Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)

нобай|300x300px|
**Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)** () — ЕУРО-2024 іріктеу турнирі. 2023 жылы 23 наурызда басталып, 2024 жылы 26 наурызда аяқталады. 

24 құраманың 20-сы іріктеу турнирі арқылы анықталады, 3 құрама 2022/23 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының плей-офф турнирі арқылы анықталады.

Іріктеу турнирінде құрамалар 10 топқа бөлінеді, әр топтан 1-2 орын алғандар финалдық турнирге тікелей жолдама алады.

## Финалдық раундқа жолдама алды

## Топтар
53 УЕФА құрамалары, турнирге хост ретінде қатысқан Германияны және Украинаға басып кіру себебінен шеттетілген Ресейді қоспағанда 2024 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу турниріне қатысуға құқылы.

Ұлттық құрамалар 2022/2023 ұлттар лигасындағы ойындары негізінде 6 себетке бөлінді. Ұлттар лигасының финалдық кезеңінің 4 қатысушысы бөлек себетке түсіп, 5 командадан тұратын топтарға егілді.

## Турнир форматы
Турнирге 10 топқа бөлінген 53 құрама қатысты: 5 командадан 7 топ және 6 командадан 3 топ.

### Топтық кезең
Біліктілік 2023 жылдың наурызында басталып, 2024 жылдың наурызында аяқталады.

#### Критерийлер
Егер екі немесе одан да көп командалардың ұпайлары бірдей болса, онда келесі критерийлер қолданылады:

# Осы командалар арасындағы матчтардағы ең көп ұпай;
# Осы командалар арасындағы матчтардағы ең үлкен Гол айырмашылығы;
# Осы командалар арасындағы матчтарда ең көп гол соғылды;
# Егер 1-3 критерийлерін қолданғаннан кейін орындарын анықтау мүмкін емес командалар қалса, 1-3 критерийлері тек осы командалар арасындағы матчтарға қайтадан қолданылады. Егер бұл соңғы позицияны анықтауға әкелмесе, 5-11 критерийлері қолданылады;
# Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы голдардың ең үлкен айырмашылығы;
# Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы ең көп гол;
# Топтық кезеңнің барлық матчтарында шығудағы ең көп голдар саны;
# Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы ең көп жеңістер;
# Топтық кезеңнің барлық матчтарында жеңістердің ең көп саны;
# УЕФА-ның Fair Play рейтингі (бір сары карта үшін 1 ұпай, екі сары карточкадан кейін қызыл карта үшін 3 ұпай, тікелей қызыл карта үшін 3 ұпай, сары карта үшін 4 ұпай, содан кейін тікелей қызыл карта);
# УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіндегі орны.

#### Жалпы рейтингтегі орындарды анықтау

# Команданың жалпы рейтингтегі орны келесі критерийлер бойынша анықталады (топта алтыншы орын алған командамен матчтардың нәтижелері есепке алынбайды):
# Топтағы позиция;
# Ең көп ұпай;
# Голдардың ең үлкен айырмашылығы;
# Ең көп гол соғылған;
# Көшпелі матчтарда гол соғудың ең үлкен мәні;
# Жеңістердің ең көп саны;
# Қонақтағы матчтардағы жеңістердің ең көп саны;
# УЕФА-ның Fair Play рейтингі (бір сары карта үшін 1 ұпай, екі сары карточкадан кейін қызыл карта үшін 3 ұпай, тікелей қызыл карта үшін 3 ұпай, сары карта үшін 4 ұпай, содан кейін тікелей қызыл карта);
# УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіндегі орны.

### Плей-офф
2024 жылдың наурыз айында өтетін плей-офф кезеңіне Еуро-2024 финалдық ұтыс ойынына қатысуға Екінші мүмкіндік алған 12 команда қатысады. 12 команда 2022/2023 ұлттар Лигасындағы ойындарының нәтижелері бойынша таңдалады. Олар үш тармаққа бөлінеді, олардың әрқайсысында төрт команда бар. Ұлттар Лигасы топтарының жеңімпаздары автоматты түрде плей-оффқа қатыса алады. Егер топ жеңімпаздары финалдық турнирге жолдама алған болса, онда олар сол лиганың келесі рейтингтік командаларымен ауыстырылады.

#### Плей-офф өткізу схемасы
Плей-офф бір матчтық жартылай финал мен финалдан тұрады.

Жолдар бойынша бөлінгеннен кейін командалар УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіне сәйкес бағаланады. Жартылай финалда бірінші команда төртінші, екінші команда үшінші орын алады. Соңғы матчтардағы алаң иелері жеребе арқылы анықталады.

## Расписание
Төменде Еуро-2024 іріктеу науқанының кестесі берілген.

## Жеребе
Еуро-2024 іріктеу турнирінің топтық кезеңінің жеребесі 2022 жылдың 9 қазанында Франкфуртта өтті. Жеребе тастау кезінде ұлттық құрамаларды егу УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіне сәйкес анықталды. Ұлттар Лигасының төрт финалистіне бес командалық топқа кіруге кепілдік беруден басқа, жеребе рәсімінде келесі шектеулер болды:

* Саяси себептерге байланысты келесі елдердің құрамалары бір топқа кіре алмады: Гибралтар және Испания, Косово және Сербия, Косово және Босния және Герцеговина, Беларусь және Украина, сондай-ақ Армения мен Әзірбайжан.
* Беларусь, Исландия, Латвия, Литва, Норвегия, Фарер аралдары, Финляндия және Эстония қолайсыз климаттық жағдайлардың қаупі жоғары немесе орташа елдер ретінде анықталды. Осы командалардың екеуінен астамы бір топқа кіре алмады.
* Командалар бір-бірімен матчтар үшін еңсерген қашықтықтың мәндерін теңестіру мақсатында бір топқа олардың арасында үлкен қашықтық орнатылған елдерден (футбол қауымдастықтарынан) ең көп дегенде бір жұп команда кіре алады: Әзірбайжан үшін Португалияға, Исландияға және Гибралтарға, Исландия үшін — Грузияға ұшулар алыс қашықтыққа жылжу деп танылды. Кипр мен Израильге, Қазақстан үшін-Андорра, Англия, Франция, Исландия, Мальта, Солтүстік Ирландия, Португалия, Ирландия, Шотландия, Испания, Уэльс және Фарер аралдары.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.uefa.com/euro-2024/news/0279-1635c1adf4c0-831ffc150fff-1000/

Санат:Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2023 жылғы футбол
Санат:2024 жылғы футбол