open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Науруит

**Науруит** — кен орындары тынық мұхитындағы Науру аралында орналасқан және бұл коллофанның түріне атау берген фосфориттердің тарихи атауы.

Науруит доломиттен және фосфаттардан қалыптасқан жіңішке және морт біртекті бөліктер түрінде кездескен. Кейде фосфатты түйірлер арасындағы цементтеуші зат ретінде қызмет атқарған. Науруиттың химиялық құрамы, басқа фосориттердің құрамымен бірдей. Фтордың мөлшері — шамамен 1,9 %.

## Сыртқы сілтемелер
* Clifford Frondel, ''Mineralogy of the calcium phosphates in insular phosphate rock'' in: The American Mineralogist Vol. 28, April 1943, S. 217 (224) 
* Deutsches Kolonial-Lexikon (1920), Band II, S. 624  

Санат:Шөгінді тау жыныстары
Санат:Пайдалы қазбалар
Санат:Науру
Көтерілген атолл

[right|230px|thumb|[Науру (арал)|Науру аралының аэрофотосуреті]]
**Көтерілген атолл** (немесе **көтеріңкі атолл**)&nbsp;— біршама сирек кездесетін маржан аралының түрі, бұрынғы атолл. Әдетте теңіз деңгейінен 50—60 м биіктікке дейін жететін әктасты үстірт түрінде болып келеді. Негізінде периметрі бойымен шеткі жалдар орналасқан, ал орталығында — лагунаның қалдықтары.

Көтерілген атоллдардың ерекше үлгілері&nbsp;— Науру, Ниуэ және Тонга (соның ішінде Тонгатапу және Вавау) топаралындағы аралдар тобы. Сонымен қатар осы топқа келесі аралдарды және аралдар топтарын жатқызуға болады: Реннелл, Бука, Уэйк, Джонстон, Банаба және Хендерсон.

Сонымен қатар көтерілген атолл макатеа (полинезия тілінен *makatea* «әктас») атауымен белгілі.

## Әдебиет
* Игнатьев Г. М. Тропические острова Тихого океана. Москва, изд-во «Мысль», 1978, 270 c. (орысша)

*
Санат:Аралдар
Конфессия

**Конфессия** ( — *ғибадат*) немесе **дінге сену** — белгілі бір діни ілімінің шегіндегі дінге сенушілік ерекшеліктері, сонымен қатар осы дінді ұстанатын ізбасарлардың бірлесуі.

Басқа атауы — діни деноминация

*Конфессия* термині түрлі христиан шіркеулерін (мысалы, православие, католицизм және протестантизмнің көптеген нұсқаларын) сипаттау үшін жиі қолданылады. Сонымен қатар осы термин Иудаизмның тарамдарын (ортодоксалдар, консерваторлар, реформаторлар және реконструкторлар) сипаттау үшін қолданылады, және кейде Ислам (сүнниттер және шейіттер) тарамдары үшін.

## Конфессиялар үлгілері

* Христиандық: Православие/Католицизм/Протестантизм
* Ислам: Суннизм/Шиизм/Ибадилік
* Буддизм: Тхеравада/Махаяна/Ваджраяна
* Иудаизм
* Конфуцийшілдік — Даосизм

Санат:Конфессиялар
Наурудағы дәстүрлі сенімдер

**[[Науру]]дағы дәстүрлі сенімдер** Эйебонг () әйел құдайына табынушылығында негізделген  монотеистикалық сенімдер жүйесі болып табылады.

Буитани () арал рухы да жергілікті мифологияда үлкен рөл атқарады.

Наурудағы діншіл адамдардың пікірі бойынша аспан мен жерді өрмекші Ареоп-Энап () жаратты.

Қазіргі күні Науру тұрғындарының азғана бөлігі дәстүрлі мифологиянысын ұстанады, көпшілігі еуропалықтардың ықпалынан христиандыққа өтті.

Санат:Монотеизм
Санат:Наурудағы дін
Австралияның Жоғарғы соты

thumb|150рх|left|Австралияның Жоғарғы соты ғимараты
**Австралияның Жоғарғы соты** () Австралиядағы соңғы инстанция соты, сонымен қатар австралиялық сот сатысының бас соты болып табылады. Жоғарғы сот өзінің жеке шешімдерін қабылдай алады, сонымен қатар апелляциялық сот болып табылады. Ол Австралия парламентімен және штаттар парламенттерімен қабылданған заңдардың заңды дәлелдігін бағалауына, сонымен қатар ел конституциясының басқаша оқылуымен байланысты  дауларды және сұрақтарды қажетті жағдайда шешуге құқығына ие. 

Австралия Конституциясының 71-ші бабы бойынша Жоғарғы сотқа Федерация қызметімен байланысты ең маңызды заң шешімдерін қабылдау құқығы беріледі. Жоғарғы соттың қызметі мен оның құрылымы *1903 жылдың Заң актімен* белгіленген.

Санат:Аустралияның мемлекеттік құрылысы
Тынық мұхит аралдарының форумы

**Тынық мұхит аралдарының форумы** () — үкімет аралық ұйым. ТМАФ-тың негізгі мақсаты — Тынық мұхитындағы тәуелсіз мемлекеттердің арасындағы ынтымақтастығын тереңдету және олардың мүдделеріне өкілдік ету. Форум 1971 жылы ***Оңтүстік Тынық мұхит форумы*** () ретінде негізделді, бірақ 2000 жылы Тынық мұхитының солтүстік және оңтүстік бөліктерінде орналасқан мүше елдердің нақты географиялық орналасуын бейнелеу үшін, ұйымның атауы ***Тынық мұхит елдерінің форумы***-на өзгертілді.

## Мүше елдер

Сонымен қатар форум келесі 12 серіктеспен ынтымақтасуда: Ұлыбритания, Еуропа одағы, Үндістан, Индонезия, Канада, Қытай, Малайзия, АҚШ, Филиппиндер, Франция, Корея Республикасы, Жапония.

Санат:Халықаралық ұйымдар
Абай (Төле би ауданы)

**Абай** — Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл, Кемеқалған ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Жаңаұйым

**Жаңаұйым** — Түркістан облысы Төле би ауданы, Аққұм ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласының оңтүстік-шығыс жақ іргесінде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Текесу

**Текесу** — Түркістан облысы Төле би ауданы, Кемеқалған ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2014 жылы Шымкент қаласына қосылған. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 496 адам (253 ер адам және 243 әйел адам) болса, 2009 жылы 697 адамды (357 ер адам және 340 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданының таратылған елді мекендері
Алоиз Кайзер

**Алоиз Кайзер** (, 29 наурыз 1877 жыл, Лупштейн, Эльзас — 21 қазан 1944 жыл, Чуук аралы) — неміс католиктік миссионері.

Науру аралында шамамен 40 жылдай тұрып, науруан грамматикасының оқулығын және (мүмкін) неміс-науруан сөздігін жазған. 1943 жылы аралдың бүкіл тұрғындарымен бірге жапондықтармен Трук (қазіргі кезде Чуук) аралына депортацияланған және сол аралда өмірден озды. Оның атымен Ева округінде орналасқан Кайзер техникалық колледжі аталған. Бұл колледж аралдағы кәсіби білім беретін жалғыз оқу орны.  

## Сыртқы сілтемелер
*  Review of Kayser's grammar

Санат:Наурудың діни қайраткерлері
Санат:Науру тарихы
Санат:Католицизм қайраткерлері
Санат:1877 жылы туғандар
Санат:1944 жылы қайтыс болғандар
Киелітас ауылдық округі

**Киелітас ауылдық округі** – Түркістан облысы Төле би ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақайдар, Достық, Киелітас, Сұлтанрабат ауылдары кіреді. Орталығы – Достық ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері
Тоғыс

**Тоғыс** — Түркістан облысы, Төле би ауданы, Қазығұрт ауылдық округі орталығы болған ауыл, 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына қосылған. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Еңбекші ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Халқы
Тұрғыны 6018 адам (2009).

