open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тұзды көл (Қырым)

**Тұзды көл** (, ) — Красноперекопск қалалық кеңесінің аумағында орналасқан тұзды көл. Су айнасының ауданы — 12,2 км², 11,3 км². Жалпы минералдану түрі — тұзды. Шығу тегі — көлтабан. Гидрологиялық режим тобы – ағынсыз.

## Географиясы
Ор көлдер тобына кіреді. Ұзындығы — 6 км. Орташа ені — 2 км, ең үлкені — 2,5 км. Орташа тереңдігі — 1,5 м, ең үлкені — 3 м.Теңіз деңгейінен биіктігі −3,9 м. Ор бром зауытының шикізат (шығыс бөлімі) және химиялық өндіріс қалдықтары (батыс бөлімі) қоймасы ретінде пайдаланылады. Ең жақын елді мекендер: Красноперекопск және Тұзды ауылы тікелей жағада, Қартқазақ мен Совхозное көлдің батысы мен оңтүстік-батысында орналасқан.

Көл дұрыс емес ұзынша-сопақ пішінді, солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай созылған. Қазаншұңқырдың оңтүстік бөлігі тарылып, солтүстік бөлігі кеңейген. Көлдің жалпы су жинайтын ауданы 37,2 км². Солтүстігінде кірәз су ағатын көлге арна жалғасады. Сондай-ақ солтүстікте қамыс қопалары бар. Көлдің бүкіл дерлік жағалау сызығы жаурлауытты: солтүстікте жағажайлар жоқ, оңтүстігінде жағажайлар бар. Көл топырақ бөгетімен екі су қоймасына бөлінеді: батыс және шығыс.

Тұзды көлінің түптік шөгінділерінің қалыңдығында жеке линзалар түріндегі сұр ас тұзының көмілген шөгінділері жатыр. Ас тұзының түпкі шөгіндісі қою сұрғылт шөгінділермен алмасып тұратын әр түрлі қалыңдықтағы жеке тұз аралық қабаттарынан тұрады. Көлдің тұзды суының орташа тұз концентрациясы 22-23 ‰ жетеді. 1955 жылы қарашада тұз сынамалары алынып, олардың меншікті салмағы 1,214 болды. Тұз мөлшері (сал. %) NaCl 14,64, MgCl2 9,24, CaCl2 1,63, CaSO4 0,10, Ca(HCO3)2 0,005, олардың жалпы сомасы 25,60. MgSO4/MgCl2 0,17. Жаздың аяғында көлде натрий хлоридінің кристалдануы жүреді, ал кейбір жылдары магний хлориді бишофит MgCl2·6(H2O) түрінде қатты фазаға өтеді.

Көлдің оңтүстік-батысында Жанкөй-Херсон темір жолы және М-24 Е-97 күрежолы орналасқан.

Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері — 400 мм-ден аз. Азық-түлік: Ор бром зауытының шикізаты мен қалдықтары, Қара теңіз артезиан алабының жер асты сулары, кәріз суы.

## Ссылки
* Топографическая карта. Листы: L-36-081, L-36-069. Издание 1993 года.
* ГНПП *Картография* (Атлас *географии Украины*), 2003 г.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 6: Украина и Молдавия. Выпуск 4: Крым. Под. ред. М. М. Айзенберга и М. С. Каганера. — Л. Гидрометеоиздат. 1966. 344 с.
* 

## Дереккөздер

Санат:Ор көлдер тобы
Галештер

**Галеш** — Иранның Гилан провинциясының оңтүстік-батысындағы таулы аймақтарда тұратын халық. Олар гилан халқының субэтникалық тобы болып есептеледі. Саны 40 мың адам.

## Тілі
Олар гилян тілінің диалектісінде сөйлейді.

## Діні
Галештердің көпшілігі шииттік мұсылмандар, бірақ дәстүрлі нанымдар да кең таралған.

## Кәсібі
Негізгі кәсібі – жартылай көшпелі мал шаруашылығы (ірі және ұсақ мал, оның ішінде зебу, жылқы). Қыста галештер ойпатқа қоныс аударып, онда отырықшы егіншілікпен айналысатын халықтың егістігінде мал жайып, жазда биік таулы жайлауларда егіншілікпен, омарташылықпен, жабайы жемістерді жинаумен де айналысады. Қолөнері – жүн маталар мен трикотаж бұйымдарын жасау (ауыл шаруашылығы өнімдері мен қолөнер бұйымдарына айырбастайды).

## Дәстүрлі баспаналары
Жылы мезгілде олар тас үйлерде тұрады, қыста олар уақытша баспаналарла тұрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Иран этникалық топтары
Финалиссима 2025

**Финалиссима 2005** — турнирдің төртінші матчы. 2025 жылы өтеді.

Санат:Финалиссима
Санат:2025 жылғы футбол
Gorillaz

**Gorillaz** – 1998 жылы құрылған британдық виртуалды альтернативті рок тобы. Топты музыкант, Blur тобының фронтмені және сазгері Деймон Албарн және суретші, Tank Girl комиксінің ауторы Джейми Хьюлетт құрды. 2000 жылы көпшілікке Tomorrow Comes Today мини-альбомы және клипі арқылы таныстырылған топтың виртуалды кеңістігіндегі негізгі мүшелері: 2D (вокал, клавир), Мөрдок Никкалс (бас-гитара), Нудл (гитара) және Рассел Хоббс (ұрмалы аспаптар). 2020 жыл бойы топ Song Machine жобасы бойынша ай сайын басқа музыканттармен коллаборативті әнді видеоқатармен бірге ұсынды және қазан айында жинақ ретінде шығарды. 2021 жылы тамызда карнавал тақырыбындағы Meanwhile EP шағын альбомын ұсынған топ 2022 жылы The Static Channel альбомын шығарады.

## Дискографиясы
Студиялық альбомдары:
* Gorillaz (2001)
* Demon Days (2005)
* Plastic Beach (2010)
* The Fall (2010)
* Humanz (2017)
* The Now Now (2018)
* Song Machine, Season One: Strange Timez (2020)
* Cracker Island (2023)
* The Mountain (2026)

Компиляциялық альбомдары:
* G Sides (2001)
* D-Sides (2007)

## Концерттік өнер көрсетілімі
Топтың концерттік қойылымының үлгісі тур сайын өзгеріп отырды және концерттік орындаушылар да тур сайын ауысып тұрды. 2001-2002 жылдары Деймон Албарн және сессионды музыканттар кейіпкерлер көрсетілген экранның ар жағында пішіні 2D және Нудлға ұқсатылып көрінетіндей ғана өткізді. 2005-2006 жылғы Манчестер және Харлем театрларындағы Demon Days альбомының толықтай орындалуында лайв-музыканттар экранның бер жағына өтті, алайда көрерменге сахнадан анық көрінгендер альбомдағы қонақ орындаушылар болатын, виртуалды топ мүшелері 2D және Мөрдок болса амфитеатрда бақылап отырды. 2010 жылғы турдың концепті бойынша Мөрдок өздерінің трибьют-тобы деп санаған фронтмені Деймон Албарн болатын музыканттар айласын асырып олардың орнына өнер көрсетіп шығады.

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
* Gorillaz Wiki

Санат:Ұлыбритания музыкалық топтары
Санат:1998 жылы құрылған рок-топтары
Қазақстан кенттері

Қазақстанда 2024 жылғы дерек бойынша кент статусы бар 27 (Ұлттық статистика бюросының мәліметтері, тек қалалық елді мекендер) немесе 110 елді мекен бар. Қазақстанның халық саны бойынша ең үлкен кенті — Әйтеке би (45,7 мың адам, 2023 жыл).

