Агава

**Агава**  () – қасқыржемдер тұқымдасының агавалар тұқымдас тармағына жататын дара жарнақты өсімдіктердің тегі.

## Таралуы
Таралған аймақтары Мексика, Орталық  және  Оңтүстік Америка. 450-ге жуық тікенді және тікенсіз сукуленттер тобы бар. Оның біреулері тақыр жерлерде, теңіз жағалауында өссе, енді біреулері биік тауларда да өседі.

## Биологиялық сипаттамасы
Жапырақтары жуан, шырынды, бір-біріне тығыз жанаса, тамыр үсті сабағын айнала орналасқан. Жапырақтарының түстері жасыл, сұр, көкшіл жасыл немесе ала болады.

Агава жүз жылда бір рет гүлдейді деген ұғым дұрыс емес. Отанында 13-15-ші жылынан бастап гүлдей береді, гүлсидамы 10 метрге дейін жетеді. Гүлдеп болғаннан кейін жапырақтары біртіндеп өмір сүруін тоқтата бастайды. Бірақ, өмір сүруін тоқтатқанға дейін көптеген жанама өскіндерін шығарып кетеді. Бөлме гүлі ретінде өсіргендіктен, үй жағдайында гүлдемейді және біз ергежейлі түрлерін өсіреміз.

Американдық агаваны бізде көктемнен күзге дейін, гүлзарларда өсіреді. Қыста жылыжайларға апарып қояды. Бойы 1-1,5 метрге дейін жетеді.

## Күтімі
thumb|left|150px
Қазақстанда агавалар декоративтік мақсатында өсіріледі. 
* Жарығы: барлық суккуленттер сияқты жарықты, тіке түскен күн сәулесін қажет етеді.
* Жылуы: қыс кезінде 10-12°C салқын жерде ұстаған дұрыс. Ол температураның 4°C-қа дейін төмендеуіне төзе алады. Қалған уақытта температураны талғамайды.
* Суғарылуы: агаваны топырағы құрғаған кезде ғана суғару керек. Қыста салқын жерде өсірсеңіз, оны айына бір рет суғарған дұрыс. Түбегіне қалың суағар жасауды ұмытпаған жөн. Топырағының құрамына шайылған өзен құмын салу керек.
* Ылғалдылығы: құрғақ ауаға төзімді. Су бүркуді қажет етпейді. Дегенмен де тазарту мақсатында су бүркіп жапырақтарын жуып немесе дымқыл матамен сүртіп тұру қажет.
* Қоректендірілуі: көктем мен жаз аралығында екі аптада бір рет кірпігүлдерге немесе суккуленттерге арналған тыңайтқышпен қоректендіреді.
* Аурулары: жарық жетіспеуінен жапырақтары жіңішкеріп, созылып бір-бірінен алшақтап, әдемі пішінін жоғалтады. Артық суғарғаннан тамыры мен сабақтары шірік ауруына шалдығады.
* Көбейтілуі: агаваларды тұқым және жанама өскіндері арқылы көбейтеді. Тұқымдарын ақпан, наурыз айларында жәшіктерге топырақ салып, 1 см тереңдікте себу керек. Себілгеннен кейін тамырлануы үшін 20-25°C температурада ұстау қажет. Жанама өскіндерін бөліп алып, жеке отырғызып көбейтеді. Өскен агаваны 2-3 жылда бір рет, ал жас өсімдіктерін жыл сайын топырағын ауыстырып қайта отырғызу керек.

## Қолдануы
Агаваны ерте заманнан бастап, түрлі мақсатта қолданып келеді. Мысалға, жапырағынан мата жасап, тікенін ине орнына қолданған. Тіпті, оның жұмсақ жапырақтарынан сабын алып, арқан, жіп иірсе, тамырынан жиһазға қажетті заттарды да жасаған. Шырынынан эфир, спирт майын, сонымен қатар атақты текиланы да алады.

Қазақстанда ол тек әдемілік үшін өсіріледі.

## Систематика
thumb|Agave americana
Тұқымдаста 200-ге жуық түрлер бар.

## Галерея

File:Agave americana.jpg|***[[Agave americana]]***
File:Agaveespinho2.jpg|***[[Agave angustifolia]]***
File:Agave atrovirens01.jpg|***[[Agave atrovirens]]***
File:Agave attenuata (Barlovento) 02.jpg| ***[[Agave attenuata]]***
File:Agave bovicornuta Top View 2000px.jpg|***[[Agave bovicornuta]]***
File:Agave bracteosa.jpg|***[[Agave bracteosa]]***
File:Agave medioxima.jpg|***[[Agave caribaeicola]]***
File:Agave chiapensis whole.jpg|***[[Agave chiapensis]]***
File:Agave-chrysantha-20080330.JPG|***[[:Category:Agave chrysantha|Agave chrysantha]]***
File:Agave colorata 1.jpg|***[[Agave colorata]]***
File:Agave deserti 2.jpg|***[[Agave deserti]]***
File:Agave desmettiana 2.jpg|***[[Agave desmettiana]]***
File:Agave filifera 2.jpg|***[[Agave filifera]]***
File:Agave flexispina 2.jpg|***[[Agave flexispina]]***
File:Agave funkiana.jpg|***[[Agave funkiana]]***
File:Agave gentryi 1.jpg| ***[[Agave gentryi]]***
File:Agave guiengola - JBM.jpg|***[[:Category:Agave guiengola|Agave guiengola]]***
File:Agave guadalajarana 1.jpg|***[[Agave guadalajarana]]***
File:Agaveespinho1.jpg|***[[Agave horrida]]***
File:Agave inaequidens ssp barrancensis.jpg|***[[Agave inaequidens]]***
File:Agave karwinskii 1.jpg|***[[Agave karwinskii]]***
File:Agave lechuguilla0.jpg|***[[Agave lechuguilla]]***
File:Agave macroacantha 1.jpg|***[[Agave macroacantha]]***
File:Agave mckelveyana 1.jpg|***[[Agave mckelveyana]]***
File:Agave missionum 1.jpg|***[[Agave missionum]]***
File:Agave murpheyi 02.jpg|***[[Agave murpheyi]]***
File:Agave polyacantha 2.jpg|***[[Agave obscura]]***
File:Agave ocahui 2.jpg|***[[Agave ocahui]]***
File:Agave ornithobroma 1.jpg|***[[Agave ornithobroma]]***
File:Agave pachycentra 1.jpg|***[[Agave pachycentra]]***
File:Agave pacifica 1.jpg|***[[Agave pacifica]]***
File:Agave palmeri.jpg|***[[Agave palmeri]]***
File:Agave parrasana.jpg|***[[Agave parrasana]]***
File:Agave parryi.jpg|***[[Agave parryi]]***
File:Agave parviflora 3.jpg|***[[Agave parviflora]]***
File:Agave polianthiflora 1.jpg|***[[Agave polianthiflora]]***
File:Agave.potatorum.kewgardens.london.arp.jpg|***[[Agave potatorum]]***
File:Agave ferox 3.jpg|***[[Agave salmiana]]*** 
File:Agave sebastiana 1.jpg|***[[Agave sebastiana]]***
File:Agave shawii 1.jpg|***[[Agave shawii]]***
File:Agave shrevei ssp shrevei 1.jpg|***[[Agave shrevei]]***
File:Plantsisal.jpg|***[[Agave sisalana]]***
File:Agave falcata espadina 2.jpg|***[[Agave striata]]***
File:Agave stricta.jpg|***[[Agave stricta]]***
File:Agave tequilana 2.jpg|***[[Agave tequilana]]***
File:Agave toumeyana var bella 1.jpg|***[[Agave toumeyana]]***
File:Agave utahensis 16.jpg|***[[Agave utahensis]]***
File:Agave vilmoriniana 1.jpg|***[[Agave vilmoriniana]]***
File:Agave wercklei 1.jpg|***[[Agave wercklei]]***
File:Agave victoriae reginae.jpg|***[[Agave victoriae-reginae]]***
File:Agave wocomahi 1.jpg|***[[Agave wocomahi]]***
File:Agave xylonacantha 1.jpg|***[[Agave xylonacantha]]***
File:Agave arizonica 2.jpg|***[[Agave ×arizonica]]***


## Сілтемелер
*  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт 
* 

## Дереккөздер

Санат:Агавалар
Санат:Қасқыржемдер