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданының таратылған елді мекендері
Барбара Буш

**Барбара Пирс Буш** (; 8 маусым 1925, Флашинг, Нью-Йорк - 18 сәуір 2018)  - Америка Құрама Штаттарының қырық бірінші президенті Джордж Буштың әйелі, АҚШ-тың қырық үшінші президенті Джордж Буш-кішінің анасы және 1989-1993 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. 

## Өмірбаян
солға|нобай|184x184 нүкте
*Booth Memorial* ауруханасында Нью-Йорктың маңайында 1925 жылы дүниеге келді. Балалық шағын Нью-Йорктың маңында өткізеді. Оның әкесі 60 жылдардағы әйгілі әйелдер журналының басып шығарушысы болды, ал анасы 1949 жылы көлік апатында қайтыс болады. Әкесінің жағынан АҚШ-тың он төртінші президенті Франклин Пирстің алыс туысы болып келеді.
солға|нобай|241x241 нүкте
Болашақ күйеуі Джордж Бушпен он алты жасында Жаңа жыл кешінде танысады. Бір жарым жылдан кейін Буштың әскерге кетуінің алдында атастырылу өтті. Авиацияда ұшқыш болған кезде Джордж Буш өзі ұшқан ұшақтардың бәрін болашақ әйелінің атымен атаған – «Барбара І», «Барбара ІІ», «Барбара ІІІ». Кезекті демалысы кезінде 1945 жылы 6 қаңтарда олар үйленеді. Соғыс аяқталған соң олар Мидленд, Техас штатына көшеді. Сол жерде оларда алты бала дүниеге келеді.

### Балалары
* Джордж Буш (6 шілде 1946) — АҚШ-тың қырық үшінші президенті, Техастың қырық алтыншы губернаторы. 
* Паулин Робинсон «Робин» Буш (20 желтоқсан 1949 — 11 қазан 1953) — Буштардың бірінші қызы, лейкемиядан қайтыс болды. 
* Джон Эллис «Джеб» Буш (11 ақпан 1953) — Флориданың қырық үшінші губернаторы.
* Нейл Маллон Буш (22 қаңтар 1955) — бизнесмен.
* Марвин Пирс Буш (22 қазан 1956) —бизнесмен.
* Дороти Буш Кох (18 тамыз 1959) — жұбайлардың соңғы баласы, қайырымдылықпен айналысады. 
* Қазіргі кезде Барбара Буш күйеуімен бірге Хьюстон, Техас штатында тұрып жатыр. Өзінің атынан ашылған қамқорлық фондты басқарады. Барбара Буштың атында бірнеше мектеп бар: 3 бастауыш және екі орта мектеп Техаста және бір бастауыш мектеп Аризонада. солға|нобай|199x199 нүкте|Барбара Буш және оның отбасысы2009 жылы наурызда Барбара Бушқа жүрекке ота жасалды. 2014 жылы 1 қантарда пневмонияға күдікпен ауруханаға түседі. 2016 жылдың 6 наурызда Нэнси Рейганның қазасынан кейін АҚШ-тың Бірінші ханымдардың ішінде ең көп өмір сүрген адамдардың бірі болып саналады. 

## Сілтемелер
* Өмірбаян
Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы

right|300px
**Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы** (ФАТФ) ( — ) — табыстың қылмысты жылыстатуын (ТҚЖ) және терроризмді қаржыландыруына (ТҚ) қарсы күрес саласындағы әлемдік стандарттарын әзірлеу бойынша үкіметаралық ұйым. Сонымен қатар 228 ұлттық жүйенің ТҚЖ/ТҚ стандарттарының сәйкестігіне бағалау жұмыстарын жүргізеді. 
ФАТФ өз мандатын жүзеге асыруының негізгі құралы бес жылда бір рет тексеруден өтетін ТҚЖ/ТҚ саласындағы 40 ұсыным болып табылады.

## Тарихы
ФАТФ 1989 жылы «Үлкен жетілік» елдерінің шешімі бойынша құрылды және ТҚЖ/ТҚ саласындағы халықаралық стандарттарын әзірлеумен және енгізумен аййналысатын халықаралық институты болып табылады. ФАТФ-қа мүше болып 34 ел және екі халықаралық ұйым кіреді, бақылаушылар — 20 ұйым және екі ел.

## Қызметі және құрылымы
ФАТФ-тың шешімдерді қабылдаудың негізгі құралы бір жылда үш рет жиналатын Пленарлық отырыс болып табылады, сонымен қатар ФАТФ-тың жұмыс топтары:

* бағалаулар және имплементация бойынша;
* типологиялар бойынша;
* терроризмді қаржыландыруына және ақшаны жылыстатуға қарсы күрес;
* халықаралық ынтымақтастық үлгісі бойынша.

ФАТФ ХВҚ, Дүниежүзілік банк, нашақорлық және қылмыс бойынша БҰҰ басқармасы сияқты халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығына үлкен назар аударады. Осы құрылымдар терроризмді қаржыландыруына және ақшаны жылыстатуға қарсы күресіне бағытталған өз бағдарламаларын іске асырады.
Ұлттық деңгейдедегі ұсынымдарды іске асырылуындағы негізгі құралының бірі Қаржы барлау бөлімшесі (ҚББ) болып табылады.

## Мүше елдер

## Сыртқы сілтемелер
* ФАТФ-тың ресми сайты  http://www.fatf-gafi.org
* ФАТФ-тың жылдық есептемесі, 2005—2006 http://www.fatf-gafi.org/dataoecd/0/0/37029619.pdf 
* A review of the FATF Principles — 'The Global Standard' from Rohanbedi.com http://www.rohanbedi.com/FATF40.pdf
* Training and seminars on FATF, etc interpretation, application, compliance and implementation] from The Anti Money Laundering Network http://www.antimoneylaunderingtraining.com/ 
* Analysis and comparison of FATF / similar bodies provisions] — for members of The Society of Anti Money Laundering Professionals http://www.socamlpro.org/
Оңтүстік Тынық мұхит университеті

**Оңтүстік Тынық мұхит университеті** () — мемлекеттік университет, Океания аймағындағы негізгі жоғары оқу орны. Тынық мұхит мәдениетін және қоршаған ортаны зерттеудің және оқытудың халықаралық орталығы.

## Тарихы
Оңтүстік Тынық мұхит университеті 1968 жылы құрылды. Қазіргі кезде Тынық мұхитының 12 мемлекеті бірлесіп басқаруда: Вануату, Кирибати, Маршалл аралдары, Науру, Ниуэ, Кук аралдары, Самоа, Соломон аралдары, Токелау, Тонга, Тувалу және Фиджи.

## Кампустары
Оқу орнының негізгі кампусы Фиджиде орналасқан. Самоадағы кампуста Ауыл шаруашылығы және тағамдық технологиялар мектебі орналасқан, Вануатуда — заң мектебі. Барлығы 9 мемлекеттегі және 3 аумақтағы 14 кампус қызмет атқарады:

*  Порт-Вила (Вануату);
*  Баирики (Кирибати);
*  Маджуро (Маршалл аралдары);
*  Науру;
*  Алофи (Ниуэ);
*  Раротонга (Кук аралдары);
*  Апиа (Самоа);

*  Хониара (Соломон аралдары);
*  Токелау;
*  Нукуалофа (Тонга);
*  Фунафути (Тувалу);
*  Ламбаса (Фиджи);
*  Лаутока (Фиджи);
*  Сува (Фиджи).

