open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бестораңғыл

**Бестораңғыл** (2008 жылға дейін – *Ильич*) — Түркістан облысы Отырар ауданы, Қарақоңыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шәуілдір ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Отырар ауданы елді мекендері
Күрескер-бір: Жұлдызды соғыстар хикаясы

**«Күрескер-бір: Жұлдызды соғыстар хикаясы»** (басқ.«**Жалғыз Қарақшы**: Жұлдызды соғыстар хикаясы») — америкалық фантастикалық фильмі, Lucasfilm компаниясының өнімі, режиссёрі Гарет Эдвардс, сценаристтері Джон Нолл, Гари Уитта, Крис Вайц және Тони Гилрой. «Жұлдызды соғыстар» кино-сагасының спин-оффы.

Фильмнің әлемдік премьерасы 14 желтоқсан 2016 жылы басталды, «Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы» фильмінің премьерасынан бір жыл өткен соң. Қазақстандағы премьерасы — 15 желтоқсан, АҚШ-та — 16 желтоқсан.
## Дереккөздер

Санат:АҚШ-тың фантастикалық фильмдері
Санат:Жұлдызды соғыстар туралы фильмдер
Санат:2016 жылғы фантастика фильмдері
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Санат:Фильм-приквелдері
Санат:2016 жылғы АҚШ фильмдері
Санат:Дисней фильмдері
Санат:Lucasfilm фильмдері
Қоғам ауылдық округі

**Қоғам ауылдық округі** – Түркістан облысы Отырар ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қоғам, Мыңшұңқыр, Талапты ауылдары кіреді. Орталығы – Қоғам ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Отырар ауданы ауылдық округтері
Сарыкөл (Түркістан облысы)

**Сарыкөл** — Түркістан облысы Отырар ауданы, Талапты ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шәуілдір ауылынан солтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде, Сарыкөл көлінің шығыс жағалауында орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Отырар ауданы елді мекендері
Хван Гёан

**Хван Гёан** (; 15 сәуір 1957 жыл, Сеул) — оңтүстік кореялық заңгер мен мемлекет қайраткері, Корея Республикасының 63-Әділет министрі және 44-премьер-министрі.

## Өмірбаяны
Хуаң 1957 жылғы 15 сәуірде дүниеге келген. 1976 жылы Сеулдегі Кенги Жоғарғы мектебін () аяқтайды, 1981 жылы Сонгюнгван университетінің заң факультетін тәмамдайды. 30 жылдан астам Чханвон, Тэгу мен Пусан сияқты қалалар прокурорының қызметін атқарады. 

2013 жылғы 11 наурыздан бастап ол — Корея Республикасының Әділет министрі.

2015 жылғы 21 мамырда премьер-министр лауазымыне ұсынылып, 2015 жылғы 18 маусымда парламент Хван Гёанды үкімет басшылығына тағайындалуын бекітті.

2016 жылғы 9 желтоқсанда мемлекет басшысы Пак Кын Хеге импичмент жарияланды да, сол себептен Корея Республикасы президентінің міндеттерін Хван орындайтын болды.

## Жеке өмірі
Үйленген, бір ұлы мен бір қызы бар.

## Дереккөздер

Санат:Оңтүстік Корея саясаткерлері
Санат:Оңтүстік Корея заңгерлері
Санат:Оңтүстік Корея прокурорлары
Санат:Оңтүстік Корея әділет министрлері
Санат:Оңтүстік Корея премьер-министрлері
Қоғам (Түркістан облысы)

**Қоғам** — Түркістан облысы Отырар ауданындағы ауыл, Қоғам ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шәуілдір ауылынан солтүстік-батысқа қарай 9 км-дей жерде, қамыс, құрақ аралас боз жусан, баялыш, көкпек, ши, т.б. шөптесін өскен бозғылт сұр, шалғынды сұр топырақты қуаң шөлді далада орналасқан.

## Тарихы
Ӏргесі 1931 жылы қаланған. Ауыл 1963—67 жылдары етті мал өсіруге маманданған. "КСРО-ның 60 жылдығы атындағы" кеңшардың бөлімшесі болып келді. Оның негізінде Қоғам да ЖШС және шаруа қожалықтары құрылды.

## Халқы

## Инфрақұрылымы
Ауылда орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшерлік-акушерлік пункт, т.б.мекемелер бар. Ауыл жанындағы Пышақшытөбе, Алтынтөбе, т.б. археологиялық ескерткіштер зерттелген.

## Дереккөздер

Санат:Отырар ауданы елді мекендері
Оскар Моргенштерн

**Оскар Бартенштейн Моргенштерн Джон**(; 24 қаңтар 1902, Гёрлиц, Германия — 26 шілде 1977, Принстон) — американдық экономист тегі неміс, ойындар теориясын құрушылардың бірі. 

## Өмірбаян
Силезия, Вена, Гарвард және Нью-Йорк университеттерінде оқыған. Вена университетінің докторы (1925). 1928-1938 жылдары, Вена университеті профессоры.  Аустриялық іскерлік циклдерді зерттеу институты директоры (1931-1838). 

Ол Вена үйірмесіне кірген. Курт Гедельдің жақын досы. Австриялық мектептің мүшесі және тәжірибелі математик, атақты Карл Менгер (Карл Менгердің ұлы) ұйымдастырған "Венадағы әңгімелесуге"  қатысады, онда әр түрлі пәндер ғалымдарымен  байланысқа шығады, оның синергиясынан көптеген жаңа идеялар мен тіпті жаңа ғылым салалары пайда болған.

1944 жылдан бастап АҚШ-тың азаматы. Дороти Янгке (1946) үйленген. Оскар Моргенштерн Принстон университетіне сапары барысында, Адольф Гитлер Аустрия аншлюсі кезінде Венаны алды және Америка Құрама Штаттарына Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Принстонге оқыту процессін жүзеге асыра отырып  қоныс аударуға шешім қабылдады. Осы жерде математик Джон фон Нейманды кездестірген және бірлесіп жұмыс жасаған, кітап жазып, ойындар және экономикалық мінез-құлық теориясын 1944 жылы жарияланған, ол ең бірінші рет ойындар теориясы кітабы арқылы танылды.

## Оскар Моргенштерн жұмыстары
Wirtschaftsprognose: Eine untersuchung ihrer Voraussetzungen und Moglichkeiten, 1928. ("Экономикалық келешегі мен жағдайын зерттеу мүмкіндіктері")

Die Grenzen der Wirtschaftspolitik, 1934. ("Экономикалық саясат" шекаралары)

"The Moment in Time Value Theory", 1935, ZfN. 

"Perfect Foresight and Economic Equilibrium", 1935, ZfN. 

"Logistics and the Social Science", 1936, ZfN. 

Theory of Games and Economic Behavior с John von Neumann, 1944. 

"Economics and the Theory of Games", 1949, Kyklos. 

On the Accuracy of Economic Observations, 1950. 

Prolegomena to a Theory of Organization, 1951

"Experiment and Large-Scale Computation in Economics", 1954, Economic Activity Analysis. 

"Generalization of the von Neumann Model of an Expanding Economy" J. G. Kemey and G. L. Thompson, 1956, Econometrica 

The Question of National Defense, 1959. 

Predictability of Stock Market Prices, with C.W.J. Granger, 1970. 

"Thirteen Critical Points in Contemporary Economic Theory", 1972, JEL. 

