open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вьекес

**Вьекес** () — Пуэрто-Рикодағы ауданы бойынша екінші (135 км²) орындағы арал.

## Географиясы
left|thumb|440x440px|Вьекес аралының топографиялық картасы
Пуэрто-Рико басты аралынан 13 км шығысқа қарай орналасқан, геологиялық тұрғыдан Виргин аралдарына қарасты (т. ғ. к. Испан Виргин аралдары — Кулебра және көптеген ұсақ аралдар).

Климаты — тропикалық, орташа айлық температурасы 28-31 °С. Жылына 1100-1400 мм мөлшерде жауын-шашын жауады.

## Халқы
Халық саны — 9301 адам (2010), негізінен екі қалашықта — Исабел-Сегунда және Эсперанса.

## Экономикасы
Экономикасының негізі — туризм және ауыл шаруашылығы (тропикалық жемістерді өсіру).

## Елеулі тумалары мен тұрғындары
* Луис, Хуан Франко (1940—2011) — Американдық Виргин аралдарының губернаторы (1978—1987)

## Галерея

Sub-tropical dry forest vieques.jpg|
Vieques SunBayBeach.jpg|
Navy vehicles in Vieques beach.JPEG|
Vieques Ceiba.jpg|


Санат:Пуэрто-Рико аралдары
Қарғатұяқ

**Қарғатұяқ** () – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп не екі жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
# *[[Falcaria vulgaris]]* – Кәдімгі қарғатұяқ
# *[[Falcaria sioides]]* – Өзеншіл қарғатұяқ

## Дереккөздер


Санат:Шатыршагүлділер
Алға (Қордай ауданы)

**Алға** — Жамбыл облысының Қордай ауданындағы ауыл, Алға ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Арал (Қордай ауданы)

**Арал** (2011 жылға дейін — *Славное*) — Жамбыл облысының Қордай ауданы, Степной ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Бел (Жамбыл облысы)

**Бел** — Жамбыл облысының Қордай ауданы, Отар ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол айрығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстікке қарай 112 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Көкбас

**Көкбас** сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:

* Көкбас – балық;
* Көкбас – өсімдік.
Көкбас (өсімдік)

**Көкбас** () – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп, екі не бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Eryngium caucasicum* – кавказ көкбасы
**Eryngium karatavicum* – қаратау көкбасы
**Eryngium macrocalyx* – ірітостағаншалы көкбас
**Eryngium planum* – жұқа жапырақты көкбас

## Дереккөздер


Санат:Шатыршагүлділер
Ақтан (ауыл)

**Ақтан**, *Ақтаң* — Атырау облысы Индер ауданы, Жарсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Индербор кентінен оңтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде, Жайық өзенінің оң жағалауында шөл белдемінде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 106 адам (56 ер адам және 50 әйел адам) болса, 2009 жылы 56 адамды (29 ер адам және 27 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ бойынша 26 адамды (14 ер адам және 12 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Индер ауданы елді мекендері
Бұқар

**Бұқар** ұғымы келесі мағыналарды білдіреді:

## Елді мекен
* Бұқар — Атырау облысы, Қызылқоға ауданындағы ауыл.

## Мал шаруашылығы
* Бұқар — жылқының өңделген терісі.

## Тағы қараңыз
* Бұқар жырау (айрық)
Бұқар (ауыл)

**Бұқар** — Атырау облысы Қызылқоға ауданы, Қызылқоға ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2019 жылға дейін Индер ауданының Жарсуат ауылдық округіне қараған.
thumb|солға|200px|'''Бұқар ауылы'''

## Географиялық орны
Аудан орталығынан 110 шақырым, Қызылқоға ауылдық округінің орталығы Қарабау ауылынан 12 шақырым жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 230 адам (113 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 118 адамды (69 ер адам және 49 әйел адам) құрады.
2017 жылы 14 үйде 60-тай адам қалды.

## Дереккөздер

 

Санат:Қызылқоға ауданы елді мекендері
Бұқар жырау (айрық)

**[[Бұқар жырау Қалқаманұлы|Бұқар жырау]]** — қазақтың ұлы жырауы.
## География
* Бұқар жырау ауданы — Қарағанды облысы құрамындағы әкімшілік бірлік.
* Бұқар жырау ауылдық округі —  Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік.
## Басқа мағыналар
* Бұқар жырау даңғылы
* Бұқар жырау бульвары
Сайсабақ

**Сайсабақ** , прангос () – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Prangos equisetoides* – қырықбуын тәрізді сайсабақ
**Prangos lachnantha* – түктігүлді сайсабақ
**Prangos odontalgica* – тісдәрі сайсабақ
**Prangos pabularia* – мал азық сайсабақ

## Дереккөздер


Санат:Шатыршагүлділер
Ақтан

**Ақтан** сөзі бірнеше мағына білдіреді:
## География
* Ақтан — Қызылорда облысындағы құдық.
* Ақтан — Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл.
* Ақтан батыр — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы ауыл.
* Ақтан батыр — Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы ауыл.

## Тұлғалар
* Ақтан батыр — XVIII ғасырда өмір сүрген қазақ батыры.
* Ақтан Керейұлы — XIX ғасырда өмір сүрген қазақ ақыны.

* Ақтан Бабиұлы — Моңғолияда дүниеге келген қазақ жазушысы.
* Ақтан Төлеубайұлы Төлеубаев — қоғам қайраткері.
* Ақтан Сандыбаев — қазақ мұнайшысы.
Орманоты

**Орманоты** () – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп не екі жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Sanicula europaea* – Еуропа орманоты

## Дереккөздер


Санат:Шатыршагүлділер
Индербор кенттік әкімдігі

**Индербор кенттік әкімдігі** — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы – Индербор кенті.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша кенттегі халық саны 15664 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Индер ауданы ауылдық округтері
Корей жазушыларының тізімі

Корей жазушылардың тізімі

## A
* Ан Сугиль(1911–1977)

## К
* Кан Кён Э (1907-1944)
* Ке Ёнмук (1904-1961) 
* Ким Дон Ин (1900-1951)
* Ким Инсук (1960-e) 
* Ким Манчжун (1637–1692)
* Ким Сын Ок (1941)
* Ким Чон Хён (1957)
* Ким Юджон (1908-1937)

## Л
* Ли Ги Ён (1895—1984)
* Лим Дже (1549—1587) 
* Ли Инджик (1862–1916) 
* Ли Мунёль (1948)
* Ли Сан Хэ (1539—1609)
* Ли Хёсок (1907-1942) 
* Ли Хёсон (1935)
* Ли Хо Чхоль (1932)

## П
* Пак Кю Су (1807—1877)
* Пак Чон Хва (1901-1981) 
* Пак Чивон (1737-1805) 
* Пак Ун Голь (1923-?)
* монах Попчон (1932-2010)
* Пак Ын Хо

