open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Габриэль Меркадо

**Габриэль Иван Меркадо** (; 18 наурыз 1987 жыл, Пуэрто-Мадрин, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
Аргентинаның "Расинг" командасының түлегі. Команда сапындағы алғаш ресми ойынын 2007 жылы өткізді. 2010 жылы "Эстудиантеске" өтті. Жаңа клубы сапындағы алғашқы голын өзінің бұрынғы командасы "Расингке" соқты. Алғашқы маусымда-ақ Аргентина чемпионы атанды.  

Екі маусымнан соң, 2012 жылы "Ривер Плейтке" ауысып, төрт жылдай ойнады. 2016 жылы Еуропаға келді де, "Севилья" қатарын  толықтырды.

## Жетістіктері
**Командалық**

; «**Эстудиантес**»

* Аргентина чемпионы — Ап. 2010

; «**Ривер Плейт**»

* Аргентина чемпионы — Финаль 2014
* Оңтүстік Америка кубогы — 2014
* Рекопа кубогы — 2015
* Либертадорес кубогы— 2015
* Аргентина суперкубогы — 2014

**Халықаралық**

**Аргентина (20)**

* Жастар арасындағы әлем чемпионы — 2007

**Аргентина**

* Америка кубогының күміс жүлдегері — 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Argentine Primera statistics
* Gabriel Mercado at Football Lineups

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Эстудиантес ФК ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Пауло Роберто Фалькао

**Пауло Роберто Фалькао** (; 16 қазан 1953 жыл, Абеларду-Лус, Санта-Катарина) — бразилиялық футболшы, Бразилия Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаныс шебінде ойнаған.  

## Футболшы туралы фактілер
* Фалькао кедей отбасында дүниеге келген. Футбол жаттығуларына баруға жолақы табудың өзі оларға үлкен күш болған, Фалькао жол жөнекей босаған бөтелкелерді жинап, одан қалса құрылыс орындарына барып кірпіш көтерісіп, тапқан ақшасына автобусқа билет алатын.
* Оның анасы ертеректе Бразилияға көшіп барған италиялықтардың қызы.  
* 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына, 1979, 83 жылдары Америка кубогына қатысқан. Бразилия құрамасының капитаны, 1990-91 жылдары құраманың бапкері болған.  
* 1980-85 жылдары Италияның "Рома" клубында ойнап, біраз жетістіктерге жетті. Оның керемет талантына сүйсінген "мәңгілік қаланың" футбол жанкүйерлері "Римнің сегізінші патшасы" деп атады.
*1982 жылғы әлем чемпионатында Бразилия сапындағы бразилиялық клубтарда ойнамайтын екі футболшының бірі болды. Бұл додада Фалькао үш гол соқты. Ал 1986 жылғы әлем чемпионатында екі ойында алаңға шығып, мергендігімен көзге түсе алмады. Осы турнирден соң қайтадан құрама сапында ойнамады.

## Жетістіктері
### Ойыншы ретінде

#### Командалық
* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы: 1973, 1974, 1975, 1976, 1978
* Бразилия чемпионы: 1975, 1976, 1979
* Рока Кубогы: 1976
* Атлантика кубогы: 1976
* Италия кубогы: 1981, 1984
* Италия чемпионы: 1983
* Сан-Паулу штатының чемпионы: 1985, 1987

#### Жеке
* Бразилиядағы "Күміс доп" иегері: 1975, 1978, 1979
* Бразилияның үздік футболшысы: 1978, 1979

### Бапкер ретінде

#### Командалық
* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы: 2011

## Сілтемелер
* Профилі
* Профилі 
* Профилі (cbf.com.br)
* Бразилия чемпионатындағы матчтары 

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Америка Мехико ФК жаттықтырушылары
Санат:Интернасьонал ФК жаттықтырушылар
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Бенжамен Павар

**Бенжамен Павар** (; 28 наурыз 1996 жыл, Мобёж, Франция) — француз футболшысы, «Интернационале» клубы мен Франция Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2018 жылғы әлем чемпионы.

## Ұлттық құрамада
Францияның 19 жасқа дейінгі құрамасы сапында 2015 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Бұл турнирде құрама жартылай финалға дейін жетті. Павар екі кездесуде алаңға шықты. Сондай-ақ 2017 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу турнирінде ойнады.  

2015 жылы күзде ұлттық құрамаға шақыртылды. 10 қараша күні Уэльспен жолдастық кездесуде екінші таймда алаңға шықты.  

2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты. 1/8 финалда Аргентинаның қақпасына керемет гол соғып, есепті теңестірді (2:2). Бұл кездесуде Франция 4:3 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері

### Командалық

* Әлем чемпионы: 2018
* Германия чемпионы: 2019/20
* УЕФА Чемпиондар лигасы: 2019/20
* УЕФА Суперкубогы: 2020
* УЕФА Ұлттар Лигасының чемпионы: 2020/21

### Жеке

* Әлем чемпионатының ең үздік голын соқты: 2018 (Аргентинаның қақпасына)

## Статистикасы
### Клуб
: *20 мамыр 2018*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Сержиньо Чулапа

**Сержио Бернардино** (; 23 желтоқсан 1953, Сан-Паулу), **Сержиньо Чулапа** () деген атпен белгілі — бразилиялық футболшы. Бразилия Ұлттық құрамасының шабуыл шебінде ойнаған. 

1982 жылы әлем чемпионатына қатысып, бес матчта екі гол соқты. 1980 жылы Әлем чемпиондарының алтын кубогына қатысып, күміс жүлдегер атанды. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Бразилия чемпионы (1): 1977
* Сан-Паулу штатының чемпионы (4): 1975, 1980, 1981, 1984

### Жеке

* Бразилия чемпионатының үздік мергені (1): 1983
* Сан-Паулу штатының үздік мергені (4): 1975, 1977, 1983, 1984

## Сілтемелер
* Профилі (sambafoot)

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Сантос ФК ойыншылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Маритиму ФК ойыншылары
Сергей Николаевич Игнашевич

**Сергей Николаевич Игнашевич** (14 шілде 1979 жыл, Мәскеу, КСРО) — ресейлік футболшы, Ресей құрамасының экс-қорғаушысы. Ұзақ жылдар бойы Мәскеудің ЦСКА клубында доп тепкен. 

2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2008, 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына қатысқан. 2005-08 жылдары ЦСКА клубының капитаны болды. 2008 жылғы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері.

2018 жылғы әлем чемпионатынан соң карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері
### Командалық
**«Локомотив» (Мәскеу)**

* Ресей чемпионы: 2002
* Ресей кубогы: 2000/01
* Ресей суперкубогы: 2003

**ЦСКА (Мәскеу)**

* Ресей чемпионы **(5)**: 2005, 2006, 2012/13, 2013/14, 2015/16
* Ресей кубогы **(6)**: 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13 (рекорд).
* Ресей суперкубогы **(6)**: 2004, 2006, 2007, 2009, 2013, 2014.
* УЕФА кубогы: 2004/05

**Ресей құрамасы**

* Еуропаның қола жүлдегері: 2008.

### Жеке
* "Достық" орденімен марапатталған: (2006).
* Еңбек сіңірген спорт шебері: 2005.
* Ресейдің үздік 33 футболшысының бірі: (15): № 1 (2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2015/2016), № 3 (2014/15). Осы тізімге енуден рекорд жасаған.
* Игорь Нетто клубының мүшесі
* Ресей құрамасында ең көп ойнаған футболшы (125)
* Ресей чемпионаттарында ең көп ойнаған футболшы (464)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты 
* Профилі
* Сергей Игнашевич: «Мен қалай капитан болуды доғардым?»

Санат:Ресей футболшыларыСанат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Локомотив Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Крылья Советов Самара ФК ойыншылары
Матиас Йоргенсен

**Матиас Яттах-Ньие «Занка» Йоргенсен** (; 23 сәуір 1990 жыл, Копенгаген) — дат футболшысы,  Англияның «Хаддерсфилд Таун» клубы мен Дания Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы.

## Клубтық қарьерасы
"Б-93" клубының түлегі саналады. Командада 16 жасында дебют ойынын өткізді. 2017 жылы маусымда Данияның мықты клубтарының бірі "Копенгагенге" ауысты. "Копенгагенге" өтерден алдын Лондонның "Арсеналында" да азырақ байқауда болған еді, бірақ лондондықтар Йоргенсенмен келісім шарт жасасқан жоқ,

2012 жылы Нидерландыға ауысып, ПСВ сапына өтті. Екі маусымнан соң "Копенгагенге" қайта оралды. 2017 жылы шілдеде Англияның "Хаддерсфильд Таун" командасымен ұш жылға келісім шарт жасасты.

## Ұлттық құрамада
Данияның түрлі жастағы құрамасында ойнады. 2011 жылы Данияда өткен 21 жасқа дейінгі футболшылар арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. 

2008 жылы 19 наурыз күні Ұлттық құрама сапындағы бірінші ойынын Уэльс құрамасына қарсы өткізді.

Алғаш қатысқан ірі турнирі — 2018 жылғы әлем чемпионаты. Бұл турнирде Дания құрамасы 1/8 финалға шықты да, Хорватиямен ойнады. Ойынның екінші минутында-ақ Йоргенсен есеп ашып, чемпионаттағы ең жылдам голдардың бірін енгізді.  

## Жетістіктері

; **«Копенгаген»**

* Дания чемпионы (**5**): 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2015/16, 2016/17
* Дания кубогы (**5**): 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 

Санат:Дания футболшылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Ет қайтар

**Ет қайтар** — соғымның соңғы етін асып шақыратын *ежелгі* дәстүр. "Қап-қағар" деп те аталады.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ асханасы
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Андрей Крамарич

**Андрей Крамарич** (; 19 маусым 1991, Загреб, Югославия)&nbsp;— хорват футболшысы,  «Хоффенхайм» клубы мен Хорватия құрамасының шабуылшысы. 
 
## Клубтық карьерасы
Загребтің «Динамо» командасының тәрбиеленушісі. Балалар және жасөспірімдер клубында ойнап-ақ 450-ден аса гол соғыпты. Бұл да өзіндік бір рекорд.

Кәсіпқой карьерасын 2009 жылы бастады. 24 мамырда Хорватия біріншілігінде "Загребке" қарсы ойнады.

Келесі маусымда еуротурнирлердегі дебютін өткізді. 15 шілде күні Чемпиондар Лигасының іріктеуінде Арменияның "Пюник" клубымен ойында алаңға шықты. 2009/10 маусымда Хорватия чемпионатында 24 кездесуде алаңға шығып, 7 голдың авторы атанды.

2012 жылы ақпанда "Локомотива" клубына жалға берілді. Бір маусымнан соң туған клубына қайта оралды. Бірақ негізгі құрамда орын жетіспей, ойын практикасын жетілдіру үшін "Риека" клубына кетті.

2015 жылы "Лестер Ситимен" үш жылдық келісім шарт жасасты. Бірақ сол маусымның ортасында-ақ "Хоффенхаймға" жалға кетті. Крамаричтің ойынына көңілдері толған германиялық клуб басшылары 2016 жылы жазда футболышын толығымен сатып алды.

## Ұлттық құрамада
Хорватияның барлық жастар құрамасында ойнады. Ал Ұлттық құрамаға алғаш рет 2014 жылы шақырту алды. 4 қыркүйек күні Кипрге қарсы ойында алаңға шықты да, 18 минутта Манджукичке нәтижелі пас берді. Бес күннен соң Мальта құрамасының қақпасына тұңғыш голын соқты.

2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері
* «Динамо» (Загреб)
* Хорватия чемпионы (2): 2009/10, 2010/11
* Хорватия кубогы (2): 2010/11, 2013/14
* Хорватия суперкубогы: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:19 маусымда туғандар
Санат:Загребте туғандар
Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары
Санат:Риека ФК ойыншылары
Санат:Локомотива ФК ойыншылары
Санат:Хорватия футболшылары
Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Қазан ауылдық округі (Айыртау ауданы)

**Қазан ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қазан, Аксёновка, Бұрлық, Всеволодовка, Никольско-Бұрлық, Никольское, Прекрасное ауылдары кіреді. Орталығы – Қазан ауылы. Округ құрамында болған ''Грачёвка'' ауылы 2014 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2231 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы ауылдық округтері
Бұрлық (көне зират)

**Бұрлық** – көне зират, Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші. 

## Орналасқан жері
Шал ақын ауданы, Социал ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3,5-3,6 км жерде, Иман-Бұрлық өзенінің Есілге құяр тұсында орналасқан.

## Сипаты
1967-68 жылдары С.Я. Зданович зерттеген.
Зираттағы 40-қа жуық топырақ обалар мен қоршаулар жалпы ұзындығы 1 км жерге шашырай орналасқан. Қазылған 15 обадан алынған деректер зираттың қола дәуіріндегі Андроново мәдениетінің Нұра кезеңіне (б.з.б. II-мыңжылдықтың 2-жартысы) жататынын көрсетті. Адам мүрделері бүгілген күйі оң бүйіріне жатқызылып, басы күнбатысқа қаратып жерленген. Өртеп жерлеу ғұрпы да кездеседі. Қабірлер топырақтан үйілген.
Қазба барысында қыш ыдыстар, қола бұйымдардың қалдықтары, моншақ, т.б. табылды. Қыш ыдыстар Андроново мәдениеті кезеңінің ыдыстарына ұқсас. Заттай деректер осы өңірді мекендеген тайпалардың Орталық Қазақстан, Оңтүстік Орал өңірлерін мекендеген андрондықтармен мәдени-тұрмыстық сабақтастығын дәлелдейді.

## Әдебиет
* Зданович С.Я., Могильник эпохи бронзы Бурлук-1, В кн.: По следам древних культур Казахстана, А.-А., 1970; 
* Зданович С.Я., Бронзовый век Урало-Казахстанских степей, Свердловск, 1988.

## Дереккөздер

Санат:Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан обалары
Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері
Грачевка

**Қазақстан:**

* Грачёвка – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданында болған ауыл, 2014 жылы таратылған.

**Башқұртстан:**

* Грачевка – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Грачевка – Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Грачевка – Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Грачевка – Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Грачевка – Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Насер Шадли

**Насер Шадли** (; ; 2 тамыз 1989, Льеж, Бельгия) — бельгия-марокколық футболшы, бельгийско-Англияның  «Ыстанбұл Башахшехир» клубы мен Бельгия құрамасының шабуылшысы.

## Футболшы жайлы фактілер

* Екі елдің де азаматтығын алғандықтан оған Мароккода да, Бельгияда да ойнауға мүмкіндігі болды. 2010 жылы Марокко құрамасы сапында бір ойын өткізгенімен, кейін қайтадан Бельгия құрамасын таңдады. Марокко сапында ойнаған матчы жолдастық кездесу ғана (2010 жылы 17 қараша күні Солтүстік Ирландиямен) болғандықтан, ФИФА бельгия сапында ойнауға рұқсат берді. 
* 2011 жылы Бельгия сапындағы алғашқы ойынын Финляндияға қарсы жолдастық кездесуде ойнады.
* 2018 жылғы әлем біріншілігінің 1/8 финалында Жапонияның қақпасына соңғы минуттарда жеңіс голын соқты да, Бельгия 3:2 есебімен жеңіске жетті. Айта кетейік, бұл ойында Бельгия 0:2 есебімен ұтылып тұрған-ды.

## Жетістіктері

; «Твенте»

* Нидерланд кубогы: 2010/11

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Сілтемелер

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Марокко футболшылары
Санат:Твенте ФК ойыншылары
Санат:Вест Бромвич Альбион ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Андерлехт ФК ойыншылары
Санат:Ыстанбұл Башахшехир ФК ойыншылары
Гэнки Харагути

— жапон футболшысы, "Герта" футбол клубы мен Жапония құрамасының шабуылшысы. Қазір "Фортуна" клубында арендада ойнайды.

Ұлттық құрамада 2011 жылдан бері ойнап келеді. Алғаш қатысқан ірі турнирі — 2018 жылғы әлем біріншілігі. 

## Статистикасы
### Клубтық
: *23 маусым 2018*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары
Маруан Феллайни

**Маруан Феллайни-Баккиуи** (; 22 қараша 1987, Эттербек, Бельгия) — бельгиялық футболшы, тегі Марокколық.  «Шаньдун Лунэн» (Қытай) клубы мен Бельгия құрамасының жартылай қорғаушысы.

2018 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері.

## Карьерасы

### Клубтық
"Андерлехт" клубының түлегі. Балалық шағында Бельгияның "Андерлехт" және де басқа бірнеше клубтарында ойнады да, 2006 жылы "Стандард" (Льеж) сапында кәсіпқой карьерасын бастады. Өзінің екінші маусымында-ақ Бельгия чемепионы атанды.

2008 жылы "Эвертонға" өтті. 14 қыркүйек күні жаңа клубы сапындағы тұңғыш ойынын "Сток Ситиге" қарсы өткізді. 2011 жылы "Эвертонмен" келсісім шартын тағы бес жылға ұзартты.

2013 жылы 3 қыркүйекте "Манчестер Юнайтед" клубының футболшысы атанды. Тағы да жаңа клубында 14 қыркүйек күні тұңғыш рет алаңға шығуға тура келді, бұл жолы "Кристалл Пэласқа" қарсы ойнады.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында бірінші рет 2007 жылы 24 наурызда Португалияға қарсы ЕУРО-2008 іріктеу ойынында алаңға шықты. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына қатысты.

2019 жылы наурызда ұлттық құрама сапындағы карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді.

## Жетістіктері
**<big>Командалық</big>**

; Стандард (Льеж)

* Бельгия чемпионы: 2007/08
* Бельгия суперкубогы: 2008

**Манчестер Юнайтед**

* Англия кубогы: 2016
* Футбол лигасының кубогы: 2017
* Англия суперкубогы: 2016
* УЕФА  Еуропа Лигасы: 2017

**<big>Жеке</big>**

* Бельгия чемпионатының ең үздік африкалық футболшысы: 2008
* «Эвертонның» үздік жас ойыншысы: 2009
* Премьер-Лигадағы қараша айының үздік футболшысы: 2012

## Статистикасы

### Клубтық

: *13 мамыр 2018* 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі «Манчестер Юнайтед» сайтында
* Профилі *soccerbase.com* сайтында
* Аккаунты *[[Twitter]]де*

Санат:Бельгия футболшыларыСанат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншыларыСанат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншыларыСанат:Шаньдун Лунэн ФК ойыншылары
Жозе Рейналдо

**Жозе Рейналдо де Лима** (; 11 қаңтар 1957 жыл, Понти-Нова) — бразилиялық футболшы, шаубылшы. Бразилия Ұлттық құрамасында ойнаған. 

## Футболшы жайлы фактілер
* Ол кәсіпқой карьерасын 16 жасында-ақ "Атлетико Минейро" клубында бастады. 1973 жылы 28 қаңтар күні Минас-Жерайс чемпионатында "Валерио" клубына қарсы ойында алаңға шықты. Алғашқы голын 4 ақпан күні "Кальденсе" қақпасына енгізді.
* Футболшылық карьерасында өте көп жарақат алған, 8 рет ота жасатыпты.
* 1978 жылы әлем чемпионатына қатысты. Екінші турда Швецияның қақпасына гол соғып, есепті теңестірді — 1:1. Матч осы есеппен аяқталды. 
* Туған клубы "Атлетико Минейрода" 12 маусым ойнады. Кейін біраз клубтарда бір маусымнан ғана доп тепті де, 1988 жылы не-бары 31 жасында карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері
### Командалық

* Минас-Жерайс штатының чемпионы: 1976, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985

### Жеке
* Бразилия чемпионатының үздік мергені: 1977 (28 гол)
** Бразилиядағы "Күміс доп" иегері: 1977, 1983

Санат:Бразилия футболшыларыСанат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Рио-Негро Манаус ФК ойыншылары Санат:Крузейро ФК ойыншылары Санат:Хеккен ФК ойыншылары Санат:Телстар ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары

## Сілтемелер
* Профилі (brasilnacopa)
* Профилі (СамбаФут)
* terceirotempo.ig.com.br
* Профилі
* galodigital.com.br
* comze.com
Роберто Динамит

**Карлос Роберто де Оливейра** (),  **Роберто Динамит** ( ретінде танымал;  13 сәуір 1954, Дуки-ди-Кашиас, Рио-де-Жанейро штаты) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Футболдан соң саясатпен де айналысты. 2008—2014 жылдары «Васко да Гама» клубының президенті болды.

## Жетістіктері

; Ойыншы ретінде

* Әлем чемпионатына қатысты: 1978, 1982
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1978
* Бразилия чемпионы: 1974
* Сан-Паулу штатының чемпионы: 1980, 1981, 1985, 1987
* Рио-де-Жанейро штаының чемпионы: 1977, 1982, 1987, 1988, 1992
* Гуанабара кубогы: 1976, 1977, 1986, 1987, 1990, 1992
* Атлантика кубогы: 1976
* Рио-де-Жанейро кубогы: 1984, 1988, 1992
* Куадрангулар турнирі (Рио-де-Жанейро): 1973
* Севильядағы халықаралық турнир (Испания): 1979
* Уэльва Коломбины турнирі: 1980
* Манаус қаласының кубогы: 1980
* Фуншал-Трофи (Португалия): 1981
* Жоао Авеланжа кубогы: 1981
* Верон турнирі: 1982
* Рамона де Карранса турнирі: 1987, 1988
* Алтын кубок иегері: 1987
* Пеле кубогы: 1991

; Жеке

* Бразилия чемпионатының мергені: 1974, 1984
* Рио-де-Жанейро штатының мергені: 1978, 1981, 1985
* Америка кубогының мергені: 1983
* Кариока лигасының мергені: 282 гол

Санат:Бразилия футболшылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Португеза Деспортос ФК ойыншылары Санат:Кампу Гранду ФК ойыншылары
Пианист туралы аңыз

«**Пианист туралы аңыз**» ( — *«Мұхит төсіндегі пианист туралы аңыз»*,  — *«Мың тоғыз жүзінші туралы аңыз»*) — италиялық режиссер Джузеппе Торнаторенің музыка жанрындағы драма-фильмі. Алессандро Барикконың «Новеченто» («Жиырмасыншы ғасыр») атты кітабының желісімен түсірілген.

## Мазмұны
Фильм  кеменің ішінен ешқашан жағалауға шықпаған талантты пианистің тағдырын баяндайды. 1900 жылы оны әлдекім "Вирджиния" кемесіне туып тастап кетіп, сол жердегі жұмысшылардың бірі асырап алады. Өмірге келген жылына қарай оны "Мың тоғыз жүзінші", "Жиырмасыншы ғасыр" деп атап кетеді.

Ол керемет пианист болып қалыптасады да, кемедегі жолаушылардың сүйіктісіне айналады. Сол кездің атақты пианисті Джелли Ролл Мортон кемеге мұны арнайы іздеп келіп, пианинода ойнаудан дуэльге түседі. "Мың тоғыз жүзінші" оны жеңіп кетеді де абыройы асқақтай түседі.

## Рөлдерде

* Тим Рот — *Новеченто (Дэнни Будмен Т. Д. Лемон 1900)*
* Прюитт Тейлор Винс — *Макс Туни*
* Мелани Тьерри — *бейтаныс қыз*
* Билл Нанн — *Денни Будман*
* Кларенс Уильямс — *Джелли Ролл Мортон*
* Питер Вон — *Попс, дүкеннің қожайыны*
* Найел О'Брайан — *айлақтағы ұста, шебер*
* Гэбриел Лавиа — *фермер*
* Вернон Нэрс — *Фриц Херманн, топ жетекшісі*
* Кори Бак — *бала 1900*
* Харри Дитсон — *капитан*

## Түсірілім тобы

* Сценариін жазғандар:
** Джузеппе Торнаторе
** Алессандро Барикко
* Режиссёр: Джузеппе Торнаторе
* Оператор: Лайош Кольтаи
* Композитор: Эннио Морриконе
* продюсерлер:
** Марко Хименц
** Лаура Фаттори
** Франческо Торнаторе

## Жетістіктері

### Марапаттары

* **1999 — «Давид ди Донателло» сыйлығы**
** Үздік операторлық жұмыс — Лайош Кольтаи
** Үздік костюм дизайны — Маурицио Милленотти
** Үздік режиссерлік жұмыс — Джузеппе Торнаторе
** Үздік музыка — Эннио Морриконе
** Үздік дизайн — Франческо Фригери
* **1999 — «Еуропа киноакадемиясы» сыйлығы**
** Үздік операторлық жұмыс — Лайош Кольтаи
* **2000 — «Алтын глобус» жүлдесі**
** Фильмге жазылған үздік әуен — Эннио Морриконе

### Номинация

* **1999 — «Давид ди Донателло» жүлдесі**
** Үздік фильм
** Үздік сценарий — Джузеппе Торнаторе

## Сілтемелер
*«Пианист туралы аңыз» (англ.)  Internet Movie Database сайтында

Санат:Джузеппе Торнаторенің фильмдері
Санат:1998 жылғы фильмдер
Санат:Италия драма фильмдері
Эмиль Форсберг

**Эмиль Петер Форсберг** (; 23 қазан 1991 жыл, Сундсвалль, Швеция) — швед футболшысы, Германияның «РБ Лейпциг» командасы мен Швеция құрамасының жартылай қорғаушысы. 

## Ұлттық құрама
2016 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. Ұлттық құрама сапына 2014 жылы 17 қаңтар күні Молдоваға қарсы жолдастық ойында тұңғыш рет алаңға шықты. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына жолдама беретін соңғы плей-офф матчында құрамадағы алғашқы голын енгізді.  

2016 жылғы Еропа чемпионатында үш кездесуде алаңға шықты. 2018 жылғыәлем чемпионатының іріктеуінде Беларусь құрамасының қақпасына екі доп енгізді. 

2018 жылғы әлем біріншілігінің 1/8 финалында Швейцарияның қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты да, құрама 1994 жылдан бері бірінші рет ширек финалға жолдама алды. 

## Жетістіктері
**Командалық**

**«Мальмё»**

* Швеция чемпионы — 2013
* Швеция суперкубогы — 2013

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (sports.ru) 
* Malmö FF profile  
* SvFF profile

Санат:Мальме ФК ойыншылары
Санат:Сундсвалль ФК ойыншылары
Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары
Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Нелиньо

**Мануэл Ресенде де Матос Кабрал** (; 26 шілде 1950 жыл, Рио-де-Жанейро), **Нелиньо** ( деген атпен танымал) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. 
## Футболшы жайлы мәліметтер
*Ұлттық чемпионаттардағы үздік 80 мерген қорғаушының тізіміне енген.
*1978 жылғы әлем біріншілігінде екі доп соқты. Екінші кезеңде Польшамен ойында есеп ашты (Бұл ойында бразилиялықтар 3:1 есебімен жеңіске жетті). Үшінші орын үшін кездесуде де Италияның қақпасына қапталдан әуелете соғып есеп ашты, бұл гол чемпионаттың үздік голдарының тізіміне енді.
*1987-90 жылдары Минас-Жерайс штатының депутаты боп қызмет атқарды.  
*1993 жылы қаңтарда "Атлетико Минейро" клубының бапкері боп тағайындалды. Оңың жаттықтыруымен клуб 27 кездесу өткізіп, 17 кездесуде жеңіске жетті.
*2005-2008 жылдары О'Глобо арнасында комментатор болды.  

## Жетістіктері

### Командалық

* Минас-Жерайс штатының чемпионы: 1973, 1974, 1975, 1977, 1982, 1983, 1985, 1986
* Минас-Жерайс кубогы: 1973, 1975, 1979
* Либертадорес кубогы: 1976
* Рио-Бранко кубогы: 1976
* Освалдо Круз кубогы: 1976
* Атлантика кубогы: 1976
* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы: 1980

### Жеке

* Бразилиядағы "Күміс доп" иегері: 1975, 1979, 1980, 1983

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль (brasilnacopa)
* Профиль (СамбаФут)
* Нелиньо жайлы (terceirotempo.ig.com.br) 
* Профиль (Футпедия) 

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Америка Рио-де-Жанейро ФК ойыншылары
Санат:Баррейринси ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Ансоатеги ФК ойыншылары
Санат:Ремо ФК ойыншылары
Санат:Крузейро ФК ойыншылары
Санат:Гремио ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Дирсеу

**Дирсеу Жозе Гимараинш** (; 15 маусым 1952, Куритиба — 15 қыркүйек 1995, Рио-де-Жанейро) —  **Дирсеу** ретінде танымал бразилиялық футболшы, шабуылшы.

## Биографиясы
Клубты өте көп ауыстырған футболшы, сол себепті де оны "сыған" деп атаған. 1995 жылы әуе апатынан көз жұмғанша футболмен қоштаспады. Карьерасында Испанияның, Бразилияның, Италияның, Мексиканың, АҚШ-тың клубтарында ойнады. 

1978 жылғы әлем біріншілігінің екінші кезеңінде Перудің қақпасына екі гол енгізді, үшінші орын үшін кездесуде Италияның қақпасына жеңіс добын енгізді. Бұл ойында Бразилия 2:1 есебімен жеңіске жетті.

1991-93 жылдары мини-футболда да бақ сынады. 

1993 жылы 41 жасында карьрерасына нүкте қойды, бірақ 1995 қайтадан жаңғыртып, Мексиканың "Венадос Ютакан" клубында доп тепті.

## Жетістіктері

### Клубтық:

* Парана штатының чемпионы: 1971, 1972
* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы: 1976, 1977, 1988
* Винья-дель-Мар кубогының иегері: 1976

### Ұлттық құрама:

* Әлем чемпионатына қатысушы: 1974, 1978, 1982
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1978

## Сілтемелер
* Профиль  («Torcida.com.ru») 

Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Асколи ФК ойыншылары
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары
Санат:Анкараспор ФК ойыншылары
Санат:Бразилия футболшылары
Матвеевка

**Қазақстан**:

* Матвеевка – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.

**Башқұртстан**:

* Матвеевка – Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Матвеевка – Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Матвеевка (Үлкен Матвеевка) – Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Антоновка

**Қазақстан:**

* Антоновка – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.
* Антоновка – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.

**Башқұртстан:**

* Антоновка – Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл. 
* Антоновка – Башқұртстанның Гафурий ауданындағы ауыл.
* Антоновка – Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл.
* Антоновка – Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Антоновка – Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді
Уголки

* Уголки – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы ауыл.
* Уголки – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы темір жол бекеті.
Скандер Суайя

**Скандер Суайя** ( 20 қараша, 1972) — тунистік футболшы, Тунис құрамасының жартылай қорғаныс шебінде ойнаған. 

## Карьерасы
Карьерасының басым бөлігі "Сфаксьен" клубында өтті. 250-ден аса матчта алаңға шығып, 28 гол соқты. 2001 жылы "Эсперансе" клубына ауысты да, төрт маусымдай доп тепті. 

Ұлттық құрама сапында 1993 жылы тұңғыш рет алаңға шықты. Алғашқы голын 1993 жылы 31 желтоқсанда Гана құрамасының қақпасына енгізді. 

1998 жылғы әлем біріншілігіне қатысқан. Үшінші турда Румынияның қақпасына бір гол енгізді. Бұл құраманың аталмыш турнирдегі жалғыз голы еді. Сондай-ақ Скандердің Ұлттық құрамадағы соңғы голы болатын.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Тунис футболшылары
Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эсперанс ФК ойыншылары
Тереңкөл

* Тереңкөл – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл.
* Тереңкөл – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Антонов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2014 жылы таратылған.
Вильгельм Хозенфельд

**Вильгельм Адальберт Хозенфельд** (Вильм Хозенфельд, нем. *Wilhelm Adalbert Hosenfeld*; 2 мамыр 1895 жыл, Хюнфельд, Гессен-Нассау, Германия — 13 тамыз 1952 жыл, Сталинград маңында, КСРО) — оқытушы, Неміс әскерінің офицері, капитан деңгейіне дейін көтерілген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген жазықсыз тұтқындарды құтқарған, солардың ішінде поляк пианисті Владислав Шпильман да бар.

## Өмірбаяны
Вильгельм католиктер отбасында дүниеге келген, ата-анасы мұғалім. Бірінші дүниежүзілік соғыста да неміс әскеріне қызмет еткен. 

1939 жылы вермахтыға шақырылды да, Польша аймағындағы әскери қимылдарды басқаруға жіберілді. Әуелі Пабьянице елді мекенінде біраз қызмет атқарды. Одан соң 1939 жылғы желтоқсанға дейін Венгрув қаласында болды, Кейін Ядуб қаласында жұмыс жасады да, 1940 жылы Варшаваға ауысты. Соғыстың қалған бөлігінде Варшавадан ешқайда ауысқан жоқ. Бұл жерде штаб офицері боп жұмыс істеді. 

Соғыс барысында ол көптеген тұтқындарға жасырын түрде қол ұшын береді, 1944 жылы желтоқсанда қираған үйлердің бірінде жасырынып жүрген Шпильманға көмек көрсетеді. Ол жерден кетерде Шпильманның аты-жөнін сұрап алады.

1945 жылы қаңтар айында кеңес әскерлері үлкен күшпен келеді де, Вильгельм тұтқындалады. Кейін Шпильманның таныстарының бірінен өзінің тұтқында отырғанын, көмекке зәру екенін айтып сәлем жолдайды. Кейіндеу Шпильман оны іздеп келеді, бірақ таппайды. Тұтқындар басқа жаққа ауысып кеткен екен. Бұл жайлы Шпильман өзінің естеліктерінде жазған.

Вильгельм 1952 жылы 13 тамызда Сталинград маңында тұтқында жүріп аурудан қайтыс болады.

## Қайтыс болғаннан кейін
Шпильманның ұлы Анджей 1984 жылы Польша үкіметіне Хозенфельдті ақтап алу жайлы ұсыныс тастайды, бірақ жауап келмейді. Анджей ғана емес, Шпильманның туыстары мен одан өзге мыңдаған адамдар Хозенфельдті "Әлемді құтқарушы" ретінде ақтап алуды қостайды.

2007 жылы Поляк үкіметі Вильгельмді ІІІ класты орденмен марапаттайды. 2002 жылы түсірілген "Пианист" фильмінде Вильгельмнің рөлін Томас Кречманн ойнады.

2009 жылы "Әлемдегі турашыл адам" ретінде мойындалды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Wilm Hosenfeld, A Man Of courage 
* http://www.shoah.dk/Hosenfeld/  - The story of Wilm Hosenfeld 
* Comment on Hosenfeld in conjunction with Roman Polanski’s film''The Pianist'' 
* Page on Wilm Hosenfeld and ''The Pianist'' on the website of Hosenfeld’s grandson 
*  «Dziennik» 13 Oct. 2007

Санат:Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушылар
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары
Тереңөзек ауылдық округі

**Тереңөзек ауылдық округі**
* Тереңөзек ауылдық округі (Жамбыл облысы)
* Тереңөзек ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Комаровка

**Елді мекендер:**

* Комаровка – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.
* Комаровка – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Комаровка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді.
* Комаровка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Махаббат туралы аңыз (фильм, 1954)

**«Махаббат туралы аңыз әлде Қозы Көрпеш-Баян Сұлу»** — толық метражды көркем фильм. 1954 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Фильмнің негізі байдың қызы мен кедей аңшының махаббаты туралы баяндайтын халық аңызынан алынған.

Жыр Сарыбай мен Қарабайдың аң аулап жүріп құда болып, Қозы мен Баянды күні бұрын атастыруынан басталады. Сол кезде аң аулап жүріп, ұлды болғанын естіген Сарыбай, баласын көре алмай қаза табады. Атастырылып қойған Қозы мен Баян, жүздерін көрмегенімен бір-біріне ғашық болады. Уақыт өте келе сараң Қарабай қызын жетім ұлға бергісі келмей, бір кезде отарын жұттан құтқарған, жергілікті палуан Қодарға ұзатпақшы болады. Қос ғашықтың арасына тосқауыл болған Қодар, айласын асырып, зұлымдықпен Қозының басын алады. Қайғыдан қабырғасы қайысқан Баян, өш алу үшін қулыққа көшеді. Ол Қодарға өзіне құдықтан су алып берсе, күйеуге шығатынын айтады. Алданған Қодар Баянның шашынан ұстап, құдықтың түбіне түсе бергенде, айлакер қыз бұрымын кесіп тастайды: Қодар түпсіз тұңғиыққа құлап қаза табады. Сөйтіп Қозының кегі қайтарылады. Батыр қыз ғашығының күмбезіне келіп, өзіне қанжар салып қол жұмсайды.

## Рөлдерде
*Баян Сұлу — Шолпан Жандарбекова
*Қодар — Нұрмұқан Жантөрин
*Қарабай — Серке Қожамқұлов
*Мақпал — Сәбира Майқанова
*Күнекей — Рахия Қойшыбаева
*Жантық — Камал Қармысов
*Жарқын — Қалыбек Қуанышбаев
*Ұсақ — Асвад Хасанов

## Дереккөздер

Санат:КСРО драма фильмдері
Санат:Қазақфильм фильмдері
Ренато Аугусто

**Ренато Суарис де Оливейра Аугусто** (; 2 ақпан 1988, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық футболшы, Қытайдың "Бейжің Гоань" клубы мен Бразилия құрамасының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы.

## Статистикасы

### Клубтық

: *30.10.2016*

## Жетістіктері

### Клубтық

; «**Фламенго**»

* Бразилия кубогы (**1**): 2006
* Гуанабара кубогы (**2**): 2007, 2008
* Кариока кубогы (**2**): 2007, 2008

; «**Коринтианс**»

* Бразилия чемпионы (**1**): 2015
* Паулиста лигасының кубогы (**1**): 2013
* Оңт. Америка Рекопа кубогы (**1**): 2013

### Құрамада

* Олимпиада ойындарының жеңімпазы (**1**): 2016

### Жеке

* Бразилиядағы "Алтын доп" иегері (**1**): 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Рио-де-Жанейрода туғандар
Санат:2 ақпанда туғандар
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Бразилия Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Лобаново (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Лобаново** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл, Лобанов ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылының оңтүстік-шығысына қарай 29 км-дей жерде, Лобанов көлінің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1439 адам (676 ер адам және 763 әйел адам) болса, 2009 жылы 1483 адамды (712 ер адам және 771 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Санат:Сібір казак әскерінің елді мекендері
Шабдалы (фильм)

**Шабдалы** — 2017 жылы "Асыл арнаның" тапсырысы бойынша түсірілген комедия жанрындағы көркем фильм. Режиссері — Жандос Құсайын. 2018 жылы шілде айында кинотеатрларда көрсетіле бастады. 
## Қысқаша мазмұны
Фильм 2000 жылдары болған оқиғаларды баяндайды.

Астанадағы жоғары оқу орындарын бітіріп, мықты заңгер болуды армандайтын бойжеткен студент қыз оқу бітірген соң Оңтүстік Қазақстан облысының (қазіргі Түркістан облысы) жігітіне тұрмысқа шықпақ болады да, онымен бірге Жетісай қаласына кетеді.

Бірақ қыздың анасы бұл тірлігін онша құптамайды. Оның жоспары мен қалауынша, қыз еңбек карьерасын құруы тиіс, үлкен қызметкер боп жұмыс істеуі керек. Осы ойынан айнымаған анасы қызын үйіне қайта әкелуге шешім қабылдайды. 

## Түсірілім тобы

* Идея авторы — Мұхамеджан Тазабек
* Сценаридің авторы және режиссері — Жандос Құсайын
* Режиссердің ассистенті — Санат Омархан
*Қоюшы оператор — Еркін Сәтенов
*Продюсері — Қадыржан Құлманов

## Рөлдерде

* Нұрбол Айтулов — *Тұрсынбай*
* Жарас Ахметов —
* Абай Аязбаев —
* Шолпан Елгезекова —
* Айдана Қызылқұлова —
* Дархан Манақов —

## Басқа да фактілер

* Фильм сюжеттері Түркістан облысы, Жетісай ауданында түсірілді.
* Фильмнің сценариі бүкіл қазаққа танымал жырау Алмас Алматовтың "Шабдалы" атты шағын әңгімесінің желісімен жазылды.
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан фильмдері
Санат:Қазақстан кинокомедиялары
Санат:2017 жылғы фильмдер
Санат:2017 жылғы Қазақстан фильмдері
Қыз-жігіт

**«Қыз-жігіт»** — толық метражды көркем фильм. 1955 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.

## Сюжеті
Айдар мен Ғалия бұрыннан бір-бірін сүйеді. Айдар жылқышы болып, Ғалия — колхоз ат зауытында жоғарғы табыншы болып жұмыс істейді. Бір күні, кездейсоқ түсініспеушілік кесірінен екі жас бір-бірімен жанжалдасады. Осы жағдайды Ғалияны сүйетін дүкен меңгерушісі Аңғарбай қолдануға тырысады. 

## Рөлдерде
*Ғалия Ерденова — Лидия Ашрапова
*Айдар — Кененбай Қожабеков
*Аңғарбай — Мүлік Сүртібаев
*Марьяна — Варвара Сошальская
*Тарас Пятихатка — Анатолий Алексеев
*Гүлбарша — Сәбира Майқанова
*Журка — Қанабек Байсейітов
*Василёк — Игорь Боголюбов
*Мұрат — Сейфолла Телғараев
*Игнат — Константин Старостин
*Баршагүл — Бикен Римова
*Тамара — Тамара Думная
*Еркебай — Серке Қожамқұлов
*Досан — Әбен Мұхамедияров

## Дереккөздер
Санат:КСРО кинокомедиялары
Санат:Қазақфильм фильмдері
Харри Магуайр

**Джейкоб Харри Магуайр** (; 5 наурыз, 1993, Шеффильд, Англия) — ағылшын футболшысы,  «Манчестер Юнайтед» клубы мен Англия құрамасының футболшысы. «Шеффилд Юнайтед» футбол академиясының түлегі.

## Жетістіктері
### Командалық

; Халл Сити

* Чемпионшип жеңімпазы: 2015/16

; Манчестер Юнайтед

* Англия кубогының жеңімпазы: 2022/23

### Жеке

* Бірінші Лигадағы "жыл командасы" 1 (3): 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Футбол лигасының үздік жас ойыншысы: тамыз 2011
* «Шеффилд Юнайтед» клубында жылдың үздік ойыншысы: 2011/12
* «Шеффилд Юнайтед» жыл футболшыс (3): 2011/12, 2012/13, 2013/14
* «Лестер Сити» жыл футболшысы: 2017/18

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Шеффилд Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Халл Сити ФК ойыншылары
Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Марио Фигейра Фернандес

**Марио Фигейра Фернандес** (; 19 қыркүйек 1990 жыл, Сан-Каэтану-ду-Сул, Сан-Паулу, Бразилия) — бразилиялық және ресейлік футболшы, "Зенит" клубының қорғаушысы.

## Ұлттық құрамада
Марио Ресейдің де, Бразилияның азаматы саналады. Бразилия құрамасына алғаш рет 2011 жылы шақырылғанымен, тұңғыш ойынын 2014 жылы 14 қазан күні Жапонияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Осы кездесуден соң оны ешкім қайтадан ұлттық құрамаға шақырмады.  
Өзінің қалауымен 2016 жылы Ресей азаматтығын алды. Бразилия сапында турнирлік маңызы бар матчтарда ойнамағандықтан, ФИФА Мариоға Ресей құрамасында ойнауға рұқсат берді.  

Ресей сапындағы тұңғыш ойынын 2017 жылы 7 қазан күні Корея құрамасына қарсы өткізді. 

Құрама сапында 2018 жылғы әлем біріншілігіне қатысты. Ширек финалда Хорватияның қақпасына бір доп енгізді. Бірақ ойын 2:2 есебімен тең аяқталып, пенальтилер сериясында Марио мүлт кетті. Одан бөлек Смолов та өз соққысын енгізе алмай, Ресей жартылай финалға шыға алмады.

2021 жылдың 13 қыркүйегінде Марио Фернандес Ресей Ұлттық футбол құрамасы сапында ойынын аяқтайтынын мәлімдеді.

## Жетістіктері
### Командалық

; **«Гремио»**

* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы **(1)**: 2010
* Рока кубогы **(1)**: 2011

; **«ЦСКА»**

* Ресей чемпионы **(3)**: 2012/13, 2013/14. 2015/16
* Ресей кубогы **(1)**: 2012/13
* Ресей суперкубогы **(2)**: 2013, 2014

### Жеке
* Риу-Гранди-ду-Сул штатының сиволикалық құрамасы: 2010
* Ресейдегі үздік 33 ойыншының бірі (4): № 1 (2013/2014, 2014/2015), № 2 (2012/2013, 2015/2016).

## Дереккөздер

Санат:Ресей футболшылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Гремио ФК ойыншылары
Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Зенит ФК ойыншылары
Домагой Вида

**Домагой Вида** (; 29 сәуір 1989, Осиек, Югославия) — хорват футболшысы, Түркияның «Бешикташ» клубы мен Хорватия құрамасының қорғаушысы.  

## Жетістіктері

### Командалық
«**Динамо**» **(Загреб)**

* Хорватия чемпионы **(1)**: 2011/12
* Хорватия кубогы **(1)**: 2011/12

«**Динамо**» **(Киев)**

* Украина чемпионы **(2)**: 2014/15, 2015/16
* Украина кубогы **(2)**: 2013/14, 2014/15
* Украина суперкубогы **(1)**: 2016

## Статистикасы

### Клубтық

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Осиек ФК ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары
Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Хорватия футболшылары
Светлое

* ''Светлое'' – Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы таратылған ауыл.
* Светлое – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.
* Светлое – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы ауыл.
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2018/19

**УЕФА Чемпиондар Лигасы 2018/19** — Чемпиондар Лигасының 27-ші, Чемпиондар Кубогының 64-ші маусымы. Финалдық ойын 2019 жылы 1 маусымда Мадридтегі "Метрополитано" стадионында өтіп, "Ливерпуль" 2:0 есебімен "Тоттенхэмді" ұтты.

Бұл — УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы ұлттық біріншілігінде қандай орны алғанына қарамастан қатыса беретін төртінші маусым.

## Қатысушылар рейтингі

## Квалификация
### Алғашқы кезең
#### 1 раунд

#### 2 раунд

### Алғашқы іріктеу кезеңі
Алғашқы ойындар 10—11 шілдеде, жауап ойындар 17—18 шілдеде.

### Екінші іріктеу кезеңі
*Алғашқы ойындар 24-25 шілде және 31 шілде-1 тамызда*

#### Чемпиондар жолы

#### Чемпион емес клубтар

### Үшінші іріктеу кезеңі
*Алғашқы ойында 7-8 және 14-15 тамызда*

#### Чемпиондар жолы

#### Чемпион еместер

### Плей-офф

#### Чемпиондар жолы

#### Чемпион еместер

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

### С тобы

### Д тобы

### Е тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

## Плей-офф

### 1/8 финал

### 1/4 финал
Бірінші ойындар 9—10 сәуір, жауап ойындар — 16—17 сәуірде.

|}
### Полуфиналы
Бірінші ойындар 30 сәуір мен 1 мамырда, жауап ойындар — 7, 8 мамырда.

|}
### Финал

Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2018/19
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2019 жылғы футбол
Сутьеска (футбол клубы)

**«Сутьеска»** () — Черногорияның Никшич қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Край Никшич атындағы стадионда өткізеді.

## Тарихы
1927 жылы құрылды. Алғашқы атауы — *SK Hajduk*. Екінші дүниежүзілік соғыстың алдында  *SK Hercegovac деп аталды*. Соғыс аяқталған соң қазіргі атауына ие болды: Сутьескадағы соғыста ерлік көрсеткен югославиялық партизандардың құрметіне атауы осылай өзгертілді. 

Югославияның бірінші лигасында тұңғыш рет 1964 жылы ойнады. Жоғары лигада ойнаған черногориялық екі клубтың бірі саналады.

Алғаш қатысқан еуро турнирі — 2003 маусымдағы Интертото кубогы. 2009-10 маусымда Еуропа Лигасында ойнауға мүмкіндік алды. 

2013 жылы тұңғыш рет мемлекет ченмпионы атанды.

## Жетістіктері

* **Черногория чемпионы (5):**
:: 2012/13, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2021/22

* **Черногорияның күміс жүлдегері (2):**
:: 2005/06, 2014/15

* **Черногорияның қола жүлдегері (1):**
:: 2008/09

* **Черногория кубогы (2):**
:: 2016/17, 2022/23
::

## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Ресми сайты
Санат:Черногория футбол клубтары
Санат:1927 жылы құрылған футбол клубтары
Азиз Бечич

**Азиз Бехич** (, 16 желтоқсан 1990, Мельбурн) — аустралиялық футболшы, тегі кпирлік-түрік, «Бурсаспор» клубы мен Аустралия құрамасының қорғаушысы. 

Ұлттық құрамада 2012 жылдан бері ойнап келеді. 2015, 2019 жылдары Азия кубогына, 2018 жылы Әлем чемпионатына, 2017 жылы Конфедерациялар кубогына қатысты. 
 
## Cтатистикасы

### Клубтық

: *21 Maмыр 2016*

### Құрамада

: *26 маусым 2018.*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Aziz Behich Official Website

Санат:Аустралия футболшылары
Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Санат:Мельбурн Харт ФК ойыншылары
Санат:Бурсаспор ФК ойыншылары
Қарақамыс (көл, Меңдіқара ауданы)

**Қарақамыс** – Обаған алабындағы көл. 

## Географиялық орны
Қостанай облысының Меңдіқара ауданы жерінде орналасқан. 

## Гидрографикасы
Аумағы 12,7 км2. Теңіз деңгейінен 89 м биіктікте. Теңіз көлінен солтүстікте 0,5 км, көктемде қар ерігенде екі көл суы бір-біріне қосылып кетеді. Жағасы түйетайлы. Жағалауында қамыс өседі. Атырабы жайылымға пайдаланылады.

Санат:Обаған су алабы
Санат:Меңдіқара ауданы көлдері
Сарықамыс

**Әкімшілік бірліктер**: 

* Сарықамыс ауылдық округі

**Елді мекендер**:

* Сарықамыс – Атырау облысы Жылыой ауданында болған кент, 2007 жылы таратылған.
* Сарықамыс – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.

**Географиялық нысандар**:
* Сарықамыс – Шідерті алабындағы су жүйесі.
* Сарықамыс ойпаты
* Сарықамыс - Теңіз
* Сарықамыс көлі
Кристиан Киву

**Кристиан Эуджен Киву** (; 26 қазан 1980 жыл, Решица, Румыния) — румын футболшысы,  «Аякс», «Рома», «Интер» клубтарында ойнаған жылдары көпке танымал болған қорғаушы. 1999-2011 жылдары Румыния ұлттық құрамасында ойнаған. 2000, 2008 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.

## Cтатистикасы

### Клубтық

: *14 қазан 2012*

## Жетістіктері

### Командалық
**Аякс**

* Нидерланд чемпионы: 2001/02
* Нидерланд кубогы **(2)**: 1999, 2002
* Нидерланд суперкубогы: 2002

**Интернационале**

* Италия чемпионы **(3)**: 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010
* Италия кубогы **(3)**: 2007, 2010, 2010/11
* Италия суперкубогы: 2010
* Чемпиондар лигасы: 2009/2010
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2010

### Жеке

* Румыниядағы жыл футболшысы **(4)**: 2000, 2002, 2009, 2010
* Нидерландыдағы жыл футболшысы: 2002

## Сілтемелер
* Статистикасы 
* Профилі мен статистикасы 
* Кристиан Киву

Санат:Румыния футболшылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Университатя Крайова ФК ойыншылары
Шолақөзек

* Шолақөзек – Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл.
* Шолақөзек – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.
Эмманюэль Пети

**Эмманюэль Лоран Пети** (; 22 қыркүйек 1970 жыл, Дьеп) — француз футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған.

## Карьерасы
Карьерасында «Монако», «Арсенал» (Лондон), «Барселона» және «Челси» секілді ірі клубтарда доп тепті. Ұлттық құрамада 1990-2003 жылдары ойнап, 1998 жылы әлем чемпионы, 2000 жылы Еуропа чемпионы атанды. 

1998 жылғы әлем чемпионатында екі гол соқты. Топтық турнирде соңғы ойында Данияның қақпасына жеңіс голын енгізді (2:1). Финалда Бразилия құрамасының қақпасына соңғы минутта шешуші голды соғып, есепті 3:0-ге жеткізді. 

Айып доптарын шебер орындаумен де көзге түскен. 2002 жылғы әлем біріншілігінде екінші турда Уругвай құрамасының қақпасына айып добын теуіп, маңдайшаны көздеді. Бұл ойында есеп ашылмады.  

## Жетістіктері

### Клубтық

#### «Монако»

* Франция чемпионы: 1996/97
* Франция кубогы: 1990/91

#### «Арсенал»

* Англия чемпионы: 1997/98
* Англия кубогы: 1997/98

### Франция құрамасы

* Әлем чемпионы: 1998
* Еуропа чемпионы: 2000

### Жеке

* Құрмет легионы ордені: 1998

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Тони Адамс

**Энтони Александр (Тони) Адамс** (; 10 қазан 1966, Ромфорд, Лондон) — ағылшын футболшысы, қорғаушы, кейін бапкерлікпен айналысты. Англия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.  

## Футболшы жайлы фактілер
* Бүкіл карьерасында «Арсенал» клубында ойнаған. Клуб тарихындағы ең үздік қорғаушылардың бірі. Команда сапында 500-ден аса ойын өткізген. Алғашқы ойынын 1983 жылы 5 қарашада "Сандерлендке" қарсы өтікізді. 
* 2002 жылы мамыр айында қоштасу матчын өткізді. Онда "Арсенал" мен "Селтик" футболшылары ойнады.
* Ұлттық құрама сапында 1987-2000 жылдар аралығында ойнады, 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысты. 2000 жылғы Еуропа біріншілігінен соң құрама капитаны Алан Ширер құрамамен қош айтысты да, капитандық Адамқа бұйырды, бірақ сол жылдың соңында 34 жасар Адамс та құрамамен қоштасты.
* Ол ішкілікке жақындау болған. Және бұл тұрғыда "Арсенал" сапындағы жалғыз футболшы емес еді. Матчтардың бірінде тіпті стадиондағы жанкүйерлер «Drunk Guards» (Масаң қорғаныс) деген баннер де алып шыққан. 1998 жылы Адамс "Тәуелділік" атты кітап жазды. Онда 20 жасынан бастап қалай ішкілікке салынғаны жайлы баяндаған.

## Жетістіктері

### Командалық

* Англия чемпионы **(4)**: 1988/89, 1990/91, 1997/98, 2001/02
* Англия кубогы **(3)**: 1993, 1998, 2002
* Футбол Лигасы кубогы **(2)**: 1987, 1993
* Кубок иелері кубогы: 1993/94
* Англия суперкубогы **(3)**: 1991, 1998, 1999

### Жеке
* Англияның үздік жас футболшысы: 1987
* Англия чемпионатының символикалық құрамы **(3)**: 1994, 1996, 1997
* Британия империясы Ордені

## Дереккөздер

Санат:Англия футболшылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Англия футбол жаттықтырушылары
Санат:Портсмут ФК жаттықтырушылары
Санат:Гранада ФК жаттықтырушылары