

## Протонефридии
Протонефридии ішкі ұштарында терминал жасушаларымен (соленоциттермен) тұйықталған және экскреторлық тесіктермен (нефропоралармен) сыртқа ашылатын тармақталған түтікшелер (нефридиальды түтікшелер) түрінде болады. Соленоциттерді жоғалту және дененің екінші қуысымен байланысу арқылы олар негізінен буылтық құрттарда кездесетін метанефридииға айналады. Кейбір буылтық құрттарда нефридии мезодермальды цилиарлы жыныс шұңқырларымен — целомодукттермен біріктіріліп, аралас текті мүшелер — нефромиксия түзеді. Бір дарақта нефридиилардың саны бірден бірнеше жүзге дейін болады.

## Метанефридии
Метанефридии — буылтық құрттар, буынаяқтылар және моллюскілер сияқты омыртқасыздардың көптеген түрлерінде кездесетін нефридии түрі. Метанефридии әдетте дене қуысына (тұтастай) ашылатын және бездермен қамтамасыз етілуі мүмкін, бүктелген немесе кеңейтілген (көпіршікті) және әдетте сыртқы ортаға ашылатын каналмен байланысқан кірпікшелі шұңқырдан тұрады. Бұл жүйе артық иондарды, метаболизм өнімдерін, тағамнан токсиндерді және қажетсіз гормондарды тасымалдайтын суды ағзадан шығарады. Бұл қалдықтар шұңқыр тәрізді каналдар — нефростомалар арқылы өтеді және нефридиопоралар арқылы сыртқа шығарылады. Қанның (немесе ұқсас қызметі бар басқа сұйықтықтың) сүзілуінен пайда болған бірінші реттік зәр метанефридииді қаптайтын жасушаларда селективті реабсорбция арқылы екінші реттік зәрге айналады.

Көптеген құрттарда нефридиальды түтіктер асқазан-ішек жолына ашылады, бұл жағдай энтеронефриилі деп аталады.

## Дереккөздер
* Нефридии — статья из Большой советской энциклопедии. 
*
Қапан Оржанов

**Қапан Оржанов** (1898 Мақат ауданы Гурьев облысы – 1985 Атырау) — мұнай бұрғылау қызметкері.

## Өмірбаян
Қапан Оржанов 1898 жылы желтоқсанда Мақат маңындағы Ракушиде Атырау облысында дүниеге келген. Руы Шеркеш, Кылышкестен атасының  ұрпағы, Кіші жүз.

1929-1931 жылдары Доссордан мұнай кендерінен мұнайды арбамен, түйемен Каспий жағасындағы Ракуша портына тасымалдау жөніндегі тасымалдаушы.

1931-1939 жылдары ФЗО-ны (кейін ГПТУ) бітіріп "Ембімұнай" трестінің геологиялық барлау кеңсесінде бұрғылаушының көмекшісі, сосын бұрғылаушы. Бұрғышылар бригадасында істеп, геологтар мен барлаушылармен бірге «Байшонас» (1931), «Мұнайлы», «Қожағали» кенорнын мұнай қазуға қатысқан. 

Бұдан кейін, «Ескене» (1934), «Қосшағыл» (1935), «Алтынкөл» (1936), «Шұбарқұдық» (1937), «Құлсары» (1939), «Төлестен» мұнай кенінде бұрғышы болды. Бұрғылап, мұнай өндіруге дайындады.

1939-1946 жылдары "Ембімұнай" тресінің "Доссор" НПУ бұрғылау бөлімінің бұрғылаушы жұмысшысы, крелиус барлау бұрғылаушысы. «Нармонданақ» (1942) мұнай ұңғысын бұрғылауға қатысты. «Қожағали», «Жолдыбай», «Жұмабай» мұнай кәсіпшілігінде бұрғышылыкты атқарды. 

1946-1949 жылдары "Қошқар" НПУ бұрғылау цехының бұрғылаушысының көмекшісі.

1949-1956 жылдары "Қаратон" НПУ бұрғылау цехының бұрғылаушысының көмекшісі.

## Отбасы
Әкесі Оржан, анасы Айкүміс. 1935 жылы әкесі Оржан қайтыс болған.

Жубайы Зияда. Отбасында төрт баласы: Әбуғали - геолог барлаушы, Жамал, Табын - мұнайшы, Сәлімгерей - байланысшы.

## Марапаттары
Адал және жанқиярлық еңбегі үшін мұнайшы алдымен бірнеше медальдармен, содан кейін Еңбек Қызыл Ту орденімен, ал зейнеткерлікке шыққанға дейін Ленин орденімен марапатталды.

## Жарияланымдар
Гүлсім Оразалықызы, Қазақ Мұнайының Ардақтылары, Оржановтар Әулеті, Алматы 2009, «Мұнайшы» қоғамдық қоры. ISBN 9965-816-28-Х

## Дереккөздер
АФК кубогының финалы 2018

**[[АФК екінші чемпиондар лигасы|АФК кубогының]] 2018 жылғы маусымының финалы** (ағылш. *2018 AFC Cup final*) Ирактың "Әл-Кува" және Түрікменстанның "Алтын Асыр" клубтарының арасында өтті.
## Матч

### Детальдар


## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* AFC Cup 2018

Санат:АФК екінші чемпиондар лигасы
Санат:Әл-Кува ФК ойындары
Санат:Алтын Асыр ФК ойындары
Санат:2018 жылғы футбол
1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы жүзу

нобай|160px|Үш дүркін чемпион Чарльз Хиккокс нобай|160px|Екі дүркін чемпион Клаудиа Колб нобай|160px|Екі дүркін чемпион Дон Маккензи
XIX Олимпиада ойындарында жүзу сайыстары 17–26 қазан аралығында өтті.

Бағдарламаға жаңа дистанциялар қосылып, сайыстардың жалпы саны 29-ға дейін өсті.

## Медальдар санағы

## Медалистер
### Ерлер

### Әйелдер

## Қатысқан елдер
Бұл Олимпиадаға 51 елдің 468 спортшысы қатысты:

## Дереккөздер

Санат:1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Олимпиада ойындарындағы жүзу
Хаммади Ахмад

**Хаммади Ахмад Абдулла ад-Даия** (; 18 қазан 1989, Самарра) — ирактық футболшы, шабуылшы. 

2016 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
## Жетістіктері
*Ирак чемпионы: 2016–17, 2020–21
*Ирак кубогы: 2015–16, 2020–21, 2022–23
*АФК кубогы: 2016, 2017, 2018
## Сілтемелер
* soccerway.com

Санат:Ирак футболшылары
Санат:Ирак Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Кува ФК ойыншылары
Ибрахим Баеш

**Ибрахим Байеш** (1 мамыр 2000, Бағдат, Ирак) — ирактық футболшы, жартылай қорғаушы. 2023 жылы Азия кубогына, 2024 жылы Жазғы Олимпиадаға қатысты.

## Жетістіктері
**[[Әл-Заураа|Әл-Зааура]]**

* Ирак чемпионы: 2017–18
* Ирак суперкубогы: 2017

**[[Әл-Кува]]**

* Ирак чемпионы: 2020–21
* Ирак кубогы: 2020–21, 2022–23
* АФК кубогы: 2018

## Сілтемелер

* https://www.espn.com/soccer/player/_/id/266496

Санат:Ирак футболшылары
Санат:Ирак Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Заураа ФК ойыншылары
Санат:Әл-Кува ФК ойыншылары
Санат:Захо ФК ойыншылары
Умиджон Астанов

**Умиджан Астанов** (; 11 тамыз 1990 жыл, Мары, Түрікмен КСР) — түрікменстандық футболшы, жартылай қорғаушы. 2010 жылы Азия ойындарына қатысты.
## Жетістіктері
### Ұлттық
*Түрікменстан суперкубогы: 2015
*Түрікменстан чемпионы: 2015
### Халықаралық
*АФК кубогының финалисі: 2018
## Сілтемелер
* Спортбокс.ру
* Гуанчжоу 2010
Санат:Түрікменстан футболшылары
Санат:Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Алтын Асыр ФК ойыншылары
Санат:Мерв ФК ойыншылары
Санат:Небитчи ФК ойыншылары
Брума

**Арминду Туэ На Бангна** (; 24 қазан 1994 жыл, Бисау), **Брума** ретінде танымал () — португалиялық футболшы, шабуылшы.

## Жетістіктері

### Командалық
**«Галатасарай»**

* Түркия чемпионы: 2014/15
* Түркия кубогы (**2**): 2013/14, 2014/15
* Түркия суперкубогы: 2016

**«Олимпиакос»**

* Грекия чемпионы: 2020/21

**ПСВ**

* Нидерланд кубогы: 2021/22
* Нидерланд суперкубогы: 2021

Санат:Португалия футболшылары
Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Газиантепспор ФК ойыншылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Фенербахче ФК ойыншылары
Санат:Брага ФК ойыншылары
Руслан Владимирович Малиновский

**Руслан Владимирович Малиновский** (; 4 мамыр 1993 жыл, Житомир) — украиналық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

### Командалық
**«Севастополь»**

* Украина 1 лигасы жеңімпазы: 2012/13

**«Генк»**

* Бельгия чемпионы: 2018/19

**«Аталанта»**

* Италия кубогының финалисі: 2020/21

### Жеке

* Украинаның үздік жас ойыншысы: 2013/14

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Украина футболшылары
Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары
Санат:Севастополь ФК ойыншылары
Санат:Заря Луганск ФК ойыншылары
Санат:Генк ФК ойыншылары
Санат:Аталанта ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Мульен

**Мульен** () — Гваделупаның Ле Муле қаласындағы футбол клубы. Гваделупаның 13 дүркін чемпионы (1952–53, 1954–55, 1955–56, 1964–65, 1983–84, 1984–85, 1993–94, 2008–09, 2010–11, 2012–13, 2013–14, 2017–18, 2022–23).
## Сілтемелер
* Tour des clubs 2008–2009
* Club info
* Ресми сайты (13 шілде 2011)
Санат:Гваделупа футбол клубтары
Расинг Гонаив

**Расинг** () — Гаитидің Гонаиб қаласындағы футбол клубы. 1962 жылы құрылған.

## Жетістіктері
Гаити чемпионы: 1996, 2008, 2016

## Халықаралық турнирлерде

### [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондары кубогында]]
:: 1985 – 1 раунд
:: 1991 – 2 раунд
:: 1993 – 1 раунд
:: 1994 – 1 раунд

## Дереккөздер

Санат:Гаити футбол клубтары
Санат:1962 жылы құрылған футбол клубтары
Страйкерс

**Страйкерс** () — Кайман аралдарындағы футбол клубы. Қазір жабылып қалған.

## Cілтемелер

* https://wildstat.ru/p/1/club/CAY_Strikers_FC 

Санат:Кайман аралдары футбол клубтары
Блэк Лайонз

**Блэк Лайонз** () — Ямайка футбол клубы. 1991 жылы КОНКАКАФ Чемпиондар кубогына қатысты.

## Дереккөздер

Санат:Ямайка футбол клубтары
СИТОК

**Ситос** () — Кюрасаоның Виллемстад қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* **Нидердланд Антиь аралдары чемпионы: 9**

:: 1960, 1961, 1962, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995, 1999

* **Кюрасао чемпионы: 9**

:: 1960, 1961, 1986, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995

## Сілтемелер

* https://web.archive.org/web/20120405183557/http://www.weltfussballarchiv.com/Vereinsprofilnew.php?ID=25402

Санат:Кюрасао футбол клубтары