"Descriptive Predictive Normative and Theory", 1972, Kyklos. 

"Some Reflections on Utility", 1976, en Allais and Hagen, editores, Rational Decisions under Risk. 

"Collaborating with von Neumann", 1976, JEL. 

Mathematical Theories of Expanding and Contracting Economies, G. L. Thompson, 1976.

## Әдебиет
* 
* 
* 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Биография и библиография О. Моргенштерна 

Санат:Вена университеті түлектері
Санат:Экономистер
Санат:АҚШ экономистері
Санат:Аустрия экономистері
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2016

**Футболдан клубтар арасындағы әлем чемпионаты 2016** — 2016 жылдың 8 - 18 желтоқсан аралығында Жапонияда өтетін футбол турнирі. Ол Клубтар арасындағы әлем чемпионатының тарихында өткен 13-інші турнир.

## Қожайындарды таңдау
2 мемлекет 2015 және 2016 жылдары өтетін Клубтар арасындағы әлем чемпионатын өткізуге арызды берген (бір мемлекет екі турнирді өткізуге құқылы):
*  (2014 жылдың қарашасында арызды қайтып алды) 
* 
2015 жылдың 23 сәуірде Жапония ресми түрде турнирді өткізуші мемлекетке айналды .

## География

## Командалардың құрамалары

## Стадиондар
2016 жылдың 9 маусымында Суйта қаласындағы Суйта стадионы мен Йокогама қаласындағы Йокогама Халықаралық стадионы турнирдің өткізілетін орны боп тағайындалды .





## Қатысушылар
} Атлетико Насьональ
|КОНМЕБОЛ
|Либертадорес кубогы 2016 жеңімпазы
|1-ші рет
|-
| Реал Мадрид
|УЕФА
|УЕФА Чемпиондар лигасы 2015/2016 жеңімпазы
|3-ші рет (Соңғылары: 2000,2014)
|-
!colspan=4|Ширек финалға шығады
|-
| Чонбук Хёндэ Моторс
|АФК
|АФК Чемпиондар лигасы 2016 жеңімпазы
|2-ші рет (Соңғылары: 2006)
|-
| Мамелоди Сандаунз
|КАФ
|КАФ Чемпиондар лигасы 2016 жеңімпазы
|1-ші рет
|-
| Америка
|КОНКАКАФ 
|КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы 2015/2016 жеңімпазы
|3-ші рет (Соңғылары: 2006, 2015)
|-
!colspan=4|Ширек финалға шығу үшін плей-оффқа шығады
|-
| Окленд Сити
|ОФК
|ОФК Чемпиондар лигасы 2015/2016 жеңімпазы
|8-ші рет (Соңғылары: 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015)
|-
| Касима Антлерс
|АФК (ұйымдастырушы)
|Футболдан Жапония чемпионаты 2016 жеңімпазы
|1-ші рет
|}

## Ойындардың төрешілері
Ойындардың төрешілері боп тағайындалды :

## Ойындар
### 1/4 финалға шығу үшін плей-офф

### 1/4 финал

----

### 5-ші орын үшін матч

### 1/2 финал

----

### 3-ші орын үшін матч

### Финал

## Қызықты мәліметтер
*«Америка» мен «Чонбук Хёндэ Моторс» футбол клубтары жарыс қарсанында 10 жыл бұрын ширек финалда кездесіп көрген. Ойын қорытындысы бойынша «Америка» футбол клубы ары қарай өтті.
*Жартылай финалдың «Атлетико Насьональ» – «Касима Антлерс» ойынында Виктор Кашшаи футбол тарихында алғаш рет видеоассистенті, штрафной зонасының маңында фол болғаны туралы шешім үшін қолданды.
*«Касима Антлерс» футбол клубы АФК-дан турнирдің финалына өткен ең алғашқы команда.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 

Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі
Санат:2016 жылғы футбол
Әйтеке би ауылы (Түркістан облысы)

**Әйтеке би ауылы** — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Қарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан батысқа қарай 5 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Қарасу ауылдық округі (Түркістан облысы)

**Қарасу ауылдық округі** – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақбай, Ақбастау, Әйтеке би, Береке, Бескепе, Жаңатұрмыс, Қарасу, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Қарасу ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы ауылдық округтері
Кембридж (айрық)

**Ке́мбридж**, **Кеймбридж** (, ).

## Елді мекендер

### Ұлыбритания
* Кембридж — қала.

### АҚШ
* Кембридж — Массачусетс шатындағы қала, университеттік орталық.
* Кеймбридж — Мэриленд штатындағы қала.
* Кеймбридж — Огайо штатындағы қала.
* Кеймбридж — Миннесота штатындағы қала.
* Кеймбридж — Миннесота штатындағы тауншип.

### Канада
* Кеймбридж — Онтарио провинциясындағы қала.

### Жаңа Зеландия
* Кеймбридж — Жаңа Зеландияның Уаикато ауданындағы қала.

## Басқа
* Кембридж университеті — Ұлыбританиядағы университет.
Қарасу (Түркістан облысы)

**Қарасу** (1993 жылға дейін – *Черноводск*) — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл, Қарасу ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 2 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Қарасу ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Қарасу ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Аққұдық, Золотая Нива ауылдары кіреді. Орталығы – Аққұдық ауылы. Округ құрамында болған *Баянбай, Жарыққопа, Қазанғап* ауылдары 2010 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 537 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Уәлиханов ауданы ауылдық округтері
Қарасу ауылдық округі (Амангелді ауданы)

**Қарасу ауылдық округі** – Қостанай облысы Амангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарасу, Әбу Сыздықов, Ақайдар, Есенбаев ауылдары кіреді. Орталығы – Қарасу ауылы. Округ құрамында болған *Бестөбе* ауылы 2012 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1342 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Амангелді ауданы ауылдық округтері
Қарасу ауылдық округі (Қарасу ауданы)

**Қарасу ауылдық округі** – Қостанай облысы Қарасу ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарасу, Восток, Жұмагүл,  Майское, Тімтуір ауылдары кіреді. Орталығы – Қарасу ауылы.

## Тарихы
2017 жылы Восточный ауылдық округі құрамында болған ''Алыпқаш'', ''Қозыбай'' ауылдары таратылды. 2019 жылы Восточный ауылдық округі таратылып, Қарасу ауылдық округіне қосылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5947 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қарасу ауданы ауылдық округтері
1453 жылғы жаулау

**1453 жылғы жаулау** () — 2012 жылы шыққан 1453 жылы Константинополь жаулауына арналған түрік тарихи фильм.

## Сюжет
Фильм Мединеде 627 жылы (Мұхаммед пайғамбар кезінде) болып жатқан оқиғадан басталады: Әбу Әйюб әл-Ансари басқа сахабаларға Константинопольді жаулап алатын адам адамзат тарихындағы ең ұлы қолбасшы болатынын айтты.