## С
* Син Кёнсук (1963) 

## Х
* Хан Сер Я (1900—1976)
* Хван Сок Ён (1943)
* Хван Сун Вон (1915-2000)
* Хён Джин Гон (1900-1943)
* Хо Гюн (1569-1618)

## Ч
* Чо Мёнхи (1947-1998)
* Чхе Ин Хун (1936)
* Чхве Сохэ (1901-1932)

## Ю
* Юн Хын Гиль (1942)

## Я
* Ян Согиль (1936)

Санат:Корей жазушылары
Махамбет ауылдық округі

* Махамбет ауылдық округі – Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Махамбет ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ақтоғай ауылдық округі

**Ақтоғай ауылдық округі**:
* Ақтоғай ауылдық округі – Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы  әкімшілік бірлік.
* Ақтоғай ауылдық округі – Атырау облысы Махамбет ауданындағы  әкімшілік бірлік.
* Ақтоғай ауылдық округі – Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақтоғай ауылдық округі – Павлодар облысы Ақтоғай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Елтай ауылдық округі (Атырау облысы)

**Елтай ауылдық округі** — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін *Горы ауылдық округі* деп аталған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Елтай, Аққала ауылдары кіреді. Әкімшілік орталығы – Елтай ауылы. *Жырақұдық*, *Қарой* ауылдары 2007 жылдан бастап Елтай ауылының құрамына енгізілген.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3186 адамды құрайды.

## Әкімдері
* Ербол Дүйшім 1999-2020
* Олжас Хасанов 2020-2023
* Дулатбай Сариев 2023-

## Дереккөздер

Санат:Индер ауданы ауылдық округтері
Қазақ гүлкекіресі

**Қазақ гүлкекіресі** () – астралылар тұқымдасына жататын, Қазақстанда өсетін бір жылдық шөптесін гүлкекіре түрі.

## Дереккөздер


Санат:Күрделігүлділер
Тіктікен

**Тіктікен** () – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда кәдімгі тіктікен (C. vulgaris) деген 1 түрі бар

## Түрлері
# *[[Crupina crupinastrum]]* (Moris) Vis. – 
# *[[Crupina intermedia]]* (Mutel) Walp. – 
# *[[Crupina pseudocrupina]]* (Mutel) Walp. – 
# *[[Crupina strum]]* (Moris) Vis. – 
# *[[Crupina vulgaris]]* Pers. ex Cass. – кәдімгі тіктікен

## Дереккөздер


Санат:Күрделігүлділер
Бұлар батыр ауылы

**Бұлар батыр ауылы** — Жамбыл облысының Қордай ауданы, Сортөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Жамбыл (Қордай ауданы)

**Жамбыл** — Жамбыл облысының Қордай ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округінің орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Шұбаршөп

**Шұбаршөп** , соссюрея () – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 300 түрі белгілі.

## Түрлері
**Saussurea involucrata* – Қатпарлы шұбаршөп‎
**Saussurea latifolia* – жалпақжапырақты шұбаршөп

## Дереккөздер


Санат:Күрделігүлділер
Әулиеағаш ауылдық округі

**Әулиеағаш ауылдық округі** – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2023 жылға дейін *Воскресенка ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Аққайың, Әулиеағаш ауылдары кіреді. Орталығы – Әулиеағаш ауылы. 2013 жылы округ құрамына таратылған Берёзов ауылдық округінен Берёзовка (2023 жылдан – Аққайың), Маймасор, Кіші Березняк ауылдары қосылып,  2015 жылы Маймасор ауылы, 2017 жылы Кіші Березняк ауылы таратылды.

## Дереккөздер

Санат:Тереңкөл ауданы ауылдық округтері
Тереңкөл ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Тереңкөл ауылдық округі** (2008 жылға дейін – *Қашыр ауылдық округі*) — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Тереңкөл, Ынталы, Юбилейное ауылдары кіреді. Орталығы – Тереңкөл ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Тереңкөл ауданы ауылдық округтері
Ипполита

**Ипполита**  (, сонымен бірге **Главка**, **Меланиппа**) — ежелгі грек мифологиясындағы Амазонкалар патшайымы. Арес пен Отрераның қызы. 

## Гераклдың тоғызыншы ерлігі
Еврисфей Гераклға өз қызы Адметаға белдікті (Ипполитаға Арес берген) қайтарсын деп бұйырған. Геракл, Фемискирдің айлағына келеді. Ипполита Гераклға белдікті өз еркімен бергісі келген, бірақ, Гера амазонка кейіпін киіп, патшайымды алып кетпек екенін амазонкаларға айтты. Амазонкалар толықтай қаруланып, кемеге жол тартты. Күресте, Геракл Ипполитаны өлтіріп, белдікті иеленді. Аполлония сөзіне байланысты, Ипполита — Геракл ұрлаған, Меланиппаның әпкесі. Диодора сөзі бойынша, Геракл, Меланиппаны тұтқынға алған, бірақ белдікті өзіне қалдырып, босатқан.

Симонида сөзіне байланысты, Тесейдің әйелінің аты Ипполита болған.. Олардың баласы Ипполит болған.

Басқа нұсқа бойынша, Ипполита, Афиналармен соғыста қаза тапқан, Антиопаның әпкесі болған, ол Мегараға қашып, қайғыдан қаза тапқан. Сол жерде жерленген.

Белдікке байланысты, амазонкамен күрескен Гераклдың мүсіні, Олимпияда болған. 

## Дереккөздер

Санат:Ежелгі грек мифтері батырлары
Еврисфей

**  Еврисфе́й**, **Эврисфей** (еж. гр. Εὐρυσθεύς) — ежелгі грек мифологиясында Персей немересі, Сфенел мен Никиппаның ұлы, Гераклдың туысы, Арголида патшасы. 

Жетіайлық уақытта дүниеге келді: Алкмена Гераклды , Зевстің ұлын туатын кезде, Гера, бүгінгі, Персей руының нәрестесі, патша болатыны жайлы, Зевстан ант алған. Геракл персеид болған, бірақ Гера оның анасының туу уақытын бөгеді, ал Еврисфей өмірге бірінші келеді. Еврисфейдің әйелі Антимаха болған. 

Еврисфей қол астында болғанда, Геракл ол үшін ерліктер жасады. Геракл өлгеннен кейін, Еврисфей, оның ұрпақтары, гераклидтерді өкшеледі. Соңғы балалары Тесейдің Аттикта үй тапқанда, Еврисфей соғыс ашады, бірақ жеңіліп, күйме арбада қашады: Скиронид шыңында оны Гилл бастырмалап, өлтіреді. Ол, Еврисфедің басын кесіп, Алкменаға алып келеді. Алкмена, оның көзін шығарады.

