Әл-жәбрдің атасы

**«Әл-жәбрдің атасы»** – белгілі математик ғалым Асқар Жұмаділдаевтің идеясымен жарық көрген оқушылар, ұстаздар және ғылымсүйер оқырманға арналған республикалық ғылыми-танымдық журнал. Алғашқы саны 2023 жылы қараша айында жарық көрді,.

Былай атану себебі Мұхаммед әл-Хорезми деген кісінің «Әл-Жәбр уә-л-мұқабала» деген еңбегімен байланысты. Осындағы «әл-жәбр» сөзінен келіп қазіргі «алгебра» сөзі қалыптасыпты. Яғни журналдың атауы алгебраның атасы, математиканың немесе есептің атасы деген мағынаны береді. Әл-Хорезми Арал теңізі бойында туған, әлемдік өркениетке орасан зор үлес қосқан ойшыл, Иран мен Тұран ғана емес, бүкіл әлемге ортақ тұлға. Журналдың мақсаты – жастарға ғылым-білімді насихаттау, математикаға қызықтыру.

«Әл-жәбрдің атасы» журналы Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Ұлттық ғылым академиясының ақпараттық қолдауымен, &nbsp;Qalan жобасы жарыққа шығарды. Qalan – математиканы IT технология және педагогиканың көмегімен оқытатын онлайн-тренажер. Платформада 475 мыңнан астам қолданушы бар. &nbsp;Алғашқы саны 2 мың данамен жарық көріп, Қазақстанның түкпір-түкпіріне таратылады.

## Айдарлары

Журналдың мән-мазмұнын аша түсетін «Ұлы тұлғалар», «Ғылым қазығы», «Тісбасар», «Маман бол», «Қатені тап» және басқа да қызықты айдарлар бар. Математикаға қатысты теориялық мәселелер «Ғылым қазығы» айдарында қамтылады, ал «Құнан жарыста» НЗМ, БИЛ мектептеріне түсем деушілерге арналған математикадан емтихан сұрақтары, «Тай жарыс», «Құлын жарыс» айдарларында балалардың жас ерекшелігіне сай қызықты есептер ұсынылады. «Дөнен жарыста» математика мұғалімдеріне олимпиада есептерін ұсынады. «Тіл – құрал», «Зерттеулер», «Сыр сандық» сияқты айдарларда әртүрлі тақырып ұсынылады. Оқушыларға қазір және келешекте сұранысы жоғары мамандықтар туралы жан-жақты ақпарат беретін «Маман бол» деген айдар да бар.

«Жаңарған ұлттар» айдарында әртүрлі мемлекеттердің ғылыми технологиялық прогреске жету жолын нақты кейстермен беріледі. Мәселен, бірінші санында Оңтүстік Кореядағы жоғары технологиялық компаниялардың тарихын, Сингапурдың өзгеше білім беру жүйесін, ал екінші санында Израильдің тамшылатып суару технологиясын баяндайды. Бұл айдардың мақсаты – жас ұрпақтың бойында «біз де технологиялық алпауыт елге айнала аламыз» деген сенімді ұялату.

## Редакциясы
Бас редакторы – белгілі математик, академик Асқар Жұмаділдаев.
«Менің бала күнімде – «Қазақстан пионері», «Балдырған», «Білім және еңбек» сияқты біздер оқитын екі-үш журнал болатын. Елімізде 10 мыңнан аса газет-журнал шығады екен. Бірақ соның арасында ғылымға арналған журнал да, газет те жоқ. Сол себепті осы журналды шығаруды мақсат еттім. «Qalan.kz» платформасының қолдауымен осы ойымды жүзеге асыру мүмкіндігі туды. Біз қазақ тілін ғылымға, техникаға бейімдеуіміз керек. Журналда осы жағы да қамтылады»
Журналдың негізгі мақсаты - жасөспірімдердің ғылымға деген құштарлығын оятып, білімге, өркениетке баулу. Сондықтан, басымдық математика ғылымына, технологияның заманауи жетістіктеріне бағытталған. Журнал екі айда бір шығып тұрады.

Журнал редакциясына математиктер, білікті мамандар, ғалымдар мен журналист-редакторлар тартылған. Жоба жетекшісі – Садық Шерімбек, математика бойынша ғылыми редакторлары – Айдын Сәбі, Назаржан Әбілқайыр; шеф-редакторы – Оралай Алейдарова, ғылыми редактор –Асылтай Тасболат, Мағжан Қайранбай, иллюстраторы – Рабиға Сатыбалды.

Садық Шерімбек: «Бұл ұжымдық жұмыс. Журналды жай ғана шығарып қоя салмаймыз. Ғалымдарды тарттық, штатымыздың өзінде 4 Ph.D маман жұмыс істейді. Магистрант зерттеушілер, осы салада біраз жыл істеп жатқан мамандар бар, аудармашыларымыз бар. Бас-аяғы 20 шақты адам жұмыс істейді. Сату бөлімі, маркетинг бөлімі секілді... Жалпы оңай емес. Десек те мемлекетке қарап тұрған жоқпыз. Тәуелсіз басылымбыз.»

## Басқа тілдерде
2024 жылдың жазынан бастап журнал өзбек тілінде шыға бастады.

Болашақта әзербайжан, қырғыз тіліндегі нұсқаларды да шығару жоспарлануда.

## Бағалар
Мемлекет басшысының баспасөз хатшысы Берік Уәли: «Ғылым мен білімді насихаттайтын «Әл-Жәбрдің атасы» атты балғын балдырғандарға арналған журналдың оқырмандарға жол тартқаны қуантып отыр. Бұл басылымның жарыққа шығуы халқымыздың ғылыми әлеуеттін арттыруға бағытталған ізгі шаралардың бірі болмақ», — деді.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз
* Ғылыми журналдар
* Парасат (журнал)
* Зерде (журнал)

## Сыртқы сілтемелер
«Таңшолпан» бағдарламасындағы сұхбат

Санат:Қазақстан журналдары
Санат:Ғылыми-танымдық журналдар