open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сауд Арабия мәліктерінің тізімі

**Сауд Арабиясының мәлігі** () — мемлекет басшысы және Сауд патша үйінің басшысы. Сауд Арабиясының алғашқы мәлігі Надж бен Хиджаздың патшасы Әбд әл-Ғазиз ибн Сауд; барлық кейінгі патшалар оның ұлдары.

Әбд әл-Ғазиз әл-Сауд 1901 жылы Надждың әмірі атанды. 1912 жылға қарай Әбд әл-Ғазиз Надждың барлық дерлік аймағын басып алды. Ол 1926 жылы Хиджаз мәлігі болып жарияланып, Наджды 1927 жылы патшалыққа көтерді. Келесі бес жыл ішінде Ибн Сауд өз патшалығының екі бөлігін жеке бірлік ретінде басқарды. 1932 жылы 23 қыркүйекте ол өз аумақтарын Сауд Арабиясы патшалығына ресми түрде біріктірді.

1986 жылдан бастап мәлік Фахд «Ұлы мәртебелі» атағының орнына енгізген Екі киелі мешіт сақтаушы атағына ие болды. «Екі ғибадатхана» - Меккедегі қасиетті Әл-Харам мешіті және Мединадағы Пайғамбар мешіті. Сауд Арабиясының мәліктеріне дейін бұл атақты, атап айтқанда, Араб Халифатының билеушілері, мысырлық Мәмлүктер мемлекеті мен Осман империясының сұлтандары иеленген.

Сауд Арабиясының негізгі заңы Әбд әл-Ғазиздің ұлдары мен немерелерінің саудиялық тағына құқықты мойындайды, бірақ мұрагерліктің реті көрсетілмеген. Ибн Саудтың ұлдары таққа бірінші кезекте құқылы деп есептеледі.

1953 жылдан бастап мәлік, сонымен бірге, үкіметтің ресми басшысы.

Әулеттің ең ұзақ билік еткен Фахд мәлік болды, ол 23 жыл 1,5 ай билік етті.

Қазіргі тақ мұрагері — Салман мен Фахда бинт Фалақ Әл Хислаянның ұлы, ханзада Мұхаммед ибн Салман (1985 ж.т.).

## Уақыт межесі

ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20
PlotArea  = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:1930 till:2016
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1930

Colors     =
  id:king   value:green legend: Мәлік

Legend     = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  align:left fontsize:S shift:(3,-4) anchor:from width:15 
  barset:PM

 from: 1932 till: 1953 color:king text:"Әбд әл-Ғазиз ибн Сауд" fontsize:10
 from: 1953 till: 1964 color:king text:"Сауд" fontsize:10
 from: 1964 till: 1975 color:king text:"Фейсал" fontsize:10
 from: 1975 till: 1982 color:king text:"Халид" fontsize:10
 from: 1982 till: 2005 color:king text:"Фахд" fontsize:10
 from: 2005 till: 2015 color:king text:"Абдалла" fontsize:10
 from: 2015 till: end color:king text:"Салман" fontsize:10
 barset:skip


Санат:Сауд әулеті
Санат:Сауд Арабия мәліктері
Шитүбек

* Шитүбек – Ақтөбе облысы Темір ауданындағы ауыл.
* Шитүбек – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы ауыл.
Тоғайлы (Батыс Қазақстан облысы)

**Тоғайлы** (2010 ж. дейін —  *Жемшін*) — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мерей ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тасқала ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 333 адам (170 ер адам және 163 әйел адам) болса, 2009 жылы 240 адамды (117 ер адам және 123 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 216 адамды (109 ер адам және 107 әйел адам) құрады.

## Ауыл көшелері
* Болашақ көшесі
* Диқаншылар көшесі

## Дереккөздер

Санат:Тасқала ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Марокко басшыларының тізімі

**Марокко мәлігі** () — Марокко конституциясына сәйкес мемлекет басшысы. Марокко — демократиялық, әлеуметтік және конституциялық монархия. Мәлік («Әмір Әл-Муминин» (Хақ мұсылмандардың көшбасшысы)) — елдің Жоғары өкілі және оның бірлігінің Нышаны. Ол мемлекеттің толассыздығы мен мирасқорлығының кепілі. Сенімді қорғаушы ретінде ол конституцияны құрметтеуге кепілдік береді. Ол азаматтар, әлеуметтік топтар мен ұйымдардың құқықтары мен бостандықтарының қорғаушысы. Мәлік — елдің тәуелсіздігі мен патшалықтың заңды шекараларындағы аумақтық тұтастығының кепілі.

## Конституциялық құқықтары мен міндеттері
Марокко монархы шексіз өкілеттіктерге ие. Премьер-министрдің өкілеттіктері атаулы, ал сот жүйесі нашар дамыған. Монархия, мәлік отбасы мүшелері, мәліктің меншігі туралы сыни пікір айтуға, сондай-ақ Батыс Сахарада Марокко заңын талқылауға тыйым салынады. Мәліктің тұлғасы қасиетті және қол сұғылмайды. Ел конституциясына сәйкес, Марокко мәлігі - діни мемлекет басшысы, сонымен бірге «ұлттың ең жоғарғы өкілі, оның қоғамдастығының нышаны, мемлекет күшінің кепілі». Мемлекеттік дін - ислам.

1956 жылы 2 наурызда Марокко тәуелсіздік алғаннан кейін мемлекет басында сұлтан болды. Келесі жылы елде мәлік қызметі пайда болды.

## Таққа мұрагерлік
Марокко тәжі және оның конституциялық құқықтары Ұлы Мәртебелі патша II Хасан мұрагерлеріне туылу құқығы негізінде, тек мәлік тірі кезінде өзінің орнына екінші ұлын тағайындаған жағдайды қоспағанда, атадан балаға ұрпақтан-ұрпаққа тікелей ерлер мұра ретінде қабылдайды. Тікелей ерлер қатарында мұрагерлер болмаған жағдайда, Тақты мұрагерлеу құқығы сол шарттар бойынша жанама жолдағы ең жақын ер мұрагер бола алады.

## Қаржыландыру
Мәлікке патшалық отбасы адамдарын ұстауға арналған сома — цивиль парағы беріледі.

## Марокко билеушілерінің тізімі
### Сұлтандар
1956 жылы 2 наурызда Марокко Францияның отары болуын тоқтатып, тәуелсіз мемлекет атанды.

### Мәліктер
Тәуелсіздік жариялап, бір жыл өткен соң елде Мәлік қызметі орнады.

## Лауазымда болудағы диаграмма

ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:350 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period = from:1956 till:2026
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1956

Colors =
  id:indep value:rgb(0.5,0.5,0.5)   legend: монархия
Legend = columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"тарих кезеңі:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 1956 till: 1961 color:indep text:"V Мұхаммед" fontsize:10
 from: 1961 till: 1999 color:indep text:"II Хасан" fontsize:10
 from: 1999 till: 2019 color:indep text:"VI Мұхаммед" fontsize:10


## Тағы қараңыз
* Насырлар
* Саадиундар
* Әләуиттер

## Дереккөздер

Санат:Марокко саясаты
Санат:Әләуиттер
Ригель (жұлдыз)

300px|thumb|right|Ригель жұлдызының жақыннан көрінісі
300px|thumb|right|Ригель мен Күннің өлшемдері
**Ригель** — кішкентай гамма серігі бар қызықты жұлдыз. Бұл шамамен 860 жарық жыл алыс, бірақ өте жарқын, бұл біздің аспандағы жетінші жарқын. Оның атауы "аяғы" үшін араб тілінен шыққан және ол шын мәнінде Орион шоқжұлдызы, аңшы аяғының бірі. Астрономдар Ригельді B8 типі ретінде жіктейді және төрт жұлдызды жүйенің бір бөлігі екенін анықтады. Ол сондай-ақ қысқы алты бұрышты бөлігі болып табылады және жыл сайын қазан-наурыз айынан көрінеді.

## Жалпы мәліметтер
Күн жүйесіне жақынырақ, мұндай жарқыраған жұлдыз болмайды. Оның энергиясының күші орасан зор, ол Күннен 85000 есе жарқырайды. Айналмалы көлденең айналадағы кеңістікті жарықтандырады. Оның арқасында Орион шоқжұлдызында шаңды бұлттар көрінеді. Белгілі тұмандықтарға сиқыршылардың басы және Орион тұмандығы жатады. Ригель, қуатты прожектор сияқты, оларды бақылау үшін жарықтандырады.

## Құрылымы мен құрамы
Бұл алып жалғыз емес. Бұл A, Б және C әріптерімен белгіленген үш жұлдыз жүйесінің бір бөлігі, Ригель Б және Ригель C Ригель А-ға қарағанда 500 есе аз жарқырайды. Өткен ғасырдың басында бірнеше ондаған жылдар бойы ғалымдар Ригель Б және Ригель С туралы пікір таластырды, кейбіреулері оларды екі түрлі объект, ал басқалары қос жұлдыз деп тұжырымдады. Қазіргі заманғы технологиялар Ригель Б және Ригель C спектроскопиялық тұрғыдан екілік жұлдыздар екенін анықтауға мүмкіндік берді. Оларды тартылыс күші біріктіреді. Ригель Б Ригель C-ге қарағанда әлдеқайда күшті, олардың жалпы ауырлық орталығы бар, олардың айналасында 9, 8 күн айналады. Ригель мен осы екілік жүйенің арақашықтығы 2200 AU құрайды.

## Физикалық сипаттамалары
195px|thumb|left|Ригельдің IC 2118 тұмандығындағы жарық беруі
Ригель көк-ақ жарықпен керемет жанып тұрады. Температурасы цельсий бойынша 11000 градус. Диаметрі шамамен - 95 миллион км. Күннен 68 есе артық. Бұл айнымалы жұлдыз. Оның бетінде болып жатқан процестер пульсацияны тудырады, бұл өзгермелі жарқырауда көрінеді.

## Тарихы
Жұлдызды арабтар Ригель деп атады. Бұл сөз "Аяқ" дегенді білдіреді. Ежелгі араб астрономдары ең әдемі жұлдыздардың атауларының лирикалық мағынасына алаңдамаған және оларды жұлдыздар шоғырындағы орналасуына қарай қатаң түрде атаған сияқты. Мысырлықтар Ригельді құдайға айналдырып, оны жұлдыздардың патшасы деп санаған. Олар бұл өлгендердің құдайы Осиристің аспандағы бейнесі деп санады. Орыс астрономы В.Я. Струве Ригельді егжей-тегжейлі зерттеді. 1831 жылы ол жұлдыздың екілік теориясын алға тартты.

## Аспандағы позициясы
Көлденең тіреуішті жеңіл бұлттың арасынан табу қиын емес. Құрамында Ригель бар Орион шоқжұлдызы - көкжиектің үстіндегі көрнекті және оңай танылатын шоқжұлдыз. Орионның белдеуі бірден көзге түседі - бір сызықта орналасқан үш жұлдыз. Белдіктің жоғарғы жұлдызынан көзіңізді төмен түсіріңіз де, аяғыңызды шетке қойғандай етіп, бүйіріңізге сәл еңкейтіңіз. Ригель сіздің көзқарасыңыздың жарқын нүктесі болады.

## Дереккөздер

Санат:Жұлдыздар
Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Санат:Байер нысандары
Санат:Айнымалы жұлдыздар
Санат:Флемстид нысандары
Санат:Көк-ақ алыптар
Берік Сералыұлы Қаниев

**Берік Сералыұлы Қаниев** (1 қаңтар 1970 жыл, Алматы) — қазақстандық кәсіпкер, қоғам қайраткері, Құрмет орденінің иегері, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері, «Lancaster Group» акционерлік қоғамының акционері және директорлар кеңесінің төрағасы, «Арлан» футбол клубының құрылтайшысы және төрағасы, Республикалық «Жас қыран» балалар және жасөспірімдер футбол лигасының президенті, Маңғыстау облысының гольф федерациясының құрылтайшысы, «YPO Kazakhstan» мүшесі, «IQanat» білім беру жобасының, AirVision.kz қоғамдық қорының, «Аналар үйі» қайырымдылық жобасының бастамашысы, Quantum STEM School қазақстандық жаңа мектеп брендінің негізін қалаушылардың бірі, Республикалық физика-математика мектебінің (РФМШ) Директорлар кеңесінің төрағасы, қамқоршылық кеңес мүшесі және мектеп түлектері қорының ортақ құрылтайшысы.

«Forbes Kazakhstan» басылымы жариялаған Қазақстанның ең бай 50 кәсіпкер тізімінде *Берік Сералыұлы Қаниев* 2019 жылы 19 орынды, 2020 жылы 46 орынды алып отыр.

## Өмірбаяны
1987 жылы Алматы қаласындағы Республикалық физика-математика мектебін бітіріп, 2007 жылы Дьюк Университетінде () басшы қызметкерінің МВА дәрежесін алған.

1998 - 1999 жылдар аралығында ҚазМұнайГаз ұлттық мұнай компаниясының вице-президенті болып қызмет еткен. Сонымен қатар 1994 - 1999 жылдар аралығында мұнай өндіретін және тасымалдайтын жеке кәсіппен айналысып, «KazNeftCom», «Neco LTD.», «KBK» және «Arsenal» компанияларында президент қызметін атқарған.

2001 - 2003 жылдар аралығында «ERC Holdings» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры лауазымын атқарған.

2003 - 2004 жылдар аралығында «KKM Holding» акционерлік қоғамының төрағасы лауазымын атқарған.

Қазіргі таңда «Lancaster Group Kazakhstan» Директорлар кеңесінің төрағасы және Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің мүшесі.

## Отбасы
Бүгінге күнде Берік Сералыұлы Қаниев үйленген және 4 баласы бар.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Старейшая в Казахстане Республиканская физико-математическая школа в г. Алматы переехала в новый корпус 
* Берик Каниев, глава Lancaster Group, рассказал, зачем бизнесу нужен нетворкинг
* ИСТОРИЯ, ЛИЦА, ДОСТИЖЕНИЯ. БЕРИК КАНИЕВ
* Тайны закрытого клуба успешных людей 
* Берік Қаниев

Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Санат:Қазақстан меценаттары
Науэль Гусман

**Науэль Игнасио Гусман** (; 10 ақпан 1986 жыл, Росарио) — аргентиналық футболшы, "УАНЛ Тигрес" клубының қақпашысы. Аргентина жастар құрамасында ойнаған. Аргентина және Мексика чемпионы. 

2015, 2016 жылдары Америка кубогына барғанымен, бір кездесуде де алаңға шықпады. 

## Ұлттық құрамадағы мансап
Науэль Аргентинаның атынан жасөспірімдер мен жастар деңгейінде өнер көрсетті, 2003 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты. 2018 жылдың мамыр айының соңында Нахуэль Гузманның 2018 жылғы әлем чемпионатына баратыны белгілі болды, ол Испаниямен жолдастық кездесуде оң тізе жарақатының қайталануына байланысты турнирді өткізіп жіберетін Серхио Ромероны алмастырады

## Жетістіктері

### Командалық
Ньюэллс Олд Бойз

* Аргентина чемпионы (1): 2013 (Финаль)

УАНЛ Тигрес

* Мексика чемпионы (1): Апертура 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Хесус Дуэньяс

**Хесус Альберто Дуэньяс Мансо** (; 16 наурыз 1989 жыл, Самора-де-Идальго, Мексика) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасы мен "УАНЛ Тигрес" клубының жартылай қорғаушысы. 

