open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зоб Ахан

**«Зоб Ахан»** — Иран футбол клубы, Исфаханда ойнап тіргелген. Команда Футболдан Иран чемпионатында ойнайды. Компания спонсоры баскетбол компаниясының спонсырымен аттас *Esfahan Steel Company* компаниясы.

Клуб 1969 жылы құрылған. Ең үлкен жеңіс ол Футболдан Иран кубогі болып табылады 2003 және 2009жылдар аралығында.

## Атақты ойыншылар
*   Геворг Каспаров,
*  Исса Ндойе,
* Карлос Сантос де Жезус,
*  Хавар Мулла Мохаммед,
*  Рабих Атайя

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Иран чемпионаты**

: 2 орын (4): 2004–05, 2008–09, 2009–10, 2017–18

* **Иран кубогы**

: **Жеңімпаз (4)**: 2002–03, 2008–09, 2014–15, 2015–16
: 2 орын (1): 2000–01

* **Иран суперкубогы**

: **Жеңімпаз (1)**: 2016

### Құрлықтық

* **АФК чемпиондар лигасы**

: Финалист (1): 2010

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.zobahanclub.com/main/  Ресми сайт
Санат:Иран футбол клубтары
Джордж Вашингтон университеті

**Джордж Вашингтон  университеті** (, **GW**, **GWU**)  - АҚШ астанасының ең үлкен оқу ордасы. 

Университетте әлемнің  130 елінен 20 мың студент білім алуда, сонымен қатар 14 000 аспиранты бар. Білім жүйесі бойынша гуманитарлық және жаратылыстану бағыттарында мамандар  даярлайды. Атап айтқанда дәрігер, заңгер, компьютерлік сала, халықаралық қатынастар, экономист, саясаткер, әлеуметтану ғылымдарындағы мамандар. «Форбс» журналының  қорытындысы бойынша, ең қымбат американдық жоғары оқу орындарының қатарына енген. Студенттер жылына 53 000 АҚШ долларын төлейді. Оқу бағасына лайық барлық мүмкіндіктер қарастырылған.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Official Athletics website 
* The GW and Foggy Bottom Historical Encyclopedia 

Санат:Вашингтон университеттері
Санат:1821 жылы құрылған оқу орындары
Лукас Подольски

**Лукас Подольски** (нем. *Lukas Podolski*;  Польшада 1985 жылы 4 шілдеде дүниеге келген), Лукаш Юзеф Подольский (пол. *Łukasz Józef Podolsk*i) — неміс шабуылшысы, Германия Ұлттық құрамасында ойнаған.

## Балалық шағы
Лукас Подольски баяғы жоғарғы Силеза аумағында дүниеге келген.Ол спорттық отбасыда дүниеге келген.Оның анасы гандболдан әйелдер құрама сапында өнер көрсеткен,әкесі футболшы болған.

## Клубтық карьерасы
"Бергхайм" және "Кельн" клубтарының түлегі. Клубтық карьерасын 2003 жылы жазда "Кёльн" клубынан бастаған болатын. Кельдік клуб сапында үш маусым ойнап, 81 кездесуде алаңға шықты.

2006 жылдың 1 маусымында ол "Бавария" клубына аусады.

2009 жылдың жазында ол "Кёльн" клубына қайта оралады. Ол өзінің керемет ойынымен көзге түсіп, 2012 жылдың 30 сәуірінде "Арсенал" сапына ауысады.

2015 жылдың басында "Интернационалеге" жалға берілді.

2015 жылы жазда "Галатасарайға" ауысты. 

2017 жылы "Виссель Кобе" футболшысы атанды. Екі маусымнан соң Түркияға оралып, "Антальяспорға" ауысты.

## Ұлттық құрама сапындағы карьерасы
Ұлттық құрама сапында 2004-17 жылдар аралығында ойнады. Бұл аралықта екі рет әлем чемпионатының қола жүлдегері, бір рет әлем чемпионы, бір рет Еуропаның вице*чемпионы атанды.

## Жетістіктері
**Командалық**

**Германия**
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2005
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006, 2010
* Еуропаның күміс жүлдегері: 2008
* Еуропаның қола жүлдегері: 2012
* Әлем чемпионы: 2014

**Бавария**
* Германия чемпионы: 2007/08
* Германия кубогы: 2008

**Арсенал**
* Англия кубогы: 2013/14

**Галатасарай**
* Түркия суперкубогы: 2015
* Түркия кубогы: 2015/16

**Жеке**
* Екінші Бундеслиганың үздік мергені: 2004/05 (24 гола)
* Әлем чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2006

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* lukas-podolski.com
* Лукас Подольски (90MINUT.PL)

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Кельн ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншыларыСанат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Тебриз

thumb|right|200px
**Тебриз** (**Табриз**, **Тавриз**,  *Tabriz*, ) — Ирандағы Үрмия көлінің маңындағы қала. Халық саны — 1,4 млн (2006 жылғы мәлімет).

Қаланың этникалық құрылымында көбіне әзірбайжандар, олардан кейін парсылар, күрділер және басқа да ұлттар. Тұрғындар Әзербайжан тілінде және парсы тілінде сөйлейді. Үлкендігі бойынша Ирандағы 4-ші қала.

## Тарихы
*  б.з.б. IV ғ. — Атропатена астанасы.
* III-VII ғ. — Сасанидтер иелігінде.
* XII-XIII ғ. — Әзірбайжан Атабектерінің ел астанасы.
* 1220—1222 — қала Моңғол империясының армиясының үш шабуылына ұшырады.   
* XIII-XIV ғ. — Хулагуидтар елінің астаналарының бірі.
* 1375—1468 — Кара-Коюнлудың астанасы.
* 1469—1501 — Ак-Коюнлудың  астанасы.
* 1501—1555 — Сефевидтардың ел астанасы.

## Галерея

Сурет:Matrakçı Nasuh Map of Tabriz.JPG|Қаланың схемалық картасы, 16 ғасыр, Матракчи Насух
Сурет:Azerbaijan Namazlik rug.jpg|«Намазлық» кілемі. Тебриз мектебі. XV ғ. Э. Пароваччидің жеке коллекциясы, Италия.
Сурет:Jules Laurens - The Blue Mosquee in Tabriz, Persia.jpg|Жюль Лоранның «Көк мешіті», 1872 ж.
Сурет:City Gate , Tabriz by Eugène Flandin.jpg|Эжен Фланденнің «Қала қақпасы», 1840 ж.
Сурет:Tabriz by Eugène Flandin.jpg|Тебриз. Суретші — Эжен Фланден, 1840 ж.
Сурет:Vision Tabriz.JPG|Тебриз көрінісі
Сурет:Tabriz Aerial View.JPG|Қаланың панорамасы
Сурет:Армянский квартал.JPG|Қаланың армян кварталы
Сурет:Saat 4.jpg|Тебриз қаласының мэриясы
Сурет:Hariri ghazalehsajedi.jpg|Харири үйі
Сурет:Tabriz Metro on Bridge.jpg|Метро


