open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Футболдан Түрікменстан чемпионаты 2024

**Түркменстан чемпионаты 2024** (түрікмен. *Ýokary Liga 2024*) — турнирдің 32-ші маусымы. 

## Турнир кестесі

## Статистикасы
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://it.soccerway.com/national/turkmenistan/yokary-liga/2024/regular-season/r80207/

Санат:Футболдан Түрікменстан чемпионаты
Санат:2024 жылғы футбол
Классик (футбол клубы)

**Классик** () — Вануатудың Луганвиль қаласындағы футбол клубы. 2017 жылы құрылған. 2023 жылы тұңғыш рет Вануату чемпионы атанды.

## Сілтемелер

* https://archive.today/20240322004341/https://www.dailypost.vu/vanuatu_sports/classic-fc-gears-up-for-national-playoffs/article_24955743-66c2-5a1d-b3f6-b628587011fd.html

Санат:Вануату футбол клубтары
Метрлік конвенция

thumb|350px|Конвенцияға қол қойған мемлекеттер:
thumb|right|150px|Сағаттар залы, конвенцияға қолдар қойылған жер
**Метрлік конвенция** () — метрологиялық стандарттардың дұрыстығын қадағалайтын халықаралық келісім.

1875 жылдың 20 мамырында Парижде жиналған 17 елдің өкілдері бұл конвенцияға қолдарын қойды. Сол күннен бастап келісімге сәйкес Халықаралық өлшемдер мен салмақтар бюросы жұмыс істей бастады.

Бүгіндері бұл конвенцияға 64 мемлекет толық мүше ретінде қолдарын қойған. Сондай-ақ 36 мемлекет конвенцияның ассоциациялық мүшелері болып саналады.

Әр төрт жыл сайын барлық мүше елдері өкілдерінің қатысуымен Жалпы конференция ұйымдастырылып өткізіледі. 1960 жылы Парижде өткен кезекті конференцияда ең негізгі физикалық шамалар жүйесі қарастырылып бекітілді. 

## Мүше елдер

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  

## Ассоциацияланған елдер

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Кариб қауымдастығы
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Метрология
Санат:Халықаралық конвенциялар
Санат:Елдер тізімі
Санат:1875 жыл
Боливар (футбол клубы)

**«Боливар»** () — Боливияның Ла-Пас қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Боливия чемпионы (27): 1966, 1968, 1976, 1978, 1982, 1983, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1994, 1996, 1997, 2002, 2004 (Апертура), 2005 (Адекуасьон), 2006 (Клаусура), 2009 (Ап.), 2011 (Ад.), 2013 (Кл.), 2014 (Ап.), 2015 (Кл.), 2017 (Ап.), 2017 (Кл.), 2019 (Ап.), 2022, 2024

### Халықаралық

* Оңтүстік Америка кубогының финалисі (1): 2004
* Либертадорес кубогыныңң жартылай финалисі (2): 1986, 2014
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.clubbolivar.com/

Санат:Боливия футбол клубтары
Стронгест

**«Стронгест»** () — Боливияның Ла-Пас қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Боливия чемпионы (16): 1964, 1974, 1977, 1986, 1989, 1993, Апертура 2003, Клаусура 2003, Кл. 2004, Ап. 2011, Кл. 2012, Ап. 2012, Ап. 2013, Ап. 2016
* Вице-чемпион (16): 1970, 1979, 1980, 1981, 1988, 1999, Адекуасьон 2005, Клаусура 2015, Кл. 2016, Апертура 2017, Кл. 2017, Ап. 2018, Кл. 2018, Ап. 2019, Кл. 2019, Ап. 2020
* Ла-Паслигасы (15): 1914, 1916 (1), 1916 (2), 1917, 1922, 1923, 1924, 1925, 1930, 1935, 1938, 1943, 1945, 1946, 1952
* Аэросур кубогы (1): 2007

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.club-thestrongest.com/ 

Санат:Боливия футбол клубтары
Тальерес (футбол клубы, Кордова)

**Тальерес Кордова** (испан. *Club Atlético Talleres de Córdoba*) — Аргентинаның Кордова қаласындағы футбол клубы. 1913 жылы құрылған. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Аргентина вице-чемпионы (1): 1977 (Насьональ)
* Аргентина чемпионатында үшінші орын (4): 1980 (Метрополитано), 1982 (Насьональ), 2004 (Клаусура), 2021
* Аргентина кубогының финалисі (2): 2019/20, 2022

### Халықаралық

* КОНМЕБОЛ кубогы (1): 1999

## Сілтемелер

* https://web.archive.org/web/20090112135657/http://www.talleresdecordoba.com.ar/

Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары
Санат:Аргентина футбол клубтары
Санат:1913 жылы құрылған футбол клубтары
Атлетико Хуниор

**«Атлетико Хуниор»** (также известен как «**Хуниор Барранкилья**», немесе «**Барранкилья Хуниор**») () — Колумбияның Барранкилья қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* Колумбия чемпионы (9): 1977, 1980, 1993, 1995, 2004-II, 2010-I, 2011-II, 2018-II, 2019-I
* Вице-чемпион (10): 1948, 1970, 1983, 2000, 2003-I, 2009-I, 2014-I, 2015-II, 2016-I, 2019-II
* Колумбия кубогы (2): 2015, 2017
* Оңт Америка кубогының финалисі (1): 2018
* Либертадорес кубогының жартылай финалисі (1): 1994

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Колумбия футбол клубтары
Депортиво Тачира

**«Депортиво Тачира»** (исп. *Deportivo Táchira Fútbol Club*) — Венесуэланың Сан-Кристобаль қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын «Полидепортиво де Пуэбло-Нуэво» стадионында өткізеді. 

1974 жылы 11 қаңтарда құрылған. Венесуэланың 11 дүркін чемпионы (1979, 1981, 1984, 1986, 1999/00, 2007/08, 2010/11, 2014/15, 2021, 2023, 2024).

## Сілтемелер
*Ресми сайты

Санат:Венесуэла футбол клубтары
Мильонариос

**Миллионариос**, **Мильонариос** (исп. *Club Deportivo Los Millonarios*) — Колумбияның Богота қаласындағы футбол клубы. 1946 жылы құрылған.
## Жетістіктері
*Колумбия чемпионы (16): 1949, 1951, 1952, 1953, 1959, 1961, 1962, 1963, 1964, 1972, 1978, 1987, 1988, Фин. 2012 , Фин. 2017, Ап. 2023

## Атақты футболшылары

* Альфредо Ди Стефано
* Нестор Росси
* Адольфо Педернера
* Хулио Коцци
* Эктор Риаль.<br />

Санат:Колумбия футбол клубтары
Палестино

**«Палестино спорт клубы»** () — Чилидің Сантьяго қаласындағы футбол клубы. 1920 жылы құрылды. 

## Жетістіктері

### Чили чемпионаты

* Чемпион (2): 1955, 1978
* Вице-чемпион (4): 1953, 1974, 1986, Кл. 2008
* 3 орын (2): 1957, 1977

### Чили кубогы

* Жеңімпаз (3): 1975, 1977, 2018
* Финалист (1): 1985

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Чили футбол клубтары
Санат:1920 жылы құрылған футбол клубтары
Университарио

**«Университарио»** () — Перудің Лима қаласындағы фтбол клубы. Елдегі ең байырғы, жүлделі танымал команда. 1924 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Монументаль" стадионында өткізеді.

## Жетістіктері

### Ұлттық чемпионат

* Чемпион (28): 1929, 1934, 1939, 1941, 1945, 1946, 1949, 1959, 1960, 1964, 1966, 1967, 1969, 1971, 1974, 1982, 1985, 1987, 1990, 1992, 1993, 1998, 1999, 2000, 2009, 2013, 2020, 2024
* Вице-чемпион (15): 1928, 1932, 1933, 1940, 1955, 1965, 1970, 1972, 1978, 1984, 1988, 1995, 2002, 2008, 2020

### Халықаралық

* Либертадорес кубогының финалисі (1): 1972

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Ресми сайты
* Фан-сайт

Санат:Перу футбол клубтары
Уачипато

**«Уачипато»** () — Чили футбол клубы. Базасы Талькауано қаласында. 
## Жетістіктері
*Чили чемпионы; 1974, 2012, 2023

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Чили футбол клубтары
Барселона (футбол клубы, Гуаякиль)

**«Барселона» Гуаякиль** () — Эквадор футбол клубы. 1925 жылы Барселона қаласынан барған келімсек құрған команда. 
## Жетістіктері
### Чили чемпионаты
*Чемпион (16): 1960, 1963, 1966, 1970, 1971, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1995, 1997, 2012, 2016, 2020
*Вице-чемпион (12): 1957, 1962, 1968, 1982, 1986, 1990, 1992, 1993, 2002, 2003, Апертура 2005, 2014
### Халықаралық
*Либертадорес кубогының финалисі (2): 1990, 1998

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Жанкүйерлер сайты
Санат:Эквадор футбол клубтары
Кобресаль

**«Кобресаль»** () — Чилидің Эль-Сальвадор қаласындағы кеншілер футбол клубы. 1979 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын 20 мың адам сыятын "Эль-Кобре" стадионында өткізеді.

## Жетістіктері
*Чили чемпионы (1): Кл. 2015
*Вице-чемпион (2): 1984, 1988
*Чили кубогы (1): 1987
## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Чили футбол клубтары
Серро Портеньо

**«Серро Портеньо»** () — Парагвайдың Асунсьон қаласындағы футбол клубы. 
## Жетістіктері
*Парагвай чемпионы (34): 1913, 1915, 1918, 1919, 1935, 1939, 1940, 1941, 1944, 1950, 1954, 1961, 1963, 1966, 1970, 1972, 1973, 1974, 1977, 1987, 1990, 1992, 1994, 1996, 2001, 2004, 2005, Ап. 2009, Ап. 2012, Кл. 2013, Ап. 2015, Кл. 2017, Ап. 2020, Кл. 2021
*Вице чемпион (34): 1914, 1937, 1938, 1942, 1945, 1948, 1951, 1953, 1957, 1958, 1959, 1960, 1964, 1968, 1971, 1976, 1980, 1984, 1991, 1993, 1995, 1997, 1998, 1999, 2006, Ап. 2010, Кл. 2010, Кл. 2011, Кл. 2014, Кл. 2015, Ап. 2018, Кл. 2018, Ап. 2019, Ап. 2022

## Сілтемелер
* Ресми сайты
Санат:Парагвай футбол клубтары
Санат:1912 жылы құрылған футбол клубтары
Альянса Лима

**«Альянса Лима»** () — Перудің Лима қаласындағы футбол клубы.
## Жетістіктері
### Перу чемпионаты
*Чемпион (23): 1927, 1928, 1931, 1932, 1933, 1948, 1952, 1954, 1955, 1962, 1963, 1965, 1975, 1977, 1978, 1997, 2001, 2003, 2004, 2006, 2017, 2021, 2022
*Вице-чемпион (21): 1930, 1934, 1935, 1937, 1943, 1953, 1956, 1961, 1964, 1971, 1982, 1986, 1987, 1993, 1994, 1996, 1999, 2009, 2011, 2018, 2019
## Сілтемелер
*https://web.archive.org/web/20140322104040/http://www.clubalianzalima.com.pe/

Санат:Перу футбол клубтары
Ред Булл Брагантино

**«Ред Булл Брагантино»** () — Бразилияның Браганса-Паулиста қаласындағы футбол клубы. 2021 жылы Оңтүстік Америка кубогының финалисі атанды.
## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Бразилия футбол клубтары
Насьональ (футбол клубы, Асунсьон)

**«Насьональ»** () — Парагвайдың Асунсьон қаласындағы футбол клубы. 1904 жылы құрылған. Қазір Парагвай жоғары дивизионында ойнайды.

## Жетістіктері

### Парагвай чемпионаты

* Чемпион (9): 1909, 1911, 1924, 1926, 1942, 1946, Кл. 2009, Ап. 2011, Ап. 2013
* Вице-чемпион (10): 1918, 1921, 1927, 1949, 1962, 1964, 1982, 1985, Ап. 2008, Кл. 2012
* 2 дивизион (3): 1979, 1989, 2003

### Халықаралық

* Либертадорес кубогының финалисі (1): 2014
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.nacionalquerido.com/

Санат:Парагвай футбол клубтары
Спортиво Триниденсе

**Спортиво Триниденсе** — Парагвай футбол клубыы, базасы Сантисима Тринидад ауданында (Асунсьон).
## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Парагвай футбол клубтары
Олвейс Реди

**«Олвейс Реди»** () — Боливия футбол клубы, Эль-Альто қаласынан.

2020 жылғы Боливия чемпионы.
## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Боливия футбол клубтары
Эль Насьональ

**«Эль Насьональ»** () — Эквадордың Кито қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Эквадор чемпионы (13): 1967, 1973, 1976, 1977, 1978, 1982, 1983, 1984, 1986, 1992, 1996, 2005 (Клаусура), 2006
* Эквадор Вице-чемпионы (7): 1964, 1972, 1974, 1994, 1999, 2000, 2001
* Эквадор кубогы (1): 1970

### Халықаралық

* Либертадорес кубогының жартылай финалисі (1): 1985
* КОНМЕБОЛ кубогының жартылай финалисі (1): 1992
* Мерконорте кубогының жартылай финалисі (1): 1998

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
Санат:Эквадор футбол клубтары
Аурора (футбол клубы)

«**Аурора**» () — Боливияның Кочабамба қаласындағы футбол клубы. 1935 жылы құрылды.
## Жетістіктері
*Боливия чемпионы (2): 1963, 2008 (Клаусура)
*Вице-чемпион (4): 1960, 1961, 1964, 2004 (Апертура)
*2 дивизион жеңімпазы (2): 2002, 2016/17
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайты
* Тарихы

Санат:Боливия футбол клубтары
Португеса (футбол клубы)

**«Португеса»** () — Венесуэланың Акаригуа қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* **Венесуэла чемпионы** (5): 1973, 1975, 1976, 1977, 1978
* **Венесуэла кубогы** (3): 1973, 1976, 1977

## Сілтемелер
* Ресми сайты 

Санат:Венесуэла футбол клубтары
Пуэрто Кабельо (футбол клубы)

**Пуэрто Кабельо Академиясы** (исп. *Academia Puerto Cabello Club de Fútbol*) — Венесуэланың Пуэрто-Кабелья қаласындағы футбол клубы. 2014 жылы 13 маусымда құрылды. Қазіргі күнде Венесуэла жоғары дивизионында ойнайды. Ең жоғары көрсеткіші 4-орын (2023). Өз алаңындағы ойындарын "Депортиво Соцалист" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 7000 адам. 

## Сілтемелер
* https://www.academiapuertocabello.com/ 

Санат:Венесуэла футбол клубтары
Агилас Дорадас

**«Агилас Дорадас»** () — Колумбияның  Рионегро қаласындағы футбол клубы. 2010 жылғы Колумбия екінші дивизионының чемпионы.