Мегаридада қабыр үстіндегі ескерткіші орналасқан. Денесі Гаргеттада, ал басы Трикоринфта, «Еврисфей басы» деп аталатын, Макария қайнарында. Немесе Афина ғибадатханасында жергленген.

Еврипидта «Еврисфей» атты, қазір тек болмашы бөліктері қалған, драмасы болған.

## Дереккөздер



Санат:Ежелгі грек мифтері батырлары
Сфенел (Персей ұлы)

** <br>
Сфенел** () — ежелгі грек мифологиясының кейіпкері, Микен патшасы. «Илиадада» (XIX 116) аты аталған. Персей мен Антромеданың ұлы. Оның әйелі Никиппа, балалары Алкина, Медуса и Еврисфей болған. Басқа нұсқалар бойынша, әйелі Амфибия (Пелоп қызы) не Антибия (Амфидамант қызы) болған.

Электрион өлімінен кейін, Амфитрионды қуып, Микеналар мен Тиринфтарды билеген. Гилл өлтірген. 

## Дереккөздер



Санат:Ежелгі грек мифтері батырлары
Астана-1

**Астана-1** — Қазақстанның елордасы Астана қаласында орналасқан, «Қазақстан темір жолы» АҚ-на тиесілі темір жол станциясы.

## Маршрут
* 80px|link=Қазақстан темір жолы Петропавл — Шу темір жолы
* 80px|link=Қазақстан темір жолы 

## Тарихы
Ақмолаға алғаш пойыз 1929 жылғы 8 қараша күні келген. 1931 жылы Ақмола теміржол стансасы іске қосылды. Мұнда екіқабатты, 380 адамды сыйдыра алатын, ауданы 1318,8 м² вокзал салынды. 

1961 жылы сыйымдылығы үлкенірек сапаржай салынған. Бұл Қазақстандағы ең үлкен вокзал еді. 1962 жылы станса атауы Целиноград стансасы деп өзгертілді. 1990 жылы жартылай реконструкция жүргізілді. 

2001 жылдан бастап Астана стансасы деп атауы өзгерді. 2004 жылы вокзалда ірі реконструкция өтті. 

2017 жылы Нұрлы жол вокзалы ашылғанда, бұл стансаның атауы Астана-1 деп қойылған. Ал 2019 жылғы сәуірден бастап Нұр-Сұлтан-1 деп атала бастайды. 

## Вокзал айналасындағы нысандар
* Сапаржай 
* Magnum Express (Супермаркет)
* «Даулет» сауда үйі
* «Жастар» театры
* Астана аграрлық университеті

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Астана станциясы арқылы жүретін поездар кестесі

Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Санат:Астана көлігі
Түйесіңір

**Түйесіңір** () – тарандар тұқымдасына жататын көп жылдық бұта тәрәздә өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Atraphaxis karataviensis* – Қаратау түйесіңірі
**Atraphaxis muschketowii* – Мушкетов түйесіңірі
**Atraphaxis pungens* – Тікенді түйесіңір

## Дереккөздер


Санат:Таран тұқымдасы
Ақжайық ауылдық округі

**Ақжайық ауылдық округі:**
* Ақжайық ауылдық округі – Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақжайық ауылдық округі – Батыс Қазақстан  облысы Теректі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Алға ауылдық округі

**Алға ауылдық округі:**

* Алға ауылдық округі — Атырау облысы, Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Алға ауылдық округі — Жамбыл облысы, Қордай ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Алға ауылдық округі — Жамбыл облысы, Шу ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Алға ауылдық округі — Қызылорда облысы, Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Тағы қараңыз
* Алға (айрық)
Алға ауылдық округі (Қызылорда облысы)

**Алға ауылдық округі** — Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Түктібаев ауылы кіреді. Тұрғыны 1803 адам (2009). Орталығы – Түктібаев ауылы..

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1758 адамды (950 ер адам және 808 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қазалы ауданы ауылдық округтері
Мұз бен от жыры

**Мұз бен от жыры** немесе **Мұз бен алау жыры** () — америкалық жазушы және сценарийші Джордж Рэймонд Ричард Мартинның эпикалық фэнтези-романдарының циклы. Дж. Р. Р. Мартин оны 1991 жылы жаза бастаған. Басында трилогия болатын, алайда қазір бес кітапқа жетті, жоспарда тағы да екі кітап бар. Бірінші үш кітап  «Локус» сыйлығына  1997, 1999, 2001 жылы ие болды. 

2015 жылы  сәуірде сатылған кітаптардың саны 60 миллионға жетті, олар 45 тілге аударылды. The New York Times бестселлер тізімінде төртінші мен бесінші томдар бірінші орынға көтерілді. HBO телекомпаниясы осы роман бойынша түсірілген "Тақтар ойыны"  телехикаясын шығарады (2017 ж. декре бойынша 7 маусым жарық көрді).

## Сюжет
«Мұз бен от жыры» романның оқиғасы ойдан шығарылған әлемде  өтеді. Осы романда қыс пен жаз бірнеше жылға созылады. 

## Кітаптар
# Тақтар ойыны (1996) (358 бет)
# Патшалар қақтығысы (1998) (365 бет)
# Семсерлер дауылы (2000) (473 бет)
# Құзғындар думаны (2005) (338 бет)
# Айдаһар биі (2011) (511 бет)
# The Winds of Winter / Қысқы желдер  (2018)
# A Dream of Spring / Көктем арманы (2023)

## Дереккөздер

Санат:Мұз бен от жыры
Алмалы ауылдық округі (Атырау облысы)

**Алмалы ауылдық округі** — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Береке ауылдары кіреді. Орталығы – Алмалы ауылы.

## Тарихы
2020 жылы Алмалы ауылдық округінің 13665 га жері Бейбарыс ауылдық округіне қосылып, Махамбет ауданынан Атырау қаласының қарамағына өтті.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 6807 адамды (3460 ер адам және 3347 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Атырау қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Чарли Джейн Андерс

**Чарли Джейн Андерс** () — америкалық жазушы, блогшы, редактор. Emperor Norton сыйлығын 2009 жылы жеңіп алды, ал 2012 жылы "Six Months, Three Days" деген бір жұмысы "үздік қысқа повесть" санатында  "Хьюго" сыйлығын жеңіп алды, кейін Теодор Старджон және "Небьюла" сыйлықтарына ұсынылды.

## Еңбектері

Андерстің ғылыми-фантастикалық әңгімелері Tor.com, Strange Horizons және Flurb баспаларының электрондық басылымдарында жарияланды. Басқа да фантастикалық емес шығармалары McSweeney’s и Zyzzyva ақпарат көздерінде шықты. Оның журналистік еңбектері Salon.com, The Wall Street Journal, Publishers Weekly, San Francisco Bay Guardian, Mother Jones Magazine, The San Francisco Chronicle және New York Press электрондық баспаларына шығып отырды. Оның әңгімелері мен эсселері  «Sex For America: Politically Inspired Erotica», «The McSweeney's Joke Book of Book Jokes» және «That's Revolting: Queer Strategies for Resisting Assimilation» антологияларында  жарияланып отырды.