Санат:Иран қалалары
Санат:Көне қалалар
Марк Ротко

**Марк Ротко** () - Витебск губерниясындағы Двинск қаласында (қазіргі Даугавпилс, Латвия) дүниеге келген.

## Өмірінен қызықты деректер
#Йель Университетінде оқып жүріп Марк Ротко Аарон Директор есімді досымен бірге WASP қоғамын сынайтын сатиралық журнал шығара бастайды. Соңыра болашақ суретші оқуды тастап кетіп, тек 46 жылдан кейін оны тәмамдап, докторлық дәрежені иемденді.
#Марк Ротконың алғашқы туындылары реалистік тағылымда ("Тоқып отырған әйел", "Жертөледе") болған. Содан кейін ол көне грек аңыздарының сюжеттерін сала бастаған. Егер Пикассо немесе Далимен салыстыратын болсақ, Маркустың сурет салуға деген қызығушылығы кеш басталған (20 жасында). Бұл қызығушылық Нью-Йорктегі Өнер мектебінде өз досымен кездескен сәтінен бастау алады. Соңсоң Маркус сол өнер мектебіне оқуға түседі. Маркус оқыған жылдары бұнда абстрактілік сюрреализмнің негізін салушылардың бірі Аршиль Горки мен поляк-американдық кубист Макс Вебер дәріс оқыған болатын. Олардың Ротко әлеміне қатты әсер еткені айдан анық.
# «Көрермендер менің суреттерімді тамашалау кезінде қандай сезімде болса, мен де сол суреттерді салу барысында сондай сезімде болған боламын», - дейді Ротко 1965 жылы. Оның кез-келген туындысында өзекті пікір қалыптастыратын құпия бар. Оны суретшінің көзімен қараған немесе өнерден білгені бар адам ғана түйсіне алады.
# «Сарғылт, қызыл, сары» картинасы 2012 жылы соғыстан кейін салынған суреттердің ішіндегі ең қымбаты болып жарияланды. Ол бәссаудада (аукцион) $86,9 миллионға сатылды.
#. Марк Ротконың «Қоңырдағы қара» туындысы өткен жылы Лондондағы Tate Modern галереясында бүлініп қалған. Поляк суретшісі Владимир Уманец картинаға «Йеллоизмнің бөлігі» деп қара маркермен жазып кетеді. Содан кейін ол тұтқынға алынып, екі жылға бас бостандығынан айырылды. Ал америкалық экспрессионистің еңбегін қайта қалпына келтіру үшін реставраторлар бір жарым жыл уақытын жұмсайтын болады.
# 1970 жылы 67 жастағы Марк Ротко өз шеберханасында қайтыс болды. Оның көмекшісі Оливер Стейндекер ұстазын еденде жатқан бойда тауып алады. Бұдан екі жыл бұрын Ротко артериалды аневризммен ауырады. Ол дәрігердің кеңестеріне құлақ түрмеді. Медициналық сараптаманың нәтижесі оның антидепрессанттарды мөлшерінен көп қабылдағанын анықтады.
# Осы жылдың көктемінде Латвияда Марк Ротко атындағы өнер орталығы ашылды. Ротконың негізгі сегіз картинасы жинақталған. Оның тұрақты топтамасында Ротконың жеке мұрағатынан алтау, [Вашингтонның Ұлттық галереясынан екеу бар.
# Америкалық драматург және сценарист Джон Логан ("Авиатор", "Соңғы [самурай", "Суини Тодд" фильмдері) басты кейіпкері Марк Ротко болатын Red (Қызыл) пьесасын жазды. 2009 жылы көрсетілімнің тұсау кесері Лондонда, ал 2010 жылы Нью-Йорктағы Golden Theatre сахнасында қойылды. Пьеса мен актер Эдди Редмэйн сол жылы Тони марапатына лайық деп табылды.
# Марк Ротко бейнелеу өнерінің сезімнің толқушы күшінен, ал кемелдіктің кездейсоқтық немесе балалық шақтың қызығушылығынан басталатынына сенеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Суретшінің жұмыстары

Санат:Өзін-өзі өлтіргендер
Санат:АҚШ суретшілері
Малага (футбол клубы)

**«Ма́лага» Футбо́л клубы** ()&nbsp;— испаниялық футбол клубы. 1948 жылы құрылған. 2009 жылдан бастап клуб иесі Фернандо Санс болып саналады.

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Испания футбол клубтары
Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары
Санат:1948 жылы құрылған футбол клубтары
Түнгі кафе

**«Түнгі кафе»** — Винсент Ван Гогтың суреті. Сурет 1888 жылы Арль қаласында салынған. Сурет әдеттегідей май бояумен емес акварельмен жазылған. Осы картинаны «Ван Гогтың жауһары» депте атайды. Ван Гог жарық түстерді қолданғандықтан, осы картина жоғары бағаланған.

## Тарихы
Суретте Арль  қаласындағы вокзал маңындағы кафе бейнеленген. Ван Гогтың өзі осы кафеде жиі болып тұрған. Осы кафенің егесін Жозеф-Мишельді және оның әйелі Мари Жиноны Ван Гог бейнелеген суреттері де бар. Солай-ақ, «Арль тұрғыны» деген суретінде Мари Жиноның бейнесі салынған. 

Уақытысында, Ван Гог Арльдің түнгі өмірін және осы кафеге ұқсайтын орындарды жақсы білген. Осы суреттің мағынасын Ван Гог өзінің ағасына жолдаған хатта жазған. 1888 жылдың қыркүйегінде осы суретті салған кезде Ван Гог үш түн қатар жұмыс істеп, ал күндіз ұйықтаған болатын. 

## Иелері
1908 жылдың көктемінде «Түнгі кафе» суреті көрмеге қойылып, оны орыс көпесі Иван Морозов оны 3 000 рубльге сатып алған. 1918 жылы сурет Совет үкіметінің мүлігі болып жарияланды. 1928-1933 жылдар аралығында картина Мәскеу көрмесінде қойылып, 1948 жыл осы картинаны Стефан Кларк сатып алды. Стефан Кларк өлгеннен кейін осы картинаны өсиет етіп Йельский университетіне берді.

## Галерея

## Дереккөздер

Санат:Суреттер
Санат:Сурет өнері
Санат:Ван Гог жұмыстары
Рулық қауымның шығуы

**Рулық қауымның шығуы** - тарихтан бұрынғы замандарда қалыптасады. Адамдардың бірлесіп аң аулау, жыртқыш аңдарға қарсы тұру, ортақтасып от жағу, т.б. іс-әрекеттер адамдарды топтастырды. Адамдар тобы бірте-бірте туысқандардың ұжымына - **рулық қауымына** айналды. Бұл шамамен "саналы адамның" шығу уақытына сәйкес келеді. 

Әр руда бірнеше оңдаған рулас адам болды. Алғашында ұжымжағы жұмыстардың көпшілігін аналар атқарды. Үңгірлерді тазалап күтті, тамақ дайындады, жеуге қажетті жеміс-жидектерді терді. Бұл ұжымдағы аналардың беделін арттырды. Рулық бөлініс те аналардың үстемдігімен анықталды. Әрбір қауым өз аумағында мекен етті . Рулық қауымның барлық мүшелері өзара тең есептелінді. Жер, баспана, еңбек құралдары бәріне ортақ саналды. Барлығы бірлесіп орманда аң аулады, балық ұстады, ортақ жайылымда мал жайды. Қауымның ішкі жұмысын теңдей бөлісті. Әйелдер мен балалар жеміс-жидектер жинады, еркектер ор қазды, егістік жерді тазалады, жыртқыш аңдарды аулады. Қауымның жеке мүшесіне тиісті мүлікті, мысалы, найзаны кез келгені пайдалана алды. Ру ішіндегі тіршілік пен іс-әрекетке қатысты мәселелерді жалпы жиналыста шешті. Жалпы жиналысқа ересек адамдардың бәрі-еркектер мен әйелдер түгел қатысты. Әрқасысы өз пікірін білдірді. Жалпы жиналыс ақсақалдарды сайлады. Оған рудың барлық мүшелері сыйлайтын ең ақылды, ержүрек, құрметті адамдар таңдалды. Ақсақалдар даулы мәселелерді шешті, аң аулайтын, мал жаятын жерлерді бөліп берді. Ру әрбір мүшесінің мүдделерінқорғады.Бірнеше ру бірігіп, шаруашылық мәселелерін бірлесіп шешті. Мұндай рулық бірлесулерді басқаратын көсемдер сайланды. Палеолиттің соңғы кезеңінің адамы өзінен бұрынғы адамдардан рухани жағынан анағұрлым жоғары тұрды. Мұны табиғи бояулармен үңгір қабырғаларына салынған ежелгі суреттерден көруге болады. Үңгір қабырғасы мен төбесінде жылқы, бизон, аң аулау көріністері және дәстүрлі би қимылдары бейнеленген.

## Дереккөздер

Санат:тарих
Өнер тарихы

[thumb|left|200px|[Джорджо Вазари, автопортрет]]
**Өнер тарихы** - өнердің пайда болуынан бастап қазіргі заманға дейнгі даму үрдісін зерттейтін өнертану ғылымының  бір бөлімшесі. 

Өнер тарихы саласындағы алғашқы еңбегі -  Джорджо Вазаридің 1550 жылы Қайта өркендеу дәуірінде жазылған *«Атақты суретшілердің, мүсіншілердің және сәулетшілердің өмірбаяндары»* атты кітабы.  Одан кейін  Карел ван Мандердің «Суретшілер жәйлі кітап» және   Иоахим Зандрарттың «Неміс академия» атты кітабы жарық көрді. 

Ағарту дәуірінде  Иоганн Иоахим Винкельман өнерпаздардың тек қана өмірбаянын зерделемей, өнер дамуының әр кезендегі жалпы үрдістерін жинақтап, талдай бастады.



Санат:Өнертану
Санат:Академиялық пәндер
Sanofi

**Sanofi** (2011 жылдың жазына дейін Sanofi-Aventis) — әртараптандырылған фармацевтикалық компания. Әлемдік жетекші фармацевтикалық корпорациялардың бірі. Sanofi-Aventis 100-ге тарта мемлекеттерде жұмыс істейді. Компанияның штаб-пәтері  Парижде орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Фармацевтика
Страсбург университеті

**Страсбург университеті** (немесе Страсбурлік университет) – 1621 жылы негізі қаланған Францияның байырғы университеттерінің бірі.
1971 жылдан Страсбург университеті өз ішінен 3 үлкен университетке бөлінді. Олар:
*Луи Пастер атындағы Страсбург I университеті,
*Марк Блок атындағы Страсбург II университеті,
*Робер Шуман атындағы Страсбург III университеті

## Луи Пастер атындағы Страсбург I университеті
Луи Пастер атындағы Страсбург университетінде (Université Louis Pasteur) медицина факультеті, жаратылыстану ғылымдары, Жер туралы ғылым факультеті, математика бөлімі, физика институты, Жер физикасы, химия, физиология және биохимия, ботаника, зоология және жалпы биология, геология, геофизика, астрономиялық обсерватория және 2 ғылыми колледж бар.  Бұл университет Еуропа зерттеу университеттері лигасының мүшесі болып табылады.

## Марк Блок атындағы Страсбург II университеті
Марк Блок атындағы Страсбург университетінде (Université Marc Bloch) 10 факультет жұмыс жасайды. Олар: Өнер, тарих ғылымдары, филология, лингвистика және қолданбалы ғылым, әлеуметтік ғылым, спорт ғылымдары, католиктік және протесттанттық дін.   

Бұл университет халықаралық аренада гуманитарлық саладағы зерттеу орталықтарымен тығыз байланыста.

## Робер Шуман атындағы Страсбург III университеті
Робер Шуман атындағы Страсбург университеті (Université Robert Schuman) 160 салада арнайы мамандықтарды дайындайды. Олар: құқық факультеті және экономика ғылымы, құқық институты және салыстырмалы экономика, заңмен зерттеу, қылмыстық-түзету ғылымы, еңбек, халықаралық меншікті өнеркәсіптік зерттеу орталығы.

## Қызықты деректер
*2009 жылдан бері үш университеттің қосылуы жөнінде әңгімелер айтылып келеді. Халықаралық дәрежедегі жоғарғы беделі үшін және халықаралық жүйеге дайындық ретінде тек бір ғана Страсбург университеті болып атану жолдары қарастырылуда.
*Ғылыми қызметкерлерінің арасында - химия саласында бір Нобель сыйлығының лауреаты, 17 академик, Еуропалық зерттеу кеңесінің 8 ғылыми қызмтекері бар.
*Қазіргі кезде университетте жалпы саны 42 000 мың студент бар. Оның 21%-ы шет ел студенттері.

## Дереккөздер


Санат:Франция жоғарғы оқу орындары
Сара Лоуренс колледжі

**Сара Лоуренс колледжі** () — АҚШ-тағы жеке гуманитарлық колледж. Ол Вестчестер атырабының оңтүстіктің бөлігінде, Йонкерс қаласында, Манхэттеннен 24 км жерде орналасқан.

Колледж өзінің қатал академиялық қалыптарымен және әлемдегі ең қымбат университеттер қатарына кіретіндігімен әйгілі. 2010 жылы аталған колледж бағасына байланысты әлем бойынша екінші орынды иеленсе, бүгінгі таңда бағасы 53 150 АҚШ долларын құрайды. Ал қарапайым сақтандыру бағасы 1 870 АҚШ доллары.

## Галерея

Westlands.JPG
SLCLibrary.jpg
SLCVisualArtsCenter.JPG
Siegel Student Center.JPG
Sarah Lawrence Westlands.jpg
SLCTweed.JPG
SLCSlonimHouse.JPG


Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары
Мәскеу халықаралық университеті

**Мәскеу халықаралық университеті** - Ресейдегі жоғарғы оқу орны. 

## Тарихы
Университетті құру шешімі 1991 жылдың тамыз айында қабылданған болатын. КСРО Президенті М. С. Горбачев пен АҚШ Президенті Дж. Буш кеңестік-американдық университет түріндегі ортақ білім беру жобасы жайлы келісті. Осы жылдың соңында сәйкес құжаттардың бәріне Ресей Президенті Б. Н. Ельцин қол қойды. Жаңа жоғарғы оқу орны Мәскеу халықаралық университеті (МХУ) деп аталатын болды. Университетті алғаш ашқан президенті Г. Х. Попов болса, алғашқы ректоры болып Г. А. Ягодин тағайындалды. Университетке қабылдау 1992 жылы жүргізілді, осы жылдың 10 ақпанында 42 студент университетте білім ала бастады.

Университет мұғалімдерінің қатарына Р. М. Энтов, А. А. Дынкин және А. Г. Асмолов секілді академиктер, К. А. Мичурина, Г. А. Китайгородская, Л. М. Григорьев секілді профессорлар мен саясаткерлер, қоғам қайраткерлері мен журналисттер жатады.

## Факультеттері
* Ірі қалаларды басқару факультеті
* Заңгерлік факультеті
* Менеджмент факультеті
* Шет тілдері факультеті
* Журналистика факультеті
* Мәдениеттегі іскерлік факультеті

## Университет ректораты
* Ректор - Сергей Николаевич Красавченко
* Ректордың бірінші орынбасары - Василий Гавриилович Попов
* Үдемелі даму бағытындағы орынбасары -  Геннадий Эдуардович Бурбулис
* Халықаралық қарым-қатынас бағытындағы орынбасары - Дмитрий Владимирович  Кузин
* Ғылыми хатшы - Михаил Борисович  Кислюк

## Бөлімшелері
* Солтүстік-батыс бөлімшесі (Санкт-Петербург)
* Поволжский бөлімшесі (Самара)
* Калининград бөлімшесі (Калининград)

## Серіктестері
* Washington & Jefferson College (Пенсильвания, АҚШ)
* North Park University (Чикаго, АҚШ)
* Миссисипи Университеті (Миссисипи, АҚШ)
* Батыс Онтарио Университеті (Канада)
* Акита халықаралық Университеті (Жапония)
* Институт администрирования и управления при Высшей школе торговли (Париж/Ницца, Франция)
* Леон университеті (Леон, Испания)
* Загреб экономика және менеджмент мектебі (Загреб, Хорватия)

## Әйгілі түлектері
* Владислав Юрьевич Сурков
* Николай Феликсович Хомерики
* Анастасия Александровна Романова 
* Нобель Эдуардович Арустамян
* Сергей Владимирович Хотимский
* Ингрид Андреевна Олеринская
* Екатерина Викторовна Гордон

## Дереккөздер

Санат:Ресей жоғарғы оқу орындары
Джордж Вашингтон Карвер

**Джордж Вашингтон Карвер** ()  — америкалық биолог ғалым. XX ғасырдың бас кезінде америкалық фермерлердің көп бөлігі мақта өсірумен айналысатын болған. Дегенмен, әр түрлі жәндіктердің кесірінен мақта шаруашылығының құлдырау кезеңі жақындайды. Кедейліктің сорпасын қайнатқан фермерлерге көмектесу мақсатында Джордж Карвер мақтаның орнына жержаңғақ, соя және батат өнімдерін өсіруді үйретеді. Сондай-ақ, афро-американдық ғалым АҚШ-тың агромәдени орталықтарында астық өнімінің тапшы болғандығынан, қарапайым халыққа жержаңғақ пен бататтан жасалынатын тағамдардың сан түрін үйретуге бел буады. Осы ұмтылыстың барысында Карвер жержаңғақтан косметика, түрлі бояғыштар, пластик, биожанармай, линолеум, майонез, қағаз және резина жасауға қол жеткізеді. Сонымен қатар, Джордж динамиттің негізгі компоненті болатын нитроглицеринді де жаңғақтан алған екен.

## Өмірінен қызықты деректер
* Карвер құл болып дүниеге келген. Оның әке-шешесі 1855 жылы 700 АҚШ долларына сатылып кетеді.
* Джордждың Туғанына бір аптаның көлеміндей болғанда италиялық басбұзарлар оның әпкесі мен шешесін бірге қоса ұрлап, қайта сатып жібереді.
* Карвер жержаңғақтан жасалынатын 105 тағамның рецептін ұсынған.
* 1941 жылы Time журналы Карверді «қара тәнді Леонардо» деп атаған.
* 1943 жылы АҚШ президенті Рузвельт Джордж Карвердің ескерткішін орнатуға 30 мың АҚШ долларын бөледі. Бұл АҚШ территориясындағы афро-америкалықтың тұңғыш ескерткіші болатын.

## Дереккөздер


Санат:АҚШ ғалымдары
Санат:Биологтар
Санат:АҚШ химиктері
Санат:Химиктер
Ас үй жиһазы

нобай|Ашылатын есіктері мен тартпалары бар ас үй жиһаздары
**Ас үй жиһазы** — тұрақты және жылжымалы болып бөлінеді. Жылжымалы жиһаз құрамына тамақ ішетін үстел, орындықтар, қосымша шағын шкафтар қосылады. Асүйдің тұрақты жиһазы еденге қойылатын, ыдыс жуатын, қабырғаға ілінетін, шкафтардан тұрады. Тұрақты жиһаз жиынтығына сондай-ақ, плита, ыдыс жуғыш, тоңазытқыш, ауа тазартқыш, электр шамы, сағат, таймер енеді. Еденге қойылатын шкафтар қолданылуына және құрылысына қарай шкаф үстел, ыдыс жуатын шкаф, тоңазытқыш астына қойылатын шкаф, шаруашылық шкаф, колонкалы шкафтар деп бөлінеді. Қабырғаға ілінетін шкафтарға ыдыс аяқ және азық-түлік шкафы, ыдыс кептіретін және сирек пайдаланылатын заттар сақталатын антресоль шкафы жатады.

## Дереккөздер

Санат:Үй тұрмысы
Эдди Колман

**Э́двард Ко́лман ** (; 1 қараша 1936, Солфорд, Англия — 6 ақпан 1958, Мюнхен, Германия) —  Ағылшын  футболист, Жартылай қорғаушы. 

1957/58 мерзімінде, Белградтағы «Црвена Звезда» клубымен ойнаған Еуропа чемпиондар кубогінің матчынан кейін, 1958 жылы 6 ақпанда Мюнхен аэропортында «Манчестер Юнайтед» ойыншыларының ұшағы апатқа ұшырады. Авиаапат сегіз ойыншылардың өмірін алып қалды: Джефф Бент, Роджер Берн, Эдди Колман, Дункан Эдвардс, Марк Джонс, Дэвид Пегг, Томми Тейлор және Лиам Уилан.

## Клубдың санақ

## Табыстары

;   «Манчестер Юнайтед»
* Англия Чемпионатының екi дүркін алтын жүлдегері (2): 1955/56, 1956/57
* Англия суперкубогы иегері : 1956

= Сілтемелер=
* Профиль 

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Федерико Фернандес

**Федерико Фернандес** (исп. *Federico Fernández*; 1989, Трес-Альгарробос, Буэнос-Айрес өлкесінде, Аргентинада туылды) — аргентиналық футболшы, «Суонси Сити» футбол клубының және Аргентина ұлттық құрамасының қорғаушысы.

## Биография
### Эстудиантес
Жалпы «Эстудиантес» клубының тәрбиеленушісі. Алғаш рет 2008 жылы 14 қыркүйекте «Велес Сарсилд» клубына қарсы алаңға шықты. Осы матчтан кейін Феранандес клубтың негізгі ойыншыларының бірі атанды. 

2009 жылы Аргентинаның 20 жасқа дейінгі құрамына шақырылыр, Оңтүстік Америка чемпионатына қатысты. 

Алғашқы клубы үшін 2009 жылы 2 мамырда Хуан Себастьянның доп беруінен алғашқы голын «Лаунс» клубының қапасына бағытады. Кейінірек, Фернандес клубымен бірге Либертадорес Кубогін жеңіп алды. Турнирде Фернандес алаңға екі рет ауысып кірді, оның бірі 1/4 финалда «Дефенсор Спортигқа» қарсы шығуы. 
### Наполи
2010 жылы 22 желтоқсанда Фернандес итальянлдық «Наполи» клубына 3 млн.евроға көшіп кетті. Алайда итальяндық командаға тек 2011 жылы ғана қосыла алды. 

2011 жылы 2 қарашада Фернандес Суонси үшін алғашқы екі голын Чемпиондар Лигасында мюнхендік Баварияның қақпасына соқты. Бірақ командасы бірінші таймда үш гол жіберіп алғандықтан, командасы 2:3 есебімен жеңіліп қалды. 
### Суонси Сити
2014 жылы 20 тамызда Фернандес Премьер-Лиганың «Суонси Сити» клубына көшіп, 4 жылдық контракқа қол қойды. 
## Жетістіктері
*Оңтүстік Америка кубогінің финалисті: 2008

*Либертадорес Кубогінің иегері: 2009

*Аргентина чемпионы: 2010(Апература)

*Италия Кубогінің иегері: 2012, 2014
## Сілтемелер
* ESPN сайтында профилі
Эрик Ламела

**Эрик Мануэль Ламела** (; 1992 жылы 4 наурызда Карапачайда, Буэнос-Айрес қаласында туылды) — аргентиналық футболшы, «Тоттенхэм Хотспур» футбол клубы мен Аргентина ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьера
### Жастық шағы
Ол 1992 жылы 4 наурызда Карапайда, Буэнос-Айрес қаласында туылып өсті. Оның ата-аналары — бұрынғы футболшы Хосе Ламела мен оның әйелі Мириам. Екі бауыры бар — Аксель мен Барйан.

8 жасынан бері жас футболшылар мектебінде Ривер Плейта ойнады. 2004 жылы 12 жасында «Барселона» оған қызығып, оған көшу жайлы ұсыныс жасады. Бірақ Ривер Плейттің президенті Хосе Агилар оны сақтап қалды.

16 жасында Ламела «Ривер Плейттің» жастар командасында ойнап, Cobham Cup турниріне қатысты. Бірақ турнирді ұйымдастырушы лондондық «Челси» финалда Риверді 2:0 есебімен жеңіп кетті. 
### Ривер Плейт
Ламела алғаш рет негізгі құрам үшін 2009 жылы 13 маусымда, 17 жасында Тигре командасына қарсы матчта алаңға 80 минутта кірді. Командасы 3:1 есебімен жеңіп кетті.

Алғаш голын 2010 жылы 16 қарашада Колона командасына соғып, есепті теңістірген еді. Ойын Ривердің жеңісімен бітті.

Жақсы техника мен алаңды жақсы көргендіктен негізгі құраммен жиі шығатын болды. Кейінірек, ол айып соққыларын Ариэль Ортеганының орнына соғатын болды. Алдында көбінесе қапталдарда ойнаса, кейін плеймейкердің позициясында ойнап, 10 нөмерге ие болды.

2011 жылы 25 мамырда алғаш рет ұлттық құрамасы үшін алғаш рет алаңға 58 минутта Парагвайға қарсы матчта шықты.
### Рома
нобай|солға|Челсиға қарсы ойында, Рома сатысында
2011 жылы 6 тамызда итальяндық «Ромамен» 5 жылдық контракқа қол қойып, 12 млн.еуроға көшіп кетті. Маусымның басын жарақат үшін жіберіп алды. 23 қазанда алғаш рет алаңға шығып, 8 минутта алғаш голын «Палермо» клубының қақпасына соқты. 2012 жылы 11 қаңтарда алғаш рет Италия Кубогіндегі голдарын 1/8 финалда «Фиорентинаға» қарсы соқты. Жалпы 2011/12 маусымда А сериясында 29 матч өткізіп, 4 гол соғып, 9 голдық доп берді.

2012 жылы 28 қазанда А сериясында алғаш рет дубль жасады. Алайда командасы «Удинезе» клубына 2:3 есебімен жеңіліп қалды.
### Тоттенхэм Хотспур
2013 жылы 30 тамызда Ламела ағылшындық «Тоттенхэмнің» ресми түрде ойыншысы атанды. Трансфер құны 30 млн. еуро болып саналды.
## Сілтемелер
* ESPN Soccernet сайтында статистикасы 
* IMScouting сайтында профилі 

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Антони ван Левенгук

**Антони ван Левенгук** (, ; 24 қазан 1632, Делфт — 26 тамыз 1723, Делфт) — Нидерландлық микробиолог, микроскоптардың алғашқы конструкторы, ғылыми Микроскопияның негіздеушісі, 1680 жылдан бастап Лондон королдік қоғамының мүшесі.

Өзі құрастырған микроскоптармен әртүрлі тірі материялардың микроқұрылымын зерттеп ғылыми микроскопияның дамуына көптеген үлес қосқан. Өзі құрастырған 150 — 300 есе үлкейтетін оптикалық шынымен көзге көрінбейтін қарапайымдар, бактериялар, эритроциттерді көріп, олардың капиллярлардағы қозғалысын да байқаған. Оның әсіресе адамның тісінен алынған өңездегі тіршілік ететін бактерияларды егжей-тегжейлі сипаттаған мәлімдемесі — үлкен ғылыми жаңалық болды. Левенгук алғаш рет бітелердегі партеногенезді анықтаған (1695 — 1700). Өз зерттеулерін “Антони Левенгук Ван ашқан табиғаттың құпия сырлары” деген еңбегінде жариялады (1695). Қазіргі кезде Левенгук қолжазбаларының жиынтығы 20 томдық кітап болып шыққан.

## Дереккөздер

Санат:24 қазанда туғандар
Санат:1632 жылы туғандар
Санат:Делфтте туғандар
Санат:26 тамызда қайтыс болғандар
Санат:1723 жылы қайтыс болғандар
Санат:Делфтте қайтыс болғандар
Санат:Нидерланд микробиологтары
Санат:Нидерланд ғалымдары
Санат:Нидерланд өнертапқыштары
Паулиньо

**Жозе Пауло Безерра Масиэл Жуниор** (порт. *José Paulo Bezerra Maciel Junior*; 1988 жылы 25 шілдеде Сан-Паулу қаласында туылды), **Паулиньо** есімімен атақты (порт. *Paulinho*) — бразилиялық футболшы, «Гуанчжоу Эвергранд» футбол клубы мен Бразилия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Биографиясы
Поулиньо футболдық мансабын алғашында мини-футболда бастап, жергілікті Сан-Паулудың  «Португеза» футол секциясында өнер көрсетті. 2006 жылы «Пан де Асуар» клубында өнер көрсете бастады. Осы жылы негізгі құрамға көшсе де, тез арада «Вильнюс» ФК жалға берілді. Литовтық клубта жақсы өнер көрсеткенімен, клубта финанс тұрғысынан мәселелер пайда бола бастады.Кейін бағын белоруссиялық «Неманда» сынап көрді, алайда клубтың басшылары ол клубқа сәйкес келмейтінің жариялады. Одан кейін «Лодзь» клубына көшіп кетті. Польша чемпионатында 17 матч өткізіп, кейін қайта «Пан де Асукарға» оралды.

2009 жылы Бразилия чемпионатының Б сериясындағы Брагантино клуына ауысып кетті. Осы клубта жүріп, оған басқа да клубтар қызықты. Оның бірі «Коринтиасе» клубы еді, 2010 жылы тап осы клубқа ауысып кетті. 
нобай|солға|Әлем чемпионатында, Давид Луиспен бірге
Кейінірек Паулиньо команданың негізгі ойыншыларының біріне айналды. 2011 жылы командасына Бразилия чемпионатын жеңіп алуға көмектесті, осының арқасында оған итальяндық «Рома» мен «Интер» қызықты. Алайда Паулиньо 2012 жылы Либертадорес Кубогіне қатысу үшін клубта қалуды жөн көрді. Жозе өз мақсатына жете алды, Коринтианс алғаш рет осы турнирде финалға дейін жете алып, өздерінің басты қарсыластары «Боку Хуниорсты» жеңе алды. Сондай-ақ Паулиньоосы турнирдің барлық ойындарына қатысқан 6 ойыншының бірі атанды. Ол турнирдің топтық ойындарында  гол, плей-офф стадиясында 2 гол, және 1/4 финалда жеңістік голды Васко да гама клубына соқты. Паулиньо турнирде 3 гол соқандықтан, ең үздік бомбардирлер арасына кірді. Одан көп гол тек Данило (4 гол) және Эмерсон Шейх (5 гол) соқты.

2011 жылы 15 қыркүйекте Паулиньо ағаш рет Бразилия ұлттық құрамасы үшін ойынды  Рока Кубогінде Аргентинаға қарсы ойнады. Ол алаңда 88 минут жүріп, тек 89 минутта ғана ауыстырылды.

2013 жылы 2 шілде айында Паулиньо ағылшындық «Тотттенхэм Хотспур» клубына көшіп кетті. Трансфер құны 17 млн.еуро болып саналды.

## Титулдары мен жетістіктері
*Бразилия чемпионы: 2011
*Либертадорес Кубогінің иегері:2012
*Рока Кбогінің иегері: 2011
*Бразилия чемпионатының символдық құрамында(Күміс доп): 2011
*Бразилия чемпионатының символдық құрамында(Globo и КБФ): 2011
*Паулисты лигасының символдық құрамында: 2012
*Конфедерация Кубогінің қола добы: 2013
*Конфедерация Кубогінің символдық құрамында: 2013
* Испания чемпионы (1): 2017/18
* Испания кубогы (1): 2017/18

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*  soccerway.com сайтында профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Гуанчжоу Эвергранд ФК ойыншылары
Вирджиния Вулф

**Вирджиния Вулф** (, 1882—1941)&nbsp;— британ жазушысы, әдеби сыншы. XX ғасырдың модернизм бағытындағы әдебиетінің ірі өкілі. Блумсбери тобына кірген.

Екі дүниежүзілік соғыс аралығында Лондонның әдеби ұжымында беделді тұлға болып, Блумсбери тобының мүшесі болған.

Жазушының ең белгілі жұмыстары: 
* «Миссис Дэллоуэй» (1925), 
* «Бағдаршамға қарай» (1927), 
* «Орландо» (1928) 
* «Өз бөлмем»

Вирджиния Вулфтың жазған шығармалары классикалық әдебиетіне жатады.
## Дереккөздер

Санат:Ұлыбритания жазушылары

Санат:Өзін-өзі өлтіргендер
Санат:Британия тұлғалары
Эль Греко

**Эль Греко** ( шынайы аты **Доменикос Теотокопулос** немесе **Теотокопули**, ; 1541—1614) - әйгілі испан суретшісі. Тегі -  грек,  Крит аралының тумасы.

Тірі кезінде бағаланбай, замандастарының арасында шәкірттері мен жолын қуушылар болмаған. Суретшінің дарыны қайтыс болғаннан кейін 300 жылдан кейін қайта ашылып, бағаланған. Қазір Эль Греко Еуропалық классикалық өнерінің ең мықтыларының бірі болып саналады.

## Галерея

Сурет:El Greco View of Toledo.jpg|*Толедоға көрініс*, 1604—1614. Метрополитэн мұражайы, Нью-Йорк
Сурет:7222 Adoración de los Reyes Magos.jpg|*Adoración de los Reyes Magos*, 1568, Soumaya мұражайы, Мехико
Сурет:El Greco 034.jpg|Иоанн, 1595-1605 жж. Прадо мұражайы, Мадрид.
Сурет:El Greco - The Penitent Magdalene - Google Art Project.jpg|Мария Магдалина, Ок.&nbsp;1589. Өнер мұражайы, Будапешт.
Сурет:El Greco 018.jpg|Христостың басы. 1580—1585&nbsp;жж. Сан-Антонио, АҚШ.
Сурет:El Greco 011.jpg|Христос. Ок.&nbsp;1577. Жеке жиынтық.
Сурет:Greco, El - Sts Peter and Paul.jpg|Апостол Пётр және Апостол Павел. 1592 Эрмитаж, Санкт-Петербург.
Сурет:El Greco (Domenikos Theotokopoulos) - Christ Blessing ('The Saviour of the World') - Google Art Project.jpg|Әлем құтқарушы Ок.&nbsp;1600. Шотландияның Ұлттық галереясы, Ұлыбритания.
Сурет:Trinidad_El_Greco2.jpg|Троица. 1579 Прадо мұражайы.


## Дереккөздер

Санат:Испания суретшілері
Клод Моне

**Оскар Клод Моне** (;  14.11.1840, Париж — 05.12.1926, Живерни) — француз суретшісі,  импрессионизм ағымының негіздеушілерінің бірі.

## Галерея

Сурет:Claude Monet 024.jpg|*Бақшадағы әйелдер*, 1866—1867. Орсе мұражайы, Париж
Сурет:Monet - The Magpie.jpg|*Сауысқан*, 1868—1869, Орсе мұражайы, Париж
Сурет:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|Әсер. Шығып келе жатқан күн, 1872 . Мармоттан-Моне мұражайы, Париж.
Сурет:Claude Monet 008.jpg|Капуцино желекжолы, 1873.
Сурет:Claude Monet - Argenteuil - 1872 - Musée d'Orsay.jpg|Argenteuil - 1872 - Musée d'Orsay
Сурет:Claude Monet, Fishing Boats Leaving the Harbor, Le Havre.jpg|Айлақ. 1874
Сурет:La Gare Saint-Lazare - Claude Monet.jpg|Сен-Лазар вокзалы, 1877.
Сурет:Claude Monet - Le Givre - 1880.jpg|Le givre - 1880 - Musée d'Orsay
Сурет:Beach at Pourville.jpg|Пурвильдағы жағажай, 1882. Польшаның Ұлттық галереясы,  Познань, Польша.
Сурет:La Seine à Port-Villez - v1890- Claude Monet - Musée d'Orsay.jpg|La Seine à Port-Villez - 1890 - Musée d'Orsay
Сурет:RouenCathedral Monet 1894.jpg|Руандағы шіркеу. 1894  Орсе мұражайы, Париж.
Сурет:Claude Monet-Waterlilies.jpg|Лалагүлдері бар бөгет, 1899. Лондон Қлттық галереясы Лондон.


Санат:Франция суретшілері
Мадаин-Салих

**Мадаин-Салих** - Сауд Арабиясында орналасқан ескерткіш.
Осыдан екі мың жыл бұрын ескерткіш орналасқан мекенде *Хегра* атты сауда орталығына айналған өте үлкен қала болған. Мадаин-Салих атты тас қорым – дәл осы қаладан қалған жалғыз ескерткіш. Ғалымдардың айтуынша, қорым б.з.д. І ғ-б.з. І ғ. аралығында соғылған екен.
Қорған қабырғаларынан Ассирия, Египет елдеріне тән өрнектер мен әр түрлі тілдердегі жазбаларды оқуға болады. Және мұндай өрнектер әлемде ешбір жерде кездеспейтінді.
Мадаин-Салих 1972 жылы ресми түрде туристік объект мәртебесіне ие болды, ал 2008 жылы ЮНЕСКО-ның аса құнды мұраларының тізіміне қосылды. Және де Мадаин-Салих - Сауд-Арабия жеріндегі мұндай бағаға ие болған алғашқы ескерткіш.
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* nabataea.net: фотогалерея
* Photos zubeyr-kureemun.com: фотогалерея 
* http://www.splendidarabia.com/mada'in_salih.htm 
* Мадаин-Салих, Сауд Арабиясы 

Санат:Әлемдік мұра
Санат:Сауд Арабиясы ғимараттары мен құрылыстары
Санат:Сауд Арабиясы тарихы
Жұбран Хәліл Жұбран

**Жұбран Хәліл Жұбран** (; ; 6 қаңтар 1883 т.ж. - 10 сәуір 1931 ө.ж.) - ливандық және америкалық философ, суретші, ақын және жазушы.

Жұбран Хәліл Жұбранның ең белгілі атын шығарған еңбегі - «Пайғамбар» кітабы (The Prophet) (1923). Бұл еңбек - жазушының творчествосының шыңы болып есептеледі. Кітап 100-ден астам тілдерге аударылған.

В 1895 жылы Жұбран Хәліл Жұбран анасы мен бауырлары мен бірге АҚШ-тың Бостон қаласына эмиграция жасайды. Америкада қайтыс болып жерленген.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ ғалымдары
Санат:Ливан тұлғалары
Санат:Философтар
Санат:АҚШ суретшілері
Санат:АҚШ ақындары
Санат:АҚШ жазушылары
Бьёрнстьерне Бьёрнсон

**Бьёрнстьерне Мартиниус Бьёрнсон** (; 8 желтоқсан 1832, Норвегия — 26 сәуір 1910, Париж) — норвег жазушысы. Бар өмірін елінің тәуелсіздігі жолындағы күреске арнаған. «Ақсақ Гульда»(1858), «Король Сверре» (1861) т.б. тарихи драмалар жазған. Бьёрнсонның көптеген шығармалары кертартпа ескілікті, қараңғылықты, алыпсатарлықты, буржуазиялық журналистердің сатқындығын әшкерелейді. Бьёрнсон әлеуметтік қайшылықтарды оқу-ағарту, адамның ақыл-санасын арттыру арқылы шешпек болған. 1903 жылы оған Нобель сыйлығын берілген.

## Отбасы
thumb|upright|Баласы: Эрлинг Бьёрнсон
Бьёрнсонныӊ әкесі Педера Бьёрнсон және анасы Ингер Элисы Нордрок. Ол Каролине Реймерсті (1835—1934) 1858 жылы әйелдікке алған. Олардыӊ алты баласы болған:

* Бьёрн Бьёрнсон (1859—1942)
* Эйнар Бьёрнсон (1864—1942)
* Эрлинг Бьёрнсон (1868—1959)
* Берглиот Бьёрнсон (1869—1953)
* Дагни Бьёрнсон (1871—1872)
* Дагни Бьёрнсон (1876—1974).

## Шығармалары
* Между битвами (*Mellem Slagene*, 1856).
* Хульда-Хромоножка (*Halte-Hulda*, 1857).
* Король Сверре (*Kong Sverre*, 1861).
* Сигурд Злой (*Sigurd Slembe*, 1862).
* Мария Стюарт в Шотландии (*Maria Stuart i Skotland*, 1863).
* Молодожены (*De Nygifte*, 1865).
* Сигурд Крестоносец (*Sigurd Jorsalafar*, 1872).
* Король Эйстейн (*Kong Eystein*, 1873).
* Банкротство (*En fallit*, 1874).
* Редактор (*Redaktøren*, 1874).
* Король (*Kongen*, 1876).
* Леонарда (*Leonarda*, 1879).
* Новая система (*Det ny system*, 1879).
* Перчатка (*En hanske*, 1883).
* Свыше наших сил. Часть первая (*Over ævne, første stykke, I*, 1883).
* География и любовь (*Geografi og Kærlighed*, 1885).
* Свыше наших сил. Часть вторая (*Over oevne, annet stykke, II*, 1895).
* Пауль Ланге и Тура Пареберг (*Paul Lange og Tora Parsberg*, 1898).
* Laboremus (*Laboremus*, 1900).
* В Стархувэ (*På Storhove*, 1902).
* Усадьба Даглани (*Daglannet*, 1904).
* Когда бродит молодое вино (*Når den ny vin blomstrer*, 1909).

## Романдары

* Сюнневе Сульбаккен (*Synnøve Solbakken*, 1857).
* Арне (*Arne*, 1859).
* Веселый парень (*En glad Gut*, 1860).
* Рыбачка (*Fiskerjenten*, 1868).
* Брудеслаттен (*Brudeslåtten*, 1872).
* Капитан Мансана (*Kaptejn Mansana*, 1875).
* Магнхильд (*Magnhild*, 1877).
* Отец (*Støv*, 1882).
* Флаги веют над городом и над гаванью (*Det flager i byen og på havnen*, 1884).
* По Божьему пути (*På guds veje*, 1889)..

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* www.nb.no
* 

Санат:Ақындар
Санат:Драматургтер
Санат:Норвегия жазушылары
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Норвегия драматургтері
Санат:Норвегия ақындары
Бэйшань

**Бэйшань** — Орта Азиядағы таулы қырат. Батысында Лобвор көлі ойысы мен шығысында Жошуй (Эдзин- Гол) өзені аралығында. Ендік бағытта 700 км-ге жуық созылып жатыр. Ені 250 км. Биіктігі 2791 м (Мадзуншань тауы). Кристалл жьныстардан түзілген жақпар тастар мен жоталардан құралады.
## Дереккөздер

Санат:Азия шөлдері
Натаниэль Бэкон

**Натаниэль Бэкон** (*Nathaniel Bacon*, 1642 немесе1647—1676&nbsp;ж.ж.)&nbsp;— Солтүстік Америкадағы ағылшын отары - Виргиниядағы фермерлер көтерілісінің басшысы. Англиядағы кедейленген ақсүйек отбсысында дүниеге келген. 1673 жылы Солтүстік Америкаға қоныс аударып, 2 шағын плантация құрды. 1676 жылы ағылшын отаршылдарына қарсы көтеріліске басшылық етті. Көтеріліс қызған кезде, Бэкон қайтыс болып кетеді. Америка зерттеушілерінің соңғы деректеріне қарағанда, у беріп өлтірген көрінеді.

## Дереккөздер

Санат:1642 жылы туғандар
Санат:1676 жылы қайтыс болғандар
Санат:АҚШ тұлғалары
Бьерк шарты

**Бьерк шарты** – Ресей мен Германия арасындағы шарт. 1905 жылыт 11 шілдеде Выборг маңындағы Бьеркте II Вильгельм және Николай ІІ қол қойған. Бьерк шарты күшіне енбей қалды. 1904 жылғы ағылшын-француз келісімінен кейін және Ресей мен Франция арасындығы бұзылмай тұрған кезде жасалды. Бьерк шарты Германия мүддесіне – Ресейді Ұлыбританиямен жақындастырмау, орыс – француз одағын жққа шығару мақсатына сай келеді.

## Дереккөздер

Санат:Халықаралық шарттар
Санат:Германия-Ресей қатынастары
Схипхол Амстердам әуежайы

**Схипхол Амстердам әуежайы** (, МФА: ) &nbsp;— Нидерланд астанасы Амстердамда орналасқан еӊ басты әуежай...
Жылына 49,8 млн. жолаушы қабылдайды.
Схипхол әуежайы 1916 жылы ашылған. Алғашында әскери әуежай болған. Кейіннен халықаралық әуежайға айналып, әлемде жолаушылар көп қабылдайтын әуежайлардың бірі атанды.
Схипхол әуежайының ерекшелігі әрбір жолаушыға өзінің ұшағын күту барысында әуежай ішінде покер ойнауына, массаж қабылдауына не болмаса әуежай кітапханасында кітап оқуына жағдай жасалған.
Схипхол өзінің атақты мейрамханаларымен әлемге танымал..
## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Әуежайлар
Санат:Амстердам
Санат:Нидерланд әуежайлары
Андер Эррера

**Андер Эррера Агуэра** (исп. Ander Herrera Agüera; 1989 жылы 14 тамызда Бильбао қаласында туылды) — испаниялық және баскиялық футболшы, «Пари Сен-Жермен» футбол клубының жартылай қорғаушысы.

## Клубтағы мансабы
нобай|солға
### Реал Сарагоса
Алғашында жастар «Амистад» және «Сарагосу» клубтарында өнер көрсетті. 2008 жылы «Сарагосаның» қосалқы командасына ауысып кетті. Испания чемпионатында алғаш рет 2009 жылы  29 тамызда «Тенерифе» клубына қарсы 71 минутта Джермейн Пеннантты ауыстырып, алаңға шықты. Алғашқы голын жоғарғы дивизионда 6 желтоқсанда «Мальорки» клубының қақпасына соқты.  2009/10 маусымда жалпы  Эррера 30 матч өткізіп, 2 голмен ерекшеленді. 
### Атлетик Бильбао
2011 жылы жазда «Атлетик Бильбао» Андерді 7,5 млн. евроға сатып алды . Алғаш ойыны 2011 жылы 18 тамызда Еуропа Лигасында «Трабзонспором» клубына қарсы өтті.

2013 жылы тамыздың аяғында «Атлетик» ағылшындық «Манчестер Юнайтедтің» ойыншыны 25 млн.фунтқа сатып алу туралы келісімін қабылдамады.

### Манчестер Юнайтед
2014 жылы 26 маусымда «Манчестер Юнайтед» қайтадан сатып алу туралы сұраныс жасады, осы жолы трансфер құны 29 млн.фунт болды. Осы күні испаниялық клуб контракты сатып алып, ойыншы Манчестер Юнайтдетің сатысына қосылып, 4 жылдық контракқа қол қойды. Алғашқы ресми матчын 2014 жылы 16 тамызда Премьер-Лиганың бірінші турында Суонси Ситиге қарсы ойнады. 14 қыркүейкте Юнайтед үшін алғашқы голын «Куинз Парк Рейнджерстің» қақпасына соқты. 
## Ұлттық құрамада
20 жасқа дейінгі Испания құрамасымен Эррера 2009 жылғы жастар әлем чемпионатына Египетқа барды. Турнирде 4 матч өткізіп, 2 гол соқты. Алайда, Испания 1/8 финалда Италияға 1:3 есебімен жеңіліп, турнирден шығып кетті.

2011 жылы жастар Еуропа чемпионатында Андер барлық матчтарды ойнап, командасында өте үлкен рөль атқарды. Бір голды алғашқы Англияға қарсы ойында соқты, ал екіншісін Эррера финалда Швейцарияның қақпасына соқты.
## Жетістіктері
### Атлетико Бильбао
* Еуропа Лигасының финалисті: 2011/12
* Испания Кубогінің финалисті: 2011/12
### Манчестер Юнайтед
*Англия кубогы 2015/16
*Англия лига кубогы 2016/17
*УЕФА Еуропа лигасы 2016/17
*Англия суперкубогы 2016
### Ұлттық құрама
* Жер-су ойындарының чемпионы: 2009
* Еуропа чемпионы

## Сілтемелер
*Манчестер Юнайтедтің ресми сайтында профилі

Санат:14 тамызда туғандар
Санат:Бильбаода туғандар
Санат:Испания футболшылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Жасөспірімдер арасында футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса Б ФК ойыншылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының футболшылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Синдзи Кагава

**Синдзи Кагава** (жап. *香川 真司 Кагава Синдзи*, ромадзи *Shinji Kagawa*; 1989 жылы 17 наурызда Кобе қаласында, (Жапонияда) дүниеге келген) — жапондық фуболшы, «Реал Сарагоса» неміс клубының жартылай қорғаушысы. 2011 жылғы Азия кубогының жеңімпазы.

## Клубтық карьерасы
### «Сересо Осака»
Синдзи Кобеде туылып өзінің мектебінде футбол үйірмесіне қатысып жүреді. 12 жасында Мияги клубының академиясына шақырту алады. Ол 16 жасында Сересо Осака клубынан шақырту алып, мектеп бітірмей кәсіпқой футбол контрактына отырған ең алғаш жапондық футболшы атанады. Ол өзінің керемет ойынымен 11 ойында 7 гол соғып әлем клубтарының көзіне түседі.
### «Боруссия Дортмунд»
Сересода көрсеткен таланты арқылы 3 жылдық контрактқа әлемнің азулы командасы Боруссиямен келісім жасайды. Ол өзінің дебютін 4:1 есебімен жеңіспен аяқтайды. Ол ойында керемет өнер көрсетті.
### «Манчестер Юнайтед»
Ол англиялық клубка өткеннен соң өзінің алғашқы голын 25 тамыз күні соғады. Оның жұлдызды сәті осы Манчестер Юнайтед клубында болады. Ол өзінің хет-тригін де жасайды.
### Боруссияға қайта оралуы
Синдзи 31 тамыз күні өзінің ескі клубына қайта оралып, футбол мансабын осы клубта жалғастыруға шешім қабылдайды.
## Жетістіктері
### Командалық жетістіктері
**Боруссия**
#Германияның чемпионы 2011/2012|2011/12 маусымдары
#Германия Кубогының жеңімпазы
 **Манчестер Юнайтед**
#Англияның чемпионы 2012/2013|2012/13 маусымдары
#Англия Кубогының жеңімпазы
### Жеке жетістіктері
# 2012 жылдағы Азияның ең үздік футболшысы
## Статистикасы

## Дереккөздер

Санат:1989 жылы туғандар
Санат:Жапония футболшылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
China Airlines

**China Airlines, Limited** (Қытай 中華航空公司 (Zhōnghuá Hángkōng gōngsī, Чжунхуа ханкун гунсы)&nbsp;— Қытай Республикасының (Тайвань) ұлттық авиатасымалдаушы.

Әуе компания Таоюань Халықаралық әуеайында (Тайвань) орналасқан, шатб-пәтері Даюань қаласында, Таоюань уезді, орналасқан. Әуе бағыттары Азия, Еуропа, Солтүстік Америка және Тынық мұхиттық мемлекеттерге бағытталған. 2008 жылдан бастап әуе компания құрылықтық Қытайға тұрақты және чартерлік рейстерді орындайды. Бұл сегменттегі ұшулардың көп бөлігі Шанхай, Гуанчжоу және Бежін қалаларына бағытталған.

China Airlines 1967 жылдан бастап Гонконг жолымен ұшады; бұл бағыт компания үшін ең тыйымды болып табылады.

121.9 млрд-тан 13,3%-ын береді жаңа тайпан доллары (3,7 млрд АҚШ долларлары) 2006 жылғы табыс 140 ұшу Тайбэй, Гаюсюн және Гонконг арасында.

Басты бәсекеші&nbsp;— EVA Air авиакомпаниясы. China Airlines 28 қыркүйекте 2011 жылы SkyTeam мүшесі болды. Авиакомпаниялар арасындағы келісім шарттар мен бірлестіктер 2007 жылы басталды.

## Флоттар
2009 жылы China Airlines келесі самолеттерді пайдаланды:


** F&nbsp;— Бірінші класс орындары, J&nbsp;—  Dynasty Supreme орындары, C&nbsp;—  Dynasty Class орындары, Y&nbsp;— эконом класс орындары. 


2009 жылдың қарашасында China Airlines ұшақ жастары 7 жыл болды. ең соңғысы Boeing корпорациясынан шыққан Boeing 747-400 жолаушы ұшағы China Airlines 2005 жылы сәуірде қолданылды .

## Келісім
[right|thumb|270 px|[Чхеклапкок (әуежай)|Гонконг әуежайындағы Boeing-747-400.]]
2008 жылдың маусымында China Airlines келесі тасымалдаушылармен келісімге отырды:

* Alitalia (SkyTeam)
* Czech Airlines (SkyTeam)
* Delta Air Lines (SkyTeam)
* Garuda Indonesia
* Korean Air (SkyTeam)
* Thai Airways International (Star Alliance)
* Vietnam Airlines (2010 жылдан бастап SkyTeam мүшесі)
* Westjet (Канада ішінде, бағыты: Ванкувер және Торонто)
Және де, China Airlines Deutsche Bahn әуе компаниясымен келісімге отырған.

## Сыртқы сілтемелер
* China Airlines
* China Airlines Cargo Service 

Санат:Қытай әуе компаниялары
Империализм

**Империализм** — ұлы держава яғни империяның басқа елдерді, отарларды өзіне қосып алумен шекарасын үлкейту. Империяның басшысы император болып табылады. Империализм - 1869-1950 жылдардағы Ресейдің және отарлары бар мемлекеттердің стратегиясы. Ресей қазір еліне империализм саясатын жүргізген болатын.

## Империализм саясатының орын алған жерлері
1914-1918 жылдардың алдында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталмай тұрып, Еуропа елдері толықтай империализм саясатын жүргізген болатын. Африка құрлығы толықтай дерлік Еуропаның отары болып саналды. Африканы бөліктерге бөліп алған мемлекеттер:
# Франция
# Англия
# Португалия.

## Дереккөздер

Санат:Отарлау
Санат:Империализм
Санат:Ленинизм
Cebu Pacific

**Cebu Pacific Air**&nbsp;— филиппиндық бюджеттік авиакомпания, мемлекеттік және ішкі авиакомпанияларды күтеді. 1988 жылы 26 тамызда Cebu Air болып орнатылды. 2012 жылы 12,3 миллион жолаушыны тасымалдады, Филиппиндегі ең мықты авиакомпаниялардың бірі болды.

холдингге киреди JG Summit.

## Бағыты
Cebu Pacific 14 елде 34 ішкі және 24 сыртқы рейстер жасайды
 
Image:Cebu_Pacific_Route_Map_-_Domestic.png|Ішкі жол картасы Cebu Pacific
Image:Cebu_Pacific_Route_Map_-_International.png|Мемлекеттік жол картасы Cebu Pacific


## Флоттар
 әуежайы.

### Әрекеттегі
2013 жыл нәтижесінде *Cebu Pacific* орташа жас бойынша 4,1 жыл:



## Еуросоюз тыйымы
Cebu Pacific ұшақтарына 2010 жылдың 10 наурызынан бастап жолаушыларды қорғай алмайтындығы үшін Еуро Одақы бар елдерге ұшуға тыйым салынады.

## Қызықты мәліметтер
* Cebu Pacific рейстерінде Манила және Бутан арасында (Минданао аралы) стюардессалар арнайы ойлап табылған бимен қауіпсіздік ережелерін көрсетеді. Стюардессалар билеп белбеуді және ауа маскасын қолдануды көрсетеді.

## Сыртқы сілтемелер
* Cebu Pacific в словаре по Филиппинам

Санат:Филиппин
Санат:Әуе компаниялар
Рави Шанкар

**Рави Шанкар** (,  *Robi Shôngkor*, ; 7 сәуір 1920 жыл, Варанаси — 11 желтоқсан 2012 жыл, Сан-Диего) — Үндістан композиторы, Ситарда асқан шеберлігімен ойнайтынымен танымал.
Лейф Эриксон

**Лейф Эриксон** (;  970 —  1020 ж.ш.) — скандинавиялық теңізші. Солтүстік Америкаға Христофор Колумбтан 500 жыл бұрын алдын барған. Гренландия ашушысы «Erik the Red» (Жирен Эрик) викингтің баласы, Торвальд Асвальдсонның немересі. 

Лейфтың сапарлары туралы мәліметтер «Жирен Эрик туралы сага» және «Гренландтықтар туралы сага» атты манускрипттардан  алынған.

Санат:970 жылы туғандар
Санат:1020 жылы қайтыс болғандар
Санат:Исландия тұлғалары
Санат:Саяхатшылар
Санат:Американы зерттеушілер
Суонси

**Суонси** () — бірнеше жергілікті аймақтың атауы.

## Австралия
* Суонси — Жаңа Оңтүстік Уельстегі қала.
* Суонси — Тасманиядағы қала. 

## Ұлыбритания
* Суонси — Уэльстегі қала.
*Суонси — Уэльс футбол клубы

## Канада
* Суонси — Торонто аудандарының бірі.

## АҚШ
* Суонси — Иллинойстағы ауыл.
* Суонси — Массачусетстегі қала.
* Суонси — Невададағы жойылып кеткен аумақ.
* Суонси — Оңтүстік Каролинадағы қала.