Алабама

**Алабама** ( ) — штат, Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-шығысында орналасқан. Штат солтүстігінде Теннесси штатымен, шығысында Джорджия штатымен, оңтүстігінде Флорида штатымен және Мексика шығанағымен және батысында Миссисиппи штатымен шекараласады. АҚШ штаттарының ішінде Алабама жер көлемі бойынша 30-орынға кіреді және ішкі сулар жолы ұзындығы бойынша екінші орында. Штаттың ауданы 135 765 км². Алабама штаты АҚШ штаттарының халық саны бойынша  23-орын иеленеді — тұрғыны 2011 жылғы жағдаймен 4 802 740 адамға жеткен.

Штата астанасы — Монтгомери қаласы (1861-65 жылдардағы АҚШ-тың азаматтық соғысы уақытында Монтгомери 1861 жылы 4 ақпан-нан  29 мамыр аралығында бүлікші штаттардың астанасы болды). Ірі қалалары — Бирмингем, Мобил, Хантсвилль. Штат мәртебесін 1819 жылы алды (22-штат). Ресми лақап аты — «Оңтүстіктің жүрегі».

## Географиясы
200px|right|thumb|Алабама картасы
Алабама жер аумағы 135 765 км².  Мехсика шығанағы жағасында орналасқан және штатта Миссисири өзені ағып өтеді. Штаттың солтүстік-шығысында Аппалач тауылары алып жатыр, онда штаттың ең биік нүктесі — Чиха тауы (теңіз деңгейінен 735 м жоғары) орналасқан. Штаттың 67 %-ке жуық территориясын орман алып жатыр. Штат территориясында АҚШ-тың тағы бір әдемі өзен — Кахаба өзені ағып өтеді.

## Климаты

Климат Алабама климаты мұхиттық суптропиктік, орташа жылдық температурасы районның үлкен бөлігінде 18 °С-қа жуық. Қысы әжептәуір жұмсақ, қаңтар айының орташа температурасы Мобилде  4 °С-тан Монтгомериде 0 °С-қа дейін өзгереді. Жазы өте ыстық, жаздың орташа температурасы жекелеген өңірлерде 32 °С-қа дейін көтеріледі. Алабамада қар сирек жауады, тек қана солтүстіктегі Монтгомериде қыста бірнеше рет жауады. 
Штаттың барлық территориясыда жауын-шашын мол түседі. Жауын-шашын 
ның жылдық деңгейі 1400 мм шамасында. Алабама Мехсика шығанағының тропикалық циклон және дауыл зонасы әсерінде орналасқан. Канзаспен бірдей елдің басқа штаттарындағы ең күшті F5 санатты торнадо Алабамада байқалады.

## Демографиясы

220px|right|thumb|Халық тығыздығы
АҚШ халық санағы бюросының дерегі бойынша 2011 жылдың 1 маусымында Алабама халқы  4 802 740 адам; 2010 жылғы санақпен салыстырғанда 0,48 %-ке өскен. 2010 жылғы мәлімет бойынша штаттың халқының 18 жасқа дейінгі үлесі 25,3 %; 65 жастан жоғарғылар үлесі  — 13 %. Әйелдер үлесі — 51,7 %; еркектер — 48,3 %.

2010 жылғы санақ бойынша штаттың нәсілдік үлесі келесідей: ақ нәсіл (68,5 %), афроамерикандықтар (26,2 %), байырғы америкалықтар — үндістер (0,6 %), азиялықтар (1,1 %), гавайлықтар және мұхиттық аралдардың байырғы халықтары (0,1 %), басқа нәсілдер (2 %), екі және одан көп нәсілділер немесе аралас нәсілдер — мулаттар, метистер (1,5 %). Ақ нәсілді халықтар негізгі рөлде ағылшын, ирланд және неміс тектілер. 2000 жылдағы санақ бойынша Алабама халқының  96,7 %-і ағылшын тілінде сөйлейді, 2,2 % — испанша; 0,4 % — немісше; 0,3 % — французша (француз креольшасын қоса алқанда) және 0,1 %-ке жуығы — қытайша сөйлейді. 108,000 адам штат аумағынан шетте туғандар (штат халқының 2.4%-і), олардың жуық шамамен 22.2%-і заңсыз иммигранттар (24,000).

## Спорты
### Командалары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

*Alabama.gov – Official State Government Website
* Алабама — толығырақ ақпарат
* Алабама фотолары 
*Alabama State Guide, from the Library of Congress
*Alabama Association of Regional Councils
*Energy Data & Statistics for Alabama- From the U.S. Department of Energy 
*TourAlabama.org – Alabama Department of Tourism and Travel
*All About Alabama , at the Alabama Department of Archives and History
*AlabamaMosaic, a digital repository of materials on Alabama's history, culture, places, and people
*Code of Alabama 1975 – at the Alabama Legislature site
*
*USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Alabama 
*Alabama QuickFacts  from the U.S. Census Bureau
*Alabama State Fact Sheet  from the U.S. Department of Agriculture

Санат:АҚШ штаттары