## Факультеттері
В целом, Университеттің академиялық мектептері, институттары және ғылыми орталықтары үш факультетке ұйымдастырылған, оның әрбірін декан басқарады:
* Гуманитарлық ғылымдар және заң факультеті;

:* Білім беру мектебі;
:* Заң мектебі;
:* Әдеби шығармашылық және БАҚ мектебі;
:* Қоғамдық ғылымдар мектебі;

:* Білім беру институты;
:* «Educare» орталығы;
:* Өнер, мәдениет және тынық мұхит зерттеулерінің мұхиттық орталығы.

* Бизнеса және экономика факультеті;

:* Бизнес аспирантурасы;
:* Бухгалтерлік есеп және қаржы мектебі;
:* Экономика мектебі;
:* Мемлекеттік басқару, даму және халықаралық қатынастар мектебі;

:* Менеджмент және мемлекеттік басқару мектебі;
:* Туризм және қонақжайлылық басқару мекебі;
:* Ауыл шаруашылығы және тағамдық технологиялар мектебі;

* Ғылым, технология және қоршаған орта факультеті;

:* Қоршаған орта және тұрақты даму Тынық мұхит орталығы;
:* Аралдар және мұхиттар мектебі;
:* Биологиялық және химиялық ғылымдар мектебі;

:* Бағдарламалау, ақпарат, және математика ғылымдарының мектебі;
:* Инженерия және физика мектебі;
:* Қолданбалы ғылымдар институты.

Оқыту бағдарламасы ағылшын тілінде.

## Белгілі түлектері

* Дональд Калпокас — 1991 жылы және 1998-1999 жылдар аралығында Вануату премьер-министрі.
* Барак Сопе — 1999-2001 жылдар аралығында Вануату премьер-министрі.
* Вилли Телави — 2010 жылдан бастап Тувалу премьер-министрі.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

* Вест-Индия университеті

## Сыртқы сілтемелер

* Университеттің ресми сайты  
* Карточка члена Ғылым бойынша халықаралық кеңес  
* King Tupou VI installed Chancellor of the University of the South Pacific . Тонга Корольдігінің ақпарат және байланыс Министрлігінің пресс-релизі, 2013.

Санат:Океания университеттері
Санат:Океания
Алатау (Түркістан облысы)

**Алатау** (1992 жылға дейін – *Новостройка*) — Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл, Алатау ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Қайнар (Төле би ауданы)

**Қайнар** — Түркістан облысы Төле би ауданы, Алатау ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан шығысқа қарай 14 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Екпінді

**Елді мекендер:**

* Екпінді – Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Алматы облысы Іле ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Жамбыл облысы Меркі ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Жетісу облысы Алакөл ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Жетісу облысы Ескелді ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы ауыл.
* Екпінді – Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар:**
 
* Екпінді – мәрмәр кен орны.
Кая

Кая — көп мағыналы ұғым:

## Жер-су аттары
* Кая — Франциядағы коммуна.
* Кая — Ресейдегі өзен.

## Адамның есімі не тегі
* Һазал Кая — түрік актрисасы әрі модель.

## Басқа
Кая — Корей түбегінің оңтүстік бөлігінде орналасқан тайпалық одақ.
Джейн Гаррисон

**Джейн Ирвин Гаррисон** (; 23 шілде 1804 – 11 мамыр 1846) – Америка Құрама Штаттарының президенті Уильям Генри Гаррисонның келіні және 1841 жылы АҚШ-тың Бірінші ханымы. 

## Өмірбаян
Джейн Гаррисон Мерцерсбург, Пенсильванияда, Арчибальд Ирвин және Мэри Рэмзидің отбасында дүниеге келді. 1813 жылы анасы қайтыс болған соң, Джейн және оның әпкесі мен ағасы әкесінің екінші әйелімен тұра бастады. Оның әпкесі Элизабет Ирвин 1831 жылы Уильям Генри Гаррисонның басқа ұлы - Джон Гаррисонға  тұрмысқа шықты. Президенттің инагурациясына оның әйелі Анна Гаррисон науқас болғандықтан бара алмады. Сондықтан онымен бірге Джейн Гаррисон аттанды. Ол Ақ үйдің бәйбішесі 1841 жылы президенттің қазасына дейін бір ай болды.

Джейн 1846 жылы 11 мамырда қырық бір жасында қайтыс болды.

## Сілтемелер
* Jane Irwin Harrison - Ask Jeeves Encyclopedia
* Reference for Jane Irwin Harrison - Search.com
ВАЗ-2123

'''ВАЗ-2123  —Ресейдің артқытартушы автокөлігі. 1998 жылдан 2002 жылға дейін (өндірістен түсірілгенше) көліктің ? млн данасы жасалған. Ізашары ВАЗ-2131, ізбасары жоқ.

## Дереккөздер

Санат:ВАЗ автомобильдері
Бірінші Мамыр ауылдық округі

**Бірінші Мамыр ауылдық округі** – Түркістан облысы Төле би ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін *Первомаевский ауылдық округі* деп аталған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алғабас, Бейнеткеш, Бірінші Мамыр, Жаңажол, Зағамбар, Тағайна, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Бірінші Мамыр ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері
Первомай ауылдық округі (Меңдіқара ауданы)

**Первомай ауылдық округі** – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Первомайское, Долбушка, Ивановка, Лесное, Чернышевка ауылдары кіреді. Орталығы – Первомайское ауылы. Округ құрамында болған ''Красносельское'' ауылы 2019 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3479 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы ауылдық округтері
Первомай ауылдық округі (Фёдоров ауданы)

**Первомай ауылдық округі** – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Первомайское, Трактовое ауылдары кіреді. Орталығы – Первомайское ауылы. 2008 жылы *Дружба* ауылы таратылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1133 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы ауылдық округтері
Первомай ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Первомай ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Будённое, Калиновка, Қабан, Чапаевка ауылдары кіреді. Орталығы – Будённое ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1041 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) ауылдық округтері
Скорпион (телехикая)

**"Скорпион"** (ағылш. Scorpion) — америкалық драмалық телехикая, данышпан және компьтер сарапшысы Уолтер О ' Брайанның өмірі мен қызметіне жартылай негізделген. Сериалда Уолтер өзі сияқты данышпан адамдарды жинап, ғаламдық мәселелерді шешуде. CBS-дегі фильмнің алғашқы көрсетілімі 22 қыркүйек 2014 жылы болды.

25 наурыз  2016 жылы сериал  үшінші маусымға дейін ұзартылды.

## '''Сюжет'''
Оғаш компьютерлік гений Уолтер О ' Брайан және оның тобы , қоғамда қалыпты өмір сүре алмайды. Бірақ, бір күні  АҚШ Департаментінің ішкі қауіпсіздігінің федералдық агенті Кейб Gallo  маңызды мәселе пайда болған жағдайда оларды жинайды. О ' Брайан мен Gallo арасында болған сәтсіз бірлескен жұмысқа қарамастан, ол және оның достары көмектесуге келіседі. Нәтижесінде олар бүкіләлемдік, қиын, жоғарытехнологиялы қауіпке қарсы тұра алатын адамзаттың соңғы үміті болады.

Дарынды адамдар тобы, кодтық "Scorpion" атауымен. Топ мүшелері: IQ 197 Уолтера О 'Брайена, бір бес   және оның достары  Сильвестр Додд- адам-калькулятор, "кемеңгер механика" - Хэппи Куинн және әлемдік деңгейдегі бихевиорист Тоби Кертиса. Сондай-ақ, командаға Пейдж Динин кіреді, бұрынғы даяшы, ол дарындылар әлеммен қарым-қатынасуға көмектеседі, ал олар өз кезегінде оның дарынды ұлы Ральфты түсінуге көмектеседі.