Сонымен қатар ол Аннали Ньюицпен бірге io9 ғылыми-фантастикалық блогының редакторы болып табылады. 
2014 жылы баспасы Андерстің екі шығармасын алуға шешім қабылдады, біріншісі - «All the Birds in the Sky» 2015 жылы жарық көруі тиіс.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ жазушылары
Алмалы ауылдық округі (Түркістан облысы)

**Алмалы ауылдық округі** — Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Байжансай, Бәйдібек ата, Жарықбас ауылдары кіреді. Орталығы – Жарықбас ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Бәйдібек ауданы ауылдық округтері
Алмалы ауылдық округі (Қызылорда облысы)

**Алмалы ауылдық округі** — Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Тоғайлы ауылдары және №21-ші темір жол айрығы кіреді. Орталығы – Алмалы ауылы. Округ құрамында болған ''№20-шы темір жол айрығы'' 2024 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2144 адамды (1116 ер адам және 1028 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Шиелі ауданы ауылдық округтері
Сарытоғай ауылдық округі

**Сарытоғай ауылдық округі:**
* ''Сарытоғай ауылдық округі'' — Атырау облысы, Махамбет ауданы құрамында болған әкімшілік бірлік.
* Сарытоғай ауылдық округі — Ақтөбе облысы, Байғанин ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Сарытоғай ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік.
Тереңкөл ауылдық округі

**Тереңкөл ауылдық округі:**
* Тереңкөл ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Тереңкөл ауылдық округі – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

Санат:Айрық беттер
Күнбатыс 2

**Күнбатыс 2** — Жамбыл облысының Қордай ауданы, Масанчи ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Қақпатас

**Қақпатас** (1993 жылға дейін – *Рисороб*) — Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл, Қақпатас ауылдық округінің орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 32 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Масанчи (ауыл)

**Масанчи** — Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл, Масанчи ауылдық округінің орталығы.  Ауыл мемлекет қайраткері Мағазы Масанчидің есімімен аталған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылының оңтүстік-шығысында 46 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Шоколадты космос

**Шоколадты космос** () – астралылар тұқымдасының космос туысына жататын, Мексикада сирек кездесетін, көп жылдық шөптесін өсімдік. Гүлшоғырдың диаметрі 3-4.5см, жаз уақытында шоколадты ваниль иісін (ванилин) шығарады.

## Дереккөздер


Санат:Күрделігүлділер
Футболдан Қазақстан Суперкубогы

**Қазақстан Суперкубогы** — мемлекет чемпионы мен кубок иегері арасындағы матч. 

2008 жылы Ақтөбе Чемпионат пен Кубокты жеңгендіктен 2009 жылы Суперкубок өткізілмеді. 2016 жылы Астана Чемпионат пен Кубок жеңімпазы атанды және 2016 жылы вице-чемпион атанған Қайратқа 2017 жылғы Суперкубокта есе жіберді. 2020 жылы Қазақстан Кубогы өтпеуі себебінен 2021 жылы Суперкубокты чемпионаттың үздік төрт командасы сарапқа салды.

## Тарихы
### Сипаттамасы
Бірінші ойын 1995 жылы ойналды, онда 1994 жылдың чемпионы мен кубок иегері ойнады. 2008 жылға дейін турнир өткізілген жоқ.

Суперкубок ойынынан бір аптадан кейін Қазақстанда футбол маусымы басталады. Егер негізгі уақытта тең есеп аяқталса, қосымша — 2 тайм 15 минуттан уақыт қосады. Қосымша уақыттың ішінде жеңуші шықпаса, пенальти сериясы қосылады. 

### Матчтар

## Жетістіктер

Санат:Футболдан Қазақстан Суперкубогы
Бүргешөп

**Бүргешөп** () – астралылар тұқымдасына жататын бір, екі не көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Pulicaria salviifolia* – шалфей жапырақты бүргешөп
**Pulicaria vulgaris* – кәдімгі  бүргешөп

## Дереккөздер


Санат:Күрделігүлділер
Талдыкөл

**Талдыкөл:**
## Көл
* **[[Талдыкөл (көл)|Талдыкөл]]** — Есіл алабындағы көл.

## Елді мекендер
* Талдыкөл – Атырау облысы, Махамбет ауданындағы ауыл.
* Талдыкөл – Қостанай облысы, Қамысты ауданындағы ауыл.
* Талдыкөл – Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша ауданындағы ауыл.
Бейбарыс ауылдық округі

**Бейбарыс ауылдық округі** — Атырау облысы, Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін *Чкалов ауылдық округі* деп аталған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бейбарыс, Талдыкөл, Аққайың ауылдары кіреді. Орталығы – Бейбарыс ауылы. Барлық елді мекен Жайық өзенінің оң жағалауында орналасқан. Округ құрамында болған Қызылжар ауылы 2013 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 3764 адамды (1896 ер адам және 1868 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Махамбет ауданы ауылдық округтері
Аққайың

**Аққайың:**
## Елді мекендер
* Аққайың — Ақмола облысы, Бурабай ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Ақмола облысы, Бұланды ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Ақмола облысы, Целиноград ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Ақтөбе облысы, Мәртөк ауданындағы ауыл.
* ''Аққайың'' — Алматы облысы, Талғар ауданындағы таратылған ауыл.
* Аққайың — Атырау облысы, Махамбет ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Жетісу облысы, Сарқан ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Павлодар облысы, Железин ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Павлодар облысы, Тереңкөл ауданындағы ауыл.
* Аққайың — Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданындағы ауыл.

## Басқа мағыналар
* Аққайың — санаторий.
* Аққайың қысқа көшесі (Астана)

## Тағы қараңыз
* Аққайың ауданы
* Ақ қайың (пьеса)
Махамбет ауылдық округі (Атырау облысы)

**Махамбет ауылдық округі** — Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Махамбет, Сарытоғай ауылдары кіреді. Орталығы – Махамбет ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 12441 адамды (6146 ер адам және 6295 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Махамбет ауданы ауылдық округтері
Сарытоғай ауылдық округі (Атырау облысы)

**Сарытоғай ауылдық округі** — Атырау облысы, Махамбет ауданында болған әкімшілік бірлік. Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы болған – Сарытоғай ауылы.
## Таратылуы
2013 жылы Атырау облысының әкімшілік-аумақтық құрылысына өзгерістер енуіне байланысты, округ Махамбет ауылдық округінің құрамына енді.

## Халқы
2009 жылғы санақ бойынша округте 1752 адам тұрды.

## Дереккөздер


Санат:Махамбет ауданының таратылған ауылдық округтері
Джон Болл (айрық)

**Джон Болл** ():
* Джон Болл (1330 ж.ш. — 1381) — ағылшын діни қызметкері, әлеуметтік теңдікті уағыздаушы, Джон Уиклиф діни ілімдерін таратты. 
* Джон Болл (1818—1889) — ирланд табиғат зерттеушісі, альпинист және саясаткер.
* Джон Болл (1911—1988) — америкалық жазушы, детективтердің авторы.
Қалғұты

**Қалғұты** — Жамбыл облысы Қордай ауданы, Степной ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылының солтүстік-батысында 17 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қордай ауданы елді мекендері
The Script

*' <br>


== Тарихы ==
Топты, бұрын Mytown тобының құрамында болған, Дэнни О'Донохью (басты вокал мен пернелер) мен Марк Шихан (гитара мен вокал) құрады. *Mytown *тобының дебютты альбомы сәтсіз болды, ал топ ыдырағаннан кейін, Дэнни мен Марк АҚШ-қа көшіп, The Neptunes, Rodney Jerkins, Teddy Riley и Dallas Austin сияқты әншілермен жұмыс жасады. Бірнеше жылдан кейін, жаңа топ шығаруды қолға алғандар отаны Дублинге оралады. Бұларға кейін, 2004 жылы барабаншы Глен Пауэр қосылады. Олар бірге 2005 жылы жұмыс істей бастады және топты The Script деп атады.

[[2007 жыл|2007]] жылдың көктемінде, олар Phonogenic лейблымен келісімшартқа отырды. Олардың дебютты синглы «We Cry», Ұлыбританияның барлық радиостанцияларына түсіп, топқа көптен күткен атақты алып келеді. Ал келесі сингл «The Man Who Can’t Be Moved», британ және ирландтық чарттарды екінші және үшінші орын алып, бұдан әрі атақты болды. 

Топта [[2008 жыл|2008]] жылдың тамыз айында *The Script* атты, бірден танымал болған, дебютты(жаңа құрамда) альбомы шықты.

[[2010 жыл|2010]] жылдың шілде айында, *Science & Faith *атты екінші альбомының шығатыны жайлы жариялайды. 

Қарашаның соңына қарай Science & Faith Tour аяқталғанда, The Script *#3 ''атты альбоммен жұмыс жүріп жатқанын айтады. Альбом, «Hall of Fame» синглынан кейін, 2012 жылы 7 қыркүйекте шықты. 

Олардың әндері «90210: Новое поколение», «Говорящая с призраками», «Дневники вампира» және т.б. сериалдар мен видеоойындарда қолданылды.

## Топ құрамы
* Дэнни О'Донохью — лид-вокал, пернелер, гитара (2005 жылдан)
* Марк Шихан — гитара, бэк-вокал (2005 жылдан)
* Глен Пауэр — барабан, бэк-вокал (2005 жылдан)

## Дискография

### Студиялық альбомдары

### Синглдары

## Турлары
* Science & Faith Tour (2010-2011)
* #3 World Tour (2012-2013)
* No Sound Without Silence Tour (2014-2015)

## Тағы қараңыз




## Сілтемелер
* Ресми сайты - 
* Видеоканал The Script на YouTube
* Официальная страница The Script в социальной сети Facebook
* The Script в «Твиттере»
* Официальная страница The Script

Санат:Алфавит бойынша музыкалық топтар
Санат:2001 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Бұғауланған Прометей

**Бұғауланған Прометей** (грек. Προμηθεύς Δεσμώτης) — грекиялық драматург Эсхилдің трагедия жанрындa 444-443 (б.з.б) жазылған шығармасы. Ол трилогияның бір бөлімі. Оның ішінде: "Босатылған Прометей" (кейбір бөліктері ғана сақталған) және "От әкелген Прометей"( сақталмаған), және белгісіз сатиралық драма.

## Кейіпкерлер
*Күш пен Билік, Зевстің малайлары.
*Гефест
*Прометей
*Хор Океанид
*Ио, Инаханың қызы
*Гермес

## Арқау
От ұрлаған Прометейді Зевстің бұйрығымен Гефест үлкен жарға кіші титан Кратостың (Күш және Билік) қарамағына тастап кетеді. Абақталған Прометейге Океанидалар мен олардың әкесі Океан, ханшайым Ио(Зевстің ғашығы) кездеседі. Прометей оларға адамдар үшін от ұрлағаның, сол себепті Зевс оны осылай жазалағанын айтады.
Бауыржан Кеңесбекұлы Оспанов

**Бауыржан Кеңесбекұлы Оспанов** (12 наурыз, 1968 жыл, Жыланды ауылы, Алматы облысы) - белгілі қазақ кәсіпкері, меценат. "ZHERSU" инвестициялық-өндірістік корпорациясының бақылау кеңесінің төрағасы, Қазақстан бокс және күрес федерацияларының вице-президенті. Forbes Kazakhstan журналы Бауыржан Оспановты 2014 жылғы Қазақстанның 50 бай адамы тізіміне кіргізді. Ол тізімде 320 миллион доллармен 32 орынға орналасты.

## Өмірбаяны
### Білімі
Бауыржан Оспанов 1985 жылы мектепті бітіргеннен кейін Алматы қаласындағы Энегетика институтының Электр станциялары мамандығына түседі.
2000 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын "Халықаралық экономикалық қатынастар" мамандығы бойынша оқыған. 
### Еңбек жолы
*1992 – 1995 ж. – НПП «Технопром», директордың коммерция жөніндегі орынбасары
*1995 – 1997 ж. – «Назар» АҚ, вице-президент
*1997 – 2001 ж. – «АЕК Инжиниринг» ЖШС, директордың орынбасары
*2001 – 2008 ж. – «TSC Group Corporation» ЖШС, Директорлар кеңесінің төрағасы 
*01.10.2008 ж. бастап – «ZHERSU» ИӨК" ЖШС, бақылау кеңесінің төрағасы
### Жеке өмірі
Үйленген. Әйелі: Айтжанова Аида Меңдешқызы. 
6 баланың әкесі.
### Қоғамдық өмірі
Бауыржан Оспанов 2006 жылы балалар жазушыларын қолдауға арналған "Дарабоз" сыйлығын тағайдаған. Аталмыш сыйлық жыл сайын дәстүрлі түрде ұйымдастырылып келеді.

Бауыржан Оспанов Қанат Исламға және Жанқош Тұраровқа демеушілік қолдау көрсетеді.

## Дереккөздер


Санат:Кәсіпкерлер
Санат:Алматы облысында туғандар
Санат:1968 жылы туғандар
Санат:12 наурызда туғандар
Теңіз ауылдық округі

**Теңіз ауылдық округі:**

* Теңіз ауылдық округі – Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Теңіз ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ақжайық (Махамбет ауданы)

**Ақжайық** — Атырау облысы, Махамбет ауданындағы ауыл, Ақжайық ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Махамбет ауылынан солтүстікке қарай 23 км-дей жерде, Жайық өзенінің сол жақ жағалауында Атырау—Индер тас жолының бойында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 964 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 1214 адам (640 ер адам және 574 әйел адам) болса, 2009 жылы 1179 адамды (627 ер адам және 552 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1128 адамды (569 ер адам және 559 әйел адам) құрады.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелері
нобай|солға|200px|Мәдениет үйі 
* Қызылүй орта мектебі — 1880-1890 жылдарда патшалық Ресей үкіметі қазақ балаларын орысша оқытып, қызметке пайдалану үшін, әр жерден орыс-қазақ бастауыш білім беретін мектептер салдыра бастады. Солардың бірі Есбол Қызылүйі аталған мектеп. Оның негізі 1881 жылы қаланды. Есбол қазіргі кездегі 7 және 8 ауылдың ортасындағы Есбол сайының жағасынан жергілікті азаматтар кірпіш құйып, күйдіріп дайындаған. Мектеп құрылысы негізгі екі оқу корпусынан, жатаханадан, асханадан, моншадан және мұғалімдерге арналған екі пәтерден тұрған. Азамат соғысы жылдарындағы аласапыранда мектепте оқу процесі уақытша тоқтаған. 1924 жылдан бастап қайтадан жұмыс жасаған. 1929 жылдан бастап мектеп «Есбол шаруа жастарының жеті жылдық мектебі» болып қайта аталған. 1934-1940 жылдары мектеп орталау деп аталып, 1940 жылдан соң орта мектепке айналған. 1944 жылы су тасуға байланысты «Есбол» деген жерде орналасқан «Қызылүй» маңындағы ел жаңа қонысқа – осы күнгі «Ақжайық» (№8 ауыл) ауылының орталығына көшуге орай сол жердегі (бұрынғы ескі ауыл) бастауыш мектеп үйіне көшіріліп, жыл сайын қосымша сынып бөлмелері салынып кеңейтілді. Сонымен жаңа орынға көшірілген мектеп 1957 жылдан 1977 жылға дейін сегіз жылдық мектеп ретінде жұмыс жасайды. 1978-1979 оқу жылынан бастап Қызылүй қайтадан орта білім ордасына айналды. Бүгінгі таңда Қызылүй орта мектебінде 217 оқушы білім алып, 39 мұғалім дәріс беруде. Мектеп 2012-2013 оқу жылында күрделі жөндеуден өтіп, кабинеттер  бүгінгі заман талабына сай безендірілген.
* "Арай" бөбекжай-бақшасы
* "Ақжайық" мәдениет үйі
* Балалар-жасөспірімдер спорт кешені — 2019 жылы қыркүйекте ашылды. Кешеннің сыйымдылығы - 160 адам.

## Ауыл көшелері
* Ақжайық көшесі
* Ақтөбе көшесі
* Ғұбайдолла Бердиев көшесі
* Есбол көшесі
* Көшқали Ыбыраев көшесі
* Қарашығанақ көшесі
* Қызылүй көшесі
* Махамбет Өтемісұлы көшесі
* Мұхтар Рахметов көшесі
* Тәуелсіздік (Жеңістің 40 жылдығы) көшесі

нобай|орта|1200px|Ақжайық ауылы панорамаасы

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Тамырдәрі

**Тамырдәрі** () – Melanthiaceae тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Түрлері
**Veratrum album* – Ақ тамырдәрі
**Veratrum lobelianum* – Маралқурай немесе Лобель тамырдәрісі
**Veratrum nigrum* – Қара тамырдәрі немесе қоянқұлақ 

## Дереккөздер


Санат:Тамырдәрілер
Коса тілі

thumb|Оңтүстік Африка Республкикасындағы коса тілінің географиялық таралуы, коса тілінде үйде сөйлеген халықтың үлесі:
**Ко́са** (кхоса, исикоса) — ОАР  ресми тілдерінің бірі. Онда шамамен 7,9 миллион адам сөйлейді. (Халықтың 18% жуығы), елде осы тілде сөйлеушілер саны бойынша ол екінші (зулудан кейін) саналады. Жақын туыстары келесідей — зулу, суази, оңтүстік ндебеле және солтүстік ндебеле тілдері; осы тілдерде жиі сөйлейтін адам,  коса тілін түсінеді.

Санат:Африка тілдері
Ақ Жайық

**Ақ жайық**
*Ақ Жайық — Атырау облысы көлемінде таралып шығатын газет.
*Ақ Жайық — Ән-би ансамблі.
## Тағы қараңыз
*Ақжайық
Аққайың (Атырау облысы)

**Аққайың** (2006 ж. дейін – *Сорочинко*) — Атырау облысы Махамбет ауданы, Бейбарыс ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде, Жайық өзенінің оң жағалауында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 174 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 130 адам (60 ер адам және 70 әйел адам) болса, 2009 жылы 89 адамды (46 ер адам және 43 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 78 адамды (52 ер адам және 26 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Нұрпейіс Байғанин көшесі
* Тұрар Рысқұлов көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Бейбарыс (айрық)

**[[Сұлтан Бейбарыс|Бейбарыс]]** — қазақтан шыққан Мысыр сұлтаны.

**Елді мекен:**

* Бейбарыс — Атырау облысы, Махамбет ауданындағы ауыл.

**Басқа мағыналар**: 

* Бейбарыс — Атырау қаласының атынан ойнайтын хоккей клубы.
* Бейбарыс сұлтан мешіті
БҰҰ-ның ресми тілдері

Органдардың жұмысын ұйымдастыру үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының орнатылған ресми және жұмыс тілдері. Тілдерді тізімі әрбір органның рәсім ережелерінде айқындалған. Біріккен Ұлттар Ұйымының ресми тілдерінде, қаулыларды қоса алғанда, барлық негізгі құжаттар жарияланады. Жұмыс тілдерінде стенографиялық есеп берулер жарияланады және осы тілдерге кездесулер мен баяндамалар. кез-келген ресми тілдің бірінде айтылған сөздер аударылады.

Біріккен Ұлттар Ұйымының ресми тілдері болып табылады:
* Ағылшын тілі
* Араб тілі
* Испан тілі
* Қытай тілі
* Орыс тілі
* Француз тілі
Делегация ресми болып табылмайтын тілде сөйлеуіне ниетін білдіретін болса, онда ол ресми тілдерінің біреуіне жазбаша немесе ауызша аударма жасалуын қамтамасыз етуі керек.

ЮНЕСКО-ның ресми тілдері дәл сол 6 тіл.

БҰҰ-ның Халықаралық Сотының ресми тілдері ағылшын және француз тілдері.

## Жұмыс тілдері
Ағылшын және француз тілдері БҰҰ хатшылығының жұмыс тілдері болып табылады .

Қауіпсіздік Кеңесінің жұмыс тілдері ағылшын, араб, испан, қытай, орыс және француз.