1993 жылғы "Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысы туралы" Заң бойынша кенттерге халқының саны кемiнде 3 мың адам болатын елдi мекендер жатады. Кенттерде және олардың маңындағы аумақта өнеркәсіп орындары (зауыт-фабрикалар, жылу және электр станциялары), кен орындары, теміржол мекемелері, емдеу-сауықтыру орындары, ғылыми мекемелер, әскери қалашықтар жұмыс істейді және сонда жергілікті халық еңбек етеді.

Республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар қалалардың қарамағындағы кенттер қалалық елдi мекендерге жатады. Қалған кенттер өздерінің әкiмшiлiк бағынысына қарамастан ауылдық елді мекенге жатады.

## [[Абай облысы]]

## [[Ақмола облысы]]

## [[Ақтөбе облысы]]

## [[Алматы облысы]]

## [[Атырау облысы]]

## [[Батыс Қазақстан облысы]]

## [[Жамбыл облысы]]

## [[Қарағанды облысы]]

## [[Қостанай облысы]]

## [[Қызылорда облысы]]
 

## [[Павлодар облысы]]

## [[Түркістан облысы]]

## [[Ұлытау облысы]]

## [[Шығыс Қазақстан облысы]]

## Бұрынғы кенттер

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
*
Жіңішке бұғазы

**Жіңішке бұғазы** () — материк пен Крячиный аралының (Қырым түбегі Арабат белінің жалғасы) арасындағы бұғаз.

Бұғаз Азов теңізінің екі шығанағын: Үтлік көлтабаны (шығысында) Сываш шығанағының Үлкен Гирло арнасымен (батыста) байланыстырады. Ұзындығы шамамен 4 км, ені 80-150 м, тереңдігі 4,6 м дейін жетеді. Бұғаздағы ағыс тұрақты емес, желдерге байланысты.

Жіңішке бұғазы арқылы қатынас 1875 жылы Ақиар теміржолы салынғанға дейін үлкен маңызға ие болды.

Бұғаз арқылы екі көпір: Шоқрақ ауылының оңтүстігіндегі Шоқрақ-Жанкөй-Ақмешіт газ құбырындағы компрессорлық станцияға апаратын тас жолдағы автомобил көпірі, сондай-ақ қазір Жіңішкеден Азов теңізіне шығатын бұғаздың оңтүстік жағалауындағы Жіңішке балық порты бекетіне дейін келетін автомобиль көпірі ретінде пайдаланылатын бұрынғы теміржол көпірі салынған.

Бұғаздың жағасында Жіңішке порты орналасқан.

## Атырауы
Физикалық-географиялық тұрғыдан алғанда бұғаз — атырау, оның төбесі Азов теңізінің Үтлік көлтабанына қарай қарайды. Бұл тарихи тұрғыдан Сываш өзенінің орташа жылдық деңгейі Үтлік көлтабанының деңгейінен 13,5 см төмен болғанымен байланысты, бұл Үтлік көлтабанынан Сывашқа судың жүйелі түрде тасуына әкеліп соқты, бұл оның толық өзен атырауы ұқсастығын құрады. Суарылатын егістік алқаптарынан Сывашқа тұщы су ағынының күрт артуына әкелген Солтүстік Қырым арнасы іске қосылғаннан бері, Сываш деңгейі Азов теңізінің деңгейіне біршама жақындады, бұл бұғаз арқылы судың ағуы негізінен Үтлік көлтабаны жағынан да, Сываш жағынан да желдің күшеюі құбылыстарының нәтижесі болды. Сываштың орташа тұздылығы 1955 жылғы 141,0 ‰-ден 1989 жылға қарай 22,6 ‰-ге дейін төмендеді, ал 1997 жылы 17,0 ‰ ең төменгі мәнге жетті. Бұл Сываш өзенінің орташа жылдық ағыны жылына 83 миллион м³, ал Солтүстік Қырым арнасының орташа жылдық кәріз су ағыны жылына 630 миллион м³ болды.

Әрбір атырау сияқты, Жіңішке бұғазы да олардан құралған тармақтар мен аралдар жүйесі болып табылады. Тарихи тұрғыдан Жіңішке атырауының тармақтары (Днепр, Қобан, Дунай немесе Дон атырауларының тармақтарындай) «гирла» ( — «тамақ») деп аталады. Сонымен, Жіңішке бұғазының негізгі кемежолының тарихи атауы «Үлкен тармақ» болып табылады, одан төмен қарай (батысқа қарай) Кручёное тармағы тармақталады, екі тармақтың арасында олар түзген Верблюдка аралы жатыр. Азов теңізі мен Сивашты байланыстыратын тағы бір тармақ - Арабат бұғазы, алайда ол арқылы су алмасу оның таяздығына байланысты шамалы деп саналады. Жіңішке және Арабат тармақтарының арасында олар құрған Крячиный аралы жатыр.

## Дереккөздер

Санат:Азов теңізі бұғаздары
Санат:Херсон облысы бұғаздары
Магомед Мұсаұлы Адиев

**Магомед Мұсаұлы Адиев** (; 30 маусым 1977, Грозный) — ресейлік футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 

## Карьерасы

### Футболшы
1994-2003 жылдары Ресейдің түрлі дивизионындағы командаларында ойнады.

2003 жылы Астананың  "Жеңісіне" ауысып, бір маусымдай доп тепті. Сосын Ресей чемпионатына оралды. 2004-2006 жылдары Украинаның "Кривбасс" командасында ойнады.

2009 жылы футболмен қоштасты.

### Бапкерлік
2021 жылға дейін Ресей клубтарын жаттықтырды.

2021 жылдың сәуірінде Қарағандының "Шахтерінің" тізгінін ұстады. Маусым барысында УЕФА Конференциялары лигасының плей-офф кезеңіне дейін және Қазақстан кубогының финалына дейін жетті. 

2022 жылы сәуір айында Қазақстан құрамасының бас бапкері боп тағайындалды. Сол жылы УЕФА Ұлттар лигасының С дивизионында төрт кездесуде жеңіске жетіп, В дивизионына жолдама алды. Құрама бұрын-соңды УЕФА қарамағындағы турнирлерде топ жарған емес. Жыл соңында құрамамен келісім шартты 2024 жылға дейін созды.

2024 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде де Қазақстан жақсы ойнады. Алғашқы төрт турдың үшеуінде қарсыластарын ұтты (сондай-ақ қатарынан үш кездесуде, бұл УЕФА туы астында бұрын соңды болмаған жетістік).

## Жүлделері
### Ойыншы
* Ресей кубогы (1): 2003/04
* Ресей 1 дивизионы (2): 2004, 2007

### Жаттықтырушы
* Қазақстан кубогының финалисі: 2021
* УЕФА Ұлттар Лигасының ІІІ дивизионының жеңімпазы: 2022/23

## Бапкерлік статистикасы
*2023 жылғы 20 маусымға дейін*

## Дереккөздер

Санат:Ресей футболшылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Анжи ФК ойыншылары
Санат:Сокол ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Ахмат ФК ойыншылары
Санат:Ресей футбол жаттықтырушылары
Санат:Анжи ФК жаттықтырушылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Гилзай

**Гилзай** (пушту غلزی), гарзаи (пушту غرزی) немесе гильджи (пушту غلجي) — шығыс Ауғанстандағы (Забул және Газни провинциялары) және Пәкістанның солтүстік-батысындағы (шығысында Сүлеймен тауларына дейін) пуштундардың негізгі тайпалық бірлестіктерінің бірі. Саны 2 миллионнан астам адам. (2006).

1980 жылдардағы деректерге сәйкес, гилзайлар пуштундардың жалпы санының шамамен үштен бірін құрады және әдетте олардың саны дуррандықтардан біршама жоғары деп бағаланды. Е.Б.Сацаевтың бағалауы бойынша 80-жылдардың бірінші жартысында тек ірі гилзай тайпалары 2 миллионға жуық адамды құрады (сулейман-хел – 500 мыңнан астам, али-хел – 200 мыңнан астам, хотаки, тохи және харути - 500 мыңнан астам).