## '''Актерлер мен кейіпкерлер'''

## '''Сілтемелер'''
* ғалам
* америка
* компьтер 
* IQ

## '''Дереккөздер'''
** Ресми сайты
** 
** Уолтера О ' Брайан сайтында

Санат:Алфавит бойынша телесериалдар
Санат:АҚШ телесериалдары
Санат:CBS телебағдарламалары
Inope maerens

**Inope maerens (лат.)** —   пестрянок тұқымдасының көбелектер түрі.  Хабаровск, Приморск өлкесінде, Сахалинск облысы, Жапония, Корей түбегінде және солтүстік Қытайда таралған. Шілде, тамыз айларында көбелектерді байқауға болады. Қанаттарының ұзындығы 16-18 мм.
Эллен Помпео

**Эллен Помпео** (, 10 қараша 1969 жылы дүниеге келді) — «Құмарлық анатомиясы» телесериалында Мередит Грейдің рөлімен танымал болған американдық актриса. Ол бұл сериалда 2005 жылдан бастап түсірілуде. Әр эпизод үшін 350 мың доллар жалақы алып, Помпео телевизиядағы ең көп ақы төленетін тұлғалардың біріне айналды. 

## Өмірбаяны
Эллен Кэтлин Помпео Эверетт қаласында, Массачусетс штатында дүниеге келді. Ол ирландық және итальяндық ата-тектен шыққан және Римдік-католиктік шіркеудің ережесі бойынша тәрбиеленген. Оның анасы ауруды қоятын дәрілердің тым көп қолданудың кесірінен қайтыс болады. Бұл кезде Эллен төрт жаста болды және оның әкесі қайтадан үйленеді.  

1990 жылдардың басындаа ол Нью-Йорктегі барлардың бірінде бармен болып жұмыс істеп жатқан кезде өзіне агент табады. Кейін ол телевизия үшін бірнеше жарнамаларда түседі, ал 1996 жылы «Заң мен тәртіп» телесериалында түсіп, кәсіби актриса ретінде дебютке шықты. 

## Мансап
Табысқа жету үшін Помпео2001 жылы  Лос-Анджелеске көшеді. Бір жылдан кейін ол өзінің мансабындағы ең бірінші үлкен рөл алады – «Ай жарығының қашықтығы» кинофильмінде Джейк Джилленхолмен бірге түседі. Содан кейін ол «Жанкешті», «Ұстай алсаң, ұста» және «Ескі шынығу» фильмдерінде ойнайды. 

2004 жылы Эллен мансабындағы алғашқы басты рөлді алады. Бұл АВС арнасының «Құмарлық анатомиясы» атты сериалы еді. Бұл теелсериалда дәрігерлер, интерндер және «Сиэтл Грейс» ауруханасының басқа жұмыскерлерінің өмірі туралы айтылады. Оның тұсаукесері 2005 жылы көктемде өтеді және ол телевизия тарихындағы ең әйгілі шоулардың бірі атанады. Ол бұл рөлі үшін бірнеше беделді сый алады, соның ішінде АҚШ актерлерінің Гильдиясының сыйың алды. Сондай-ақ 2007 жылы «Драма телевизиялық сериалда таңдаулы әйел рөл»   үшін «Алтын глобус» сыйына номинациялынады.  

## Жеке өмірі
 2007 жылдың 9 қарашасынан бастап Эллен музыкалық продюссер Крис Айверимен некеді. Ол онымен некенің алдында төрт жыл қарым-қатынаста болды. Жұбайларда үш бала бар: екі қыз, Стелла Луна Айвери (2009) және Сиенна Мэй айвери (2014 жылы суррогаттық ана арқылы дүниеге келді) және ұл, Элай Кристовер Айвери (2016).  

## Фильмография
### Фильмдер

### Телевизия

## Сілтемелер
* (ағыл.) *[[Internet Movie Database]]* сайтында
* 

Санат:10 қарашада туғандар
Санат:Массачусетсте туғандар
Наурудың әкімшілік бөлінуі

Науру 8 сайлау округіне топтастырылған және 169 ауылға бөлінген 14 әкімшілік бірліктен (округтен) тұрады. Ауданы бойынша ең ірі округ — Анибар (3,14 км²/314 га), ал ең кішкентайы — Боэ (0,66 км²/50 га). Халық саны бойынша ең ірі округ — Денигомоду (1.804 адам), ал ең аз — Июв (178 адам).

right|thumb|300px|Наурудың әкімшілік бөлінуі

Санат:Наурудың әкімшілік бөлінуі
Ярен

**Ярен** () — Науру Республикасындағы қала және округтарының бірі, елдің бейресми астанасы.

## Табиғи жағдайы
Ярен жанартау конусының шыныңда пайда болған маржан аттолындағы Науру аралында орналасқан. Климаты экваториалды, ыстық және ылғалды. Орташа айлық температура 28 градусты құрайды. Жылда жауын-шашын мөлшері шамамен 2000 мм. Кейде құрғақшылық жылдар болып тұрады, ал кейбір жылдары жауын-шашын мөлшері -ге дейін жетеді. Осындай елеулі тербелістер Эль-Ниньо құбылысымен түсіндіріледі. Жаңбыр жауатын мезгіл қарашадан ақпанға дейін созылады. Наурыздан қазанға дейін солтүстік-шығыс бағытындағы желдер үстем болады. Жыл сайын аралда беттік ағымның тугелдей жоқ болғанымен шамамен  су түседі. Аралда жаппай кокос пальмалары, панданустер, фикустер, дәмжапырақ және де басқа жапырақты өсімдіктер өседі. Сонымен қатар Бұталы формациялардың әр түрлі типтері де кең таралған. Сүтқоректілердің ішінен егеуқұйрықтар ғана бар. Бауырымен жорғалаушылар кесірткелермен ұсынылған. Көптеген құстар және жәндіктер түрлері мекендейді.

## Халқы, тілі және діні
2011 жылдың санағы бойынша, Яренның халық саны 747 адамды құрайды.. Округтегі тұрғындарының басым бөлігін микронезия тобы халықтарының өкілі — наурулықтар құрайды. Олардың халық санының ішіндегі үлесі 90 %. Бұдан басқа, Яренде шамамен 5 % Океания елдерінен шыққан халықтар, және 3 % қытайлар, басқалары — еуропалықтар. Ресми тілдері — науру және ағылшын. Діншіл адамдар ішінде 60 % протестанттықтар, қалғандары — католиктер.

## Қаланың тарихи дамуы
thumb|left|Парламент ғимараты
Ярен округының аумағында алғашқы еуропалық елді-мекендер XIX ғасырдың 30-шы жылдары пайда болды. 1888 жылы Ярен Маршалл аралдарының герман протектораты құрамына кірді, ал 1914 жылдан бастап Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландия елдерінің бірегей басқаруының астында болған. Екінші дүниежүзілік соғысы кезінде, 1942—1945 жылдар аралығында, округ жапон әскерінің басқыншылығында болды. 1968 жылы Науру мемлекеті өз тәуелсіздігін алды, бірақ Ярен республиканың ресми астанасы ретінде жарияланған жоқ. Президенттің резиденциясы орналасқан Мененг округімен қатар, ол Наурудың әкімшілік орталығы ғана.

## Мәдени маңызы
Қаладағы көрікті жерлерінің қатарына жапон қару-жарағының мұражайы және Екінші дүниедүзілік соғыстан кейін қалған көптеген бункерлері және капонирлері бар. Арал батып кеткен ұшақтар мен кемелермен барлық жағынан қоршалған. Қалада халықаралық әуежай орналасқан, сонымен қатар көрікті жерлерге жер астындағы шағын Мокуа-Вел көлін де жатқызуға болады.

## Дереккөздер

Санат:Океания астаналары
Санат:Науру округтері
Айқас (фильм)

**«Айқас»** (; сөзбе-сөз аудармасы – **«Сұр»**) – «Жүргінші елесі» атты Йен Маккензидің әңгімесі бойынша режиссер Джо Карнахан түсірген драмалық фильм.  Басты рөлді Лиам Нисон сомдайды. Әлемдік тұсаукесер 2012 жылы 27 қаңтарда өтті. Ұраны: «Сол күні өмір сүр және өл» (ағыл. Live and Die on This Day). 

## Сюжет
Аляска, қазіргі күн. Джон Оттуэй, депрессиялық снайпер (бұрғылаушыларды жабайы жыртқыштардан қорғайтын мұңай фирмасының жұмыскері) сүйікті әйелінің қазасын төзе алмай, алдағы өмірінің мәнін көрмей, барда отырып, өзінің винтовкасымен өз-өзіне атпақшы болады. Алайда таудағы қасқырдың ұлуы оны тоқтатады. Келесі күні ұшақпен бірге вахта оралады. 

Ұшақ Алясканың суық және ұшаң-теңіз ормандарында апатқа ұшырайды. Көмекті күту тым ұзақ болғандықтан, аман қалған ерлер Джонмен бірге өмірлерін сақтап қалуға тырысады. Ұшақ қасқырлардың үйірі мен үңгірінің қасында қирағаны мәселені ушықтырады. Аз-аздап олар қауіп-қатерді түсініп, көмектің келетінене күмәнданып, адамдар тығырықтан жолды іздеп, үйірге тойтарыс беруге шешім қабылдайды. Қасқырлармен шайқаста альфа-еркек аман қалған адамдарың біріне омега-еркекті жауластырады. Адамдар тобы оны өлтіреді, алайда қасқырлар үйірі оларға жақындап, там бермекші. Джонның білімі мен байсалдылығы үйірді қууға көмектеседі. Қорқыту әрекетінде олар өлтірілген қасқырды қуырып жейді. 

Жолда бір-бірден адамдарды жоғалтып, Джон бүкіл күшін және сенімін жұмсап, өзенге жақын жерде тоқталады. Өлгендердің әмияндарын шығарып, олардың суреттерін қарап, Джон күйінеді. Алайда аймақты анықтап қараған соң және қасқырлардың ұлуын естіп, есептелген жерге келмегенің ұғады. Оң және сол жақтан қасқырлар шыққан кезде ол жыртқыштардың апанында екенін түсінеді. Жануарлар оған шабуылдаған кезде, Басшы қасқырдың ақыруы айқасты тоқтатады. Джон бұның соңы екенін біліп, әмияндарды қасына қояды. Көз алдына өліп бара жатқан әйелінің «ештенеден қорықпа» деген сөзі келеді. Қасқырдың жақындағанын көріп, ол сөмкесінен көмектесетін заттардың бәрін шығарады. Сол қолына ол скотчпен үш мини-бөтелке, ал оң қолына пышақ жабыстырады. Бөтелкелерді жарып, ол қасқырға әкесінің бабалық шағында айтқан сөзімен бірге шабуылдайды. Фильм Джонның шауылымен бітеді. 

Финалдық жазудан кейін айқастың жеңімпазы туралы сұрақты ашық қалдыратын үш секундты көрініс көрсетіледі: өліп бара жатқан альфа-қасқыр және оның арқасында жатқан Джон (жарақаттан қайтыс болған немесе айқастан тым шаршаған).

## Рөлдерде

## Музыка
Фильмге музыканы Марк Стрейтенфелд (1-16) жазды. Сондай-ақ фильмде Джеймин Винанс Ink фильмі үшін жазған әндері қолданылды (17). 

## Сілтемелер
* Фильмнің ресми парақшасы
* Internet Movie Database
* «Айқас» 

Санат:АҚШ драма-фильмдері
Шақырылмаған қонақтар (фильм)

**«Шақырылмаған қонақтар»** (ағыл. *Wedding Crashers*) – режиссер Дэвид Добкиннің фильмі. 

## Сюжет
Джон Беквит (Оуэн Уилсон) және Джереми Грей (Винс вон) – іскер әріптерстер және жақын достар. Екеуі неке тойларында қыздармен танысуды ойлап тапты. Олар тойларда өзін-өзі ұстау ережелерін Чез Рейнхолдтан алады. Джон және Джереми кез келген тойға келеді де, өздерін белгілі бір қызмет аясында жұмыс істейтін ағалы-іні деп таныстырады. Олар өздерін мінсіз ұстағандығы соншалықты, тіпті туысқандар олардың кім екенін сұрағанда, олар бір әңгімені ойлап тапқаннан кейін, оларды салтанатты мерекеге кіргізеді. Әрбір әдемі әйел олардың көз жететін жерінде. Ақыры әрқайсысы өзідеріне бір қызды таңдап, оның жүрегін жаулап алады. Ал содан кейін олар келесі тойға барады. Олар ешқашан көлеңкеде қалмайтын, әр ерткетке қатысады, олар тіпті суретке түседі, тортты кеседі, некелестіруді жүргізіп, қалыңдықпен билейді. Олар әрбір кештің – жарық оқиғасы. Қазынашылықтың хатшысы Уильям Клиридің қызы тұрмысқа шығады және бұл қауымда жылдың басты оқиғасы. Неке бұзылған соң, Джон және Джереми өздерінің көзқарастары Клири әпкелері, Клэр және Глорияға түседі. Сөйтіп олардың нағыз махаббат сабақтары басталады.

## Рөлдерде

## Түсірілім тобы
* Режиссёр — Дэвид Добкин
* Продюсер — Питер Абрамс, Кейл Бойтер, Ричард Бренер
* Сценарист — Стив Фабер,Боб Фишер,
* Оператор — Хулио Макат
* Композитор — The Flaming Lips, Рольф Кент, Джо Лерволд
* Өңдеу — Марк Ливолси
* Актерлерді таңдау — Лиза Бич, Сара Кацман
* Суретші-қоюшы— Кевин Констант
* Декоратор — Гаррет Льюис
* Костюм бойынша суретші — Дениз Вингейт

## Қосымша ақпарат
* Оуэн Уилсон және Винс Вон түсірілім кезінде ипровизация жасады және жиі өздерінің кейіпкерлерінің сөздерін  суырып ататын. 
* Итальяндық неке тойында Оуэн Уилсонның қасында отырған жігіт оның туған ағасы болды. 
* Неке тойлары шын болып көріну үшін түсірілімге нағыз неке құрушы шақырылды. 

## Сілтемелер
* Фильмнің ресми парақшасы 
* Internet Movie Database сайтында "Шақырылмаған қонақтар"

Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Санат:АҚШ кинокомедиялары
Ерлі-зайыптылық

**«Ерлі-зайыптылық»** () – режиссер Аур Сакстың криминалды драмасы. Фильм Джон Бингхэмның 1953 жылғы «Жұмаққа дейін бес айналым» атты романы бойынша түсірілді. Әлемдік тұсаукесер 2007 жылы 12 қыркүйекте өтті. 

## Сюжет
Сан-Франциско, 1949 жыл. Табысты бизнесмен Гарри Аллен одан кіші жесір Кейге ғашық. Ол құпиясын досы Ричард Лэнглиге айтады және сол досы Кеймен танысып, оған ғашық болып қалады. Сондай-ақ Ричард Гарридің әйелі Пэт, күйеуінің махаббаты туралы білмей, оның көзіне Джон О’Бриенмен шөп салып жүргенін біледі. Ричард Гарри мен Пэтты ажыраспауға көндіруге тырысады. Бірақ Гарри бәрібір Кейге үленбекші болады. Пэт Гарридің ойын біліп, өзін қалай ұстайтыны білмей, Лэнгли оны у арқылы өлтірмекші болады. 

## Рөлдерде
* Пирс Броснан — *Ричард Лэнгли*
* Крис Купер — *Гарри Аллен*
* Патриша Кларксон — *Пэт Аллен*
* Рэйчел Макадамс — *Кей Несбитт*
* Дэвид Уэнэм

## Қабылдау
Фильм аралас пікір алды. Rotten Tomatoes сайтында 116 рецензия бойынша 10 балдан орташа 5,9 балға ие болып, орташа рейтингі 55% болды. 

## Сілтемелер
* Internet Movie Database сайтында "**Ерлі-зайыптылық"**

Санат:АҚШ драма-фильмдері
Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Серт (фильм, 2012)

**«Серт»** () – шынайы оқиғаға негізделген режиссер Майкл Саксидің мелодрамасы. Басты рөлдерде Ченнинг Тейтум және Рэйчел Макадмс. Әлемдік тұсаукесер 2012 жылы 9 қаңтарда өтті. 

## Сюжет
Некелерінің төртжылдығында Пейдж және Лео көлік апатына түседі.Әйелі комада болған кезде, Лео оның төсегінен бір сағатқа да кетпейтін. Алайда қыздың өмірге қайта оралуы жадының жоғалуымен күңгірттеді. Ол өзінің ғашығын танымайды және олардың махаббаты туралы есінде ештене жоқ. Пейдж өмірінің соңғы төрт жылы туралы ұмытады. Бұл уақыт аралығында ол өмірін күрт өзгертіп, басқа адам болған еді. Лео Пейджке апатқа дейін болған өмірін қайта еске түсіруге көмектуге тырысады. Ол әйелін өзіне қайтадан ғашық етпекші және осының бәрін тексеріп, ол бүкіл әрекеті сәтсіз аяқталғанын түсінеді. Әйелінің сендіре алмай, Лео ажырасуғы келіседі. Алайда ажырасқаннан кейін Пейдж әкесінің құрбысымен жүргенін біледі. Бұл оның отбасымен қарым-қатынасын тоқтатуының себебі болған еді. Сол кезде ол осы жағдайда оған жады оралмайтының түсінеді. Ол жадың жоғалқаннан кейін қайта түске заңгерлік университетті тастап, қалада жалғыз өзі пәтер жалдап тұрмақшы болады. Оның мүсінге деген қызығушылығы оралады және ол амнезияның алдында оқыған өнер институтына оралады. Жалпы алғанда, Пейдж екінші рет өмір салтын күрт өзгертіп, бір кездері Леоға ғашық болған қызға айналады. Бір күні киімдерін жинап жатқанда Пейдж Леоға тұрмысқа шығарда жазған сертің табады. Содан кейін басты кейіпкерлер кафенің алдында кезедсіп, жаңа өмірге бірге қадам жасайды.

## Рөлдерде
* Рэйчел Макадамс — *Пэйдж Коллинз*
* Ченнинг Татум — *Лео Коллинз*
* Сэм Нилл — *Билл Торнтон, Пэйдждің әкесі*
* Джессика Лэнг — *Рита Торнтон, Пэйдждің анасы*
* Джессика Макнейми — *Гвен, Пэйдждің әпкесі*
* Скотт Спидмен — *Джереми*
* Венди Крюсон — *Фишман дәрігер*
* Диллон Кэйси — *Алекс*
* Рэйчел Скарстен — *Роуз*
* Кристина Пешич — *Элиза*
* Бриттни Ирвин — *Лена*
* Джинэнн Гуссен — *Соня*
* Ким Робертс — *Барбара*
* Татьяна Маслани — *Лили*

## Қызықты ақпарат
* "Серт" фильмі Ким мен Крикит Карпентерлермен болған оқиғаға негізделген. Кейін Ким "Серт" деген кітап жазады. 
* 1993 жылдың қыркүйегінде неке тойынан 10 апта өткенен кейін жұп көлік апатына түседі. Крикит күйеуін есіне түсіре алмады. Медициналық тексерітсен кейін оның жадынан соңғы он сегіз ай жоғалып кеткені белгілі болады. Ол сүйіктісін танымады. Бірақ Ким үмітің үзген жоқ. Жұбайлар Құдайға сенгіш болған, Сол себепті Кимнің ойынша Құдайға сенушілік оларға бұл қиындықтан шығуға көмектесті. 
* Жұбайларда екі бала бар.
* Крикитке оның жады оралмады. 

## Сілтемелер
* Internet Movie Database сайтында "Серт" фильмі.

Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Санат:АҚШ драма-фильмдері
Санат:Ұлыбритания драма-фильмдері
Санат:Ұлыбритания мелодрама фильмдері
Айво (округ)

thumb|right|200px|Науру картасындағы Айво округінің орналасуы
**Айво** () — Науру (әкімшілік бөлінуінің бірлігі) округі. Аралдың батыс бөлігінде орналасқан. Аумағы — 1,00 км², халқы — 1&nbsp;092 адам (2005). Кейде, Айвоны Наурудың бейресми астанасы деп атайды, бірақ елдің ресми астанасы жоқ, ал бейресми астанасы ретінде жиі Ярен қаласы аталады.

Айво округінде Науру өнеркәсібінің басым бөлігі орналасқан.
* Айво желекжолы;
* Жаңа қайық порты;
* Чайнатаун;
* *[[Айво (қонақ үй)|O’dn Aiwo Hotel]]* отелі (Наурудағы екі отельдің бірі, жеке меншік болып табылады);
* Электр стансасы;
* жергілікті өзін-өзі басқару мекемелері;
* Наурудың фосфат корпорациясы.

Айво округінен Науру парламентіне екі депутат сайланады.

Санат:Науру округтері
Буада (округ)

**Буада** () — Науру (әкімшілік бөлінуінің бірлігі) округі. Аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Аумағы — 2,66 км², халық саны — 716 адам (2005). Мұхитқа шыға алмайтын елдегі жалғыз округ. Округта Буада көлі орналасқан — аралдағы ең әдемі және романтикалық орны болып саналатын шағын көл. 

Буада сайлау округінің құрамына кіреді.


Сурет:Buada in Nauru.svg|Науру картасындағы Буада округінің орналасуы
Сурет:Buada_Lagoon,_Nauru_2007.jpg|Буада көлі


Санат:Науру округтері
Сәнді анашым

**«Сәнді ана»** (ағыл. *Raising Helen*) – Гарри Маршаллдың мелодрамалық комедиясы. 

«Сен балаларына орын алмастыра алатын адамды іздеген кезде, ешкім бұл орынға лайық емес деп сезісін, себебі олар сен емес. Ақыры сен саған өте ұқсайтын, балалар айырылып қалған туған анасына ұқсас нәрселерді табатын адамды таңдайсын».

## Сюжет
Модельді компанияның Манхэттенде бос өмір ұстанатын жас қызметкер көлік апатында қайтыс болған әпкесі Линдсидің алдын ала жазған өсиетін орындау үшін үш жетім-жиендерін тәрбиеге өзіне алады. Айтулы кештерге, сәнді көрсетілімдерге, жылтыр журналдарға және бай ортаға бейімделген Хеленге, балалардың өмірін табыстағанда, өте қиын болады. Ол Куинске көшеді, артық салмақ жинап, өзінің «сәнді» жұмысынан айырылады. Алайда Хелен жиендерін қуанту үшін ойыншық Гиппоның туған күнің өткізіп, өліп қалған тасбақаны жаңасына ауыстырып, өз міндеттерің жақсы орындады.Әрине, бәрі жақсы бола бермейді. Одри күдікті жігітпен жүреді, кішкентай Сара әрдайым жылап отырады, ал Генри мүледм күлмей, баскетбол ойнамайды. Бірақ бұл кезде анаға көмекке көршілері, әпкесі Дженни және Дэн – мектеп директоры келеді.

