Укулеле

**Укулеле** (гавайша 'ukulele [ˈʔukuˈlele]) — гавайлық төртішекті шертпелі музыкалық аспап, немесе екі еселенген, яғни сегізішекті.

## Атауы
Атауы бір нұсқасында "секеңдеген бүрге" деп аударылады, өйткені укулеледе ойнаған  кезінде саусақ қозғалысы секірген бүргелерді еске салады, басқа нұсқасында — "осында келген сыйлық" аударылады .

## Укулеле тарихы
1880 жылдары  Мадейра аралынан шыққан *брагиньинің* — миниатюралық гитараның дамуынан пайда болды, португалдық кавакиньоға ұқсас. Ойлап тапқан Мануэль Нуньес (*порт. Manuel Nunes*) болып саналады. Укулеле әр түрлі тынық мұхит аралдарында таралған, бірақ өзі бәрінен бұрын гавай музыкамен, 1915 жылы Сан-Францискода өткен гавай музыканттарының Тынық мұхит көрмесінде гастролі  кезеңімен топтастырылады.

## Түрлері укулеле
нобай|250x250 нүкте|Электракустикалық укулеле.
Гитара укулеле түрлі пішінде болуы мүмкін, стандартты, гитаратәрізді, сондай-ақ "ананас", ескектер, үшбұрышты, төртбұрышты  пішінді (жиі сигар  қораптарынан жасалған) және т. д. Барлығы шебердің қиялынан туады.

Укулеленің 5 түрі бар :
* сопрано (жалпы ұзындығы 53 см) — бірінші және ең кең тараған түрі;
* концерттік (58 см) — сәл неғұрлым ірі;
* тенор (66 см) — ХХ ғасырдың  20-шы жылдары пайда болды;
* баритон (76 см) — ХХ ғасырдың 40-шы жылдары  пайда болған;
* бас (76 см) — ең үлкені, жақында пайда болды.

## Құрылым
Стандартты құрылым — GCEA (Соль-До-Ми-Ля), оның ішінде 4-ші G ішек сол октавада теңшеледі, немесе DGBE баритонкалардағыдай (Ре-Соль-Си-Ми) (классикалық алтыішекті гитараның алғашқы төрт ішегіндегі сияқты). Балама құрылым — GCEA саты жоғарырақ, яғни ADF#B — D tuning". Укулеле дыбысы тембральдік күшейту әсерінің есебінен  анағұрлым қызықты (кішкентай укулеле жоғары жиілікті неғұрлым  толық күшейтеді). Бұл құрылым XX ғғ гавай музыкасының серпілісі кезінде пайдаланылды. D-tuning төртінші  A ішегі түсірілген. DF#B канадалық құрылым" деп аталады, өйткені сонда музыкалық мектептерде пайдаланылады.

## Укулеле кинода
Укулеледе ойнады:
* Майк Эдвардс (Элвис Пресли) "Бұл Дүниежүзілік көрмеде болған еді" фильмінде
* Мэрилин Монро "В джазе только девушки"  фильмде
* Дин (Райан Гослинг) "Валентинка" фильмінде 
* Ричард Сэмюэлс (Зак Эфрон) "Я и Орсон Уэллс" фильмінде 
* Руди Уэйдтің (Джозеф Гилган) Үшінші мәнінде "Қалдықтар" сериалында 
* Бетани Гамильтон (Аннасофия Робб) "Серфер души" фильмінде
* Сесилия (Миа Фэрроу) "Каирдың қызыл раушаны" фильмінде 
* "Мен қалай сендердің аналарыңды жолықтырдым" сериалда Тэдтың қызы (Кристин Милиоти) 
* Үлкен Зи "Толқынға ілес!" мультфильмінде 
* Чарли Ханзада (Макс Шнайдер) "Лохмотья" фильмінде
* Джон Джеремайа "Джей Джей" Джонс (Олли Barbieri) "Молокососы" сериалында 
* Ли Бой "Зұлымдық махаббаты" фильмінде
* Хэнк Обрабатывающая (Дуэйн "Скала" Джонсон) "Путешествие 2: Таинственный остров" фильмінде 
* Пенелопа Гарсия (Кирстен Вангснесс) "Қылмыскер сиақты ойлау" сериалда 8 сезон 17 серияда
* Альдус Сноу (Рассел Брэнд) "Вегастан қашу" фильмінде
* Губка Боб Шаршы Шалбар
* Стефани Гуч (Kate Микуччи) "Клиника"  сериалда
* Теодор Туомли (Хоакин Феникс) "Ол" фильмінде 
* Холли Голайтли (Одри Хепберн) "Завтрак у Тиффани" фильмінде 
* Израиль Камакавивооле "Знакомьтесь, Джо Блэк" фильміне саундтрэк ретінде
* Аврора Андрес (Наталия Орейро) "Тек сен" сериалында (2013 ж., 51 серия)
* Гровер Байндорф және оның әкесі "Үйде қамап ұстау" комедиясында
* Стивен Юниверс "Вселенная Стивена" м/ф 

## Белгілі орындаушылар
* Канадалық орындаушы Matt Лоран, вокалист, Lucky Uke тобы
* Rockerjocker (Минск)
* Израэль Камакавивооле
* Гавайлық орындаушы Таймане Гарднер (Taimane Gardner)

## Ескертпелер




## Әдебиет
* Музыкалық сөздік Гроува. Пер. с англ. — М., Практика, 2001., ISBN 0-333-43236-3 (ағыл.) ISBN 5-89816-032-9 (орыс.)
* Beloff J. (2003) [1997]. The Ukulele: A Visual History (Revised & Expanded ed.). San Francisco: Backbeat Books. ISBN 0-87930-758-7.
* Tranquada J.; J. King (2012). The Ukulele: A History. Honolulu, Hawaii: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-3634-4.

## Сілтемелер
* Орыс тілді форумда укулеле туралы 
* Укулеле "Есуастар әлемінде" 
Санат:Алфавит бойынша музыкалық аспаптар
Санат:Гитара