open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кондорсе Жан Антуан

**Кондорсе Жан Антуан** (1743-94) - француз ағартушы-философы, экон. мәселелерде физиократтарды (Тюрго) жақтады. Кондорсе дінді деизм мен бурж. ағартушылық тұрғысынан сынады, соқыр сенімдерден арылуға және ғыл. білімді дамытуға шақырды. "Адам ақыл-парасаты прогресінің тарихи көрінісінің нобайы" (1794) атты басты еңбегінде тарихты ақыл-парасаттың жетістігі деген көзқарасты дамытты, бурж. құрылысты парасат пен "заңдылықтың" шырқау шыңы деп жариялады. Әртүрлі кездесоқ белгілерге сүйене отырып Кондорсе тарихты 10 дәуірге бөлді және капит. құрылыстың мәңгі прогрестік идеясын негіздеді. Кондорсе сословиерге жіктелуге қарсы күресіп, саяси теңдікті қорғады. Сондай-ақ мүлік теңсіздігін қоғам үшін пайдалы деп санады.
## Дереккөздер
Volkswagen

**Volkswagen** (аталуы: *Фольксваген*) — германиялық көлік шығарушы компания. Бұл көлік түрінен 2007 жылы 15 миллион 20 мыңдай қаржы тапты. Орналасуы Вольфсбургте.

## Тарихы
Volkswagen тарихы 1933 жылы Берлинде басталды. Әңгімелесушілер үшеу болды: Адольф Гитлер (), Якоб Верлин () және  Фердинанд Порше (). Гитлер неміс халқы үшін қатты, төзімді көлік жасауын ұсынды. Және  көлікті құрғанда жаңа құралдарды пайдаланып Германияның тегін көтеретіндей арнайы заводтарда істелу керегін айтты. Ол кішкене парақшаға көліктің суретін салып беріп, сол жұмысты жақсы атқаратын адамды іздеді. Якоб Верлин  Фердинанда Поршені ұсынды. Сөйтіп көлік  — «Volks-Wagen» деп аталды.

17 қаңтар 1934 жылы Фердинанд Порше Германияға өзінің Porshe көлігінің жұмыс суретін жіберді.

## Дереккөздер

Санат:Volkswagen
Санат:Германия автомобиль жасау компаниялары
Санат:1937 жылы құрылған компаниялар
Маймонид

**Маймонид** (**Моисей бен-Маймон**, , ; **Рамбам** ( - акроном ‏רבי משה בן מיימון‏‎ «**Р**абби **М**оше **б**ен **М**аймон немесе **М**аймун»), араб әдебиетінде **Абу Имран Мұса ибн Маймун ибн Абд-Алла әл-Курдуби әл-Яхуди** () / **Абу Имран Мұса бин Маймун бин Абдалла әл-Куртуби әл-Исраили** (30 наурыз 1135, Кордоба – 13 желтоқсан 1204, Мысыр) — еврей философы, аристотельші, иудаизмнің рационалды мектеп жетекшілерінің бірі, дін танушы-талмудист, Тәурат заңдарының кодификаторы, раввин, өз дәуірінің жан-жақты ғалымы, дәрігер. .

[thumb|150px|Маймондтың  үйі, [Фес, Морокко]]
Фанатикті Альмахад ұйымы Кордовты басып алғаннан кейін Маймонид өзінің дінге деген сенімін жасырды. Дінді ұстанушыларға еркіндік беруді жақтап, 1165 жылы Египетке қарай қоныс аударады. Мұнда сұлтан Саладиннің сарай дәрігері ретінде танылады.
 [thumb|250px|right|[Маймонд мазары,  Тибериас]]
Өзінің алғашқы ғылыми діни еңбегін 23 жасында жаза бастады, оны он жылдан кейін барып аяқтады. Бұл араб тілінде жазылған Мишнеге түсіндірме болатын. Басқа да еңбектері: Мишне Тораның еврейлік заңдар жинағы (иврит тілінде), иудаизмде тәубаға келудегі рационалды жол мен Аристотель ілімінің әсерімен жазылған діни философия бойынша классикалық еңбек Сенімсіздердің жалтақтығы (араб тілінде) деп аталды. Бұл еңбек ғылымды, философияны, дінді жинақтауы қажет. Маймонид орта ғасыр иудаизмде мықты интеллектуалды тұлға ретінде танылды.   

Маймонид бойынша, Құдайдың құдіретімен емес, табиғи себептерге байланысты дамиды. Тарих даумының негізіне "материалдық мүдде" мен күш алынған. Маймонид халық бұқарасы мен билеуші таптар мүдделеоінің қарама-қайшылығын атап көрсетіп, феод. өзара қырқыстан ада, халық толқуларын басып-жаншуға қабілеті күшті ұлттың мемл. құруды жақтады. Саяси күресте ұлы мақсаттар үшін мораль заңдарын елемей, қандай да болсын құралдары қолдануға болады деп санады, билеп-төстеушілердің билік үшін күрестегі қатыгездігі мен опасыздығын ақтады. Маймониддің маңызы "мемлекетке алғашқылардың бірі болып адам көзімен қарап, оның заңдарын теологиядан емес, парасат пен тәжірибеден шығара бастағанында".
## Негізгі шығармашылығы:
* Адасушыға нұсқаулық (The Guide for the Perplexed)
* Мишне Тора
* Тақсыр (1532)
## Дереккөздер


Санат:Ришоним
Санат:Кордовада (Испания) туғандар
Санат:Мысырда қайтыс болғандар
Санат:Әл-Қарауин университеті түлектері
Санат:Алфавит бойынша философтар
Санат:XII ғасыр философтары
Санат:Еврей философтары
Санат:Алфавит бойынша ғалымдар
Санат:Натурфилософтар
Санат:Иудаизм дінтанушылары
Санат:Марокко раввиндері
Санат:Мысыр раввиндері
Санат:Мысыр медиктері
Деметра

**Деме́тра** (ежелгі-грек. Δημήτηρ, немесе Δηώ) — ежелгі-грек мифологиясында құнарлықтың құдайы, егін шаруашылығының қорғаушысы. Олимпиялық пантеонның ардақты құдайы.

## Этимология, тарих, мифология
Деметраның аты «Жер-Ана» дегенді білдіреді(грек. da/ga, «жер»: Demeter —«Жер-Ана»).

Деметра — Кронос пен Реидің екінші қызы, Персефонның анасы, Аидтың әйелі. Зевстың әпкесі және жақсы көретін әйелі; Гераның, Гестияның, Аидтың және Посейдонның әпкесі. Аңыз бойынша, Деметраны әкесі Кронос жеп тастады. Деметра туралы мифологияда ең басты аңыздың бірі – Аидтың Персефона деген қызын ұрлап кетуі туралы.

Аңыздардың бір нұсқасы бойынша Деметра мен Иасионда Филомел атты баласы болған. Және басқа нұсқалар бойынша Диодордан Эвбулей деген баласы болған.

Деметра Аидтан некелік сый ретінде Сицилияны алған. Гераклдың құрметіне Кішкентай мистерияларды алу арқылы, кентаврлардың өлімінен құтқарды.

Деметра өте әдемі, шашының түсін піскен бидайдың түсіне теңеген.

## Деметраға теңеулер
* Анфея
* Ахея
* Геркинна
* Гермиона
* Део
* Деоида  
* Еуропа
* Иул
* Каллигения
* Просимна
* Сито
* Фесмофора
* Фурия
* Хлоя
* Хтония
* Эннея
* Эриния

## Әдебиет пен өнер
Өнерде Деметра екі кейіппен бейнеленген: жас қыз және қайғырушы әйел.

Деметраға арнап, Гомердің V және XIII әнұрандары жазылған. Аристийдің «Деметра» атты пьесасы бар.

## Астрономия
1895 жылы ашылған астероид Деметраның құрметіне атанған.

Деметраға "Қыз" шоқжұлдызы арналған.

Санат:Құдайлар
Санат:Ежелгі грек мифологиясы
Медисон Скуер Гарден

**«Медисон-скуер-гарден»  (ағыл.Madison Square Garden)** — АҚШ, Нью-Йоркте орналасқан спорттық кешен. Бірнеше спорт түрлерінен халықаралық жарыс ұйымдастырылатын және НХЛ мен НБА командаларының үйдегі аренасы.

