Овидий Котруш

**Овидий Котруш** (24 ақпан 1926, Орадя – 12 қыркүйек 1977) — румын ақыны, әдеби сыншысы, коммунистік режим кезінде саяси қуғын-сүргінге ұшыраған. Арон Котруштың немересі.

## Ерте өмірі
Орадяда дүниеге келген ол география пәнінің мұғалімі Сабин Котруш пен оның жұбайы Клаудияның (тегі Попа) отбасында өсті; оның ағасы Арон Котруш болған. Ол орта мектепті Орадяда бастап, кейін Арадтағы Моисе Никоара атындағы орта мектепте жалғастырды. Отбасы 1940 жылғы Екінші Вена келісімі нәтижесінде туған жері Солтүстік Трансильванияның Венгрияға берілуіне байланысты Арадқа көшіп келген еді, ал Котруш 1944 жылы мектепті аяқтады.  
 Ол 1944–1948 жылдары Клуж университетінің әдебиет және философия факультетінде білім алды. Университеттегі оқуын бастаған кезде бұл оқу орны Клуж қаласы Вена келісімі бойынша Венгрияға берілгендіктен, Сибиуде орналасқан еді. Ол Сибиу әдеби үйірмесіне қабылданып, оның белсенді мүшесі болды. Котруштың алғашқы жарияланған еңбегі 1943 жылы Арадтағы Societatea de mâine журналында шыққанымен, ол өз шығармашылық дебютін 1945 жылға жатқызады. Сол жылы ол Revista Cercului Literar din Sibiu журналына Ovidiu Sabin бүркеншік есімімен өлеңдері мен шолуларын жариялаған.

## Қудалау
Коммунистік режим бұл топтың мүшелеріне қарсы репрессия жүргізді; Котруш іздеуде болғандықтан, біраз уақыт әртүрлі шалғай ауылдарда таныстарының көмегімен жасырынуға мәжбүр болды. Оған болашақ әйелі Делия Джурджиу жалған құжаттар жасап, көмектесті. Билік оны сатқындық жасады деп айыптап, 1948 жылы Парижге қашып кетті деп есептеді. 1949 жылғы сәуірде ол сырттай саяси сотқа тартылып, қоғамдық тәртіпке қарсы қастандық жасағаны үшін жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Ақыры 1951 жылы Бухарестте тұтқындалып, Жылава түрмесіне жіберілді; 1953 жылғы қарашада жалған құжат жасағаны үшін қосымша бір жылға сотталды. Түрмеде ол өзінің тамаша жадысының арқасында камерада отырып, басқа тұтқындарға әдебиеттен сабақ берді. Кейін Орадя түрмесіне ауыстырылды және 1955 жылғы қыркүйекте рақымшылыққа ілікті. Ауыр науқастанған ол келесі үш жылын ауруханаларда өткізді.

## Әдебиетке оралуы
Ол әдеби өмірге 1965 жылы оралып, Familia журналының редакторы болып қызмет атқарды және бұл қызметте 1972 жылға дейін қалды. Оның мансабы өрлей бастаған шақта ауыр дертке шалдығып, мезгілсіз қайтыс болды. Қазіргі таңда Тимишоара қаласындағы бір көше оның есімімен аталады. Котруштың шығармалары Secolul 20, Luceafărul және Orizont журналдарында да жарияланды. Оның алғашқы кітабы – Opera lui Mateiu I. Caragiale монографиясы – 1977 жылы қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. 1983 жылы оның румын және шетелдік авторлар туралы зерттеулер жинағы – Meditații critice басылып шықты. Ол Югославия, Испания, Канада және Францияда өткен мәдени шараларға қатысты. 1969 жылы Францияда Centre culturel international de Cerisy-la-Salle-де Жорж Бернаносқа арналған он күндік фестивальге қатысты. Осы кездесулер барысында шетелдік журналдарға шолулар мен репортаждар жариялады. Өмірінің соңғы жылдарында Андре Мальро, Жан Грожан, Пьер Эммануэль, Жорж Пуле, Жак Мадоль, Эудженио Кошериу, Ласло Гальди және Карло Тальявинимен сұхбаттар мен антология дайындаумен айналысты.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ovidiu Cotruș – маорескиандық рухтағы сыншы 

* Екі мессиандық ақын: Октавиан Гога және Арон Котруш 

Санат:Орадя тұлғалары
Санат:XX ғасырдағы румын эссеистері
Санат:Бабеш – Бойяй университеті түлектері
Санат:Жилава түрмесінің тұтқындары
Санат:Румын әдеби сыншылары