## Рөлдерде

## Музыка
* Devo — Whip It
* Liz Phair — Extraordinary
* Sister Sunshine — Five For Fighting
* Fefe Dobson — If You Walk Away
* Kristyn Osborn (of shedaisy) — Whose Life Am I In
* John Hiatt — Feels Like Rain
* Josh Kelley — Amazing
* Mark McGrath — A Love Like This
* Simon And Garfunlek — At The Zoo
* Дана Гловер — Thinking Over
* Joan Osborne — Stand Back
* Haylie Duff — Sweetest Pain
* David Bowie —FASHION
* Zero 7 — Destiny
* Ingram Hill — Never Be the Same

## Сілтемелер
* Internet Movie Database. сайтында "Сәнді анашым" фильмі
* Box Office Mojo сайтында "Сәнді анашым" фильмі
* Rotten Tomatoes сайтында "Сәнді анашым" фильмі

Санат:АҚШ кинокомедиялары
Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Мененг (округ)

thumb|right|200px|Науру картасындағы Мененг округінің орналасуы
**Мененг** () — Науру (әкімшілік бөлінуінің бірлігі) округі. Аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Аумағы — 2,88 км², халқы — 1 830 адам (2005). Округта радиостансасы, Мененг стадионы, президент резиденциясы, үкімет типографиясы және Анибар шығанағының маңындағы «Мененг» қонақ үйі орналасқан.

Округ аумағы Мененг сайлау округінің құрамына кіреді.

Санат:Науру округтері
Денигомоду

thumb|right|200px|Науру картасындағы Денигомоду округінің орналасуы
**Денигомоду** () — Науру (әкімшілік бөлінуінің бірлігі) округі. Аралдың батыс бөлігінде орналасқан. Аумағы — 1,18 км², халық саны — 2 827 адам (2005). Округте фосфориттер өндіруімен айналысатын Наурудың фосфат корпорациясы жұмысшыларына арналған жұмысшылар ауылы, НФК ауруханасы, компания ғимараттары және жалпы аурухана орналасқан. 

Убенид сайлау округінің құрамына кіреді.

Санат:Науру округтері
Микронезиялықтар

**Микронезиялықтар** — Микронезияны мекендейтін халықтар тобы. Жалпы саны — 115&nbsp;000 адам. Микронезияда шамамен 40 тіл және диалект бар. Микронезия тобының негізгі тілдері: кирибати, каролин, кусаие, маршалл, мокил, пингелап, понапе, трук, науру. Палау және чаморро тілдері батыс-малай-полинезиялық тілдер тобына жатады, ал яп тілі океания тілдерінің құрамында бөлек тармақты құрайды, соның ішіне микронезия тілдері де кіреді. Аяғында, олардың барлығы австронезия тілдері жанұясына жатады.

## Микронезияның бөлек халықтары
* Банаба
* Каролинцы
* Кирибати
* Косраэ
* Маршаллдықтар
* Науру
* Палау
* Понапе
* Трук
* Чаморро
* Яп

## Шығу тегі
Микронезиялықтардың шығу тегі көп жылдар бойы жұмбақ болған. Қазіргі кезде де толығымен анықталған жоқ. Қалай болғанда да, Малайзия, Индонезия, Филиппиндер, Океания халықтары, микронезиялықтар және оларға жақын полинезиялықтар бөлінген, бір австронезия тілдер жанұясына біріктіріледі. Соңғылары нәсілдік типі бойынша бір-біріне өте жақын, оларға барлық үш нәсілдің ерекшеліктері тән.

Осы аймақтың халықтары көне заманнан бері теңізде жүзу өнерімен белгілі болған. Малайзиядан шыққан Мадагаскарды мекендейтін Малагасиялықтар жергілікті халықпен араласқан. Бірақ олардың тілі — австронезия. Микронезияны еуропалықтардың арасынан алғашқы болып испандықтар отарлаған. XIX ғасырда Каролин және Маршалл аралдары были колонией Германияның отары болды, Гилберт аралдары — Ұлыбританияның, кейінірек бұл аралдардың бөлігін Жапония басып алған, АҚШ-та шетте қалмады. АҚШ протектораты аралдар үшін ізсіз өтпеді. 1946 жылы белгілі Бикини атоллында алғашқы атом бомбасы жарылды, АҚШ ядролық қарудың сынауларын бастады. Тұрғындар көршілес аралдарға көшірілді. Атоллдың атауы әлемге әйгілі шомылу киіміне берілді.

## Тағы қараңыз
* Меланезиялықтар
* Полинезиялықтар

*
Науру (халық)

**Науру халқы** немесе **наурулықтар** — Тынық мұхитының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Науру аралының байырғы тұрғындары. Саны — шамамен 7.000 адам, негізінде Науруда. Лингвистикалық және географиялық белгілері бойынша микронезиялықтарға жатады.

## Шығу тегі
right|thumb|250px|XIX ғасырдың соңындағы нурулықтар
Наурулықтар сыртқы келбеті және мәдени жағынан меланезиялық, микронезиялық және полинезиялық ерекшеліктері бар халық ретінде сипатталады. Бұл жайт, сонымен қатар археологиялық қалдықтарының аздығы, еуропалықтардың келуіне дейінгі Науру және Микронезия тарихы бойынша жазба деректердің жоқтығы, бұл халықтың шығу тегін анықтау мәселесі қиындай түсті және шығу тегін түсіндірудің әртүрлілігіне әкелді.

Наурулықтар Науру аралының маңында әдейі немесе кеменің апатқа ұшырауы кесірінен түскен полинезиялық колонистердің ұрпақтары болуы мүмкін деген болжам жасалды. Зерттеулер бойынша Полинезия жағдайында шамамен 50 адамды құрайтын топтың аман қалуына үлкен мүмкіндік бар, бірақ наурулықтар полинезиялықтардың ұрпақтары ретінде жоғарыда келтірілген белгілер бойынша бола алмайды. Молекулярлы-генетикалық зерттеулер бойынша наурулықтар генетикалық өлшемдерімен полинезиялықтардан айқын бөлінеді.

1920-шы жылдары Науруға алғашқы болып меланезиялықтар қоныс аударған, кейін олар біраз уақыттан келген полинезиялықтармен араласыты деген гипотеза алға тартылды. Осындай көзқарастар заманауи қайнарларда да кездеседі. Бұдан басқа, наурулықатар меланезиялықтардың, микронезиялықтардың және полинезиялықтардың араласуы нәтижесінде пайда болған халық ретінде жиі қарастырылады.

## Қазіргі ахуалы
Наурулықтардың түгелге жуығы ағылшын және науру тілдерін жеттік меңгерген, бірақ жас ұрпақ ағылшын тілін жиірек қолданады. Наурулықтардың 70 %-ға жуығы — Науру протестанттық шіркеуінің ізбасарлары, қалғандары — католиктер.

## Дереккөздер

Санат:Науру
Санат:Океания халықтары
Санат:Микронезия халықтары
Санат:Океания
Санат:Микронезия
Фиджилықтар

**Фиджилықтар** — Фиджи аралдарының байырғы халқы, елдегі мекендейтін негізгі екі халықтың бірі. Саны — шамамен 700 мың адам, Фиджида — 475 739 (2007). Сонымен қатар Жаңа Зеландияда, Австралияда, Канадада тұрады. Антропологиялық типі және мәдениеті бойынша меланезиялықтар мен полинезиялықтар арасындағы аралық орында.

Екі фиджи тілдерінде сөйлейді: батыс фиджи және шығыс фиджи. Біріншісі полинезия тілдеріне өте жақын, екіншісі ротума тілімен бірлескен. Бірігіп олардың барлығы океания тілдерінің құрамындағы орталық тынық мұхит топ тармағын құрайды. Әдеби фиджи мбау диалектінің негізінде құрылды. Жазуы XIX ғасырдан бастап латын негізінде.

Діні бойынша негізінде протестанттар (методисттер және т.б.).

## Шығу тегі
Шығу тегі бойынша фиджилықтар ең алдымен меланезиялықтармен байланысты. Олар аралға бірінші болып қоныс аударған. Таулы жерлерді мекендейтін фиджилықтар меланезиялық ерекшеліктерін көбірек сақтаған. Сонымен қатар фиджилықтардың этногенезінде тонгалықтар және самоалықтар қатысқан.

XIX ғасырда фиджилықтар біртұтас этнос ретінде Ұлыбританияның отарлық үстімдік жағдайында қалыптасты.

