Интернет дискурс жанрлары

Интернет-дискурстың жанрлық жүйесі гипержанрларды, жанрларды (және жанреоидтарды) және ішкі жанрларды қамтитын күрделі көп деңгейлі құрылым болып табылады. Интернет дискурстың өзі «бүкіл гипер-жанрлық кеңістік» ретінде көрінеді.
Интернет-дискурстың жанрлары төмендегіше бөлінеді:

шығу тегі бойынша:
- жергілікті желі;
- алынған;
функционалдық критерий бойынша:
— ақпараттық, оның ішінде жалпы ақпараттық және арнайы ақпараттық жанрлар;
— коммуникативті, пайдаланушылар арасындағы қарым-қатынастың кез келген түрін, соның ішінде кәсіби және фактілерді ресімдейтін;
— ойын-сауық және дамытушы жанрлар, сол немесе басқа белгілері басым жанрлардың бір тобын құрайтын және көркемдік, әдеби және эстетикалық жанрларды қамтитын;
— пайдаланушының желі арқылы ұсынылатын белгілі бір қызметтерді пайдалануын ресімдейтін қызмет жанрлары.

С.В. Иванова интернет-дискурс жанрларын былайша топтастырады:

- жалпы ақпараттық жанрлар немесе жаңалық жанрлары: электронды түрдегі газет-журнал мақалалары, күннің ең маңызды тақырыбына арналған редакциялық мақалалар, телетайп жаңалықтар лентасы, сұхбаттар, оқырмандардың электронды хаттары, шолулар мен жаңалықтар дайджесттері, ауа райы болжамы және т.б.;

— ғылыми, оқу және арнайы ақпараттық жанрлар: кейде тұтас виртуалды факультеттер мен университеттерге біріктірілген электронды ғылыми және оқу басылымдары, рефераттар, онлайн семинарлар, онлайн конференциялар, психологиялық тесттер, электронды сөздіктер, ғылыми-техникалық құжаттама жинақтары мен мұрағаттары, іздеу сұраулары және іздеу жүйесінің жауаптары және т.б.;

— көркем және әдеби жанрлар: электронды кітапханаларға біріктірілген электронды кітаптар, жинақтар, шолулар, аннотациялар, шолулар және т.б.;

— ойын-сауық жанрлары – әзіл-оспақ немесе эротикалық бағытпен біріктірілген жанрлар: әзілдер, әзіл-оспақ және эротикалық әңгімелер, виртуалды флиртке арналған чаттар, жеке әзіл-оспақ дәйексөздер және олардың таңдаулары, сайттарға эпиграфтар, жанрлық-композициялық бірлік ретіндегі юморлық сайттар және т.б.;

— маманданбаған, кәсіби емес коммуникацияны қалыптастыратын жанрлар: пікірталас топтары, чаттар немесе MUD ішіндегі IRC, қонақ кітаптары, электрондық хаттар, таңдалған тарату тізімдері және т.б.;

— іскерлік және коммерциялық жанрлар: кәсіби және кәсіби емес коммерциялық хабарландыру тақталары, нарықтар мен салаларға аналитикалық шолулар, бизнестің жекелеген салаларындағы ақпараттық бюллетеньдер мен тақырыптық журналдар, жұмыспен қамту қызметтеріндегі хабарландырулар, баннерлер және т.б.

Шарифуллиннің зерттеуінде интернет-дискурстың өзі " жеке гж /гипержанрларды қамтитын тұтас гипержанрлық кеңістік "ретінде көрінеді.

Щипицина интернет-дискурстың келесі жанрларын олардың функционалды сипатына қарай ажыратады:

- ақпаратты ұсынуға немесе алуға арналған ақпараттық жанрлар: институционалдық веб-беттер, оның ішінде жаңалықтар агенттіктері мен желілік БАҚ веб-беттері, іздеу жүйелері, онлайн-энциклопедиялар, каталогтар, тарату тізімдері, электрондық кітапханалар мен мұрағаттар;

-адресатты қандай да бір әрекетті жүзеге асыруға итермелейтін директивалық жанрлар: веб-баннер, хабарландыру веб-беттері, интернет-дүкендер мен аукциондар;

- қарым-қатынас қажеттілігін қанағаттандыруға және этикет нормаларын сақтауға қызмет ететін фатикалық жанрлар: чат, электрондық хаттар, жаңалықтар топтары, форумдар;
- презентация жанрлары өзін-өзі көрсетуге, өзі немесе өзінің фирмасы туралы деректерді, өз туындыларын ұсынуға арналған: жеке веб-беттер, визитка-сайттар және блогтар;

-ойдан шығарылған шындықты құру арқылы серіктестерге көркемдік-шығармашылық әлеуетті және эстетикалық әсерді іске асыруға бағытталған эстетикалық жанрлар: желілік роман, әңгіме және т. б. және фанфикшн;

- белгілі бір коммуникативті әрекеттерді орындаудан ләззат алуға арналған ойын-сауық жанрлары: мультипликациялық әлемдер мен ойындар.

## Дереккөздер