Сәт Бесімбайұлы Тоқпақбаев

**Сәт Бесімбайұлы Тоқпақбаев** (17 қыркүйек 1939, Асқар Тоқпанов ауылы, Іле ауданы, Алматы облысы) — Қазақстан мемлекеттік қайраткері, генерал-полковник (2001), Халық Қаһарманы (2024).

## Өмірбаяны
Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан.
* С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1963) заңгер мамандығы бойынша; 
* КСРО МҚК №302 Минск мектебін; 
* КСРО СІМ Жоғары дипломатиялық мектебін (1971) бітірген.
* 1956 жылдан - Алматы облысы Іле ауданының «Комсомол» үжымшарында жұмысшы. 
* 1957 жылдан - Алматы облысындағы Боралдай кірпіш зауытының вагоншы-жұмыскері. 
* 1958 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 
* 1963 жылдың шілде айынан -Алматы облыстық прокуратурасының тергеушісі. 
* 1963 жылдың қыркүйек айынан - КСРО МҚК №302 Минск мектебінің курсанты; КСРО МҚК кадрлық офицері, жедел өкілден ҚазКСР МҚК Басқармасының бастығы лауазымына дейінгі қызмет жолын өткен. 
* 1991 жылдың қараша айынан - Алматы қаласы және Алматы облысы бойынша ҚР МҚК Басқармасының бастығы. 
* 1993 жылдың маусым айынан - ҚР ҰҚК төрағасының бірінші орынбасары. 
* 1993 жылдың желтоқсан айынан - ҚР ҰҚК төрағасы. 
* 1995 жылдың қараша айынан - ҚР Президенті Күзет қызметінің бастығы - ҚР Республикалық гвардиясының қолбасшысы міндетін атқарушы. 
* 1997 жылдың наурыз айынан - ҚР Республикалық гвардиясының қолбасшысы. 
* 1999 жылдың қазан айынан ҚР қорғаныс министрі. 
* 2001 жылдың желтоқсан айынан ҚР Президентінің кеңесшісі - Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес және ҚР мемлекеттік қызметкерлерінің қызмет әдебін сақтауы жөніндегі комиссияның төрағасы - ҚР Президеті жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы. 
* 2002 жылдың қыркүйек айынан - «Еуро-Азия Эйр Интернэшнл» ААҚ Халықаралық еуразиялық әуе компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы.
* 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі.
* ҚР Қауіпсіздік кеңесінің мүшесі (2002 жылға дейін).

## Марапаттары
* «Даңқ» (1997) ордені;
* 3-дәрежелі «Барыс» (2008) ордені;
* 1-дәрежелі «Барыс» (2019) ордені;
* «Отан» (10.09.2024) ордені;
* Халық Қаһарманы атағы (10.09.2024);
* «Жылдың әскери адамы» номинациясы бойынша Жыл адамы (Алтын Адам) (2000, 2001);
* 14 мерекелік медаль (КСРО, ҚР, Қырғызстан, Тәжікстан, РФ);
* Алматы облысының құрметті азаматы;
* Алматы қаласының құрметті азаматы.

## Отбасы
Жұбайы — жазушы Сәуле Досжан. 

Қызы - Гүлмира; ұлы - Дәулет. Немерелері - Әміржан,
Дәужан, Камилла, Іслем, Селима.

## Дереккөздер

Санат:17 қыркүйекте туғандар
Санат:1939 жылы туғандар
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақстан ҰҚК төрағалары
Санат:Қазақстан қорғаныс министрлері
Санат:Қазақстан генерал-полковниктері
Санат:Даңқ орденінің иегерлері
Санат:Барыс орденінің иегерлері
Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:КСРО Қарулы күштерінің ардагері медалінің иегерлері
Санат:Қалтқысыз қызметі үшін медалінің иегерлері
Санат:Іле ауданында туғандар
Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары
Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары
Санат:Алматының құрметті азаматтары