## Кәсібі
Негізінде егін шаруашылығымен (таро, ямс, маниок, банандар, кокос пальмасы), балық аулаумен және мал шаруашылығымен айналысады.

Фиджилықтар регби-7-ні өте жақсы ойнайды.

## Тұлғалары
Осеа Колинисау — Олимпиада чемпионы.

## Дереккөздер

Санат:Меланезия халықтары
Санат:Фиджи халықтары
Кирибати (халық)

**Кирибати** — Микронезия халқы, Кирибати Республикасының байырғы тұрғындары. Бұл атау — бұрмаланған ағылшын «Gilbert» (Кирибати британ колониясы Гилберт және Эллис аралдарының бөлігі болған, географиялық орналасуы бойынша Полинезияға қатысты) сөзі. Өзін-өзі атауы — *тунгару*, болжалды түрде Полинезия құдайы Тангароаның атымен байланысты. Жалпы халық саны — 68 мың адам, соның ішінде Кирибати — 61 мың. Қалғандары Вануатуда, Науруда, Тувалуда, Соломон аралдарында және Фиджиде. Тілі — кирибати (*гилберт* немесе *тунгару*), микронезия тобы. Антропологиялық жағынан кирибати — полинезиялық-меланезиялық аралас типі. Банаба (немесе *Ошен*) аралының тұрғындары банабаларға жақын. Діні — католицизм және протестантизм.

## Шаруашылығы және тұрмысы
Негізгі кәсібі — балық аулау, акулаларға аңшылық, жер шаруашылығы. Негізгі дақылдар — таро, ямс, маниок, панданус, кокос пальмасы. Сонымен қатар өру, ағашқа ою салу, қайықтар жасау қолөнері жақсы дамыған. Теңізде жүру өнері де жоғары деңгейде. Тұрғын үйлері (*мвенга*) — қабырғаларсыз салынады, шатыры тіреулерге орнатылған екі жағы да құламалы.

## Қоғамдық құрылымы
Арал тұрғындарының қоғамында келесі топтар бар: *уэа* (жоғарғы көсемдер), *тока*, немесе *инаомата* (кіші көсемдер), *аомата* (жер иелері), *ранг* (жерсіз азаматтар). Бұрын тұтқынға алынған адамдарды құл қылған (*каунго*, *торо*).

  
Санат:Микронезия халықтары
Санат:Кирибати халықтары
ВАЗ-2112

'''ВАЗ-2112 —Ресейдің артқытартушы автокөлігі. Ізашары ВАЗ-2109, ізбасары ВАЗ-2172.

## Тарихы
2008жылы АвтоВАЗ «ВАЗ-2112» өндірістік жаңа моделін пайдалануы басталды.Оның аты: ВАЗ 2172.

## Автокөліктің құрылғысы
### Құрастырылуы

### Қозғалтқыш

### Трансмиссиясы

### Жүріс бөлігі

### Автокөліктің шанағы

### Техникалық сипаттама

## Дереккөздер

Санат:Хэтчбэктер
Санат:ВАЗ автомобильдері
Үй жұмысы (фильм)

**«Үй жұмысы»** () – өзі жазған сценарииі бойынша режиссер Гэвин Вьесен түсірген американдық мелодрама.  Басты рөлдерде – Фредди Хаймор және Эмма Робертс. Тұсаукесер «Сандэнс» фестивалінде 2011 жылы 23 қаңтарда өтті. 

Фильм көптеген кино сыншылардан жаман пікір алды. Rotten Tomatoes сайтында 106 жазылған комментарийдің ішінде тек 18% ғана жағымды болды. Metacritic-те 28 шолудың негізінде 100 балдың ішінде 36 бал жинады. 

## Сюжет
Джордж – өмірде ештеңеге қызықпайтын жалғыз және тұйық жасөспірім. Оның сурет салу өнері бар, алайда бұл таланты текке кетіп бара жатыр. Осыған қоса жігіттің білім алу құлшынысы жоқ, ол мұғалімдерді тыңдамай, үй жұмысын ешқашан жасамайды. Бір күні Джордж Салли атты қиын қызбен танысады. Қыз оған достық қызығушылық танытады.Уақыт өте бұл қарым-қатынас одан үлкен нәрсеге ұласады. Енді Джордж өміріндегі ең маңызды сабақтың алдында тұр. Бұл махаббат жайлы сабақ және ол оны міндетті түрде оқуы керек.

## Рөлдерде
* Фредди Хаймор — *Джордж Зинавой*
* Эмма Робертс — *Салли Хау*
* Майкл Ангарано — *Дастин Мейсон*
* Элизабет Ризер — *Шарлотта Хау*
* Рита Уилсон — *Вивиан Сарджент*
* Сэм Робардс — *Джек Сарджент*
* Алисия Сильверстоун — *мисс Херман*
* Блэр Андервуд — *директор Билл Мартинсон*

## Сілтемелер
* Internet Movie Database сайтында "Үй жұмысы" фильмі. 
* «Үй жұмысы». *[[Box Office Mojo]]*. 

Санат:АҚШ драма-фильмдері
Алтынбастау

**Алтынбастау** (1992 жылға дейін – *Опыт*) — Түркістан облысы Төле би ауданы, Көксәйек ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 28 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Қоғалы ауылдық округі (Түркістан облысы)

**Қоғалы ауылдық округі** – Түркістан облысы Төле би ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алшалы, Диханкөл, Ұзынарық ауылдары кіреді. Орталығы – Ұзынарық ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері
Қоғалы ауылдық округі (Қызылорда облысы)

**Қоғалы ауылдық округі** – Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Тұрсынбай датқа ауылы кіреді. Орталығы – Тұрсынбай датқа ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1021 адамды (523 ер адам және 498 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Шиелі ауданы ауылдық округтері
1970 жж.

thumb|right|420px|
**1970 жылдар**&nbsp;— 1970-ші — 1979-шы жылдар аралығын қамтитын онжылдық.
## Ең маңызды оқиғалар
### Әлемде
* КСРО-дағы тоқырау кезеңі
* АҚШ долларын алтынға айырбастауы тоқтатылды (1971)
* Вьетнамдағы соғыс (1957—1975) 
* Камбоджадағы азаматтық соғыс (1967—1975)
* Кампучиялық-вьетнамдық қақтығысы (1975—1989) 
* Камбоджадағы геноцид (1975—1978
* Қытай-вьетнам соғысы (1979)
* Британияның бұрынғы протектораттары тәуелсіздігін жариялады (1970—1971; Тонга, Фиджи, Сьерра-Леоне, Бахрейн, Қатар, БАӘ және басқалар)
* Чилидегі әскери төңкеріс (1973)
* ЗҚҚ бойынша келісім (1972)
* АҚШ-тағы Уотергейт жанжалы, Никсонның (1972—1974) президенттік орнынан кетуі
* Араб-израильдық қақтығысы). Мысырлық-израильдық бейбітшілік шарты (1979).
* Мұнай дағдарысы (1973)
* Ауған соғысы (1979–1989)
* КСРО Конституциясы қабылданды
* Ирандағы ислам революциясы (1978—1979)

## Мәдениет
150px|right|thumb|Элвис Пресли
* Постиндустриалды қоғам.
* Батыс елдеріндегі сексуалды революциясының қызған кезі
* Әлемдік мәдени және табиғи мұраны қорғау туралы конвецния (1972; Юнеско)
* Ойын жүйелерінің бірінші (1972) және екінші (1976) ұрпақтары
* Жер хақының саны 4 миллиардқа дейін жетті (1976)

### Музыка
* Хард-роктың руанды шағы (1970-шы ж. басы; Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple)

### Спорт
* Хоккейден КСРО — Канада суперсериясы (1972)

## Белгілі тұлғалар
150px|right|thumb|hochkant|Гельмут Шмидт

## Дереккөздер

Санат:1970 жж.