open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
УЕФА Еуропа лигасы 2017/18

УЕФА Еуропа лигасының 9-шы, УЕФА кубогының 47-ші маусымы. Финалдық ойын 2018 жылы 16 мамырда Лионда өтті. "Марсельді" 2:0 есебімен ұтқан "Атлетико Мадрид" үшінші рет турнирде жеңімпаз атанды.
## Қатысушылар
*2017/18 жылғы турнирге жалпы 190 команда қатысты.*

*1-51 орындағы қауымдастықтар 3 клубтан жіберді (Лихтенштейннен басқасы)
*52-54 орындағы қауымдастықтар екі клубтан жіберді.
*55 орындағы қауымдастық пен Лихтенштейн бір клубтан жіберді (Лихтенштейнде чемпионат өткізілмейді, тек кубок ойындары ғана ұйымдастырылады).

*Бұлардан өзге қатысатындар:*

*Чемпиондар Лигасының 3-раундында ұтылған 15 клуб;
*Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңінде ұтылған 10 клуб;
*Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде үшінші орын алған 8 клуб.

## Іріктеу кезеңі
### 1 раунд

|}

### 2 раунд

|}

### 3 раунд

|}

### Плей-офф

|}

## Топтық турнир
### А тобы

### В тобы

### С тобы

### D тобы

### Е тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

### І тобы

### J тобы

### К тобы

### L тобы

## Плей-офф

### 1/16 финал

|}

### 1/8 финал

|}

### 1/4 финал

|}

### Жартылай финал

|}

## Финал
***Толық мақаласы: [[УЕФА Еуропа лигасының финалы 2018]]***

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2017/18
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2017 жылғы футбол
УЕФА Еуропа лигасы 2018/19

УЕФА Еуропа лигасының 10-шы, УЕФА кубогының 48-ші маусымы. Финалдық ойын 2019 жылы 29 мамырда Бакудегі Олимпиада стадионында өтіп, "Челси" 4:1 есебімен "Арсеналды" ұтты.
## Өткізілу форматы
2018/19 жылғы маусымнан бастап іріктеу ойындары екі тараптан тұрады: Чемпиондар жолы және негізгі жол.
### Чемпиондар жолы (топтық турнирге сегіз жолдама)
*Екінші іріктеуде: Чемпиондар Лигасының бастапқы раунды мен бірінші іріктеу раундында жеңілген 20 команда;
*Үшінші іріктеуде: Чемпиондар Лигасының екінші раундында ұтылған 10 команда және екінші іріктеуде жеңіске жеткен 10 команда;
*Плей-оффта: Чемпиондар Лигасының үшінші раундында ұтылған алты команда мен үшінші іріктеуде жеңіске жеткен 10 команда қатысады.
### Негізгі жол (топтық турнирге 13 жолдама)
Алғашқы раундта: 16 команда
*Бірінші іріктеу кезеңінде: Бірінші раундтағы сегіз жеңімпаз және жаңадан қосылатын 86 команда. 
*Екінші іріктеу кезеңінде: екінші раундтағы 47 жеңімпаз бен жаңадан қосылатын 27 команда. 
*Үшінші іріктеу кезеңінде: Екінші раундтағы 37 жеңімпаз бен жаңадан қосылатын 12 команда және Чемпиондар лигасының екінші кезеңінде ұтылған 3 команда. 
*Төртінші іріктеу кезеңінде: Үшінші раундтағы 26 жеңімпаз.
### Топтық кезеңге
Топтық кезеңде:
*Автоматты түрде 17 команда;
*Чемпиондар Лигасының плей-офф кезеңінде ұтылған 10 команда;
*"Негізгі жолда" сүрінбей өткен 13 команда;
*"Чемпиондар жолында" сүрінбей өткен сегіз команда, барлығы 48 команда қатысады.

## Қатысушылар
2018/2019 жылғы турнирдегі қатысушылар:

* 1—51 орындардағы қауымдастықтар 3 клубтан жібереді; (Лихтенштейннен басқасы)
* 52—54 орындардағы қауымдастықтар 2 клубтан;заявляют по 2 команды
* 55 орындағы қауымдастық пен Лихтенштейн 1 клубтан жібереді.
* Чемпиондар Лигасының түрлі кезеңдерінде ұтылған 57 команда қатысады.

## Квалификация

### Бастапқы раунд

|}

### 1 раунд
*10, 12 — 19 шілдеде*

|}

### 2 раунд
Бірінші ойындар — 26 шілдеде, қарымта ойындар — 2 тамызда.

#### Чемпиондар жолы

|}

#### Чемпион еместер жолы

|}

### 3 раунд
#### Чемпиондар жолы

|}

#### Лига өкілдерінің жолы

|}

### Плей-офф
#### Чемпиондар жолы

|}

#### Лига өкілдерінің жолы

|}

## Топтық турнир

### А тобы

### В тобы

### С тобы

### D тобы

### Е тобы

### Ғ тобы

### G тобы

### Н тобы

### І тобы

### J тобы

### К тобы

### L тобы

## Плей-офф

### 1/16 финал
12, 14 ақпан — 20, 21 ақпан 2019 жыл.

 

|}

### 1/8 финал

|}
### Ширек финал

|}
### Жартылай финал

|}

## Финал

Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2018/19
Санат:2018 жылғы футбол
Санат:2019 жылғы футбол
Адриан Лопес Альварес

**Адриан Лопес** (; 8 қаңтар 1988 жыл, Тьерга, Испания) — испан футболшысы,  «Порту» футбол клубының«Депортивоға» жалға берілген шабуылшысы.

## Ұлттық құрамада
Испанияның 17, 19, 20, 21 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады. Негізгі құрамада екі рет алаңға шықты. 2012 жылы Еуропа біріншілігінің алдында құрама бапкері Висенте Дель Боске кеңейтілген құрамға қосқанымен, чемпионатқа апармады. 2012 жылы 26 мамыр күні Сербиямен өткен жолдастық кездесуде бір гол соқты.

## Жетістіктері
; Атлетико Мадрид

* Еуропа лигасы: 2012
* УЕФА суперкубогы: 2012
* Испания кубогы: 2013
* Испания чемпионы: 2013/14
* Чемпиондар Лигасының финалисі: 2013/14

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ficha en la web oficial del Deportivo de La Coruña
* Статистикасы

Санат:Реал Овьедо ФК ойыншылары
Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Санат:Алавес ФК ойыншылары
Санат:Малага ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Испания футболшылары
Фернанду Сантуш

**Фернанду Мануэл Фернандеш да Кошта Сантуш** ( 10 қазан 1954 жыл, Лиссабон, Португалия) — португалиялық футболшы, қорғаушы, Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасының бапкері. 

## Әлем және Еуропа біріншіліктерінде
Карьерасында тек Португалия және Грекия клубтарын жаттықтырды. Екі рет ұлттық құрамаларға жаттықтырушы болды: 2010-14 жылдары Грекия құрамасына, 2014 жылы Португалия құрамасына бапкер боп тағайындалды. Грекия құрамасымен 2012 жылғы Еуропа біріншілігінде 1/4 финалға дейін жетіп, 2:4 есебімен Германиядан ұтылып қалды. 2014 жылғы әлем біріншілігінде 1/8 финалға шықты да, Коста-Рика құрамасынан тек пенальтилер арқылы ұтылып қалды. 

2014 жылғы әлем чемпионатынан соң Португалия құрамасының тізгінін ұстады. 2016 жылы Еуропа чемпионатында құрама алтыннан алқа тақты. 2018 жылғы әлемдік додада 1/8 финалда Уругвайдан ұтылып қалды — 1:2  

## Жетістіктері
**«Порту»**

* Португалия чемпионы: 1998/99
* Португалия кубогы: 1999/00, 2000/01
* Португалия суперкубогы: 1998, 1999

**«АЕК» (Афины)**

* Грекия кубогы: 2001/02

**«Спортинг» (Лиссабон)**

**Португалия**

* Еуропа чемпионы: 2016
* Конфедерациялар кубогы (3-ші орын): 2017
* УЕФА Ұлттар Лигасы: 2018/19

## Бапкерлік статистикасы
: *23 сәуір 2025* 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Португалия футболшылары
Санат:Маритиму ФК ойыншылары
Санат:Португалия футбол жаттықтырушылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Андре-Пьер Жиньяк

**Андре-Пьер Жиньяк** (; 5 желтоқсан 1985 жыл, Мартиг) — француз футболшысы, шабуылшы. Футболшылар Жак Абардонадо мен Йоан Моллоның немере туысы.

2010 жылы әлем чемпионатына, 2016 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. 2016 жылғы Еуропа біріншілігінің күміс жүлдегері.

## Клубтық статистикасы

*2014/2015 маусым қорытындысы бойынша*

## Жетістіктері

### Командалық
**Олимпик (Марсель)**

* Лига кубогы: 2010/11, 2011/12

**УАНЛ Тигрес**

* Мексика чемпионы (1): Апертура 2015

**Франция**

* ЕУРО-2016 финалисі

### Жеке

* Франция чемпионатының үздік мергені: 2009 (24 гол)
* Мексика чемпионатының үздік мергені: 2016 (Клаусура) (13 гол)

## Жеке өмірі
Жиньяк бойында алжирліктерден бөлек сығанның да қаны бар, әйелі сыған, ұлдары бар.

Андре-Пьер — футболшы Йоан Моллоның немере туысы.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Франция футболшылары
Санат:По ФК ойыншылары
Санат:Лорьян ФК ойыншылары
Санат:Тулуза ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:УАНЛ Тигрес ФК ойыншылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Мидтьюлланд

«**Мидтьюлланд**» () — даниялық  футбол клубы,  Хернинг қаласынан. Атауы — "Оңтүстік Ютландия" деген мағына береді.

## Тарихы
1999 жылы жергілікті «Икаст» және «Хернинг Фремад» клубтарыны өзара бірігіп, "Мидтьюлланд" командасы құрылды.  Үйдегі ойындарын «МСХ Арена» стадионында (сыйымдылығы 11 800) өткізеді.

2001/02 жылы қола жүлдегер атанды да, бұл жетістікті 2004/05 маусымда қайталады. Ал 2006/07 жылы алғашқы күміс жүлдесін олжалады. 

2014/15 жылғы маусымда бірінші рет Дания чемпионы атанды. 

Төрт рет Дания кубогының финалына шықты, төртеуінде де жолы болмады.

## Жетістіктері

* **Суперлига**
** **Чемпион** (4): 2014/15, 2017/18, 2019/20, 2023/24
** **Вице-чемпион** (3): 2006/07, 2007/08, 2018/19
** **Қола жүлдегер** (5): 2001/02, 2004/05, 2011/12, 2013/14, 2015/16

* **Бірінші дивизион**
** **Чемпион** (1): 1999/00

* **Дания кубогы**
** **Финалист** (4): 2002/03, 2004/05, 2009/10, 2010/11

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Ресми сайты 
Санат:Дания футбол клубтары
Санат:1999 жылы құрылған футбол клубтары
Диего Рибас да Кунья

**Диего Рибас да Кунья** (, 28 ақпан 1985 жыл, Рибейран-Прету, Сан-Паулу, Бразилия) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2019 жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы.  
 
## Жетістіктері

; «Сантос»

* Бразилия чемпионы (2): 2002, 2004

; «Порту»

* Португалия чемпионы (1): 2006
* Португалия кубогы (1): 2006
* Құрлықаралық кубок (1): 2004
* Португалия суперкубогы (1): 2004

; «Вердер»

* Германия кубогы (1): 2009
* Лига кубогы (1): 2006
* Германия суперкубогы (1): 2009

; «Атлетико Мадрид»

* Еуропа лигасы (1): 2012
* Испания чемпионы (1): 2013/2014
* Чемпиондар Лигасы финалисі: 2013/2014

; «Фенербахче»

* Түркия суперкубогы (1): 2014

; «Фламенго»

* Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (1): 2017
*Либертадорес кубогы: 2019

; Бразилия

* Оңт. Америка чемпионы (17-жас) (1): 2001
* Америка кубогы (2): 2004, 2007
* Жазғы Олимпиаданың қола жүлдегері (1): 2008

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Профилі
* Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Сантос ФК ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Ювентус ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Санат:Фенербахче ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Хосе Антонио Рейес

**Хосе Антонио Рейес Кальдерон** (; 1 қыркүйек 1983, Утрера — 1 маусым 2019, Утрера, Севилья) — испан футболшысы, жартылай қорғаушы. 2003-06 жылдары Испания ұлттық құрамасында ойнаған.  

## Карьерасы
2006 жылы әлем чемпионатына қатысқан.  
Еуропа лигасының бес дүркін жеңімпазы. Соның үшеуін "Севилья" сапында (2014, 2015, 2016), екеуін "Атлетико Мадрид" сапында (2010, 2012) жеңіп алды.  

2006 жылы "Арсенал" (Лондон) сапында ойнап жүріп Чемпиондар Лигасының финалына шықты. Рейес екінші таймда ойынға қосылды, бірақ "Арсенал" 1:2 есебімен "Барселонадан" ұтылып қалды. 

Карьерасында тағы да бір жылдай "Реалда" арендада ойнады және "Эспаньол", "Кордоба" (2018 жылдан бастап) клубтарында доп тепті.

2019 жылы 1 маусым күні туған қаласы Утрерада жол апатынан қайтыс болды. 

## Жетістіктері

### Клубтық

; «Севилья»

* Сегунда жеңімпазы: 2000/01
* Еуропа лигасы: 2013/14, 2014/15, 2015/16

; «Арсенал»

* Англия чемпионы: 2003/04
* Англия кубогы: 2004/05
* Чемпиондар лигасының финалисі: 2005/06

; «Реал Мадрид»

* Испания чемпионы: 2006/07

; «Атлетико»

* Еуропа лигасы: 2009/10, 2011/12
* УЕФА суперкубогы: 2010
* Интертото кубогы: 2007

; «Бенфика»

* Португалия лигасының кубогы: 2008/09

### Халықаралық

; Испания құрамасы

* Еуропа чемпионы (19 жасқа дейінгі): 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Испания футболшылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Эспаньол ФК ойыншылары
Санат:Кордова ФК ойыншылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ласло Кляйнхайслер

**Ласло Кляйнхайслер** (; 8 сәуір 1994 жыл, Казинцбарцика) — мажар футболшысы, "Панатинаикос" футбол клубының жартылай қорғаушысы, Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншысы. "Мажарстанның Скоулзы" деген лақап аты бар.

## Карьерасы
2016 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан.

"Пушкаш Академиясының" түлегі және белді ойыншыларының бірі ретінде таныла бастады. 2013 жылы 19 жасында оны Мажарстанның белді клубтарының бірі "Видеотон" өзіне шақырды. Жаңа командасы сапында Еурокубоктерге де қатыса бастады.

2015 жылы қыста туған клубы "Пушкаш Академиясына" жарты жылға жалға берілді. 2016 жылы қаңтарда Германияның "Вердеріне" ауысты. Бірақ командада тұрақтай алмай, жарты жылдан соң "Дармштад" (Германия) клубына, 2017 жылы "Ференцварош" (Мажарстан) клубына, 2017 жылы "Астана" (Қазақстан) командасына жалға беріледі. Қазақстандық клуб сапында ел чемпионы атанады.

2018/19 жылғы Чемпиондар Лигасының іріктеу турнирінің екінші кезеңінде "Астана" Данияның "Мидтьюлланд" клубымен кездесіп, алғашқы ойында 2:1 есебімен ұтты. Екі голды да Ласло соқты.

2019 жылдың 16 қаңтарында «Осиек» Кляйнхайслердің «Астанамен» келісімшартын бұзып, «Осиек» клубымен 3,5 жылдық келісімшартқа қол қойғаны туралы хабарлады.

2023 жылдың қаңтар айында ол «Панатинаикос» клубымен келісімшартқа қол қойды. 2023 жылдың 5 ақпанында Ламияға қарсы ойында клуб үшін алғашқы голын соғып, команда 2:0 есебімен жеңіске жетті.

2024 жылы 2 қаңтарда хорватиялық Хайдук командасына жалға берілді.

## Статистикасы
: *12 қараша 2024*

### Клубтық карьера

### Ұлттық құрама
: *12 қараша 2024*

## Жетістіктері

* Қазақстан чемпионы: 2017
* Қазақстан суперкубогы: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль

Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Фехервар ФК ойыншылары
Санат:Дармштад-98 ФК ойыншылары
Санат:Ференцварош ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ғафуржан Сабыржанұлы Сүйімбаев

**Ғафуржан Сабыржанұлы Сүйімбаев** (19 тамыз 1990, Шымкент, Қазақстан) — қазақ футболшысы, "Ақсу" клубы мен Қазақстан құрамасының қорғаушысы.

## Карьерасы
"Ордабасы" футбол клубының түлегі. 2013 жылы жазда "Ертіске" жалға берілді де, УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңінің екінші раундында босниялық "Широки Бриег" клубының қақпасына гол соқты. Сол жылы желтоқсанда туған клубына қайта оралды. Қайта оралғасын бұрынғыдай емес, негізгі құрамда жиі алаңға шыға бастады. Бұл белсенділігі өзге клубтардың назарын аудартты да, "Қайрат" командасы Ғафуржанды сатып алды. 

2022 жылдың басында "Ақсуға" ауысты.

Ұлттық құрама сапында алғаш рет 2014 жылы 7 маусымда Мажарстан құрамасына қарсы алаңға шықты. Алғашқы голды 2016 жылы сырт алаңда Данияның қақпасына соқты. Бұл гол ӘЧ-2018 іріктеуіндегі үздік бес голдың тізіміне енді.

## Жетістіктері

### «Ордабасы»

* Қазақстан чемпионатындағы үздік 22 футболшының бірі: 2015

### «Қайрат»

* Қазақстанның күміс жүлдегері: 2016, 2017, 2018, 2019
* Қазақстан чемпионы: 2020
* Қазақстан кубогы: 2017, 2021
* Қазақстан суперкубогы: 2017

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшыларыСанат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Ақсу (Ақсу) ФК ойыншылары
Андрей Валерьевич Морев

**Андрей Валерьевич Морев** (3 қазан 1973 жыл, Омбы – 26 қазан 2025 жыл) — қазақстандық және ресейлік футболшы, қақпашы.

## Қазақстан құрамасы
Қазақстан ұлттық құрамасында ойнау үшін Қазақстан азаматтығын алды. Бірақ екі рет қана алаңға шықты: 2004 жылы сырт алаңда Түркиямен (есеп 0:2 боп жатқан кезде Юрий Новиковтың орнына екінші таймда шықты), Алматыда Албаниямен ойында құрама қақпасын қорғады. 

## Ойнаған клубтары

## Жетістіктері

### Командалық

; «Тобыл»

* Қазақстанның күміс жүлдегері: 2005
* Қазақстанның қола жүлдегері: 2006

; «Ақтөбе»

* Қазақстан чемпионы (2): 2007, 2008
* Қазақстан кубогы (1): 2008

### Жеке

* 2007 жылғы Қазақстанның үздік қақпашысы

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі
*Андрей Морев 40 жаста 

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Ресей футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Сенное

* ''Сенное'' – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы таратылған ауыл.
* Сенное – Шығыс Қазақстан облысы Үлкен Нарын ауданындағы ауыл.
Висенте дель Боске

**Висенте дель Боске Гонсалес**, бірінші маркиз дель Боске (; 23 желтоқсан, 1950, Саламанка) — испан футболшысы, бапкер. Бапкер ретінде Еуропа және әлем чемпионы, Чемпиондар лиасының жеңімпазы атанған. Тарихтағы ең табысты бапкерлердің бірі.

## Дель Боске жайлы фактілер
* Футболшы карьреасын "Реал" сапында өткізді, бірақ бірнеше жылдар түрлі клубтарға жалға берілді. Ұлттық құрама сапында 1980 жылғы Еуропа біріншілігіне қатысты.
* Бапкер ретінде ғасырлар тоғысында біраз табыстарға жетті: 1999 жылы екінші рет "Реалға" бапкер боп тағайындалып, 2000 жылы Чемпиондар Лигасын ұтып алды. 2001 жылы Чемпиондар Лигасының жартылай фигалында "Бавариядан" ұтылды, есесіне Испания чемпионы атанды. 2002 жылы тағы да Чемпиондар Лигасында топ жарды, одан бөлек УЕФА суперкубогын, Құрлықаралық кубокты иеленді. 2002/03 жылғы Чемпиондар Лигасының маусымында жартылай финалда "Ювентустан" ұтылып қалды да, сол себепті клубтан кетті. Дель Боске мадридтік клубқа бапкер болған жылдары командада Роналдо, Зидан, Фигу секілді жұлдыздар доп тепті.
* 2006 жылы оны Мексика құрамасын баптауға шақырды, бірақ келісім бермеді ("Реалда" президент ауысып, жаңа президент бапкерлікке шақырып қалар" деп те күтті, бірақ ол үміті ақталмады".
* 2008 жылы Испания құрамасы Еуропа чемпионы атанды да 70 жастағы бапкер Луис Арагонес құрамадан кетіп, орнына Дель Боске шақырылды. Екі жылдан соң Әлем чемпионатын жеңіп алды, 2012 жылы Еуропа чемпионатын ұтты.
* 2012 жылдан соң құрама ойыны солғындай берді, 2013 жылы Конфедерациялар кубогында финалда Бразилиядан ұтылды, 2014 жылы топтық турнирден аса алмады. Дель Боске құрама барынша жаңартуға тырысса да, 2016 жылғы Еуропа чемпионатында 1/8 финалда Италиядан ұтылып қалды. Осы турнирден соң Дель Боске қызметтен босады.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде
; Реал Мадрид

* Испания чемпионы: 1974/75, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1979/80
* Испания кбуогы: 1973/74, 1974/75, 1979/80, 1981/82

### Бапкер ретінде
; Реал Мадрид

* Испания чемпионы: 2000/01, 2002/03
* Испания суперкубогы: 2001
* Чемпиондар Лигасы: 1999/00, 2001/02
* УЕФА суперкубогы: 2002
* Құрлықаралық кубок: 2002

; Испания

* Әлем чемпионы: 2010
* Еуропа чемпионы: 2012
* Әлемнің үздік бапкері: 2012
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2009
* Конфедерациялар кубогының күміс жүлдегері: 2013.

## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бешикташ ФК жаттықтырушылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Максим Игорьевич Шевченко

**Максим Игоревич Шевченко** (27 наурыз 1980) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Карьерасы

### Клубтық
Карьрерасында Ресей және Қазақстан клубтарында ойнады. 

2003 жылы Тольяттидің "Лада" клубы сапынан Қостанайдың "Тобыл" командасына ауысты да, футболшылық ғұмырының қалған бөлігінде тек қазақ клубтарында доп тепті. 

2010 жылы Алматының "Іле-Сәулет" командасы сапында ойнап жүріп карьерасын аяқтады.

### Құрама
Ұлттық құрама сапында бірінші рет 2000 жылы 10 желтоқсан күні БАӘ құрамасына (2:5) қарсы ойнады. Алғашқы голын 2001 жылы 21 сәуірде ӘЧ-2002 іріктеу турнирінде Непал (4:0) қақпасына соқты.

Құрама сапында 2000-05 жылдары 11 кездесуде алаңға шығып, 3 доп соқты.

### Бапкерлік
Кейін бапкерлікпен айналысты. "Іле-Сәулет", "Қайрат" клубтарының бапкерлік штабында жұмыс жасады. 

2018 жылы "Рузаевка" клубының бас жаттықтырушысы болды. 

2019 жылы Ресей клубтарына ауысты.

## Құрамадағы голдары

## Отбасы
Інісі Игорь де футболшы (1984 жылы туған). Тоьяттидің "Лада" клубында және Қазақстанның бірінші лигасында ойнаған. 

## Сілтемелер
* Профилі
* Ресей чемпионаттарындағы статистикасы

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Носта ФК ойыншылары
Санат:Лада ФК ойыншылары
Санат:Черноморец Новороссийск ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Іле-Сәулет ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Рузаевка ФК жаттықтырушылары
Алексей Николаевич Клишин

**Алексей Николаевич Клишин** (1 қаңтар, 1973 жыл, Қарағанды, Қазақ ССР, КСРО) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы сапында сегіз матч өткізген.

## Cтатистикасы

### Халықаралық

*22 наурыз 2017*

### Ұлттық құрамадағы голдары

: *4 қыркүйек 2016*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары
Санат:Достық Алматы ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Мегаспорт ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары
Санат:Динамо Алматы ФК ойыншылары
Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары
Константин Александрович Горовенко

**Константин Александрович Горовенко** (10 қаңтар, 1977, Жаңатас, Қазақ ССР, КСРО) — қазақстандық футболшы, 2000-01 жылдары Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.

## Карьерасы

### Клубтық
2010 жылы карьерасын аяқтаған соң бапкерлікпен айналысты.

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында бірінші рет 2000 жылы 2 сәуірде Катар құрамасына қарсы ойында 64-минутта Виктор Зубаревтің орнына алаңға шықты. Бұл — 2000 жылғы Азия кубогының іріктеу турнирі болатын. Турнирде құрама төрт кездесу өткізді, Горовенко соның үшеуінде алаңға шықты.

ӘЧ-2002 іріктеуінде Қазақстан құрамасы Ирак, Непал, Макао құрамаларымен бір топқа түсті де, алты ойын өткізді. Горовенко солардың үшейінде алаңға шығып, үш рет гол соқты. 14 сәуір күні екінші турда Макаоның қақпасына шешуші үшінші голды соқты. Төртінші турда да Непалдың қақпасына соңғы төртінші голды енгізді. Бесінші турда Макаоның қақпасына соңғы бесінші голды соқты.

ӘЧ-2002 іріктеуіндегі сәтсіздіктен соң Горовенко қайтадан құрамаға шақырылмады.

## Клубтық карьерасы


## Сілтемелер
*Профилі
*Горовенко жайлы

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Алматы ФК ойыншылары
Санат:Мегаспорт ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сұңқар ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК жаттықтырушылары
Санат:Жетісу ФК жаттықтырушылары
Санат:Мақтаарал ФК
Санат:Каспий ФК жаттықтырушылары
Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары
Нұрмат Нарманұлы Мырзабаев

**Нұрмат Нарманұлы Мырзабаев** (11 қараша, 1972, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, бапкер. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының қорғаныс шебінде ойнаған.  

## Карьерасы
Карьерасында "Тараз", "Аксесс-Есіл" (Қазіргі "Қызылжар"), "Ертіс", "Ақтөбе" клубтарында доп тепті. 1996 және 2002 жылы Қазақстан чемпионы атанды. 2007 жылы туған клубы Таразда ойнап жүріп футболшылық карьерасын аяқтады. Қазір бапкерлікпен айналысады.  

Ұлттық құрама сапында 1998-2003 жылдар аралығында ойнады. 16 кездесуде алаңға шықты. Тұңғыш рет 1998 жылы бапкер Сергей Гороховодацкийдің кезінде шақырылып, Тайландта өткен Азия ойындарына қатысты да, бірнеше кездесуде ойнап, 10 желтоқсан күні Катар құрамасының қақпасына бір гол соқты. Бұл ойында Қазақстан 2:0 есебімен жеңіске жетті. 

2003 жылы 29 сәуір күні сырт алаңда Фарер аралдарымен кездесуде ұлттық құрама жейдесін соңғы рет киді. Бұл кездесуде Қазақстан 1:2 есебімен ұтылып қалды. 

## Жетістіктері

### Клубтық

#### Тараз

* Қазақстан чемпионы: 1996

#### Ертіс

* Қазақстан чемпионы: 2002

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Тараз ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
АЗ Алкмаар

**АЗ Алкмаар, «Алкмар Занстрек»** (), немесе жәй ғана **АЗ** — нидерландылық футбол клубы, Алкмаар қаласынан. ӨЗ алаңындағы ойындарын "Алкмаар" стадионында өткізеді.  

## Тарихы
1967 жылы 10 мамырда "Алкмаар" және "Занстрек" клубтары өзара бірікті де "АЗ АЛкмаар" деген атаумен ойнай бастады. 
Керемет табысы ретінде 1980/81 жылғы Еуромаусымдағы УЕФА Кубогында финалға дейін жеткен жетістігін айтуға болады. Англияның "Ипсвич" клубынан сырт алаңда 0:3 есебімен ұтылды да, өз алаңында 4:2 есебімен жеңіліп, екі ойын нәтижесі бойынша ағылшын клубы бұлардан басым түсті. Сол маусымда тұңғыш рет Нидерланд чемпионы атанды және Нидерланд кубогының иегері атанды. Арада 28 жыл өткен соң екінші рет ел чемпионы атанды. 

2017/18 жылғы Нидерланд чемпионатында 3-ші орын алды да, 2018/19 жылғы маусымда Еуропа Лигасына қатысу мүмкіндігіне ие болды. Сондай, бұл маусымда Нидерланд кубогында финалға дейін жетті. 

## Жетістіктері
* **Нидерланд чемпионаты**
** **Чемпион (2):** 1980/81, 2008/09
** **Күміс жүлдегер (2):** 1979/80, 2005/06
** **Қола жүлдегер (7):** 1976/77, 1977/78, 1981/82, 2004/05, 2006/07, 2014/15, 2017/18
* **Екінші лига**
** **Чемпион (2):** 1995/96, 1997/98
** **Күміс жүлдегер (2):** 1967/68, 1971/72
* **Нидерланд кубогы**
** **Жеңімпаз (4):** 1977/78, 1980/81, 1981/82, 2012/13
** **Финалист (3):** 2006/07, 2016/17, 2017/18
* **Нидерланд Суперкубогы**
** **Жеңімпаз (1):** 2009
** **Финалист (1):** 2013
* **УЕФА кубогы**
** **Финалист (1):** 1980/81

## Танымал бапкерлері
* Луи ван Галь
* Диик Адвокат
* Марко ван Бастен
* Рональд Куман

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Видеоканалы (YouTube)

Санат:АЗ Алкмаар ФК
Санат:1967 жылы құрылған футбол клубтары
Пюник (футбол клубы)

**«Пюник»** () — 1992 жылы құрылған Пюник қаласындағы Армения футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Еревандағы Республикалық стадионда өткізеді. Арменияның 11 дүркін чемпионы, жеті дүркін кубок иегері.  

1992 жылы құрылды. 1995 жылға дейін "Оменетмен" деген атаумен ойнады.  

## Жетістіктері

### Ұлттық чемпионатта

; Армения чемпионы (13) 
: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2015, 2022, 2024
; Күміс жүлдегер (1) 
: 2011
; Қола жүлдегер (1)

2015/16

; Армения кубогы (7) 
: 2002, 2004, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015
; Армения кубогының финалисі (1) 
: 2006
; Армения суперкубогы (8) 
: 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2010, 2011, 2015

### Командалық

* «Fair Play» иегері: 2009, 2010

### Ойыншылардың жетістігі

* *Үздік мергендер:*
** 2001 — Арман Карамян (21)
** 2002 — Арман Карамян (36)
** 2004 — Эдгар Манучарян, Галуст Петросян (21)
** 2010 — Маркос Пиццелли, Геворг Казарян (16)

* *Үздік футболшылар:*
** 2001 — Вардан Минасян
** 2002 — Арман Карамян
** 2004 — Эдгар Манучарян
** 2007 — Левон Пачаджян
** 2008 — Саркис Овсепян
** 2009 — Генрих Мхитарян
** 2010 — Карлен Мкртчян

* *Үздік қақпашылар:*
** 2003 — Апула Эдель
** 2004 — Апула Эдель
** 2005 — Геворг Каспаров

* *Үздік қорғаушылар:*
** 2003 — Хосе Андре Билибио
** 2004 — Александр Тадевосян
** 2005 — Александр Тадевосян

* *Үздік шабуылдаушы қорғаушылар:*
** 2004 — Карл Ломбе

* *Үздік жартылай қорғаушылар:*
** 2003 — Левон Пачаджян

* *Үздік жас футболшылар:*
** 2007 — Геворг Казарян
** 2009 — Давид Маноян

* *Үздік жас қорғаушылар:*
** 2007 — Роберт Арзуманян

* *Маусымдағы жаңа есімдер:*
** 2005 — Роберт Арзуманян
** 2009 — Давид Маноян

* *Үздік легионер:*
** 2004 — Карл Ломбе

* *Болашағы бар футболшы:*
** 2009 — Давид Маноян

* *Үздік бапкер:*
** 2009 — Вардан Минасян
** 2010 — Вардан Минасян

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Фанклубтар сайты 
* Профиль 
* Профиль (footballdatabase.eu) 
* Профиль (www.weltfussballarchiv.com)  
* Профиль  
* Профиль 
* Профиль 

Санат:Армения футбол клубтары
Санат:1992 жылы құрылған футбол клубтары
Владимир Евгеньевич Логинов

**Владимир Евгеньевич Логинов** (5 қаңтар 1974 жыл, Орал) — қазақстандық футболшы,  Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған шабуылшы.

## Ұлттық құрамадағы голдары

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Екібастұз-2003 ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Хабиб Эсеола

**Адеринсола Хабиб Эсеола** (укр. *Адерінсола Хабіб Есеола*; 28 маусым 1991, Житомир, Украин ССР, КСРО) — украин футболшысы,  шабуылшы. 

## Карьерасы

### 2009-18 жылдар
Украина футболының түлегі. 2009 жылы Киевтің ЦСКА клубында бір жыл ойнады да, "Динамоға" ауысты. Бірақ "Динамо" сапында бір рет те ресми ойында алаңға шықпай, 2010 жылы Италияға кетті. 2010-13 жылдар аралығында Италияның Д сериясындағы клубтарда ойнады. 

Карьерасында ешқандай клубта бір жылдан артық тұрақтаған емес. 2013 жылы Украинаға оралды да, жарты жылдай клубсыз бос жүрді. 2014 жылы қаңтар айында өзінің туған клубы "Арсенал-Киевке" қосылды. 2014-18 жылдары Украинаның төменгі лигаларындағы бірнеше клубта доп тепті. 2018 жылы қаңтарда "Заря" (Кропивницкий) сапында ойнап жүріп, Қазақстанға, "Ақжайық" клубына жалға берілді.  

### [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат ( Алматы)]]
"Ақжайықта" жарты жылдай ойнап, 2018 жылы жазда Алматының "Қайратымен" келісім-шартқа отырды. "Қайрат" сапындағы алғашқы ойынында-ақ "Ертістің" қақпасына гол соқты.

"Қайрат" 2018/19 жылғы Еуропа Лигасының алғашқы кезеңінде Андорраның "Энгордань" клубымен кездесті де, Алматыда өткен қарымта ойында (7:1) Эсеола гол соқты. Екінші кезеңде қайраттықтар Нидерландының АЗ Алкмаар командасымен ойнап, бірінші ойында 2:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойында Эсеола екі доп соқты да, "Қайрат" 2:0 есебімен жеңіске жетті.
2021 жылы 1 шілдеде "Ворсклаға" ауысты.

## Жетістіктері

### Жеке
**Арсенал (Киев)**

* Олег Макаровты еске алуға арналған турнирдің үздік мергені: 2015

### Клубтық
**Қайрат**

* Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2018, 2019
* Қазақстан кубогы: 2018
* Қазақстан чемпионы: 2020

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Украина футболшылары
Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары
Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Арсенал Киев ФК ойыншылары
Санат:Десна ФК ойыншылары
Санат:Александрия ФК ойыншылары
Санат:Ворскла ФК ойыншылары
Максим Сергеевич Федин

**Максим Сергеевич Федин** (8 маусым 1996, Екібастұз, Павлодар облысы) — қазақстандық футболшы, "Ертіс" футбол клубының шабуылшысы. 

## Карьерасы

### Клубтық
"Ертіс" (Павлодар) клубының түлегі. Жастар командасында ойнағанымен, кәсіби карьерасын 2014 жылы Астананың "Бәйтерек" клубында бастады. Бір жылдай ойнап, 24 ойында алаңға шықты, алты рет мергендігімен көзге түсті. 

2015 жылы Сербияның "Спартак" командасына ауысқанымен, негізгі құрамға іліге алмай, 2016 жылы Қазақстанға оралды да, "Атырау" сапында доп тебе бастады. 2017 жылы Көкшетаудың "Оқжетпес" клубында бір жылдай бақ сынады, бірақ 26 кездесуде не-бары екі ғана гол соққан соң оны команда сатуға мәжбүр болды. Осылайша 2018 жылы Қостанайдың "Тобыл" командасына ауысты. 

### Қазақстан құрамасында
Қазақстанның 17, 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады. Негізгі құрамадағы тұңғыш ойынын 2018 жылдың соңында сырт алаңда Латвияға қарсы өткізді.

## Жүлделері

### Клубтық

; «Тобыл»

* Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2018

; «Ордабасы»

* Қазақстан Кубогы: 2022

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль 
* УЕФА сайтында М. Федин жайлы

Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Бәйтерек ФК ойыншылары
Санат:Спартак Суботица ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:8 маусымда туғандар
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Тұран Түркістан ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Ганеша

**Ганеша** () — индуистік пантеондағы құдайлардың бірі.. 

## Әдебиет
*Гринцер П. А. Ганеша // Мифы народов мира / Ред. С. А. Токарев — М.: Советская энциклопедия, 1991. — Т. 1. — Б. 265.
*Глушкова И. П. Общеиндийский бог Ганеша // Древо индуизма / Отв. ред. И. П. Глушкова — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999. — Б. 283—312. — 559 б. — (Культура народов Востока). — 2500 экз. — ISBN 5-02-018032-7.
*Дубянский А. М. Ганеша (Ганапати) // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм / Под общ.ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского — М.: Республика, 1996. — Б. 138—139. — 576 б. — ISBN 5-250-02557-9.
*Brown, R. (1991), «Ganesh: Studies of an Asian God», Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-0657-1
*Doniger W. Ganesha // Encyclopædia Britannica, 03.06.2015
*Getty A. Gaņeśa: A Monograph on the Elephant-Faced God — 1992 reprint. — Clarendon Press, 1936. — ISBN 81-215-0377-9.
*Grimes, J. A. (1995), «Ganapati: Song of the Self», SUNY Series in Religious Studies, Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-2440-5
*Krishan, Y. (1981–1982), "«The Origins of Gaṇeśa IAST»", Artibus Asiae (Artibus Asiae Publishers) . — Т. 43 (4): 285–301
*Krishan, Y. (1999), «Gaņeśa: Unravelling An Enigma», Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, ISBN 81-208-1413-4
Санат:Құдайлар
Санат:Индуизм құдайлары
Евгений Анатольевич Лунёв

**Евгений Анатольевич Лунёв** (26 сәуір 1976) — қазақстандық футболшы, 2000-04 жылдары Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған шабуылшы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан чемпионы: 1999

### Жеке

* Қазақстан чемпионатының үздік мергені: 2002

## Cтатистикасы

### Ұлттық құрамадағы голдары

## Сілтемелер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Екібастұз-2003 ФК ойыншылары
Еміл Ринатович Кенжесариев

**Еміл Ринатович Кенжесариев** (26 наурыз 1987, Фрунзе) — қырғыз футболшысы, Қырғызстан Ұлттық құрамасында ойнаған. Қазақстандық жанкүйерлерге "Ақтөбе" клубында ойнаған жылдары жақсы таныс болған жартылай қорғаушы.

## Өмірбаяны
2003-05 жылдары Қырғызстанның клубтарында ойнап, 2005 жылы "Цесна" командасына ауысты. 2006-07 жылдары елордалық "Астана" командасында өнер көрсетті де, 2008 жылы "Ақтөбе" командасының қатарын толықтырды. Ақтөбелік клубта біраз табыстарға жетті, ел чемпионы атанды, Қазақстан кубогы мен суперкубогына қол жеткізді. Одан бөлек Еурокубоктерге қатысып, біраз шыңдалды. 

2011 жылы Өзбекстанның "Бунедкор" клубы сатып алды. Бірақ негізгі құрамға іліне алмай, 2012 жылы "Ақтөбеге" қайта оралды.

2013 жылы тамыз айының 10-нан 11-не қараған түнде Алматы көшелерінің бірінен ауыр соққыға жығылып, ес-түссіз жатқан күйі табылады да, дереу ауруханаға жеткізіледі. Бірнеше күннен соң ғана есін жиған Еміл қайтадан футбол ойнай алмады. 

2017 жылы Қырғызстанда бапкерлік курстан өтіп, лицензия алды. 

## Ұлттық құрама
2004 жылы Қырғызстан құрамасы сапында үш ойын өткізді. Сол себепті де оның "Қазақстан құрамасында ойнасам" деген мақсаты орындалмады.

## Жетістіктері

### Командалық

* Қазақстан чемпионы (4): 2006, 2008, 2009, 2013
* Қазақстан кубогы (1): 2008
* Қазақстан суперкубогы (2): 2008, 2010

### Жеке

* Қырғызстанның үздік футболшысы (1): 2004
* Достастық кубогының үздік мергені (1): 2010 (6 гол)

## Сілтемелер

Санат:Қырғызстан футболшылары
Санат:Абдыш-Ата ФК ойыншылары
Санат:Алматы ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Бунедкор ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Павел Валерьевич Евтеев

**Павел Валерьевич Евтеев** (28 маусым 1967, Өскемен, Шығыс Қазақстан Облысы, Қазақ КСР, КСРО) — КСРО және Қазақстан футболшысы, Қазақстан Ұлттық құрамасының жартылай қорғаныс шебінде ойнаған.

## Карьерасы
Өскемен футболының және Алматыдағы Республикалық спорт-интернаттың түлегі. Футболшылық жолын КСРО чемпионатының екінші лигасындай ойнатын Алматының СКИФ командасында бастады. 
Карьерасының басым бөлігін "Востокта" өткізді.  

Ұлттық құрама сапында 16 матч өткізіп, үш доп соқты.  

2003 жылы футболшылық карьерасын аяқтаған соң бапкерлікті бастады. 2004 жылы "Востокта" бас бапкердің міндетін атқарушы боп қызмет жасады, 2007 жылы бас бапкер болды. 
 
## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* КСРО чемпионатындағы Екінші Лига чемпионы: 1990
* Қазақстан чемпионы (2): 2000; 2001
* Қазақстан кубогы (2): 1994; 2000/01

### Бапкер ретінде

* Қазақстанның бірінші лигасының чемпионы: 2010

## Сілтемелер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Восток Өскемен ФК жаттықтырушылары
Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ренат Фоотович Абдулин

**Ренат Фоотович Абдулин** (14 сәуір 1982) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. 2002-2016 Қазақстан құрамасы сапында ойнаған.

## Карьерасы

### Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында 2002 жылы сәуірде Латвияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты (1:2). 2003 жылы тамызда Потугалиямен ойында алаңға шыққан соң алты жыл бойы ұлттық құрама жейдесін кимеді.  

Тек 2009 жылы неміс маманы Бернд Шторк Ренатты құрамаға қайта шақырды.11 ақпан күні Эстониямен жолдастық ойында (2:0) 90 минут бойы ойнады. Келесі ойында (2009 жылы 1 сәуір күні) Беларусь құрамасымен ойында Ринат есеп ашты, бірақ құрама 1:5 есебімен ұтылып қалды. 

Ұлттық құрамадағы екінші голын 2014 жылы қазан айында Нидерланд (ЕУРО-2016 іріктеуі) қақпасына соқты. Ренаттың голы есеп ашқанымен, кейін қазақстандықтар 1:3 есебімен ұтылып қалды. 

## Жетістіктері

* Қазақстан чемпионы (2): 2004, 2010

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшыларыСанат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Григорьевка

**Қазақстан:**

* Григорьевка – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл.
* Григорьевка – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл.

**Башқұртстан:**

* Григорьевка – Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл.
* Григорьевка – Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл.
* Григорьевка – Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл.

**Өзен:**

* Григорьевка – Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді.
Айдар Нұрабекұлы Күмісбеков

**Айдар Нұрабекұлы Күмісбеков** (9 ақпан 1979, Талдықорған, Қазақ КСР, КСРО) — қазақ футболшысы, Қазақстан Ұлттық құрамасында ойнаған.  

## Карьерасы
Талдықорғанда дүниеге келген, 8 сыныпта оқып жүрген кезінде қазақ футболшыларынан құралған "Намыс" селекционерлерінің көзіне түсіп, Алматыға келді. 1997 жылы кәсіпқой карьерасын "Қайрат" клубында бастады. 
2002 жылы "Ертіс" сапында ойнап жүріп Қазақстан чемпионы атанды. "Ертіс" сапында үш маусым доп тепті де, 2005-07 жылдары "Астана" клубында доп тепті. Карьерасының соңғы жылдарында туған өлкесіндегі талдықорғандық "Жетісу" клубының намысын қорғады.  

Ұлттық құрама сапында жеті ойын ғана өткізді. Одан бөлек Қазақстанның түрлі жасқа дейінгі құрамаларында ойнап, 1999 жылы Нигерияда өткен жастар арасындағы әлем чемпионатына қатысты.  

2001 жылы Қазақстан клубтары құрамасы сапында Шығыс Азия ойындарына қатысып, қола жүлдегер атанды. 

## Жетістіктері
* Қазақстан чемпионы: 2003, 2007
* Қазақстан кубогы: 2005
* Шығыс Азия ойындарының қола жүлдегері: 2001

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов

**Максим Нұрланұлы Жалмағамбетов** (7 қараша, 1983 жыл, Целиноград) — қазақстандық футболшы, қорғаушы.

## Максим жайлы фактілер
* Ұлттық құрама сапында 2004-08 жылдары ойнады. Алғашқы ойынын 2004 жылы қарашада сырт алаңда Грекия құрамасына (ӘЧ-2006 іріктеуі) қарсы ойнады. 
*ӘЧ-2006, ЕУРО-2008 турниріндегі матчтарға тұрақты түрде қатысып, жауапты, маңызды деген ойындардың барлығында алаңға шықты. 2007 жылы 6 маусым күні Әзірбайжанмен ойында алаңнан қуылып, кейінгі Финляндия, Бельгия, Польшамен өткен ойындарда алаңға шыға алмады. Нәтижесінде құрамаға сол жылы қазан айында Португалиямен ойында ғана оралды.
*Соңғы ойынын 2008 жылы Әзірбайжан құрамасына қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Арно Пайперстің кезінде құрамаға тұрақты шақырылып тұрған Максим Бернд Шторк бапкер боп келген соң мүлде шақырылмады.
* Максим қазақстандың футболшылар арасындағы ең бойы ұзын спортшы. Оның бойы 197 см.

## Жетістіктері
* Қазақстан чемпионы: 2006
* Қазақстан кубогы: 2005

## Ойнаған клубтары

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары
Санат:Антверпен ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Ордабасы ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ашраф Хакими

**Ашраф Хакими** (, 4 қараша 1998 жыл, Мадрид) — мароккалық футболшы, Марокко Ұлттық футбол құрамасы мен  "Пари Сен-Жермен" клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
2016 жылдан бері Марокко құрамасында ойнайды. Алғаш рет  2016 жылы қазан айында Канада құрамасымен болған жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

"Реал Мадрид" клубының түлегі. 2017 жылдан бастап негізгі құрамда алаңға шыға бастады. Клуб тарихындағы алғаш рет ойнаған мароккалық ойыншы. 2018 жылы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанды. 

2018 жылы жазда "Боруссия Дортмунд" командасына жалға берілді. Германиялық клубта 5 номерде ойнады.

"Интердің" қорғаушысы Ашраф Хакими мансабын "Пари-Сен-Жерменде" жалғастырады. Трансфер туралы париждік клубтың ресми сайты хабарлады. Марокколық футболшы мен ПСЖ арасындағы келісім-шарт 2026 жылға дейін есептелген.

## Жетістіктері

### Клубтық
**Реал Мадрид**

* Испания суперкубогы: 2017
* УЕФА суперкубогы: 2017
* Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2017
* Чемпиондар Лигасы: 2017/18

**Интернационале**
*Италия чемпионы: 2020/21

#### Боруссия Дортмунд

* Германия суперкубогы: 2019

#### Пари Сен-Жермен

* Франция чемпионы: 2021/22, 2022/23, 2023/24
* Франция суперкубогы: 2022
* Уефа чемпиондар лигасы 2024/25
* Уефа супер кубогы 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль

Санат:Марокко футболшылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Айдың тұтылуы (27 шілде, 2018)

**2018 жылғы 27 шілдеден 28-не қараған түнгі [[Тұтылу#Айдың тұтылуы|Айдың тұтылуы]]** — 2011 жылғы 15 шілдеден кейінгі тұңғыш рет айдың орталық аумақтағы толық тұтылу құбылысы. Толық тұтылуы Алматы уақытымен (+6) 28 шілде күні 02:21-де көрінді.

## Жердің түрлі нүктелерінде
Құбылыс Шығыс және Орталық Африка, Орта Азия, Антарктидада 100 пайыз байқалды. Оңтүстік Америка, Батыс Африка, Еуропадағылар құбылысты Ай шығыстан шығып келе жатқанда көре алады, ал Шығыс Азия мен Аустралия керісінше, таңға жақын ай батып бара жатқанда көре алады. Солтүстік Америкада мүлдем көрінбейді.

Ал Қазақстан аумағында құбылыс толық көрінді.

## Басқа да құбылыстар
Ай тұтылған сәтте Қызыл жұлдыз да аспанның сол тұсына жақын өтеді деп болжанған. Мұндай сәйкестіктер сиректеу болады, 15-17 жылда бір келеді. Ал айдың ұзақ тұтылуымен бір сәтте жақын тұруы тек 25 мың жылда ғана бір қайталанады.

## Бұдан кейінгі тұтылу
Бұған дейін толық тұтылу 2018 жылы 31 қаңтарда болған. Келесу тұтылу 2019 жылы 21 қаңтарда болды. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Fred Espenak (NASA/GSFC) 

Санат:Айдың тұтылуы
Санат:2018 жыл оқиғалары
Санат:27 шілде оқиғалары
Айдың тұтылуы (31 қаңтар, 2018)

**2018 жыл, 31 қаңтардағы [[Тұтылу#Айдың тұтылуы|айдың толық тұтылуы]]** — Шығыс жарты шардағы Айдың 2018 жылғы бірінші толық тұтылуы. Бұған дейінгі толық тұтылуы 2015 жылы 28 қыркүйекте болған. Алматы уақытымен 16:51-де басталып, 22:08-де толық аяқталды.

## Жердің түрлі нүктелерінде
Толық тұтылаулар Тынық Мұхитта, Еуропада, Таяу Шығыс пен Азия елдерінде (Үндістан мен Индонезияда, Филиппин аралдарында) және Жаңа Зеландия мен Аустралияда көрінді☃☃.Толық тұтылаулар Тынық Мұхитта, Еуропада, Таяу Шығыс пен Азия елдерінде (Үндістан мен Индонезияда, Филиппин аралдарында) және Жаңа Зеландия мен Аустралияда көрінді.

## Ерекшеліктері
Тұтылу барысында айдың түсі қанқызыл және көгілдір түспен алмасып көрінді. Мұндай құбылыс соңғы рет 1982 жылы 30 желтоқсанда, ал шығыс жарты шарда 1866 жылы 31 наурызда болған.

Келесі толық тұтылу 2018 жылы 27 шілдеде болды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*31 қаңтар, 2018 жыл. Айдың толық тұтылуы

Санат:Айдың тұтылуы
Сергей Николаевич Гридин

**Сергей Николаевич Гридин** (20 мамыр 1987, Алматы, Қазақ КСР) — қазақстандық футболшы, Қазақстан ұлттық құрамасының шабуыл шебінде ойнаған.

## Карьерасы
Құрама сапында 12 матч өткізіп, екі гол соқты. Екі допты да өзінің дебют ойынында, 2011 жылы 3 маусым күні Әзірбайжанның қақпасына соқты (ЕУРО-2012 іріктеуінде). Осы көрсеткішінен соң 2011 жылы Қазақстандағы "жаңа есім" номинациясының иегері болды. Сондай-ақ Қазақстан чемпионатындағы таңдаулы 33 футболшының қатарына қосылды.

Ұлттық құрамада 2011-13 жылдары ойнады.

2012 жылы "Шахтер сапында ойнап жүріп Қазақстан чемпионы атанды. Бір жылдан соң "Ақтөбе" сапында да осы жетістікке жетті. Бұл оның әзірше ұлттық чемпионаттағы соңғы жүлдесі болып тұр.

## Ойнаған клубтары

## Жетістіктері

### Командалық

; «Цесна»

* 1 лиганың күміс жүлдегері: 2005

; «Каспий» (Актау)

* 1 лиганың қола жүлдегері: 2007

; «Алматы»

* Қазақстан кубогының финалисі: 2008

; «Тобол» (Костанай)

* Қазақстан кубогының финалисі: 2011

; «Шахтёр» (Караганда)

* Қазақстан чемпионы (1): 2012

; «Ақтөбе»

* Қазақстан чемпионы (1): 2013

### Жеке

* Премьер-Лигадағы таңдаулы 33 (1): № 2 (2011)
* Қазақстандағы жаңа есім: 2011

## Сілтемелер
* Профиль 
* Профиль
* Профиль 

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Алматы ФК ойыншылары
Санат:Каспий ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Санат:Астана ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Ақжайық ФК ойыншылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Спартак ФК (Юрмала) ойыншылары
Санат:Хан Тәңірі ФК ойыншылары
Санат:АКАС ФК ойыншылары
Үлгі (айрық)

Үлгі – белгілі бір заттың өзіне салып пішілген нұсқасы.

**Елді мекендер:**

* Үлгі – Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы ауыл.
* Үлгі – Жетісу облысы Сарқан ауданындағы ауыл.
* ''Үлгі'' – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы таратылған ауыл.
* Үлгі – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы ауыл.
Роман Мухадинович Узденов

**Роман Мухадинович Узденов** (10 наурыз 1979 жыл) — қазақстандық және ресейлік футболшы, қазір бапкер. Амплуасы — шабуылшы.
## Карьерасы
Қазақстан ұлттық құрамасында ойнаған және құрама капитаны да болған. Қазіргі кезде "Шахтер" клубында бапкердің көмекшісі қызметін атқарады. 

Ресей және Қазақстан клубтарында ойнаған. 2011 жылы Майкоптың "Дружба" командасында ойнап жүріп карьерасын аяқтады да, Қарағандының "Шахтер" клубының көмекші бапкері боп тағайындалды. 

Ұлты балкар.

## Cтатистикасы

### Ұлттық құрамадағы голдары

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*Профилі

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Спартак-Нальчик ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Анжи ФК ойыншылары
Санат:Химки ФК ойыншылары
Санат:Атырау ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Мәскеу ФК ойыншылары
Рафаэль Радикович Уразбахтин

**Рафаэль Уразбахтин** (20 қараша 1978 жыл, Алматы, Қазақ КСР) — қазақстандық футболшы, Қазақстан ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған.

## Карьерасы
### Клубтық
Карьерасын "Қайнар" (қазіргі "Жетісу") клубында бастады. 1997 жылы аутсайдер клубтардың бірі "Ұлытауда" ойнап, сол жылдың ортасында "Қайратқа" келді. 1998 жылы "Қайрат" екіге бөлінгенде Рафаэль ЦСКА-Қайратты таңдады.  

2000 жылы "Қайратқа" қайта оралғанымен қосалқы құрамда қап қойды да. Кейін де жиі клуб ауыстырып, "Ростсельмаш", "Елім-ай", "Ақтөбе", "Жетісу", "Шахтер", "Есіл-Богатырь" клубтарында ойнап, 2008 жылы "Қайратқа" қайта оралды.  

Карьерасының соңғы жылдарында "Қайсар" мен "Востокта" да ойнады.
### Ұлттық құрамада
Ұлттық құрама сапында бірінші рет 1998 жылы 1 желтоқсанда Азия ойындары аясында Иранға қарсы алаңға шықты. Соңғы ойынын 2004 жылы сырт алаңда Грекияға қарсы (ӘЧ-2006 іріктеуі) өткізді. 

Қазақстан құрамасында екі доп соқты, екеуін де ӘЧ-2002 іріктеуіндегі Непалмен ойында енгізді (біреуін сыртта, біреуін өз алаңында) 

## Отбасы
Үйленген, екі баласы бар.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль 

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Ростов ФК ойыншылары
Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары
Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Ұлытау ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары