open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Samsung Galaxy S8

**Samsung Galaxy S8** (SM — G950F / SM — G955F) — Galaxy S смартфон желісінің сегізінші буыны,Samsung Electronics компаниясы 29 наурызда, 2017 жылғы Нью-Йоркте Galaxy Unpacked 2017-де ұсынған.

Модель кеңейтілген экран болуымен, "үй" түймесінің болмауымен және оны ауыстыра отырып, компания "көрінібейтін түйме" (ол шыны астында, діріл іспеттес тактілік сезім туғызады, iPhone 7 сиақты), көз нұрлы қабықшасының сканерімен, тұлғаларды тануы технологиясымен, "үй" түймесінің болмауына байланысты артқы қақпаққа камера жанына көшкен саусақ сканерімен, шаң мен IP68 стандарт бойынша дымқылданудан қорғану технологиясымен ерекшеленед, демек, смартфон су астында 30 минутқа дейін, тереңдігі 1,5 метрге дейін болуы мүмкін. Сондай-ақ, жылдам сымсыз зарядтауы бар. АФ бар Dual Pixel 12 МП OIS (F1.7) + 8 МП (F1.7) кәсіби айналы камера технологиясы. Металл және 3D — шыны, екі (алдыңғы және артқы) жағынан иілген. Сондай-ақ, Bixby атты жаңа дауыстық, зияткерлік ассистентпенжабдықталған.

## Техникалық деректері

### Аппараттық қамтамасыз ету
нобай|270x270 нүкте|Samsung Galaxy S series logo
Samsung Galaxy S (серия)

Сурет:Samsung Galaxy S.jpg
Сурет:Galaxy S.jpg

Смартфонда 64-битті сегіз ядролы Exynos процессорымен 8895V (еуропалық нұсқасында) бар. Солтүстік Америка нұсқасында сегіз ядролы 64-биттік Qualcomm Snapdragon 835 процессоры орнатылған, сондай-ақ 10 нм техпроцессінде орындалған. Графикалық процессорі ретінде Mali-G71 MP20 (еуропалық нұсқасында) және Adreno 540 (солтүстік американдық нұсқасы) орнатылған. Жедел жады: 4 ГБ (LPDDR4); ішкі жады 64 ГБ (UFS 2.1). 256 ГБ-қа дейін microSD-ді қолдайды. Сондай-ақ, бұрынғы моделіндегідей әмбебап слоты бар: SIM+SIM немесе SIM+microSD.
Сымсыз байланыс: 802.11 a/b/g/n/ac 2.4 G+5GHz, VHT80 MU-MIMO,Bluetooth®v5.0 (LE 2Mbps-қа дейін),ANT+,USB Type C,NFC, GPS, GLONASS,Beidou. Батарея сыйымдылығы Galaxy S8 3000 мАс, Galaxy S8+ — 3500 мАс. Екі моделі де сымсыз зарядтауды қолдайды. Алдыңғы камерасы ретінде 12 мегапиксельді модуль пайдаланылады, объектив, диафрагмасы f/1,7 пиксель мөлшері 1,4 мкм, фазалық автофокус Dual Pixel технологиясымен және оптикалық тұрақтандырумен жабдықталған. Фронтальды камерасы 8 мегапиксельді сурет түсіруге рұқсат етеді. Смартфон габариттері: 148,9 х 68,1 х 8 мм - Galaxy S8, 159,5 х 73,4 х 8,1 мм - Galaxy S8 Plus. Салмағы: 152 г - Galaxy S8, 173 - Galaxy S8 Plus

Гаджеттерде, Super AMOLED технологиясы бойынша орындалған ажыратымдылығы 1440x2960 пиксель және тараптарының ара қатынасы, алдыңғы модельдер сиақты 16:9 емес, 18,5:9 дисплей пайдаланылад. Смартфон дисплейі S8 үшін 570 ppi (дюймге пиксельдер) және S8+ үшін 529 ppi  тығыздығы көрсеткішіне ие.

### Бағдарламалық қамтамасыз ету
Операциялық жүйесі Android 7.0 Nougat, интерфейсі Samsung Experience.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Шолу: 10 басты фактілері туралы Samsung Galaxy S8. 
* Samsung Galaxy S8 мен Galaxy S8 Plus ұсынылған Ресей

Санат:Samsung ұялы телефондары
Санат:Android негізіндегі құрылғылар
Қараөзек ауылдық округі

**Қараөзек ауылдық округі** — Ақмола облысы Бұланды ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Байсуат, Купчановка, Қараөзек ауылдары кіреді. Орталығы – Қараөзек ауылы. Округ құрамында болған ''Еруслановка'' ауылы 2025 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Бұланды ауданы ауылдық округтері
Android Oreo

**Android Oreo** — Android мобильдік операциялық жүйесінің сегізінші нұсқасы, релизі 2017 жылғы 21 тамызда өтті.

## Тарихы
21 наурыз, 2017 жылы Google өз ұялы операциялық жүйесі Android-тың, Nexus 5X, Nexus 6P, Nexus Player, Pixel C және Pixel смартфонына қолжетімді жаңа нұсқасының бірінші релизін жариялады.  Бары Google әзірлеушілер үшін төрт релизін шығарады. Енді бета-нұсқасы саналатын екіншісі, 2017 жылғы 17 мамырда шығарылды,қосымшалары маусым және шілде айларында пайда болуы болуы тиіс. Соңғы ресми релизі 2017 жылғы 21 тамызда өтті.

## Жаңа функциялар
* Хабарламалардың жаңа сыртқы түрі.
* Иконкалардың бейдждері, осы қосымша бойынша экраннан немесе мәзірден ұзақ басқан кезде хабарламаны көру мүмкіндік беретін .
* Суреттегі сурет (планшеттерде және смартфондарда терезелік режимде видео қарауға мүмкіндігін береді. Режимнің мәні бейнені кішірейтілген терезеде ойнатуға саяды, ол экранындағы барлық қолданбалар үстінен орналасады. Осылайша, мысалы, YouTube көре отырып және бір мезгілде басқа да сервистерді қолдана алады).
* Фондық процестерді шектеу (Google Chrome 57 браузерінің жаңа нұсқасында, белсенді емес қойындылары үшін процессорге жүктемені шектейтін технология пайда болды. Сондықтан да көбірек автономдық жұмысы жасайды — фондық процестер әрекеті қосымша зарядты үнемдеу үшін шектеледі).
* Динамикалық белгішелер (қосымшалар жаңа нұсқасында белгісін  қосымшаның барлығын жаңартпай-ақ өзгерте алады. Бұл қосымшаларға өз мәртебесін белгішелер көмегімен көрсетуге мүмкіндік береді).
* Бұған дейін хабарланғандай, Android 8.0-де Gboard Copy Less функциясы пайда болады, пайдаланушы табылған объектінің мекен-жайын басқа-қосымшасында жіберуге тырысқан кезде болжам жасайды. Қалай ғана бұл фрагментке көрсететін "it' s at" мәтінін басылған кезде, Gboard тиісті көмек ақпаратты көрсетеді.
* Android 8.0-тың басқа жаңалығы — контекст бойынша қолайлы қосымшалармен автоматты түрде байланыстарды кірістіру. Мысалы, электрондық поштаның хабарламасында кездескен телефон нөмірі нөмір теру терезесімен, мекен-жайы карталар қосымшасын ашады, ал мерзім — күнтізбемен  байланысты болады.
* Тағы бір опциясы Android 8.0 экраннан ишаратты тану арқылы кез келген жағдайда тиісті қосымшаны аша алады. Мысалы, күнтізбені ашу үшін, экранда C әрпін саусақпен бейнелеу жеткілікті болады.
* Қосымшаларда авторизация жасау үшін тіркелгі деректерді автотолтыру (бұл Google Chrome және басқа браузерлерде жүзеге асырылған). Пайдаланушының деректері Google аккаунтымен үйлесетін болады.
* "Баптаулары" қосымшасының жаңа интерфейсі.

## Дереккөздер

Санат:Бағдарлама жасақтамалары
Санат:Android
Кисимул қамалы

290px|нобай|оңға|Кисимул қамалы
**Кисимул қамалы** (, ) — Шотландияның батыс жағалауында Барра аралындағы (Сыртқы Гебридтер), Каслбей қаласының айлағының қішкентай аралында орналасқан шотландық қамал. Шотландық тілден аударғанда Кисимул салық төлейтін орын деген мағына береді. Белгиялық суретші Эржені  «Қара арал» комиксін жасауға шабыттандырған арал барлық жағынан сумен қоршалған. Қамалдың ішінде тұщы су құдығы бар.

## Тарихы
Қамал туралы алғашқы деректер XVI ғасыры пайда бола бастады. Қашан салынғаны жайлы әлі нақты белгісіз. Жергілікті тұрғындардың болжауы бойынша XI ғасырда Макнил кланына тиесілі болды. 1838 жылы қамал тасталынды. Жергілікті тұрғындар оны балық аулау кемелерінің балласты ретінде қолдану үшін тастарға бөлшектей бастады. 1937 жылы Макнил кланының басшысы ата-баба тұрағына қайта келді. Қайта қалпына келтіру жұмыстарынан кейін кланның басшысы 2001 жылы 1 жылдық фунт стерлинг пен бір бөтелке виски үшін сарайды 1000 жыл мерзімге «Тарихи Шотландия» қорына жалға берді.
290px|нобай|оңға|Қайықтан түсірген видео, 2011 ж.

## Тағы қараңыз
*Шотландия қамалдарының тізімі
*Барра аралы
*Қара арал

## Сілтеме
* Barra, Kiessimul Castle | Canmore
* BBC NEWS | UK | Scotland | Islands gifted to residents
*Undiscoveredscotland.co.uk сарай туралы мақала

Санат:Шотландия қамалдары
Крукстон қамалы

290px|нобай|оңға|Крукстон қамалы
**Крукстон қамалы** () — Шотландияның Глазго облысында орналасқан шотландық қамал. Крукстон қамалы өзінің атауын XII ғасырдың соңғы бөлігінде жылжымайтын мүлік жеріне иелік еткен Нилстоннан келген сэр Роберт Крокқа байланысты алған. 

Қамал XII ғасыры салынды. Шамамен 1180 жылы бекіністе жеке меншік кішкене шіркеу салынды.

## Өлеңдер мен қиял
Ақындар Роберт Бёрнс, Уильям Мазервелл және Роберт Таннахилл өз жұмыстарында сарай туралы атап өтті, ал сэр Уолтер Скотт өзінің 1820 ж. «Аббат» романында Шотландия королевасы Марияның шағын бұталы ағаштың астында Лангсайд түбіндегі шайқасқты байқап отырды деген, алайда, топография бұны мүмкін емес екендігін айтады.

## Тағы қараңыз
*Шотландия қамалдарының тізімі

## Сілтеме
* https://canmore.org.uk/site/44400/glasgow-170-brockburn-road-crookston-castle
*Glasgow, 170 Brockburn Road, Crookston Castle | Canmore
*Ancient-scotland.co.uk сарай суреттері

Санат:Шотландия қамалдары
Триметоприм

**Триметоприм** — бактериостатикалық антибиотик, негізінен несеп шығару жүйесі аурулардың алдын алу және емдеу үшін пайдаланылады. ДДҰ негізгі дәрі-дәрмектер тізіміне кіреді. 

Дигидрофолат-редуктазаның ингибиторлар (тежегіштері) тұқымдасына жатады. Ағылшын медициналық әдебиетінде қысқаша TRI және TMP ретінде белгіленеді.

Қазақстандағы сауда атаулары — Триметоприм, Ипрал, Тримопан.

## Әдебиет
* Триметоприм. // Ренад Аляутдин. Современные лекарства. АСТ, 2017. Б. 26.

Санат:Антибиотиктер
Лемельсон жүлдесі

**Лемельсон жүлдесі** () — жыл сайынғы өнертапқыштар үшін жүлде. Өнертапқыш  құрметіне оның есімімен аталған. Ол бас жүлде үшін 500 мың доллар ақшалай қаражат бөліп Массачусетс технологиялық институтына тапсырған. Бірте-бірте қосымша жүлделер, соның ішінде жоғарғы оқу орындарының студенттеріне арналған қосылған. 1994 жылы құрылды, 1995 жылдан бастап тапсырылады. Марапатталғандардың арасында бір Нобель сыйлығының лауреаты бар.

## Ең танымал лауреаттары
* Уильям Реддингтон Хьюлетт (1995)
* Дэвид Паккард (1995)
* Уилсон Грэйтбатч (1996)
* Герберт Бойер (1996)
* Стэнли Норман Коэн (1996)
* Дуглас Энгельбарт (1997)
* 18x18 нүкте Гертруда Элайон (1997)
* Роберт Лэнджер (1998)
* Стефани Кволек (1999)
* Рэймонд Курцвейл (2001)
* Реймонд Дамадьян (2001)
* Дин Кеймен (2002)
* Лерой Көркем (2003)
* Ник Холоньяк (2004)
* Роберт Деннард (2005)
* Джеймс Фергасон (2006)
* Джозеф ДеСимоне (2008)
* Чад Елубаева (2009)
* Каролин Бертоцци (2010)

## Сілтемелер
* Сыйлықтың ресми сайт
* Лауреаттар 

Санат:АҚШ өнертапқыштары
Санат:АҚШ-тағы ғылым
Санат:АҚШ сыйлықтары
Капитонов ауылдық округі

**Капитонов ауылдық округі** — Ақмола облысы Бұланды ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Капитоновка ауылы кіреді. Орталығы - Капитоновка ауылы. Округ құрамында болған *Қараағаш* ауылы 2001 жылы, ''Балуан Шолақ'', ''Пушкино'' ауылдары 2025 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Бұланды ауданы ауылдық округтері
Кинлох қамалы

250px|нобай|оңға|Кинлох қамалы
**Кинлох қамалы** (, ) — Шотландиядағы Рам аралында орналасқан шотландық қамал. Бұл қамал Ланкаширдан келген тоқыма магнаты сэр Джордж Баллоудың жеке резиденциясы ретінде салынған. Құрылыс жұмыстары 1897 жылы басталып, 1900 жылы аяқталған болатын. Қазіргі уақытта қамалды «Шотландияның табиғи мұрасы» мемлекеттік корпорациясы басқарады. Және 1996 жылы құрылған *Кинлох қамалы достарының қауымдастығы* қаржыландырады.

Қамалдың артқы жағында аралға келушілерге арналған қонақ үй бар. ХХІ ғасырдың басында бөлме құны 14 фунттан басталды. Қонақ үйдің ауласы қамалдан бөлек жерде. Қамалдың коллекциясына механика-музыкалық құрылғы — «Оркестрион», Жапония императоры берген сыйлықтар топтамалары бар.

## Тағы қараңыз
* Шотландия қамалдарының тізімі

## Сілтеме
*Isle of Rum Heritage-Kinloch Castle and the Bullough's 
* Kinloch Castle Friends Association 
*Isle of Rum Community Website
*Kinloch Castle Friends Association website 

Санат:Шотландия қамалдары
Меркаптопурин

**Меркаптопурин** — антиметаболтер&nbsp;тобының цитостатикалық препараты, пуриндердің антагонистері. Басқа да антипуриндер (азатиоприн, тиогуанин) сияқты, айқын иммундық-супрессивтік белсенділікке, тепе-тең дәрежелі шақырылатын меркаптопурином лейкопения және лимфопенияға ие.

Онкологияда, қатерлі ісік ауруларының, сондай-ақ, иммунодепрессантты  емдеу үшін қолданылады.

Санат:Пуриндер антагонистері
Санат:ЖНВЛП тізбесі
Чапел-Хилл

нобай|280x280 нүкте|Франклин көшесі, Чапел-Хилл
**Чапел-Хилл** () — қала, Ориндж округінде орналасқан Солтүстік Каролина (АҚШ) штатында. 2000 жылы санақ Нәтижесі бойынша қала тұрғындарының саны 48 715 адам, бейресми дерек бойынша 2004 жылы цифр 52 440 адам. Негізгі қаланың көрікті жерлерінің бірі, Американың ең көне университеттерінің бірі Солтүстік Каролина Университеті (UNC).

## География
Чапел-Хилл Ориндж оңтүстік-шығысында округінің орналасқан және аумағы 51,3 шаршы километр. Чапел-Хилл, Дарем және Роли "Зерттеу үшбұрышы" (Research Triangle) деп аталатын үшбұрыш құрайды, бұл атауды 1959 жылы алған.

## Қызықты фактілер
* Чапел-Хилл АҚШ-та, 1968 жылы сол кезде ақ халықтың өздері көпшілігінде қаралардың ішінен Говард Лиді (, мэр қызметін1969 жылдан 1975 жылға дейін  атқарды) мэр етіп сайлаған бірінші қала болды.
* Американдық ақын лауреаты Джаррелл Рэндалл 1965 жылы Солтүстік Каролина Университетінің маңында автокөлік астына түсті.
* Ари Пикер, Lost in the Trees тобындағы оркестрлік поп-фолк вокалшы/гитарист, Чапел-Хиллде туған.

## Дереккөздер

Санат:1793 жылы құрылған елді мекендер
Никольск ауылдық округі (Шығыс Қазақстан облысы)

**Никольск ауылдық округі** — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алтайка, Бородино, Кремнюха, Никольск ауылдары кіреді. Орталығы – Никольск ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Алтай ауданы ауылдық округтері
АҚШ Ұлттық ғылым академиясы

**АҚШ Ұлттық ғылым академиясы **() — АҚШ-та жетекші ғылыми ұйым, 3 наурызда 1863 жылы президент Авраам Линкольн қол қойған, Конгресс актісімен, құрылды.

## Сипаттамасы
Академия «ғылым, техника және медицина мәселелері бойынша ұлттың кеңесшісі» қызметін атқарады. Академия мүшелері өз еріктерімен жұмыс істейді.

2014 жылға академияның шамамен 2200 белсенді және 400-ден астам шетелдік мүшелері бар. Академиктер арасында  — 200 Нобель сыйлыға лауреаттары бар. Жаңа академиктері жасырын дауыс беру арқылы белсенді мүшелерімен өмір бойына сайланады. Академиктікке сайлану ғылыми еңбектерінің ең биік танылуының бірі болып саналады. Шетелдік мүшелерінің ішінде көптеген көрнекті ресейлік ғалымдар бар.

### Басшылық
Академияны 12 мүшесі бар кеңес пен башысы президент асқарады. Президент пен кеңес мүшелері 6 жылға сайланады, президент екі мерзімнен артық сайлануы мүмкін емес.

2016 жылғы АҚШ ҰҒА президенті — Марш Кемпер Макнатт.

## Марапаттары
нобай|АҚШ ҰҒА, 2013 ж.
АҚШ Ұлттық ғылым академиясы мынадай марапаттарды тапсырады:
* Чарльз Дулиттл Валькот медалі медалі — кембрийлік және кембрийлік геологиялық кезеңге зерттеуге қосқан үлесі  үшін 
* Александр Агассиз медалі — океанологияны дамытуға қосқан үлесі үшін
* Мэри Кларк Томпсон медалі — геология және палеонтологияға қосқан үлесі үшін 
* Джесси Стивенсон-Коваленко медалі — медициналық ғылымға қосқан үлесі үшін 
* Генри Дрейпер медалі — астрофизика саласындағы жетістіктері үшін 
* Джеймс Крейг Қабылдады медалі — астрономияға қосқан үлесі үшін
* Джон Карти сыйлығы — ғылыми жетістіктері үшін
* Барнард медалі физика, астрономия ашулары немесе қоғам дамыту қызмет етуші қолданбалы ғылыми жетістіктері
* 
* 
* Комсток сыйлығы — физикаға қосқан үлесі үшін 
* 
* 
* 
* 
* 

## Шетелдік мүшесі
АҚШ-тың ҰҒА мүшелері мен шетелдік мүшелері — қазақстандық ғалымдар:

## Сондай-ақ,
* АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент-мүшелері
* Америкалық өнер және ғылым академиясы

## Дереккөздер

Санат:Ғылым академиялары
Санат:Ұлттық академиялар
Санат:1863 жылы құрылғандар
Қоржынкөл ауылдық округі (Қостанай облысы)

**Қоржынкөл ауылдық округі** – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы әкімшілік бірлік. 2011 жылы құрамына қысқарған "Украина ауылдық округінен" 2 елді мекен қосылған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Лесное, Берёзовка, Дубровка, Малороссийка ауылдары кіреді. Орталығы – Лесное ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1401 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Фёдоров ауданы ауылдық округтері
Ұзынкөл ауылдық округі (Егіндікөл ауданы)

**Ұзынкөл ауылдық округі** — Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Тоғанас, Ұзынкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Ұзынкөл ауылы. 

## Дереккөздер

Санат:Егіндікөл ауданы ауылдық округтері]
Есен Тасқынбаев

**Есен Тасқынбаев** (1932 жылы 10 наурызда Атырау облысы Жылыой ауданында туған - 10 ақпан 2026) - даңқты мұнайшы, мемлекет және қоғам қайраткері. КСРО Мұнай өнеркәсібінің үздік қызметкері. Атырау облысының Құрметті азаматы. Қазақстан және КСРО жоғарғы мемлекеттік марапаттарының иегері. Қазақстанның еңбек сіңірген мұнайшысы.

## Толығырақ
* Есен Тасқынбаев 1932 жылы 10 наурызда Атырау облысы Жылыой ауданында Жаршық ауылында дүниеге келген.
* 1954 жылы И.М.Губкин атындағы Мәскеу мемлекеттік мұнай иниститутын "инженер-механик" мамандығы бойынша бітірген.
* 1954 жылдан Құлсары бұрғылау жабдықтары мекемесінің кіші қызыметкері, бас инженер, механик және т.б.
* 1959 - 1964 жылдары "Құлсарымұнай" қауымдастығының бас механигі.
* 1964 жылдан Гурьев қалалық партия комитетінің ІІ хатшысы, 1965 жылдан І хатшысы қызыметін атқарған.
* 1977 - 1987 жылдары Гурьев облыстық атқару комитетінің төрағасы.
* 1987 жылдан Гурьев агроөнеркәсіптік комитетінің ғылым және білім беру мекемелері төрағасының орынбасары.
* 1995 жылдан құрметті еңбек демалысында.

## Қоғамдық қызметі
* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8 және 11 шақырылымның депутаты.
* КОКП XXV-XXVII съезінің делегаты.
* Қазақстанның Коммунистік партиясының XII-XVI съездерінің делегаты.
* 1995-2009 Атырау облыстық аңшылар мен балықшылар қоғамы басқармасының төрағасы.
* Атырау облыстық «Ардагерлер ұйымы» республикалық ұйымы филиалының президиумының мүшесі.

## Мемлекеттік марапаттары
* **КСРО марапаттары**
* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған.
* КСРО мұнайөнеркәсібінің үздігі.
* Қазақ КСР нің еңбек сіңірген мұнайшысы.
* КСРОның еңбек сіңірген мұнайшысы.
* КСРО халық шаруашылығы ісінің үздігі.
* 1966 жылы "КСРОның Ерен еңбегі үшін" медалі.
* 1971 жылы "Еңбек Қызыл Ту" Ордені
* 1974 жылы "Қазан төңкерісі" Ордені және "Үздік қызыметі үшін" медалі
* 1980 жылы "Халықтар Достығы" Ордені 
* КСРОның "Еңбек ардгері", "Лениннің 100 жылдығы" және т.б көптеген медалдармен марапатталған.
* **Қазақстан Республикасының марапаттары**
* 1999 жылы ҚР тұңғыщ президентінің жарлығымен "Құрмет ордені" мен марапатталды.
* 1999 жылы "Қазақстан мұнайына 100 жыл" алтын медалі.
* 2004 жылы "Қазақстан теміржолына 100 жыл" медалі
* 2004 жылы "Тыңға 50 жыл" медалі
* 2011 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі
* 2013 жылы елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат "Парасат ордені" берілді.
* Атырау облысының Құрметті азаматы. 
* Жылыой ауданының Құрметті азаматы.

Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:КСРО мұнай өндіру ісінің үздіктері
Санат:Қазақстан мұнайына 100 жыл медалінің иегерлері
Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Атырау облысының құрметті азаматтары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Макото Хасэбэ

— жапон футболшысы. 2011, 2015 жылы Азия кубогына, 2010, 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2013 жылы Конфедерациялар кубогына қатысты.

## Статистикасы

### Құрама

## Жүлделері
«Айнтрахт»

* Еуропа лигасы: 2021/22

Жапония

* Азия чемпионы: 2011

## Сыртқы сілтемелер
*National Football Teams

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Урава Ред Даймондс ФК ойыншылары
Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Санат:Нюрнберг ФК ойыншылары
Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Синдзи Окадзаки

— жапониялық футболшы, Жапония Ұлттық футбол құрамасы мен "Уэска" клубының шабуылшысы. 2011 жылғы Азия чемпионы.

## Қатысқан турнирлері

* Жазғы Олимпиада ойындары 2008
* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Футболдан Азия кубогы 2011
* Конфедерациялар кубогы 2013
* Футболдан әлем чемпионаты 2014
* Футболдан Азия кубогы 2015
* Футболдан әлем чемпионаты 2018
* Футболдан Азия кубогы 2019

## Жетістіктері

### Командалық
«Штутгарт»

* Германия кубогының финалисі: 2012/2013

«Лестер Сити»

* Англия чемпионы: 2015/16

Жапония

* Азия кубогының жеңімпазы: 2011

### Жеке

* Джей-лига құрамасы: 2009
* Халықаралық матчтардағы үздік мерген: 2009

## Статистикасы
### Құрама

## Сыртқы сілтемелер
*National Football Teams сайтындағы профилі

Санат:Жапония футболшылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Симидзу С-Палс ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары
Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Малага ФК ойыншылары
Санат:Уэска ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Қоржынкөл ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Қоржынкөл ауылдық округі** — Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Қоржынкөл ауылы. Округ құрамында болған *Бесбидайық* ауылы 2001 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Егіндікөл ауданы ауылдық округтері
Ист-Лотиан

**Ист-Лотиан** (, шотл. *Lodainn an Ear*) — Шотландияның 32 облыстарының бірі. Эдинбург қаласы және Мидлотиан мен Скоттиш-Бордерс облыстарымен шекаралас.

## Елді мекендер
*Галлан (Gullane)                     
*Гиффорд (Gifford)   
*Масселборо (Musselburgh)                              
*Данбар (Dunbar)           
*Ист-Линтон (East Linton)                     
*Кокензи (Cockenzie)                                 
*Транент (Tranent)
*Норт-Берик (North Berwick) 
*Хаддингтон (Haddington)
*Ормистон (Ormiston)
*Эберледи (Aberlady) 
*Престонпанс (Prestonpans)
*Пенкейтленд (Pencaitland) 
400px|нобай|оңға|Ист-Лотиананың елді мекендері

## Көрікті жерлер
*Танталлон сарайы

Санат:Ист-Лотиан
Санат:Шотландия округтері
Олжабай батыр ауылдық округі

**Олжабай батыр ауылдық округі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік. 2005 жылға дейін *Благодатный ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алғабас, Олжабай батыр, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Олжабай батыр ауылы. Округ құрамында болған *Баймен* ауылы 2003 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Торғай ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Торғай ауылдық округі** – Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Балықты, Жаңажол, Қарағайлы, Торғай, Төменгі Торғай ауылдары, Торғай темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Торғай ауылы. Округ құрамында болған *Торғай АҚП* ауылы 2003 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Торғай ауылдық округі (Қостанай облысы)

**Торғай ауылдық округі** – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Торғай ауылы кіреді. Орталығы – Торғай ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5767 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы ауылдық округтері
Татьяна Николаевна Бурмистрова

**Татьяна Николаевна Бурмистрова** (Түркістан облысы Бәйдібек ауданында туған) — қазақ дәстүрлі ән өнерінін насихаттаушы әншісі, домбырашы. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген мәдениет қайраткері. Түркістан облысының Құрметті азаматы (2017).

## Толығырақ
* Татьяна Николаевна Бурмистрова Түркістан облысы Бәйдібек ауданында дүниеге келген.
* 1975 жылы С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетін (бұрынғы Алматы медицина инистиуты) бітірген.
* Мамандығы - дәрігер.
* 1978 жылы қазақ жұртшылығына "Алтыбақан" ән телебағдармаласы арқылы халық әндерін, термелерді орындау арқылы кеңінен танылған дарынды өнерпаз.
* Татьяна Бурмистрова қазақтың салт-дәстүрін сақтай отырып, домбырада ұлттық әндерді шебер орындап, көрермендердің ыстық ықыласына бөленіп келеді. Ол Естай Беркімбаев, Мұқағали Мақатаев, Қадыр Мырзалиевтердің сөздеріне жазылған әндер мен термелерді шебер орындайды. 
* 2003 жылдан бастап Алматы қаласындағы «Ұлттық өнер» ЖШС-нің директоры
* 1995 жылы "Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген мәдениет қызыметкері" құрметті атағымен марапатталған.
* 2016 жылы Елбасының жарлығымен Парасат орденімен марапатталды.
* 2017 жылы Түркістан облысының Құрметті азаматы құрметті атағының иегері.

Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері
Санат:Түркістан облысының құрметті азаматтары
Санат:Домбырашылар
Ая Жәкенқызы Қалиева

**Ая Жәкенқызы Қалиева** (1970 жылы 23 қазанда Алматыда туған) — композитор, музыкатанушы, музыка педагогы, қоғам қайраткері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Педагогика ғылымдарының кандидаты (2008). Селезнев атындағы Алматы хореграфиялық училишесінің директоры (2015 жылдан). Қазақстан композиторлар одағының мүшесі (1999 жылдан).

## Толығырақ
* Ая Жәкенқызы Қалиева 1970 жылы 23 қазанда Алматыда дүниеге келген.
* 1990 жылы Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжін "Фортепиано" классы бойынша бітірген.
* 1999 жылдан Қазақстан композиторлар одағының мүшесі.
* 1995 жылдан Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің педагогы, 1997 - 2004 жылдары осы оқу орынының бөлім меңгерушісі болды.
* 2004 - 2010 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында және Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында музыка педагогы, факултет деканы және т.б лауазымдарды атқарды.
* 2010 - 2015 жылдары Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің директоры.
* 2015 жылдан В.А.Селезнев атындағы Алматы хореграфиялық училишесінің директоры лауазымында.
* Ая Жәкенқызы симфониялық музыка, балет және камералық музыкалық туындылардың авторы.

## Марапаттары
* 2008 жылы Педагогика ғылымдарының кандидаты құрметті ғылыми атағы берілді
* Елбасының жарлығымен жоғарғы мемлекеттік награда "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағы берілді
* ҚР Білім және Ғылым министрлігінің құрмет грамотасы
* РФ-тың "Мәденит пен өнерге сіңірген еңбегі үшін" құрметті медалі
* Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері құрметті атағы
* 2011 жылы "Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі
* 2015 жылы "Қазақстан Республикасының конституциясына 20 жыл" медалі

Санат:Қазақстан сазгерлері
Санат:Қазақстан академиялық музыканттары
Санат:Педагогика ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Санат:Қазақстан музыкатанушылары
Санат:Қазақстан музыка педагогтары
Санат:Қазақстан музыканттары
IPhone X

**iPhone X** (**iPhone Ten **сияқты оқылады) — Apple корпорациясының 2017 жылы 12 қыркүйекте Стив Джобстың театрында iPhone 8, iPhone 8 Plus-пен бірге ұсынылған смартфон. Бұл iPhone X бірінші iPhone-ға (2007) естелік ретінде шығарылды. 3 жылда бірінші рет өзгерген жаңа дизайнға кезінде ең атақты болған iPhone 4 (2010) материалдары қолданылды.

## Тарихы
Атауындағы «X» ( «икс» немесе «он») iPhone желісі мерейтойын білдіреді.

## Сипаттамалары

Apple ең қуатты гаджетті таныстырды, оны Тим Кук "болашақтың смартфоны" деп атады. Бұл модель iPhone X немесе iPhone Ten деп аталады.  
iPhone X. Бағасы 999 доллардан бастап. Сатылымға 3 қарашада түседі.  Үшінші модельдің дизайны жаңа - 8,8 дюйм болатын OLED-дисплей. Смартфонның саусақ ізін танитын Home батырмасы енді жоқ, оның орнына адамның бетін сканерлейтін құрылғы орнатылған. Оның арқасында Apple Pay арқылы сауда жасауға және құрылғыны бұғаттауға болады. Мұнымен бірге, телефонда энергияны тиімді пайдаланатын Apple A11 алтыядролық процессоры бар. Құрылғы арқылы кадр жиілігі 60 fps 4К-видео және 240 fp болатын FullHD-видео түсіруге болады.  

Екі құрылғы да 64 ГБ және 256 ГБ нұсқаларында дайындалады..

Жаңа "айфондардың" сымсыз қуатты функциясы болады. 

Жаңа iPhone-мен қатар, LTE-модулі бар Apple Watch жаңа сағаты, 4К және HDR фроматында видео көрсете алатын Apple TV таныстырылды. 

* Super Retina Display экраны диагоналі 5,8 дюйм 2436x1125 рұқсаты бар, 458ppi
* Бұл экранның технологиясы бар Apple компаниясының алғашқы смартфоны OLED
* Экран HDR, Dolby Vision, 3D Touch және True Tone функцияларын қолдайды.
* Жаңа Face ID технологиясы - құлпын ашу және басқа да функциялар пайдаланушы бетін оқиды
* Apple A11 Bionic Neural процессоры 
* қос оптикалық тұрақтандыру 12 мегапиксельді камера, TrueTone жарқылы
* Смартфонның батареясы iPhone 7-ге қарағанда 2 сағатқа жуық уақытқа ұзағырақ ұсталады
* 2018 жылдың басында шығарылатын Air Power, сымсыз зарядтау технологиясын қолдайды

## Бағдарламалық қамтамасыз ету
Бастапқыда iPhone X операциялық жүйесі iOS 11 болды, бірақ iOS 14-ке жаңартуды қолдайды. Phone X үшін ОЖ нұсқасы алдыңғы iPhone ұрпақтарындағы осы нұсқадан сәл өзгеше. Атап айтқанда, экранның жоғарғы бөлігінің асимметриясына бейімделу үшін интерфейс өзгертілді. IOS 11 бұрын Home түймесін басу арқылы орындалған әрекеттерді ауыстыру үшін жаңа қимыл жүйесін қолданады.

## Түсім сатуға
Смартфон сатылымға 3 қарашада, бөлшек сауда бағасы 450 000 теңгемен шығады.

## Сондай-ақ,
* Apple
* iOS
* iPhone
* Apple Watch

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми бөлім iPhone X Apple сайтында(орыс.)
* iPhone X, Apple.com(ағылш.)

Санат:IPhone
Санат:Apple Inc. жабдықтары
Қойтас ауылдық округі

**Қойтас ауылдық округі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Әжі, Қойтас ауылдары кіреді. Орталығы – Қойтас ауылы.

## Тарихы
2000 жылы Өлеңті ауылдық округінен бөлініп шықты.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Ақсуат ауылдық әкімдігі

**Ақсуат ауылдық әкімдігі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Ақсуат ауылы.

## Тарихы
Округ құрамында болған *Тоқберлі* ауылы 2001 жылы, *Өрнек* ауылы 2005 жылы таратылды. 2010 жылға дейін *Новодолинка ауылдық округі*, 2013 жылға дейін *Ақсуат ауылдық округі* деп аталды.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
IPhone 8

**iPhone 8** және **iPhone 8 Plus** Apple компаниясы жобаланған, әзірленген және сатылатын смартфондар. &#x20;2017 жылы 12 қыркүйекте, iPhone X-пен қатар, Стив Джобстың театрында Apple Park кампусында Apple бас директоры Тим Кук жариялаған, iPhone 7 мен iPhone 7 Plus-ті ауыстырды. Олар 2017 жылы 22 қыркүйектен сатылымға шығарылу жоспарлануда.

IPhone 8 ерекшеліктері Qi стандартындағы сымсыз зарядтау және толығымен суға төзімді.

## Ерекшеліктер
Алғашқы екі құрылғының  iPhone 7-ден айырмашылығы көп емес - жаңа "темір", шыны корпус және сымсыз қуаттағышы бар. 
Айта кетейік, iPhone 8 бен 8 Plus құрылғыларына A11 Bionic жаңа процессоры орнатылған.  Смартфон 22 қыркүйектен бастап сатылымға түседі. 

Екі құрылғы да 64 ГБ және 256 ГБ нұсқаларында дайындалады. Үш түсті нұсқасы бар: күміс түстес, алтын және сұр (Space Gray).

Жаңа "айфондардың" сымсыз қуатты функциясы болады. 

Жаңа iPhone-мен қатар, LTE-модулі бар Apple Watch жаңа сағаты, 4К және HDR фроматында видео көрсете алатын Apple TV таныстырылды. 

## Дереккөздер

Санат:Apple iOS
Санат:IPhone
Еркіншілік ауылдық округі

**Еркіншілік ауылдық округі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Еңбек, Еркіншілік ауылдары кіреді. Орталығы – Еркіншілік ауылы.

## Тарихы
Округ құрамында болған *Құсақ* ауылы 2000 жылы, *Шақшабай* ауылы 2001 жылы, ''Веренка'' ауылы 2019 жылы таратылды. 2010 жылы Павловка ауылдық округі **Еркіншілік ауылдық округі** деп өзгертілді.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Тайбай ауылдық округі

**Тайбай ауылдық округі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін *Звенигородка ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Елтай, Жарық, Малтабар, Тайбай ауылдары кіреді. Орталығы – Тайбай ауылы. 

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Өлеңті ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Өлеңті ауылдық округі** — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Өлеңті ауылы, Қоржынкөл және Өлеңті темір жол бекеттері кіреді. Орталығы – Өлеңті ауылы.

## Тарихы
2000 жылы Өлеңті ауылдық округінен Қойтас ауылдық округі бөлініп шықты. 2001 жылы *Ордабай, Бөгенбай* ауылдары таратылды.

## Дереккөздер

Санат:Ерейментау ауданы ауылдық округтері
Нұра болысы (Семей облысы)

**Нұра болысы** (Сарым болысы?) — Семей облысы Қарқаралы уезіндегі  қазақ болысы.

## Тарихы
Әлтеке-Сарым болысының 1878 жыл Нұра және Тоқырауын болысы болып бөлінуінен пайда болды.. Нұра болысына мынадай Сарым руының тармақтары енді: Байдәулет - 250, Айдабол - 307, Қоңырбай - 200, Деріпсалы - 200, Табын - 100 және Алшын - 100, барлығы-1157 киіз үй (шаруашылық).

1923 жылы Қазан айындағы КазАССР ОСК қаулысы негізінде 1923 жылы 5 шілдесінде Ақшатау болысы, Тоқырауын және Шұлым болыстарымен Кедей болысына біріктірілді.

## Басшылары
* Майлыбай Байғұттин 1878-1883
* Орынбай Иманов 1883-1899
* Боқай Сандыбаев 1899-1911
* Аманбек Тәтібеков 1911-1913
* Шайқы Жүсіпов 1913-
### Шежіре
Арғын - Қаракесек - Түйте - Майқы - Сарым:

; Тоқсан
# Байдәулет
# Қоңырбай
# Айдабол
## Дербісалы
## Шуаш
## Кенжебай

; Өтеміс (Тоқырауын болысында)
# Құлық (Жансары) 
# Көшкін (Құлсары) 
# Қожағұл

## Халық
Халық саны негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Сарым бұтағынан құралған. Сарым атасы бөлімшелерінің киіз үй саны, 1884 жылы:
* Байдәулет - 250
* Айдабол - 307
* Қоңырбай - 200
* Деріпсалы - 200
* Табын - 100 (Сарымға кірмейді, Кіші жүзден)
* Алшын - 100 (Сарымға кірмейді, Кіші жүзден)
* Барлығы 1157

## Аумағы
нобай|Семей облысы болыстарының картасы, 1893 жылғы
Территориясы қазіргі Шет ауданының солтүстігінде болды.
## Тұлғалары
Сарым руынан шыққан тұлғалар:

# Жалаңтөс батыр Құлықұлы (Құлық)
# Жанқұтты Ботантайұлы (Шуаш)
# Дербісалы батыр (Тоқсан)
# Нүркен Әбдіров (Байдәулет)
# Мәуен Хамзин (Қоңырбай)
# Ағдарбек Ыбыраев (Өтеміс Тоқсары)
# Сағадат Жапабайұлы Дүйсебеков (Өтеміс Жоламан)
# Әсет Болғанбаев (Өтеміс Тоқсары)
# Кеңес Нұрланов (Өтеміс Тоқсары Қалқаман)
# Шабанбай Қалқаманұлы (Өтеміс Тоқсары Қалқаман)
# Қуаныш Мақсұт (Өтеміс Шабанбай)
# Рақымжан Омарұлы Шаяхметов
# Болат Зейноллаұлы Байжасаров
# Жеңіс Қашқынов (Өтеміс Тоқсары Жоламан)
# Қайыржан Кәрімұлы Тілеубергенов Байдәулет
# Махабат Рымқұлұлы Түсіпбеков Деріпсалы
# Қанат Қартайұлы Ермекбаев Қоңырбай 
# Шонбай Балапанұлы (Өтеміс Шабанбай)
# Сембіғали Абзалбекұлы Смағұлов (Құлық)
# Қабылсаят Әзімбайұлы Әбішев Еламан

## Әкімшілік бөлінуі
8 әкімшілік ауылдан тұрды:

## Дереккөздер

## Әдебиет

## Сілтемелер

Санат:Семей облысы болыстары
Санат:Шет ауданы тарихы
Тоқырауын болысы

**Тоқырауын волость** (Әлтеке болысы?) — Семей облысы Қарқаралы уезіндегі  қазақ болысы.

## Тарихы
Әлтеке-Сарым болысының 1878 жыл Нұра және Тоқырауын болысы болып бөлінуінен пайда болды.

1923 жылы Қазан айындағы КазАССР ОСК қаулысы негізінде 1923 жылы 5 шілдесінде Ақшатау болысы, Нұра және Шұлым болыстарымен Кедей болысына біріктірілді.

## Халық
Халық саны негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Сарым және Әлтеке бұтағынан құралған. Сарым және Әлтеке аталары бөлімшелерінің киіз үй саны, 1884 жылы:

* Қожағұл - 200 (Сарым)
* Құлық - 200 (Сарым)
* Өтеміс - 413 (Сарым)
* Қойкөл - 200 (Әлтеке)
* Атамбек-Жарас - 250 (Әлтеке)
* Сұлтандар Бөкейхановтар - 30
* Барлығы 1293
### Генеалогия
Арғын - Қаракесек - Түйте - Майқы:

; Әлтеке
# Қойкөл
# Атамбек-Жарас

; Сарым (осы болыстағылар)
# Өтеміс
## Құлық (Жансары) 
## Көшкін (Құлсары) 
## Қожағұл

## Аумағы
нобай|Семей облысы болыстарының картасы, 1893 жылғы
Территориясы қазіргі Ақтоғай ауданында болды.

## Әкімшілік бөлінуі
10 әкімшілік ауылдардың құралды:

## Басшылары
1884-1886 жылдары Тоқырауын болысын Ербекей Машақов және оның орынбасары Шомен Машақов басқарды , 4 қыркүйек 1887 жылы - Бекманбет Бектасов және Мамбеткул Былгимбаев
## Тұлғалары
# Жидебай батыр
# Төкіш Ақышев Алмұрат Әтембек
# Рымбек Жүнісов Алмұрат Жарас
# Әбубәкір Әлімжанов Жидебай
# Жүніс Әбуғалиев Әлмұрат Ақбота

## Дереккөздер

## Әдебиет

## Сілтемелер

Санат:Семей облысы болыстары
Әлтеке-Сарым болысы

**Әлтеке-Сарым болысы** — Семей облысы Қарқаралы сыртқы округіндегі  қазақ болысы.

## Тарихы
Қарқаралы сыртқы округінде 1827-шы жылдары жеке Сарым және Әлтеке болыстары болып құрылған. 1832 жылдардан бастап бірігіп Әлтеке-Сарым болысы аталған. 1878 жылы Нұра және Тоқырауын болысы болып екіге бөлінді.

## Басшылары
* Бірінші басшысы — сұлтан Ғазы Бөкейханұлы.
* Жанқұтты Ботантайұлы
* Дәулет Күшікбайұлы
* Шанбай Балапанұлы (24.02.1858 — 03.07.1861) 1855 жылы бекітілді, ауруына байланысты жұмыстан шығарылды, 1864 жылы қайта тағайындалды
* Малыбай Байғұтдинов (3 желтоқсан 1871 — )

### Би мен старшиналар
1854 жылға дейін және қазіргі уақытта билер титулын қолданатын адамдар осылай қолданылады.
Билер:
* Жанқұтты Ботантайұлы
* Байбұл Балапанұлы
* Мамыр Есенаманұлы
* Дүсенбай Жаманқұлұлы
* Боқбай Торбиікұлы
* Серік Шектібайұлы
* Шүленбай Елемесұлы
* Рақпан Тоқтарұлы
* Ағыбай Қоңырбайұлы
* Жұласпай Атанбайұлы
* Аймағамбет Битантайұлы
Старшиналар:
* Ұзақпай Құланұлы
* Балтақай Байтемірұлы
* Нысан Жайықпайұлы
* Бектемір Арқарұлы
* Шолақ Итпасұлы
* Ардабай Еділұлы
* Базар Добазғұлұлы (немесе Добұғырұлы)
* Алатай Мәутенұлы
* Шадор Теңізұлы

## Халық
Халық негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Сарым және Әлтеке бұтағынан құралған.

1824 жылғы санақта Әлтеке-Сарым: 3144 ер, 4192 әйел.

## Аумағы
Территориясы қазіргі Шет және Ақтоғай ауданында болды.

**Қыстақтары орналасқан мекендер:** Әулие, Тоғанбай-Сарша, Нұртай Көпелі, Елек Серкебас, Майтас, Бекташ, Орынқай, Тұзбасы, Сымбық, Жанат Қуыс. Басқарабұлақ, Бесапан, Аққұм, Сарыкөл, Қоңыратшат, Ағадыр, Әуезбақа, Қарақозы, Байғозы, Көлденең, Шомбай. Жінішке өзек, Сертерек, Дуана, Керегетас, Желтау, Беғазы. Айдай, Құстас, Жыланды, Шамтау, Тиектас, Тоқырауын, Берікқара, Қызыларай, Шоң, Қоңысбай, Қарапенде, Қарағанды. Қазыбек, Қайрақты, Қатпара, Мәутен, Саржал, Байпақ, Баспалдақ, Қызылқұрт, Қаратүлкі, Жаманқарашал, Сарша, Сарыоба, Сарт Тойымбай, Терек, Нұра, Алмадық, Шерше, Қаратоғанбай, Шымдысай, Арқарлы, Қоянкөз, Жаманкеспе, Шашак. Құмешек, (өзенімен) Айтуған Қоғалы, Соналы, Тасан, Желдітау, айнала төңірегімен Керегетас, айнала төңірегімен Сартерек 

**Жазғы жайлау мекендері:** Нұра, Сарысу, Талды өзендерінің бойы, Қоянды, Үштоған, Жауыр, Ереймен, Қушоқы, Байқара көлі, Семізбұғы, Атынды, Тағанақ, Көкпек, Сарысу, Үргеншал, Топар өзенінің бойы.

## Әкімшілік бөлінуі
15 әкімшілік ауылдардан құралды, 1048 киіз үй, 7568 адам.
## 1850 жылғы ревизия

## Әйгілі тұрғындары
* Шортанбай Қанайұлы
* Жанқұтты Ботантайұлы
* Ағыбай Қоңырбайұлы

## Дереккөздер

Санат:Семей облысы болыстары
Санат:Шет ауданы тарихы
Кәрсен-Керней болысы

**Кәрсен-Керней болысы** — Семей облысы Қарқаралы сыртқы округіндегі  қазақ болысы.

## Тарихы
1824 жылы 13 маусымда Қарқаралы сыртқы округінде құрылған. 1869 жылы  Керней және Кәрсөн болыстарына бөлінген.

1855-1858 жж санақ бойынша адам басына шаққанда Қарқаралы сыртқы округі бойынша жылқы санына екінші орында, ал қой санынан бірінші орында болған.

## Басшылары

* Бірінші басшысы — сұлтан Құдайменді Ғазин 1824 жылдың 14 шілдесінен 1837 жылға дейін..
* Есберген Садырбаев  ~ 1847 ~ 1849
* Бегалы Жәутікұлы ~ 1849 ~ 1850
* Нұрлан Байсейітов (19.01.1851-10.03.1855)
* Данияр Баубеков
* Ак Жанысбаев
* Көпбай Есетов 16.04.1859

## Шежіре
Арғын - Қаракесек - Бошан - Бораншы:
* Тілеберді
** Керней
*** Самырза
*** Дау (Қараша, Балта, Түйте)
*** Шаң (Ес, Жар-Құтымбет, Сүйіндік, Қуандық, Маматай)
*** Балапан (Есей, Бөгілі, Тұрнияз)
*Сұрауберді
** Кәрсөн
*** Есенаман (Қадыр, Асан, Қалыбай)
*** Наурызымбет (Қозыбақ)
*** Жүзей (Құлқара)
*** Алданазар (?)
*** Бабаназар (Аралбай, Оралбай)
*** Бекназар (Таңғабай)
*** Есназар
*** Құлназар (Қойлан)
Арғын - Қаракесек - Шұбыртпалы:
*** 
*** 
***

## Халық
Халық саны негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Кәрсөн және Керней бұтағынан құралған.

1824 жылғы санақта Кәрсөн-Керней: 3243 ер, 4324 әйел.
## 1850 ревизия

## Аумағы
Территориясы Қарқаралы уезінің оңтүстік шығысында болды. Территориясы қазіргі Шет және Ақтоғай ауданында болды.

**Қыстақтар орналасқан мекендер:** Бірназар, Сапы, Қаркеспе, Қанжығалы, Бидайық, Сырға, Адыр, Орташ, Жанарқұс, Үйтас, Қараоба, Жылгелді бойы, Ақшатау, Ақирек, Қыземшек, Басши, Алтынсандық, Қарабие, Қарашоқы, Айыртау, Балақсары, Көсе, Бесапанның жалы, Найзакескен, Қумола, Қызылтас, Ақсораң, Киікбай, Жаманшоқы, Бекеннің Ақшиі, Толағай, Айыртау, Жосалы, Қарғалы, Ақтас, Керегетас, Қызылағаш, Қоскеліншек, Қараша-Жалпақсары, Тілеулі, Киікбай, Олжабай, Сасықбұлақ, Кенебайдың Қызылшілігі, Жалпақ, Жекетас, Балажүндіжал, Ақшағыл, Шөладыр, Найзакескен, Қосдоңғал, Қаратас, Бидайық, Сырлытам, Шұбар айғыр, Қайрақты, Шоқтас, Көсе, Бүркітті, Шүмек, Қараш, Кебенек, Қазаншолақ, Қараағаш, Сарыоба, Битұрқы, Жамжаттың құмы, Бөле, Қонғаншілік, Ойран, Ақшай мен Қызылжар.

**Жайлаулары:** Үлкен және кіші Нұраның бойы, Сарысу, Айса, Көкпекті, Соқыр, Байғара, Толар өзендерінің бойы, Сораң, Қаратүлкі, Шолақ, Толағай, Тектұрмас және олардың Ақтау бекінісімен Жора қыраттарына дейінгі жерлер.

## Әкімшілік бөлінуі
18 әкімшілік ауылдардан құралды, 1081 киіз үй, 7568 адам.

## Дереккөздер

## Әдебиет

## Сілтемелер

Санат:Семей облысы болыстары
Санат:Шет ауданы тарихы
Дирлетон қамалы

thumb|right|290px|Дирлетон қамалы
**Дирлетон қамалы** () — Шотландияның Шығыс Лотиана облысындағы Дирлетон қаласына жақын жерде орналасқан. 

XIII ғасырда салынып, үш ақсүйек отбасыға тұрғылықты жер болды:  Де Во, Хэлибартон және Рутвен. Қамал үлкен емес аумақты алып жатты, оның өлшемі 40-та 28 метр болды. Дирлетон қамалы жартаста орналасқандықтан оның көлемін арттыруға мүмкіндік болмады. Қамалдың алдындағы ор өте үлкен (15 метр). Шотландияның тәуелсіздігі үшін соғыс кезінде сарай бір елден екінші елдің қол астына ауысып отырды. Әскери іс-қимылдардың әсерінен сарай қатты зақымдалды, тіпті, Роберт Брюстың бұйрығымен ішінара бұзылған болатын. 

Қазіргі уақытта қамал және оған жақын саябақ пен бақ Ұлыбританияның тарихи ескерткіштерінің тізіміне кіреді.

## Тағы қараңыз
*Шотландия қамалдарының тізімі
*Делгати қамалы

Санат:Шотландия қамалдары
Санат:Ист-Лотиан
Шерубай-Нұра болысы

**Шерубай-Нұра болысы** (1875 жылғы 29 тамызына дейін Қареке-Алтай болысы) — Ақмола облысы Ақмола уезіндегі қазақ болысы.

## Тарихы

Болыс 183? жылы құрылды. Болыстан 1901 жылы Бұғылы болысы бөлінді. Болыс 1923 жылы Қарағанды болысына қосылды. Болыс қыстаулары Нұре өзенінде болды, жайлауылары Есіл, Құндызды және Көкбекті өзендері бойында.

Шекарасы Үсен өзенінің Нұра өзеніне құйған тұсынан жоғары Үсен өзенінің сол жағымен Қозыбақ бастауы мен Нұрбақтың ескі арнасының бөлінген жерімен, Қужалөзенінің Сарысу өзеніне құйған тұсымен Үңірек шоқысына дейін, Өртеңжал шоқыларымен Сары адыр, Сарыкөл мекені, Қойтас, Айнабұлақ, Қуөзек, Нұра өзені жанындағы Қонақпай бейтімен өтеді

## Территориясы
### Жазғы жайлауы
* 1841 жылы: Семізқыз, Қосағаш мекендерімен;Көкбекті өзені бойымен, Наршөккен арқылы Нұраға шығып, Есіл бойымен көшеді
* 1865 жылы: Мойылды, қарғалы, Есіл, Нұра, Үлкен және Бала Құндызды, Шортанды, Соқыр Қарағанды өзендері, Жақсы Нияз, Балтағора, Қоянды, Ақтасты, Көктас мекендері.
* 1875-1878 жылы: Шерубай-Нұра өзені бойындағы Бұғылы, Тама тау, Тектұрмас, Сары тау, Тілен жал, Құм адыр, Топар, Жалайыр, Айтбай, Олан, Шайынды және Қойынды тауларында, Сасық көлінд
### Қысқы қыстаулары
* 1841 жылы: Кіші Нұра өзені, Тектұрмас, Айтуадыр, Құмадыр, Апан, Қызыл шат мекендері мен Топар өзені бойында
* 1865 жылы: Шерубай, Нұра өзендері, Қабанбай, Түгелбай және Байдаулет, Жартас, Жалайыр, Шійлі апан, Хангелді, Көбек, Қосдоңғал, Топар, Шат, Қызыл молла, Айтуды, Адыр Толагай, Қарабас, Өртеңжал, Құт адыр, Қызыл қойсу, Семіз қыз, Қаратүлкі, Жуан төбе, шешенқара, Аюлы, белағаш, Ботағара, Жауыр мекендері.
* 1875-1878 жылы: Нұра өзені арқылы, Сұңқар қарасу мекені, Арықты көлі,Ошағанды, Сабыр-қожа, Сағындық, Апан?, Бүйрек тал (мұ-рағат нұсқасы - р.Бюрк тал-М.Ж.), Есіл өзендері-мен, Тоқсұмақ, Анар, Байдалы көлдері, Есіл өзеніне құйылыс тұсында, Қарғалы, Шортанды ме-кендері, Борлы көл және Жаман көл көлдерімен

## Басшылары
* Бірінші басшысы — Конуркулжаулы Бекали төре 
* Таймас Бектасов  1834-1852
* Болғабай Үсенбаев 1870 жылдың 28 қыркүйегін -- 1872 жылдың 21 маусымы
* Төке Қоңырқұлжин 1872 жылдың 21 маусымы -- 
* Жәңгір Бегалин 1878 жылдың 13 қаңтары -- 
* Шерубай-Нұра болысының ханы болып 1916 жылы Нұрлан Кияшев жарияланды..
## Шежіре
* Арғын - Қуандық - Алтай - Мойын - Сарша - Қареке:
# Ақбура
# Тоқбура: Өтен, Құлан
# Байбура

## Халық
1865 жылы 3966 адам болды.
1898 жылы 11798 адам болды.
## Рудан шыққандар
# Жұмабек Ахметұлы Тәшенов
# Таймас Бектасұлы
# Аманжол Бақиұлы Мәрденов
# Қайып Зиядаұлы Әлжанов
# Мақсұт Ыбырайұлы Байсейітов
# Камали Жұматайұлы Дүйсембеков
# Жақия Ахметов
# Теңізбай Нәбиұлы Рахымжанов
# Болат Мұқышұлы Әбілов
# Мәнжі Күржікейұлы
# Сәбит Бексейітов

## Әкімшілік бөлінуі
* 1841 жылы 7 әкімшілік ауыл  және 353 киіз үй қамтыды.
* 1865 жылы 6 әкімшілік ауыл және 961 киіз үй қамтыды.

## Дереккөздер

## Әдебиет
* На форруме: vgd.ru/823/43195/ нашёл информацио об имеющихся учётных карточка перепеси 1917 года,следующих посёлков Акмолинского уезда:

## Сілтемелер

Санат:Ақмола облысы болыстары
Хулио Иглесиас

**Хулио Хосе Иглесиас де ла Куэва**&nbsp;(Мадрид, 23 қыркүйек&nbsp;1943 ж т.) - әнші, композитор, кәсіпкер, адвокат және бұрынғы испан&nbsp;футболшы.

Екі мәрте марапатталған Гиннес рекордының&nbsp;лауреаты. 1983 жылы, әнші ретінде, ол әлемде көп тілдерде диск сатты, және 2013 жылы әнші ең көп дисктері сатылған латын әншісі атанды. Еуропалық әнші ретінде де, халықаралық деңгейде неғұрлым коммерциялық табысқа жеткен осы күнге дейін белгілі. Көшірмелерін ең көп сатқан музыка тарихындағы он ірі сатушылардың бірі, барлығы 350 миллион диск сатты, шығарған 80 альбомы әлемнің бүгінгі күні 14 тілінде шыққан. 2600-ден астам дискілер, алтын және платиналы сертификаттарға ие болған.&nbsp;Мансабының барысында 5000-нан астам концерттер берген, бес құрлықтағы концерттеріне 60 миллион адам қатысқан. 2013 жылдың сәуір айында әнші Пекинде халықаралық ең бірінші және ең танымал орындаушы ретінде, Қытайда марапатқа ие болды. Сонымен қатар, Бразилия, Франция, Румыния және Италия, сондай-ақ көптеген басқа да сыртқы елдерге ең ірі сатушының дискілері сатылған. 

Өз елінде, Испанияда, - бұл әншінің ең көп дискісі, 23 миллион данасы сатылды. 

Дыбыс жазу өндірісінде маңызды және беделді наградаларды алған, "Грэмми" және "Грэмми" Latino, World Music Award", Premio&nbsp;Billboard, Күміс&nbsp;шағала (Silver Seagull), ASCAP, American Music Award және Lo Nuestro сыйлығы және басқа да. Испания Алтын Медалімен және "Бейнелеу өнеріндегі ерен еңбегі үшін" және Францияда Құрметті Легионмен марапатталған. Ол ЮНИСЕФ-тің&nbsp;1989 жылғы Орындаушылық Өнер бойынша Арнайы Елшісі болып тағайындалды. Сонымен қатар, ол Майамиде&nbsp;1997 жылдан бері заңды түрде 8 қыркүйек "Хулио Иглесиас күні" деп жарияланған және оның жұлдызы Голливудтағы Даңқ аллеясында 1985 жылдан бастап көрінеді. 2013 жылғы 23 сәуірден, Латын Композиторларның Даңқ залына енгізілген.

Бұл тарихта латын музыкасы әлеміндегі ең маңызды орындаушы болып саналады.

Журналист Иса Сальгадоның *Дәмді* кітабына сәйкес, Хулио Иглесиас Испанияның жаңа бақыты, байлығы 2009 жылы 5200 млн АҚШ долларына бағаланады.

### Даңқ жұлдыздары
* Голливудтың Даңқ аллеясында Лос-Анджелесте (1985).
* Нагоя, Жапония (1989).
* Little Havana's Stars of Fame, Майами (1990).
* Схевенинген, Нидерланд (1991).
* Санто-Доминго жұлдыздар бульвары, Доминикан Республикасы (1998).
* Olympic Walk of Star Мюнхен, Германия (2003).
* Даңқ бульварында, Пуэрто-Банус.

## Дереккөздер

Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері
Санат:Голливуд Даңқ аллеясы
Сент-Андрус

thumb|right|300px|Әулие Рул мұнарасынан Сент-Андрустың көрінісі
**Сент-Андрус** (, аударғанда — Киелі Андрейдің қаласы, шотл. *Cill Rìmhinn*, скотс. *Saunt Aundraes*) — Шотландияның Файф облысындағы ескі қала. Елдің шығысындағы Солтүстік теңіздің жағалауында орналасқан. Дәстүр бойынша әлемдегі гольф орталықтарының бірі.

## Тарихы
Аңыз бойынша грек монахы Регулға періште келіп, апостол Андрейдің қалдықтарын қиыр шетке алып кетуін сұрады. Оның кемесі ауылдың жағалауында тоқтады, кейінірек ол Әулие Андрейдің құрметіне аталып кетті. Сол жерде Регулдың бастауымен шіркеу салынды. Апостол Андрей Шотландияның қамқоршысы ретінде мойындалды. 

906 жылдан бастап  XVIII ғасырға дейін Сан-Андрус Шотландияның шіркеулі астанасы атанды.

Қала тағы да 1413 жылы салынған Шотландиядағы ең ескі және Британиядағы ескі университеттердің ішінде үшінші орын алатын университет орналасқан.

## Университет
Шотландиядағы ең ескі Сент-Андрус университеті 1413 жылы салынып, XVI ғасырдың ортасында үш колледжі болды: Әулие Сальватора (1450), Әулие Леонарда (1511) және Әулие Мария (1538). 

## Гольф
Әулие Андрус гольфтің отаны деген атаққа үміткер, мұнда Солтүстік теңіз жағалауындағы ең көне гольф алаңдары бар. Гольф-алаңның негізгі атауы *St. Andrew’s Old Course*. Осы алаңда ойнау үшін мұнда көрнекті ойыншылар келеді. Жақында жаңа *Course* пайда болды - қатарынан сегізінші. Осы алаңда ойнау үшін, жарыстардың біріне қатысу керек. Жыл сайын осында ірі турнирлер өткізіледі және бұл турнирлерге Майкл Дуглас пен Кэтрин Зета-Джонс жиі келеді.
thumb|right|200px|Кафедралдық собордың қирандылары

## Қаланың көрікті жерлері
*Әулие Андрей соборының қирандылары
*Әулие Рулдың мұнарасы
*Әулие Андрейдің сарайы
*Киелі Үштіктің приход шіркеуі
*Доминикандық капелла
*Сент-Андрус университетінің ғимараты

## Сілтеме
*Сент-Андрюстың туристикалық сайты 

Санат:Шотландия қалалары