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Колумбия футбол клубтары
Аукас (футбол клубы)

**«Аукас»** () — Эквадордың Кито қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* Эквадор чемпионатының қола жүлдегері (3): 1969, 1975, 1998
* Эквадор в сериясы (3): 1974 E2, 1991 E2, 2014

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Эквадор футбол клубтары
Спортинг Кристал

**Спортинг Кристал** (исп. *Club Sporting Cristal*) — Перудің Лима қаласындағы футбол клубы. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Перу чемпионы (20): 1956, 1961, 1968, 1970, 1972, 1979, 1980, 1983, 1988, 1991, 1994, 1995, 1996, 2002, 2005, 2012, 2014, 2016, 2018, 2020
* Перу вице-чемпионы (14): 1962, 1963, 1967, 1973, 1977, 1989, 1992, 1997, 1998, 2000, 2003, 2004, 2015, 2021

### Халықаралық

* Либертадорес кубогының финалисі (1): 1997

## Сілтемелер

* http://www.clubsportingcristal.pe/

Санат:Перу футбол клубтары
Годой-Крус (футбол клубы)

**«Годой-Крус»** (толық атауы — **«Годой-Крус Антонио Томба»**, исп. *Club Deportivo Godoy Cruz Antonio Tomba*) — Аргентинаның Годой-Крус қаласындағы футбол клубы. 1930 жылы «Спортиво Годой-Крус» және «Депортиво Бодега Антонио Томба» клубтарының бірігуімен  құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Мальвинас Архентинас" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 48 мың адам. 2008 жылы тұңғыш рет Аргентина жоғары дивизионына жолдама алды. Ең жоғары көрсеткіші — Аргентина чемпионатындағы күміс жүлде: 2017/18. 2011 жылы тұңғыш рет Либертадорес кубогына қатысты. Клуубта әр жылдары Энцо Перес, Анибаль Годой секілді танымал футболшылар ойнады.

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:Аргентина футбол клубтары
Мельгар (футбол клубы)

**«Мельгар» ФК** () — Перудің  Арекипа қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері
### Перу чемпионаты
*Перу чемпионы (2): 1981, 2015
*Вице-чемпион (2): 1983, 2016
### Перу кубогы
*Жеңімпаз (1): 1971
*Финалист (2): 1969, 1970

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Статистикасы

Санат:Перу футбол клубтары
Фордж (футбол клубы)

**Фордж** () — Канаданың Гамильтон қаласындағы футбол клубы. 

## Жетістіктері

; Канада чемпионаты

* **Жеңімпаз** (4): 2019, 2020, 2022, 2023
* **Күміс жүлдегер** (1):2021

; КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы

* **1/8 финал**: 2024

; КОНКАКАФ лигасы

* **1/4 финал** (2): 2019, 2020
* **Жартылай финал** (1): 2021

## Сілтемелер

* https://forgefc.canpl.ca/

Санат:Канада футбол клубтары
Эредиано

«**Эредиано**» () — Коста-Риканың Эредия қаласындағы футбол клубы.
## Жетістіктері
*Коста-Рика чемпионы (27): 1921, 1922, 1924, 1927, 1930, 1931, 1932, 1933, 1935, 1937, 1947, 1948, 1951, 1955, 1961, 1978, 1979, 1981, 1985, 1987, 1992/93, Жаз. 2012, Жаз. 2013, Жаз. 2015, Жаз. 2017, 2018 Ап.
## Сілтемелер
* Коста-Рика футболы 
* Ресми сайт 
* Фан-сайт

Санат:Коста-Рика футбол клубтары
Хьюстон Динамо

**«Хьюстон Динамо»** (, айтылуы *«Дайнамо»*) — АҚШ-тың Хьюстон қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* MLS кубогы: 2006, 2007
* АҚШ ашық кубогы: 2018, 2023

## Сілтемелер

* https://www.houstondynamo.com/

Санат:АҚШ футбол клубтары
Нью-Инглэнд Революшн

**«Нью-Инглэнд Революшн»** () — АҚШ футбол клубы, базасы Бостон қаласында.

## Жетістіктері

* MLS кубогының финалисі (**5**): 2002, 2005, 2006, 2007, 2014
* АҚШ ашық кубогы (**1**): 2007
* Солт Америка суперлигасы (**1**): 2008

## Сілтемелер
* Ресми сайты

Санат:АҚШ футбол клубтары
Орландо Сити

**«Орландо Сити»** () — АҚШ-тың Орландо қаласындағы футбол клубы. 2013 жылы құрылған.

## Сілтемелер

* Ресми сайты

Санат:АҚШ футбол клубтары
Индепендьенте (футбол клубы, Ла-Чоррера)

**Индепендьенте** () — Панама футбол клубы. Панаманың 6 дүркін чемпионы.

Санат:Панама футбол клубтары
Сент-Луис Сити

**«Сент-Луис Сити»** () — АҚШ футбол клубы. Базасы Сент-Луис қаласында. 2019 жылы құрылған. 

## Сілтемелер

* https://www.colours-of-football.com/colours03/usa/st_louis/st_louis_1.html

Санат:АҚШ футбол клубтары
Ванкувер Уайткэпс

**«Ванкувер Уайткэпс»** () — Канаданың Ванкувер қаласындағы футбол клубы. 2011 жылдан бері МЛС-та ойнайды.

## Жетістіктері

### '''Канада біріншілігі''':

* **Жеңімпаз** (3): 2015, 2022, 2023
* **Финалист** (4): 2011, 2012, 2016, 2018
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Ресми сайты 
Санат:Канада футбол клубтары
Кавалри

**Кавалри** () — Канаданың Алберта қаласындағы футбол клубы.

## Дереккөздер

Санат:Канада футбол клубтары
Комуникасьонес (футбол клубы)

«**Комуникасьонес**» — Гватемала футбол клубы. Базасы Гватемала қаласында. 1949 жылы құрылды. 1978 жылы КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды.

## Жетістіктері

### Гватемала чемпионаты

* **Чемпион** (32): 1956, 1957/58, 1959/60, 1968/69, 1970/71, 1971, 1972, 1977, 1979/80, 1981, 1982, 1985/86, 1990/91, 1994/95, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00 Апертура, 2000/01 Клаусура, 2002/03 Апертура, 2002/03 Клаусура, Апертура 2008, Апертура 2010, Клаусура 2011, Апертура 2012, Клаусура 2013, Апертура 2013, Клаусура 2014, Апертура 2014, Клаусура 2015, Клаусура 2022, Апертура 2023
* **Вице-чемпион** (23).

### КОНКАКАФ Чемпиондар лигасы

* **Чемпион** (1): 1978.
* **Финалист** (2): 1962, 1969.

### КОНКАКАФ кубок иелері кубогы:

* **Финалист** (1): 1991.

## Сілтемелер
*Ресми сайт

Санат:Гватемала футбол клубтары
Кавалер (футбол клубы)

**«Кавалер»** — () — Ямайканың Кингстон қаласындағы футбол клубы. 1962 жыл құрылған.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Ямайка премьер лигасы**:
** **Чемпион (4)**: 1980–81, 2021, 2023–24, 2024/25
** 2 орын (4): 1975–76, 1976–77, 1979–80, 2022–23

### Халықаралық

* **Кариб кубогы**
** 2 орын (1): 2023

## Сілтемелер

* http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20120902/sports/sports4.html

Санат:Ямайка футбол клубтары
Цинциннати (футбол клубы)

**«Цинциннати»** () — АҚШ футбол клубы, Цинциннати қаласынан. 
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://www.fccincinnati.com/

Санат:АҚШ футбол клубтары
Нэшвилл (футбол клубы)

**«Нэшвилл»** () — АҚШ-тың Нашвилл қаласындағы футбол клубы. 2017 жылы құрылған. 2020 жылдан бері МЛС-та өнер көрсетеді. 

## Дереккөздер

Санат:АҚШ футбол клубтары
Мока (футбол клубы)

**Мока** () — Доминикан Республикасы футбол клубы, базасы Мока қаласында. 1971 жылы құрылған. Қазіргі күнде Доминикан жоғары лигасында ойнайды.
## Жетістіктері
### Ұлттық
*13 дүркін ел чемпионы (1975, 1976, 1977, 1978, 1984, 1985, 1986, 1987, 1995, 1999, 2010, 2012/13, 2014).
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://web.archive.org/web/20101223102615/http://asofutpe.com/web/

Санат:Доминикан Республикасы футбол клубтары
Шаньдун Тайшань

**«Шаньдун Тайшань»**, бұрынғы **«Шаньдун Лунэн Тайшань»** () — Қытайдың Шандунь қаласындағы футбол клубы. Клуб Қытай Суперлигасында ойнайды, бұл Қытайдағы ең жоғары деңгейлі футбол лигасы. Иесі: Лунэн Групп (*Luneng Group*), мемлекеттік энергетикалық компания. Клубтың атауы Шаньдун провинциясы мен Тайшань тауының құрметіне қойылған.

Стадионы: Цзинань Олимпиада орталығы стадионы (*Jinan Olympic Sports Center Stadium*)

## Жетістіктері

* **Қытай чемпионы (5)**:

:: 1999, 2006, 2008, 2010, 2021, 2023

* **Қытай кубогы (5)**:

:: 2022 1995, 1999, 2004, 2006, 2014

## Ойыншылары
Клуб тарихында көптеген танымал ойыншылар ойнады, соның ішінде:

* Ли Вэйфэн
* Хао Хайдун
* Чжоу Хайбин
* Грациано Пелле
* Маруан Феллайни

## Сілтемелер
* Сайты

Санат:Қытай футбол клубтары
Бангкок Юнайтед

**Бангкок Юнайтед** (*สโมสรฟุตบอลทรู แบงค็อก ยูไนเต็ด*) — Тайландтың Бангкок қаласындағы футбол клубы. 1988 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Таммасат стадионында өткізеді, сыйымдылығы 25000 адам. Қазіргі күнде Тайланд бірінші лигасында ойнайды. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

#### Тайланд 1 лигасы

* **Жеңімпаз (1)** : 2006
* 2 орын (4): 2016, 2018, 2022–23, 2023–24

**Тайланд 2 лигасы**

* **Жеңімпаз (1)** : 2002–03

#### Тайланд кубогы

* **Жеңімпаз (1)**: 2023–24
* Финалист (2): 2017, 2022–23

**Тайланд чемпиондар кубогы**

* **Жеңімпаз (1)**: 2023
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.bangkokunited.com/

Санат:Тайланд футбол клубтары
Санат:1988 жылы құрылған футбол клубтары
Әл-Уасл (футбол клубы)

**«Әл-Васл»** () — Біріккен Араб Әмірліктерінің Дубай қаласындағы футбол клубы. 1974 жылы құрылған.

## Жетістіктері

* **БАӘ чемпионы** (7): 1981/82, 1982/83, 1984/85, 1987/88, 1991/92, 1996/97, 2006/07
* **БАӘ кубогы** (2): 1986/87, 2006/07
* **Парсы шығанағы чемпиондар кубогы** (1): 2009/10

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* Soccerway.ru 
* Transfermarket.co.uk 
* Профилі 
Санат:БАӘ футбол клубтары
Санат:1974 жылы құрылған футбол клубтары
Сентрал Кост Маринерс

**«Сентрал Кост Маринерс»** — Аустралияның Госфорд қаласындағы футбол клубы.

## Жетістіктері

* А лигасы жеңімпазы (3): 2012/13, 2022/23, 2023/24
* А лигасы финалисі (3): 2005/06, 2007/08, 2010/11

## Сілтемелер

* http://www.ccmariners.com.au/

Санат:Аустралия футбол клубтары
Олимпиада ойындарындағы арқан тартыс

right|150px|border|Арқан тартыс
**[[Арқан тартыс]]** сайыстары **[[Олимпиада ойындары]]нда** тек бес рет өткізілген еді.

1900 жылы сайысқа екі топ қана түсті, әр топта 6 спортшыдан болды. 1904 жылы топ құрамы 5 атлет болып өзгерді, әр мемлекеттен бірнеше топ қатыса алды. Ал кейінгі үш Олимпиадада әр топқа 8 атлет кірген.

Олимпиадалық спорт түрі ретінде арқан тартыс жеңіл атлетика сайыстарына жатқызылатын-ды. Алайда қазіргі уақытта бұл екі бөлек спорт түрі болып есептелінеді.

## Медалистер

## Галерея

1904 tug of war (cropped).jpg|1904 жылғы сайыс
Jeux Olympiques de 1908, finale de tir à la corde, victoire de la City Police sur la Liverpool Police.jpg|1908 жылғы финал


## Дереккөздер

Санат:Олимпиада ойындарындағы арқан тартыс
Бурирам Юнайтед

**Бурирам Юнайтед футбол клубы**  () — Тайландтың Бурирам қаласындағы  футбол клубы. Клуб көп уақыт бойы Тайланд футболының жоғарғы лигаларында ойнайды. 2009 жылғы дейін ПЭА деп аталды.

## Жетістіктері

### Тайланд чемпионаты

* **Чемпион (10)**: 2008, 2011, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018, 2021–22, 2022–23, 2023–24
* 2 орын (4): 2004–05, 2010, 2019, 2020–21

Санат:Тайланд футбол клубтары
Нұрмұхаммед Жақып

**Нұрмұхаммед Жақып** (2006 жыл, Ақтау, Қазақстан) — Қазақстандық жас әнші, актер.

## Өмірбаяны
Жас әншіге «Мама» атты шығармасы тек Қазақстанда ғана емес, шетелде де танымалдылық әкелді. Дебюттік әні әлі күнге дейін танымал. Ән алғаш рет Instagram мен YouTube желілерінде жарияланды. Әнді интернетке әкесінің досы, әнші Сәкен Майғазиев жүктеген.

Жас жігіт музыкант отбасында дүниеге келген. Нұрмұхаммедтің әкесі (Ибраһим Жәкиб) – танымал қазақ әншісі. Қазір ол мұрагерінің продюсері. Ұлының концерттер мен мерекелерге көптеген шақырулар алғандықтан, біраз уақыт жұмысын тоқтатуға тура келді.

2018 жыл   дан бастап Нұрмұхаммед туралы Ресейде айта бастады.

Жас әнші көп ұзамай «Привет, Андрей!» бағдарламасына шақырылды. Бағдарлама интернетте танымал болған дарынды балаларға арналған. Нұрмұхаммедті анасы Гүлмира мен әкесі Ибрагим бірге ертіп барды.

2020 жылы талантты музыкант белгілі вокал педагогы Борис Бориовтен шақырту алды. Жыл сайын әншінің вокалдық шеберлігі жақсара түсті. Туған қаласында жас жігіттің әлемдік деңгейдегі жұлдыз болатынына сенеді.

Қазақстанда әншінің «Самая самая» атты әні үлкен хитке айналды. Әнге түсірілген бейнебаян YouTube платформасына жүктелді. Видео 25 миллионнан астам қаралым жинап, көптеген қалалар мен елдердің чарттарына енді.

Нұрмұхаммед өз әндерін орындайды, басқа әншілердің әндерін емес. Оның жеке әндері «Самая самая», «Я оригинальный», «Ана жүрегі», «Мама» және «Жүрегімді тоқтатпа» деп аталады.

Нұрмұхаммед өзін кино саласында да сынап көрді. Ол жетім балалардың тағдыры туралы баяндайтын фильмде басты рөлді сомдады.

## Шығармашылық жолы
Әншінің шығармашылық жолы 2014 жылы, жасөспірім небәрі 8 жаста болған кезде басталды. Осыдан кейін жаңа әндер мен бейнебаяндар жиі шығып тұрды. Жас музыканттың шығармашылық жолы:
* «Ансайды Жаным» әнін жас қазақстандықтар Мәлик Жамбылұлы екеуі дуэтпен орындайды. Кейін бұл әнге бейнебаян түсірілді;
* «Мейірім аңсағандар» көркем фильміне саундтрек;
* «Алдай ма көктем» әні мен бейнебаяны.

Әнші музыкалық байқауларға да қатысты:
* «Бала Түрквижн-Қазақстан» байқауының іріктеу кезеңі — 2015;
* Н. Жантөрин атындағы музыкалық-драмалық театрда екі сағаттық моноспектакль, Андрей Малаховтың «Привет, Андрей!» бағдарламасына қатысу — 2018;
* «Қызық Таймс—2019» бағдарламасына қатысу;
* 2020 жылы Америкадан Борис Буриевтің әріптестікке шақыруы.

## Дискография
Жас әншінің ең танымал композициялары:
* «Мама» – 2018
* «Ана жүрегі» — 2018 ж.
* «Ажыраспандаршы» — 2018
* «Жүрегімді тоқтатпа» – 2019
* «Я оригинальный» — 2020

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Instagram ресми парақшасы
* YouTube ресми парақшасы
Екідің-I

thumb|right|250px|Екідің-I рәсімдік құрылысы
**Екідің-I** – Қостанай облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштер тізіміне енген VII-IX ғасырлардан сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесіне енген.

## Орналасқан жері
Арқалық әкімшілігінің аумағындағы Екідің ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 1,5 км жерде, Қараторғай өзені оң жағалауында орналасқан.

## Кезеңі
thumb|right|200px|
Шамамен VІІ-ІХ ғғ., сондай-ақ ерте темір дәуірі деген тұжырымдар бар.

## Тарихи деректер
Екідің-І – бір-біріне салыстырмалы түрде жақын орналасқан екі рәсімдік құрылымдардың бірі. "Еки дын" қазақ тілінен "екі дің" деп аударылды. Дің – дәстүрлі тастан жасалған сфералық пішінді дала құрылысының архаикалық түрі. Дің пішіні бойынша дәстүрлі ежелгі "шошала" – киіз үйдің алғашқы прототипіне ұқсас.
Екідің-І қорған үйіндісі тас пен топырақтан құралған. Үйіндінің жалпы диаметрі – 15 м, биіктігі – 0,7 м. Қорған айналасында ені 5 м және тереңдігі 0,3 м ор қазылған. Ор қорғанды толық қоршамайды, оңтүстік-шығыс жағында ені 0,15 м өткел бар.
Жалпы, жергілікті нанымдарына сәйкес, Екідің І-дің, бұл аймақтың өзі сияқты, қасиетті мағынасы зор.
XX ғасырдың 80-ші жылдары жергілікті халықтың күшімен және қаражатымен аймақтың маңызды этникалық естелігі, ерекше тарихи нысан болып табылатын Екідің I кешенін жартылай қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Бүгінде Екідің I танымал туристік және зиярат нысаны болып табылады.

## Дереккөздер

Санат:Қостанай облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері
Санат:Қостанай облысы
Әл-Ахли (футбол клубы, Манама)

**«Әл-Ахли»** () — Бахрейннің Манама қаласындағы футбол клубы. 1936 жылы "Әл-Нусур" деген атаумен құрылды.

## Жетістіктері

* Бахрейн чемпионы (5): 1968/69, 1971/72, 1976/77, 1998/96, 2009/10
* ІІ дивизион чемпионы (2): 2014/15, 2018/19
* Бахрейн королі кубогы (8): 1960, 1968, 1977, 1982, 1987, 1991, 2001, 2003

## Сілтемелер

* https://footballfacts.ru/club/28217
* https://int.soccerway.com/teams/wd/wd/3616/
* https://www.national-football-teams.com/club/173.html

Санат:Бахрейн футбол клубтары
Санат:1936 жылы құрылған футбол клубтары
Екідің-II

thumb|right|200px|Екідің-II рәсімдік құрылысы
**Екідің-II** – Қостанай облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштер тізіміне енген VII-IX ғасырлардан сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қазақстанның жалпыұлттық қасиетті нысандар тізбесіне енген.

## Орналасқан жері
Арқалық әкімшілігінің аумағындағы Екідің ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 0,5 км жерде, Қараторғай өзені сол жағалауында орналасқан.

## Кезеңі
thumb|right|200px|
Шамамен VІІ-ІХ ғғ., сондай-ақ ерте темір дәуірі деген тұжырымдар бар.

## Тарихи деректер
Екідің-ІІ – бір-біріне салыстырмалы түрде жақын орналасқан екі рәсімдік құрылыстардың бірі. Олардың бұл аймақтың нысандарына ұқсас емес екенін және бір-біріне қатты ұқсастығын ескере отырып, екі құрылым бір күрделі кешенді құрайды деген тұжырымға келуге болады. Дің – дәстүрлі тастан жасалған сфера пішінді құрылыстың далаға тән архаикалық түрі. Дің пішіні бойынша дәстүрлі ежелгі "шошала" – киіз үйдің алғашқы прототипіне ұқсас.
Екідің-ІІ – жергілікті тастан (диаметрі – б м, биіктігі – шамамен 4 м) салынған ірі "киіз үй". Кіреберіс шығысқа бағытталған. Оның мақсаты әлі күнге дейін анықталмаған, бірақ салт-жоралғысы бар екендігі сөзсіз. Орта ғасырдың басында бұл құрылыстар қорғаныс мақсаттарында (байқау мұнаралары) қолданылған деп есептеледі, өйткені олардың орналасуы мен үлкендіктері оларды қолайлы далалық бағдар етеді.
ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырларда Екідің-I мен Екідің-II төбелерінің арасындағы алқап ауқымды шайқастардың сахнасына айналғандығы 6елгілі. Жергілікті нанымдарға сәйкес, бұл екі құрылыс, сондай-ақ бұл аймақтың өзі қасиетті мекен. Мүмкін ауданның ерекше рухани мәртебесін "Дің" деп аталатын екі тас конструкция қорғап тұрған шығар.
XX ғасырдың 80-ші жылдарында жергілікті халықтың күші мен құралдары арқасында Екідің кешені өңірдің этникалық маңызды объектілері ретінде жартылай қалпына келтірілді.
Бүгінгі күні Екідің-І және Екідің-ІІ танымал туристік және зиярат ету орындары болып табылады.

## Дереккөздер

Санат:Қостанай облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері
Санат:Қостанай облысы
Әл-Шиб (футбол клубы)

**Әл-Шиб** ( — Оманның Әл-Шиб қаласындағы футбол клубы. 1972 жылы құрылған. 2022 жылы АФК кубогы жеңімпазы атанды.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Оман лигасы**
** чемпион: 2019–20, 2021–22, 2023–24, 2024/25.
** 2 орын: 1994–95.
* **Лига кубогы: (3)**
** Жеңімпаз: 2007, 2023, 2024.
** 2 орын: 2013.
* **Суперкубок: (3)**
** Жеңімпаз: 2001, 2022, 2023.
** 2 орын: 1999, 2004.
* **АФК кубогы: (1)**
** Жеңімпаз: 2022.

## Сілтемелер
*
*Al-Seeb Club
*Al-Seeb Club
Санат:Оман футбол клубтары
Ист Бенгал

**«Ист Бенгал»** () — Үндістан футбол клубы, базасы Калькутта қаласында.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* **Үндістан чемпионы (3):** 2000/01, 2002/03, 2003/04

* **Үндістан кубогы (8):** 1978, 1980, 1985, 1996, 2007, 2009, 2010, 2012

* **Үндістан суперкубогы (3):** 1997, 2005-06, 2011

### Халықаралық

* **АСЕАН клубтары чемпионаты (1):** 2003

## Сілтемелер
* Ресми сайты  
Санат:Үндістан футбол клубтары
Башундхара Кингз

**Башундхара Кингз** () — Бангладештің Дакка қаласындағы футбол клубы.
## Жетістіктері
### Лига
**Бангладеш премьер лигасы**
*Чемпион (5): 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24
**Бангладеш чемпиондар лигасы
**
*Чемпион (1): 2017–18
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Bashundhara Kings  Soccerway сайтында
Санат:Бангладеш футбол клубтары
Марио Баслер

**Марио Баслер** (; 18 желтоқсан 1968, Нойштадт-ан-дер-Вайнштрасе, Батыс Германия) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1996 жылғы Еуропа чемпионы. 1994 жылы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Еуропа чемпионы: 1996
* Германия чемпионы: 1996/97, 1998/99
* Германия кубогы: 1993/94, 1997/98
* Чемпиондар лигасының финалисі: 1998/99
* Германия кубогының финалисі 2002/03
* Германия лига кубогы: 1997, 1998, 1999

### Жеке

* Германия чемпионатының үздік мергені: 1994/95 (20 гол)

## Сілтемелер
* Ресми сайт
* Статистикасы

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Рот-Вайсс (Эссен) ФК ойыншылары
Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Әл-Райян ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:Германия футбол жаттықтырушылары
Санат:Локомотив Лейпциг ФК жаттықтырушылары
Денис Ирвин

**Денис Джозеф Ирвин** (; 31 қазан 1965, Корк, Ирландия) — ирландиялық футболшы, қорғаушы. 1994 жылы әлем чемпионатына қатысты. "Манчестер Юнайтед" клубында ойнаған жылдары танымал болды. Клуб сапында командалық деңгейде мүмкін болған жүлделердің бәрін ұтқан.

## Жетістіктері
### Командалық

**Манчестер Юнайтед**

* Англия чемпионы (**7**): 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01
* Англия кубогы (**3**): 1994, 1996, 1999
* Лига кубогы: 1992
* Чемпиондар лигасы: 1999
* Кубок иелері кубогы: 1991
* Англия сууперкубогы (**5**): 1990, 1993, 1994, 1996, 1997
* УЕФА Суперкубогы: 1991
* Құрлыаралық кубок: 1999
* **Барлығы: 20 жүлде**

**Вулверхэмптон Уондерерс**

* Лига кубогы: 2003
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі  
* Профилі 

Санат:Ирландия футболшылары
Санат:Ирландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Лидс Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары
Микаэль Тарнат

**Михаэль Тарнат** (; 27 қазан 1969, Хильден, Солтүстк Рейн-Вестфалия, ГФР) — германиялық футболшы, қорғаушы. 1998 жылы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері
### Командалық
**«Бавария»**

:* Германия чемпионы: 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03
:* Германия кубогы: 1998, 1999 (финалист), 2000, 2003
:* Лига кубогы: 1997, 1998, 1999, 2000
:* Чемпиондар лигасы: 1998/99 (финалист), 2000/01
:* Құрлықаралық кубок: 2001
:* УЕФА Суперкубогы (финалист): 2001

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Michael Tarnat statistics
Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Карлсруэ ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Дуйсбург ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Ганновер 96 ФК ойыншылары
Йеспер Блумквист

**Ларс Йеспер Блумквист** (; 5 ақпан 1974, Тавелшё, Швеция) — швециялық футболшы, жартылай қорғаушы. 1994 жылғы әлем чемиионатының қола жүлдегері.

## Жетістіктері

### Командалық

* Швеция чемпионы (**5**): 1993, 1994, 1995, 1996, 2003
* Англия чемпионы (**3**): 1998/99, 1999/2000, 2000/01
* Англия кубогы: 1999
* Чемпиондар лигасы: 1998/99
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1994

## Сілтемелер

Санат:Швеция футболшылары
Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гетеборг ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Парма ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Чарльтон Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Юргорден ФК ойыншылары
Дуайт Йорк

**Дуайт Эверсли Йорк** (; 3 қараша 1971 жыл, Канаане, Тринидад және Тобаго) — тринидадтық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Тринидад және Тобаго тарихындағы ең үздік футболшы, тіпті оның атында стадион да бар.

1996, 2000 жылдары КОНКАКАФ Алтын кубогына қатысты, 2006 жылы әлем чемпионатына қатысты. 

## Жетістіктері

### Командалық
**«Астон Вилла»**

* Лига кубогы (**2**): 1994, 1996

**«Манчестер Юнайтед»**

* Англия чемпионы (**3**): 1998/99, 1999/2000, 2000/01
* Англия кубогы: 1999
* Чемпиондар лигасы: 1999
* Құрлықаралық кубок: 1999

**«Сидней»**

* Аустралия чемпионы: 2006

**Тринидада және Тобаго**

* КОНКАКАФ Алтын кубогының жартылай финалисі: 2000

### Жеке

* Англия чемпионатының үздік мергені: 1998/99
* Чемпиондар лигасының үздік мергені: 1998/99

## Дереккөздер

Санат:Тринидад және Тобаго футболшылары
Санат:Тринидад және Тобаго Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Санат:Бирмингем Сити ФК ойыншылары
Санат:Сидней ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Энди Коул

**Эндрю Александер Коул** (; 15 қазан 1971 жыл, Ноттингем, Англия), қысқаша **Энди Коул** () — англиялық футболшы, шабуылшы.

## Жетістіктері

### Командалық
**Ньюкасл Юнайтед**

* 1 дивизион жеңімпазы: 1992/93

**Манчестер Юнайтед**

* Англия чемпионы (**5**): 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01
* Англия кубогы (**2**): 1995/96, 1998/99
* Англия суперкубогы (**2**): 1996, 1997
* Чемпиондар лигасы: 1998/99
* Құрлықаралық кубок: 1999

**Блэкберн Роверс**

* Лига кубогы: 2001/02

### Жеке

* Англия чемпионатының үздік жас ойыншысы: 1993/94
* Англия чемпионатының үздік мергені: 1993/94
## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Статистикасы

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Блэкберн Роверс ФК ойыншылары
Санат:Портсмут ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Сандерленд ФК ойыншылары
Санат:Ноттингем Форест ФК ойыншылары
Санат:Бристоль Сити ФК ойыншылары
Санат:Бернли ФК ойыншылары
Торстен Финк

**Торстен Финк** (; 29 қазан 1967 жыл, Дортмунд) — германиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
## Жеістіктері
### Футболшы ретінде
«Бавария»

*Германия чемпионы (4): 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2002/03
*Германия кубогы (3): 1998/99, 1999/00, 2002/03
*Чемпиондар лигасы: 2000/01
*Құрлықаралық кубок: 2001
### Бапкер ретінде
«Базель»

*Швейцария чемпионы (2): 2009/10, 2010/11
*Швейцария кубогы: 2009/10
«Виссел Кобе»

*Император кубогы: 2019
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://www.worldfootball.net/player_summary/thorsten-fink/

Санат:Германия футболшылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары
Санат:Карлсруэ ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Германия футбол жаттықтырушылары
Санат:Ред Бул Зальцбург ФК жаттықтырушылары
Санат:Базель ФК жаттықтырушылары
Санат:Гамбург ФК жаттықтырушылары
Санат:Аустрия Вена ФК жаттықтырушылары
Санат:АПОЭЛ ФК жаттықтырушылары
Санат:Грассхопперс ФК жаттықтырушылары
Санат:Виссел Кобе ФК жаттықтырушылары
Санат:Рига ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Наср Дубай ФК жаттықтырушылары
Санат:Сент-Трюйден ФК жаттықтырушылары
Санат:Генк ФК жаттықтырушылары
Олимпиада ойындарындағы бадминтон

right|150px|border|Бадминтон
**[[Бадминтон]]** алғаш рет **[[Олимпиада ойындары]]нда** 1992 жылы Барселонада таныстырылды.

Бағдарламаға енгізілгенге дейін бұл спорт түрі 1972 және 1988 жылдары көрсетілімді түрде ойнатылды.

## Сайыстар

## Медальдар санағы
1992 жылы әр сайыста екі қола медальдан берілген болатын.

## Сілтемелер
* International Olympic Committee – Badminton World Federation

Санат:Олимпиада ойындарындағы бадминтон
Темірлан Анарбекұлы Анарбеков

**Темірлан Анарбекұлы Анарбеков** (14 қазан 2003, , Қазақстан)&nbsp;— қазақстандық футболшы, "Қайрат" клубының қақпашысы. Қазақстанның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. 2025 жылдан Ұлттық құраманың ойыншысы. 

2025 жылғы 4 қыркүйек күні Астанада өткен Қазақстан-Уэйлс ойнында ұлттық құрамадағы алғашқы матчын өткізді. Transfermarkt деректері бойынша, оның трансферлік құны **200 мың еуроны** құрайды. Ол әлі жас болса да, осындай маңызды жетістіктерге жеткен.

Байұлы тайпасы Шеркеш руынан шыққан. 
## Өмірбаяны
2003 жылы 14 қазанда Атырау қаласында дүниеге келген. 

Спортқа 11 жасында келді, бірақ алаң ойыншысы ретінде қабылданбағандықтан, қақпаға тұруды таңдады. 2017 жылы «Қайрат» клубының скауттары оны байқап, Алматы академиясына шақырды. Анарбековтің айтуынша, бұл оның өміріндегі бетбұрыс кезеңі болды. Ол Қазақстанда мұндай жағдайлар бар екенін білмегенін және алғаш рет табиғи жабыны бар алаңды көргенін айтады.

### Футболдағы мансабы
2017 жылы «Қайрат» футбол клубының академиясына шақырту алды.

2020 жылғы маусымда, 17 жасында, Премьер-лигада «Таразға» қарсы матчта (0:1) негізгі командада дебют жасады.

2022 жылы Қазақстан Бірінші лигасында өнер көрсеткен «Қайрат-Жастар» командасының капитаны болды.

2024 жылғы маусымды елордалық «Жеңіс» клубында жалға алу құқығымен өткізді.

#### УЕФА Чемпиондар лигасы
2025 жылы 20 тамызда сырт алаңда «Селтикке» қарсы ойында Еурокубоктардағы дебютін өткізді. Екінші таймда негізгі қақпашы Александр Заруцкий жарақат алды. Темірлан оның орнына алаңға шықты. Матч 0:0 есебімен тең аяқталды. Қарымта матчта да есеп ашылмады, қақпашы 5 сейв жасады. Ал пенальти сериясында Сельтик ойыншылары Адам Айда, Люк МакКоуэн және Дайзен Маэданың соққыларынн қайтарды. Оның сейвтерінің арқасында команда шотландиялық клубты пенальтиде жеңіп, «Қайрат» өз тарихында алғаш рет Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіне жолдама алды. 

#### Қазақстан ұлттық құрамасында
2021 жылдың 6 қазанында Чехияға қарсы Қазақстан U-19 құрамасы сапындағы алғашқы матчы. 

Ұлттық құрама сапында алаңға тұңғыш рет 2025 жылғы 4 қыркүйек күні Астанада өткен Қазақстан - Уэйлс матчында шықты. Ойын 0:1 есебімен Уэйлс жеңісімен аяқталды. 

## Жетістіктері

; «Қайрат»

**[[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан чемпионаты]]**

* Қазақстан чемпионы: 2020
* Қола жүлдегер: 2021
**[[Футболдан Қазақстан Кубогы|Қазақстан кубогы]]**

* Жеңімпаз: 2021

**[[Футболдан Қазақстан Суперкубогы|Қазақстан Суперкобыгы]]**

* Жеңімпаз: 2025

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Асхат Қайратбекұлы Балтабеков

}}

**Асхат Қайратбекұлы Балтабеков**; 6 қараша 1993, Лепсі, Талдықорған облысы) — қазақстандық футболшы, "Жеңіс" клубының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері
### Командалық
; «Жетісу»

* Бірінші лига жеңімпазы: 2017
* Бірінші лига қола жүлдегері: 2022
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Жетісу ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Санат:Қыран ФК ойыншылары
Санат:Сұңқар ФК ойыншылары
Санат:Сарқан ауданында туғандар
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Жеңіс ФК ойыншылары
Андрей Евгеньевич Ульшин

**Андрей Евгеньевич Ульшин** (18 сәуір 2000, ) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. "Қайрат" клубының ойыншысы. Қазақстанның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. 2020 жылғы Қазақстан чемпионы.

## Сілтемелер

* https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/337513

Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Шинник (футбол клубы)

**«Шинник»** — Ресейдің Ярославль қаласындағы футбол клубы. 1957 жылы құрылған. Қазір Ресей бірінші лигасында ойнайды (2021 жылдан бері)

## Жетістіктері
**Ресей жоғары лигасы**

* 4-орын: 1997

**1 лига (КСРО/Ресей)**

* Жеңімпаз (3): 1963, 2001, 2007
* 2 орын: 1996

**Ресесй кубогы**

* 1/2 финал (2): 2003/04, 2017/18

Санат:Ресей футбол клубтары
Силькеборг (футбол клубы)

**«Силькеборг»** () — Данияның Силькеборг қаласындағы футбол клубы. 1917 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "ЖИСК Парк" стадионында өткізеді. Қазір Дания суперлигасында ойнайды.
## Жетістіктері
### Ұлттық
*Дания чемпионы: 1993/94
*Дания кубогы: 2000/01, 2023/24
### Халықаралық
*Интертото кубогы: 1996
## Сілтемелер
* Ресми сайты
Санат:Дания футбол клубтары
Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары
УЕФА ұлттар лигасы 2024/25

**УЕФА ұлттар лигасы 2024/25** — турнирдің төртінші жарысы. 2024 жылы 5 қыркүйекте басталады. Еуропадан 54 құрама 4 лигада бақ сынайды. Қазақстан құрамасы тұңғыш рет В лигасында ойнайды.
## Күнтізбе

## [[УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, А лигасы|А лигасы]]
### А1 тобы

### А2 тобы

### А3 тобы

### А4 тобы

### Плей-офф

**1/4 финал**

|}
**Жартылай финал**

|}
**Үшінші орын**

|}
**Финал**

|}

## [[УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, В лигасы|В лигасы]]
### В1 тобы

### В2 тобы

### В3 тобы

### В4 тобы

## [[УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, С лигасы|С лигасы]]
### С1 тобы

### С2 тобы

### С3 тобы

### С4 тобы

## [[УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, Д лигасы|Д лигасы]]
### Д1 тобы

### Д2 тобы

## Плей-офф
### А - В лигалары

|}
### В - C лигалары

|}
### С - Д лигалары

|}
## Сілтемелер
*https://www.uefa.com/uefanationsleague/

Санат:УЕФА ұлттар лигасы 2024/25
Санат:2024 жылғы футбол
УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, А лигасы

**[[УЕФА ұлттар лигасы 2024/25|УЕФА ұллтар лигасы 2024/25]], А лигасы** — Ұлттар лигасының төртінші маусымы. 16 құрама турнир жеңімпазы атануға күш салады.

* 1-2 орын алғандар ширек финалға шығады.
* 3-орын алғандар В лигасында 2-орын алғандармен лигаралық плей-офта ойнайды.
* 4-орында қалғандар В лигасына төмендейді.

## Матчтар
### 1 топ

----

----

----

----

----

### 2 топ

----

----

----

----

----

### 3 топ

----

----

----

----

----

### 4 топ

----

----

----

----

----

## Плей-офф
*Толық мақаласы: [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2024/25, плей-офф|УЕФА Ұлттар Лигасы 2023/24, плей-офф]]*
### Ширек финал

|}
### Жартылай финал

|}

## Финал
*Толық мақаласы: [[УЕФА Ұлттар лигасы 2024/25 (финал)]]*

## Дереккөздер

Санат:УЕФА ұлттар лигасы 2024/25
Санат:2024 жылғы футбол
УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, С лигасы

2024/25 жылғы Ұлттар лигасында 16 құрама С лигасына өту үшін бақ сынасады. 2-3 орын алғандар лига аралық плей-офқа қатысады. 

* 1 орын алғандар В лигасына шығады. 
* 2 орын алғандар С лигасында 3-орын алғандармен лигаралық плей-офта ойнайды.
* 4 орындағылардың нәтижесі нашар екеуі Д лигасына төмендейді. 
* 4 орындағылардың нәтижесі жақсы екеуі Д лигасында 2-орын алғандармен лигаралық плей-офта ойнайды.

## Матчтар
### 1 топ

------

----

----

--------

----

### 2 топ

-------

----

----

--------

----

### 3 топ

----

----

----

----

----

### 4 топ

----

----

----

----

----

## 3 орын алғандар

***1-2 орын** — Д лигасының жеңімпаздарымен лигааралық плей-офф
***3-4 орын** — Д лигасына

## Дереккөздер

Санат:УЕФА ұлттар лигасы 2024/25
Санат:2024 жылғы футбол
Ренат Дадашов

**Ренат Олег оглы Дадашов** (; 17 мамыр 1999, Рюдесхайм-на-Рейне, Гессен) — әзірбайжандық футболшы, шабуылшы. Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнайды.

Санат:Әзербайжан футболшылары
Санат:Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эшторил-Прая ФК ойыншылары
Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары
Санат:Грассхопперс ФК ойыншылары
Санат:Пасуш де Феррейра ФК ойыншылары
Луис Амадо

**Луис Амадо Тародо** (; 4 мамыр 1976, Мадрид, Испания) — испаниялық фини-футболшы, қақпашы. Екі дүркін әлем чемпионы.

## Жетістіктері

## Сілтемелер
* https://web.archive.org/web/20091121172007/http://www.interviufs.com/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=18&Itemid=16

Санат:Алфавит бойынша футзалшылар
Санат:Испания мини-футболшылары
Санат:Мини-футболдан әлем чемпиондары
Санат:Мини-футболдан Еуропа чемпиондары
УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, В лигасы

2024/25 жылғы УЕФА ұлттар лигасының В лигасында 16 команда А лигасына өту үшін күш сынасады.  

* Өз тобында бірінші орын алғандар А лигасына жоғарылайды. 
* Соңғы орында қалғанда С лигасына түседі, 
* 2-орын алғандар А лигасында өз тобында үшінші орын алғандармен плей-оффта сынға түседі.
* 3 орын алғандар С лигасында 2-орын алғандармен лигаралық плей-офта ойнайды.

## Матчтар
### 1 топ

----

---------------

----

--------

----

### 2 топ

----

----

----

----

----

### 3 топ

----

----

----

----

----

### 4 топ

----

----

----

--------

----

## Дереккөздер

Санат:УЕФА ұлттар лигасы 2024/25
Санат:2024 жылғы футбол
УЕФА ұлттар лигасы 2024/25, Д лигасы

2024/25 жылғы Ұлттар лигасының Д дивизионында 6 құрама С дивизионына өту үшін күш сынасады. Топ жеңімпаздары С лигасына өтеді. Екінші орын алғандар С лигасында 4-орын алғандармен лигаралық плей-офта ойнайды.

## Матчтар
### 1 топ

--------------------

----

---------

### 2 топ

----

----

----

----

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://www.uefa.com/uefanationsleague/

Санат:УЕФА ұлттар лигасы 2024/25
Санат:2024 жылғы футбол
Феликс Хорн Мюре

**Феликс Хорн Мюре** (; 4 наурыз 1999 жыл, Норвегия) — норвегиялық футболшы, Норвегия Ұлттық футбол құрамасы мен "Бранн" клубының жартылай қорғаушысы.

2024 жылы Ұлттық құрамаға шақыртылды. Тұңғыш ресми ойынын 6 қыркүйекте Қазақстанға қарсы өткізді.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Норвегия футболшылары
Санат:Норвегия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Волеренга ФК ойыншылары
Санат:Буде-Глимт ФК ойыншылары
Санат:Бранн ФК ойыншылары
Әлия мен Мәншүк сквері

**Әлия мен Мәншүк сквері** — Алматы қаласындағы саябақ.

Алмалы метро бекетінің жанында орналасқан.

1997 жылы мұнда екі батыр қызға монумент қойылды.

## Сілтемелер
* Әлия мен Мәншүк саябағының ерекшелігі

Санат:Алматы саябақтары
Сырлытам кесенесі (Іңкәрдария)

**Сырлытам кесенесі** (Іңкәрдария) – Қызылорда облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген қала құрылысы және сәулет өнерінің ескерткіші.

## Орналасқан жері
Сырдария ауданы, Іңкәрдария ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде, Сырлытам қалашығының оңтүстік-батысында 250 м жерде орналасқан.

## Кезеңі
XIII ғ.

## Сипаты, тарихи деректер мен аңыздар
Іңкәрдариядағы Сырлытам кесенесі – Алтын Орда кезеңіндегі сәулет өнерінен қалған тағы да бір таңғажайып ескерткіш. "Сырлытам" немесе "жұмбақ үй" атауы оның нақты кімге арналғандығы белгісіз дегенді білдіреді. Қазіргі таңда тек жорамалдауға болады. Кесене кішігірім төртбұрышты (қабырғаларының ені 10 м) күмбезді құрылыстан, жақсы сақталған биік порталдан тұрады, күйдірілген саздан істелген тақтайшалармен безендірілген. Қабырғалары мен күмбезі күйдірілген кірпіштен тұрғызылған. Көлемді, бірақ қарапайымдылығымен ерекшеленетін сүйір арка – басты кіреберіс жағы. Қабырғаларында кішігірім ойықшалар, нақышты әрленім әлі күнге дейін ерекше көркем жазбалардың ізін сақтап келеді. Жалпы алғанда, Іңкәрдариядағы Сырлытамның архитектуралық құрылымы ортағасырлық ортаазиялық сәулет өнеріне тән болып табылады.
Аймақта мынандай аңыз бар, кесене иесінің есімі Баршын (кесене қабырғаларында мұнда Бану шешек жатқандығы жазылған (Баршын басқа транскрипцияда)) деп аталды. Отандық түркітанушылардың белгілі бір тобының арасында әңгіме аты аңызға айналған Алпамыс батырдың жары туралы айтылады деген пікір бар. Батырдың жары Гүлбаршынмен байланысты танымал эпостың топонимикасы көбіне Сырдария облысына қатысты. Сонымен бірге, "Қорқыт атамның кітабы" эпикалық шығармалар қатарына енетін ерте ортағасырлық "Бамсы Байрақ пен Бану шешек" атты оғыз эпосы Сырдария аймағында бұдан да ерте Алпамыс батыр туралы көне эпос негізінде құрастырылған.
1960 жылы ескерткішті С.П. Толстов жетекшілік еткен Хорезмдік археологиялық экспедиция ашып зерттеген.
2000-жылдары кесене қайта жаңартылды.

## Дереккөздер

Санат:Қызылорда облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан кесенелері
Санат:Қызылорда облысы сәулеті
Сырлытам кесенесі

* Сырлытам кесенесі – Қармақшы ауданы Көмекбаев ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 106,5 км жерде.
* Сырлытам кесенесі – Сырдария ауданы, Іңкәрдария ауылынан оңтүстікке қарай 25 км жерде.