## Жетістіктері

### Командалық
УАНЛ Тигрес

* Мексика чемпионы (4): Апертура 2011, Апертура 2015, Апертура 2016, Апертура 2017
* Мексика чемпиондары кубогы (3): 2016, 2017, 2018
* Либертадорес кубогының финалисі (1): 2015

### Халықаралық
Мексика

* КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Мексика футболшылары
Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Латеран келісімі

**Латеран келісімдері** — бұл италияндық мемлекеті мен Қасиетті Тақ арасындағы келісімдер жүйесі. Олар Италия мен Қасиетті Тақ арасындағы өзара талаптардың заңды түрде шешілуіне, 1870 жылдан бері өмір сүріп келе жатқан «Рим мәселесін» шешуге әкелді; Рим-католик шіркеуінің құқықтары мен артықшылықтарын, оның Италия патшалығындағы орнын анықтады.

Латеран Апостол Сарайында кардинал Пиетро Гаспарри мен Виктор Эммануил III атынан әрекет еткен Италия премьер-министрі Бенито Муссолини 1929 жылы 11 ақпанда қол қойды. Толығымен фашистік партияның мүшелерінен тұратын Италия парламентінің төменгі палатасы сол жылдың мамыр айында бекітті.

thumb|right|300px|Латеран келісімдері бойынша Ватикан аумағы
Келісімшарт, қаржылық конвенция және конкордаттан тұрады. Келісім католицизмді Италияның «жалғыз мемлекеттік діні» деп таниды (1-бап); Қасиетті тақтың зайырлы егемендігі, оның ішінде халықаралық істер (2-бап); Ватиканды ресми түрде Ватикан қаласы (Città del Vaticano) деп атайтын Ватикан үшін Қасиетті тақ басқаратын шекарасы келісімшартқа қосымша жоспармен анықталған егемендік аумағының мәртебесін ресми тануды қамтамасыз етеді (3-бап).

## Дереккөздер

Санат:Италияның халықаралық келісімдері
Санат:Рим тарихы
Гвидо Писарро

**Гидо Эрнан Писарро Деместри** (; 26 ақпан 1990 жыл, Буэнос-Айрес, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

### Командалық
УАНЛ Тигрес

* Мексика чемпионы: 2015, 2016
* Либертадорес кубогының финалисі: 2015

### Халықаралық

* Америка кубогының қола жүлдегері: 2019

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ланус ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Луис Киньонес

**Луис Энрике Киньонес Гарсиа** (; 26 маусым 1991 жыл, Кали, Колумбия) — колумбиялық футболшы, шабуылшы. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Мексика чемпионы: 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://int.soccerway.com/players/-/227485/

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Индепендьенте Санта-Фе ФК ойыншылары
Санат:УНАМ Пумас ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Санат:Толука ФК ойыншылары
Хавьер Акиньо

**Хавьер Игнасио Акино Кармона** (; 11 ақпан 1990 жыл, Оахака-де-Хуарес) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасы мен "УАНЛ Тигрес" клубының жартылай қорғаушысы.

## Қатысқан турнирлері

* Жазғы Олиапиада ойындары 2012
* Конфедерациялар кубогы: 2013, 2017
* Әлем чемпионаты: 2014, 2018
* Америка кубогы: 2011, 2015, 2016

## Жетістіктері

### Халықаралық

* Олимпиада чемпионы: 2012

### Клубтық

* Мексика чемпионы (1): Апертура 2015

## Дереккөздер

Санат:Мексика футболшылары
Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Райо Вальекано ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Мексика Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Рафаэль Кориока

**Рафаэл де Соуза Перейра** (; 18 маусым 1989 жыл, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 
 
## Жетістіктері

### Командалық

; «Гремио»

* Бразилия чемпионатының күміс жүлдегері. (1): 2008

; «Спартак» (Мәскеу)

* Ресей чемпионатының күміс жүлдегері (2): 2009, 2012

; «Атлетико Минейро»

* Бразилия кубогы (1): 2014

; «УАНЛ Тигрес»

* Мексика чемпионы (1): 2017 (Апертура)

### Жеке

* Бразилия күміс добы: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Гремио ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Карлос Гонсалес Эспинола

**Карлос Гонсалес** (исп. *Carlos Gabriel González Espínola;* 4 ақпан 1993 жыл, Парагвай*) —* парагвайлық футболшы, Парагвай Ұлттық футбол құрамасы мен "УАНЛ Тигрес" клубының шабуылшысы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Мексика чемпионы: 2018

## Дереккөздер

Санат:Парагвай футболшылары
Санат:Уачипато ФК ойыншылары
Санат:Некакса ФК ойыншылары
Санат:УНАМ Пумас ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Санат:Парагвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Жамал Мусиала

**Жамал Мусиала** (; 26 ақпан 2003 жыл, Фульда, Штутгарт, Германия) — англиялық және германиялық футболшы, 
Германия Ұлттық футбол құрамасы мен "Бавария" клубының жартылай қорғаушысы.
## Карьерасы
Германияның "Фульда" қаласында дүниеге келді. Жеті жасында отасымен бірге Англияға көшті.

"Саутгемптон", "Челси", "Бавария" клубтарының академиясынан өтті. 2019 жылы 16 жасында "Бавария"акадщемиясына ауысты. Бір жылдан соң негізгі клубқа қабылданды. Жыл соңына дейін клубтық деңгейдегі мүмкін болған турнирлердің көбінде жеңімпаз атанды.

Англияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. 2021 жылы Германия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.

## Жетістіктері
**Бавария ІІ**

* ІІІ лига чемпионы: 2019–20

**Бавария**

* Чемпионар лигасы: 2019–20
* УЕФА суперкубогы: 2020
* Германия суперкубогы: 2020
* Германия чемпионы: 2019–20
* Германия кубогы: 2019–20

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Англия футболшылары
Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Хулиан Киньонес

**Хулиан Андрес Киньонес Киньонес** (; 24 наурыз 1997 жыл, Магуи-Паян, Колумбия) — колумбиялық футболшы, "УАНЛ Тигрес" клубының шабуылшысы.

Колумбияның 20 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған.
## Жетістіктері
### Командалық
 **[[УАНЛ Тигрес]]**
*Мексика чемпионы: 2016 (Апертура)
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Рикардо Ферретти

**Рикардо Ферретти де Оливейра** (; 22 ақпан 1954 жыл, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Карьерасында Бразилия және Мексика клубтарында ойнады. 1991 жылы бапкерлікке кірісті. Содан бері тек Мексикада жаттықтырушылықпен айналысып келеді. 

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде
УНАМ Пумас

* Мексика чемпионы: 1980/1981, 1990/1991
* Америкааралық кубок: 1980
* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы: 1980, 1982

«Толука»

* Мексика кубогы: 1988/1989

### Бапкерлік
«Гвадалахара»

* Мексика чемпионы: жаз 1997

«Толука

* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы: 2003

УНАМ Пумас

* Мексика чемпионы: Клаусура 2009

УАНЛ Тигрес

* Мексика чемпионы: Апертура 2011, 2015
* Либертадорес кубогының финалисі: 2015
* Мексика кубогы: Клаусура 2014
* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы 2020

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары
Санат:Атлас ФК ойыншылары
Санат:УНАМ Пумас ФК ойыншылары
Санат:Монтеррей ФК ойыншылары
Санат:Толука ФК ойыншылары
Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары
Санат:УНАМ Пумас ФК жаттықтырушылары
Санат:Гвадалахара ФК жаттықтырушылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК жаттықтырушылары
Санат:Толука ФК жаттықтырушылары
Санат:Атлетико Морелия ФК жаттықтырушылары
Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
УНАМ Пумас

**«Клуб Универсидад Насьональ»** (), сондай-ақ **«Пумас УНАМ»** немесе **«Пумас»** — Мексика чемпионаттарында ойнайтын Мехикодағы футбол клубы, 1954 жылы құрылған.  

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Мексика чемпионы (7): 1976/77, 1980/81, 1990/91, Кл. 2004, Ап. 2004, Кл. 2009, Кл. 2011
** Вице-чемпион (8): 1967/68, 1977/78, 1978/79, 1984/85, 1987/88, Ап. 2007, Ап. 2015, 2020
* Мексика кубогы (1): 1974/75
* Мексика чемпиондағы кубогы (2): 1975, 2004

### Халықаралық

* Оңтүстік Америка кубогының финалисі (1): 2005
* КОНКАКАФ чемпиондар лигасы (3): 1980, 1982, 1989
* Америка аралық кубок (1): 1981

## Атақты ойыншылары

* Пабло Баррера
* Энрике Борха
* Уго Санчес
* Хорхе Кампос
* Луис Гарсия
* Гонсало Пинеда

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.pumas.mx/ 

Санат:Мексика футбол клубтары
Толука (футбол клубы)

**«Толука»** () — Мексиканың Толука қаласындағы футбол клубы. 1917 жылы құрылған.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Мексика чемпионы (10): 1966/67, 1967/68, 1974/75, Жаз. 1998, Жаз. 1999, Жаз. 2000, Ап. 2002, Ап. 2005, Ап. 2008, Бис. 2010
** Вице-чемпион (7): 1956/57, 1957/58, 1970/71, Зима 2000, Ап. 2006, Ап. 2012, Кл. 2018
* Екінші дивизион жеңімпазы (1): 1952/53
* Мексика кубогы (2): 1956, 1989
* Мексика чемпиондары кубогы (4): 1967, 1968, 2002/03, 2005/06

### Халықаралық

* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы (2): 1968, 2003

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.tolucafc.com/

Санат:Мексика футбол клубтары
Атлетико Морелия

**«Атлетико Морелия»** () — Мексиканың Мичоакан қаласындағы футбол клубы. 2020 жылғы дейін "Монаркас Морелия" деп аталып келді. 
 
## Жетістіктері

### Ұлттық

* Мексика чемпионы (1): Қыс 2000
** Вице-чемпион (3): Ап. 2002, Кл. 2003, Кл. 2011
* Екінші дивизион жеңімпазы (1): 1981
* Мексика кубогы (1): Ап. 2013

Финалист (2): 1964/65, Кл. 2017

* Мексика суперкубогы (1): 2014

### Халықаралық

* КОНКАКАФ чемпиондар лигасы (2): 2002, 2003

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.camorelia.com/

Санат:Мексика футбол клубтары
Граймерсбург

**Граймерсбург** ()) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 688 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Жер аумағы - 10,16 км². Ресми коды - *07 1 35 036*.

## Дереккөздер

## Cілтемелер
* Ресми парақшасы

Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Футболдан Италия суперкубогы 2020

'''Футболдан Италия суперкубогының''' 33-ші жарысы. 2019-20 жылғы Италия чемпионы "Ювентус" пен сол маусымдағы кубок иегері "Наполи" кездесіп, "Ювентус" 2-0 есебімен жеңіске жетті.
## Матч
### Детальдар


## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:2020 жылғы футбол
Санат:Футболдан Италия суперкубогы
Санат:Ювентус ФК ойындары
Санат:Наполи ФК ойындары
Он алты варварлық мемлекет

**Он алты варварлық мемлекет** (, пінин. shí liù guó) — ежелгі Қытай аумағында болған мемлекеттердің қырық құрауы, 304-439 жж., Солтүстік Қытай құлағаннан кейін пайда болды.

Варварлық патшалықтарға Чен, Солтүстік Хан, Кейінгі Чжао, Алғашқы Лян, Кейінгі Лян, Батыс Лян, Солтүстік Лян, Оңтүстік Лян, Алғашқы Цин, Кейінгі Цин, Батыс Цин, Алғашқы Ян, Кейінгі Ян, Солтүстік Ян, Оңтүстік Ян және Ся кіреді.

Жан Вей, Батыс Шу, Батыс Ян, Дуан, Юйвен, Чоучи, Алғашқы Вей және Дай патшалықтары да осы кезеңде болған, дегенмен тарихшылар оларды 16 патшалыққа кіргізбейді.

## Бес көшпелі тайпа

Санат:Он алты варварлық мемлекет
Санат:Қытай тарихы
Футболдан Италия суперкубогы

**Футболдан Италия суперкубогы** () — 1988 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Италиядағы футбол турнирі.

## Финалдар

## Жүлдегерлер

## Сілтемелер
*http://www.rsssf.com/tablesi/italsupcuphist.html
Санат:Футболдан Италия суперкубогы
Түркістандық топтама

**«Түркістандық топтама»** — Орта Азияға барғандағы әсерлерінен пайда болған Василий Васильевич Верещагиннің суреттер топтамасы.

1867 жылы Түркістан генерал-губернаторы К. П. Кауфман суретшіні өз қарамағына прапорщик шенінде қызмет етуге шақырды. Тамыз айында олар Ташкентке аттанды, кейін Самарқанда қала қорғанысына қатысты, мұнда Верещагин жарақат алып, ерлігі үшін 4-ші деңгейлі Әулие Георг орденімен марапатталды. 1868 жылдың соңында ол Петерборға қайтады. Келесі жылы ол тағы Орта Азияға сапар шегеді.

1871 жылы Верещагин Мюнхенге көшеді. Екі жылдың ішінде ол осы топтама бойынша жұмысын аяқтайды. «Түркістандық топтамаға» 13 сурет, 81 этюд және 133 эскиз кірді. Бұның бәрі 1873 жылы Лондонда көрмеге қойылды, 1874 жылы бұл көрме Петербор мен Мәскеуге де жетті. Сол жылы П. М. Третьяков бүкіл топтаманы 92 мың күміс сомына сатып алады. Бүгінгі күні бұл топтама Третьяков галереясында көрсетіледі.


Apotheosis.jpg|Соғыс апофеозы
Богатый киргизский охотник с соколом.jpg|Бай құсбегі
Бухарский солдат (сарбаз).jpg|Сарбаз
В горах Алатау.jpg|Алатау тауларында
Верблюд во дворе караван-сарая.jpg|Керуен сарайдағы түйе
Главная улица в Самарканде с высоты цитадели ранним утром.jpg|Азандағы Самарқанның бас көшесі
Двери Тимура (Тамерлана).jpg|Тамерлан есіктері
Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 001.jpg|Дервиштер
Дутарист.jpg|Дутаршы (Өзбекстанға берілді)
Калмыцкая молельня.jpg|Қалмақ ғибадатнамасы
Калмыцкий лама. 1869-1870.jpg|Қалмақ ламасы
Киргиз.jpg|Киргиз
Кочевая дорога в горах Алатау.jpg|Алатаудағы асу
Мавзолей Гур-Эмир. Самарканд.jpg|Гөр әмір мазары. Самарқан
Мулла Рахим и мулла Керим по дороге на базар ссорятся.jpg|Рахым мен Керім молдалардың базарға барардағы керісі
Нищие в Самарканде.jpg|Самарқандағы қайыршылар
Перекочевка киргизов.jpg|Көш
Развалины китайской кумирни. Ак-Кент.jpg|Қытай ғибадатханасының қирандылары. Ақкент
Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 003.jpg|Соғыс жайында
Садовая калитка в Чугучаке.jpg|Шәуешектегі бақ қақпасы
Смертельно раненный.jpg|Өлімші болып жараланған
У дверей мечети.jpg|Мешіт есігінің алдында
Узбекская женщина в Ташкенте.jpg|Ташкенттегі өзбек әйел


Верещагиннің бұл топтамасына «Варварлар» кішігірім топтамасы да кіреді:


Высматривают.jpg|Сығалап жатыр
Wassilij Wassiljewitsch Wereschtschagin 002.jpg|Абайсызда тап берді
Представляют трофеи.jpg|Олжаларын әкелді
Торжествуют.jpg|Тойлап жатыр


## Сілтемелер
* 
* Василий Верещагин сайтындағы ақпарат

Санат:Суреттер
Санат:1873 пайда болғандар
Санат:Василий Верещагин суреттері
Соғыс апофеозы

нобай|350px|
**«Соғыс апофеозы»** — орыс кескіндемешісі Василий Васильевич Верещагиннің ең танымал суреттерінің бірі.

Сурет 1871 жылы салынған, «Түркістандық топтамаға» кіреді. Өлшемдері 127 × 197 см. Третьяков галереясында сақтаулы тұр.

Рамасында келесідей жазу бар: «Өткен шақтың, бүгінгінің және болашақтың барлық атақты жаулап алушыларына бағышталады».

Өнер сыншысы Владимир Васильевич Стасов «Соғыс апофеозы» туралы былай жазған:

Мұндағы мәселе Верещагин өрттен кейін қураған даладағы бас сүйектердің пирамидасын, оны айналып ұшқан, жемге жарарлық ет қалдығын іздеген қарғаларды қандай шеберлікпен салғанында ғана емес. Жоқ! Бұл суретте Верещагинге тән бояулардың ерекше виртуалдығынан әлдеқайда құнды және биік қасиет байқалады — бұл тарихшының һәм адамзат сынаушының терең көзқарасы...

## Сілтемелер
* Сурет туралы «Музеи мира» сайтында

Санат:Суреттер
Санат:Мемлекеттік Третьяков галереясы жинақтамасындағы картиналар
Санат:Василий Верещагин суреттері
Бадер-Мейнхоф құбылысы

**Бадер-Мейнхоф құбылысы** — бұл бір зат  туралы білген бойда сіз оны барлық жерде бірден байқай бастайсыз дегенді білдіреді. Интернеттен кез келген жаңа 
сөзді немесе құбылысты табыңыз. Кенеттен сіз оны қайда барсаңыз да көре бастағаныңызды түсінесіз. Бұл кездейсоқтық емес. Сіз үшін жаңа сөздер немесе құбылыстар, әрине, бұрын болған, бірақ сіз оларды ақпарат ағымында байқамадыңыз. Cіз жаңа сөзді, затты немесе идеяны алғаш кездестіргенде оны бейсаналық түрде байқай бастайсыз. Бұл селективті зейіннің көмегімен іске асады. Cіз бұл затты қайтадан көрген сайын оны осы объектінің барлық жерде болатындығының қосымша дәлелі ретінде қабылдайсыз.

## Дереккөздер

Санат:Құбылыстар
Санат:Психология
Санат:Жалған әсер
Саран бөгені

‎
**Саран бөгені** — Қарағанды облысы Саран қаласынан солтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан, Қарағанды өзені бойындағы су айдыны. 1974 жылы салынған. Ертіс-Қарағанды каналы суымен толығады. 

## Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 2,9 км, ені 2 км, су айдынының аумағы 5,4 км². Бөгеннің су сыйымдылығы 11 млн. м³, ең терең жері 5,2 м, жағалау бойының ұзындығы 11,5 км. Суы Қарағанды резина-техникалық бұйымдар зауыты жəне т.б. кəсіпорындардың шаруашылық қажетіне пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Қарағанды облысы гидрографиясы
Көлтоған бөгені

‎
**Көлтоған бөгені** — Қызылорда облысы Жаңақорған ауданыны жеріндегі су қоймасы. Сырдария өзеніне құятын Ақүйек өзенінің жоғарғы аңғарында орналасқан. Көктемгі тасқын суды жинап, жазда егіншілікпен айналысу үшін 20-ғасырдың басында, шамамен 1920-30 жылдары қолайлы жерден ұзындығы 1 шақырымдай болатын бөгет соғылып, үлкен су қоймасы жасалған. 

## Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 1 км, ендірек жері 911 м, жағалық сызықтың ұзындығы 4 км. Тоған суын күні бүгінге дейін Бірлік ауылының халқы пайдаланып келеді.

## Дереккөздер

Санат:Қызылорда облысы гидрографиясы
Ақүйек

**Ақүйек** – Сырдария алабындағы өзен.

## Географиялық орны
Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы жерімен ағады. 

## Бастауы
Қаратау жотасындағы Теріскей тауының етегінен басталып, Сырдарияға жетпей тартылып қалады.

## Гидрологиясы
Ұзындығы – 70 км, су жиналатын алабы – 670 км2. Суы көктемгі қар, жауын-шашынмен толығады. Өзеннің жоғарғы бөлігінде Көлтоған бөгені салынған.
 
## Дереккөздер

Санат:Жаңақорған ауданы өзендері
Санат:Сырдария су алабы
Бүркітті су қоймасы

‎
**Бүркітті су қоймасы** — Жамбыл облысы Сарысу ауданы жерімен ағатын Бүркітті өзені бойында 1975 жылы іске қосылған. Маятас ауылынан оңтүстікке қарай 3,8 км-дей жерде орналасқан. 

## Гидрологиялық сипаты
Суының толық сыйымдығы 8,3 млн. м³, ұзындығы 1,5 км, енді жері 1,2 км-ге жуық. Қазіргі таңда су қоймада 2,4 млн м³ су қоры бар. Түсіп жатқан су көлемі-350 л/с.

## Дереккөздер

Санат:Жамбыл облысы гидрографиясы
Аль-Амаль

**Аль-Амаль** (, «үміт») — 2020 жылдың 19 шілдесінде Марсқа ұшырылған Біріккен Араб Әмірліктерінің ғарыш аппараты.

2021 жылдың 9 ақпанында аппарат Марс орбитасына енді. Бұл Араб елдерінің Марсқа жеткен алғашқы ғарыш кемесі болды.

Аппараттың ғылыми мақсаттары — Марс атмосферасын толыққанды зерттеу, метеорологиялық құбылыстарды қадағалау, Күн желінің атмосфераға әсерін тіркеу.

## Құрылғылары
Аль-Амаль келесі ғылыми құрылғылармен жабдықталған:
* Emirates eXploration Imager (EXI) камерасы
* Emirates Mars Infrared Spectrometer (EMIRS) инфрақызыл спектрометрі — атмосферадағы су және шаң іздерін іздейді, температуралық карта жасайды
* Emirates Mars Ultraviolet Spectrometer (EMUS) ультракүлгін спектрометрі — атмосфераның жоғарғы қабаттарындағы оттегі мен сутегі мөлшерін өлшейді

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Миссияның ресми сайты

Санат:Марсты зерттеу
HitTV

**HIT TV** — қазақстандық отбасылық ойын-сауық телеарнасы.

Арнаның мақсатты аудиториясы - 6 жастан 54 жасқа дейінгі телекөрермендер. Арнаның ойын-сауық бағыты бар, мазмұны өз өндірісінің бағдарламалары, фильмдер, телехикаялар және жаңалықтарға негізделген.

## Тарихы
Телеарна 1996 жылы құрылды, бірақ ресми түрде 1997 жылы басталды және «Шаһар» деп аталды. Ол Қазақстандағы алғашқы музыкалық телеарна болды.

2003 жылы техникалық жаңғыртудан кейін арна HIT TV болып өзгертілді. Осы уақыт аралығында арна ребрендингтің бірнеше кезеңдерінен өтті, ұзақ уақыт бойы ол музыка арнасы ретінде жұмыс істеді.

2012 жылы музыкалық трансляция ойын-сауық бағдарламаларымен кеңейтілген, ал 2017 жылы телеарна музыкалық контенттен мүлдем бас тартып, отбасылық ойын-сауыққа айналды. Хабар тарату тұжырымдамасы жаңалықтар, көркем және деректі фильмдер, мультфильмдер мен телехикаяларды қоса алғанда, телекөрермендердің кең ауқымына бағытталған.

Бүгінгі таңда HIT TV 6 мен 54 жас аралығындағы кең аудитория үшін өзін отбасылық ойын-сауық арнасы ретінде көрсетеді. Телеарна OTAU TV, ALMA TV және ID TV пакеттерінде Қазақстан Республикасында ұсынылған. Аналогтық хабар таратуы Алматы және Алматы облысында.

Телеарнаның жанрлық құрылымы кәріс, түрік және орыс телехикаялары; мистикалық, тәрбиелік, ойын-сауық және әзіл-сықақ бағдарламалары; толық метражды көркем фильмдер; ситкомдар; қазақ тіліндегі эскиздер, мультипликациялық телехикалар, сонымен қатар шоу-бизнес, аспаздық, автокөліктер және тағы басқалар туралы бағдарламалардан тұрады.

HIT TV - бұл фильмдер көрсету және ойын-сауық бағдарламаларын шығару жанрында жетекші орындарға ие болуға тырысатын қарқынды дамып келе жатқан телеарна.

## Басшысы
* Марко Ауджелло - "ТРК SHAHAR" ЖШС директоры

## Хабар таратуы
* Спутниктік хабар таратуы — OTAU TV
* Спутниктік хабар таратуы — KazSat-3
* Кабелдік хабар таратуы — Alma-tv, Icon және басқалары.
* Ғаламтор-хабар таратуы — ID-TV Galam TV 

## Тағы қараңыз
* MuzZone
* Муз-ТВ

Санат:Алфавит бойынша телеарналар
Санат:Қазақ тілді телеарналар
Санат:Орыс тілді телеарналар
Санат:Музыкалық телеарналар
Санат:Алматы телеарналары
Иордания мәлігі

**Иордания мәлігі** () Иордания конституциясы бойынша ол мемлекет басшысы. Иорданиядағы монархия Ұлыбританияның көмегімен 1921 жылы енгізілді. Иордания конституциялық монархия болғанымен, мәлік айтарлықтай атқарушы және заң шығарушы билікке ие. Ол Иордания Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы және премьер-министр мен органдар директорларын тағайындайды. Ол сондай-ақ жоғарғы палата, Сенат және Конституциялық Сот мүшелерін тағайындайды.

## Тарихы
Хашемиттер әулетінен шыққан Хұсейін бен Әлидің ұлдары Ирак пен Иорданияның патшалары атанды. Абдалла ибн Хұсейін алғаш рет 1921 жылы 11 сәуірде Трансиорданияның әмірі болып тағайындалды, ал 1946 жылы 25 мамырда елге тәуелсіздік берілгендіктен, Хашимиттік Трансиордан Патшалығының мәлігі болып жарияланды. Елдің атауы 1948 жылғы араб-израил соғысынан кейін 1949 жылы 3 сәуірде Иордания Хашимит Мәліктігі болып өзгертілді.

## Трансиордания әмірлерінің тізімі

## Иордания мәліктерінің тізімі

## Лауазымда болудағы диаграмма

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20
PlotArea  = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:1921 till:2021
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1921

Colors     =
  id:emir value:rgb(0.5,0.71,0.84)      legend: әмір
  id:king   value:rgb(1,0.70,0) legend: мәлік 

Legend     = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"Title:"

BarData =
  bar:AbdullahI
  bar:Talal  
  bar:Hussein
  bar:AbdullahII

PlotData=
  align:left fontsize:10 shift:(3,-4) anchor:from width:15 
  
  bar:AbdullahI   color:emir from: 1921 till: 1946 text:"Абдалла I"
                  color:king from: 1946 till: 1951
  bar:Talal       color:king from: 1951 till: 1952  text:"Талал"
  bar:Hussein     color:king from: 1952 till: 1999  text:"Хұсейін"
  bar:AbdullahII  color:king from: 1999 till: 2019 color:king text:"Абдалла II"

 barset:skip


## Дереккөздер

Санат:Иордания
Тяньвэнь-1

**Тяньвэнь-1** (天問一號, «Аспанға сұрақтар») — 2020 жылдың 23 шілдесінде Марсқа ұшырылған қытайлық ғарыш кемесі, орбиталық аппараттан және ішінде ровері бар қону сатысынан тұрады.

2021 жылдың 10 ақпанында аппарат Марс орбитасына енді.

Мамыр айында қону сатысы роверді Марстың Утопия жазығына жеткізеді деп жоспарланған.

## Құрылғылары
Орбитер құрылғыларына мультиспектрлік және панорамалық камералар, радиолокатор, спектрометр, магнитометр, ион санауышы және энергиясы үлкен бөлшектердің санауышы кіреді.

Ровер құрылғыларына 100 м тереңдікке дейін жететін георадар, магнит өрісінің анықтағышы, метеорологиялық құрылғы, химиялық анықтағыш, мультиспектрлік камера, навигациялық пен топографиялық камералар кіреді.

Ровердің негізгі мақсаттарының бірі — биомолекулалар мен биосигнатураларды іздеу.

## Дереккөздер

Санат:Марсты зерттеу
Санат:Ғарыш техникасы
Катар әмірі

**Катар әмірі** () Катар мемлекетінің басшысы. Олар арабтардың ең ірі тайпаларының бірі Бану Тамимнен тараған Әл Тани () әулетіне жатады. Атқарушы билікті әмір Министрлер кеңесімен бірге жүзеге асырады. Министрлер кеңесі әмірдің міндеттерін орындауға, сондай-ақ конституция мен заң ережелеріне сәйкес мемлекетті басқаруға қатысады.

Катар мемлекеті 1850 жылы пайда болды; Мұхаммед бен Тани оның негізін қалаушы болып саналады. Мемлекеттің үкіметі Әл Тани руын мұрагерлік жолымен Хамад бен Халифа бен Хамад бен Абдулла бен Жассим мұрагерлері ерлер желісі арқылы жүзеге асырады.

## Таққа мұра болу
Тақты «әмірдің сөзсіз мұрагері» деп аталатын ұлдарына беру керек. Егер әмірдің ұлы болмаса, тақты әмір әулетінің әмір өзінің мұрагері деп атаған мүшесі алады. Билік ер желісі арқылы беріледі. Отбасылық кеңес және ақсақалдармен ақылдасқаннан кейін, әмір мұрагер тағайындайтын жарлық шығарады. Тақтың мұрагері мұсылман және мұсылман әйелдің ұлы болуы тиіс.

Сайланғаннан кейін билік мұрагері келесі антты қабылдайды: «Алланың алдында шариғатты, конституцияны және заңдарды құрметтеуге, мемлекеттің тәуелсіздігін, оның аумақтық тұтастығын, азаматтардың бостандығы мен мүдделерін қорғауға, мемлекет пен әмірге адал болуға ант етемін». Мұрагер әміршінің билігі мен міндеттерін орындауды соңғысы болмаған кезде немесе жағдай қажет болса, қабылдауы керек. Әмір тақ мұрагерімен басқару қағидаларын талқылауға немесе оны кез-келген міндеттерді орындаудан босатуға құқылы. Мұрагер Министрлер кеңесінің отырыстарында болғанда, сол жерді басқаруы қажет. Әмір өз өкілеттігінің бір бөлігін басқарушы әулеттің кез-келген мүшесіне беруге құқылы. Бұл адам билікті әмірге берген сәттен бастап басқаруды тоқтатады.

Таққа отырғаннан кезде әмір елге адал болуға ант беруі керек. Әмірдің шешімімен басқарушы әулеттің Кеңесі құрылады. Әмір оны өзінің отбасы мүшелерінен тағайындайды. Егер әмір елді басқара алмаса не қайтыс болса, билеуші әулеттің кеңесі таққа кімнің отыратынын шешуі керек. Құпия отырыстан кейін Министрлер кеңесі мен аш-Шура кеңесі таққа отыратын кісінің есімін жариялап, оны әмір ретінде ұсынады. Егер сайланған әмірдің жасы 18-ден аз болса, онда билік басқарушы әулеттің кеңесі тағайындайтын Регенттер кеңесіне өтеді. Регент кеңесі кем дегенде үш және бес мүшеден аспайтын төрағалардан тұрады. Кеңестің басшысы және оның мүшелерінің көпшілігі билеуші әулеттен болуы тиіс.

## Хәкімдер

## Әмірлер

## Дереккөздер

Санат:Катар әмірлері
Санат:Катар
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2020/21, плей-офф

## 1/8 финал

----

----

----

----

----

----

----

## 1/4 финал

----

----

----

## Жартылай финал

----

## Финал
*Толық мақаласы: [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2021|УЕФА Чемпиондар лигасының финалы]]*
## Дереккөздер

Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2020/21
Санат:2021 жылғы футбол
Халиме сұлтан

**Халиме сұлтан** (; 1571 — 1623) — III Мехметтің әйелі, I Мұстафаның анасы. Ұлының екі мәрте билігі кезінде уәлиде сұлтан болған. 

## Өмірбаяны
Халименің шығу тегі абхаздық болған. Оның болашақ сұлтан III Мехметтің гареміне қалай түскені нақты белгісіз. Мехмет Маниса санжақбейі болған кезде, Халиме оның сүйіктісіне айналып, шамамен 1587 жылы өзінің бірінші ұлын - шаһзада Махмұтты дүниеге әкелді. Мехмет таққа отырғанға дейін ол ұлы I Мұстафа мен есімі белгісіз қызын туды. Халименің қызы 1622 жылы II Османды өлтірген Қара Дәуіт пашаға тұрмысқа шықты. 

1595 жылы Мехмет сұлтан атанды; Халиме Сафие сұлтан басқарған Топқапы сарайына келді. Сафие Халименің үлкен ұлы Махмұттың өлім жазасына кесілуіне әсер етті. 1603 жылы III Мехмет қайтыс болды; таққа оның он үш жасар баласы I Ахмет отырды. Ол інісінің өмірін сақтап қалу шешімін қабылдады. Ахмет інісінің психикалық ауруға шалдығу кесірінен тағына қауіп төндіре алмайды деп санаған. Бұл шешімді қабылдауға Ахметтің сүйікті күңі Көсем ықпал жасады. Ахметтің өліміне дейін Мұстафа кафесте қамауда отырды, ал Халиме сұлтан Ескі сарайға жіберілді. 

1617 жылдың қарашасында Ахмет қайтыс болады. Таққа Мұстафа отырады. Халиме сұлтан Ескі сарайдан шақырылып, уәлиде сұлтан атанады.

## Өнерде
*  «**[[Ғаламат ғасыр: Көсем дәуірі]]**» телехикаясы (2015, Халиме сұлтан рөлінде — Аслыхан Гюрбюз)

Санат:Уәлиде сұлтандар
Санат:Осман сұлтандарының жұбайлары
Марс-1

***Марс-1*** — Марсты зерттеуге арналған алғашқы кеңестік ғарыш аппараты.

Планета аралық станцияның массасы 893,5 кг болды; ұзындығы 3,3 м, ені (күн батареяларымен бірге) 4 м, орбиталық модульдің диаметрі 1,1 м.

1962 жылдың 1 қарашасында *Марс-1* Байқоңырдан сәтті ұшырылды. Зымыранның төртінші сатысы станцияны Жер орбитасынан Марсқа апарар траекториясына шығарып, кейін станциядан бөлініп қалды. Ұшу барысында 61 радиобайланыс сеансы өткізілді. Бірақ 1963 жылдың 21 наурызында болған сеанстан кейін станция байланысқа шықпаған, ол кезде ол Жерден 106 млн шақырым қашықтықта болды. Есептеу бойынша, 19 маусымда станция Марстан 197 мың шақырымға жуық қашықтықта өтіп, кейін Күнді айнала бастады.

*Марс-1* планета аралық ортаның физикалық қасиеттері туралы алғашқы деректерді жинауға мүмкіндік берді. Бірақ өзінің негізгі миссиясын, яғни Марсты және оны қоршаған ғарыштық ортаны жақын қашықтықтан зерттеуді, орындай алмады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Марс-1  НАСА сайтында

Санат:Ғарыш станциялары
Санат:Марс ғарыш бағдарламасы
УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2021

**УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2021** — 29 мамырда Портудағы "Драгау" стадионында өтті. Англияның қос клубы "Манчестер Сити" мен "Челси" өзара кездесті. "Челси" футболшылары 1:0 есебімен жеңіске жетті де турнир тарихында екінші рет жеңімпаз атанды.  

## Фактілер

* Бұл турнир тарихындағы үшінші англиялық финал. Бұған дейін 2008 жылы "Челси" мен "Манчестер Юнайтед", 2019 жылы "Ливерпуль" мен "Тоттенхэм" финалға шыққан болатын.  
* "Челси" бас бапкері Томас Тухель команда тізгінін маусым ортасында ұстаған болатын. 2012 жылы "Челси" Чемпиондар лигасын ұтқан кезде де бапкер Роберто ди Маттео маусым ортасында ғана клубқа бапкер болған-ды.  
* Томас Тухель өткен маусымда да ПСЖ-ны жаттықтырып, финалға шыққан еді, бірақ ол жолы "Бавариядан" ұтылып қалды.  

## Матч

### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498/

Санат:2021 жылғы футбол
Санат:УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары
Санат:Манчестер Сити ФК ойындары
Санат:Челси ФК ойындары
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1997

*Толық мақаласы: [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1996/97]]* 

**[[УЕФА Кубок иелері кубогы|УЕФА Кубок иелері кубогының]] 1997 жылғы финалы** — 1997 жылы 14 мамырда Роттердамдағы "Де Кейп" стадионында өтті. Испанияның  "Барселона" және Францияның "Пари Сен-Жермен" клубтары кездесіп, Роналдо соққан жалғыз гол "Барселонаға" жеңіс әперді, 
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Турнирдің ресми сайты 

Санат:1997 жылғы футбол
Санат:УЕФА кубок иелері кубогының финалдары
Санат:Барселона ФК ойындары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойындары
Санат:Нидерландтағы футбол
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1996

*Толық мақаласы: [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1995/96|УЕФА кубок иелері кубогы 1995/96]]*

УЕФА кубок иелері кубогының 1996 жылғы финалында Францияның "Пари Сен-Жермен" және Аустрияның "Рапид" клубтары кездесті. 28-минутта Бруно Нготти соққан жалғыз доп париждіктерге жеңіс әперді.

## Матч

### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Турнирдің ресми сайты 

Санат:1996 жылғы футбол
Санат:УЕФА кубок иелері кубогының финалдары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойындары
Санат:Рапид Вена ФК ойындары
Viking 1

**Viking 1** — Марсты зерттеуге арналған америкалық ғарыш кемесі, орбиталық және қону аппараттарынан тұрды. *Viking 1* Марс бетіне сәтті қонған тарихтағы екінші ғарыш кемесі болды (Марс-3 станциясынан кейін), ал ғылыми миссиясын сәтті орындағандар ішінен алғашқысы болды.

## Хронологиясы
*Viking 1* 1975 жылдың 20 тамызында сағат 21:22:00 UTC Флоридадағы Канаверал мүйісінен ұшырылды.

10 айдан кейін, 1976 жылдың 19 маусымында аппарат Марс орбитасына енді (оған бірнеше күн бұрын ғаламшардың түсірген суреттерін Жерге жіберді).

Қону бөлігінің Марс бетіне қонуы АКШ мемлекетінің 200-жылдығына орай 4 шілдеге жоспарланған еді. Бірақ қону аймағының бедері, жіберілген суреттерге қарағанда, қауіпсіз деп танылмады. Бұған байланысты жаңа қону аймағы іздестіріліп, миссия 20 шілдеге шегерілді, бұл күн Аполлон 11 Айға қонуының жеті жылдығына сәйкес келді. Қону аппараты сағат 08:51 UTC орбиталық аппараттан бөлініп, сағат 11:53:06 Хриса жазығына қонды.
thumb|center|500px|Марс бетінен түсірілген тұңғыш фотосурет, 20.07.1976

Қонғаннан кейін 25 секунд өткенде, аппарат Марс бетінен түсірілген тұңғыш фотосуретті тікелей Жерге жібере бастады, бұл операция төрт минутқа созылды. Келесі жеті минуттың ішінде 300° панорамалық сурет түсіріліп жіберілді. Келесі күні түрлі-түсті суреттер де түсірілді. Қону бөлігі екі камерамен жабдықталған еді, бұған қоса сейсмометрі (қосылмай қалған), рентгендік спектрометрі, газ хроматографы, метеорологиялық құрылғылары, химиялық анықтағышары және басқа да сенсорлары болған. Жалпы, аппарат 1982 жылдың 11 қарашасына дейін істеп тұрды, сол күні Жерден жіберілген қате бұйрықтан байланыс тоқтап қалды.

Орбиталық аппарат екі камерамен, инфрақызыл спектрометрмен және инфрақызыл радиометрмен жабдықталған болатын. Сондай-ақ ақпаратты қабылдап, Жерге жеткізетін ретрансляторы болды, бұл қону бөлігінің Жермен тікелей байланысынан 10 есе жылдам еді. Жалпы, Жерге 57 000-нан астам сурет жіберілген еді. 1980 жылдың 17 тамызында орбиталық бөліктің кеңістіктегі бағдарлау жүйесінде газ бітіп қалғаннан соң, оның миссиясы аяқталды. Осы төрт жылдың ішінде ол Марсты 1489 рет айналып үлгерді.

## Галерея


Titan 3E-Centaur launches with Viking 1.jpg|*Viking 1* ұшырылуы, 20.08.1975
PIA00563-Viking1-FirstColorImage-19760721.jpg|Бірінші түрлі-түсті сурет, 21.07.1976
Mars Viking 11d128.png|Аппарат қазған арықтардың суреті
Mars Viking 12a240.png|Марстағы күннің батуы
Chryse Planitia Scour Patterns.jpg|Хриса жазығы
Phobos-viking1.jpg|Марс серігі Фобостың суреті


## Сілтемелер

* Миссия жайында 
* ''Viking 1'' Марс картасында

Санат:НАСА
Санат:Марсты зерттеу
Санат:1975 жыл космонавтикада
Футболдан Франция суперкубогы 2020

**Футболдан Франция суперкубогы 2020**&nbsp;— Францияның 2019/20 жылғы чемпионы "Пари Сен-Жермен" сол маусымда кубокты да иеленгендіктен, суперкубокта  вице-чемпион "Олимпик Марсель" командасымен өзара кездесті. 
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

* Футболдан Франция чемпионаты 2019/20
* Футолдан Франция кубогы 2019/20

Санат:2020 жылғы футбол
Санат:Футболдан Франция суперкубогы
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойындары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойындары
Бақытжан Саттарбекұлы Қилыбаев

**Бақытжан Саттарбекұлы Қилыбаев** (26 мамыр 1958; Алматы) — Кеңес, орыс және қазақстандық сценарий авторы, режиссер, продюсер, драматург. «Ине» фильмінің сценарийінің авторларының бірі ретінде танымал.

## Өмірбаяны
1958 жылы 26 мамырда Алматы қаласында дүниеге келген. 1975-1978 жылдары Ленинград университетінің шығыстану факультетінде оқыды. 1985 жылы БМКИ-тің сценарий факультетін бітірді (Николай Фигуровский мен А. Балихиннің шеберханасы), оқу барысында әзіл-сықақ әңгімелер құра бастады, олардың бірі 1983 жылы Ералаш киножурналына түсірілген - «Үнді йогалары, олар кімдер?».

А. Барановпен бірге: «Дамир плюс Дина» (1985, қысқа метражды фильм), «Сіз кімсіз, шабандоз?» (1987 ж.), «Бірге» (1988 ж., тв), «Ине» (1988 ж.), «Дархан» (1988 ж., тв) филімдердің сценарийлерін жазды.

Ол МММ студиясының жетекшісі, «МММ» АҚ жарнамаларының сериясының авторы болды. Горький киностудиясы директорының жарнама, маркетинг және сату жөніндегі орынбасары.

1992 жылы «Гонгофер» мистикалық филімін түсірді. 1993 жылы филім Кинотавр фестивалі сыйлығына және үздік сценарий үшін «Алтын тоқты» сыйлығына ие болды.

## Филімдер тізімі
### Актёр
* 1996 — Жаңа жылдық оқиға
### Режиссёр
* 2002 — ГАЗ. Орыс көлігі: 70 жылға созылған жол (әлманах, Ресей)
* 1992 — Гонгофер (Ресей)
* 1990 — Кене
* 1989 — Күн әйелі
* 1988 — Үшеу
### Сценарист
* 1983 — Ералаш № 38 («Үнді йогалары, олар кімдер?»)
* 1987 — Тақыр (Сіз кімсіз, шабандоз?)
* 1988 — Ине
* 1988 — Үшеу
* 1988 — Бірге
* 1989 — Күн әйелі
* 1990 — Кене
* 1992 — Гонгофер (Ресей)
* 2006 — Громовтар (телехикая, Ресей)
* 2007 — Громовтар. Үміт үйі (телехикая, Ресей)
* 2009 — Құмарлық фонограммасы (Ресей) — сюжет
* 2010 — Ине Remix (Ресей)
### Продюсер
* 1992 — Гонгофер
* 1996 — Жаңа жылдық оқиға
* 2006 — Громовтар (телехикая, Ресей)
* 2007 — Громовтар. Үміт үйі (телехикая, Ресей)
### Клипмейкер
* 1992 — «Нөл» тобы  — «Иду. Курю»
* 2000 — «Нұрлан мен Мұрат» тобы — «Жұлдызым», сондай-ақ продюсер.

## Марапаттары
* Александр Барановпен бірге «Кинематография» номинациясы бойынша VIII тәуелсіз «Тарлан» қоғамдық сыйлығының лауреаты (2008).

## Дереккөздер