Кешен XIX ғасыр аяғында Мэдисон-сквер көшесінің солтүстік-шығыс бұрышына салынып, АҚШ төртінші президенті Джеймс  Мэдисон құрметіне атауы берілген. Өзінің бүкіл тарихында «Медисон-скуер-гарден» үш рет қайта тұрғызылған (1890, 1925, 1968). Қазір кешен 31-ші және 33-ші көшелеріндегі Сегізінші авенюда орналасқан. Жыл сайын аренада 320 түрлі іс-шаралар өтеді. «Медисон-скуер-гарден» —  «Нью-Йорк Рейнджерс» (НХЛ), «Нью-Йорк Никс» (НБА), «Нью-Йорк Либерти» (WNBA) командалары үшін үй аренасы. Аренада 1994 жылы НХЛ жұлдыздарының барлық матчы, 1998 жылы НБА жұлдыздарының, WNBA жұлдыздарының 1999, 2003 және 2006 жылдардағы барлық матчы өткен. НБА Чемпионатының 1970 («Нью-Йорк Никс» МСГ чемпионатын жеңеді), 1972, 1973, 1994 и 1999 жылдардағы финалдық матчтары өткізілген. Стэнли Кубогының  1972, 1979 және 1994 (Рейнджерс МСГ чемпионатын жеңеді) жылдардағы Финалы өткен.
МСГ көптеген ППВ-шоу WWE қабылдаған. Олардың арасында Рестлмания (1, X, XX), SummerSlam (1988, 1991, 1998), Survivor Series (1996, 2002, 2011), 2000 және 2008 жылғы Карольдық айқастар өткен. МСГ-де басқа ареналарға қарағанда, өте көп чемпиондық титулдар жеңіп алынған. МСГ аренасында кәсіпқой боксшылардың маңызды жекпе-жектері  өтеді. Бұл аренада аңызға айналған боксшылар Мұхаммед Али, Джо Фрейзер, Майк Тайсон, Рой Джонс өнер көрсеткен.

Санат:Спорттық кешен
Санат:Бокс
Дания елі

### Денсаулық сақтау ісі
1970 жылы мәләмет бойынша әрбір 1000 адамға шаққанда [адам] тууы 14,4, адам өлімі 9,8, тірі туған 1000 әр бір баладан, әр метр болғаны 15. Елде жүрек-қан тамыр аурулары, қатерлі ісік тағыда басқа жұқпалы емес аурулар көбірек тараған. Эпидемиялық аурулардан грипп, баспа сияқты аурулар жиі кездеседі. Сондай-ақ, туберкулез ауруы да таралған. 1967 -1968 жылдары 47,2 мың төсектік, 193 аурухана, оның ішінде 1,6 мың төсектік 17 аурухана жеке меншік қармағында. 1968 жылы 6,9 мың дәрігер, 1,9 мың тіс дәрігері 15,6 мың акушер-лер болды.Дәрігерлерді арнайы 7 жоғары оқу орындары дайындайды.
### Оқу-ағарту ісі
Мектептерге жалпы басшылықты Оқу министірлігі жүргізеді. Оқу ақысыз, дегенмен [меншікті] оқу орындары да бар. 1970 жылы мектепке дейінгі мекемелерде 20 875 бала тәрбиеленеді. [Гимназия]-да оқу мерзімі 3 жыл, оның бітірушілері жоғары оқу орындарына түсе алалады. Кәсіптік білім орта жцне төмен арнаулы оқу орындарында беріледі. Ең ірі жоғары оқу орындарына Дат әскери-техникалық мектебі мен Дат инженерлік академиясы жатады.
### Халқы
Дания халқы 5220 мың адам (1997 жыл). 1980 жылдары халық саны тұрақты болған,ал 1990 жылдан бастап оның саны өсуы байқалды.Негізінен иммиграция есебінен ( жылына 11 мың адам). Копенгаген қаласында, Фредериксберг және Гентофте коммуналарында шамамен 625,8 мың адам тұрады. (1995 жыл). Басқа ірі қаларда – Орхус (275,5 мың), Оденсе (182,6 мың ), Ольборг (159 мың ), Эсбьерг (82,6 мың.), Раннерс (64,4 мың ), Коллинг (59,6 мың), Хернинг (57,7 мың.), Хельсингёр (56,9 мың ), Хорсенс (55,3 мың ) және Вайле (52,3 мың ). Копенгаген қаласы айналасында барлығы 2 млн. адам тұрады Бұл елдегі 26% халық көрсеткіші.Зеландия (Шелланн) араында астан орналасқан – 42% халық тұрады. Қала халқы 85% құрайды,15 тұрғыны бар қалалар көптеп кездеседі.Фюн, Лолланн және Фальстер аралдарында 570 мың адам, ал Борнхольмде – 50 мың адам тұрады.Ютландия халқы 2,4 млн.адамды құрайды,хылықтың орналасу тығыздығы 81 адамнан тура келеді. Гренландия халқы 59 мың адам (1997 жыл),оның 5 мыңы еуропалықтар,қалғаны- инуиты (эскимостар). Фарер аралының халқының саны 50 мың адам (1997 жыл).
## Дереккөздер
http://massaget.kz/forum/viewtopic.php?f=64&t=7060
Вакцина салдары

Вакцина – белгілі бір инфекция-ны жоя алатын микроорганизм-дерден жасалатын препарат. Осыдан 30-40 жыл бұрын қызылша немесе дифтерия  инфекцияларының кесірінен балалар өлімі жиі болатын.Жер шарында табиғи оспаның көзі алғаш рет тек 1978 жылы вакцинация көмегімен  жойылды. Ал 2002 жылы әлемнің көптеген елінде, соның ішінде Қазақстанда полиомиелиттi жою жұмыстары болды. Айта кетелік, ең соңғы рет полиомиелит елімізде 1995 жылы тіркелді.

### Вакцина
Егу – халықты полиомиелит, қызылша, қызамық, дифтерия, тырысқақ, көксау, туберкулез, «В» гепатиті, эпидемия-лық паротит сияқты инфекциялардан қорғайтын ең тиімді тәсіл.Ең алғашқы егу перзентханаларда туберкулез және «В» гепатитіне қарсы жүргізіледі. Вакцинациядан кейін баланың ағзасы оған өтпелі реакциямен жауап қайтарады. Бөгде зат енген денеде міндетті түрде түрлі реакция болады. Алайда, мұндай реакциялардың зардабы инфекциялардың зиянымен салыстырғанда түк емес.1 қазаннан бастап жүргізіліп жатқан тұмауға қарсы жаппай егу жұмыстары отандастырымызды осы инфекциялардан қорғайды. Еліміздің бас санитары Жандарбек Бекшин биылдан бастап жүкті әйелдерге де тұмауға қарсы вакцина егіле бастайтынын, одан ешқандай зиян болмайтынын айтты.

## Дереккөздер
http://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/5530/
Қызылкезең тауы

**Қызылкезең** – Күршім жотасының оңтүстік-шығысындағы тау.

## Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Майтерек ауылының батысында 5 км жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1731 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 16 км-ге созылдып жатыр, енді жері 8 км шамасында. Беткейі көлбеу бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Солтүстік беткейінен Қыстау-Күршім, шығысынан Қалғұтты өзендерінің салалары бастау алады. Солтүтік-шығысында Салқыншоқы, оңтүстігінде Ақтөбе тауларымен шектеседі.