Содан кейін XV ғасырдағы Осман империясы көрсетіледі. 1451 жылы II Мұрат қайтыс болған соң тақ оның баласы II Мехметке бұйырады. Өте қуатты, белсенді әрі жас сұлтан өзіне Константинопольді жаулау мақсатын қояды. "Екінші Римді" жаулап алу үшін оған басқа көршілес елдермен бейбіт қарым-қатынас орнату керек болды. Сол кезде византиялық император XI Константин Палеолог османлы сұлтанының жоспарын бұзу үшін османлы тағына үміткер болған Орхан шаһзаданы (I Баязиттің шөбересі) пайдаланады. Көптеген қияндықтарды өткерген II Мехмет 300 мыңдай жауынгер жинап, Константинопольді қоршады. Қос әскер үшін қоршау өте қиынға соқты, османлылар үлкен шығын батты, бірақ бір күні сұлтанға түсінде Әбу Әйюб әл-Ансари келеді. Түсімен рухтандырылған сұлтан сахабаның зиратын іздей бастайды. Зиратқа келген сұлтан сахабаның қылышын табады. Рухтанған сұлтан Константинопольге қатысты жаңа шабуыл жоспарын ойластырады. Османлы флоты Халич шығанағына өтіп, жағалау жағынан қалалық дуандарды опырып сындырады. II Мехмет Константинопольге кіреді.

## Рөлдерде

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Алфавит бойынша фильмдер
Санат:Түркия фильмдері
На Хэрён

**На Хэрен*** (хангыль: 나해령; ханча: 羅海嶺;)* — оңтүстіккореялық актриса және әнші.1994 жылы қараша айының 11-ші жұлдызында дүниеге келген. Оңтүстіккореялық BESTie әйелдер тобының макнэсі (ең жас қатысушысы). Бұл топқа бармай тұрып, Хэрен  EXID тобының мүшесі болған, бірақ ол өзінің актерлік шеберлігін дамыту мақсатында топтан шығады. Сәби кезінен бастап ол актриса болуды армандаған. 10 жасынан-ақ Хэрен өзінің алғашқы рөлін  «Sharp» және «Magic Kid Masuri» сериалдарында орындап, өзінің мансабына байланысты алғашқы қадамын жасайды.

## Дискографиясы

### EXID тобының құрамында
* "Whoz That Girl"(2012) 
* "I Do(2012)

### BESTie тобының құрамында
* "Excuse Me"(2015) 
* "Hot Baby"(2014)
* "Like A Star"(2014) 
* "Thank You Very Much"(2014) 
* "Love Options"(2013)
* "Zzang Christmas"(2013)
* "Pitapat"(2013)

## Фильмографиясы

### Фильмдер

### Телевизиялық драмалар

### Эстрада

### Бейнелер

## Ескертпелер

Санат:11 қарашада туғандар
Санат:1994 жылы туғандар
Анаға апарар жол

**Анаға апарар жол** – Ақан Сатаевтің көркем драмалық фильмі. Фильмнің тұсауы Қазақстанда 2016 жылы 29 қыркүйекте кесілді. «Анаға апарар жол» картинасы өмірде түрлі қиындықты басынан өткізген адам жайында. 

Фильм түсірілімі Қазақстанда, Әзірбайжанда (Баку, Лагич), Белоруссияда (Минск, Брест) болды және 2016 жылдың шілдесінде аяқталды. 3 сағатқа жалғасқан тарихи фильм 1930 жылдардағы қазақ халқының басына түскен нәубетті суреттейді. «Анаға апарар жол» картинасының негізгі сюжеті ана махаббатының қуатты күшінен бастау алады. Осынау құдіретті күштің арқасында кейіпкер үйіне барар жолда кездескен ауыр қинышылықтарды жеңіп шығады. Оқиғаның негізгі желісі қазақ халықының басына түскен ауыр кезеңмен тұспа-тұс келген: ұжымдастыру, жұт, соғыс және соғыстан кейінгі жылдар. Картинаның басты кейіпкері Ілияс ерекше рухты, ерлік пен отансүйгіштік және керемет қайсар мінез көрсетеді. Тағдырдың ауыр соққыларымен бетпе-бет келеді: балалар үйі, сұрапыл соғыс, тұтқынға түсу, жазасын өтеушілер лагеріне тап болады. Осынау ауыртпалықтарды еңсеруге оған анамен жүздесу мақсаты күш береді. Фильм өмірлік құндылықтардың мәні мен тіршіліктегі құбылыстарға өзгеше көзқараспен қарауға жол сілтейді.

## Сюжеті
Ақан Сатаев фильм сюжетінің негізі ретінде бірнеше күрделі тарихи кезеңдерді қолдана отырып, Қазақстан халқының бұрынғы өмір сүруің көрермендерге баяндайды. Бұл дәуір ұжымдастыруды, халыққа қайғы әкелген жұтты, Ұлы Отан соғысты мен соғыстан кейінгі Қазақстанның қиын кезеңдерін сипаттайды. Жалпы бұл фильм баланың анаға махаббатын және ананың балаға махаббатын көрсетеді. Ананың күшті махаббаты, бас кейіпкерге аман қалу, ауыр сынақтарды жеңе алу және аман есен үйге келу көмектесті. Фильмның басты кейіпкері Ілияс орыстардың арасында жүріп Илюха болып кетеді. Бірақ, осыншама азаптан, қиындықтан өтсе де ол анасына апарар жолдан көз жазып қалмайды. Сол жылдар ішінде ол үйіне, анасына оралып, ұлын көрем деген үмітін жоғалтпайды. Ілияс, керемет батырлықты, батылдықты, адалдықты және патриотизмді көрсетеді. Ол көптеген қиыншылықтармен кездеседі. Фильмның аяғында ол анаға оралады. Фильм өмір құндылықтарды құрметтеуге және өмірге көз қарасын өзгертуге көмектеседі.

## Басты рөлдерде

## Түсірілім алаңында
Фильм күрделі климаттық жағдайларда түсірілді. Сюжеті бір неше тарих кезеңдерді қамтитын бұл фильм, төрт ай бойы түсірілді. Кинофильмге бас аяғы 2000 адам қатысып, 300 әскери техника тартылған. Драманың кейбір картиналары Беларуссия, Ресей, Әзірбайжан елдерінде түсірілген. Соғыс сахналары Минскіде түсірілген. Олар Днепр үшін болған соғысты көрсетті. Минскде 1942-1943 жылдары жасалған, соғыста атылған қарулар сақталған екен. Бұл сахна ең қиын болған. Оны түсіру тобы он күн түсірген, бұл оларға үлкен тәжірибе болды. Соғыс сахнасы өте қымбатқа түскен, оған үлкен баға берді. Басты кейіпкердің рөлін 4 адам ойнаған. Туған кезіне бір нәресте түсті. Одан соң бала кезі мен жасөспірім кезін екі жас актер ойнады. Әділ 18 жасынан 45 жасына дейінгі аралықты көрсетті.

## Дереккөздер

Санат:Қазақфильм фильмдері
Санат:2016 жылғы Қазақстан фильмдері
Санат:Ақан Сатаев фильмдері
Санат:Қазақ тіліндегі фильмдер
Санат:Орыс тіліндегі фильмдер
Ахмет Байтұрсынұлы ауылдық әкімдігі

**Ахмет Байтұрсынұлы ауылдық әкімдігі** – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін "Қарасу ауылдық әкімдігі" деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ахмет Байтұрсынұлы ауылы кіреді. Орталығы – Ахмет Байтұрсынұлы ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 871 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы ауылдық округтері
Айкөл

**Айкөл** — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Бадам ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Тұран ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 42 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 327 адам (168 ер адам және 159 әйел адам) болса, 2009 жылы 239 адамды (113 ер адам және 126 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Орманшы

**Орманшы** — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Бадам ауылдық округі құрамында болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Қаратау ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан оңтүстікке қарай орналасқан. 

## Халқы
Тұрғыны 1056 адам (2009).

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Ақарыс

**Ақарыс** (1999 жылға дейін – *Қызыл октябрь*) — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Құтарыс ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан солтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Алаш (Сайрам ауданы)

**Алаш** (2018 жылға дейін – *Чапаево*) — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Ақсукент ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылының батыс жақ іргесінде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Назгүл Әдиетқызы Қарабалина

**Назгүл Әдиетқызы Қарабалина** (1978 жылы 28 қазанда Орал облысы, Ақжайық ауданы, Шолохов ауылында туған) — актриса, продюсер, режиссер. Дарын мемлекеттік сыйлығының (2010) және "Тарлан" тәуелсіз платинды сыйлығының (2002) лауреаты. Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актрисасы. Құрмет орденінің иегері (2016).

## Жалпы мәліметтер
Орал облысы Ақжайық ауданы Шолохов атындағы ауылда дүниеге келген.

1993 - 1997 жылдар арасында Орал қаласындағы Құрманғазы атындағы музыкалық училищесінде оқыды. 1997 - 2000 жылдар арасында Қазақ Ұлттық Темірбек Жүргенов атындағы Өнер академиясында оқыды, 2000 жылы Қостанай облыстық  драма театрында дипломдық тәжірибеден өтті. 2001 жылдан Мұхтар Әуезов атындағы академиялық драма театрының актрисасы.

## Сахнадағы рөлдері
Ұлттық классика мен заманауи драматургияда:  М. Әуезовтің «Айман-Шолпанында» Шолпан, «Абайында» Ажар (реж. Е.Обаев), Ғ.Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлуындағы» Баян (реж. Қ.Сүгірбеков), С. Мұқановтың «Мөлдір махаббатында» Бәтес (реж. Ә.Рахимов), Ә.Таразидің «Ақын..Періште…Махаббатында» Періште (реж. Ә.Рахимов), И.Сапарбайдың «Сыған серенадасында» Изольда (реж. Е.Обаев), Т.Нұрмағанбетовтың «Ескі үймен қоштасуында»  Айжаңа (реж. Е. Обаев), Т.Ахметжанның «Сұлу мен суретшісінде» Сұлу (реж. Н. Жақыпбай), Қ.Мұхамеджанов, Ш.Айтматовтың «Көктөбедегі кездесуінде» Гүлжан, Иран Ғайыптың «Мен ішпеген у бар ма?» реквиемінде Әйгерім (реж. О.Кенебаев), Д.Исабековтің «Жаужүрегінде» Нарышкина (реж. Е.Обаев) т.б.

Әлемдік классика мен заманауи драматургияда:  Г. Гауптманның «Ымырттағы махаббатында» Инкен (реж. Р.Андриасян), Н.Хикметтің «Фархад-Шырынында» Мехменебану (реж. А.Әшімов), Т.Жүженоғлының «Көшкінінде» Келін (реж. А.Кәкішева), М.Задорновтың «Күйеуіңізді сатыңызшысында» Оксана (реж. О.Кенебаев), М.Байджиевтің «Қылмысында»  Мәриям (реж. О.Сәрсенбек), А.Чеховтың «Апалы-сіңлілі үшеуінде» Маша (ауд. Ә.Бөпежанова, реж. Р.Андриасян, А.Кәкішева) т.б.
«Махаббат дастаны» қойылымы Корея мен Түркиядағы фестивальдарда жеңімпаз болса, «Сұлу мен суретші» Орталық Азия мен Қазақстан театрларының халықаралық фестивалінде бас жүлде иеленді.

## Кино рөлдері

* «Дүние жарық» — Сайра,  
* «Құрақ  көрпеде» — Келін, 
* «Үйректің жүрегі» — Айгүл, 
* «Махамбет» — Амазонка,
* «Ауылым — әнім» — Әкім,
* «Періште» — Сая
* «Мангазияға жол»  — Қарай т.б.

## Отбасы
*жары: актер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Азамат Сатыбалды, 1 ұлы бар.

## Марапаттары
* "Театр көктемі" дәстүрлі театр фистивальінің бірнеше мәрте жүлдегері
* 2002 ҚР тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының лауреаты
* 2010 ҚР Үкіметінің "Дарын" мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты
* 2016 «Құрмет ордені» мен марапатталды.
* 2016 "ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі.

Санат:Тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының иегерлері
Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Санат:Қазақстан театр актрисалары
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері
Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Санат:Қазақстан киноактрисалары
Чарли Пут

**Кіші Чарльз Отто «Чарли» Пут** (ағылшынша *Charles Otto Puth Jr.*, 1991 жылы, 2 желтоқсанда туылған) – Америкалық әнші, композитор және рекордтық продюссер. Негізінен ол  YouTube сайтында жариялаған әндері және өлеңдердің кавер нұсқалары арқылы танымалдылығын арттырған. 
Пут Меган Трейнормен бірге жазылған «Marvie Gaye» әнінен соң өте қатты таныла бастаған. Өлең көптеген елдерде алғашқы орындардың бірін алып тұрды. Мысалы, Австралия, Жаңа Зеландия, Ирландия және Ұлыбритания.  АҚШта бұл композиция «Ыстық жүздіктің» 21-ші сатысына дейін көтерілген. Чарли сонымен қатар «See You Again» атты Уизом Халиф орындайтын хит әннің авторы. Сингл «Форсаж7» фильмінің ресми саундтрегі болып табылды және 2013 жылы қарашада жол апатынан қаза болған Пол Уоркердің құрметіне арналды.

## Биография
Чарли Пут 1991 жылы 2 желтоқсанда Ромсонда туылған. Анасы Дебр ән сабағының мұғалімі, еврей. Әкесі Чарльз жылжымайтын мүліктің құрылысшысы әрі агенті болып табылады, ұлты- неміс. Осыған қоса оның кіші інісі мен қарындасы бар – Стефон және Микаэла. 
Оның 4 жасында анасы Путтың музыкаға деген икемдігін байқап, пианино тартуға үйреткен. Ал 10 жасында джаз стилін меңгеруді бастаған. Алтыншы сыныпта оқып жүргенде «Have a Merry Charlie Christmas» атты алғашқы өзінің жазып шыққан әнжинағын сатты. Осы әнжинақтан ол 600$ тапқан. 2013 жылы Беркли музыкалық колледжін тәмәмдаған.
## Карьера
2009 жылы қыркүйек айында YouTube сайтында «Charlies Vlogs» атты арнасын ашқан. 2010 жылы «These Are My Sexy Shades»атты алғаш бейнебаянын жариялады. 10 желтоқсанда алғашқыкіші-әнжинағын шығарды. 2011 жылы «Can You Sing?» атты онлайн-жарыста ПЕрис Хилтонның қолдауымен «Someone like You» әнінің кавер нұсқасын орындап жеңіп шыққан болатын. 23 қазанда 2013 жылы Чарли тағы да «Ego» атты кіші-әнжинағын шығарды. 2014 жылы «L.U.V.» атты промо-синглын жариялыды.
1 мамыр күні 2015 жылы үшінші кіші-әнжинағын шығарды. Ол «Some Type of Love» деп аталды. Пут көптеген әншілермен бірлесе жұмыс жасап жүр. 
## Дискография
* Nine Track Mind (2016)
* Some Type of Love (2015)
* The Otto Tunes (2010)
* Ego (2013)
## Концерттік турлар
* Nine Track Mind Tour (2016)
* Don’t Talk Tour (2016)
Ғайникамал Мұқанқызы Байқошқарова

**Ғайникамал Мұқанқызы Байқошқарова** (1943 жылы 8 ақпанда Семейде туған) — актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2011). Құрмет орденінің иегері (2003). Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері.   

## Толығырақ
* Ғайникамал Мұқанқызы Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласында туған. 
* 1962 жылы Алматы медициналық институтына түскен болатын. Алайда 1965 жылы оны тастап кетуге тура келеді. 
* 1969 - 1974 жылдары Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы (бұрынғы Алматы консерваториясы)ның "театр бөліміне" "театр және кино актері" мамандығы бойынша білім алды.
* 1969 - 1974 жылдары Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының актерлік құрамында болды.
* 1974 жылдан Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актерлік құрамында. Сол уақыттан бері 80-нен аса небір көркем роль орындап, музыкалық комедия мен фарстан бастап, психологиялық драма және трагедиялық қойылымдардың қай-қайсысында да шеберлік биігінен көрінеді.

## Сахнадағы негізгі рөлдері
* Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының сахнасында: Қ.Шаңғытбаев пен К.Байсейітовтің «Беу, қыздар-ай!» комедиясында Күнсұлу, Б.Соқпақбаевтың «Менің атым Қожасында» Майқанова,  Қ.Мұхамеджанов пен Ш.Айтматовтың «Көктөбедегі кездесуінде» Алмагүл, Н.Әбуталиевтің «Өттің, дүниесінде» (Махамбет) Бәтима ханым, Айғанша, Д.Исабековтің «Әпкесінде» Гауһар, Б.Римованың «Қос мұңлық» драмасында Самал, А.Сүлейменовтің «Қыздай жесір – штат қысқартуында»  Рита, Б.Мұқайдың «Өмірзаясында» Ирма, Қ.Ысқақтың «Жан қимағында» Қапиза, С.Балғабаевтың «Сағыныш пен елесінде» Анар, Иран-Ғайыптың «Шыңғысханында» Есуй,  Е.Аманшаевтың «Үзілген бесік жырында» Ана, Е.Жуасбектің «Күлеміз бе, жылаймыз ба?» комедиясында Сары апа, Н.Оразалиннің «Шырақ жанған түнінде» әйел (реж.Н.Жақыпбай) т.б.

## Кинодағы рөлдері
* 1986 жылдың Желтоқсан оқиғасы туралы «Аллажар» (реж.Қ.Әбенов),
* «Офицер мырзалар»,
* «Ауылым Көктөбенің бөктерінде» (реж.Ә.Сүлеева),
* «Күнә» (Б.Шәріп),
* «Шұға»,
* «Астана – менің махаббатым», 
* «Ағайынды» (реж. А.Сатаев),
* "Қара шаңырақ" телесериалы және т.б  
15-тен аса  көркем фильмге түсіп, әрқилы бейнелер жасады.

## Марапаттары
* 2016 - "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі
* 2011 - Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағы берілді
* 2011 - "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі
* 2003 - ҚР тұңғыш президентінің қолынан Құрмет орденімен марапатталды
* 2001 - "Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 10 жыл" медалі
* Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері.

Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Санат:Қазақстан киноактрисалары
Құрлық (ауыл)

**Құрлық** (2002 жылға дейін – *Октябрьдiң 40 жылдығы*) — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Қайнарбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан батысқа қарай 11 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Шәкен Айманов ескерткіші

**Шәкен Айманов ескерткіші** — қазақтың атақты актері, режиссер, 1964ж КСРО-ның халық артісі, қазақ киноматоргафиясының негізін салушысы Шәкен Аймановтың құрметіне орнатылған ескерткіш.

## Сипаттамасы
Ескерткіш 2015 жылдың 15 қазанында Павлодар облысының Баянауыл ауданында ашылды. Ашылу салтанатына атақты кинорежиссердің немересі — музыкант Дина Айманова қатысты. 
Қоладан құйылған 4 метрлік мүсін актердің мінезі мен кейіпкердің бейнесін айқындайды. Композицияның авторы – Асқар Нардов. Мұнда Шәкен Айманов өмірінің барысында қолданған камерамен бірге бейнеленген, ал өзі түсірілімге режиссерлік етіп тұрған тәрізді. Бағасы 64 миллиондық ескерткіш меценаттардан жиналған ақшаға қойылды.

## Сілтемелер
* Жаңалықтар архиві
Санат:Қазақстан ескерткіштері
Жансүгір батыр

**Жансүгір батыр** – Қойлы Атығай руынан шыққан  Баубек батырдың қартайған шағында бәйбішесі Мысықтан сүйген баласы. Жансүгір Баубекұлының туған және қайтқан жылдары туралы нақты дерек жоқ. Шамамен 1800 жылдардың басында туып, 1880 жылдары дүниеден өткен болуы керек. Әкесі  Баубек бабамыз шамамен 1690 жылдары туып, 1760 жылдары дүние салған. Атығай  ұранды жалпақ елдің жауға бастар ұраншысы Андықожа, Баубек батырлар Қалмақтармен жойқын  соғыста  атақты Қожаберген жырау, кейінірек Бөгенбай батырдың жасақтарының мыңбасшысы болса керек. Екеуі  – бір-біріне  немерелес,  аталас  жандар. Бұлардан кейінгі қол бастар батыр осы Жансүгір батыр  болады.

## Жансүгірдің батырлық атағы
Жансүгірдің батырлық атағы Үш жүздің баласына жан¬жақтан жау анталап, түстіктен Қоқан қоқаңдап, теріскейден орыстың назары ауа бастаған кезде шығады. Осындай бір кезде Баубектің ескі досы Қараман батыр жасағымен келіп: «Мына 
жорыққа сарбаздарыңа бас етіп кімді жібересің?», – деп алдынан өтеді. Баубек ұлы Жансүгірді атапты. Содан бұл жасақ құба қалмақпен болған шайқастарда үлкен жеңістерге жетеді. Жансүгір батырлығымен көзге түседі. Басына бақ қонып, абыройы аспандай бастайды. Жансүгірдің жанында өзімен аталас Төлебайдан тараған Мыр¬затай, Жиестен Сарыбай сияқты үзеңгілес серіктері болады. Бұл батырлар елін де, жерін де жауға бермей, тек бірлікті, татулықты ойлаған.
Жансүгірдің тағы бір жанындағы досы – Нұрым атты ақын кісі. Нұрым ақынның негізі – естек. ХVІІІ ғасырдың соңы – ХІХ ғасырдың бас кезінде Есіл бойына келіп орнаған естектерді қуып тастағанда қазаққа үйленген бір естек ағайын қалып қойыпты. Содан туған Нұрым, қазақтың жиені, жас күнінен батырдың жанында айырылмас дос болып өскен. Алғашқы жастық жалын, лапылдаған жігер көңілдерін көкке өрлеткен кездерінде Әлмембет Мырзабай батыр, Жансүгір батыр, Нұрым ақын үшеуі Кенесары Қасымұлы қол жинап жатыр дегенді естіп, соған барып қосылады. Ол жорыққа шықса да, елде болса да, іргелес қонып, бірге жүріпті. 

## Батыр туралы естелік
Оның қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы Аралағаш ауыл маңайында  Тереңкөл көлінің жағасында, құбыла бетіндегі шоқ теректің бауырында мешіті болыпты. Нұрым дүниеден өтерінде өзін жерлейтін жерді айтып осы жерді көрсетеді. Кейін Жансүгір батыр өлерінің алдында өсиет етіп, өзін досының жанына жерлетіпті. Бүгінгі күні Жансүгір батырдың жерленген жері Петропавл-Астана тас жолының жиегінде  Аралағаш ауыл маңындағы  Тереңкөл жағасында ұрпақтары Сексен Исаұлы, Ескендір Мырзатайұлы ауыл ақсақалдар орны жоғалмасын деп қолдан құйып, бір белгі қойыпты. Ол сол қалпы әлі тұр.
Бүгінгі күні Жансүгір батырға ескерткіш турғызу жөнінде мәселені шешу үшін мемлекеттік органдардың өкілдерінен, Аралағаш селосының тұрғындарынан, аудандық мәслихаттың депутаттарынан, округтің ауыл шаруашылық тауар өндірушілер басшыларының санына тұратын ұйымдастырушылық комитеттен Бабамыздың басына кесене орнату жұмысы жүргізілуде.

## Дереккөздер
Бадам (Қаратөбе ауылдық округі)

**Бадам** — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Қаратөбе ауылдық округі құрамында болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Еңбекші ауданындағы тұрғын үй массиві.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан оңтүстікке қарай 20 км-дей жерде.

## Халқы
Тұрғыны 3387 адам (2009).

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Притцкер сыйлығы

**Притцкер сыйлығы** () 1979 жылы Джей Прицкер және оның әйелі Синди негізін қалаған жыл сайын сәулет саласындағы жетістіктер үшін берілетін марапат. Сыйлық әлемге кеңінен танымал және  Нобель сыйлығының аналогы болып саналады. Прицкер сыйлығы *Hyatt Foundation* аясында Прицкер әулиетімен қаржыландырылады. Марапатқа мәртебеден басқа, лауреат — 100 мың АҚШ доллары, сертификат және қола медальон алады.

Прицкер әулиетінің қалаушысы Киевтен Чикагоға қоныс аударған адвокат Николай Яковлевич Прицкер (1871—1956), орыс философ-экзистенциалист Лев Исаакович Шестовтың немере ағасы.

## Прицкер сыйлығының иегерлері
}||
|-
|38||2016||150px||colspan="2"|Алехандро Аравена ||Чили||150px||Сиам Мұнарасы (2005)||Нью-Йорк, БҰҰ штаб-пәтері||
|-
|rowspan="3"|39||rowspan="3"|2017||rowspan="3"|||rowspan="3"|RCR Arquitectes||Рафаэль Аранда||rowspan="3"|Испания||rowspan="3"|150px||rowspan="3"|Сант-Антони кітапханасы (2008)||rowspan="3"|Токио, Акасака сарайы||rowspan="3"|
|-
| 
|-
|Рамон Вилалта
|-
|40||2018||150px||colspan="2"|Балкришна Доши||Үндістан||150px|| (1995)||Торонто, Аға хан мұражайы||
|-
|41||2019||150px||colspan="2"|Исодзаки Арата ||Жапония||150px||Палау Сант Жорди (1990)||Версаль||
|-
|42||2020||150px 150px || colspan="2" |Ивонн Фаррелл (1951) және Шелли Макнамара (1952)
||Ирландия||150px||Боккони Университетінің Графтон ғимараты (2007)|| Онлайн
|
|-
|43||2021||150px || colspan="2" |Анн Лакатон (1955) және Жан-Филипп Вассаль (1954)
||Франция||150px||Ұлттық сәулет мектебі, Нант (2009)|| Онлайн
|
|-
|44||2022||150px|| colspan="2" |Дьебедо Фрэнсис Кере  ||Германия|| 150px || Жер сәулеті орталығы (Centre for Earth Architecture), Мопти|| Лондонның экономика мектебі, Маршалл ғимараты ||
|-
|45||2023||150px|David Chipperfield|| colspan="2" |Дэвид Чипперфилд  ||Ұлыбритания|| West Bund Museum, Shanghai, Jun 2020|150px || Вест-Бенд бейнелеу өнері мұражайы, Шанхай ||Афина агорасы, Афина ||
|-
|45||2024||150px|| colspan="2" |Рикен Ямамото  ||Жапония|| 150px || Йокосука өнері мұражайы, Йокосука ||Чикаго өнер Институты 
|-
|46||2025|||| colspan="2" |Лю Цзякунь  ||Қытай|| 150px|West Village, Чэнду || West Village, Чэнду ||Лувр Абу-Даби, Абу-Даби ||
|}

## Дереккөздер

Санат:Сәулет сыйлықтары
Бейруттың Америка университеті

**Бейруттың Америка университеті**&nbsp;— Ливан астанасы Бейрут қаласында орналасқан зайырлы, жеке, тәуелсіз университет. «Сирия протестанттық колледжі» ретінде 1866 жылы америкалық дін таратушы Дэниел Блисспен қаланды. 1920 жылдың 18 қараша күні оқу орнына ағымдағы атауы берілді. 100 жыл бойы университет аясында астрономиялық обсерватория жұмыс істеген&nbsp;— Лии обсервоториясы.

## Кітапханалар
Университет кітапханаларына Нами Джафет мемориалдық кітапханасы (*Nami Jafet Memorial Library*), Инженерия және сәулет кітапханасы (*Engineering and Architecture Library*) және Ғылым және ауылшаруашылығы кітапханасы (*Science and Agriculture Library*) кіреді. Сондай-ақ Бекаа алабында орналасқан Ауыл шаруашылығының ғылыми-білім беру орталығында (*Agricultural Research and Education Center* (AREC))  ауыл шаруашылығы және кітапханатану бойынша қолданылымдар бар.
Университет кітапханаларының бай топтамасында келесі дүниелер сақталып жатыр:

*587,778 том
*923 мерзімді басылым, оның ішінде 244 араб тілінде.
*206 дерекқордағы 57,679 электронды журнал.
*1,139,340 барлыө форматты дыбыс-бейне элементтері, оның көбісі 20-шы ғасырдың басынан бастау алатын қомақты  жергілікті және аймақтық журналдар мен газеттерінің микропішімдері болып табылады,
*1,398 "Мұрағаттар және арнайы топтамалар" қол жазбалары, кейбіреулері мұражай жәдігерлері ретінде танылды,
*7,714 диссертация томдары, 1907 жылы бастау алатын курс және дипломдық жұмыстар,
*3940 плакат және 1,902 карта, сонымен қатар, бірегей және тарихи маңызы бар 46,418 фотосурет.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Ресми сайты
* Middle States Commission on Higher Education
*الجامعة الأمريكية في بيروت AUB 
*Al Jazeera English documentary on the history of Beirut's American University

Санат:1866 жылы құрылған оқу орындары
Санат:Ливан университеттері
Санат:Бейрут
Лии обсервоториясы

**Лии обсерваториясы** 1873 жылы Бейрутте (Ливан) қаланған астрономиялық обсерватория. Обсерватория Бейруттың Америкалық университетіне тиесілі. Телескопиялық заманы кезінде Таяу Шығыста пайда болған алғашқы және ең ескі астрономиялық обсервотория болып табылады. 

## Обсерватория тарихы
Обсерваторияның алғашқы қызметкері доктор Корнелиус ван Дейк болған. 
Обсерваторияның атауы "Лии" деп Генри Лиидің құрметіне қойылған. Генри Манчестерден келген, обсерватория құрылысына комақты қаржымен жәрдем көрсеткен бай британдық көпес. 1979 жылы обсерваторияда астрономиялық зерттеулер тоқтатылды.

## Обсерватория құралдары
* 12-дюймдік рефрактор
* 10-дюймдік рефлектор
* 3-дюймдік меридианды құрал
* спектрогелиоскоп 
* Ғарыш сәулелерінің анықтағышы

## Зертеулер бағыттары
* Астрономиялық зерттеулер
* Метеорологиялық зерттеулер

## Басты жетістіктері
* Күн көзіндегі дақтарды зерттеу
* 5 жұлдыздық шамаға дейін жететін аспан картасы

## Атақты қызметкерлері
* Корнелиус ван Дейк
* Оуэн Джинджерич
* Мансур Журдак

## Сыртқы сілтемелер
*AUB's detailed history of the Lee Observatory 
*A virtual view of the Lee Observatory 
*Saad Sami HADDAD alumni article on the Lee Observatory

**NASA ADS дерекқорындағы жариялар:**
* Ескі обсерваториялар туралы мәліметті іздеу

Санат:Астрономиялық обсерваториялар
Санат:Ливанның астрономиялық обсерваторилары
Санат:Бейрут
Бекаа алабы

[thumb|250px|[Захле, Бекаа алабының астанасы]]

**Бекаа алабы** ( [], ливан диалекті: []) Ливанның шығысында орналасқан алап, елдегі ең маңызды ауыл шаруашылық аудандарының бірі. 

Бейрут қаласынан шығысқа қарай 30 шықырым қашақтықта, Ливан және Антиливан таулы жоталарының арасында орналасқан. Является северной оконечностью Шығыс-Африкалық рифтік аңғарының солтүстік шеті болып табылады. Жалпы ұзындығы шамамен 120 шақырым, орташа ені шамамен 16 шақырым. Жерорта теңіздік климаты — ыстық шөлді жаз және суық қарлы қыс.

Алабтағы ең ірі қала — Захле, Бекаа аймағының орталығы.

## Сыртқы сілтемелер
* Бекаа алабының көрікті жерлері 
* The Bekaa Valley  

Санат:Алфавит бойынша алаптар
Санат:Ливан географиясы
Санат:Азия алаптары
Митч Грасси

Митчелл Коби Майкл Грасси, қысқартқанда Митч Грасси — әнші, музыкант, американдық акапелла жанрында өлең айтатын Pentatonix квинтетінің мүшесі. Осыған қоса оның ұжымдасы әрі жақын досы Скотт Хоуингпен бірге  YouTube желісінде Superfruit атты  ғаламтор-шоуын жүргізеді.

## Өмірбаяны
Митч Техас штатында, Арлингтонда туып өскен. Ата-анасы – Майк және Нэл Грасси. Сонымен қатар оның өзінен 7 жас үлкен Джесса атты әпкесі бар. Митчтің анасы – тіс дәрігері, әпкесі – штаттан тыс жазушы.
Стоктт Хоуингпен Митч «Чарли және шоколадты фабрика» қойылымында бастауыш сыныптарды танысқан. Сонан кейін жоғарғы сыныптарда олар Кирстин Малдонадоны кездестіріп, а капелла-триосын құрды. 2010 жылы осы үштік Леди Гаганың Telephone әніне кавер нұсқа жазып шықты. 
2011 жылы «The Sing-Off» жобасында олардың қатарына Кевин Олушола және Ави Каплан қосылды. Квинтет осы жобаның үшінші маусымының жеңімпазы болып табылды. Жоба үшін Митчқа мектеп бітіру аясында өткен  аттестат тапсыру салтанатты кешінен қалу керек болды.
Топтың атын қоюда Скотт Хоуинг өте жақсы ой айтты. Пентатоника сөзінен шыққан бұл ат октавадағы бес ноталы музыкалық ауқымды білдіреді. Осыған қоса топ мүшелерінің саны да бесеу болатын. Қазіргі уақытқа дейін осы құрам өзгерген емес.

## Мансабы
Митч топтағы контратенор және топтың жас бойынша ең кіші мүшелерінің бірі. Қазіргі уақытқа дейін Pentatonix төрт әнжинақ жариялаған. Олардың ішіндегі «That’s Christmas To Me» аталатыны екі мәрте сатылымға жіберілген. 2015 жылы ақпан айында Грэмми марапатында «Daft Punk» атты композициямен «Үздік аспаптық аранжировка немесе а капеллалық аранжировка» номинациясын жеңіп алды. YouTube сайтында 12 миллионнан астам көрермен және миллиардтан астам шолу жинап үлгерген. 2015 жылы Грэмми марапатында «Dance Of The Sugar Plum Fairy» атты композициямен екінші «Үздік аспаптық аранжировка немесе а капеллалық аранжировка» номинациясын жеңіп алды.

## Өзге жобалары
2013 жылы тамыз айында досы әрі әріптесі Скотт Хоуингпен бірге YouTube  желісінде Superfruit атты ғаламтор-шоуын құрады және бұл арнада әрбір сейсенбі күні бір видео жарияланып тұрады. Өздерінің видеоларында бұл достар жарыстар ұйымдастырады, көрермендердің сұрақтарына жауап береді. Осыған қосаөзге де ютуб желісінің блоггерлерімен және танымал тұлғалармен шығарылымдар шығарады. Музыканттар Бейонсе, Тейлор Свифт, Трой Сиван және өзге танымал әншілердің хит әндеріне кавер нұсқа шығарып, жариялайды. Бұл арнаның 2 миллионнан астам көрермендері бар.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ әншілері
Санат:АҚШ музыканттары
Тайлер Джозеф

**Тайлер Джозеф** (); 1 желтоқсан 1988, Колумбус, Огайо, АҚШ) — америкалық музыкант, рэпер, әуендер авторы. Ол twenty one pilots тобының солисті.
 
## Өмірбаяны
Тайлер Колумбуста, Огайо штатында дүниеге келген. Оның екі ағасы – Зак (ол да әнші) және Джей, және әпкесі – Мэдисон бар. Анасы – Келли, мектепте математика пәнінің мұғалімі болған. Әкесі – Крис, христиандық мектепте 1996 – 2005 жылдар аралығында жаттықтырушы қызметін атқарған және мектеп басшысы болған. Тайлер баскетболды бала кезінен өте жақсы ойнаған, сонан соң Worthington баскетбол командасында қорғаушы болып ойнаған. 2008 жылы Division IV жарысында команда екінші орынды иемденді.

High Street club атты клубқа композиторлар қабылданып жатқанын білген соң, ол Otterbein университеті ұсынған шәкіртақыдан бас тартып, музыкамен айналысуға бел буды. Осыдан кейін анасының сыйға берген музыкалық пернетақтаны шкафтан алды да дайындықты бастап кетті.

### Twenty One Pilots

Топ 2009 жылы Огайода құрылды. Бастапқыда топты құру туралы идеяны Тайлер айтқан болатын. Сонымен қатар  топқа оның Ник Томас және Крис Салих атты мектептегі достары қосылды.

29 желтоқсан 2009 жылы әнжинақ шықты және ол Огайо штатында сатылымға шықты.
2011 жылы Ник пен Крисс өте тығыз кестенің оларға қолайсыздық танытқанынан топтан кетуге бел буды. Сонан соң топқа House of Heroes тобының бұрынғы дауылпазшысы Джош Дан қосылды.

### BlurryFace
BlurryFace (Бұлыңғыр тұлға, Блуррифэйс, Блурри). Ол Джозефтің сенімсіздігі мен комплекстерін бейнелейді. Оның мойны мен қолдары қараға боялған. Тайлердің айтқанына қарағанда: боялған қолдар – оның жаратылысы, ал қара мойын – бұлыңғыр тұлғаның оны тұншықтыратынын білдіреді. Осыдан өзге, басты назар аударатын нәрселердің бірі – кызыл көздер болып табылады. 2015 жылы шығарылған әнжинақ Альбом BlurryFace-тің құрметіне арналып шығарылған.

## Жеке өмірі
Тайлер христиан болып табылады. Бала кезінде үйде оқытылған. 2014 жылы 8 шілдеде сөз байласқан қызы Дженна Блэкке 2015 жылдың 28 наурызында уйленеді. 
Оның алғашқы музыкалық тәжірибесі Christian hip hop group, DC Talk-пен байланысты болған.

Тайлер мен Джошта туған жерлері Огайо штаты, Колумбустағы жанкүйерлеріне деген ықылас-ниеттерін, адалдығын біліретін «Х» деген белгі бар. Олар осы татуды Lifestyle Communities Pavilion атты жерде 2013 жылы 26 сәуірде жаздырды. Тайлер Джозефтің татуы оң жақ бицепсінде орналасқан, ал Джош Данның белгісі оң құлағының артқы жағында мойнында орналасқан.

Тайлер видеоойындарға қызығушылығы бар екенін жасырмайды. Сол себепті гастрольдік сапарларда, бос уақытында Джозефпен бірге Mario Kart 64 на Nintendo 64 ойындарын ойнайды.

Санат:АҚШ музыканттары
Ренату Санчеш

**Ренату Жуниор Луш Санчеш** (; 1997 жылы 18 тамызда туған, Лиссабон, Португалия) — португалиялық футболшы, "Пари Сен-Жермен" футбол клубы мен Португалия ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы. 

2016 жылғы Еуропа Чемпионатының жеңімпазы. Өзінің ерекше шашына қарай "Жыртқыш" атты лақап атын иеленді. Еуроның ең жас жеңімпазы болып табылады.

## Клубтық мансабы
Ренату — өз туған қаласындағы "Бенфика" клубының тәрбиеленушісі. 2015 жылы 30 қазанда "Тонделаға" қарсы ойында Сангриш лигасында дебютті ойынды өткізді, 2 жартыда Жонаспен алмасты. 25 қарашада Чемпиондар Лигасында қазақстандық "Астанаға" қарсы, Ренату лиссабондық клуб үшін халықаралық деңгейді дебютті ойынды өткізді.

2016 жылы 10 мамырда мюнхендік "Бавариямен" бес жылдық келісім шартқа тұрды, трансфердің сомасы 35 миллион еуроны құрады. Санчеш бавариялық клубтың сатында алғашқы португалдық футболшы болды. 2016 жылы 9 қыркүйекте "Шальке 04" клубына қарсы "Бавария" сатында дебюттік ойынды өткізді.

## Халықаралық мансабы
2014 жылы жасөспірімдік құраманың сатында Ренату Мальтада өткен жасөспірімдік Еуро чемпионатында ойнады. Ол жарыста Шотландия, Швейцария және Англияға қарсы ойындарға шықты. Шотландықтарға қарсы ойында Санчеш гол соқты. 

2016 жылы 25 наурызда Болгария ұлттық құрамасына қарсы жолдастық кездесуде Ренату Португалия ұлттық құрамасының сатында дебюттік ойынды өткізді.

Сол жылдың жазында Ренату Францияда өткен Еуропа чемпионатының жеңімпазы болды. Жарыста ол Исландия, Венгрия, Хорватия, Польша, Уэльс және Францияға қарсы ойындарда ойнады. Поляктарға қарсы Еуро 2016-ның ширек финалында алғашқы минуттардан бастап аланда ойнады. Ол Португалия ұлттық құрамасының тарихында бастапқы сатыда ойнаған ең жас футболшы болды(18 жас 316 күн). Сол кездесуде гол соғып, ойынның есебін теңестіріп, Португалияның келесі кезекке өтуіне көмектесті. Сонымен қатар Ренату Еуропалық үздіктің ең жас жеңімпазы болды.

### Португалия сатындағы голдар

## Жетістіктері

### Командалық
**"[[Бенфика|Бенфика" (Лиссабон)]]**
* Футбол бойынша Португалия чемпионаты — 2015/2016
**Халықаралық**

**[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалия]]**
* Еуропа Чемпионаты — 2016

### Жеке
* Еуропа Чемпионатының ең үздік жас футболшысы — 2016
* Golden Boy премиясының иегері — 2016

## Сілтемелер
* «Бавария» ресми сайтындағы профилі  

Санат:Португалия футболшылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Суонси Сити ФК ойыншылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Мобильді радиобайланыс

**Мобильді радиобайланыс** (салалық термин — **жылжымалы радиобайланыс**) — байланыс тәсілі, ол кезде қатынау абоненттік желілер немесе байланыс арнасы пайдаланбай жүзеге асырылады кабель, абоненттік құрылғымен байланыс радиоарна арқылы жүзеге асырылады.

## Мобильді радиобайланыс жүйелерін (МРБЖ) жіктеу
* Жер бетіндегі
** дербес радиошақыру жүйесі (ДРШБ)
** ұялы МРБЖ (аумақтық ресурсқа қол жеткізуді ұсынады)
** радиальды сәулеттік жүйе (станция абоненттері және орталық станциясы — домалақ диаграммасы бағыттағы коммутатор және қабылдаужіберуқұрылғыларының жиынтығы)
** жүйесі радиалды-аймақтық сәулетімен, транкингтік жүйесі мобильді радиобайланыс (пайдаланады дегеніміз, жүйе автоматты түрде таңдайды үздік)
** аймақтық МРБЖ (тіркелген арна арқылы ретранслятор)

* Жерсерік
** геостационарлық (спутник геостационарлық орбитада биіктігі шамамен 36 мың. км орналасқан)
** орташаорбиталық
** төменорбиталық
** жоғарыэллиптикалық (спутник жұмысы ол апогей кезінде жүзеге асырылады)

## Ұялы байланыс тарихы

NobrТекста. с. 115494NobrТекста. с. 115494

## Сондай-ақ,
* Радиотелефон
* Рация
* СОРМ
* Радиорелелік байланыс

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Радиобайланыс стандарттары туралы ақпараттық сайт 
* Ұялы байланыс және мобильді технологиялар туралы жаңалық сайт
* Радиобайланыс бойынша ликбез — І Бөлім 
* Радиобайланыс бойынша ликбез — ІІ Бөлім 

Санат:Радиобайланыс