Ауа райы рекордтары

320px|мини|нобай|анықтамасы|АҚШ армиясының метеорологиялық басқармасы дайындаған ауа райы рекордтарының картасы.

**Ауа райы рекордтары** — Жер бетінде ресми түрде тіркелген экстремалды метеорологиялық көрсеткіштер.

## Жерге жақын ауа температурасы
### Ең жоғары температура

**Абсолюттік максимум температура** — белгілі бір нүктеде, елде немесе бүкіл Жер шарында метеорологиялық бақылаулар тарихында тіркелген ең жоғары ауа температурасы.

Жер бойынша абсолюттік рекорд +56,7 °C — Ажал аңғары (АҚШ).

2012 жылғы 13 қыркүйекке дейін Жердегі ең жоғары температура +58,2 °C деп есептеліп, ол 1922 жылғы 13 қыркүйекте Эль-Азизия (Ливия) елді мекенінде тіркелген деп саналған.

Алайда 90 жылдан кейін Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым жүргізген мұқият талдау нәтижесінде бұл өлшеулердің қателікпен алынғаны анықталды.

**Елдер бойынша**

АҚШ үшін ауа температурасының абсолюттік максимумы +56,7 °C. Ол Фернес-Крике аймағында 1913 жылғы 10 шілдеде тіркелген. Бұл көрсеткіш сонымен қатар Жер бетіндегі абсолюттік температура рекорды болып табылады.

Канада үшін абсолюттік максимум +49,6 °C, Литонне елді мекенінде 2021 жылғы 29 маусымда тіркелген.

Инданезия үшін абсолюттік максимум +37,4 °C, Джакарта қаласында 2021 жылдың маусым айында тіркелген.

Бразилия үшін абсолюттік максимум +44,8 °C, Нова-Маринга муниципалитетінде 2020 жылғы 4–5 қарашада тіркелген.

Ресей үшін абсолюттік максимум +45,4 °C, Утта метеостанциясында (Қалмақия) 2010 жылғы 12 шілдеде тіркелген.

### Ең төмен температура

## Температура айырмасы рекордтары
* 2 минуттағы ең үлкен жылыну:
* +27 °C (−20 °C-тан +7 °C-қа дейін), Spearfish, 22 қаңтар 1943 ж.
* 24 сағаттағы ең үлкен жылыну:
* +57 °C (−48 °C-тан +9 °C-қа дейін), Loma, 15 қаңтар 1972 ж.
* Ең жылдам суыту:
* −27,2 °C (5 минутта), Rapid City, 10 қаңтар 1911 ж.
* Бір жерде тіркелген ең үлкен температура айырмасы:
* 105,9 °C (−67,7 °C пен +38 °C аралығы), Verkhoyansk.
## Жер беті температурасы
* Абсолюттік минимум: −93,2 °C, Антарктида (2010 ж.)
* Абсолюттік максимум: +70,7 °C, Dasht-e Lut (2005 ж.)
## Жауын-шашын
**Жаңбыр**
* Ең күшті жаңбыр: 3,8 см/мин, Guadeloupe, 27 қараша 1970 ж.
* Бір жылдағы ең көп жауын: 13,3 м, Colombia
* Ең көп жауын (1860–1861): 26,47 м, Cherrapunji
**Қар**
* Ең үлкен қар ұлпасы: 38 см
* Ең көп қар жауу: 5,06 м, Buffalo, 1977 ж.
* Бір тәуліктегі ең көп қар: 1,93 м, Los Angeles, 1921 ж.
* Бір жылдағы ең көп қар: 31,1 м, Mount Rainier, 1971–1972 жж.
## Бұршақ (град)
* Ең ауыр бұршақ: 1 кг, Bangladesh, 1986 ж.
* Ең үлкен бұршақ: 17,8 см, Nebraska, 2003 ж.
* Диаметрі 38 см бұршақ: Kansas, 1879 ж.
* 7 кг бұршақ: Guangdong, 1981 ж.
* Кейбір Kenya аймақтарында жылына 132 күнге дейін бұршақ жауады.
## Жел жылдамдығы
* Ең күшті екпін: 484 км/сағ, Oklahoma, 1999 ж.
* Ең жоғары орташа жел: 174 км/сағ, Port Martin, 1951 ж.
## Атмосфералық қысым
* Ең жоғары қысым: 108,56 кПа, Khövsgöl Province, 2001 ж.
* Ең төмен қысым: 85 кПа (торнадо ішінде), 2003 ж.
## Әртүрлі рекордтар
* Ең тез суыту: Browning (1916)
* Ең тез жылыну: Spearfish (1943)
* Ең тұрақты климат: Saipan
* Тағы бір тұрақты климат: Fernando de Noronha
* Жаңбыр кезіндегі ең жоғары температура: +46,1 °C, Needles, 2012 ж.
* Жаһандық орташа температура рекорды:
* +17,01 °C (2023 ж.), National Centers for Environmental Prediction мәліметі бойынша.

## Дереккөздер