Гавар

**Гавар** () — Армениядағы қала, Гегаркун облысының орталығы.
2026 жылғы жағдай бойынша Гавар халқының саны 20 300 адамды құрады. Гавар Армениядағы 59 қаланың бірі және халқы бойынша 26-шы орында.

## Географиялық сипаттамасы
Гаварагет өзенінің бойында, Севан көліне құятын жерінен 8 км жерде, Ереваннан солтүстік-шығысқа қарай 90 км жерде орналасқан. Гавар ылғалды континенталды климатқа ие, қысы суық, жазы жылы. Жылдық жауын-шашын мөлшері 450 мм.

## Тарихы
Қазіргі Гавар қаласының орнындағы қоныс туралы алғашқы деректер сегізінші ғасырға жатады. Кейінірек, 1736 жылы Надер Шах қиратқан Кавар ауылы туралы айтылады. 1830 жылы түрік хандарының өктемдігінен пана іздеген батыс Арменияның Беязет қаласынан келген босқындар осында қоныстанды. 1850 жылы ауыл қала мәртебесін алды. 1959 жылға дейін ауыл Нор-Баязет немесе Жаңа Баязет деп аталды, содан кейін 1991 жылға дейін ол армян революциялық батыры, лақап аты Камо Тер-Петросянның құрметіне Камо деп аталды. 1995 жылы 4 желтоқсанда қалаға Гавар атауы қайтарылды, бұл армян тілінен аударғанда «аудан» дегенді білдіреді.

## Экономикасы және инфрақұрылымы
Кеңес дәуірінде қала заманауи өнеркәсіптік орталық болды, онда кабель және аспап жасау зауыты, автомобиль жөндеу зауыты, ірімшік зауыты, балық фермасы, «Севан» минералды су зауыты, киім фабрикасы, тоқыма және кілем тоқу фабрикасы, аяқ киім фабрикасы орналасқан.

Бүгінде қазіргі Гавар қаласы Арменияның мәдени және тарихи орталығы болып табылады, онда белсенді фабрикалар, зауыттар және шағын бизнес әлі де жұмыс істеп, тауар шығарады. 
Ауыл шаруашылығы экономиканың негізгі саласы болып табылады, бірақ сауда мен қолөнер де қарқынды дамып келеді.
Бұл қала тарихи өткеніне байланысты туристер мен демалушылар үшін өте тартымды.

Гаварда тарих мұражайы, мәдени сарай, драма театры, көптеген қоғамдық кітапханалар және Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Ұлы Отан соғысының құрбандарына арналған ескерткіш бар. Қазіргі уақытта Гавар қаласында тоғыз мемлекеттік мектеп, алты балабақша, төрт мамандандырылған техникалық орта колледж, бір спорт мектебі, екі музыка және өнер мектебі, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға арналған бір арнайы мектеп және бір университет бар.
Гавар мемлекеттік университеті Армения тәуелсіздік алғаннан кейін 1993 жылы ашылды.

## Көрнекі орындары
Қала табиғи сұлулығымен және тарихи ескерткіштерімен танымал. Гавар таулармен қоршалған және бірнеше шіркеулер, монастырьлар және археологиялық орындар орналасқан, бұл оны танымал туристік орынға айналдырады.
Сондай-ақ, ол бай мәдени мұрасымен мақтана алады және дәстүрлі халық музыкасы мен биімен танымал. Гавар сонымен қатар жергілікті тұрғындар мен келушілерге қызмет көрсететін көптеген дүкендері, мейрамханалары мен базарлары бар көлік және коммерциялық орталық болып табылады.
Гавардағы ең көрікті жерлер:

* **Цахкадзор тау шаңғысы курорты** — Гавардан шамамен 30 км қашықтықта орналасқан Цахкадзор Армениядағы ең танымал тау шаңғысы курорттарының бірі. Онда барлық деңгейдегі шаңғы трассалары, сондай-ақ сноуборд және шана тебу сияқты басқа да қысқы спорт түрлері ұсынылады. Бұл аймақта көптеген мейрамханалар мен басқа да қолайлылықтар бар.

* **Норатус зираты** — Гавардан шамамен 10 км қашықтықта орналасқан бұл зиратта 800-ден астам хачкар немесе күрделі ойылған армян тас құлпытастары бар. Олардың көпшілігі 9 ғасырға жатады және символикалық бейнелер мен өрнектермен безендірілген.

* **Айраванк монастырі** — бұл монастырь Севан көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан және 9 ғасырда салынған. Бұл күрделі тас оюлары мен барельефтерімен танымал армян сәулет өнерінің тамаша үлгісі.

* **Гавар мұражайы** — қала орталығында орналасқан бұл мұражай келушілерге аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы түсінік береді. Онда дәстүрлі армян қолөнеріне, жергілікті флора мен фаунаға және қаланың кеңес дәуіріндегі өткеніне арналған экспонаттар қойылған.

## Галерея

Administra konstruaĵo de Gavar.jpg|Қалалық әкімшілік
Gavar general view.jpg|Қала көрінісі
Katedralo de Gavar.jpg|Собор
Gavar Ŝtata Universitato.jpg|Гавар мемлекеттік университеті
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 5.jpg|Қасиетті Крест шіркеуі


## Дереккөздер

Санат:Армения қалалары
Санат:Гегаркун облысы қалалары