## Тілі
Олар шығыс пушту тілінің диалектісінде сөйлейді.

## Діні
Діні бойынша гилзайлар сүнниттік мұсылмандар.

## Тарихы
Гилзайлар әлі күнге дейін Иранда (Тегеранның оңтүстік-батысында) тұратын түркі көшпелі халаджи тайпасынан шыққан. «Оғыз-қаған хикаясының» ұйғыр нұсқасында халаждар қаңлы, қыпшақ, қарлұқ, оғыздармен қатар түріктердің тайпалық одақтарының бірі ретінде аталады.

12 ғасырда халаждар Түрікменстаннан Ауғанстанға, одан әрі Солтүстік Үндістанға қоныс аударып, айтарлықтай аумақтарды басып алып, Үндістандағы алғашқы ірі ислам мемлекеті – Дели сұлтандығын құрады. Ауғанстанда қалған халаждар Газни үстіртін жайлаған пуштун тайпаларымен араласып, пуштун-гилзай тайпаларының одағын құрады. Гилзайлардың атақты өкілдерінің бірі – Гүлбетдин Хекматияр (Хароти руының ұрпағы).

18 ғасырдың бірінші жартысында гилзайлар Ауғанстанда саяси және әскери басымдыққа қол жеткізді. 1747 жылы Гилзайлар Дуррани мемлекетінің құрамына енді.

## Кәсібі
Гильзай негізінен көшпелі немесе жартылай көшпелі өмір салтын жүргізді, кейбір тайпалар тек егіншілікпен (сұлтанзай, омарчел), кейбіреулері саудамен айналысты.
нобай|оңға|200px|Көшпелілер шатыры     
## Өмір салты
Патриархалдық-феодалдық қатынастар сақталған. 19 ғасырдың басында Батыс Гильзайлар арасында феодалдық құрылыс қалыптасты. Шығыс гильзайлар әлі де патриархалдық-феодалдық өмір салты жағдайында өмір сүреді. Тайпаны хан басқарады, руды малик немесе машр басқарады. Дәстүрлі мәдениеті – жалпыауғандық.

### Дәстүрлі баспаналары
Баспананың негізгі түрлері: көшпенділер үшін – жүн матадан тігілген шатыр, отырықшы тұрғындар үшін – саз немесе саман үйлер.

## Дереккөздер

 
Санат:Ауғанстан халықтары
Санат:Пәкістан халықтары
Санат:Көшпенділер
Гондтар

**Гондтар** — Орталық Үндістанның бірқатар ұлттары мен тайпаларының жиынтық атауы (мариа, муриа, бхаттра, дхакар, дорла, койя т.б.). Саны 3,8 млн адам (1995)
Гондтар Чхота Нагпур тауларының таулы және орманды аймақтарында, негізінен Мадхья-Прадештің Бастар ауданында тұрады. Көрші халықтармен бірте-бірте ассимиляциялануда.

## Тілі
Олар гонди тілінде сөйлейді, сондай-ақ қоршаған халықтардың тілдері де (хинди, маратхи, телугу) кеңінен таралған.

## Діні
Діні индуизм мен ескі Гонд құдайларына табынуды біріктіреді.

## Тарихы
Гондтар туралы алғашқы тарихи деректер XIV ғасырдағы мұсылман жазушылары айтқан. Ғалымдардың пайымдауынша, гондтар Гондванада, қазіргі шығыс Мадхья-Прадештен Одишаның батысына және солтүстік Андхра-Прадештен Уттар-Прадештің оңтүстік-шығысына дейінгі аралықта, біздің эрамызға дейінгі 13-19 ғасырлар аралығында билік еткен.
нобай|оңға|200px|Ауылдағы әйелдер (Гонд тайпасы), Умария ауданы, Үндістан.
Бірінші Гонд патшалығы 1200 жылы құрылған Чанда патшалығы болды. Одан кейін Гарха-Мандла патшалығы болды, оның негізін қалаушы Джадурай 14 ғасырдың басында бұрынғы калчури билеушілерін құлатты. Кейіннен Херла және Деогар патшалықтары құрылды. Мандла әсіресе 1564 жылы қайтыс болғанға дейін Акбарға қарсы соғысқан жауынгер патшайым Рани Дургаватимен танымал. Чанда патшалығы кең көлемді суару жүйелерін және Гонда патшалықтарының алғашқы анықталған кіріс жүйесін дамытты.

## Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері – егіншілік (тары, күріш, бидай, майлы дақылдар, жүгері). Сонымен қатар аң аулау, балық аулау, терушілік.

## Өмір салты
Гондтардың қоғамдық өмірінде рулық құрылыстың қалдықтары феодализмнің ерекшеліктерімен және соңғы жылдары енгізілген капитализм элементтерімен астасып жатыр.
нобай|оңға|200px|Умария ауданы, Адиваси ауылында таңғы ас әзірлеу     
### Дәстүрлі баспаналары
Олар басқа тайпалардың, касталардың және діни бірлестіктердің өкілдерімен бірге ауылдарда тұрады. Үйшіктер ағаштан (қаңқадан) және саз балшықтан жасалған, қабырғалары жарқын боялған (жолбарыс, піл, жылқы, құс бейнелері, геометриялық өрнектер).

Орманды және таулы аймақтардағы гондар шағын ауылдарда (5-10 отбасы) тұрады. Бамбуктан жасалған үйшік, бұтақтардан және пальма жапырақтарынан жасалған шатыры бар. Әр ауылда үйленбеген жастар үшін үй бар.

### Дәстүрлі киімдері
Дәстүрлі ерлер киімі - *дхоти* және *лунги*. Әйелдер - тобықтың ортасына дейін тігілмеген белдемше, дененің үстіңгі жамылғы киім киген. Шаштары қызыл гүлдермен безендірілген. Ерлер де, әйелдерде де татуировка жасату кең қолданылады.

### Фольклоры
Фольклоры – жекелеген рулардың шығу тегі туралы, Линго Пену – Мурия-Гонданың мәдени қаһарманы туралы этногенетикалық аңыздар. Бисонкорн Мария билерін әдемі бас киім киген ер адамдар орындайды (буйвол мүйіздері, құс қауырсындары, гүл гирляндалары).

## Сілтеме
* 

## Дереккөздер

 
Санат:Үндістан этникалық топтары
Чарли Шотуэлл

**Чарли Шотуэлл** (; 17 шілде 2007, Мадисон, Висконсин, АҚШ) — америкалық актер. Ол алты жасында актерлік мансабын бастады. Netflix-тің 2019 жылғы «Илай» қорқынышты фильмімен, 2019 жылғы «Нөлдік команда» комедиялық драма фильмімен, 2021 жылғы «Джон және Үңгір» психологиялық триллер фильмімен және 2022 жылғы «Морбиус» фильмімен танымал.

## Жеке өмірі
Чарли Шотуэллдің екі ағасы (Джиммми мен Генри Шотуэлл) және өгей әпкесі (Шри Крукс) бар. Олар да актер болып табылады. Олар «Staged Dad» пилоттық эпизодында  және «Whiskey Pete» қысқа фильмінде бірге жұмыс істеген.

## Фильмдер тізімі

## Марапаттар мен номинациялар

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* Чарли Шотуэлл Instagram-да
*
Қасқабұлақ

**Елді мекендер:**
* Қасқабұлақ – Абай облысы Абай ауданындағы ауыл.
* Қасқабұлақ – Жамбыл облысы Талас ауданындағы ауыл.

**Көл:**
* Қасқабұлақ – Кенжебай көлінің солтүстік-батысындағы тұзды көл.
Әлбаррасин тайфасы

**Әлбаррасин тайфасы** () — 1012-1104 жылдары өмір сүрген қазіргі Испанияның шығысындағы ортағасырлық мұсылман мемлекеті. Оның құрамына Әлбаррасин қаласы мен оның айналасындағы таулар кірді. Тайфаны Аввара тайпасына жататын бербер руы Бану Расин басқарды. Бану Расин руы Тарықпен бірге Испанияға келіп, қоныстану үшін Кордоба маңынан жер алды. Алайда олар кейіннен Монтес Универсалес таулы аймағына көшіп, Сиерра Әлбаррасинге қоныстанды. Бану Расин Кордоба әмірлері мен халифаларының билігіне әрқашан бағынбады және 1012 жылы Әбу Мұхаммед Хұдайыл ибн әл-Асла ибн Расин өзін тәуелсіз әмір деп жариялады. Азғындалып бара жатқан Кордоба халифатының халифалары II Хишам және Сүлеймен келісімді бағыныс үшін осы аймақтағы Бану Расиннің билігін дәйекті түрде мойындады. Тайфа аумағы Толедодан Сарагосаға және Толедодан Валенсияға дейінгі жолдардың қиылысында орналасқан. Бану Расин руы Әлбаррасинді өз иеліктеріне қосуға ұмтылған Сарагоса тайфасының билеушілерімен күресуге мәжбүр болды.

Алғашқы Әлбаррасин әмірі Хұдайыл жазба деректерде жігерлі, тіпті қатыгез билеуші ретінде сипатталады. 1045 жылы оның орнына Леон және Кастилия патшасы VI Алфонсоға вассалдық тәуелділікті мойындауға және оған салық төлеуге мәжбүр болған Әбд әл-Мәлік ибн Расин келді. 1086 жылы Заллак түбіндегі шайқастан кейін Әбд әл-Мәлік төлемді тоқтатты, бірақ 1090 жылы ол Әл Сид әскерлеріне беріліп, қайтадан өзін Леон мен Кастилия патшасының вассалы ретінде тануға мәжбүр болды. Сонымен қатар, Әл Сид әмірді Валенсияны қоршауға қосылуға мәжбүр етті. Бірақ Әбд әл-Мәлік жасырын түрде Лерида, Тортоса, Әлпуенте әмірлері және Әлморабиттермен одақ құрды. Содан кейін Әл Сид Куартада Әбд әл-Мәліктің әскерін жеңді.

1103 жылы Жақия Хұсам әд-Дәуіл Әлбаррасиннің әмірі болды, оны 1104 жылы сәуірде Валенсияның әлморабиттік губернаторы Әбу Абдулла Мұхаммед ибн Фатима тақтан тайдырды. Осыдан кейін Бану Расин руы Валенсияға көшті, ал тайфа аумағы Әлморабиттер мемлекетіне қосылды.

## Әлбаррасин тайфасының билеушілері
* Бану Расин
** Әбу Мұхаммед Хұдайыл ибн әл-Асла ибн Расин (1010/1012-1045)
** Әбу Мәруән Әбд әл-Мәлік ибн Расин (1045—1103)
** Жақия Хұсам әд-Дәуіл (1103—1104)
* Әлморабиттердің қол астында (1104 бастап)

## Сілтеме
* Regnal chronology

## Дереккөздер

Санат:Тайфалар
Жетісу облысы (айрық)

* Жетісу облысы — Ресей империясындағы, Кеңестік Ресейдегі және КСРО-дағы әкімшілік бірлік.
* Жетісу облысы — Қазақстан Республикасындағы әкімшілік бірлік.
Жұмабек Тәшенов ескерткіші

**Жұмабек Тәшенов ескерткіші** Астана қаласында 2021 жылдың тамыз айында ашылды.

Ескерткіштің сәулетшісі – Қ. Қорғанов, мүсінші – Е. Ержа­нов.

Мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабек Ахметұлы Тәшенов 1915-1986 жылдары өмір сүрген.

Ескерткіштің ашылу салтанатына Жұмабек Тәшеновтың ұрпақтары да қатысты.

## Дереккөздер

Санат:Астана ескерткіштері
Академиялық есуден Еуропа чемпионаты

**Академиялық есуден Еуропа чемпионаты** — академиялық есуден халықаралық жарыс. Чемпионат халықаралық академиялық есудің басқарушы ұйыммен (FISA) ұйымдастырылады.

## Чемпионаттар тізімі

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Official FISA homepage

Санат:Еуропа біріншіліктері
Санат:Академиялық есуден Еуропа чемпионаттары
Торлы питон

**Торлы питон** () - Питондар тұқымдасы, Malayopython туысының бір түрі және Тимор питонының (*Malayopython timorensis*) жақын туыстасы. Әлемдегі ең ірі жыландардың бірі. Кейбір деректер бойынша оның ұзындығы 10 метрден асып түсіп, ал массасы 150, тіпті 200-270 келіге дейін жетеді. Шын мәнінде ғалымдардың айтуынша, мұндай габбариттерге тек қана бұрынғы заманда өмір сүрген Титанобоа, Гигантофис, Палеофис, *[[Liasis budubingala]]* және басқа да алып жыландар ғана асып түскен.

## Дереккөздер


Санат:Питондар
Санат:Бауырымен жорғалаушылар
Горонтало

**Горонтало** (холонтало) — Индонезиядағы халық. Сулавеси аралының солтүстігінде, Минахаса аралында тұрады.
Саны шамамен 500 мың адам (1967).

## Этногенезі
Горонталь халқының шығу тегі белгісіз. Оңтүстік-Шығыс Азиядан қоныс аударудың екі теориясы бар, олардың біріншісі Оңтүстік-Шығыс Азия халқы бастапқыда Шығыстан шыққан, содан кейін Сулавесиде өмір сүрген деп мәлімдейді. 
Екінші теория адамдардың көші-қоны Тайваньдан басталып, Филиппин арқылы Сулавесиге келгенін түсіндіреді. Тілдік тұрғыдан алғанда, горонталолықтар Филиппин аралдары мен Солтүстік Сулавеси аралдарынан шыққан басқа аустронезия халықтарымен бірдей шыққан.

## Тілі
Горонтало тілі бірнеше диалектілерге бөлінген, индонезиялық тілдерге жатады, бірақ филиппиндік тілдерге тән көптеген белгілерге ие.
нобай|оңға|200px|Неке қию рәсімінде киетін Горонтало дәстүрлі киімі     
## Діні
Горонтало діні - ислам, исламға дейінгі ежелгі нанымдардың күшті қалдықтары бар.

## Тарихы
Соңғы орта ғасырларда олар Тернат сұлтандығына тәуелді болды, олар 15-16 ғасырларда исламды қабылдады. 17-19 ғасырдың аяғында олар Тернатқа тәуелді бес князьдіктің конфедерациясын (Лима Пахала) құрады. 17 ғасырдан бастап көршілес Минахас аймағында (1660 жылға дейін – испандар, кейін – голландтар) орныққан еуропалықтардың ықпалында. 19 ғасырдан бастап Нидерланд-Шығыс Үндістан аумағында. 2003 жылы олар тәуелсіз Горонтало провинцияларының бөлінуіне қол жеткізді.

## Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – қолмен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы (құрғақ күріш, жүгері, саго, ямс және тары). Олар джунглиден жиналған кокос жаңғағын, даммар сағызын және ротанды сатады. Лимбото көлінде балық аулау дамыған (торлар, қақпандар және гарпундар қолданылады). Ірі қара жегу жұмыстарына пайдаланылады, жылқылар жүк және мініс ретінде пайдаланылады, қолөнері – тоқу, ағаш ою.

## Өмір салты
нобай|оңға|200px|Горонтало ерлері жерлеу рәсімінде, шамамен 1895-1905 жж
Дәстүрлі отбасы шағын матрилокалды, қазіргі отбасы неолокалдық. Князьдерге, ақсүйектерге, еркін қауым мүшелеріне таптық бөліну сақталған. Жерлеу үшін мұхит үстіндегі жартастарға  үңгірлер қазылып, ал кішкентай балаларды ағаштардың қуыстарына көмеді. Егін науқаны аяқталғаннан кейін бірден тамыздан қазанға дейін өлгендердің құрметіне салтанатты мерекелер ұйымдастырылады, ал мерекеге қатысқысы келетіндер отбасыларға материалдық көмек көрсетеді, оны ақшамен де, сабынмен де, темекімен де көрсетуге болады.

### Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары
Дәстүрлі қоныстар бекініс төбелерде орналасқан. 19 ғасырдың аяғынан бастап елді мекендер алқаптарда немесе жағалауда болды. Тұрғын үй қадалардан тұрғызылған, бұл үйлердің төбелерінің алдыңғы және артқы ұштары көтерілген, бұл халықтың ата-бабалары жер бетіне келген кеменің тұмсығын білдіреді. Барлық үйлер солтүстікке қарайды, бұған халықтың ата-бабаларының солтүстіктен келгендігі себеп болған деген болжам бар. Бірақ басқа нұсқасы - солтүстікте құдайлардың мекені деген ұғым бар.

### Фольклоры
Горонтало халқының мәдени өнер түрлерінің бірі - полопало биі. Бұл дәстүрлі би Горонтало қауымы арасында және тіпті Солтүстік Сулавеси аймағында танымал.

## Дереккөздер

 
Санат:Индонезия этникалық топтары
Ауғанстанның әкімшілік бөлінісі

**[[Ауғанстан]]** — унитарлы мемлекет, әкімшілік жағынан 34 уәлаятқа (пушту және дари ولايت) бөлінеді. Олар өз кезегінде 398 ауданға (пушту және дари ولسوالۍ, «воласвалей») бөлінеді.

Дайконди және Панжшир уәлаяттары 2004 жылдың көктемінде тиісінше Орозған және Паруан уәлаяттарын бөлу арқылы құрылды. 1995 жылы Хост пен Нұрестан, 1988 жылы — Сарыпол, 1982 жылы — Пактика уәлаяттары құрылды.

## Тағы қараңыз
* ISO 3166-2:AF

## Сілтеме
* ISO бойынша Ауғанстанның әкімшілік-аумақтық бөлінісі. 
* Ауғанстанның әкімшілік-аумақтық бөлінісі, географиялық орны — Google map. 
* Ауғанстанның әкімшілік бөліністері Statoids.com сайтында
* Central Statistics Organization
* Afghanistan Provinces Map

## Дереккөздер

Санат:Ауғанстанның әкімшілік бөлінісі
Санат:Ауғанстан уәлаяттары
Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты (U-19)

**Баскетболдан жастар арасындағы Əлем Чемпионаты (U-19)** () — ерлер жастар ұлттық құрамалар үшін 1979 жылдан бастап екі жылда бір рет Халықаралық баскетбол федерациясымен ұйымдастырылатын баскетболдан халықаралық жарыс.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер

*Brazilian History
*USA history

Санат:Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаттары
Керей мен Жәнібек хандар ескерткіші

**Керей мен Жәнібек хандар ескерткіші** — Астана қаласындағы қазақтың алғашқы хандарына қойылған ескерткіш.

Ескерткіштің іргетасынан бастап, найзаның ұшына дейінгі жалпы биіктігі 12 метрді құрайды; Жәнібек ханның бойы 5,25 метр етіп, ал отырған күйде бейнеленген Керей ханның биіктігі 4 метр етіп құйылды. Әрбір мүсіндік бейне өзіндік ерекшелікке ие: қазақ хандығының тұңғыш басшысы болу жолы берілген Керейдің қазақы ер-тоқымда мығым отыруы және ерлік пен өрліктің, дала көшпенділеріне тән тас-түйін тұлғалы толық бойымен тік тұрған Жәнібектің бейнелері сол кездегі олар құрған Қазақ хандығы оқиғасының мазмұнын ашып тұрған сыңайлы. Сондай-ақ, композицияда хандардың қолдарына сығымдап, қадай ұстаған ту бейнеленген. Бұл көрініс жаңадан құрылған хандықтың беріктігін, тұрақтылығын, өр рухты мақсаттарды көздеген өміршеңдігін аша түседі. Бұл орайда, композиция тарихтың үздіксіздігі мен дәуірлер сабақтастығын білдіреді.

2010 жылдың 1 маусымында өткен ресми ашылу салтанатына президент Н.Ә. Назарбаев қатысқан және келесідей сөз айтқан:

Біз елордамыздың төрінде ұлысымызды заманындай ұйыстырған Керей мен Жәнібек хандардың ескерткішін ашып отырмыз. Бұл тұғырлы тарихымызға, қазақтық елдік дәстүрімізге, мызғымас мемлекеттігімізге арналған мәңгілік белгі. Баршаңызға белгілі, Керей мен Жәнібек хандар қазақ деп аталатын хандықтың алғашқы қадасын қақты.

Жобаның авторы — мүсінші Ринат Әбенов. Ескерткіштің жалпы салмағы — 16,20 тонна.

Kazakhstan P9130179 (40049382592).jpg
Astana SAM 0148 (15120657542).jpg

## Дереккөздер

Санат:Астана ескерткіштері
Санат:Қазақ хандарының ескерткіштері
Украина елтаңбасы

**Украина елтаңбасы** () ішінде үш аралы айыр орналасқан қалқаннан тұрады. Ол ресми түрде **Ұлы Владимир патша мемлекетінің эмблемасы** және ауызекі тілде **[[Тризуб]]** () деп аталады. Елтаңба тұңғыш Ұлы Киев кінәзі Владимир Святославич қолданған елтаңбаға негізделген.

Кіші Елтаңба ресми түрде 1992 жылғы 19 ақпанда қабылданды, Үлкен Елтаңбаның жасалуы конституция ережелерінде бар, алайда оның ресми дизайны әлі қабылданбаған. Кіші Елтаңбаның дизайнының авторлары Андрей Гречило, Алексей Кохан және Иван Турецкий. Тризуб тағы Украина Президенттік штандартында бар. Украина Геральдика қоғамының айтуы бойынша тризубты көк түсте бейнелеу оның ережелеріне қарсы келеді.

1917 жылға дейін тризуб ұлттық рәміз болмаған, сол жылы украин тарихшысы Михаил Грушевский оны украиндардың рәмізі деп қабылдауды ұсынды. 1918 жылғы 25 ақпанда Орталық Рада (парламент) тризубты Украина Халық Республикасының мемлекеттік рәмізі қылып қабылдады.

1919–1991 жылдары Кеңес одағының заманында Украина елтаңбасы РКФСР мен КСРО елтаңбаларымен бірдей болды. Ол көтерілген күн үстіндегі орақ пен балғадан тұратын.


File:VladimirsTrident.svg| Ұлы Владимир қолданған елтаңба
File:Coat of Arms of Ukraine dimensioning.svg|Қазіргі елтаңбаның толық егжей-тегжейі
File:Coat of Arms of Ukraine Tryzub shield dimensioning.svg|Тризубтың пропорциялары


## Тризуб
оңға|нобай|Рюриктер әулеті қолданған елтаңбалардың салыстыруы

Қазіргі үш ашалы айыр символы Украина Халық Республикасының елтаңбасы болғанда тұңғыш рет мемлекеттік рәміз ретінде қолданылды. Бұдан бұрын осы белгіні Киев Русінің және Рюриктер әулетінің символикасынан табуға болады.

## Тарихы

File:Seal_of_Sviatoslav_I_of_Kiev_(obverse).svg| Святослав Игоревичтың мөрі (945) 
File:Coat_of_Arms_of_UNR.svg| УХР Елтаңбасы (1918) 
File:Coat of arms of the Ukrainian People's Republic.svg| УХР Ірі елтаңбасы (1918) 
File:Alex_K_Halych-Volhynia.svg| Русь патшалығының елтаңбасы 
File:1597_Bielski_Rus_Voivodship.svg| Рутения воеводтығының елтаңбасы 
File:ZUNR_coa.svg| Батыс УХР Елтаңбасы 
File:Karptska_Ukraina_COA.svg| Карпаттық Украинаның елтаңбасы 
File:Karpatska_Ukraina-2_COA.svg| Қазіргі Закарпатье облысының елтаңбасы 
File:Герб_УССР_1919.jpg| Украин КСР (1919–1929) 
File:Emblem_of_the_Ukrainian_SSR_(1929-1937)_(black_version).jpg| Украин КСР (1929–1937) 
File:Emblem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic (1937–1949).svg| Украин КСР (1937-1949) 
File:Emblem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic (1949–1991), Emblem of Ukraine (1991–1992).svg| Украин КСР (1949–1992) 
File:Project of the Greater Coat of Arms of Ukraine (color).svg| 2007 жылы ұсынылған Ірі Елтаңба дизайны 


## Дереккөздер

Санат:Мемлекеттік елтаңбалар
Санат:Украина мемлекеттік рәміздері
Дафла

**Дафла**  (өз атауы – ниси, ниши) — Үндістан мен Бутандағы халық.
Жалпы саны 40 мың адам.
Үндістанда 20 мың,
Бутанда 20 мың адам.

## Тілі
Олар қытай-тибет отбасының орталық тобының дафла тілінде сөйлейді. Диалектілер: апа, танаг (немесе тананг), таген.

## Діні
Сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенім.

## Кәсібі
Негізгі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (құрғақ күріш, тары, жүгері) және мал шаруашылығы (митхан бұқалары, ешкілер, шошқалар). Аңшылық пен балық аулау, қолөнер арасында қамыс пен бамбук өңдеу, керамика дамыған.

## Өмір салты
нобай|оңға|200px|Нёкум мерекесінде.
Туысқандық некеге артықшылық беріледі, ал немере туыстары арасындағы некеге тыйым салынады. Бас аулау тәжірибесі бар.
Көп балалы отбасына бұрынғы құлдық соғыс тұтқындарының ұрпақтары кіреді, олардың мәртебесі еркін қауымдастық мүшелерінен ерекшеленеді.

### Дәстүрлі баспаналары
Патрилиндік туыстық топтар (10 отбасыға дейін немесе одан да көп) ұзын үйінділерде (ұзындығы 45 м-ге дейін) тұрады, жеке шағын отбасылар басқа үйлерге оңай қоныс аударады. 

### Дәстүрлі киімдері
Дәстүрлі ерлер киімі – мақтадан жасалған таңғыш мата және иығына шөптен өрілген жапқыш. Басына бамбуктан тоқылған дулыға киеді. Әйелдер шөптен өрілген белдемше мен жамылғы киеді. Зергерлік бұйымдардың ішінде ең танымалы моншақтар.

## Дереккөздер

 
Санат:Үндістан этникалық топтары
Санат:Бутан халықтары
Гимнастикадан Еуропа чемпионаты

**Гимнастикадан Еуропа чемпионаты** — Еуропалық Гимнастика кеңесімен ұйымдастырылатын халықаралық жарыс. Алғашқы чемпионат  көркем гимнастикадан (1955 жылдан бастап), спорттық гимнастикадан (1978 жылдан бастап), батутта секіруден (1969 жылдан бастап), спорттық акробатикадан (1978 жылдан бастап), спорттық аэробикадан (1999 жылдан бастап) ұйымдастырылды.

## Чемпионаттар тізімі
### Спорттық гимнастика

### Батутта секіру

### Көркем гимнастика

### Акробатика

### Аэробика

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер

*European Gymnastic Union

Санат:Еуропа чемпионаттары
Санат:Гимнастика
Жантау ауданы (Астрахан облысы)

**Жантау ауданы** () — Ресейдің Астрахан облысындағы әкімшілік-аумақтық бірлігі (аудан) және муниципалды құрылымы (муниципалды аймақ).

Әкімшілік орталығы — Жантау ауылы.

## Географиясы
Жантау ауданы батыста Қалмақстан Республикасымен шектесіп, онымен 2 бөлікке бөлінеді (Саған Аман ауылының аумағы).

Аудан солтүстігінде Ақтөбе және Черноярск аудандарымен, шығысында Қарабайлы, оңтүстігінде Нариман аудандарымен шектеседі.

## Тарихы
1925 жылы Жантау уезінің болыстарынан – толығымен Жантау және Копановск, ішінара Владимировск және Ивановск болыстарынан Жантау ауданы құрылды. 1928 жылы маусымда аудан ірілендіріліп, (оған Замянов ауданының аумағы қосылды) Төменгі Еділ өлкесі Астрахан округінің құрамына кірді. 1930 жылы 30 шілдеде КСРО-ның көптеген басқа округтары сияқты Астрахан округі де таратылды. Оның аудандары Төменгі Еділ өлкесінің тікелей бағыныстылығына берілді. 1934 жылдың 10 қаңтарынан бастап Жантау ауданы Сталинград өлкесінің, 1936 жылдың 5 желтоқсанынан бастап — Сталинград облысының құрамына кірді. 1937 жылы 16 шілдеде Сталинград облысының құрамында Астрахан ауданы қайта құрылып, Жантау ауданы оған кіргізілді.

1943 жылы 27 желтоқсанда Жантау ауданы жаңадан құрылған Астрахан облысының құрамына енді. 1944 жылы 25 мамырда Жантау ауданы аумағының бір бөлігі жаңа Никол ауданына берілді. 1957 жылы 25 сәуірде аудан құрамына таратылған Никол ауданы енді.

2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап Астрахан облысының 2004 жылғы 6 тамыздағы № 43/2004-ОЗ Заңына сәйкес аудан құрамында 14 муниципалды құрылым (ауылдық кент) құрылды.

## Тұрғындары

;Ұлттық құрамы

## Әкімшілік бөлінісі
Жантау ауданы әкімшілік-аумақтық бірлік ретінде 14 ауылдық кеңесті қамтиды.

Жантау ауданы муниципалды аудан мәртебесі бар муниципалды құрылым ретінде ауылдық қоныс мәртебесі бар 14 муниципалды құрылымды қамтиды:

### Елді мекендері
Жантау ауданында 27 елді мекен бар.

## Дереккөздер

Санат:Астрахан облысы Жантау ауданы
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2022

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2022** Финляндия, Хельсинки/ Тампере қалаларында өтетін 85-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2017 жылдың 19 мамырда Кёльн ӘЧ-2017 кезінде қабылданған. Бұл Финляндияда өткен тоғызыншы чемпионат (1965, 1974, 1982, 1991, 1997, 2003, 2012 және 2013).

## Қатысушылар

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2021

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2021** Латвия, Рига қаласында өтетін 84-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2017 жылдың 19 мамырда Кёльн ӘЧ-2017 кезінде қабылданған. Бұл Латвияда өткен екінші чемпионат (2006).

## Қатысушылар
Чемпионатқа 16 ұлттық құрама-команда қатысады. Он үші Еуропадан, екеуі Солтүстік Америкадан және біреуі Азиядан. Беларусь және Қазақстан құрамалары чемпионатқа бірінші девизионнан өтті, қалғандары жоғарғы дивизионындағы алғашқы он төрт орнына ие болған құрамалар. Латвия құрамасы турнирге ұйымдастырушы ретінде қатысады.

## Ареналар




## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2019

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2019** Словакия, Братислава/ Кошице қалаларында өтетін 83-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2015 жылдың 15 мамырда Прага ӘЧ-2015 кезінде қабылданған. Бұл Словакияда өткен екінші чемпионат (2011).

## Қатысушылар

## Топтар
ӘЧ-2019 алдын-ала кезеңінің топтар құрамы:

* Жақшада ИИХФ рейтингіндегі елдің орны көрсетілген.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты  

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2018

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2018** Дания, Копенгаген/ Хернинг қалаларында өтетін 82-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2014 жылдың 23 мамырда Минск ӘЧ-2014 кезінде қабылданған. Бұл Данияда алғаш рет өткізілетін чемпионат.

## Қатысушылар

## Ареналар

}.
|-
| style="border:none;" | 
| style="border:none;" | 
|}


## Топтар
ӘЧ-2018 алдын-ала кезеңінің топтар құрамы:

* Жақшада ИИХФ рейтингіндегі елдің орны көрсетілген.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2015

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2015** Чехия, Прага/ Острава қалаларында өтетін 79-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2010 жылдың 21 мамырда Кёльн ӘЧ-2010 кезінде қабылданған. Бұл Чехияда оңыншы рет өткізілетін чемпионат.

## Ареналар




## Қатысушылар

## Топтар
ӘЧ-2015 алдын-ала кезеңінің топтар құрамы:

* Жақшада ИИХФ рейтингіндегі елдің орны көрсетілген.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты  

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Менің шулы үйім

**«Менің шулы үйім»** () — Америкалық комедиялық мультсериал. 2016 жылдың 2 мамырында шығарылған. Nickelodeon Animation Studio шығарған. Крис Савино жасаған. Бұл мультсериал Роял-Вудс атты қалада түсірілген.

## Рөлдерде
* Грант Палмер — Линкольн Лауд
* Катрин Табер — Лори Лауд
* Лилиана Муми — Лени Лауд
* Ника Футтерман — Луна Лауд
* Кристина Пуцелли — Луан Лауд
* Джессика Ди Чикко — Линн Лауд / Люси Лауд
* Грей Делайл — Лана Лауд / Лола Лауд / Лили Лауд
* Лара Джилл Миллер — Лиза Мари Лауд 
* Джилл Тэлли — Рита Лауд

## Сілтемелер
* 
* 

Санат:АҚШ мультсериалдары
Санат:Ағылшын тіліндегі мультсериалдары
Санат:Nickelodeon телебағдарламалары
Қанмен жазылған кітап

**«Қанмен жазылған кітап» («Соғыс психологиясы»)** — Бауыржан Момышұлының соғыс кезінде Қазақ ССР Ғылым академиясына келіп, таңдаулы ғалым, жазушы, өнер адамдарына оқыған лекциялары.

1944 жылдың басында Б. Момышұлы Алматыға демалысқа келгенінде, Мұхтар Әуезовтың ұсынысымен академик Қаныш Сәтбаев, т.б. қазақтың зиялы қауым өкілдерімен кездесу өткізген болатын. Атақты қолбасшы бірнеше күн бойы күніне 5-6 сағаттан әскери-патриоттық тақырыпта лекция оқыды. Жасалған стенограммалар негізінде екі нұсқа кітап бастырылады: біріншісі академияда қалып, екіншісін Б. Момышұлы өзімен майданға алып кетеді. Тарихшы Мекемтас Мырзахметұлының жазуынша, осы нұсқаға Баукең тыңнан қосылған ой-пікірлерін түсіріп, жаңа деректер ендіріп толықтырып отырған.

Алғашқы бұқаралық басылым 1990 жылы «Қазақстан» баспасынан «Психология войны» деген атпен орыс тілінде шығады.

Қазақ тілінде «Қанмен жазылған кітап» деген атпен Мұхтар Қазыбековтың аударуымен, М. Мырзахметұлының құрастыруымен 1991 жылы жарияланды. Бұл шығарма 2000 жылы Б. Момышұлының екітомдығы құрамында, 2010 жылы 30-томдық шығармалар жинағында жарық көрді.

Б. Момышұлы өзінің осы еңбегін «ерлікке тәрбиелеу туралы ойлардың» жинағы ретінде сипаттайды.

Ерлік дегеніміз не? Бұл — адамға туа біткен қасиет емес, дұрыс жүргізілген әскери тәрбиенің жемісі. Ержүректілік пен батырлықты найзаласқан қолма-қол ұрыстан көргісі келетін адам қателеседі.

Ерлік — табиғат сыйы емес, ең алдымен өзіңнің ар-намысыңды және азаматтың қасиетті абыройын ұятқа қалу, опасыздық пен масқара болу сезімінен қорғай отырып, адамның ең ұлы сезімін — азаматтық парызын орындау үшін осындай адамгершілік, теңдікте өзіңмен сайысқа түсе отырып, тұтас коллектив өмірінің игілігін ғана емес, сонымен қауіп-қатерін де бөлісіп, жауды барынша жою, жанға-жанмен, қанға-қанмен аяусыз кек алу жолымен жеке басыңды және отандастарыңды қауіпсіз етуге ұмтылу, саналы түрде қауіп-қатерге бас тігуге мәжбүр ету.

Санат:Бауыржан Момышұлының шығармалары
Джат

**Джаттар** (хинди ज*ाट Jāṭ IAST*, пандж. *ਜੱਟ جٹ Jaṭṭ*, урду *جاٹ*) — Үндістанның солтүстік-батысында және Лахор аймағында (Пәкістан) кең таралған тайпа немесе каста.
Үндістандағы джаттардың саны 82,5 миллион адамға, Пәкістанда 20 миллион адамға бағаланады (2010).

## Тілі
Джаттар панджаби тілінде сөйлейді (джатки-инди диалектілері, хиндки және т.б.). Урду тілі де кең тараған.

## Діні
Үндістанда негізінен индуизм мен сикхизм, Пәкістанда ислам дінін ұстанады.

## Тарихы
нобай|солға|200px|Джат қызы
Джаттар біздің дәуіріміздің басында Пенджабтың батыс аймақтарында тұратын тайпалардың үлкен тобы болды. Кейінірек  Үндістанның солтүстігінде кең таралдып, олар панджабтардың этникалық негізін құрады және сикхтер қауымдастығына кірді. Үндістандағы Джатаның едәуір бөлігі өзі аттас ауылшаруашылық кастасына айналды
Орта ғасырларда джаттар толыққанды қауымдастықтарды құрады, әскери дағдыларға ие болып, Дели сұлтандары мен моғол падишаларының әскерлеріне жалдамалы ретінде тартылды. 17 ғасырдың соңында джаттар Ұлы Моғолдардың езгісіне қарсы күреске көтерілді.

Бірінші көтеріліс (1669 ж.) Матхура ауданында болды, жетекшісі Гокла. Екінші (1672) – Нарнаул уезінде. Оған сатнами сектанттары, оның ішінде төменгі касталардың қоғамдық қызметшілері, қолөнершілері белсенді түрде қатысты. Көтерілісшілер Нарнаул мен басқа да бірқатар қалаларды басып алды, бірақ Делидің шетінде падишах әскерлері жеңіліске ұшырады. Үшінші көтеріліс (1686-91) – ауыл старшинасы Раджа Рамның басшылығымен көтерілісшілер Джумна өзенінің оң жағалауындағы үлкен аумақта өз билігін бекітті. Моғолдарға қарсы күрес 18 ғасырға дейін жалғасты, 18 ғасырдың ортасына қарай дербес Джат княздігі қалыптасты. Ол Сурадж Маленің тұсында ықпалы күшті болды. 1763 жылы ыдырап, шағын Бхаратпур княздігі қалды.

## Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – егіншілік және мал шаруашылығы.

## Өмір салты
Отбасылары моногамдық, патрилокальды, патрилиналдық.

### Дәстүрлі баспаналары
Дәстүрлі тұрғын үйлері - тегіс шатыры бар және қосалқы құрылыстары бар саман және кірпіштен салынған үйлер.

### Дәстүрлі киімдері
Шаруа еркектері ұзын кең көйлек, кейде жейде және иық орамал, шалбар, дхоти немесе лунги, бастарына сәлде киеді. Әйелдер киімі – ұзын бүрмелі белдемше, көбінесе шаровармен алмастырылады, ұзын кең көкірекше киеді. Қалалық әйелдер сари немесе шаровары бар блузка киеді.

## Сілтеме
* 

## Дереккөздер

 
Санат:Үндістан этникалық топтары
Санат:Пәкістан халықтары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2011

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2011** Словакия, Братислава/ Кощице қалаларында өтетін 75-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2006 жылдың 19 мамырда Рига ӘЧ-2006 кезінде қабылданған. Бұл Словакияда алғаш рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты  

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Албания әнұраны

**"Байрақтың әнұраны"** () — 1912 жылы қабылданған Албания Республикасының ұлттық әнұраны. Әуені Чиприан Порумбеску жазған "Бірлік туымыздың үстінде жазылған" () атты румын өлеңнен негізделген. Түпнұсқасының мәтініне ұқсас әнұраннын мәтінін жазған Александер Асдрени еді. Басында әнұранның аты "**Туға ант**" () болатын.

## Тарихы
1912 жылдың 21 сәуірінде София, Болгарияда "Албания бостандығы" () атты албан газетасында "Туға ант" атты поэма тұңғыш рет жарияланды. Кейінірек ол Бухарест қаласында Дренованың "Армандар мен көз жасы" () поэмалар жинағында басып шығарылды. Ласгуш Порадецидің еске алуы бойынша, өлең жазылып жатқан кезде әнұран болады деп жоспарланбаған. Алайда әуеннің албан халқына ұнағаны сонша, ол 1912 жылы әнұраны болып қабылданды. Албания өзінің тәуелсіздігін жариялағандағы Влёра қаласындағы тудың көтерілу кезінде дәл осы өлең ойналған екен.

## Сөзі
Әнұранның соңғы екі шумағы бір-біріне тым ұқсас болғанынан көбінесе спорттық ойындарда тек бірінші шумағы айтылады.

## Дереккөздер

Санат:Ұлттық әнұрандар
Санат:Албания мемлекеттік рәміздері
Джемшид

**Джемшидтер (Жемшидтер)** (өз атауы — *джамшиди*, дари *جمشیدی*) — Ауғанстанның солтүстік-батысында және Иранның Хорасан провинциясының солтүстік-шығысында тұратын иран тілді халық.
Жалпы саны 230 мың адам, Ауғанстанда – 150 мың адам, Иранда – 80 мың адам.
Шағын тобы Түркіменстанда тұрады.

## Тілі
Олар дари және тәжік тілінің жамшиди диалектісінде сөйлейді.

## Діні
Сенушілердің діни көзқарасы, сүнниттік мұсылмандар.

## Тарихы
Олар чараймактардың құрамына кіреді, аты аңызға айналған Иран шахы Джемшидтен шыққан. 1392-93 жылдары Бадхыздағы шекараны қорғау үшін ерекше шарттармен қоныстанды. Гератты Надир шах жаулап алғаннан кейін (1732) олар Мешхед аймағында 4 жылға қоныстанды, Яр Мұхаммед хан тұсында (1844) артықшылықты позициясын жоғалтты, джемшидтің бір бөлігі Хиуаға қашты. 1908 жылы 10 мың жемшид әмір Хабибулланың қуғын-сүргінінен қашып, Ресейге кетті.

## Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсібі – жартылай көшпелі мал шаруашылығы (қой, оның ішінде семіз құйрықты және қаракөл қойлары, сондай-ақ ешкі, түйе, жылқы), негізінен егіншілікпен (бидай, арпа, жоңышқа, беде, мақта, қауындар). Иіру, тоқу, теріні өңдеу және ұқсату  дамыған.

## Өмір салты
Ру-тайпалық бөлінудің қалдықтары сақталған. Неке патрилокалды, туыстық қатынас патрилиналды.

### Дәстүрлі баспаналары
Жазғы тұрғын үйлері (чаппари) - шатер үйлерде, лашықтарда, сондай-ақ жеркепелерде тұрады. Қыста - саман үйлерде қоныстанады.

### Дәстүрлі киімдері
Дәстүрлі ерлер киімі — мақта матадан жасалған жейде мен шалбар, қара, жеңсіз күртеше, сақиналар, кейде бір құлағына сырға тағады. Әйелдер — ақ немесе түрлі-түсті шалбар, көйлек, мата жамылғы, сақиналар, сырғалар, кең жұп білезіктер, кулондары бар бас киімдер т.б.

### Дәстүрлі тағамдары
Негізгі тағамдары – нан және сүт өнімдері.

### Фольклоры
Музыка мен би фольклоры сақталған. Ат жарысы танымал.

## Дереккөздер

 
Санат:Ауғанстан халықтары
Санат:Иран этникалық топтары
Албания президенті

оңға|нобай|Албания Президенттік штандарты

**Албания Президенті** (), ресми қаратпа сөзі **Албания Республикасының Президенті** () — Албанияның мемлекет басшысы, армиясының Жоғарғы Бас Қолбасшысы және албан халқы бірлігінің өкілі.

Президент парламент сайлау күнін және референдумдың өткізілу күнін таңдай алады. Президенттің кешірім жасау құқығы және марапаттау құқығы бар. Өзiнiң мiндеттерiн атқаруға қабiлетсiз болған жағдайда Парламент спикерi президенттiң мiндетiн атқаратын болады, бұл президент осы өкiлеттiктер мен мiндеттердi қайта бастай алғанға дейiн немесе жаңа президент сайланғанға дейiн болады.

Ұшылатын президенттік штандарттың сыртқы түрі мен қолданылуын Конституция анықтайды. Штандарт, Албанияның Конституциясы бойынша, Президент кеңсесінің, президент резиденциясының ғимараттарында, президент пайдаланған кезде көлік құралдарында және басқа да салтанатты жағдайларда қолданылады. Президенттің жұбайы Албанияның бірінші ханымы ретінде танылады, бірақ президенттікте ресми рөл атқармайды және ресми лауазымы болмайды. Ол Президент сарайында және ресми сапарларда көбінесе тек хаттамалық рөл атқарады. Резиденциясы ел астанасы Тиранадағы Президент резиденциясы ғимаратында орналасқан.

Президент парламентпен жасырын түрде, дебатсыз, 5 жылға сайланады. Албания конституциясы екі президенттік мерзімнен көп сайлануға тыйым салады. Сайланған Президент Парламенттің алдында ант береді. Қазіргі лауазым иеленушісі — Албания Социалистік партиясы ұсынған, 2022 жылы 24 шілде күні қызметін бастаған Байрам Бегай.

## Президенттер тізімі

## Дереккөздер


Санат:Албания президенттері
Санат:Президенттер тізімі
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2010

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2010** Германия, Кёльн/ Мангейм, Гельзенкирхен қалаларында өтетін 74-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл шешім 2005 жылдың 15 мамырда Цюрих ӘЧ-2005 кезінде қабылданған. Бұл Германияда сегізінші рет өткізілетін чемпионат.

## Қатысушы құрамалар

## Топтар
ӘЧ-2010 алдын-ала кезеңінің топтар құрамы:

* Жақшада ИИХФ рейтингіндегі елдің орны көрсетілген.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты  

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары