Футболдан әлем біріншілігінің рекордтары

**Бұл мақалада футболдан әлем біріншіліктерінің тарихындағы** түрліше рекордтар жайлы жазылған. Көрсеткіштер 1930-2018 жылдар аралығындағы финалдық турнирлер тарихынан алынған.

## Басты рекордтар

*Әлем чемпионаттарына ең көп қатысқан құрама— Бразилия (барлығына қатысқан)
*Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан құрама — Бразилия, 227 гол
*Ең көп чемпион атанған құрама: Бразилия, 5 рет
*Финалға ең көп шыққан құрама: Германия (ГФР), 8 рет, төртеуінде жеңген.
*Әлем чемпионаттарында ең көп матч өткізген футболшы: Лионель Месси (Аргентина), 26 матч
*Әлем чемпионаттарына ең көп қатысқан футболшылар.: Лотар Маттеус (Германия), Антонио Карбахаль (Мексика), Рафа Маркес (Мексика), Криштиану Роналду (Португалия), Лионель Месси (Аргентина). Бұл бесеуі бес әлем чемпионатына қатысқан. Сондай-ақ, италиялық қақпашы Джанлуиджи Буффон да бес әлем чемпионатына барды, бірақ 1998 жылы бір ойында да алаңға шықпағандықтан, жоғарыдағы үшеуімен теңдесе алмайды.
*Үш рет финалда ойнаған жалғыз футболшы: Кафу (Бразилия, 1994, 1998, 2002)
*Екі финалда гол соққан футболшылар: Вава (1958, 1962), Пеле (1958, 1970), Пауль Брайтнер (1974, 1982), Зидан (1998, 2006) 
*
*Ең көп әлем чемпионы атанған футболшы: Пеле, 3 рет.
*Ең көп жүлдегер атанған футболшы: Мирослав Клозе (Германия), 4 рет жүлдегер болды. Бір рет алтын (2014), бір рет күміс (2002), екі рет (2006, 2010) қола медаль алған.
*Ең көп гол соққан ойыншы Мирослав Клозе: 16 гол.
*Бір матчта ең көп гол соққан футболшы: Олег Саленко (Ресей), 1994 жылы Камерунның қақпасына 5 гол соқты.
*Бір чемпионатта ең көп гол соққан футболшы: Жюст Фонтен (Франция). 1958 жылғы чемпионатта 13 гол соқты. 
*Ең көп гол соғылған матч: 1954 жыл. 1/4 финал, Аустрия—Швейцария—7:5. 12 гол соғылды.
*Ірі жеңістер: 1954. Мажарстан—Оңтүстік Корея—9:0, 1974. Югославия—Зайр—9:0, 1982. Мажарстан—Сальвадор—10:1
*Ең көп ойыншы қуылған матч: 2006 жылғы 1/8 финалдағы Португалия-Нидерланд (1:0) кездесуі. Бұл ойында төрт футболшы қызыл қағаз алды (екі жақтан екі-екіден).

## Хет-триктер
*Финалда хет-трик жасаған футболшы: Джефф Херст (1966)
*Екі рет хет-трик жасаған футболшылар: Шандор Кочиш (1954), Жюст Фонтен (1958), Герд Мюллер (1970), Габриэль Батистута (1994, 1998). Сондай-ақ Батистута екі чемпионатта хет-трик жасаған жалғыз футболшы.
*Ең жылдам хет-трикті 1982 жылы мажар футболшысы Ласло Кишш жасады. Ол Сальвадордың қақпасына 7 минутта (70, 74, 77) үш доп соқты. Және де ойынға тыңнан қосылып хет-трик жасаған жалғыз футболшы.
## Бапкерлер рекорды
*Бапкер ретінде ең көп матчқа қатысқан: Хельмут Шён, 25 матч (1966-78)
*Сондай-ақ, Хельмут Шён бір құраманы төрт чемпионатқа баптап барған ең тұрақты бапкер.
*Қатарынан екі рет әлем чемпионы атанған бапкер: Витторио Поццо (Италия, 1934-1938)
*Әлем чемпионатында бес түрлі құрамаға бапкер болған: Бора Милутинович (Югославия). 1986 — Мексика, 1990 — Коста-Рика, 1994 — АҚШ, 1998 — Нигерия, 2002 — Қытай
*Луиз Фелипе Сколари қатарынан 11 матчта жеңіске жетті: 2002 жылы Бразилиямен 7 ойында, 2006 жылы Португалиямен 4 матчта.
*Ойыншы ретінде де, бапкер ретінде де әлем чемпионы атанғандар:  Марио Загалло (ойыншы ретінде — 1958, 1962, бапкер ретінде — 1970),  Франц Беккенбауэр (ойыншы ретінде — 1974, бапкер ретінде — 1990),  Дидье Дешам (ойыншы ретінде — 1998, бапкер ретінде — 2018)

## Төрешілер рекорды

* Үш чемпионатқа барған төрешілер: Джон Лангенус ( Бельгия, 1930–1938), Иван Эклинд (Швеция, 1934–1950), Бенжамин Грифиттс (Уэльс, 1950–1958), Артур Эллис (Англия, 1950–1958), Хуан Гардесабаль ( Испания, 1958–1966), Жамал Әл-Шариф (Сирия, 1986–1994), Жоэль Кинью (Франция, 1986–1994), Әли Мухаммед Буйсаим (БАӘ, 1994–2002), Оскар Руис (Колумбия, 2002–2010), Карлос Эуженио Симон (Бразилия, 2002–2010), Марко Родригес ( Мексика, 2006–2014)
* Ең көп матчта төрелік еткен: Равшан Ирматов (Өзбекстан, 9 матч. 2010-14)

## Ең жылдам голдар

## Қызықты фактілер

*2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқан Швейцария құрамасы екі бірдей рекордты тарихқа жазды:

1 — өз қақпаларына бір гол да жібермеді. Осылайша тарихта бір гол да жібермей үйіне қайтқан жалғыз құрама боп жылнамаға тіркелді.

2 — 1/8 финалда Украинамен ойнап, пенальтилер сериясында бір гол да соға алмады. Пенальтилер сериясында бір рет те гол соға алмаған жалғыз құрама ретінде тарихта қалды.
*1990 жылы италиялық қақпашы Вальтер Дзенга 517 минут бойы өз қақпасына бір гол жібермеді.
*1970 және 2002 жылы Бразилия құрамасы чемпион атанды. Екі чемпионатта да бразилиялықтар барлық ойындарында жеңіске жеткен.

Санат:Футболдан әлем чемпионаты