## Геологиялық құрылымы
Орта және жоғарғы девонның эффузивтік жыныстарынан түзілген.

## Өсімдігі
Тауалдының қоңыр топырағында бетеге, селеу, жон-қырқаларында түрлі бұталы өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Күршім ауданы таулары
Өлі қалалар

Қаланың ластануы мыңдаған өнеркәсіп орындарының биосфераға қоқыстарын тастау әсерінен орын алып жатады. Мұның әсерінен қала өмір сүруге жарамай, нағыз қоқысханаға, өліммен күресетін ордаға айнала шығады. Ауыр металдар, сынап, жүз мың тонналаған қоқыс, он мыңдаған ауру адамдар.
### Сумгаит, Әзірбайжан
Бұл қала бір кездері, яғни, Кеңес Одағы-ның заманында химия-лық өнеркәсіптің орталығы болған. Ал бүгінгі күні отыз мыңнан астам адам сол кездегі қателіктің зардабын татып отыр. Өйткені, жер қыртыстары, ауа, су – бәрі де ауыр металдармен ластанған. Ал мұнайдың әсерінен мынадай көріністі иемденген қала жан шошытарлықтай күйде жатыр. Жыл өткен сайын қаланы тазарту шаралары күшейгенімен, қоршаған ортаның ластануы толастайтын емес.
### Линьфэнь, Қытай
Бронхит, қатерлі ісік аурулары және пневмония – бұл сырқаттардың барлығы да Линьфэнь қаласын билеп алған. Бәріне кінәлі – атмосфераға қос қышқылды күкірт қалдықтары сынды аса қауіпті қалдықтарды үздіксіз шығарып жатқан көмір өндіруші орындар. Зардапты тек қана ауа емес, су да, жер қыртыстары да көріп отыр. Қала тұрғындары осының әсерінен тұманды көріністен көз аша алмауда.
### Ла Оройа, Перу
Бұл қалада америкалық корпорациялар мырыш, цинк, қорғасын өндірумен айналысады. Сол себепті, қала тұрғындарының басым бөлігі қанда қорғасын мөлшерінің көп болуынан туындайтын кеселдерге шалдығып отыр. Қорғасын орталық жүйке жүйесінің бұзылуына, иммунитеттің төмендеуіне, қысқасы қатерлі ісік ауруына соқтырады.
### Дзержинск, Ресей
Бұл – Ресейдің ең лас қаласы саналады. Кейбір токсин-дердің деңгейі рұқсат етілген миллион есе асып кеткен. Дзержинск жерінде жүз мың тоннадан астам химиялық өнеркәсіптің қалдықтары жерленген. Су, ауа, жер қыртыстары фенолмен және ауыр металдармен жұқтырылған. Қалада 250 мыңнан астам адам тұрады. Олардың орташа өмір сүру деңгейі – 45 жас. Ал науқастардың санын айту тіптен қиын.
### Кабве, Замбия
Бұл қала – Замбия-ның өнеркәсіп орталығы. Кабведе қазба байлықтарды игеру жұмыстары қарқынды жүргізіледі. Қорғасын, цинк, фенол сынды токсиндық заттар мен ауыр темірлердің атмосфера-ға еркін енгізілуі халықтың зарына айналып отыр. Егер де осы елдің тұрғындарының мұңды тағдырын қайталғаңыз келмесе, Кабвега жолаушы болмаңыз.
### Гаина (Хайна), Доминикан Республикасы
Доминикан республикасының аумағында орналасқан Гайна қаласын ластайтын негізгі элемент қорғасын болып табылады. Қорғасынды «қарғап», көздерінен айырылып отырған науқастың саны 100 мыңнан асады. Гайна автокөлік аккумляторын өндіруден әлем бойынша бірінші орында тұрған мемлекет. Зауыттағы құрал-сайманның ескі болу себебінен технологиялық үрдістер бұзылып, ауаға лас қалдықтар көптеп шығады.
## Дереккөздер
www.massaget.kz

Санат:Экология
Луи Томлинсон

**Лу́и Уи́льям То́млинсон** (ағылшын. Louis William Tomlinson; 24 желтоқсан 1991, Донкастер, Оңтүстік Йоркшир, Ұлыбритания) — британдық әнші. «One Direction<nowiki/>» тобының мүшесі. 2010 жылы «The X Factor» жобасына қатысқан.

## Өмірбаяны

### Отбасы мен балалық шағы
Ата-анасы Луи 2 жаста болғанда ажырасып кеткен. Луи өзінің өгей әкесінің тегін алған. Өгей әкесінің аты – Марк Томлинсон. Туған әкесі – Джоджияның жағынан 5 қарындасы бар, ал анасы жағынан (Шарлотта, Фелисите, егіздер Дейзи мен Фиби). Луи Барнсли қаласындағы актерлік шеберлік мектепте оқыған. «If I Had You» фильмінде кішігірім рөлі бар. Алтыншы сыныпқа дейін "Hall Cross School" мектебінде білім алған. "Hayfield" мектебін бітірді.

### Мансабы
2010 жылы Луи Томлинсон, Найл Хоран, Лиам Пейн, Зейн Малик және Гарри Стайлз бесеуі «The X Factor» жобасына қатысты. Соңында, американдық әнші – Николь Шерзингер, ұлдарды бірге қосып, топты құрды. Бұл жобада «One Direction» үшінші орынға ие болды.

Жоба біткеннен кейін, топ «Syco Records» компаниясымен келісім шартқа тұрды. 2011 жылдың қараша айында «Up All Night» деген үнтаспасын жарыққа шығарды. Қазіргі кезде, 4 үнтаспалары бар: Up All Night, Take Me Home және Midnight Memories, Four.

### Жеке өмірі
Элеонор Колдермен бірге кездеседі.

Санат:1991 жылы туғандар
Санат:XXI ғасыр әншілері
Opel

**Adam Opel AG** ()&nbsp;- General Motors құрамына кіретін Германиядағы жеңіл көлік шығарушы компания. Басты орындары Рюссельсхайм Германияда. Компания 21 қаңтар 1862 жылы ашылды және 1899 жылы көлік шығаруға кірісті.

[[Opel Insignia|thumb|232px]]
[[Opel Vectra|thumb|232px]]
[[Opel Omega|thumb|232px]]
[[Opel Frontera|thumb|232px]]

## Модельдік қатар

* Opel Corsa
* Opel Kadett
* Opel Astra
* Opel Ascona
* Opel Vectra
* Opel Insignia
* Opel Signum
* Chevrolet Volt
* Opel Adam
* Opel Rekord
* Opel Commodore
* Opel Omega
* Opel Senator
* Opel Tigra
* Opel Manta
* Opel Calibra
* Opel Speedster
* Opel GT
* Opel Agila
* Opel Meriva
* Opel Zafira
* Opel Sintra
* Opel Frontera
* Opel Antara
* Opel Monterey
* Opel Combo
* Opel Arena
* Opel Vivaro
* Opel Movano
* Opel Bedford бұл тағы Opel Blitz
* Opel P4
## Дереккөздер

Санат:Opel
Санат:Германия автомобиль жасау компаниялары
Қызылқақ (көл, Абай облысы)

**Қызылқақ** – Ертіс алабындағы тұзды көл. 

## Географиялық орны
Семей тауларының батысында, Абай облысы Жаңасемей ауданы аумағында. Үшаша ауылының оңтүстік-шығысында 34 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 215 м биіктікте жатыр. Солтүстігінде Сазқұдық, Тереңқұдық, солтүстік-шығысында Қарабастұз, шығысында Шұға көлдері, солтүстік-батысында Тектұрмас шоқысы, оңтүстігінде Кемпір таулары бар.

## Аумағы
Аумағы 3,1 км2, ұзындығы 2,5 км, ені 1 км, жағалау бойының ұзындығы 7,8 км, су жиналатын алабы 184 км2. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толысады. Жазда көлдің көлемі 2 есеге дейін кішірейіп, тартылады. Қуаңшылық жылдары алабы түгелдей тартылып сор батпаққа айналады. 

## Дереккөздер

Санат:Жаңасемей ауданы көлдері
Санат:Ертіс су алабы
Дилан және Коул Спроус

**[[Дилан Спраус|Дилан Томас Спраус]]** және **[[Коул Спраус|Коул Митчелл Спраус]]** (; 4 тамыз 1992, Ареццо, Италия) — америкалық актерлер. «Зак пен Кодидің Балғын Өмірі» және «Зак пен Коди палубада» сериалдарынан танымал болды.

## Өмірбаяны
Егіздер Ареццо деген итальян қаласында дүниеге келген. Бұл қалада ата-анасы ағылшын тілінен сабақ берген. Әкесінің аты – Мэттью Спроус, ал анасының аты – Мелани Райт. Дилан Коулдан 15 минутқа үлкен.

4 ай өткеннен кейін, отбасы АҚШ-қа оралды. 1997 жылы ата-анасы ажырасты. Қазіргі таңда, егіздер әкесімен және өгей шешесімен бірге тұрады.

## Жеке өмірі
Ағайындылар Лос-Анджелес қаласында тұрады. Дилан мен Коулдың жансүйер актері – Адам Сэндлер. 2010 жылдың ортасына таман, Дилан «Sprouse Arts» деген желі ашты, ал 2011 жылдың ортасында Коул "Cole Sprouse Photography" деген желіні жарыққа шығарды.

2010 жылы егіздер Нью-Йорктағы университетке түсті. Бірақ, қазір олар Лос-Анджелес қаласындағы «Gallatin School of Individualized Study» мектебінде білім алуда.

## Sprouse Bros
2005 жылы Коул мен Дилан «Sprouse Bros» деген сауда таңбасын ашты. Бұл сауда таңбасында жасөспірімдерге арналған киімдер шығарылады. 2008 жылы бұл жұмыс тоқтатылды. Егіздер түскен сериалдардан кітаптар жазылған.

## Фильмдер тізімі

## Сілтемелер
* 
* Дилан Спраус Instagram-да
* Дилан Спраус Twitter-де
* 
*  Коул Спраус Instagram-да 
*  Коул Спраус Twitter-де
Күшейткіш үстеу

**Күшейткіш үстеу** — сынның немесе қимылдың, іс-әрекеттің белгісін я сапасын күшейтіп, я солғындатып көрсетеді. Күшейткіш үстеулер көбінесе сапалық сын есімдермен тіркесіп жұмсалады да, онымен тұтасып келіп, сын есімнің күшейтіліп шырай түрін жасауға негіз болады. Мысалы: *ең әдемі, тым биік, өте жақсы, аса маңызды, орасан зор* және тағы басқалары.
Күшейткіш үстеулердің біразы етістікпен тіркесіп **қалай?** деген сұраққа жауап береді. Ол қимылдың сипатын күшейтіп не солғытып көрсетеді. Мысалы: *мүлде білмейді, әбден шаршаған, сәл ауырады, керемет сөйледі* және тағы басқалары. 
Құрамы жағынан күшейткіш үстеулер **негізгі түбір** болып келеді.
## Дереккөздер
Қазақ тілі кітабынан, 6 сынып , 148 бет
Мөлшер үстеуі

**Мөлшер үстеуі** — қимылдың немесе сынның мөлшерін көлемдік дәрежесін , шама-шарқын білдіреді де, **қанша?, қаншама?, қаншалық?, қаншалап?, ** және **қалай?, қалайша?** деген сұрақтарға жауап береді. Мөлшер үстеулер бірде естістіктермен тіркесіп, қимылдың мөлшерін , шама-шарқын білдірсе , енді бірде сын есімдерімен тіркесіп , сынның мөлшерін білдіреді. Мысалы: *онша жараспайды, анағұрлым көбейді, недәуір өсіпті* дегенде етістіктермен тіркесіп , **қалай?, қанша?** деген сұраққа жауап береді, ал *онша биік емес, анағұрлым үлкен , недәуір ұзын , үлкен  * дегенде *онша , анағұрлым, , недіәуір өсіпті* деген  мөлшер үстеулері *биік, ұзын, үлкен*  тәрізді сын есімдірмен тіркесіп **қалай?, қанша?** деген сұрыққа жауап беріп , сынның мөлшерін , көлемдік дәрежесін білдіріп тұр. 
Мөлшер үстулер құрамы жағынан **туынды** және **күрделі түбір** болып келеді.
## Дереккөздер
Қазақ тілі кітабынан, 6 сынып ,147 бет
Ольга Афанасьевна Варенцова

**Ольга Афанасьевна Варенцова** (26 мусым (8 шілде) 1862, Иваново-Вознесенск — 22 наурыз 1950, Мәскеу) — революционер әйел, Кеңес Одағының партия және мемлекеттік қайраткері, тарихшы. 

Иваново-Вознесенскіде басыбайлы шаруа отбасында туған. 

1893 жылдан Коммунисттік партияның мүшесі. Герье жоғары әйелджер курсында  оқыды. 19 ғасырдың 80 жылдары халықшылдардың гимназиялық  үйірмесіне қатысты, 90 жылдары революциялық қозғалысқа араласа бастады. 1901 ж. "Солтүстік  жұмысшы одағы" ұйымына қатысты, оның ОК мүшесі және жауапты секретары болды. 1903-1905 ж. Астрхань, Волгода, Егорьевск, Ярославльда партиялық жұмыс атқарды. 1906-1907 ж. РСДЖП Иваново-Вознесенск қалалық комитетінің  секретары. Ольга бернеше рет түрмеге қамалып, жер аударылды. 1917 ж. Қаңтар революциясынан кейін Мәскеу большивитер  комитетінің әскери бюросында, Қазан күндері көтерілісті басқару орталығында істеді.1919-1921 ж. РКП Иваново-Вознесенск  губкомының секретары, 1921-1928 ж. БКП ОК жанындағы Истцарт советінің мүшесі, кейін Маркс-Энгельс-Ленин институтында ғылыми жұмыста болды. Ол-Рсейдегі револбциялық қозғалыс тарихи жөніндегі еңбектердің авторы. Ленин орденімен марапатталған  

## Дереккөздер


Санат:КСРО тарихы
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Мэгги Кью

**Маргарет Дениз Куигли** (); немесе **Ли Ми Ки** (, қытайша: 李美琪), көпшілікке **Мэгги Кью** лақап атымен танымал (); (22 мамыр 1979 ж., Гонолулу, Гавайи, АҚШ) — Вьетнам текті актриса және модель. Алғашқы рет Гонконгта атағы шыққан.

1979 жылдың 22 мамырында Гавайи аралында дүниеге келген. Мэгги Кьюдың әкесі американдық, ал анасы вьетнам тұрғыны. Әкесі анасын вьетнам соғысы кезінде вьетнам елінде дүниеге келген. Мэггиде 2 әпкесі және 2 ағасы бар. Бала кезінде Мэгги мал дәрігері болуды армандаған еді. 1997 жылы Кью Миландағы орта мектепті бітірді. Мектепті бітіргеннен кейін Кью ветеринар болып жұмысқа тұрды, ал 2008 жылы мал өімдерінен толықтай бас тартты.

## Мансап
Досының айтуымен Мэгги Токиода, одан кейін Тайваньда және Ганконгта жұмыс істеді.

Гонкогта жұмыс істеп жүргенде оны Джеки Чан байқап қалады. Оның айтуынша ол Мэггиден жұлдыз болатын қабілетті көреді. Кейіннен ол Мэггиді кино әлеміне кіргізеді.

1998 жылы ол Азияда әйгілі болған Айдаһар үйі атты драмада түскен. Ал 2000 жылы «Тозақтан келген үлгі» фильмінде және ФТБ агенті Джейн Квигли болып Gen-Y Cops фильмінде түскен.

Gen-Y Cops  фильмінен кейін Джеки Чан Мэггиді «Manhattan Midnight» және  «Сың сағат 2» фильмдеріне шақырады.

2002 жылы ол "Naked Weapon" фильменде қылмыскер болып түседі. Ал 2006 жылы "Mission: Impossible III" фильмінде, 2007 жылы Die Hard 4.0 фильмдерінде түседі.

## Дереккөздер

Санат:1979 жылы туғандар
Санат:АҚШ актрисалары
Санат:Вьетнам актрисалары
Санат:АҚШ модельдері
Отто Генрих Варбург

** Отто Генрих Варбург** (; 8 қазан 1883, Фрайбург, Баден — 1 тамыз 1970, Батыс Берлин) — неміс биохимигі және физиологы, Лондондағы Корольдық қоғамның мүшесі, Нобель сыйлығының иегері, ХХ ғасырдың цитология саласындағы көрнекті ғалымы, Эмил Фишердің шәкірті. Берлинде және Гейдельбергте оқыған.

1906 ж. химиядан, 1911 ж. медицинадан  докторлық диссертация қорғаған. 1930 жылдан Берлинде клетка  физиологиясы институтын басқарды. Тірі жасушадағы тотығу-тотықсыздану  процестері туралы келелі еңбектер жазған. Тыныс алу ферменттерінің табиғаты мен  қызметін ашқаны үшін 1931 ж. физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығы берілген. Отто ойлап тапқан  бірнеше аспап-құралдар химиялық және физиологиялық зерттеу жұмыстарында қолданылып жүр. Оның бірнеше еңбектері ісік жасушаларындағы зат алмасуын, фотосинтез мәселелерін зерттеуге арналған.

## Қайнар көзі

## Қайнарлар
Варбург

## Сілтемелер

* 
* Өмірбаян Варбурга

Санат:Германия биохимиктері
Санат:Германия физиологтары
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Фрайбургте да туғандар
Санат:Берлиннің құрметті азаматтары
Санат:Варбургтер
Санат:Далем зиратында жерленгендер
Ван Ман

**Ван Ман**  (; шынайы аты: **Цзюйцзюнь** ); б.з.б. 45 ж. — 6 қазан 23 ж.) — ежелгі Қытайдың мемлекет қайраткері, император (б.з.б. 9—23 жылдарында). 

9 жылдың 8 желтоқсанда сарай төңікерісін жасап, өзін жаңа Синь әулетінің императоры деп жариялады. Жерге деген  жеке меншікті жойып, жер мен құлдарды алып-сатуға тыйым салды, әр отбасыға егістік жер бөліп берді; күміс ақша  жасауға кен және өзен кәсіпшіліктеріне монополияенгізді. Ван Ман реформалары таптық қайшылықтарды бәсңдетпеді. 15 ж. елде халық көтерілісі шықты. 23 ж. көтерілісшілер армиясының отрядтары Қытайдың сол кездегі астанасы Чаньаньды алған кезде Ван Ман өлтірілді. 

## Дереккөздер


Санат:Қытай тарихы
Санат:Б. з. д. 45 жылы туғандар
Санат:23 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қытай саясаткерлері
Санат:Хань әулеті
Санат:Синь әулеті
Жетулиу Дорнелис Варгас

**Жетулиу Дорнелас Варгас** - ол Бразилиялық мемлекеттік және саяси қайраткері, 1930—1945 жылдары және 1951—1954 жылдары екі рет президент болған.

Бразилияның мемлекет және саяси партияларға тыйым салды, бразиль каптиализімін өркендетуге жағдай жасады. АҚШ пен Германия арасында  бұлаң құйрық саясатын жүргізді. 1945 ж. буржуазилық - реформашыл  Бразилия трабьисьік партиясын құоды. Сол жылы мемлекет төңікеріс нәтижесінде биліктен ығыстырылды.  Халық бұқарасының қысысысен АҚШ монополиясының өктемдігіне қарсы әрекет жасады. 1954 ж. мемлкеттік төңкеріс кезінде өзін-өзі өлтірді.

## Дереккөздер



Санат:Бразилия тұлғалары
Санат:Бразилия тарихы
Оскар (2015)

**«[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының 87-ші марапаттау рәсімі** — Америкалық Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 2014 жылғы үздік фильмдерін марапаттау кеші. Рәсім 2015 жылдың 22 ақпанында Лос Анжелес қаласындағы «Долби» театрында өтті. Кешті Нил Патрик Харрис жүргізді.

## Рәсім ерекшеліктері
* Мэрил Стрип өзінің шығармашылық жолындағы 19-шы номинациясына ие болды. Сонымен қатар, ол соңғы 12 жылда алғаш рет «Үздік көмекші актриса» санатында ұсынылды.
* Алехандро Гонсалес Иньярриту қатарынан екі жыл «Үздік режиссура» номинациясын жеңіп алған екінші мексикалық режиссер атанды (бұған дейін бұл марапатты Альфонсо Куарон «Гравитация» фильмі үшін иеленген болатын).
* Оператор Эммануэль Любецки екі жыл қатарынан Оскар сыйлығын алған санаулы шеберлердің бірі болды. Ол 2014 жылы «Гравитация», ал 2015 жылы «Бёрдмэн» фильмдері үшін марапатталды.
* «Ида» фильмі Польша кинематографиясы тарихында «Үздік шет тіліндегі фильм» номинациясында жеңіске жеткен алғашқы туынды болды. 1964 жылдан бері Польша атынан 10 фильм ұсынылса да, осы уақытқа дейін ешқайсысы бұл марапатты иеленбеген еді.

## Бірнеше номинациялары бар фильмдер

## Лауреаттар мен үміткерлердің тізімі

## Арнайы марапаттар

## Дереккөздер

Санат:Оскар сыйлығын тапсыру рәсімдері
Қызылкөл (көл, Түркістан облысы)

**Қызылкөл** – Ақжар көлдерінің оңтүстігіндегі тұзды көл.

## Географиялық орны
Түркістан облысы Созақ ауданы Құмкент ауылының батысында 7 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 331 м биіктікте жатыр.

## Гидрографикасы
Ауданы 16,2 км2, ұзындығы 6,1 км, ені 2,8 км, тереңдігі 10 м. Жағалық сызығының ұзындығы 18,6 км.

## Жер бедері
Солтүстік және шығыс жағалауы жатық, батысы мен оңтүстігі тік жарлы. Оңтүстік-шығыс жағалауының биіктігі 50 м, шығысы, солтүстік-шығысы еңіс. Суы тұзды, су көлемі 60,4 млн. м3. Көктемде батысынан ағып өтетін Үшбас өзенінің деңгейі көтеріліп, бір саласы көлге құяды. Жазда өзен арнасы көл суынан бөлінеді. Көл алабы шабындық, малға жайылым. Жағалауында қыстаулар орналасқан. Емдік шипасы бар. Қызылкөлдің солтүстігінде демалыс үйлері бар.

## Дереккөздер

Санат:Созақ ауданы көлдері
Санат:Сырдария су алабы
Ресейлік өнімді сатып алма!

**"Ресейлік өнімді сатып алма!"** () немесе **"Ресей өнімдеріне бойкот!"** () — Украинадағы Ресей өнімдеріне қарсы бойкот ұйымдастырушы бейбіт қарсыластар ұйымы. 2013 жылдың 14 тамызында бастау алған, бұл наразылық Ресей ұйымдастырған Украинаның экспорттық блокадасына қарсы жауабы болып табылады. Бұл ұйым «Видсич» азаматтық қозғалысымен әлеуметтік желілерде құрылған.

## Дереккөздер

Санат:Лозунгтар
Санат:Орыс-украин соғысы
Санат:2014 жылдағы Украина
Қызылкөл (көл, Ақтөбе облысы)

**Қызылкөл** — Өлкейек алабындағы тұйық көл. 

## Географиялық орны
Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы жерінде. Дүкен ауылынан оңтүстікке қарай 6 км, теңіз деңгейінен 77 м биіктікте жатыр. 

## Аумағы
Ауданы 15,2 км2, ұзындығы 8,5 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 19,5 км. Суы тұзды. 

## Жер бедері мен гидрографиясы
Жағасы жайпақ, батпақты. Онда қамыс, құрақ шоқылары өскен. Оңтүстік-шығысында төбелі құмды алқап жатыр. Кейбір жылдары көктем айларында Өлкейек өзенінің суы құяды. Сондықтан аумағы ұлғайып, батпақты жағалауы суға айналады. Негізінен жауын-шашын жер асты қатып және Өлкейек өзенінің суларымен толысады. Қараша айының 3-онкүндігінде суы қатып, наурыз айының 2-жартысында ериді.

## Дереккөздер

Санат:Ырғыз ауданы көлдері
Қызылкөл (көл, Ақмола облысы)

**Қызылкөл** — Кіші Сарыоба алабындағы көл.

## Географиялық орны
Ақмола облысы Аршалы ауданы Ынтымақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 2 км жерде, теңіз деңгейінен 310 м биіктікте жатыр.

## Аумағы
Аумағы 4 км2, ұзындығы 3,9 км, енді жері 1,7 км, жағалау бойының ұзындығы 9,6 км.

## Жер бедері мен гидрографикасы
Күрделі пішінді көлдің жағалауы негізінен жазық және ашық. Батысы мен оңтүстік жағалауында қамыс шоғырлары кездеседі. Суы қараша айының 2-онкүндігінде қатып, сәуір айының 1-онкүндігінде ериді. Алабы мал жайылымына және шабындыққа пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Аршалы ауданы көлдері
Ақсу (Шу алабы)

**Ақсу өзені** — Қырғыз Республикасы мен Қазақстанның Жамбыл облысындағы өзен.

## Географиялық орны
Шу өзенінің сол саласы. Ұзындығы 155 км, су жиналатын алабы 483 км2. 

## Бастауы
Қырғыз Алатауының солтүстік беткейлерінен бастау алып Тасөткел бөгеніне (Жамбыл облысы) құяды. 

## Гидрологиясы
Алабында жалпы ұзындығы 70 км болатын кішігірім 5 саласы және жалпы ауданы 4,2 шаршы километрден астам бірнеше ұсақ көлдер бар. Мұздықтар және қар суымен толығады. Жылдық ағынның 70%-ы мамыр–шілде айларына келеді. Көп жылдық орташа су шығымы 4,74 м3/с. Суы тұщы, орташа минералдылығы 130–140 мг/л. Суы негізінен егін суғаруға пайдаланылады. Өзен бойында Ақсу бөгені салынған.

## Дереккөздер

Санат:Шу ауданы өзендері
Санат:Қырғызстан өзендері
Санат:Шу су алабы
Джейк Джонсон

**Джейк Марк Джонсон** (; 28 мамыр 1978) — америкалық актер, өзінің «Жаңадан» атты фильміндегі Ник Миллер рөлімен атақты.

## Өмірі мен карьерасы
Джонсон Чикаго қаласында дүниеге келіп суретші, дизайнер анасының қолында тәрбиеленген. Ол New Trier High School мектебін бітіріп, Айова Университетінде оқып оны тәмәмдаған болатын. Оқуда жүргенде көптеген әзілді қойылымдарда ойнаған. Актерлік өмірі 2006 жылы басталды. Ол алғаш рет «Мені алда» және «Не болғанын есіңе ал» атты фильмдерге түсіп үлкен атаққа ие болды. «Most Exciting New Series» атты номинацияның жүлдегері атанады.

## Жеке өмірі
Қазіргі күнде Марк суретші әйелі Эрин Пайн мен бірге Лос Анжелесте тұрады. Бос уақытында баскетбол және теннис ойнағанды ұнатады.

## Фильмографиясы
* Қызыл белдемше	2008	Guayabera Shirt Man
* Қағазды жүрек	2009	Nicholas Jasenovec
* Мені алда	2009	Howard
* Вегастан қашу	2010	Pinnacle Employee
* Той	2011	Teddy
* Жаңадан	2011 — 2018 	Nick Miller
* Мачо мен ботан	2012	Principal Dadier
* Көршілер	2014	Билли Джессап

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
*
Ақсу (Арыс алабы)

**Ақсу өзені** – Түркістан облысындағы өзен.

## Географиялық орны
Түркістан облысы Төле би және Сайрам аудандары аумағындағы өзен, Арыс өзенінің сол саласы. Ұзындығы 133 км, су жиналатын алабы 766 км2. 

## Бастауы
Талас Алатауының солтүстік беткейіндегі 4042 м биіктіктегі мұздықтан басталады. 

## Гидрологиясы
Жоғарғы ағысында тар шатқалмен ағып, орта тұсында аңғарының ені 150 - 200 м-ге, жайылмасы 40 - 50 м-ге жетеді. Негізгі толысу көзі - мұздық пен қар суы. Көп жылдық орташа су шығымы Сарқырама ауылы тұсында 9,68 м3/с, кей жылдары төменгі ағысында сарқылып қалады. Суы тұщы, минералдылығы 200 - 400 мг/л. Ақсу өзенінің алабында Ақсу-Жабағылы қорығы орналасқан. Өзеннің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады.

## Қосымша деректер
Ақсу өзенінің суы негізінен егістікті және бау-бақшаны суғаруға пайдаланылады. Өзен алабында ежелгі Сайрам (Испиджаб) қаласының орны бар. Өзеннің "Ақсу" аталуы: тереңдігі 500 метрге дейін жететін аңғардың табанымен жөңкіп ағатын өзен суы жарқабақ, ақшыл жыныстар арқылы өтетіндіктен ақшыл болып көрінеді. Тұрар Рысқұлов ауданындағы "Белые воды" елді мекенінің де атауы осыдан келіп шыққан.

## Дереккөздер

Санат:Сырдария су алабы
Санат:Төле би ауданы өзендері
Санат:Сайрам ауданы өзендері
Мэтт Бомер

Мэттью Стэйтон «Мэтт» Бомер (ағыл. Matthew Staton «Matt» Bomer; туған. 11 қазан 1977, Вебстер Гроувс,  Миссури штаты, АҚШ)-американдық кино,театр және әртүрлі бағдарламалардың актеры.

### Балалық шағы
Мэттью Бомер Техас штатында дүниеге келген.Ата-аналары Сисси және Джон Бомерлер.Бомер орта білімді мектепті бітірген.Актер  Пенсильвания штатындағы   Карнеги — Меллон Университетін бакалавр дәрежесінде тәмәмдаған.
### Карьерасы
2001 жылы университетті бітіре салысы мен ол Нью-Йорк-ке көшіп келіп онда біраз уақыт театрда жұмыс атқарады.Кейін уақыт өте келе Барлығы Менің Балаларым атты телехикаяға түсе бастады.Кейін оның актерлық өмірі осы телехикаяға түсе салысы мен өзгерді.
### Жеке өмірі
Бомердің 3 баласы бар.Ол балаларын Саймон Холлcпен асырауда.
### Фильмографиясы
*2001		Барлығы менің балаларым-Ян Киплинг
*2001		Жол көрсетер сәуле-Бен Рид
*2005		Flightplan-Эрик
*2006		The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning-Эрик
*2006		Amy Coyne-Чейс
*2007		Traveler-Джей Берчелл
*2007			Chuck-Брайс Ларкин
*2009—2014		White Collar-Нил Кэффри
*2011		In Time-Генри Гамильтон
*2012		Хор	Glee	-Купер Андерсон
*2012	Magic Mike-Кен
*2012	The New Norma	-Монти
*2013		Space Station 76-Тэд
*2014		Winter's Tale-отец Пита
*2014		Қарапайым жүрек-Феликс Тёрнер
*2014		Американдық қорқыныштар әңгімесі	-Энди
## Дереккөздер
http://www.kinopoisk.ru/name/584301/
Алекс Петтифер

Александр Ричард «Алекс» Петтифер -(ағыл Alexander Richard «Alex» Pettyfer; туған. 10 сәуір 1990) — ағылшындық актёр.
### Балалық шағы
Алекс 1990 жылдың 10 сәуірінде дүниеге келген.Әкесі актер  Ричарда Петтифер,анасы бұрынғы модель Ли Айрленд.Алайда анасы мен әкесі ұзақ уақыт бірге өмір сүре алмады.Алекс 4 жаста болған,анасы басқа бір жеке кәсіпкерге тұрмысқа шыққан.Алекстың кіші бауыры бар.Ол атақтты теннист ойыншысы Джеймс Айрленд (туған. 1993).16 жасында яғни 2006 жылы актер орта білімді мектепті бітіреді.
### Жеке өмірі
Алекс бос уақытында бауыры Джеймспен теннис ойнағанды ұнатады.
### Фильмографиясы
2005	-Tom Brown's Schooldays
2006-	Stormbreaker	
2008	-	Wild Child	
2009	-Tormented	
2011-I Am Number Four
2011-Beastly	
2011-In Time	
2012	-Magic Mike
2013	-The Butler
2014-Endless Love
## Дереккөздер
http://www.kinopoisk.ru/name/745303/

Санат:1990 жылы туғандар
Санат:Актёрлер
Гарднер ризантелласы

**Гарднер ризантелласы**  () немесе **Жер астында өсетін гүл** – сүйсіндер тұқымдасының ризантелла тегінің шөптес суккулентті өсімдігі. Жер астын мекендейтін әлемдегеі бірегей гүл. Ол тропикалық (орхидеялар қатарындағы) өсімдіктер тобына жатады.

## Ашылу тарихы
Ең алғаш рет 1928 жылы Батыс Аустралия жерінен табылған. Қарапайым фермер серуендеп жүріп, жер астынан шығып жатқан хош иісті байқап қалады. Әлем ғалымдары жаңа табысқа таңырқап, ұзақ уақыт бойы зерттеу жүргізді.Ақ түсті өсімдік етті діңгектен тұрады және өсе келе өте ұсақ 150-ге жуық гүл ашады. Биіктігі – 3-8 сантиметр аралығында. Жапырақтары да ақшыл, иісі формалинді еске салады. Гарднер Ризантелласы бүкіл ғұмырын жер астында өткізеді екен.

## Дереккөздер

Санат:Сүйсіндер
Санат:Аустралия флорасы
Санат:Адам атымен аталған өсімдіктер
Сергей Георгиевич Лазо

**Сергей Георгиевич Лазо** (7 наурыз 1894 жыл, Бессарабия губерниясы, Ресей Империясы - мамыр, 1920 жыл) - ресей дворянины, Ресей Империясының әскерінің офицері, Ресей Империясының ыдырау және Кеңес Одағының орнатылу жылдарына - әскери қолбасшы және мемлекеттік қайраткері, Сібірде және Таяу Шығыста Кеңес өкіметі орнатылуының белсенді қатысушысы, 1918-1920 жылдарындағы Азамат соғысының батыры. 

1918 жылдан Компартия мүшесі. Петербург технология институтында, кейін Мәскеу мемлекеттік университетінің физика-математика факультетінде оқыды; студенттердің революция үйірмелеріне қатысты. 1916 жылы маусымда армияға алынып, Мәскеуде Алексеев жаяу әскер училищесін бітірді. 1919 жылы желтоқсанда Приморьеде көтеріліс әзірлеу жөніндегі әскери-революциялық штабтың бастығы. 1920 жылы 31 желтоқсанға қараған түнде Приморьеде ақ гвардияшылар өкіметі құрылтайын өткізді. Лазо революциялық әскери кеңестің мүшесі болған.

## Дереккөздер

Санат:7 наурызда туғандар
Санат:1894 жылы туғандар
Санат:Оргеев ауданында туғандар
Санат:1920 жылы қайтыс болғандар
Санат:Приморье өлкесінде қайтыс болғандар
Санат:Подпоручиктер
Санат:Дарға асылған саясаткерлері
Санат:Қиыр Шығыс тарихы
Санат:Сібір тарихы
Санат:Алексеевск әскери училищесі түлектері
Санат:РККА қызметіндегі патша офицерлері
Санат:Өлтірілген саясаткерлер
Санат:Эсерлер
Санат:Солшыл социалист-революционерлер
Санат:Большевиктер
Санат:Ресей империясы мемуаршылары
Санат:Ресейдегі Азаматтық соғыста қаза тапқандар
Эрнест Лависс

**Эрнест Лависс** (, 17 желтоқсан 1842 — 18 тамыз 1922) - француздың буржуазия-либералдық бағыттағы тарихшысы. 1892 жылғы Француз академиясының мүшесі. 1865 жылы Қатардағы жоғары мектепті (ҚЖМ) бітіргеннен кейін Франция лицейлерінде сабақ берді. 1888 жылдан Сорбонна профессоры, 1892 жылы академик. 1904—1909 жылдары ҚЖМ директоры. Ол сонымен қатар Германия, Франция тарихын зерттеді. Ол Франция жоғары мектептеріне реформа жасап, Германиядағы білім беру тәжірибесін найдалануды қолдады.

## Дереккөздер

Санат:тұлғалар
Санат:1922 жылы қайтыс болғандар
Санат:1842 жылы туғандар
Пьер Лаваль

**Пьер Лаваль** (; 28 маусым 1883 жыл, Шательдон, департамент Пюи-де-Дом — 15 қазан 1945 жыл, Париж) - Францияның мемлекет қайраткері. Мамандығы — адвокат. 1927—1940 жылдары сенатор болған. 1925—1939 жылдары бірнеше министрлікті басқарды. 1931 жылғы қаңтардан 1932 жылғы қаңтарға, 1935 жылғы маусымнан 1936 жылғы қаңтарға дейін премьер-министр болды. 1935 жылы итальян фашистерінің басқыншылық әрекеттерін қолдап, Муссолинимен келісімге қол қойды. Неміс фашистеріне қызмет еткен «Виши» үкіметінің тұсында премьер-министр (1942 жылы сәуір — 1944 жылы тамыз) болды. Франция азат етілгеннен кейін шетелге қашты. 1945 жылы тамызда тұтқындалып, опасыздық жасағаны үшін атылды.

## Дереккөздер

Санат:тұлғалар
Санат:1945 жылы қайтыс болғандар
Санат:1883 жылы туғандар
Ақсу (өзен, Ақтөбе облысы)

**Ақсу** – Жайық алабындағы Ор өзенінің саласы.

## Географиялық орны
Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 72 км, су жиналатын алабы 1070 км2. 

## Бастауы
Бестөбе (414 м) тауының шығыс беткейінен басталып Ор өзеніне сол жағынан құяды. 

## Гидрологиясы
Көктемде қар ерігенде тасиды. Ені 6-8 км-ге жететін жайылмасы шабындыққа пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Жайық су алабы өңірі өзендері
Санат:Мұғалжар ауданы географиясы
Антонио Лабриола

**Антонио Лабриола**(; 2 шілде 1843 жыл, Кассино&nbsp;— 12 ақпан 1904 жыл, Рим) - итальян философы, публицист, марксизмнің теоретигі және насихатшысы, социалистік қозғалыстың қайраткері. 

## Өмірбаяны
90 жылдарда социашыл және гербартшілдік бағыттан марксизмге көшті. Ф. Энгельспен жиі хат алысып тұрды. Ол өз еңбектерінде тарихи дамудың, таптар мен таптық күрестің айқындаушы факторларын, халық бұқарасы мен жеке адамдардың тарихтағы рөлін, буржуазиялық қоғамның даму заңдылықтары мен оның сөзсіз күйреуін, мемллекеттік революция мәселелерін зерттеді. Идеология, мораль, құқықтың шығуы мен тарихи рөліне, саяси проблемаларға, пролетариат партиясының тактикасы мен ұйымдық принциптеріне баса көңіл бөлді; социалистік қозғалыстың маркстік теориямен байланысы туралы пікірді одан әрі дамытты. Оның идеясын А. Грамши, П. Тольятти ілгері дамытты. Антонио пролетариат диктатурасы туралы ілімді жете бағаламады, ұлт мәселесін теріс түсінді

## Дереккөздер

Санат:1904 жылы қайтыс болғандар
Санат:1843 жылы туғандар
Ене Ландлер

**Ене Ландлер** ( 23 қараша 1875, Батыс Трансданубия аймағы, Гелше – 25 ақпан 1928, Канн) — венгр жұмысшы қозғалысының қайраткері. 

1904—06 ж. жұмысшылар ереуілдеріне басшылық етті; 1906 жылдан Венгрия деморатиялық партиясының мүшесі, ал 1908 жылдан оның социалшыл қанатының белсенді қайраткері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында милитаризмге қарсы күресті. 1919 жылы ол Венгр совет республикасы басшыларының бірі болды. Венгр советтік республикасы құлағаннан кейін эмиграцияға кетті. 1919 жылдан Ландлер Венгрия Компартиясының (ВКП) мүшесі, Комитеттерінің 3—4 және 5 конгрестеріне қатысты. Ландлер венгр жұмысшылар қозғалысының тарихы жөнінде бірқатар еңбектер жазды.

## Дереккөздер

Санат:22 қарашада туғандар
Санат:1875 жылы туғандар
Санат:Батыс Трансданубияда туғандар
Санат:24 ақпанда қайтыс болғандар
Санат:1928 жылы қайтыс болғандар
Санат:Каннда қайтыс болғандар
Санат:Мажарстан коммунистері
Санат:Мажарстан кәсіподақ қайраткерлері
Санат:Әскерге қарсы белсенділер
Санат:Мажарстан революционерлері
Санат:Ресей революционерлері
Санат:Коминтерн Атқару комитеті мүшелері
Санат:Кремль қабырғасындағы некропольге жерленгендер
Поль Ланжевен

**Поль Ланжевен** (; 23 қаңтар 1872, Париж — 19 желтоқсан 1946, Париж) -  франция физигі және қоғам қайраткері, Париж ғылым академиясының мүшесі (1934), КСРО ғылым академиясының құрметті мүшесі (1929), Лондон корольдық қоғамының мүшесі. Физика мен химияның иңдустриялық I мектебін (1891) және Париждегі I Нормаль мектебін (1897) бітірген. Томсонның басшылығымен - Кембридждегі Кавендиш лаборатриясында бір жыл жұмыс істеді. 1902 жылдан де Франс колледжінде (1909  жылдан профессор), 1905 жылдан физика-химия индустрия мектебінде (1925 жылдан бұл мектеитің директоры) қызмет атқарды.Ланжевеннің ғылыми зерттеу жұмыстары әртүрлі бағытта жүргізілді. Газдағы иондалу процесін зерттеу оның ең алғашқы ғылми еңбегі (1902 диссертация) болып есептеледі. Магниттік құбылыстар теориясындада маңызды  зерттеулер жүргізді. Электрондар ди намикасының теориясына елеулі үлес қосты (1904). Ол сонымен қатар салыстырмалық теориясы, релятивистік электродинамика, броундық қозғалыс теориясы, теориялық физика мәселелерімен де айналыскан.

## Дереккөздер

Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы қайтыс болғандар
Санат:1872 жылы туғандар
Фердинанд Лассаль

**Фердинанд Лассаль** (11. 4. 1825, Бреслау, қазіргі Вроцлав, Польша—31. 8. 1864, Женева)— неміс жұмысшы қозғалысыныц қайраткері, ұсақ буржуазияшыл социалист, жұмысшы қозғалысындағы оппортунистік бағыттардың бірі — лассальшылдьщтың негізін салушы. Лассаль монархияның таптық сипатын көмескілеп, ол халыққа қызмет етеді деген ақпарат таратты, «еңбек ақының темірдей берік заңын» насихаттады. Лассаль мен оны жақтаушылар экономикалық күрестің қажеттілігін, кәсіподақтарды құруды теріске шығарды. Ол жұмысшы табынан басқа таптардың барлығы тұтас реакциялық бұқара деп есептеді. Бұл тезис жұмысшы табы мен шаруалар одағын құруға тікелей қарсы бағытталған еді. Марксизм классиктері лассальшылдыққа қарсы батыл күресіп, оның теориялық тұжырымдарының түп тамырына балта шапты. Ол Нобель сыйлығының лауреаты болды (1914). Лассаль атом жөніндегі зерттеулер мен атом қаруымен қарулануға қарсы шыққан неміс ғалымдарының Геттинген декларациясын ұйымдастырушылардың бірі болды.

## Дереккөздер

Санат:тұлғалар
Санат:1864 жылы қайтыс болғандар
Санат:1825 жылы туғандар
Дүниежүзілік жануарларды қорғау күні

4 қазанда **Дүниежүзілік жануарларды қоғау күнін** тойлау шешімі 1931 жылы Флоренция-да өткен қоршаған орта мен табиғатты қорғау Халықаралық конгресінде қабылданды.

### Себебі
4 қазан күні жануарлардың қорғаушысы саналған католик әулиесі Франциск Ассизскийді еске алу күні болатын. Күн белгіленгеннен бастап бұл мереке кең ауқымда аталып өте бастады. Шартараптағы түрлі мемлекеттер жануарларды қорғаудың халықаралық мейрамын өз деңгейінде өткізу үшін түрлі іс-шаралар ұйымдастырады. Жануарларды қорғап, сақтау үшін белгіленген бұл күннің мақсаты да жоқ емес. Қоршаған ортада саны азайып бара жатқан жануарлар мен аңдар, құстар мен басқа да тршілік иелерінің көзін жоюға қарсылық көрсетіп, олардың жер бетінде сандары азайып кетпеуіне көңіл бөлу үшін бұл салада көптеген мамандар тер төгуде. Көптеген елдерде жануарларды қорғау басты назарда болса, енді бір елдерде олардың саны қараусыз қалғандықтан азаю үстінде.
### Мақсаты
* Жануарлардың ешбір түрін елеусіз қалдырмау;
* Жануарлар мен адамдар арасындағы қарым-қатынас;
* Өмірімізде жануарлардың маңызды орын алатынын мойындау;
* Қоршаған ортаны бай қалпында сақтауда жануарлардың мол үлесі барын мойындау.

## Дереккөздер

Санат:4 қазан мерекелері
Санат:Халықаралық күндер
Санат:Табиғатты қорғау
Пайпер Лайса Перабо

**Пайпер Лайса Перабо** (ағыл. Piper Lisa Perabo; туған. 31 қазан 1976, Даллас, Техас, АҚШ) — американдық актриса.  Нью-Джерси штатында туылып өскен.Әкесі Джордж Уильям Перабо,анасы Мэри Шэрлотт Улланд .«Бар „Гадкий койот“» атты фильмге түсіп атақты бола бастады.Ол фильм «Лучший музыкальный эпизод» номинациясына ие болды. Стивен Кэееммен тұрмыс құрған.Пайпер вегетарианка.Қызығушылығы ол балық аулау, классикалық әуен тыңдау және әдебиет болып келеді.Түскен фильмдері  1997 -Single Spaced,House M.D. және т.б

## Дереккөздер
http://www.kinopoisk.ru/name/1125/
Ребекка Холл

**Ребекка Мария Холл** (; 3 мамыр 1982, Лондон) — британдық актриса.

Ребекка 1982 жылы Лондон қаласында атақты режиссер Питер Холл мен опера әншісі Мария Юингтың жанұясында дүниеге келген. Кейбір ақпараттарға сенетін болсақ актрисаны 19 мамырда кейде 3 мамырда дүниеге келген деп жатады. Брайтондағы «Roedean school» мектебін бітірген. Алғаш рет өзінің әкесінің «Ромашковая поляна» фильмінде кейбір эпизодтарда ойнаған. Қазіргі кезде ол британдық және американдық фильмдерде ойнайды. Ребекка Алтын глобус номинациясын алуға 2010 жылы ұсынылған.

### Фильмографиясы
* 1992	-The Camomile Lawn	Софи
* 1993	-Don’t Leave Me This Way	Лиззи Нейл
* 2006-Wide Sargasso Sea	Антуанетта Косуэй
* 2006	-Starter for 10	Ребекка Эпстейн
* 2006	-The Prestige	Сара Борден
* 2008	-Frost/Nixon	Кэролайн Кушинг
* 2008	-Vicky Cristina Barcelona	Вики
* 2009	-Dorian Gray	Эмили Уоттон
* 2009-Red Riding:1974	
* 2010-Everything Must Go	Саманта
* 2010	-The Town	Клэр Кизи
* 2011	-A Bag of Hammers	Мел
* 2011-The Awakening	Флоренс Каркарт
* 2012-Parade’s End	Сильвия
* 2012-Lay the Favorite	Бет Реймер
* 2013	-Iron Man 3	Майя Хансен
* 2013	-Closed Circuit	Клаудия Симмонс-Хау
* 2013	- Promise	Шарлотта Хоффмайстер
* 2014-Transcendence	Эвелин Кастер

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* http://www.kinopoisk.ru/name/675391/

Санат:1982 жылы туғандар
Санат:Лондонда туғандар
Санат:Ұлыбритания актрисалары
Конструктивті логика

**Конструктивті логика** (лат.*constructio* - құру) -  математикалық логикадағы бағыт. Конструктивті логиканың даму барысы Л. Брауэрдің, Г. Вейльдің, А. Гейтингтің еңбектерінен басталады. Конструктивті логиканың негізгі мұраты шекті жиындар  үшін дұрыс принциптерді (мысалы, бүтіннің бөлшектен үлкендігі туралы ереже, үшіншіні жоққа шығару заңы) шексіз жиындарға көшіруді тыюдан тұрады. Шексіздік ұғымына классикалық және Конструктивті логиканың көзқарастары әр түрлі: біріншісі шексіздікті көкейкесті, аяқталған деп, екіншісі - потенциалды,қалыптасушы деп қарастырады. Конструктивті логикаға сондай-ақ объектілер мен жалпы логикалық-математикалық теориялардың индуктивті құрылымы (конструкциялау) тән. Қазіргі математикалық логика мен математиканың негізгі нәтижелеріне Конструктивті логиканың принциптері тұрғысынан қайта қарауға әрекет жасалуда. Конструктивті логиканың дамуына Гедель, С. Клини, Тьюринг, А. Н. Колмогоров, А. А. Марков, Н. А. Шанин үлкен үлес қосты.
## Дереккөздер