## Жаңа ұсынылған тілдер

* Бенгали
* Эсперанто
* Хиндустани
* Португал
* Түрік

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* БҰҰ және Көптілділік

Санат: Тіл саясаты
*
Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымы
Жалғансай

**Жалғансай** — Атырау облысы Махамбет ауданындағы ауыл, Жалғансай ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 4 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1133 адам (555 ер адам және 578 әйел адам) болса, 2009 жылы 1246 адамды (630 ер адам және 616 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1240 адамды (633 ер адам және 607 әйел адам) құрады.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелері
* Жалғансай орта мектебі — 2015 жылы жаңа мектеп ғимараты пайдалануға берілген.
* "Көктем гүлі" бөбекжай-бақшасы — 1960 жылы «Первомайский» совхозының бөлімшесі болған Жалғансай ауылында тұрғындардың балалары үшін қарапайым шатырлы үйде, 15-20 балаға арналып ашылды. Балабақша 1970 жылдан бастап 50 орындық, 1972 жылдан бастап 80 орындық болып кеңейтілді. 1976 жылы Жалғансай  бөлімшесі өз алдына кеңшар болып шаңырақ  көтеруіне байланысты, 1980 жылы 90 орындық типтік жобамен балабақша ғимараты салынып, пайдалануға берілді. 1998-2002 жылдар аралығында балабақша маусымдық жұмыс кестесінде жұмыс жасады. 2004 жылы балабақша толық жөндеуден өтіп, балабақша толық қуатында жылдық жұмыс жүйесіне көшті.
* «Шалқыма» мәдениет үйі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Таңдай (ауыл)

**Таңдай** — Атырау облысы Махамбет ауданындағы ауыл, Бақсай ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде, Бақсай каналының жағалауында Махамбет—Новобогат тас жолының бойында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2086 адам (1055 ер адам және 1031 әйел адам) болса, 2009 жылы 1913 адамды (957 ер адам және 956 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1943 адамды (1010 ер адам және 933 әйел адам) құрады.

## Тарихы
Таңдай селосының табан тасы «Бақсай» кеңшарының құрамымен бірге қаланды.  1930-шы жылдардың басында селода жаңадан тұрғын үйлер салу жедел қарқындады. Сарайшықтағы бұрынғы орыс байларының үйлері бұзылып, құрылыс материалдары Таңдайға өгізбен, түйемен жеткізілген. Селоның Таңдай аталуы жайында сөз етер болсақ өз кезінде аты шыққан Бабыл есімді байдың Айдай және Таңдай деген екі сұлу қызы болған. Үлкені Айдайға атақты Бала Ораз Өтебайұлы ғашық болыпты. «Салайын сол Ораздың Айдайына» деп келетін өлең жолдары осыны аңғартады. Айдайдың сіңлісі Таңдай қайтыс болып, биік төбеге жерленген. Осы жер қазіргі Таңдай селосы. Ауылда 2000 жылы 624 орындық жаңа мектеп үйі пайдалануға берілсе, мектеп жанында 75 орындық интернат жұмыс істейді. 40-қа жуық бүлдіршін тәрбиеленетін «Райхан гүлі» балабақшасы 2004 жылдан бері жылдық жүйеге көшірілген.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелері
* Қ.Ахмедияров атындағы орта мектеп — алғашқы мектеп 1930 жылы 30 балалық интернаты бар, 160 оқушыға арналған бір қабатты бастауыш мектеп болып ашылған. Мектеп 1935 жылы орталау мектеп болып құрылды. 1958-59 оқу жылында мектеп  толықтай орта мектеп болып қалыптасты. 1964-65 оқу  жылында 320 балалық типтік  мектеп үйі пайдалануға берілді. Мектеп 2000 жылы жаңа 624 орындық ғимаратқа көшті. 2017 жылы Таңдай орта мектебіне Қаршымбай Ахмедияровтың есімі берілді.
* "Райхан гүлі" бөбекжай-бақшасы

## Діни ұйымдар қызметі
* **Таңдай ауылдық мешіті** — 2022 жылы қыркүйек айында ашылған. Мешіттің сыйымдылығы 150 орынға шақталған. Заман талаптарына толықтай жауап беретін мешіт ерлер және әйелдер залы, дәрісхана, Құран оқитын бөлме, асхана, таһаратханамен қамтамасыз етілген. Сонымен бірге, мешіт жанынан 100 орындық асхана салынған.

## Елді мекендегі көшелер
* Абай Құнанбаев көшесі
* Амангелді Иманов көшесі
* Әлия Молдағұлова көшесі
* Бала Ораз көшесі
* Бақсай көшесі
* Жаңа ауыл көшесі
* Исатай Тайманов көшесі
* Қажымұқан Мұңайтпасұлы көшесі
* Қаныш Сәтбаев көшесі
* Қаршыға Ахмедияров көшесі
* Құрманғазы Сағырбайұлы көшесі
* Махамбет Есенбаев көшесі
* Махамбет Өтемісұлы көшесі
* Мәншүк Мәметова көшесі
* Нұрмұхан Жантөрин көшесі
* Пангерей Бердешов көшесі

## Галерея

Таңдай. Стелла.jpg|Стелла
Таңдай. Ауылға кірер жол.jpg|Ауылға кірер жол
Таңдай. Мешіт.jpg|Мешіт


## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Бала Ораз ауылы

**Бала Ораз ауылы** (2006 ж. дейін – *Канал*) — Атырау облысы Махамбет ауданы, Ақтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан солтүстікке қарай 18 км-дей жерде.

## Тарихы
Ауылдың Бала Ораз аталуының ерекше мәні бар. Өткен ғасырларда ауыздыға сөз бермейтін, атағы дүйім елге жайылған айтыскер Ораз ақын болды. Оның зираты бұл ауылдан 25 шақырым жерде. Бұдан үш-төрт жыл бұрын ақынның есімі осы елді мекенге берілді.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 56 адам (33 ер адам және 23 әйел адам) болса, 2009 жылы 54 адамды (29 ер адам және 25 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 53 адамды (24 ер адам және 29 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Айша бибі көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Өтешқали Атамбаев ауылы

**Өтешқали Атамбаев** (2006 ж. дейін – *Топайлы*) — Атырау облысы Махамбет ауданы,  Ақтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан солтүстікке қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 112 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 94 адам (55 ер адам және 39 әйел адам) болса, 2009 жылы 71 адамды (38 ер адам және 33 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 29 адамды (16 ер адам және 13 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Ғабдол Сланов көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Томан (ауыл)

**Томан** — Атырау облысы Махамбет ауданы, Бақсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 46 км-дей жерде.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 112 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 142 адам (66 ер адам және 76 әйел адам) болса, 2009 жылы 114 адамды (52 ер адам және 62 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 58 адамды (30 ер адам және 28 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Каспий көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Уоррен (округ, Виргиния)

**Уоррен округі** (ағылшын тілінде&nbsp;*<span lang="en">Warren County</span>*) АҚШ-тың Виргиния штатында орналасқан. 2010 жылғы дерек бойынша, халық саны - 37&nbsp;575 адам. Өз атауын американдық саясаткер Джозеф Уоррен құрметіне алды.

## Географиясы
АҚШ халық санағы бюросының деректеріне сәйкес, округтің жалпы жер көлемі - 562 км², оның 552 км² -і құрғақ, 9 км² -і немесе 1,5% -ы сулы жерлер.

### Көршілес округтер
* Фредерик (Виргиния) — солтүстік
* Кларк (Виргиния) — солтүстік-шығыс
* Фокир (Виргиния) — шығыс
* Раппахэннок (Виргиния)— оңтүстік-шығыс
* Пейдж (Виргиния) — оңтүстік-батыс
* Шенандоа (Виргиния) — батыс

## Демографиясы
2000 жылғы халық санағы бойынша округтегі 12 087 үй қожалығында 31 584 тұрғын және 8 521 отбасы өмір сүреді. Халық тығыздығына келер болсақ, км²-ға 57 адамнан келеді. Округ территориясында 13 299  тұрғын құрылысы бар, олар км²-ға 24 құрылыс нысанынан келеді. Нәсілдік құрамына келер болсақ, ақ түстілер - 92,71%, афроамерикалықтар - 4,83%, байырғы америкалықтар (үндістер) - 0,27%,азиаттар - 0,43%, гавайлықтар - 0,02%, өзге нәсіл өкілдері - 0,46%, екі не одан көп нәсіл некесінен туғандар - 1,29%. Испантілділіктер халықтың 1,56%-ын құрайды. 

Жалпы үй қожалығындағылардың 32,80 %-ы - 18 жасқа толмағандар, 55,60 %-ы - бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10,00 %-ы - зайыбы жоқ жалғызбасты әйелдер, 29,50 %-ы - отбасыға қатысы жоқ адамдар, 24,00 %-ы - жалғыз тұратындар, 8,80 %-ы - жалғыз тұратын қарттар (65 жастағылар және одан үлкендер). Үй қожалығының орташа өлшемі -  2,57 адам, ал отбасының орташа өлшемі - 3,04 адам.

Округтің жас ерекшелігіне келер болсақ,  20,80 %-ы - 18 жасқа жетпегендер, 8,70 %-ы - 18 бен 24 жастағылар, 28,30 %-ы - 25 пен 44 жастағылар, 26,90 %-ы - 45 пен 64 жас аралығындағылар және 15,30 %-ы - 65 жастан жоғарылар. Округтің орташа жасы - 40. Әр 100 әйелге 94,20 еркектен келеді, ал 18 жастан үлкен әйелдерге 91,70 еркектен келеді.

Үй қожалығының орташа табысы 42 422 USD, отбасының орташа табысы 50 487 USD құрайды. Ер адамның орташа табысы - 37 182 USD, әйел адамның орташа табысы -  31 738 USD. Округтің жан басына шаққандағы орташа табысы - 19 841 USD. Шамамен отбасылардың 6,00%-ы және жалпы халықтың 8,50%-ы кедейшіліктің шегінде өмір сүреді. Оның ішінде 8,70% жастар (18 жасқа толмағандар) және 65 жастан асқандардың 10,40%-ы да бар. 

## Ескертпе




## Дереккөздер
* Официальный сайт правительства округа Уоррен, штат Вирджиния
Көздіқара (Атырау облысы)

**Көздіқара** — Атырау облысы Махамбет ауданы, Бақсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде, Нарын каналының жағалауында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 260 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 241 адам (120 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 185 адамды (89 ер адам және 96 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 81 адамды (46 ер адам және 35 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Бәйтерек көшесі
* Сарыарқа көшесі
* Ұлытау көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Есмахан

**Есмахан** — Атырау облысы Махамбет ауданы, Бақсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде, Бақсай өзенінің жағалауында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 79 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 170 адам (86 ер адам және 84 әйел адам) болса, 2009 жылы 200 адамды (105 ер адам және 95 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 107 адамды (63 ер адам және 44 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Алатау көшесі
* Байқоңыр көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Ортақшыл (Атырау облысы)

**Ортақшыл** — Атырау облысы Махамбет ауданындағы ауыл, Есбол ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 10 км-дей жерде, Жайық өзенінің сол жақ жағалауында Атырау—Индер тас жолының бойында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 1150 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 1403 адам (698 ер адам және 705 әйел адам) болса, 2009 жылы 1322 адамды (681 ер адам және 641 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1169 адамды (588 ер адам және 581 әйел адам) құрады.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелері
* Қосарал орта мектебі
* "Балақай" бөбекжай-бақшасы
* «Самал» мәдениет үй"
* Заурал селолық учаскелік ауруханасы

## Елді мекендегі көшелер
* Абай көшесі
* Алаш Тұржанов көшесі
* Жабу Дөкесов көшесі
* Жолдас Жаскеленов көшесі
* Исатай көшесі
* Кеңес көшесі
* Құрманғазы көшесі
* Махамбет көшесі
* Сағын Алпатанов көшесі

## Дереккөздер

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Еңбекшіл (Атырау облысы)

**Еңбекшіл** — Атырау облысы Махамбет ауданы, Есбол ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде, Жайық өзенінің сол жақ жағалауында Атырау—Индер тас жолының бойында орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 216 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 427 адам (230 ер адам және 197 әйел адам) болса, 2009 жылы 272 адамды (142 ер адам және 130 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 250 адамды (123 ер адам және 127 әйел адам) құрады.

## Мәдени-әлеуметтік мекемелері
* Еңбекшіл ауылының негізгі мектебі — 1990-1991 оқу жылында мектеп-балабақша болып ашылған. Мектеп сыйымдылығы 50 балаға арналған. Балабақша жабылып, 1996-1997 оқу жылында орталау мектеп статусын алып, 2004 жылдан бастап Еңбекшіл ауылының негізгі  мектебі  деп аталды. 2006 жылдың мамырынан бастап шағын орталық ашылды. 2019 жылы мектептің жаңа 80 орындық ғимараты салынып, пайдалануға берілді.

## Елді мекендегі көшелер
* Мұстафа Шоқай көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Кеңөріс

**Кеңөріс** (2006 ж. дейін – *Карманово*) — Атырау облысы Махамбет ауданы,  Ақтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Махамбет ауылынан солтүстікке қарай 23 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 62 адам (30 ер адам және 32 әйел адам) болса, 2009 жылы 57 адамды (32 ер адам және 25 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 17 адамды (10 ер адам және 7 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Шоқан Уәлиханов көшесі

## Дереккөздер

 

Санат:Махамбет ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері