open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69

**УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69** — турнирдің тоғызыншы маусымы, Чехословакияның "Слован Братислава" клубы жеңімпаз атанды. 

Бірқатар социалистік елдердің өкілдері жеребе қорытындысында бір-біріне қарсы ойнайтын болғандықтарына риза болмай, қатысудан бас тартты. 
## 1 раунд

## 2 раунд

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

## Сілтемелер
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1968 жылғы футбол
Санат:1969 жылғы футбол
УЕФА Кубок иелері кубогы 1972/73

**УЕФА Кубок иелері кубогы 1972/73** — турнирдің 13-ші маусымы, Италияның "Милан" клубы жеңімпаз атанды.
## 1 раунд

|}
## 2 раунд

|}
## 1/4 финал

|}
## Жартылай финал

|}
## Финал

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
* worldfootball.net

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1972 жылғы футбол
Санат:1973 жылғы футбол
УЕФА Кубок иелері кубогы 1973/74

**УЕФА Кубок иелері кубогы 1973/74** — турнирдің 14-ші маусымы. ГДР-дің "Магдебург" клубы жеңімпаз атанды. "Магдебург" ГДР-лік клубтар арасына осы турнирде топ жарған жалғыз клуб.
## 1 кезең

## 2 кезең

## 1/4 финал

## Жартылай финал

## Финал

## Сілтемелер
* 
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1973 жылғы футбол
Санат:1974 жылғы футбол
УЕФА Кубок иелері кубогы 1974/75

**[[УЕФА Кубок иелері кубогы]] 1974/75** — турнирдің 15-ші маусымы. Финалда "Динамо" (Киев) және "Ференцварош" клубтары кездесіп, динамошылар 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Динамо" украиналық ғана емес, посткеңестік елдер арасында турнирде жеңіске жеткен бірінші клуб.
## 1 раунд

## 2 раунд

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
* Протоколдар

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1974 жылғы футбол
Санат:1975 жылғы футбол
УЕФА Кубок иелері кубогы 1975/76

**УЕФА Кубок иелері кубогы 1975/76** — аталмыш турнирдің 16-шы маусымы, Бельгияның "Андерлехт" клубы жеңімпаз атанды.
## 1/16 Финал

## 1/8 финал

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

## Сілтемелер
* 
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1975 жылғы футбол
Санат:1976 жылғы футбол
Төлеу Қадырбекұлы Жандауов

**Төлеу Қадырбекұлы Жандауов** (4 каңтар 1930 Манаш аулы Новобогат ауданы Гурьев облысы – 2 мамыр 2011 Атырау) — Қазақ ССР кәсіптік-техникалық оқудың еңбек сіңірген қызметкері.

## Өмірбаян
Төлеу Қадырбекұлы Жандауов 4 каңтарда 1930 жылы Манаш ауылында, Исатай ауданы, Гурьев облысы дүниеге келген. Руы Беріш Жанбыршы бөлімі Кіші жүз.

1936-1944 жылдары Манаштағы Андреев атындағы мектепте білім алып, 7-сыныпы бітіргеннен кейін, алғашқы еңбек жолын “Алғабас” колхозында балықшы қызметінен бастайды.

1952 жылы Гурьев оқу комбинатында тракторист мамандығын игеріп, Новобогат машина-суландыру стансасында (ММС) бригадир, одан кейн механик болған.

1958 жылы кәсіптік-техникалық білім беру жүйесіне жұмысқа ауысып, Новобогат ауылдағы алғаш РУ-15, кейіннен УМСХ-66, ГПТУ-100, СПТУ-37, соңынан Гурьевтеге №7 орта-кәсіптік техникалық училищесіне өндірістік оқу шебері болып, зейнеткерлікке шыққанға дейін ұстаздық қызмет атқарған. 

1990 жылдан құрметті демалыста.

1995 жылдан бері №7 кәсіптік училищесінде жылма-жыл “Т.Жандауов атындағы атаулы байрақ” тағайындалды. 

## Қоғамдық қызметі
1957 жылы Гурьев қалалық Советіне депутат.

1985 жылы Гурьев облыстық кеңестің депутаты.

1987 жылы VI Қазақстан мұғалімдер съезіне делегат болып сайланған. 

## Отбасы
Әкесі – Жандау Қадырбеков (1897-1971), Ұлы Отан соғысының ардагері. Анасы – Зейнеп. Дүниеге төрт бала әкелді - Төлеу, Мадеш, Нығмет, Злиха.

Зайыбы – Ғайнижамал. Отбасында бес бала Өтеген, Қармыс, Фарида, Гүлшара, Сайламбек, он екі немере-жиен бар, ұш шөбере.

## Марапаттары
Ерен енбегі үшін «Қазақ ССР-інің кәсіптік-техникалық білім беру ісінің үздігі» (1967), "Қазақ ССР-інің еңбек сіңірген мұғалімі" (1970), "Ерен еңбегі үшін. В.И.Лениннің туғанына 100 жыл толу құрметіне” (1970), В.И.Ленин Орденімен (1978), “Республикаға еңбек сіңірген еңбегі үшін үшін”, "Еңбек ардагері”, "1941-1945 Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл" (2010) медалдармен және грамоталармен марапатталған. Есімі Қазақ КСР Құрметті Алтын кітабына жазылған.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мұғалімідері
Мақсот Қабышев

**Мақсот Қабышев** (24 желтоқсан 1940, Айбас ауылы, Новобогат ауылы Гурьев облысы – 2007, Атырау) – ішкі істер саласы қызметкері. ҚР Ішкі Істер Министрлігінің полковнигі.

## Өмірбаяны
Мақсот Қабышев 24 желтоқсанда 1940 жылы Айбас айылында Новобогат ауданы тұған.

Новобогат поселкесіндегі орта мектепте оқып білім алды.

1959. Еңбек жолын Новобогат кеңшарында көлік жүргізушісі болып бастаған.

1974-1976. Гурьев облысында ІІБ жол қадағалау дивизионы штабында аға инспектор.

1976-1982. Гурьев облысында ІІБ емтихан алу-тіркеу, жол қозғалысын ұйымдастыру бөлімдерінің бастығы.

1982-1995. Гурьев облыстық МАИ бастығының орынбасары, бастығы.

## Марапаттары
МАИ-дың үздік қызметкері атағына ие болды. Медальдармен, ІІМ ОІІБ, облыстық атқару комитетінің құрмет грамоталармен, “Ішкі істер саласындағы үздік қызметі үшін” төс белгісімен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан полковниктері
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1975

**УЕФА Кубок иелері кубогының 1975 жылғы финалында** "Динамо" (Киев) және "Ференцварош" клубтары кездесіп, динамошылар 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Динамо" украиналық ғана емес, посткеңестік елдер арасында турнирде жеңіске жеткен бірінші клуб.
## Матч
### Детальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Турнирдің ресми сайты 

Санат:Швейцариядағы футбол
Санат:УЕФА кубок иелері кубогының финалдары
Санат:1975 жылғы футбол
Санат:Динамо Киев ФК ойындары
Санат:Ференцварош ФК ойындары
Магдебург (футбол клубы)

**«Магдебург»** — Германияның Магдебург қаласындағы футбол клубы, 1965 жылы құрылған. ГДР дәуірінде, әсіресе 70-жылдары мықты ұжымдардың бірі  болған, үш рет ГДР чемпионы атанды, 1974 жылы финалда  әйгілі "Миланды" тізе бүктіріп, Кубок иелері кубогын жеңіп алды. Бірақ 80-жылдары клуб нашарлай бастады, ал қос Германия біріккен соң тіпті көрінбей кетті. Қазір Германияның аймақтық лигаларының бірінде ойнайды. 

Еурокубоктерде топ жарған ГДР-дегі жалғыз клуб. 

## Жетістіктері

* ГДР чемпион (3): 1972, 1974, 1975
* ГДР кубогы (7): 1964, 1965, 1969, 1973, 1978, 1979, 1983
* Кубок иелері кубогы: 1974

## Сілтемелер

* http://www.fc-magdeburg.de/ 

Санат:Германия футбол клубтары
Санат:Магдебург ФК
Санат:ГДР футбол клубтары
УЕФА Кубок иелері кубогы 1970/71

**УЕФА Кубок иелері кубогы 1970/71** — турнирдің 11-ші маусымы, Англияның "Челси" клубы жеңімпаз атанды. 
## Бастапқы раунд

## 1/16 финал

## 1/8 финал

## 1/4 финал

## 1/2 финал

## Финал

### Қайта ойнау

## Сілтемелер
* 
* Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation

Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары
Санат:1970 жылғы футбол
Санат:1971 жылғы футбол
Қазақстан теңге сарайы

**Қазақстан теңге сарайы** — шақа, мемлекеттік марапаттар, ордендер, медалдар, зергерлік бұйымдар, кәдесыйлар шығаратын қазақстандық кәсіпорын. Теңге сарайы 1992 жылы құрылды; Үлбі металлургиялық зауытының аумағында орналасқан.

## Тарихы
1992 жылы қаңтарда Үлбі металлургия зауытында тиындар өндірісі ұйымдастырылды. Сонымен бірге, шығарылған тиындардың үлгілері төлем құралдарын өндіруді ұйымдастыру туралы шешім қабылдаған үкіметтегі отырыста ұсынылды. Сол жылдың қараша айында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бұйрығымен зауыт алғашқы айналмалы тиындардың өндірістік топтамасын шығарды.

1994 жылы Президент Әкімшілігінің мемлекеттік марапаттарды дайындауға арналған алғашқы тапсырысы аяқталды. 1995 жылы тиындар мен марапаттар шығаратын, сондай-ақ құрал-саймандар шығаратын цехтар Түсті металдар зауыты ретінде дербес заңды тұлға болып бөлінді. 1997 жылы өндіріс ішкі істер органдарына арналған аксессуарлар мен төсбелгілерді және мемлекеттік стандарт бойынша тексеру белгілерін шығарумен толықтырылды.

1998 жылы Түсті металл бұйымдары зауыты «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы» республикалық мемлекеттік кәсіпорны болып қайта құрылды. Сол жылы зергерлік өндіріс құрылды. 1999 жылы алтын мен күмістен пруф сапалы тиындар шығару басталды.

## Тағы қараңыз
* Балқаш түсті металдарды өңдеу зауыты
## Сілтеме
* Ресми сайты
* Доллардан да қымбат теңге қайда жасалады. Қазақстан теңге сарайынан эксклюзивті фоторепортаж

Санат:Теңге сарайлары
Санат:Қазақстан қаржы жүйесі
Санат:Өскемен кәсіпорындары
Төрт бостандық

**«Төрт бостандық»** () — 1943 жылы америкалық суретші Норман Роквелл салған төрт суреттен тұратын серияның жалпы аты. Әр суреттің өлшемі 116×90 см. Суреттер Массачусетс штатындағы Норман Роквелл мұражайында сақтаулы тұр.

Сөз бостандығын, діни сенім бостандығын, мұқтаждықтан және қорқыныштан бостандықты 1941 жылдың қаңтарында президент Франклин Делано Рузвельт бар адамға тән негізгі төрт құқық деп жариялады. Бұлар Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысына да енген.

Осыған орай салынған суреттер 1943 жылы «Saturday Evening Post» журналында бірінен соң бірі шыққан нөмірлерде көшіріліп басылды, олар сол заманның ірі ойшылдарының эсселеріне қосымша ретінде болды. Суреттердің өзі мемлекет тарапынан ұйымдастырылған мобильді көрмеге негіз болды, сол көрмеде соғыс облигациялары қалың жұртқа сатылып жүрді.

Бұл төрт сурет Норман Роквеллдің ең танымал жұмыстарына жатады, ал «Мұқтаждықтан бостандық» суреті Ризашылық күнінің бір жарқын нышанына айналды.


"Freedom of Speech" - NARA - 513536.jpg|«Сөз бостандығы»
"Freedom of Worship" - NARA - 513537.jpg|«Діни сенім бостандығы»
"Freedom From Want" - NARA - 513539.jpg|«Мұқтаждықтан бостандық»
"Freedom from Fear" - NARA - 513538.jpg|«Қорқыныштан бостандық»


## Сілтемелер
* «Saturday Evening Post» журналындағы суретшінің мұрағаты

Санат:Суреттер
Санат:Бостандық символдары
Либертадорес кубогы 2016

**Либертадорес кубогы 2016** *()* — турнирдің 57-ші маусымы. Колумбияның "Атлетико Насьональ" клубы жеңімпаз атанды.
## Бірінші кезең

|}

## Топтық кезең
### 1 топ

### 2 топ

### 3 топ

### 4 топ

### 5 топ

### 6 топ

### 7 топ

### 8 топ

## Плей-офф

### 1/8 финал

### 1/4 финал

|}
### 1/2 финал

|}

## Финал

### Бірінші матч

----
### Қарымта матч

## Сілтемелер
Санат:Либертадорес кубогы
Санат:2016 жылғы футбол
Медғат-Қасым (поэма)

**Медғат-Қасым** – Мағауия Абайұлы Құнанбаевтің  қазақтан жырақ жердегі, яғни Африкада мекендеген адам қауымын реалистік шындық тұрғысынан көрсететін поэмасы.

## Қысқаша мазмұны
«Медғат-Қасым» - Мағауия поэмаларының ішіндегі көркемдік тұрғысынан биік шығарма. Оның оқиғасы қазақтың тұрмыс-салтымен байланыстырыла емес, Африка жерінде, Ніл өзені бойында өтеді. Шығарма желісі құл иеленушілер мен құлдардың арасындағы кек күресінен алынады. Шығармада Мұрат деген байдың баю мақсатымен Мысыр қаласынан Ніл өзені бойына көшіп келгені әңгімеленеді. Оның Медғат атты ұлы, Ғазиза атты қызы болады. Оларға қоса Мария атты асырап алған қызы қатысады. Поэмада жеке көріністердің өмір шындығына жанасымды суреттері бола тұрса да, шығарма негізінен романтизм үлгісінде жазылған. Оқиға желісі де, кейіпкерлерге тән іс-әрекет, сезім күйі де соған ыңғайластырылады. Кейіпкерлерді дағдыдан тыс жағдайларға тап еткен, әрекет пен мінез-құлықтағы төтенше қаһармандық ерлікке бастайтын түйін есебінде шығармада Медғат пен Қасым арасындағы кек және Ғазиза мен Сәлімнің махаббаты алынады.

## Дереккөздер

Санат:Поэмалар
Томск университеті

**Ұлттық зерттеу Томск мемлекеттік университеті** — Ресейдің Азия аумағындағы алғашқы орыс университеті, 29 ұлттық зерттеу университеттерінің бірі.

5-100 жобасының қатысушысы (әлемнің жетекші ғылыми-білім беру орталықтары арасында жетекші ресейлік жоғары оқу орындарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру жобасы). 
## Тарихы
1878 жылы Сібір университеті ретінде негізі құралып, 1888 жылы ашылған. Бастапқыда оның құрамына тек медициналық факультет қана кірген. Кейін заң факультеті (1898), филиология, физика математика (1917) факультеттері қосылды. 2010 жылы Ресейдің Ұлттық зерттеу университеті мәртебесін алды.

1919-1930 жылдар арасында бірқатар өзгерістер болды; университет құрамынан медициналық (1930; қазіргі Сібір медициналық университеті) және педагогикалық (1931) университеттер бөлініп шықты. 1934-1991 жылдары В.В. Куйбышевтің атымен аталды. Қазіргі таңда 23 факультет және білім беру институттары, 2 филиал, 38 жоғары оқу орнына дейінгі дайындық орталығы, 3 ғылыми-зерттеу институты, 100 ғылыми зертханалар бар. Ресей Федерациясы халықтарының мәдени мұрасының ерекше құнды объектілерінің жиынтығы болып табылады. 17 мың студент оқиды (2015).

## Дереккөздер

Санат:Университеттер
Санат:Жоғарғы оқу орындары
Кәсира Исрайылқызы

**Кәсира Исрайылқызы** (1944 жылы туған)— Исрайылдың қызы, Абайдың шөбересі.

Исрайылдың кенже қызы Кәсирада апалары сияқты балалық бұла шағын Абайдың қыстауы – Жидебайда өткізген. Он жылдықты Қарауылдан тәмамдап, арман қуып, Алматы қыздар педагогикалық институтына қазақ тілі мен әдебиеті факультетіне оқуға түседі. Институтты ойдағыдай бітірген Кәсира геолог Аманжол есімді азаматқа тұрмысқа шығады. Қазір апамыз құрметті демалыста. Алматыда тұрады.

## Дереккөздер

Санат:1944 жылы туғандар
Санат:Абай Құнанбайұлы
Борки

* Борки – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл.
* Борки – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл.
Зейнолла Ғұмаров

**Зейнолла Ғұмаров** (1912, Бегайдар ауылы, Новобогат ауданы Гурьев облысы – 1977, Гурьев) - басшы, Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1950).

## Өмірбаян
Зейнолла Ғұмаров 1912 жылы Гурьев облысы Новобогат ауданы Бегайдар аулында дүниеге келді. Руы Есентемір, Қожамбет бөлімі Кіші жүзден тараған. 

Астрахань балық техникумын (1931), Гурьев педагогикалық техникумын (1939) және Жоғары партия мектебін бітірген.

Доссор, Мақат, Байшонас мұнай кәсіпшіліктерінде партия жетекшісі, Гурьев облыстық кәсіподақтар кеңесінің төрағасы, Гурьев қалалық және Есбол (Индер) аудандық кеңесі атқару комитеттерінің төрағасы, осы ауданның Амангелді кеңшарының директоры, Сарайшық кәсіптік-техникалық училищесіне (бүгінде ол Махамбет аграрлық колледжі) директоры қызметтерін атқарған. 

Бірнеше рет аудандық, облыстық кеңесінің, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды.

Республикалық дәрежедегі зейнеткер болды.

Атырау қаласының бір көшесі халық қалаулысы Зейнолла Ғұмаров есімімен аталады.

## Еңбек жолдары
Аудан шаруашылықтары дамып жарытпаған болатын. Мал шаруашылығында қол күшімен атқарылатын жұмыстарды санап беру мүмкін емес. Жоққа алақан жаймай, бардың өзін ұқсатуға тура келді. Аудан экономикасы дегенде бар болғаны мал шаруашылығы мен егін болатын. Техникамен жарақтандырудың мардымауына байланысты мал мен егін өнімдері өнжеусіз болды. Экономикалық жағдай осындай болғандықтан халықтың мәдени өмірі, әлеуметтік деңгейі де онша емес еді. Бұл жөнінде айтуға тұрарлық мысал көп. Елді мекендерді былай қойғанда, аудан орталығының өзінде мектептер мен мекемелер, ауруханалар пештен жылытылатын. Себебі, қаржы ауыспайды. Бірақ Зинекең осыған қаржы-қаражат тапты. Бюджеттің есептеулі қаржысынан оны-мұны ығыстырып шығарды. "Бітер істің басына - иесі келер қасына" дегенің осы екен.

1962 жылы болса керек, артта қалған мал шаруашылығын басшы кадрлармен нығайту жайында Орталық Комитеттің қаулысы шықты. Сонда Зинекең осы аудандағы Аманкелді кеңшарына сұранды. Бұл кезде Зинекеңе зейнетке шығу жасы таяп қалған-ды. Соны ескерген ол көп кешікпей осы облыстың Сарайшық қалашығындағы кәсіптік-техникалық оқу орнына директор болып барды. Осы кезде ғой ол кісінің типтік жобамен оқу орнына жаңа үй салып, пайдалануға бергені. Осы оқу орынын бітірген механизаторлар обасың көптеген шаруашылықтарында еңбек етті. Оқу орыны механизатор кадрлардың, жұмысшы ізбасарларының шынайы ұстаханасына айналған кезде Зинекең зейнетке шығады. 

## Марапаттары мен атақтары
"Құрмет белгісі" орденінің, “КСРО кәсіптік-техникалық білім беру ісінің үздігі”, бірнеше медальдердің, Жоғарғы Кеңестің Құрмет грамотасының иегері.

## Дереккөздер
Айдар Бағфурұлы

**Айдар Бағфурұлы** (1949 жылы туған) — Абайдың шөбересі. Абайдың баласы Ақылбайдан – Әлімқұл, Әлімқұлдан – Бағфур, Бағыфурдан Айдар туған. 

Алматыда Политехникалық институтты бітірген соң, Айдар жолдамамен Ақтауға қызметке барады. Сол жақта жары Светлананы (ұлты қазақ) кездестіріп шаңырақ көтереді, жалғыз ұлы Данияр 1971 жылы дүниеге келген. Алматыда тұрады.

## Дереккөздер

Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Абай Құнанбайұлы
Ақыш Турағұлұлы

**Ақылия (Ақыш) Турағұлұлы** (1901-1990) — Турағұлдың қызы, Абайдың өз қолында өскен немересі. 

Абайдың өсиеті бойынша Ақылия бойжеткен соң, Оразбайдың Медеу деген баласынан туған Санияз есімді немересіне тұрмысқа шыққан. Жастардың 1917 жылы шілденің 7-сі күні Ойқұдықта өткен некелесу тойында М.Әуезовтің «Еңлік –Кебек» пьесасы қойылды. Ақылия Алматыдағы Қазақстан Республикасының опера және балет театрында ұзақ жылдар бойы апалы-сіңілі Уәсила екеуі Абай ауылы, Абай заманы, Тобықты елі киім үлгілерін тігетін бірден-бір шебер болды.  Ақылияның естеліктері Абай музейінде сақтаулы.

## Дереккөздер

Санат:1901 жылы туғандар
Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
Санат:Абай Құнанбайұлы
Зүбайыр Турағұл

**Зүбайыр Турағұл** (1907-1933) – Абайдың немересі. Зүбайырдың әйелі Қанағат (Кәкен) Жуантаяқ Тобықты Азубайдың қызы. Одан Кенесары (1928-1933) туған.

Зубайырдың балалық жастық шағын Абайды көзі көрген ет жақын адамдар арасында өткізген. 1928 жылы бай-феодалдың тұқымы, әкесі алашордаға қатысы бар деген айып тағылып, әулетімен бірге жер аударылған. Ол 4-5 жылдай қырғыз елінде, Мерке (Жамбыл) маңында, Шымкент, Ташкентте тұрған. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болған.

## Дереккөздер

Санат:1907 жылы туғандар
Санат:1933 жылы қайтыс болғандар
Санат:Абай Құнанбайұлы
Жюльен Родригес

**Жюльен Родригез** (; 11 маусым 1978 жыл, Безье) — франциялық футболшы, қорғаушы. 
## Карьерасы
1995 жылы Франция үшінші лигасында ойнайтын "Истр" клубында кәсіпқой карьерасын бастады. Екі жылдан соң "Монакоға" ауысып, ұзақ жылдар бойы негізгі құрам ойыншысына айналды. 

2005 жылы "Рейнджерске" ауысып, Шотландия чемпионатында доп тепті. 

2007 жылы Францияға қайта оралды, бұл жолы "Олимпик Марсельде" ойнады. 2011 жылы карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері

* Франция чемпионы: 1999/2000
* Франция Лига кубогы: 2002/2003, 2009/10

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Статистикасы

Санат:Франция футболшылары
Санат:Истр ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
УЕФА кубогының финалы 1986

**УЕФА кубогының финалы 1986** () — 1985/86 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчында "Реал Мадрид" пен "Кельн" клубтары кездесіп, екі ойын қорытындысында мадридтіктер айқын басымдықпен жеңіске жетті.
## Детальдар
### Бірінші ойын

### Екінші ойын

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Турнирдің  ресми сайты 

Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
Санат:Реал Мадрид ФК ойындары
Санат:Кельн ФК ойындары
Санат:1986 жылғы футбол
Интертото кубогы 2005

**Интертото кубогы 2005** — турнирдің 11-ші маусымы.
## 1 раунд

## 2 раунд

## 3 раунд

## Жартылай финал

## Финал

Санат:Интертото кубогы

Санат:2005 жылғы футбол
Сантильяна (футболшы)

**Карлос Алонсо Гонсалес** (; 23 тамыз 1952, Сантильяна-дель-Мар, Испания), **Сантильяна** ( ретінде танымал) — испаниялық футболшы, шабуылшы. 

## Карьерасы
Испания Ұлттық футбол құрамасы сапында 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына, 1980, 1984 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.

1970 жылы карьерасын "Расинг" клубында бастады. 1970/71 жылғы маусымда 16 гол соғып, ірі клубтардың көзіне иез түсті. 1971 жылы жазда "Реал Мадридке" ауысты. Сантильянаның трансфері арқылы "Расинг" біршама қарыздарынан құтылып қалды. 

Мадридтік клуб сапында 17 маусым ойнады. Бірақ Испания чемпионатының мергені атана алмады, есесіне Ла лига тарихындағы мергендер көшінде сегізінші орынға шықты.

## Жетістіктері

* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 1984
* УЕФА кубогы: 1984/85, 1985/86
* Испания чемпионы: 1971/72, 1974/75, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1979/80, 1985/86, 1986/87, 1987/88
* Испания кубогы: 1973/74, 1974/75, 1979/80, 1981/82
* Испания лига кубогы: 1984/85

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Статистикасы

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Расинг Сантандер ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Петер Дистль

**Петер Дистль** (; 30 наурыз 1960, Бая, Мажарстан) — мажарстандық футболшы, қақпашы. 

## Карьерасы

### Клубтық
"Видеотон" клубының түлегі. 1979 жылы 19 жасында кәсіби карьерасын бастады. "Видеотон" сапында сегіз маусым ойнап, 1985 жылы УЕФА Кубогының финалисі атанды. Финалда "Видеотон" "Реал Мадрид" клубына есе жіберді. Финалдағы екі ойында да Петер толық ойнады. 
 
1987 жылы "Гонведке" ауысты. Алғашқы маусымда-ақ Мажарстан чемпионы атанды. 1989 жылы осы жетістігі тағы қайталанды. 

1990 жылы Германияның "Рот-Вайсс Эрфурт" клубына ауысты. 

Кейінгі жылдарда тағы да Мажарстан, Малайзия, Германия чемпионаттарында ойнады.  

Кейін бірнеше  клубта қақпашылар бапкері қызметін атқарды. 

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында 1986 жылғы әлем чемпиоантына қатысты. 

## Жетістіктері

### Халықаралық
* УЕФА кубогының финалисі: 1985

### Ұлттық
* Мажарстан чемпионы: 1987/88, 1988/89

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фехервар ФК ойыншылары
Санат:Гонвед ФК ойыншылары
Санат:Дьор ФК ойыншылары
Санат:Халадаш ФК ойыншылары
Санат:Селангор ФК ойыншылары
Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары
Бекмұрат Мұхамметмұратұлы Қайтмұратов

**Бекмұрат Қайтмұратов** (13 тамыз 1967 жыл, Жамбыл, Қазақ КСР) — КСРО-лық, қазақстандық, және өзбекстандық футболшы, қорғаушы. 

## Карьерасы
1985 жылы Жамбылдың "Химик" клубына қабылданды, бірақ бір кездесуде ғана алаңға шықты (сол жылы 28 сәуірде Көкшетаудың "Торпедо" клубына қарсы). 

1990 жылы КСРО екінші лигаындағы "Янгиер" клубына қабылданып, үш маусым ойнады.

1993-94 жылдары туған клубы "Таразда" өнер көрсетті. 1993 жылы Қазақстан кубогының финалисі  атанды.

## Сілтемелер
*Профилі
Санат:КСРО футболшылары
Санат:Өзбекстан футболшылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Янгиер ФК ойыншылары
Янгиер (футбол клубы)

**«Янгиер»** () — Өзбекстанның Янгиер қаласындағы футбол клубы, 1966 жылы құрылған. Қазіргі күнде Өзбекстан екінші лигасында ойнайды.

## Атаулары

* 1966-1968 — «Целинник».
* 1968-1976 — «Янгиер».
* 1976 — «Мелиоратор».
* 1977 — «Янгиер».

## Жетістіктері

* КСРО екінші лигасы — финалдық турнир (1977).
* 1КСРО кубогының 1/16 финалы (1976, 1977).
* Өзбекстан жоғары лигасы — 10-орын (1995).
* Азия кубок иелері кубогында 2 раунд (1995).

## Атақты ойыншылары

* Берадор Абдураимов
* Рузыкул Бердыев
* Игорь Шквырин

## Сілтемелер

* http://footballfacts.ru/clubs/40663-yangier-yangier

Санат:Өзбекстан футбол клубтары
MattyBRaps

**Мэттью Дэвид Моррис** (; туылды: 6 қаңтар 2003, Дулут, Джорджия, АҚШ) — америкалық әнші, рэпер, актер, биші. **MattyBRaps** және **MattyB** деген лақап аттарымен танымал. Әр түрлі танымал әндерге жасаған ремикстерін өзінің YouTube арнасына жүктеп, танымалдылаққа ие болды. 

## Өмірі және мансабы
Мэттью 6 қаңтар 2003 жылы, Джорджия штатының Дулут қаласында дүниеге келді. Оның үш үлкен ағалары және кіші қарындасы бар.

Мэттьюдің алғашқы өлеңі 22 маусым 2010 жылы шыққан *"I Believe in You"* өлеңіне жасаған ремиксі болды. Ал оның сатып алуға болатын алғашқы өлеңі 11 тамыз 2010 жылы шыққан *"Just the Way You Are"* өлеңіне жасаған ремиксі болды. 2012 жылдың соңында ол *Billboard Social 50* чартында *"That's the Way"* клипімен 11-ші орынды иеленді. Осы клиптің арқасында оның Facebook, Twitter және YouTube деген әлеуметтік желілеріндегі жазылушылар санын екі еселеп көбейтті.

Ол бірнеше рет телевидениеде де пайда болған. *Today*, *The Wendy Williams Show*, *Dr. Phil* және *The Queen Latifah Show* секілді телебағдарламаларында пайда болған.  

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* MattyBRaps Instagram-да
* MattyBRaps Twitter-де

Санат:АҚШ бала әншілері
Санат:XXI ғасыр әншілері
Қаржылық менеджменттің стандарттары

**Қаржылық менеджмент стандарттары** — халықаралық тәжірибе негізінде, атқарушы органдарда қаржылық менеджментті жетілдіру нәтижелігіне бағытталған бюджеттеуді белсенді түрде дамытатын мемлекеттердің басқару стандарттары. Нәтижелілікке бағытталған бюджеттеуде Аустралия, Канада, Жаңа Зеландия, Швеция көшбасшылық танытып келеді, өйткені аталған елдер бюджеттік сектор мекемелерінде қаржылық менеджментті тиімді ұйымдастырып келеді. Қаржылық менеджмент стандарттары және оны бағалау үлгілері орталықтандырылған ведомстволармен дайындалады. 

Аустралия мен АҚШ қаржылық менеджмент стандарттарын мемлкеттік басқаруда қолдану үшін заң негізінде бекіткен. 

Дамыған елдерде мемлекеттік басқару органдарының қызметінде келесі түрде қолданылады: 
* Теориялық әдебиеттерде, мемлекеттік қызметкерлердің саяси мақсаттарға жету үшін шектеулі ресурстарды тиімді және ықтынды пайдалануда оңтайлы қолдану әдістерін анықтауға бағытталған қызметі болып табылады. 
* Тәжірибелік нұсқаулықтарда (мысалы, Ұлыбритания) мемлекеттік ұйымның қаржысын басқару жүйесі, сонымен бірге оларды басқару арқылы ұйымның мақсаттарына жетуге ықпал етеді. 

Дәстүрлі бюджеттен нәтижелілікке негізделген бюджетте ауысқан кезде, қаржыны басқару жетілдіріледі (табыс пен шығыс, актив пен пассив). Бюджеттік шығындар аясында екі маңызды сипаттама өзгереді: ведомство шығындарының құрылымы, басқару тиімділігі нәтижеге жету болып кетеді. 

Жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қарым-қатынас екі жаққа да міндеттер мен жауапкершіліктер жүктейді. Жұмыс берушілер өздерінің жұмысшылары алдындағы борыштары мен міндеттерін мойындауы керек, егер олар мазмұнды және нәтижелі жұмысшыларды күтсе.

Кандидаттарға жұмыс берушіге Кодекс пен Стандарттардың көшірмесін беруі ұсынылады. Бұл материалдар жұмыс берушіге CFA институты мүшесінің немесе CFA бағдарламасындағы кандидаттың міндеттері туралы хабарлайды. Кодекс пен Стандарттар сонымен қатар жұмыс берушілердің осы жауапкершіліктерге қайшы келетін саясаты мен практикасына күмән келтіруге негіз бола алады. 

## Дереккөздер

Санат:Экономика
Санат:Қаржы
Бретт Эмертон

**Бретт Майкл Эмертон** (; 22 ақпан 1979, Бэнкстаун, Сидней, Жаңа Оңтүстік Уэльс) — аустралиялық футболшы, жартылай қорғаушы. ОФК Ұлттары кубогының екі дүркін чемпионы. 

## Карьерасы
Карьерасын "Сидней Олимпик" клубында бастады. 2000-03 жылдары "Фейенордта" ойнап, 2002 жылы УЕФА кубогының жеңімпазы атанды. Сол жылы Океанияның үздік футболшысы атанды. 

2003 жылы "Блэкберн Роверске" ауысып, Англия чемпионаттарында сегіз маусым өнер көрсетті. 

2011 жылы "Сидней" клубына ауысты.

Ұлттық құрама сапында 2007-11 жылдары Азия кубогына қатысты. 2001 жылы Жапония мен Кореяда өткен Конфедерациялар кубогында да ойнады.

## Жетістіктері

### Командалық

; Фейеноорд

* УЕФА кубогы: 2001–02

; Аустралия

* Обладатель Кубка наций ОФК: 2000, 2004

### Жеке

* Океанияның үздік футболшысы: 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Аустралия футболшылары
Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Санат:Сидней ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Океания чемпиондары
Синдзи Оно

**Синдзи Оно** (; ; 27 қыркүйек 1979 жыл, Нумадзу, Сидзуока) — жапониялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

* Нидерланд кубогының финалисі (1): 2002/03
* Жапония чемпионы (1): 2006
* Император кубогы (1): 2006
* Жапония суперкубогы (1): 2006
* Аустралия вице чемпионы (1): 2012/13
* Аустралия регулярлы турнирінің жеңімпазы (1): 2012/13
* УЕФА кубогы (1): 2001/02
* АФК чемпиондар лигасы (1): 2007

### Халықаралық

* Азия чемпионы (16 ж) (1): 1994
* Азия чемпионы (1): 2000

### Жеке

* Джей-лигадағы жаңа есім (1): 1998
* Азиядағы жыл футболшысы (1): 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Жеке сайт
* Статистикасы (Soccerbase.com) 

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Урава Ред Даймондс ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Бохум ФК ойыншылары
Санат:Симидзу С-Палс ФК ойыншылары
Санат:Уэстерн Сидней Уондерерс ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
СКА (футбол клубы, Дондағы Ростов)

**СКА** — Ресейдің Дондағы Ростов қаласындағы футбол клубы. 1937 жылы құрылған. КСРО дәуірінде 21 маусымды жоғары лигада өткізді. Ресей дәуірінде әр жылдары бірінші лигада ойнады, бірақ премьер лигада ойнаған емес. 

## Атаулары

* 1937—1946 — Ростовский Дом Красной Армии (РоДКА)
* 1946—1957 —ОДО
* 1957—1960 — СКВО
* 1960—2013 — СКА
* 2013—2015 — СКВО
* 2015 — СКА

## Жетістіктері

### Ұлттық

* КСРО чемпионатының қола жүлдегері: 1966
* КСРО кубогы иегері: 1981
* КСРО бірінші лигасы жеңімпазы: 1958

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://ска-ростов.рф/

Санат:Ресей футбол клубтарыСанат:1937 жылы құрылған футбол клубтары
Хавьер Портильо

**Хавьер Гарсия Портильо** (; 30 наурыз 1982 жыл, Аранхуэс, Мадрид) — испаниялық футболшы, шабуылшы. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Құрлықаралық кубок: 2002
* УЕФА суперкубогы: 2002
* Чемпиондар лигасы: 2001/02
* Испания суперкубогы: 2003
* Испания чемпионы: 2002/03
* Бельгия чемпионатының қола жүлдегері: 2005/06

### Жеке

* Бельгия чемпионатындағы үздік шетелдік ойыншы: 2005/06

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Санат:Химнастик Таррагона ФК ойыншылары
Санат:Осасуна ФК ойыншылары
Санат:Эркулес ФК ойыншылары
Санат:Лас-Пальмас ФК ойыншылары
Бонавантюр Калу

**Бонавантюр Калу** (; 15 ақпан 1977 жыл, Уме) — ивуарлық футболшы, шабуылшы. Кот-д’Ивуар ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.

Қазір Вавца қаласының мэрі.

## Қатысқан турнирлері

* Африка Ұлттары кубогы 1998
* Африка Ұлттары кубогы 2000
* Африка Ұлттары кубогы 2002
* Африка Ұлттары кубогы 2006
* Футболдан әлем чемпионаты 2006

## Жетістіктері

### Клубтық

* Кот-д’Ивуар чемпионы: 1997
* Нидерланд чемпионы: 1998/99
* Нидерланд суперкубогы: 1999
* УЕФА кубогы: 2001/02
* Франция кубогы: 2005, 2006
* Интертото кубогы: 2007
* Нидерланд кубогы: 2009

### Ұлттық

* Африка Ұлттары кубогының финалисті: 2006

## Дереккөздер

## Сілтемелер

*Профилі

Санат:Кот-д’Ивуар футболшылары
Санат:Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасының  ойыншылары
Санат:АСЕК Мимозас ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Осер ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Ланс ФК ойыншылары
Санат:Әл-Жазира Абу-Даби ФК ойыншылары
Санат:Херенвен ФК ойыншылары
Гути

**Хосе Мария Гутьеррес Эрнандес** (; 31 қазан 1976 жыл, Мадрид) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.

## Карьерасы
Ұзақ жылдар бойы "Реал Мадрид" клубында доп тепті, бірақ әуелі Кларенс Зедоорф, сосын Зинедин Зиданнан негізгі құрамнан орын босамады.

2008 жылы 14 қыркүйекте "Реал Мадридтің" Испания чемпионаттарындағы 5000-шы голын соқты.

2010 жылы клубпен келісім шарты бітті де, бірнеше клубтан ұсыныс түсті. Гути "Бешикташты" таңдады. Екі маусымнан соң карьерасын аяқтады.

Бапкерлікк карьерасын "Реал Мадрид Кастилья" клубын жаттықтырудан бастады. Кейін "Бешикташта" бапкер көмекшісі міндетін атқарды. 2019 жылы "Альмерияның" бас бапкері боп тағайындалды.

## Жетістіктері

; «Реал Мадрид»

* Испания чемпионы (5): 1996/97, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08
* Испания суперкубогы (4): 1997, 2001, 2003, 2008
* Чемпиондар лигасы (3): 1997/98, 1999/00, 2001/02
* УЕФА суперкубогы: 2002
* Құрлықаралық кубок (2): 1998, 2002

; «Бешикташ»

* Түркия кубогы: 2011

; Испания

* Еуропа чемпионы (18 жас): 1996
* Еуропа чемпионы (21 жас): 1998

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Мадридте туғандар
Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид Кастилья ФК ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Альмерия ФК жаттықтырушылары
Томас Буффель

**Томас Буффель** (; 19 ақпан 1981 жыл, Брюгге, Бельгия) — бельгиялық футболшы, шабуылшы.  

## Карьерасы
2002-13 жылдары Бельгия Ұлттық футбол құрамасы сапында 35 кездесуде алаңға шықты.  
 
Карьерасында Бельгия, Нидерланд, Шотландия чемпионаттарында доп тепті. "Серкль-Брюгге" клубының түлегі. 1999 жылы карьерасын "Фейеноордта" бастады. 2000 жылы ойын практикасын жетілдіру үшін "Эскельсиорға" жалға беріліп, 2002 жылдың басында "Фейенордқа" қайта оралды. Сол жылы УЕФА кубогы иегері атанды. 

Бірнеше жыл негізгі құрамда ойнаған Томас 2005 жылы клубтан кетті. Роттердамдықтардың жаңа бапкері Руд Гуллит ойыншымен келісім шартты созбағандықтан, сол жылы "Рейнджерске" ауысты.  

2008 жылы "Серкль-Брюггеге" қайта оралды. 

## Жетістіктері
«Рейнджерс»

* Шотландия чемпионы — 2004/05
* Шотландия кубогы — 2007/08

«Генк»

* Бельгия чемпионы — 2010/11
* Бельгия суперкубогы — 2011
* Бельгия кубогы — 2012/13

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Эскельсиор ФК ойыншылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Серкль Брюгге ФК ойыншылары
Санат:Генк ФК ойыншылары
Санат:Зюлте-Варегем ФК ойыншылары
Паул Босвелт

**Паул Босвелт** (; 26 наурыз 1970 жыл, Дутинхем) — нидерландтық футболшы, жартылай қорғаушы. 2000, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысқан.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Нидерланд чемпионы: 1998/99
* УЕФА кубогы: 2001/02

### Халықаралық

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері 2000
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері 2004

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Твенте ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Херенвен ФК ойыншылары
Эдвин Зутебир

**Эдюард (Эдвин) Андреас Доминикюс Хендрикюс Джозеф Зутебир** (; 7 мамыр 1970 жыл, Пюрмеренд, Солтүстік Голландия) — нидерландтық футболшы, қақпашы. Нидерланд чемпионатының үш дүркін чемпионы.

2004 жылы қазан айында ұлттық құрамаға шақырылды, бірақ алаңға шықпады.

## Жетістіктері

### Командалық

* УЕФА суперкубогының финалисі: 2002
* УЕФА кубогы: 2001/02
* Нидерланд суперкубогы: 1999
* Нидерланд чемпионы: 1998/99, 2004/05, 2005/06
* Нидерланд кубогы: 2004/05

### Жеке

* Нидерланд чемпионатының үздік қақпашысы: 2001/02

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Волендам ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Витесс ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:НАК Бреда ФК ойыншылары
Стефан Петтерсон

**Стефан Бенгт Петтерссон** (; 22 наурыз 1963 жыл, Вестерос, Швеция) — швециялық футболшы, шабуылшы. 

1990 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. 

## Жетістіктері
### Командалық

«Гётеборг»

* Швеция чемпионы — 1984, 1987, 1994, 1995, 1996
* УЕФА кубогы  — 1986/1987

«Аякс»

* Нидерланд чемпионы — 1990, 1994
* Нидерланд кубогы — 1993
* УЕФА кубогы — 1991/1992

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Норрчепинг ФК ойыншылары
Санат:Гетеборг ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Дэвид Нейри

**Дэвид Нейри** (; 12 маусым 1956 жыл, Данди) — шотландиялық футболшы, қорғаушы. 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. 

1973 жылы карьерасын "Данди Юнайтед" клубында бастап, 21 маусым бойы ешқайда ауыспады. Оосы аралықта 612 рет Шотландия чемпионатында алаңға шықты. Карьерасын аяқтайтын тұста бір маусым "Рэйт Роверс" клубында өнер көрсетті.  

1982 жылғы әлем чемпионатының топтық кезеңінде Бразилия қақпасына гол соғып, есеп ашты. Бірақ бұл ойында Шотландия 1:4 есебімен ұтылып қалды.  

## Жетістіктері

### Командалық

* УЕФА кубогының финалисі: 1986/87

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Статистикасы

Санат:Шотландия футболшылары
Санат:Шотландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Данди Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Рэйт Роверс ФК ойыншылары
Роланд Нильссон

**Роланд Нильссон** (; 27 қараша 1963 жыл, Хельсингборг, Швеция) — швециялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Швецияның төрт дүркін чемпионы, екі дүркін үздік қорғаушысы (1999 жылы 36 жасында үздік қорғаушы атанған).

## Карьерасы

### Қатысқан турнирлері

* 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындары
* Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі
* Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі
* Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі
* Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі

## Жетістіктері

### Командалық
«Гётеборг»

* Швеция чемпионы — 1983, 1984, 1987
* УЕФА кубогы — 1986/1987

«Шеффилд Уэнсдей»

* Англия лига кубогы — 1991

«Хельсингборг»

* Швеция чемпионы — 1999

### Халықаралық
Швеция

* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері — 1992
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері — 1994

### Жеке

* Швециядағы жыл футболшысы — 1996
* Швециядағы жыл қорғаушысы — 1996
* Швециядағы жыл  қорғаушысы — 1999

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гетеборг ФК ойыншылары
Санат:Шеффилд Уэсндей ФК ойыншылары
Санат:Ковентри Сити ФК ойыншылары
Санат:ГАИС ФК ойыншылары
Санат:Швеция футбол жаттықтырушылары
Санат:Мальме ФК жаттықтырушылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК жаттықтырушылары
Санат:Гетеборг ФК жаттықтырушылары
Флавио Консейсао

**Флавио да Консейсан** (, немесе **Флавио Консейсан**; 12 маусым 1974 жыл, Санта-Мария-да-Серра, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Америка кубогының екі дүркін чемпионы, 1997 жылғы Конфедерациялар кубогының жеңімпазы.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Бразилия чемпионы: 1993, 1994
* Сан-Паулу штатының жеңімпазы: 1994, 1996
* Испания чемпионы: 2000, 2001, 2003
* Түркия кубогы: 2005

### Халықаралық

* Оңтүстік Америка чемпионы: 1997, 1999
* Конфедерациялар кубогы: 1997
* Чемпиондар лигасы: 2002
* УЕФА суперкубогы: 2002
* Құрлықаралық кубок: 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі 

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Рио-Бранко Американа ФК ойыншылары
Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Сезар Санчис

**Сесар Санчес Домингес** (; 2 қыркүйек 1971 жыл, Кориа, Испания) — испаниялық футболшы, қақпашы. 

2000 жылы Испания құрамасы сапында бір ғана кездесу өткізді. Германия құрамасына қарсы жолдастық ойында төрт гол жіберіп алды (1:4). 

## Жетістіктері

### Реал Мадрид

* Чемпиондар лигасы: 2001/2002
* УЕФА суперкубогы 2002
* Испания чемпионы: 2001, 2003

### Валенсия

* Испания чемпионатының қола жүлдегері: 2009/10

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Вальядолид ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Сапёр (ойын)

нобай|Beginner деңгейіндегі ойын
**Сапёр** () — логикалық компьютерлік ойын.

Ойнаушының мақсаты — тікбұрышты кеңістікте жасырылған миналарды тауып, барлық бос торды ашып тастау. Ойынның басында бүкіл тор жабық. Торға басқанда, сан ашылса, ол жанындағы торларда неше мина екенін көрсетіп тұрады, ал мина ашылса, ойын тоқталады. Бір торды сегіз минаға дейін қоршауы мүмкін.

Қиындық бойынша ойынның үш классикалық деңгейі бар:
* Beginner, 8x8 тордан тұратын кеңістікте 10 мина;
* Intermediate, 16x16 кеңістікте 40 мина;
* Expert, 16x30 кеңістікте 99 мина.

Бұл тектес ойын алғаш рет 1960 жылдары пайда болды. Қазір оның көптеген басқа да түрлері бар.


Minesweeper games2relaxnet.png|Смайл-пішінді
Cube Minesweeper 3D.png|Үш өлшемді
Firefox Hexagon Minesweeper - fr.png|Алтыбұрышты торлармен
Xbomb triangles.png|Үшбұрышты торлармен
Firefox Multiple mines.png|Әр торда бірнеше жасырылған минамен


Санат:Компьютерлік ойындар
Иылдырай Баштүрік

**Йылдырай Баштүрк** (; 24 желтоқсан 1978, Херне, Солтүстік Рейн-Вестфалия, ГФР) — түрік футболшысы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
"Ваттенштайд 09" клубының түлегі. 1996 жылы карьерасын осы клубта баптап, бір жылдан соң "Бохумға" ауысты. 

2001 жылы "Байер 04" футболшысы атанды. 2001/02 жылғы маусымда "Байер" үш бірдей майданда екінші боп мәреге жетті, Германия чемпионаты, Германия кубогы, Чемпиондар лигасы. 

2004 жылы "Гертаға" ауысты. 

2007 жылы "Штутгартқа" ауысып, үш маусым ойнады. 2010 жылдың басында карьерасында тұңғыш рет Германиядан тыс жерде ойнайтын болып, "Блэкбернге" ауысқанымен, бір ғана ойында алаңға шықты да, көп ұзамай карьерасын аяқтады.

## Жетістіктері

; «Байер 04»

* Бундеслиганың күміс жүлдегері: 2001/02
* Германия кубогының финалисі: 2001/02
* Чемпиондар лигасының финалисі: 2001/02

; Түркия

* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2002
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2003

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Түркия футболшылары
Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ваттенштайд ФК ойыншылары
Санат:Бохум ФК ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Золтан Себескен

**Золтан Себескен** (; 1 қазан 1975, Эинген, ГФР) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Карьерасы
Золтанның әкесі мажар. 
 
1994 жылы карьерасын Германияның аймақтық лигаларының бірінде  "Штутгартер Киккерс" клубында бастады. 1996 жылы клуб екінші Бундеслигаға жолдама алды. 1999 жылға дейін екінші Бундеслигада ойнаған Золтан 1999 жылы "Вольфсбургке" ауысты. Екі маусым ойнап, 40 кездесуде алаңға шықты, УЕФА кубогына қатысты. 2001 жылы "Байер" футболшысы атанды. "Байердегі" алғашқы маусымында үш бірдей майданда екінші боп мәреге жетті, Германия чемпионаты, Германия кубогы, Чемпиондар лигасы. 

2004 жылы күтпеген жерде 29 жасында карьерасын аяқтады.

2000 жылы ұлттық құрамаға шақырту алды да, 23 ақпанда Нидерландқа қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты, бір тайм ойнады да, алмастырылды. Бұл Золтанның құрама сапындағы жалғыз кездесуі боп қала берді.

## Жетістіктері

; «Байер 04»

* Бундеслиганың күміс жүлдегері: 2001/02
* Германия кубогының финалисі: 2001/02
* Чемпиондар лигасының финалисі: 2001/02

## Дереккөздер
 
## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Шыңғы-Тура

**Шыңғы-Тура** (сіб.-тат*.* *Цемкетора; Чингидин; Чингий; Чимги-Тура; Цымге-Тура; Жанги-Тура*) — Алтын Орда құрамындағы Түмен ұлысының, кейін «көшпелі өзбектер мемлекетінің», Ұлы Орданың, Сібір (Түмен) хандығының астанасы. Бүгінде  Түмен қаласындағы «Патша қалашығы» (орыс. «*Царево городище*») атты археологиялық ескерткіш.

## Атауы

Ғылымға белгілі құжаттарға сәйкес қала алғаш рет Каталон атласында 1375 жылы *Singuj* атауымен Түмен уәлаятының орталығы ретінде кездеседі. XVI ғасырдың ортасында құрастырылған карталарда қала *Түмен* деп аталады: Антони Видтың картасында (шамамен 1537 жыл) - TYMENWILKY, Августин Хиршфогельдің картасында (1546 жыл) - *Tumen*. 

Заманауи тарих ғылымында қала атауының пайда болуына қатысты төмендегідей болжамдар кездеседі:
* түркі тілдерінде кездесетін шың/*чинг/шинг* - «жар», яғни "жарда орналасқан, нығайтылған қала";
* түркінің *чинг/чынг* - «ылғал»;
* парсының *чин* - өзен, судың көзі;
* фин-угордың *тим/чим* - «өзеннің сағасы»;
* қимақтың *шим* (қыпшақтың *цым*) - «шым», яғни «шым қала» немесе «шым бекініс».

## Қаланың тарихы

### Гүлденуі

1224 жылы болашақ Алтын Орда, Жошы ұлысы құрылғаннан кейін, оның құрамында астанасы Шыңғы-Тұра қаласы болған Түмен ұлысы пайда болды.

1396-1406 жылдары Әмір Темірден жеңілгеннен кейін осында қашып келген әйгілі Тоқтамыс хан Түмен (Шыңғы-Тұра) ханы атанды.

1428 жылы Шыңғы-Тұра Әбілхайыр хандығының алғашқы астанасына айналды. Алайда 1446 жылы ханның ордасы Сығанаққа көшті. Әбілхайырдың өлімінен кейін ноғай мырзаларының қолдауына ие болған Ибақ хан Түмен хандығындағы билікті басып алды. 1469 жылы майдан даласында жеңіске жеткен Ибақ Көшпелі өзбектер мемлекетінен тәуелсіздік алды. 1480 жылы Алтын Ордаға қарсы күресу үшін ол Мәскеу Ұлы Кінәздігімен одақ құрып, 1481 жылы Ахмет ханды өлтірген. Осыдан кейін Ибақ өзін Ұлы Орданың ханы деп жариялады, ал оның астанасы етіп Шыңғы-Тұра қаласын жариялады. Қала 1481-1495 жылдары Ұлы Орданың астанасы болды (үзілістермен).

Түмен археологы Наталья Петровна Матвеева Шыңғы-Тұра жайлы былай деп жазады:

*«Мұнда олар соғыс жариялап, бейбітшілік орнатты, шетелдік елшілерді қабылдады, сарай қастықтарын тоқыды. Мұнда Бұхара және Самарқанд елшілерінің керуендері келді, елшілік миссиялар келді, исламның уағызшы шейхтері – Шығыс жазуы мен әдебиетінің білгірлері келді. Үш, мүмкін төрт ғасыр ол Батыс Сібірдегі мұсылман мәдениетінің  форпосттарының бірі болды.»*

**Құлдырауы**

Ермактың жорығы кезінде қала тоналып, өртеніп кеткен деп есептеледі. Бірақ Шыңғы-Тұраның өртенгенін нақты айту мүмкін емес, өйткені археологиялық қазба жұмыстары жүргізілмеген.

1586 жылы Шыңғы-Тұра орнында Түмен қаласы құрылды. Ал ХХ ғасырда қалашықтың орнында «Тюмень ФК» стадионы салынды, қалашықтың мәдени қабаты құрылыс кезінде келмеске кетті. Түмен археологтары ерлі-зайыпты Н. П. мен А. В. Матвеевтердің айтуынша, Шыңғы-Тұра цитаделі қазіргі Коммуна мен Энгельс көшелерінің орнында болған.

## Дереккөздер

Санат:Түмен облысы қалашықтары
Санат:Сібір хандығы
Санат:Алтын орда қалалары
Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2021

Қазақстан премьер лигасының 30-шы маусымы. Қатысушылар саны 14.

## Қатысушылар

## Турнир кестесі

## Мергендер

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:2021 жылғы футбол
Санат:Футболдан Қазақстан чемпионаты
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2021

2021 жылы Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2022 жылғы әлем чемпионатының іріктеуіне қатысты. Қарсыластары: Франция, Украина, Финляндия, Босния және Герцеговина.

2021 жылдың басында Михал Билек бапкерлік қызметтен кетіп, орнына Талғат Байсуфинов тағайындалды.

## Матчтар тізімі

* 209. Қазақстан 0-2 Франция
* 210. Украина 1-1 Қазақстан
* 211. Солтүстік Македония 4-0 Қазақстан (жолдастық кездесу)
* 212. Қазақстан 2-2 Украина
* 213. Финляндия 1-0 Қазақстан
* 214. Босния және Герцеговина 2-2 Қазақстан
* 215. Қазақстан 0-2 Босния және Герцеговина
* 216. Қазақстан 0-2 Финляндия
* 217. Франция 8-0 Қазақстан
* 218. Қазақстан 1-0 Тәжікстан (жолдастық кездесу)

## Матчтар

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы
Санат:2021 жылғы футбол
Кадис (футбол клубы)

**«Кадис»** () — Испанияның Кадис қаласындағы футбол клубы, 1910 жылы құрылған. 2019/20 жылғы маусымда Сегундада 2-орын алып, 14 жылдан соң Ла Лигаға оралды. 

## Жетістіктері

* Сегунда
** Жеңімпаз (2): 1940/41, 2004/05
* Сегунда B
** Жеңімпаз (4): 2000/01, 2008/09, 2011/12, 2014/15
* Терсера
** Жеңімпаз (2): 1954/55, 1969/70

## Атақты ойыншылары

* Габи Риера
* Йожеф Сендреи
* Самбегу Бангура
* Кико
* Педро Контрерас
* Мигели
* Диего Тристан
* Исмаэль Фалькон
* Хуанито
* Пабло Эрнандес
* Даниэль Гуиса
* Аруна Бабангида
* Джеймс Обиора
* Камил Косовский
* Лауренциу Рошу
* Маджико Гонсалес
* Хосе Саласар
* Фабиан Эстоянофф
* Зоран Варводич
* Игор Штимац

## Атақты бапкерлері

* Роке Ольсен
* Доменек Балманья
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.cadizcf.com/

Санат:Испания футбол клубтары
Рауль Альбиоль

**Рауль Альбиоль Тортахада** (; 4 қыркүйек 1985, Вильямарчанте) — испаниялық футболшы, "Вильярреал" клубының қорғаушысы.

## Карьерасы

### Қатысқан турнирлері

* Футболдан Еуропа чемпионаты 2008
* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Конфедерациялар кубогы 2009
* Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
* Конфедерациялар кубогы 2013
* Футболдан әлем чемпионаты 2014

## Жетістіктері

### Клубтық
; «Валенсия»

* Испания кубогы: 2007/08

; «Реал Мадрид»

* Испания чемпионы: 2011/12
* Испания кубогы: 2010/11
* Испания суперкубогы: 2012

; «Наполи»

* Италия кубогы: 2013/14
* Италия суперкубогы: 2014
"**[[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреал]]**"

* УЕФА Еуропа лигасы: 2020/21

### Халықаралық
; Испания

* Еуропа чемпионы: 2008, 2012
* Әлем чемпионы: 2010
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Хетафе ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары