Жыл жазбасы үшін Грэмми сыйлығы

**Жыл жазбасы үшін [[Грэмми]] сыйлығы** () — 1959 жылдан бері АҚШ-та жыл сайын табысталатын беделді музыкалық марапат. Бұл сыйлық жыл ішіндегі ең үздік жекелеген дыбыс жазбасына (сингл немесе трекке) беріледі және Грэмми сыйлығының төрт негізгі номинациясының ( — «Үлкен төрттік») бірі болып табылады.

Марапат әнді орындаған әртіске, сондай-ақ продюсерлерге, дыбыс режиссерлеріне және мастеринг инженерлеріне беріледі. «Жыл жазбасы» номинациясының «Жыл әні» (Song of the Year) номинациясынан басты айырмашылығы — мұнда әннің тек жазылуы мен композициясы емес, оның орындалу сапасы, дыбысталуы және өңделуі (продакшн) бағаланады.

## Марапаттау ережелері
Жылдар бойы марапатқа ие болатын тұлғалардың тізімі бірнеше рет өзгерді:

*1959–1965: тек орындаушы (әртіс);

*1966–1998: орындаушы және продюсер;

*1999–2012: орындаушы, продюсер, дыбыс жазу режиссері (recording engineer) және дыбыс өңдеу режиссері (mixing engineer);

*2013 жылдан бастап: орындаушы, продюсер, дыбыс жазу және дыбыс өңдеу режиссерлерімен қатар мастеринг-инженерлер де марапатталады.

2019 жылдан бастап бұл номинациядағы үміткерлер саны 5-тен 8-ге дейін ұлғайтылды (ал 2022 жылдан бастап кейбір жағдайларда 10-ға дейін).

## Рекордтар
Том Койн осы санатта мастеринг-инженер ретінде ең көп жеңіске жету рекордын ұстап тұр — ол бұл марапатты төрт рет (2015, 2016, 2017 және 2018 жылдары) алған және жүлдені қатарынан төрт жыл жеңіп алған жалғыз адам болды. Үш реттен жеңіске жеткен небәрі екі әртіс бар: Пол Саймон («Mrs. Robinson» — 1969 жылы, «Bridge over Troubled Water» — 1971 жылы, екеуі де Simon & Garfunkel құрамында; және «Graceland» — 1988 жылы) және Бруно Марс («Uptown Funk» — 2016 жылы, Марк Ронсонмен бірге; «24K Magic» — 2018 жылы; және «Leave the Door Open» — 2022 жылы, Silk Sonic құрамында). Сондай-ақ марапатты үш реттен алған төрт инженер/микшер бар: Том Элмхирст инженер/микшер ретінде үш рет жеңіске жеткен (2008, 2012 және 2017 жылдары), Сербан Геня (2016, 2018 және 2022), Джон Хейнс (2016, 2018 және 2022) және Чарльз Мониз (2016, 2018 және 2022).

Роберта Флэк «Жылдың жазбасы» марапатын екі жыл қатарынан алған алғашқы әртіс болды: 1973 жылы («The First Time Ever I Saw Your Face») және 1974 жылы («Killing Me Softly with His Song») — екі түрлі студиялық альбомнан. Бұл жағдай кейінірек U2 тобы жеңіске жеткенде қайталанды: 2001 жылы («Beautiful Day») және 2002 жылы («Walk On»), бұл — бір альбомнан шыққан жазбалармен жүлдені екі жыл қатарынан алған жалғыз жағдай. Билли Айлиш студиялық альбомдағы жазбамен қатар альбомнан тыс синглмен де осы жетістікке жеткен алғашқы музыкант болды: 2020 жылы («Bad Guy») және 2021 жылы («Everything I Wanted»).

«Жылдың жазбасы» номинациясында бірнеше рет «Грэмми» алған басқа әртістер: Генри Манчини («Moon River» және «Days of Wine and Roses»); Simon & Garfunkel («Mrs. Robinson» және «Bridge over Troubled Water»); The 5th Dimension («Up, Up and Away» және «Aquarius/Let the Sunshine In»); Эрик Клэптон («Tears in Heaven» және «Change the World»); Нора Джонс («Don't Know Why» және «Here We Go Again»); Адель («Rolling in the Deep» және «Hello»).

Марк Ронсон — бұл марапатты әрі негізгі орындаушы, әрі жазба продюсері ретінде жеңіп алған жалғыз музыкант. Ол жетекші әртіс ретінде өзінің «Uptown Funk» (Бруно Марстың қатысуымен) әні үшін, ал продюсер ретінде Эми Уайнхаустың «Rehab» әні үшін жеңіске жеткен.

Бейонсе — «Жылдың жазбасы» номинациясы бойынша ең көп ұсынылған әртіс, оның жалпы тоғыз номинациясы бар. Сондай-ақ ол әйел әртістер арасында да ең көп номинацияға ие: Destiny’s Child тобының құрамында «Say My Name» әні үшін және жеке орындаушы ретінде сегіз рет — «Crazy in Love» (Jay-Z қатысуымен), «Irreplaceable», «Halo», «Formation», «Black Parade», «Savage» (Megan Thee Stallion-мен бірге), «Break My Soul» және «Texas Hold ’Em» әндері үшін. Алайда, осы уақытқа дейін ол бұл марапатты әлі жеңіп алған жоқ.

2014 жылы Лорд 17 жасында «Royals» әні үшін ұсынылып, «Жылдың жазбасы» номинациясында ең жас негізгі орындаушы атанды. Ал Билли Айлиш 2020 жылы «Bad Guy» әні үшін 18 жасында жеңіске жетіп, осы марапатты алған ең жас жеңімпаз болды.

Жеңімпаз болған әндердің отыз екісі «Жылдың әні» сыйлығын да қатарынан иеленген.

## Тізім

## 1950-ші

## 1960-шы

## 1970-ші

## 1980-ші

## 1990-шы

## 2000-шы

## 2010-шы

## 2020-шы

## Дереккөздер

Санат:Грэмми сыйлығының санаттары
Санат:1959 жылы пайда болған марапаттар