open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ұлболсын Аждарқызы Сүлейменова

**Ұлболсын Аждарқызы Сүлейменова** 1960 жылы 1 қыркүйекте Қостанай облысы Орджоникидзе
ауданының Калиновка кентінде туған. Қазақ.
Әкесі - Сүлейменов Аждар Нұрымұлы, зейнеткер, Қостанай облысының Некрасов атындағы кеңшарында тракторшы болған. Анасы - Сүлейменова Үміт Әлиқызы, зейнеткер, Қостанай облысының Некрасов атындағы кеңшарында
түрлі жұмыстарды атқарған.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1984), заңгер.
Заң ғылымдарының кандидаты (2000). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Коммерциялық және басқа
ұйымдарда өкілеттіктерін пайдаланып, қиянат жасағаны
үшін қылмыстық жауапкершілік». «Тұран» университетінің
профессоры (2003 жылдан); доценті (2009 жылдан).
20-дан астам жинақтың, оның ішінде соттық білім беру саласы, зиянның орнын толтыру туралы дау-дамайлар саласындағы көмекші құралдардың (2004), «Судьяның үстел
кітабының» (2005) жене т.б., 35-тен астам мақаланың,
сондай-ақ семинарлар мен конференцияларда жасалған
баяндамалардың тең авторы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
КОКП мүшесі (1985-1991).
1976 жылдан - Қостанай облысы Орджоникидзе аудандық
сотының хатшысы. 1977 жылдан - Алматы қаласының
Калинин аудандық сотында сот мәжілісінің хатшысы.
1981 жылдан - Алматы қаласының Алатау аудандық сотында сот мәжілісінің хатшысы. 1982 жылдан - Алматы
қаласы Алатау аудандық сотының сот орындаушысы. 1986
жылдан - Алматы қалалық әділет бөлімінің консультан-
ты; Алматы қаласы Әуезов аудандық сотының судьясы;
Алматы қаласы Алатау аудандық сотының сот орындаушысы. 1987 жылдан - Алматы қаласы Алатау аудандық
сотының судьясы. 1995 жылдан - Алматы қаласы Алатау
аудандық соты төрағасының орынбасары.
1996 жылдан бері - ҚР Жоғарғы сотының судьясы.
Алматы қаласы Алатау аудандық кеңесінің депутаты
(Алатау аудандық сотынан ұсынылған, 1988-1993).
Судьялар одағының мүшесі (1997 жылдан), Судьялар
одағының филиалы Кеңесінің хатшысы, төрайымы.
Бүкіләлемдік кешенді қауіпсіздік ғылымдары академиясының жанындағы Халықаралық аралық соттыңҰлы Екатерина орденімен (2009); «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдыгы» (2008) мерейтой медальдарымен; ҚР Судьялар одағының «Үш би»
құрмет белгісімен (2003); КСРО әділет министрінің және
кәсіподақ ОК (1988), ҚР Жоғарғы сот төрағасының (2004),
ҚР Судьялар одағының (2000) құрмет грамоталарымен
марапатталған; ҚР Мемлекеттік басқару академиясы Әділ
сот институтының Алғыс хатымен ескеілген (2008). ҚР
құрметті судья (2005). 1-ші біліктілік сыныбына ие.
*Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - К. Райс.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы- «Тұрақтылық өркендеп даму, халықтар бірлігі мен татулығының орталығы».
*Хоббиі - поэзия, музыка, кесте тігу, тоқу, заң саласындағы әдебиеттерді жинау және салыстырып талдау.
*Суйіп оқитын әдебиеті - философия, тарих.
*Тұрмыс құрған. Жұбайы - Қабыкенов Балғабай Әбішұлы (1955 жылы туған). Қызы - Қабыкенова Айнаш (1985 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Мейрамбек Таймерденұлы Таймерденов

**Мейрамбек Таймерденұлы Таймерденов** 1958 жылы 7 қарашада Алматы облысы Қаскелең ауданының Шамалған ауылында туған. Қазақ.
Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1994), мамандығы - «Құқықтану».
Заң ғылымдарының кандидаты. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Жедел іздестіру қызметі, криминалистика, сот тергеуі».
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1983 жылдан - Алматы облысы Қаскелең аудандық сотының сот орындаушысы, 1985 жылдан - аға сот орындаушысы. 1992 жылдың ақпан айынан 1993 жылдық қаңтар айына дейін - Қазақ көлік прокуратурасының кеңсе бастығы -
прокурордың көмекшісі. 1994 жылдың тамыз айынан - ҚР
Бас прокуратурасының Жалпы қадағалау басқармасында
көліктегі заңдардың орындалуын қадағалау жөніндегі бөлім
прокуроры. 1994 жылдың желтоқсан айынан - Алматы облысы Қаскелең аудандық прокурорының көмекшісі. 1995
жылдың желтоқсан айынан - прокурор, аға прокурор, ҚР
Бас прокурорының көмекшісі. 1997 жылдан - Алматы облысы Жамбыл аудандық сотының судьясы. 1999 жылдан - Алматы облыстық сотының судьясы. 2000 жылдан - Алматы облыстық Әділет басқармасының бастығы. 2001
жылдан - ҚР Әділет министрлігі Тіркеу қызметі комитетінің
төрағасы. 2006 жылдан - ҚР Жоғарғы соты жанындағы Сот
әкімгерлігі жөніндегі комитет төрағасының орынбасары.
2007 жылдың наурыз айынан бері - Алматы облыстық
сотының төрағасы.
«Ерен еңбегі үшін» (2002), «Қазақстан Конституциясына 10
жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған.
Үйленген. Жұбайы - Таймерденова Күләш Ерменқалиқызы (1959 жылы туған). Қызы - Әсел (1982 жылы туған); ұлдары - Әділ
(1984 жылы туған), Еділ (1986 жылы туған), Жайық (1989 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:1958 жылы туғандар
Санат:Қазақстан заңгерлері
Игорь Васильевич Тарасенко

**Игорь Васильевич Тарасенко** 1967 жылы 4 тамызда Павлодар облысы Качиры ауданының Воскресенка ауылында туған. Украин.
Анасы - Тарасенко Ольга Ивановна, зейнеткер, Павлодар 
облысы Качиры ауданының Львовка ауылында кітапхана
меңгерушісі болған.
Орал мемлекеттік заң академиясының сот-прокурорлық
факультетін бітірген (1994), мамандығы - «Заң ғылымы».
1994 жылдан - Павлодар облысы Качиры аудандық сотының судьясы, терағасы. 1998 жылдан - Павлодар қалалық
сотының судьясы. 2003 жылдан - Павлодар облыстық
сотының судьясы.
2010 жылдың ақпан айынан бері - Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық сотының
төрағасы.
*Діни көзқарасы - православ діні.
*Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеген мемлекет».
*Хоббиі - аңшылық, балық аулау.
*Сүйіп оқитын әдебиеті - классика, детективтер.
*Үйленген. Жұбайы - Тарасенко Светлана Николаевна (1971 жылы туған), «Рубеж» ЖШС заңгері. Ұлы - Тарасенко
Василий (1990 жылы туған), Бейжің мемлекеттік университетінің студенті; қызы - Тарасенко Дарья (1998 жылы туған), оқушы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сағитжан Досымұлы Тасмағамбетов

**Сағитжан Досымұлы Тасмағамбетов** 1946 жылы 8 тамызда Ақтөбе облысының Ембі қаласында
туған. Қазақ.
Анасы - Тасмағамбетова Бибіғайша (1923 жылы туған).
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1969), заңгер.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1963 жылдан - Ақтөбе облысының Қандыағаш дистанциясының 2-ші дәрежелі жұмысшысы. 1964 жылдан - Ембі
қаласындағы №462 мектептің меңгерушісі. 1965 жылдан - Алматы қаласындағы №1 Автожөндеу зауытының
2-ші дәрежелі ұстасы. 1966 жылдан - Алматы қаласындағы
Киров атындағы зауытта токарьдің шәкірті. 1967 жылдан -
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
студенті. 1969 жылдан - Алматы облыстық атқару комитетінің ІІБ ММТСҚК инспекторы, аға инспекторы. 1970
жылдың шілде айынан - Қазақстан КП Калинин аудандық
комитеті «Білім» қоғамының хатшысы. 1970 жылдың
желтоқсан айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
1971 жылдан - Алматы облыстық атқару комитетінің
ІІБ СТЖ бөлімінің нұсқаушысы. 1972 жылдан - КСРО ІІМ
Алматы орта арнайы милиция мектебінде курс бастығының
орынбасары. 1973 жылдан - №90344 ә/б әскери трибуналының аға хатшысы (Камчаткадағы Петропавловск қаласы). 1976 жылдан - Солтүстік Осетин АКСР Орджоникидзе гарнизоны әскери трибуналының мүшесі. 1981 жылдан - Волгоград гарнизоны әскери трибунал терағасының
орынбасары. 1984 жылдан - Тындинск гарнизоны әскери
трибуналының терағасы (БАМ). 1989 жылдан - оңтүстік
әскер тобы әскери трибуналының мүшесі (Будапешт қаласы). 1991 жылдан - Ташкент гарнизоны әскери трибуналының төрағасы. 1992 жылдың ақпан айынан - ҚР
Мемлекеттік қорғаныс комитеті істер басқармасының бастығы. 1992 жылдың маусым айынан - ҚР Жоғарғы сотының
әскери істер жөніндегі сот алқасының терағасы. 2001 жылдан - ҚР Жоғарғы сотының судьясы. 2007 жылдың наурыз
айынан 2010 жылға дейін - ҚР Әскери сотының азаматтық
істер жөніндегі алқа төрағасы.
Қазақстан Заңгерлер қауымдастығының вице-президенті.
ҚР Президенті жанындағы Адам құқықтары жөніндегі
комитеттің мүшесі.
«Құрмет» орденімен (2006); «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» мерейтой медалімен (2005) марапатталған.
*Запастағы әділет генерал-майоры.
*Үйленген. Жұбайы - Тасмағамбетова Алла Ерсұлтанқызы (1947 жылы туған)
*Қыздары- Тасмағамбетова Жанат Сағитжанқызы (1969 жылы туған), Тасмағамбетова Белла Сағитжанқызы (1979 жылы туған). Немерелері - Дана жене Садина.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Айгүл Қуанышқызы Ташенова

**Айгүл Қуанышқызы Ташенова** 1965 жылы 24 қыркүйекте Гурьев қаласында туған. Қазақ.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1987).
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1987 жылдан- Гурьев облыстық қорғаушылар алқасының
қорғаушысы қызметіне сынақ мерзімінен өтуші, қорғаушы.
1992 жылдан - Атырау облысы Балықшы аудандық сотының әкімшілік және атқару өндірісі жөніндегі судьясы. 1993
жылдан - Атырау облысы Балықшы аудандық сотының судьясы. 1997 жылдан - ҚР Әділет министрлігінің Соттардың
қызметін ұйымдастыру басқармасы бастығының орынбасары, бастығы. 1999 жылдан - ҚР Әділет министрлігі
Департаментінің соттардағы кадрлық жұмыс бөлімінің
бастығы. 2000 жылдан - Астана қаласы Алматы аудандық сотының судьясы. 2004 жылдан - Астана қаласы Алматы
аудандық №2 сотының төрайымы міндетін атқарушы,
2005 жылдан - сот төрайымы. 2007 жылдың мамыр айынан - Атырау облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі
алқасының төрайымы.
2010 жылдың ақпан айынан бері - Атырау облыстық
сотының кассациялық сот алқасының төрайымы.
«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» мерейтой медалімен
марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:1965 жылы туғандар
Малғаждар Саттарұлы Тәткеев

thumb|right|Тәткеев, 2023 жыл
**Малғаждар Саттарұлы Тәткеев** (8 желтоқсан 1960 жыл, Қызыл Ту ауылы, Көкшетау облысы) — заң ғылымдарының кандидаты (2004).

* КСРО ІІМ Шымкент арнайы милиция орта мектебін (1983);
* КСРО ІІМ Қарағанды жоғары мектебін бітірген (1991), заңгер.
* 1983 жылдан - Көкшетау облыстық ІІБ ЕТК-72 жедел өкілі, аға жедел өкілі. 
* 1992 жылдан - Көкшетау облыстық ІІБ Айыртау АІІБ тергеушісі. 
* 1994 жылдан - Көкшетау облыстық ІІБ Арықбалық АІІБ бастығының орынбасары. 
* 1996 жылдан - Көкшетау облысы ІІБ Арықбалық АІІБ МТКБ бастығы. 
* 1997 жылдан 2007 жылға дейін - Көкшетау облыстық СПБ бастығының орынбасары, Ақмола облысы бойынша ЭҚСЖҚКД бастығының орынбасары. 
* 2009 жылдың наурыз айынан - ҚР ЭҚСЖҚКА ЭҚҚҚКД бастығының орынбасары. 
* 2009 жылдың шілде айынан - СҚО бойынша ЭҚСЖҚКД (қаржы полициясының) бастығы.
* 2010 жылдан бері - Қарағанды облысы бойынша ЭҚСЖҚКД (қаржы полициясының) бастығы.
* Қаржы полициясының полковнигі.

## Ғылыми жұмыстары
* Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қылмыстық істерді қосымша тергеу ендірісінің қылмыстық-процессуалдық, криминалистикалық және ұйымдастыру-тактикалық ерекшеліктері».
* 8 мақала мен жарияланымның авторы.

## Марапаттары
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» мерейтой медалімен (2005); 
* «Милиция озаты» (1983), 
* «Үздік қызметі үшін» (2008) белгілерімен марапатталған.

## Көзқарастары
* Қазақ және орыс тілдерін біледі.
* Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
* Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан дамығанжәне бай мемлекетке айналады».
* Хоббиі - аңшылық, тау шаңғысы, жузу.
* Сүйіп оқитын әдебиеті - И. Тургенев, Л. Толстой, I. Есенберлин, М. Әуезов, С. Сейфуллин, Ә. Кекілбаев, Д. Браун.
* Үйленген. Жұбайы - Тәткеева Гүлнәр (1960 жылы туған), жеке кәсіпкер. Ұлдары - Ербол (1985 жылы туған), Жантуар (2004 жылы туған), қыздары - Сәбина (1988 ж. т.), Мәдина (1989 ж. т.).

## Дереккөздер

Санат:8 желтоқсанда туғандар
Санат:1960 жылы туғандар
Санат:Көкшетауда туғандар
Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:Қазақстан ғалымдары
Санат:Заң ғылымдарының докторлары
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Аполлодор

б. э. II ғасырындағы аса ірі Рим сәулетшісі әрі әскери инженері. Рим мен Империяның түрлі қалаларында жұмыс істеді. Император Траянның дакийлық тайпаларға жорығы кезінде Дунайға ағаш аркалармен жалғастырылып, жиырма тас бағана тіреп тұратын ұзындығы 1 км көпір салды: сол көпірдің бейнесі әйгілі Траян колон- насының бедерлерінде сақталған. Аполодор творчествосында римдік сәулет өнерінің тамаша жетістіктері ерекше айқын көрінісін тапты. Сәулетшінің атақты екі туындысы — Траянның орасан зор форумы (109—113) мен ежелгі дүниенің аса ұлы күмбезді ғимараты — император Адрианның (120—125) Пантеоны қайталанбас кемелдігімен көзге түсті.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Ерлік Серікбайұлы Тайжанов

**Ерлік Серікбайұлы Тайжанов** (30.05.1960 жыл, Солтүстік Қазақстан облысы, Преснов ауданы (қазіргі Жамбыл ауданы, «Украинское» кеңшары) - Заң ғылымдарының кандидаты (2004). Қазақ.

## Өмірбаяны
* Қарағанды Жоғары милиция мектебінің тергеу факультетін бітірген (1984), тергеуші-криминалист.
* Заң ғылымдарының кандидаты (2004). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «ҚР кеден саласындағы ҮҚБ жедел іздестіру қызметі».
* 1977 жылдан - СҚО «Благовещенск» кеңшарында механизатор.
* 1984 жылдан - КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік органдарындағы әскери қызметте; Қызылорда облысы бойынша МҚКБ жедел және тергеу белімшелерінде қызметте.
* 1993 жылдан - СҚО бойынша ҚР ҰҚКД Кадрлар басқармасында басшылық қызметте.
* 2001-2009 жылдары - Астана қаласы бойынша ҚР ҰҚКД бастығы.

## Қоғамдық қызметі
* Құқық қорғау органдары үйлестіру кеңесінің, Астана қаласының әлеуметтік-профилактикалық тәртіп бұзушылықтардың алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес кеңесінің мүшесі.
* ҚР каратэ-до федерациясының құрметті президенті (Астана, 2005).

## Марапаттары
* «КСРО Қарулы Күштеріне 70 жыл» (1988)
* «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001)
* «Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін» (2002)
* «Мінсіз қызметі үшін» (2002)
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған.
* ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Құрметті қызметкері (2004).

## Шендері
*Генерал-майор.

## Отбасы
* Әкесі - Тайжанов Серікбай, зейнеткер, ауылшаруашылығының еңбек сіңірген қызметкері. Анасы - Байтулина Алтынсары, зейнеткер, білім беру саласының еңбек сіңірген қызметкері.
* Үйленген. Жұбайы -Тайжанова Роза Алғалиқызы, мұғалім.
* Ұлы - Марсбек (1982 жылы туған);
* қыздары - Меруерт (1986 жылы туған), Әйгерім (1990 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:30 мамырда туғандар
Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:Заң ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қарағанды Жоғарғы полиция мектебі түлектері
Санат:КСРО МҚК қызметкерлері
Санат:Қазақстан ҰҚК қызметкерлері
Санат:Қазақстан генерал-майорлары
Санат:Мінсіз қызметі үшін медалінің иегерлері
Нүрия Құрманқызы Сынғалиева

**Нүрия Құрманқызы Сынғалиева** 1956 жылы 28 наурызда РКФСР Астрахан облысындағы
Ахтубинск қаласында туған. Қазақ.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1981), құқықтанушы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1973 жылдан - РКФСР Астрахан облысы Ахтубинск қаласындағы консервілеу зауытының жұмысшысы. 1974 жылдан - Қазан Төңкерісінің 50 жылдығы атындағы Алматы мақта-мата комбинатында жүн түту машиналарының
операторы. 1978 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы сотының
машинисі. 1979 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы сотының хатшы-стенографисі. 1981 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы соты
шағымдар бөлімінің консультанты. 1983 жылдан - ҚазКСР
Жоғарғы сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының консультанты. 1986 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы соты 2-ші бөлімінің бастығы. 1988 жылдан - ҚазКСР, ҚР Жоғарғы сотының кеңес заңнамасын жүйелендіру және нәсихаттау бөлімінің аға консультанты. 1993 жылдан - ҚР Жоғарғы сотының рақымшылық жасау туралы қолдаухаттарды қарастыру бөлімінің бастығы, ҚР Жоғарғы сотыныц қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының бас консультанты. 
1995 жылдан бері - ҚР Жоғарғы сотының судьясы.
«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) мерейтой медальдарымен марапатталған.
Хоббиі - кітап оқу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет.
Ұлы - Қадырбай Аян Асылмарданұлы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Алмас Дулатқызы Тәшенова

**Алмас Дулатқызы Тәшенова** 1958 жылы 7 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Анасы - Жүсіпова Роза Төкенқызы (1937 жылы туған), зейнеткер, байланыс саласының ардагері, Алматы баспочтамтын 20
жылдан астам уақыт бойы басқарған.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1980), құқықтанушы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1980 жылдан - ҚазКСР Министрлер кеңесі жанындағы Мемлекеттік арбитраждың арбитраж тәжірибесін қорытындылау бөлімінің консультанты, 1981 жылдан - аға консультанты. 1982 жылдан - ҚазКСР Мемлекеттік арбитражының мемлекеттік төрешісі. 1993 жылдан - ҚР Жоғарғы төрелік сотының судьясы; ҚР Жоғарғы төрелік сотының
төрелік дау-дамайларды шешу жөніндегі төрелік алқасының төрайымы. 1996 жылдан - ҚР Жоғарғы сотының судьясы.
2010 жылдың ақпан айынан бері - ҚР Жоғарғы сотының азаматтық және әкімшілік істер жөніндегі қадағалаушы сот
алқасының төрайымы.
ҚР Судьялар одағының (1997-2002), ҚР Жоғары сот Кеңесінің мүшесі.
«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) мерейтой медальдарымен марапатталған.
*Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М. Ганди.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өндірістегі өңдеуші салалардың дамуы, орта тап позицияларының нығаюы; саясатта - парламентаризмнің әрі қарай дамуы».
*Хоббиі - саяхат, әдебиет.
*Сүйіп оқитын әдебиеті- С. Мони, А.П. Чехов, И.С. Бунин, Күміс ғасыр поэзиясы.
*Тұрмыс құрған. Жұбайы - Тәшенов Ерлан Казисұлы (1958 жылы туған). Қызы - Тәшенова Әйгерім (1983 жылы туған); ұлы Тәшенов Төкен (1988 жылы туған).

## Дереккөздер
Бриг

**Бриг** — аттикалық көзеші, б. э. бұрынғы 500—480 жж. Афиныда жұмыс істеді. Оның қолы қойылған 13 құмыра сақталған. Олар сан алуан сюжетке құрылған, қызыл пішінді өрнектермен айшықталған: мұнда монументтік кескін- деме әсерінен туған қаһармандық бейнелерден бастап ойнақтаған силендер мен мас бозбалалардың бейнелеріне дейінгі өрнектердің неше түрі бар. Бриг шеберханасында жасалған шаралар пропорция әсемдігімен, келісім-көркімен назар аударады. Осы шараларды өрнектеген шеберлер арасында шартты түрде «Бригтің құмыра өрнекшісі» деп аталатын талантты суретші көзге түседі. Оның ең әйгілі шығармалары —«Ахилл алдында тұрған Приам» (Венаның көркемдік тарихи музейі) құмырасы, «Трояның алынуы» (Лувр), «Той мен оның зардабы» (Вюрцбург), «Дионис нөкерлері қудалаған Гера мен Ирида» (Британия музейі), «Менадалармен, сатирлармен тұрған Дионис» (Мюнхен) киликтері.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Ибрагим Тілеуұлы Тоқболатов

**Ибрагим Тілеуұлы Тоқболатов** 1949 жылы 3 шілдеде Қызылорда облысы Қармақшы
ауданының Жосалы кентінде туған. Қазақ.
Әкесі - Тоқболатов Тілеу, марқұм. Анасы - Епенова Қанзи,
марқұм.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1974), құқықтанушы.
Сот құрылымының мәселелері, материалдық және процессуалдық заңнамалардың проблемалары туралы мақалалардың авторы.
КОКП мүшесі (1978-1991).
1967 жылдан - Жосалы механикалық зауытында токарьдің
шәкірті, токарь. 1969 жылдан - С.М. Киров атындағы
Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1974 жылдан - Қызылорда облысы Арал аудандық сотында судья
қызметіне сынақ мерзімінен өтуші; Қызылорда облыстық
сотында сынақ мерзімінен өтуші-сот мүшесі. 1976 жылдан -
Қызылорда облыстық сотының мүшесі. 1985 жылдан -
Қызылорда облысы Жалағаш аудандық сотының төрағасы.
1990 жылдан - Қызылорда облыстық сотының мүшесі.
1995 жылдан бері - ҚР Жоғарғы сотының судьясы.
Жалағаш аудандық халық депутаттары кеңесінің депутаты (1986-1990). «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл»
(2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдыгы» (2008) мерейтой медальдарымен; ҚазКСР әділет министрінің (1982, 1987), КСРО әділет министрінің (1979), облыстық сот төрагасының (1987), ҚР Судьялар одағының (2002), ҚР Жоғарғы сот төрағасының
(1999, 2003) құрмет грамоталарымен марапатталған.
*Әскери атағы - аға лейтенант.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық тұрғыдан дамыған, басқа елдерге ықпал ететін мықты саяси құрылымға ие мемлекет».
*Хоббиі - балық аулау, табиғат аясында демалу.
*Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет.
*Үйленген. Жұбайы - Төреханова Гүлсім (1952 жылы туған).
Ұлдары - Руслан (1974 жылы туған), Талғат (1976 жылы туған); қыздары
Әлия (1981 жылы туған), Райхан (1987 жылы туған), Нүрия (1988 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Қызылорда облысында туғандар
Евфроний

**Евфроний** — қызыл пішін стилінің аса ірі шебері, аттикалық құмыра өрнекшісі, көзеші, Афиныда жұмыс істеді, творчествосының гүлденген шағы б. э. бұрынғы 520—500 жж. Суретті тамаша салатын Евфроний нәзік архаикалық өнер жағдайында, сонау қара пішін стилінде жұмыс істеген аға буын шеберлер арасында өсті. Оның дарын қуаты мінсіз де мөлдір ғажайып суреттер желісі арқылы ашылды. Ефроний құл болған, кейін еркіндік алып, көзе шеберханасына иелік еткен дейтін жорамал бар. Бұл шебердің қолы қойылған 15 көзе сақталған. Мифологиялык, сюжеттермен қатар ол тұрмыстық, жанрлық оқиғаларды бейнелеген. Евфроний творчествосы о. э. бұрынғы V ғасырдың басындағы көптеген афинылық құмыра өрнекшілеріне зор ықпал жасады. Оның ең танымал шығармалары: «Гераклдың Герионмен шайқасы», «Салт атуы» (екеуі де Мюнхенде) киликтері,Гераклдың Антеймен айқасы» Лувр) және «Палестрдегі жігіт» (Берлин) кратерлері, Евфронийдің екі құмырасы Эрмитажда сақталады.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Иктин

**Иктин** — гректің ұлы сәулетшісі және сәулет өнерінің теоретигі, б. э. бұрынғы V ғасырдың екінші жартысында жұмыс істеді. Б. э. бұрынғы 447—438 жж. Иктин Калликратпен бірге Афины акрополінде грек сәулетінің ең кемел туындысы — Парфенонды салды. Ол тұңғыш рет бір ғимаратта доря және иония ордерлерін жарасымды үйлестірді. Б. э. бұрынғы V ғ. 30-шы жж. Иктин Элевсинде (Аттика) зікір үшін Телестерион храмын, кейінірек Бассыда (Пелопоннес) ішкі кеңістік композициясы керемет батыл да соны әрі коринф ордерінің капителі тұңғыш рет қолданылған Аполлон храмын салды.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Владимир Яковлевич Бобров

**Владимир Яковлевич Бобров** (14 тамыз 1953, Свердловск облысы, РКФСР) — қазақстандық кәсіпкер, шенеунік, заңгер. 2012—2016 жылдары Парламент Сенатының депутаты.

## Өмірбаяны
Анасы - Боброва Антонина Ивановна, зейнеткер.

Павлодар индустриалдық институтының энергетика факультетін бітірген (1975), инженер-электрик.

Техника ғылымдарының кандидаты (1985). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Апюминий тотығы өндірісінде электрді тұтыну режимдерін оңтайландыру». Доцент (1987). 
2 кітаптың тең авторы, 46 мақала мен жарияланымның авторы.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2002 жылдан).

1975 жылдан - Павлодар индустриалдық институтының ассистенті , аға оқытушысы, кафедра меңгерушісі . 1988 жылдан - «ОртаАзЭнергомонтаж» тресінің бас инженері, меңгерушісінің орынбасары. 1993 жылдан - «Қазэнергокабель» А  бас директоры.

2004 жылдан бері -  ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші, 4-ші шақырылымының депутаты,  ҚР Парламенті Мәжілісі төрағасының орынбасары.

## Марапаттары мен атақтары
«Құрмет» орденімен (2004); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы капитан.

## Жеке өмірі
Үйленген. Жұбайы - Боброва Людмила Михайловна, «Қазэнергокабель» АҚ-да жұмыс істейді.
Ұлы - Михаил (1985 жылы туған); 
қызы - Мария (1988 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:Павлодар индустриалдық институты түлектері
Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары
Санат:Павлодар индустриалдық институты оқытушылары
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары
Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков

**Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков** 1960 жылы 25 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Большенарым ауданының Ново-Хайрузовка ауылында туған.
Қазақ.
Әкесі -Темірбеков Ақылбек(1936 жылы туған), зейнеткер. Анасы -
Темірбекова Кулкаш Нұрғазықызы (1936 жылы туған), зейнеткер.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің
заң факультетін бітірген (1988), құқықтанушы; С.М. Киров
атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген (1992).
Заң ғылымдарының докторы (2006). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жаһандану жағдайында Қазақстан Республикасындағы қылмысқа қарсы курестің теориялық проблемалары».
«Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы бойынша қылмыс құрамының субъективті белгілері» көмекші оқу
құралының (2003), «Жаһандану жағдайындағы құқықтық
шынайылық және қылмыс (теориялық-криминологиялық
аспект)» ғылыми басылымының (2004), «Жаһанданудың
әлеуметтік мәніндегі қылмыс: теориялық-криминологиялық
зерттеу» монографиясының (2005) және т.б. авторы.
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін (сөздіктің көмегімен)
біледі.
1977 жылдан - ШҚО Большенарым ауданының Парамоновка ОМ мұғалім. 1978 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1980 жылдан - С.М. Киров атындағы
зауытта жұмысшы. 1983 жылдан - С.М. Киров атындағы
Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1988 жылдан - 
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті заң
факультетінің қылмыстық құқық кафедрасының ассистенті,
аспиранты. 1992 жылдан - ҚР Конституциялық соты төрағасы орынбасарының көмекшісі, кеңесшісі. 1994 жылдан - әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университеті
заң факультетінің қылмыстық құқық кафедрасының аға
оқытушысы, доценті. 2002 жылдан - әл-Фараби атындағы
Қазақ ұлттық университеті заң факультеті деканының оқу
ісі жөніндегі орынбасары.
2006 жылдан бері - ҚР Конституциялық Кеңесі аппаратының басшысы.
«Заңгерлер әділ сайлау үшін!» Республикалық қоғамдық
бірлестігі төрағасының орынбасары.
«Құрмет» орденімен (2008); «Қазақстан Конституциясына
10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» мерейтой медальдарымен марапатталған.
*Әскери атағы - аға лейтенант.
*Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Гүлденген демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет».
*Хоббиі - кітап оқу, спорт.
*Сүйіп оқитын әдебиеті - А. Құнанбаев, М. Әуезов, М. Мақатаев, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, С.А. Есенин, И. Губерман, О. Хайям және басқалар.
*Үйленген. Жұбайы - Темірбекова Максима Нұриқызы (1958 жылы туған), педагог. Қыздары - Айжан (1990 жылы туған), студент, Айя (1994 жылы туған), оқушы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Евфимид

**Евфимид** — қызыл пішінді құмыра өрнегінің таңдаулы шеберлерінің бірі, Афиныда жұмыс істеді, творчествосының гүлденген кезі б. э. бұрынғы 510—500 жж. Евфимид өрнектерінің ерекшелігі — композициялық жарасымында, жанды, әсерлі қимылдарды бере білу шеберлігінде, сұлбалық суретінің нәзік сұлулығында. Оның қолы қойылған шығармалардың ең белгілілері: «Гектордың жолға қамдануы» мен «Бессайысшылар. Той» (Мюнхен) амфоралары, сондай-ақ «Тесейдің Керкионмен айқасы» (Турин) құмырасы.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Лисипп

**Лисипп** — б. э. бұрынғы IV ғ. гректің ұлы мүсіншісі, Сикион (Пелопоннес) қаласында туған, творчестволық қызметі б. э. бұрынғы 370—300 жж. жатады. Лисипп Александр Македонский сарайында жұмыс істеді. Ертедегі жазушылар мәліметтеріне қарағанда, ол өмір бойы 1500 қола мүсін жасаған. Оның өнерінде мифтік қаһармандар ерлігіне, соғыс пен аңшылыққа байланысты сюжеттер басым болған. Бейнелерді реалистік өмір шындығына мейлінше жақындатуға тырысып, мүсінші б. э. бұрынғы V ғ. мүсіндерінен өзгеше адам тұлғасы пропорцияларының жаңа жүйесін жасады. Лисипп адам мінезінің күрделілігіне назар аударды, өз кейіпкерлерін көбінесе кемел қайратты да ширақ қалпында, қат-қабат қимыл-қозғалыс үстінде бейнелеп, адамның ішкі жан толғаныстарын беруде бұрын-соңды болмаған әсер тудыра білді. Лисиптің бірде-бір мүсіні біздің заманымызға жетпеді, тек оның санаулы шығармаларының мәрмәр көшірмесі ғана сақталған: «Апоксиомен» (Ватикан музейі), «Демалыстағы Гермес» (Неаполь), атлет Агий мүсіні (Дельфыдағы музей), «Арыстанмен тұрған Геракл» (Эрмитаж), Александр Македонскийдің басы (Стамбулдағы археологиялық музей).

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Калликрат

**Калликрат** — грек сәулетшісі, б. э. бұрынғы V ғ. екінші жартысында Афиныда жұмыс істеді. Б. э. бұрынғы 450 ж. ол Афины акрополінің бейнелер үндестігі мен әсемдік келісімі өзгеше Афина-Ника храмы жобасын жасап, оны б. э. бұрынғы 427—421 жж. жүзеге асырды. Калликрат Парфенон құрылысы мен Афиныны Пирей айлағымен жалғастыратын қос қорған дуалды (кәдімгі «ұзын» дуал деп аталатын қабырғаны) салуға қатысты.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Қанат Тәупекұлы Тоқсейітов

**Қанат Тәупекұлы Тоқсейітов** 1964 жылы 27 шілдеде Қостанай облысы Комсомол ауданының Новотроицк кентінде туған. Полиция генерал-майоры. Қазақ.

Әкесі- Тоқсейітов Тәупек Телегенұлы (1940-1992), Целиноград аудандық кинофикациясының директоры болып қызмет атқарған. Анасы - Тоқсейітова Жаңыл Жанәділқызы, зейнеткер, №44 балабақша бухгалтері болып жұмыс істеген (Целиноград қаласы).

Целиноград инженерлік-құрылыс институтының автомобильдер және автомобиль шаруашылығы факультетін (1986) инженер-механик мамандығы бойынша; ҚР МТК Қарағанды жоғары мектебінің құқықтану факультетін (1996) заңгер мамандығы бойынша бітірген.

1986 жылдан — Целиноград қалалық Жүк автобасқармасы №2552 автоколоннасының инженер-механигі.

1987 жылдан - Целиноград облыстық атқару комитетінің ІІБ ЕЦ 166/10 мекемесінің шебері.

1992 жылдан - Ақмола облыстық ІІБ ЭҚҚКБ аға жедел өкілі.

1995 жылдан - Ақмола
облысы бойынша МТКБ шығыс бөлімінің бастығы.

1997 жылдан - Ақмола (Астана) қалалық ІІБ бастығының қызмет жөніндегі орынбасары.

2000 жылдан - ҚР ІІМ Жол полициясы департаментінің бастығы. 2002 жылдан - Мемлекеттік күзет қызметі департаментінің бастығы.

2003 жылдан - ҚР ІІМ вице-министрі.

2004 жылдан - көліктегі Орталық ІІБ бастығы. 2006 жылдан - ҚР ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы.

2007 жылдан - Павлодар облыстық
ІІД бастығы. 2009 жылдан бері - көліктегі Орталық ІІД бастығы.

Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикасы мен мәдениеті жоғары дәрежеде дамыған демократиялық мемлекет». Хоббиі - балық аулау, иттер, мотоспорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер, шытырман оқиғалар, әскери тақырып.

Үйленген. Жұбайы - Тоқсейітова Гүлмира Бұзаубайқызы, ҚР Президенті Істері Басқармасы №2 ауруханасының дәрігер-эндокринологы (Астана қаласы) Қызы - Тоқсейітова Әйгерім (1986 жылы туған); ұлы - Тоқсейітов Азамат (1991 жылы туған).

## Марапаттары

* «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001),
* «Ерлігі үшін» (2005),
* «Құқық тәртібін қамтамасыз етуде үздік шыққаны үшін» (2004),
* «Қазақстан темір жолына 100 жыл» (2004),
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005),
* «Астананың 10 жылдығы» (2008),
* «Ресей ІІМ Қылмыстық іздестіру қызметіне 90 жыл»,
* «РФ ІІМ Көлік милициясына 90 жыл» (2009) медальдарымен;
* 2-ші дәрежелі «РФ ЖҚҚМИ қызметінде үздік шыққаны үшін» (2000),
* ҚР ІІМ «Жол полициясының құрмет белгісі» (2002),
* «Ведомстволық күзетке 50 жыл» (Омбы, 2002),
* «ІІМ еңбек сіңірген қызметкері» (2004),
* «Үздік шыққаны үшін» (Украина, 2002),
* «Күзет» (Беларусь Республикасы, 2003),
* «Ресей Көлік милициясына 85 жыл» (РФ, 2004),
* «Қазақстан полициясына 15 жыл» (2007),
* «За доблесть в службе» (Омбы, 2007),
* «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызмет істері Агенттігіне 10 жыл» (2004) белгісі
* ҚР ІІМ Еңбек сіңірген қызметкері.

## Дереккөздер


Санат:Заң
Санат:Тұлғалар
Наталья Владимировна Геллерт

thumb|Наталья Владимировна Геллерт
**Наталья Владимировна Геллерт**
1953 жылы 20 наурызда  Қызылорда облысы  Қазалы  қаласында туған. Неміс.

Әкесі - Геллерт Владимир Иванович, марқұм. Анасы -Геллерт Марта Людвиговна (1924 жылы туған), зейнеткер.

Целиноград кеңшар-техникумын (1977) агроном мамандығы бойынша; Целиноград ауылшаруашылығы институтын (1990) инженер-механик мамандығы бойынша; РФ СІМ 
дипломатиялық академиясын (1994) бітірген, халықаралық қатынастар саласындағы гуманитарлық проблемалар бойынша маман.

Қазақ, орыс, еміс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін
біледі.

КОКП (1973-1991), КОКП ОК (1998-1990), «Нұр Отан» ХДП (2007 жылдан) мүшесі.

1968 жылдың тамыз айынан  қазан айына дейін - Целиноград облысы егіншілер бригадасының аспазы. 1969 жылдан - Целиноград облысы Аманкелді атындағы кеңшарда 
тракторшы, 1990 жылдан - еңбек  қауіпсіздігі және  қауіпсіздік техникасы бойынша инженері. 1991 жылдан - РФ СІМ Дипломатиялық академиясының тыңцаушысы. 1994 
жылдың  қыркүйек айынан - Алматы қаласы СІМ кадрлар басқармасының бірінші хатшысы. 1994 жылдың желтоқсан айынан -  ҚР ГФР-дағы елшілігінің екінші хатшысы. 1998 жылдан - Астана қаласы СІМ Консулдық  қызмет департаментінің бірінші хатшысы, кеңесшісі. 2001 жылдан -
ҚР Беларусь Республикасындағы елшілігінің бірінші хатшысы. 2005 жылдан -  ҚР СІМ аппаратының бақылау бөлімінің бастығы. 2007 жылдың ақпан айынан -  ҚР СІМ әкімшілігі 
бақылау бөлімі департаментінің бастығы. 2007 жылдың тамыз айынан бері -  ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша 
депутаты, Халықаралық істер,  қорғаныс және  қауіпсіздік комитетінің мүшесі. 
КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-ші, 11-ші шақырылымдарының депутаты (1979-1989). 
Қазақстан Ленин Комсомолы сыйлығының лауреаты (1976).

Еңбек  Қызыл Туы (1975), Ленин (1977), Халықтар достастығы (1981) ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін» (1971), «Социалистік ауылшаруашылығының үздігі», «Тыңға 50 жыл» (2005), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақты, бай әрі бейбіт ел».

Тұрмыс  құрған. Жұбайы - Бекешев Ғазидулла  Құрманбекұлы (1952 жылы туған).  Қызы - Хамитова (Бекешева) Жанаргүл (1977 жылы туған); ұлы - Бекешев Арман (1981 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Қабдолла Досбалаұлы Төлегенов

**Қабдолла Досбалаұлы Төлегенов** 1952 жылы 1 қыркүйекте Талдықорған облысы Ақсу ауданының Ақсу ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Төлегенов Досбала (1903-1996). Анасы - Төлегенова (Бақтымбетова) Жидегүл.

В.И. Ленин атындағы Ташкент мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1975), мамандығы - «Құқықтану».

1975 жылдан - Шымкент облысы Апғабас аудандық прокуратурасында тергеуші.

1978 жылдан - ҚазКСР Прокуратурасының Тергеу басқармасында прокурор.

1983 жылдан - ҚазКСР прокурорының ерекше тапсырмалар жөніндегі көмекшісі.

1985 жылдан - Алматы облысы Қаскелең ауданының прокуроры.

1987 жылдан - Алматы облыстық прокуратурасының Тергеу басқармасында прокурор.

1988 жылдан - Шымкент қаласының Еңбекші аудандық прокурорының аға көмекшісі.

1989 жылдан - Тергеу басқармасының прокуроры, қылмыстық істердің соттарда қарастырылуын қадағалау жөніндегі бөлім бастығы, прокурордың орынбасары - Тергеу басқармасының бастығы, ОҚО прокурорының бірінші орынбасары.

1996 жылдан - БҚО прокурорының бірінші орынбасары; Шымкент қаласы бойынша МТКБ бастығы.

1997 жылдан - ҚР Қауіпсіздік кеңесінің Хатшылығы меңгерушісінің орынбасары.

1998 жылдан - Жамбыл облысының прокуроры.

2001 жылдың қаңтар айынан - Қызылорда облысының прокуроры.

2003 жылдан - Жамбыл облысының прокуроры.

2008 жылдың сәуір айынан бері -Шығыс Қазақстан облысының прокуроры.

* 3-ші сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі.
* Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық және саяси тұрғыда тұрақты Қазақстан».
* Хоббиі - аңшылық пен балық аулау.
* Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және классикалық әдебиет.

## Марапаттары
«Құрмет» орденімен (2005);

«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» мерейтой медалі,

«Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін» ҚР ҰҚК медалімен (2005) марапатталған.

ҚР Прокуратурасының Құрметті қызметкері.

ОҚО Бәйдібек ауданының құрметті азаматы. 

## Отбасы
*Үйленген. Жүбайы - Төлегенова (Жарасова) Бибігүл Абылқасымқызы, заңгер. Ұлдары - Телегенов Ертеле Қабдоллаұлы (1979 жылы туған), ҚР Салық комитетінің жетекші маманы; Төлегенов Жантөре Қабдоллаұлы (1992 жылы туған), оқушы; қызы - Еркежан (1990 жылы туған), студент.

## Дереккөздер


Санат:1952 жылы туғандар
Санат:Қазақстан заңгерлері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері 
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасы прокуратураның құрметті қызметкерлері
Мирон, Элевтерлік Мирон

**Мирон**, Элевтерлік Мирон — б. э. бұрынғы V ғ. бірінші жартысындағы гректің даңқты мүсіншісі, Фидий мен Поликлеттің ілгері замандасы. Беотияда туған, б. э. бұрынғы V т. бас кезіндегі аса ірі шебер Агеладтың қолында оқыған, Афиныда жұмыс істеген, басқа да грек қалаларына арналған көптеген тапсырмаларды орындаған. Батыл да жаңашыл Мирон шартты архаикалық өнер дәстүрлерінен біржола қол үзіп, қимыл-қозғалысты беруде таңғажайып шеберлікке жетті. Ол жасаған жеңімпаз атлеттер мүсіндері ерекше танымал болды. Мирон мүсіндерінің көбісін қоладан құйды: ол сомдаған «Диск лақтырушы» (Рим, Ұлттық музей), сондай-ақ «Афина мен Марсий» (Афина — Майндағы Франкфурт музейі; Марсий — Рим, Латеран музейі) мүсіндерінің римдік Mәpмap көшірмесі сақталған.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Айтмұхамет Айтқазыұлы Төлеуханов

**Айтмұхамет Айтқазыұлы Төлеуханов** 1950 жылы 29 қыркүйекте Семей облысының Аягөз қаласында туған. Қазақ.
Әкесі - Төлеуханов Айтқазы (1925 жылы туған), мектеп-интернат
директоры қызметін атқарған, ҚазКСР әлеуметтік қамсыздандыру саласының еңбек сіңірген қызметкері.
Р.А. Руденко атындағы Свердповск заң институтының заң
факультетін бітірген (1974), заңгер-құқықтанушы.
1968 жылдың маусым айынан - Аягөз қалалық еңбекші депутаттары кеңесінің әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінің
инспекторы. 1970 жылдан - Р.А. Руденко атындағы Свердловск заң институтының студенті. 1974 жылдың сәуір айы-
нан - Алматы қаласы Октябрь аудандық прокуратурасының тергеушісі, аудан прокурорының орынбасары. 1980
жылдың желтоқсан айынан - Алматы қаласы Алатау ауданының прокуроры. 1984 жылдың желтоқсан айынан -
Қазақстан Компартиясы Алматы облыстық комитетінің
әкімшілік органдар бөлімінің нұсқаушысы. 1987 жылдың
шілде айынан - әділет бөлімінің бастығы, ҚазКСР Әділет
министрлігі Алматы қалалық әділет басқармасының бас-
тығы. 1991 жылдың қаңтар айынан - ҚР Мемлекеттік
кеңесшісінің мемлекеттік-құқықтық мәселелер жөніндеіі
кемекшісі. 1992 жылдың шілде айынан - ҚР әділет министрінің орынбасары - Сот-сараптама мекемелері басқармасының бастығы. 1994 жылдың желтоқсан айынан - ҚР
әскерлерінің Әскери сот төрағасы. 2001 жылдың қаңтар
айынан - ҚР Бас прокурорының орынбасары - ҚР Бас
әскери прокуроры. 2008 жылдың ақпан айынан 2009
жылдың мамыр айына дейін - ҚР Бас әскери прокуроры.
II дәрежелі «Даңқ» орденімен (2001); 3-ші дәрежелі «Мінсіз 
қызметі үшін», «Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріне 10 жыл» медальдарымен марапатталған.
Әділет генерал-лейтенанты.
Үйленген. Жұбайы - Аманжолова Алтын Сәрсенқызы Ұлы - Дәурен; қызы - Дариға.

## Дереккөздер
Мнесикл

**Мнесикл** — грек сәулетшісі, б. э. бұрынғы V ғ. екінші жартысында Афиныда жұмыс істеді. Грек сәулет классикасын жасаушылардың бірі. Мнесикл б. э. бұрынғы 437—432 жж. Афины акрополіндегі сәулет өнерінің аса көрнекті ескерткіші монументтік қақпа Пропилейді тұрғызды.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Поликлет, Аргостық Поликлет

**Поликлет**, *Аргостық Поликлет* — грек мүсіншісі әрі өнер теоретигі; б. э. бұрынғы 480 ж. шамасында туған; творчествосы 460—410 жж. гүлденді; б. э. бұрынғы V ғ. аяғында дүние салды. Ертедегі жазушылар мәліметтеріне қарағанда, Поликлет мүсінші Агеладтың шәкірті болған, мүсіндерін көбінесе қоладан сомдаған, атлет жігіттер мусіндерінде шебер кемел дене сұлулығы мен азаматтық ерлік мұраттарын бейнелеген. Бұл мұрат Поликлет тұңғыш рет орнықтырған адам тұлғасы пропорцияларының ерекше жүйесінен көрініс тапты. шебер алтын мен піл сүйегінен алып діни мүсіндерді сомдаумен де айналысты. Поликлеттің «*Амазонка*» атты еңбегі Фидий, Кресилай мен Фрадмон қатысқан бәйгеде бірінші орын алды. Аңызға қарағанда, бұл мүсіншілердің өздері Поликлет сомдаған мүсінді ең үздігі деп мойындаған. Оның шәкірттері мен мұрагерлері көп болған. Ұлы шебер шығармаларынан біздің заманымызға атлет Киниск (Британия музейі), «Дорифор» (Неаполь, Ұлттық музей), «Жаралы амазонка» (Берлин) және басына жемелек тағып жатқан жігіт, «Диадумен» (Афины, Ұлттық музей) мүсіндерінің римдік мәрмәр көшірмелері жеткен.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Петр Гаврилович Дмитриенко

thumb|Петр Гаврилович Дмитриенко

**Петр Гаврилович Дмитриенко**

1958 жылы 25  қыркүйекте Көкшетау облысы Щучье ауданының Успено-Юрьевка ауылында туған. Орыс.

Әкесі - Дмитриенко Гаврил Захарович (1925-1975). Анасы -Дмитриенко Зоя Федоровна (1929 жылы туған), зейнеткер. Ленин орденді С.М. Киров атындағы Омбы ауылшаруашылық институтын (1981) ғалым-агроном мамандығы бойынша;  Қазіргізамандық гуманитарлық академияны (Мәскеу  қаласы, 2007) заңгер мамандығы бойынша бітірген.

Орыс және  қазақ (сөздікпен) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2001 жылдан).

1977 жылдың мамырынан тамызына дейін - Петропавл кеңшары Соколовка ауылының экономисі . 1977 жылдан - Ленин орденді С.М. Киров атындағы Омбы ауыл шаруашылығы институтының студенті. 1981 жылдан -Петропавл кеңшарының Соколовка ауылы директорының 
орынбасары, аға агрономы. 1984 жылдан Көкшетау облысы Соколов ауданының «Налобинский» кеңшарының Налобино ауылының бас агрономы, 1987 жылдан - партком хатшысы, кеңшар директоры. 1995 жылдан - СҚО Соколов ауданының әкімі. 1997 жылдан - СҚО  Қызылжар 
ауданының әкімі. 2002 жылдың маусымынан - Петропавл қаласы әкімінің кеңесшісі. 2002 жылдың желтоқсанынан -СҚО Коммуналдық меншікті және жекешелендіруді басқару департаментінің бастығы. 2004 жылдан - СҚО Табиғат ресурстары және табиғатты пайдалануды реттеу департаментінің бастығы.

2007 жылдан бері -  ҚР Парламенті Мәжілісі «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша 4-ші шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі.

ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттығына кандидат (1990), 
Соколов мәслихатының депутаты (СҚО Соколовка ауылы, 1992-1995).

Қазақстанның Орыс, славян және казак  ұйымдары  қауымдастығының Солтүстік-Қазақстан бөлімшесінің төрағасы.

«Құрмет» орденімен (2001); «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылуының 15 жылдығына естелік» (2004), «Тыңға 50 жыл» (2005), «Қазақстан Конституциясына 10жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған.

Әскери атағы - запастағы подполковник.

Діни көзқарасы - атеист.

Саяси  қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендей беретін ел».

Хоббиі - саятшылық, балық аулау.

Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар.

Үйленген. Жұбайы - Дмитриенко Валентина Григорьевна (1957 жылы туған), кәсіпкер. Ұлы - Дмитрий (1979 жылы туған);  қызы -Дарья (1983 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Пракситель

**Пракситель** — б. э. бұрынғы IV ғ. мәшһүр грек мүсіншісі, б. э. бұрынғы 390 ж. шамасында Афиныда туған, өз әкесі мүсінші Кефисодоттың қолында оқыған. Праксительдің творчестволық қызметі б. э. бұрынғы 370—334 жж. жатады, ол Афиныда, Кіші Азия жағасындағы қалалар мен Эгей теңізі аралдарында жұмыс істеді. Ежелгі авторлар оның 40 шақты шығармасын еске алады. Мүсінші өзінің сүйікті материалы мәрмәрді асқан шеберлікпен өңдеп, жарық пен көлеңкенің нәзік құбылыстарын ойната білді. Пракситель бейнелерінен айқын үйлесім, қоңыржай байыптылық, сезімтал сұлулық рухының лебі еседі. Ол көфнесе ғажайып адамгершілігі, сыршыл сүйкімділігімен көз тартатын жас құдайлар мен тәңірияларды бейнелеген. Біздің заманымызға тек «Диониспен тұрған Гермес», (б. э. бұрынғы 330 ж. шамасы. Олимпиядағы музей) мүсіндер тобының ғана түп- нұсқасы жетті. Шебердің өзге шығармалары римдік мәрмәр көшірмелері арқылы белгілі. Әсем бір әдеппен тостағанға шарап құйып жатқан жас сатир мүсінінің 20 шақты көшірмесі сақталған. Ертеде Кос аралына арнап жасалған қалқандағы өз сәулесіне сүйсіне қарап тұрған Афродита мүсіні (Лувр) мен, әсіресе, Афродитаның Книд аралындағы жалаңаш мүсіні (Ватикан мен Мюнхен) зор даңққа бөленген. Бұл мүсіндерге мүсіншінің сүйген жары, әйгілі Фрина ару үлгі болған. Пракситель Аполлонды кесірткеге садағын кезеп тұрған қалпында (Ватикан) сомдап, аңшылық пірі Артемиданы (Лувр) және бейжай демалып отырған Сатирды (Капитолий музейі, Рим) бейнелеген.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер
Валерий Алексеевич Доскалов

thumb|Валерий Алексеевич Доскалов
**Валерий Алексеевич Доскалов** (24 маусымд,1944 жыл, РКФСР Архангельск облысы Вельск қаласында туған) - Алтай ауданының әкімі (1993-2003). Орыс.

Әкесі - Доскалов Апексей Пахомович, марқұм, Ұлы Отан Соғысының ардагері. Анасы - Доскалова Софья Әлиқызы, марқұм.

Шымкент политехникалық техникумын (1969 техник-электрик мамандығы бойынша; В.И. Ленин атындағы  Қазақ политехникалық институтын (1971) тау-кен инженері-электрик мамандығы бойынша; Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің құқықтану факультетін заңгер мамандығы бойынша (1996) бітірген.

1964 жылдан - Зырян қорғасын комбинатының 5-ші разрядты электрик-слесарі. 1965 жылдан - Зырян қорғасын комбинаты комсомол комитетінің хатшысы, электр слесары, цех энергетигі, бетон зауытының шебері, ОКСА техникалық қадағалау инженері, жабдықтар бөлімінің бастығы, комбинат директорының күрделі құрылыс жөніндегі орынбасары. 1991 жылдан - Алтай ауданы қалалық атқару комитетінің төрағасы. 1993 жылдан - Алтай ауданының әкімшілік басшысы, әкімі. 2003 жылдың ақпанынан - ҚР Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау агенттігі Шығыс Қазақстан облыстық департаментінің директоры. 2004 жылдың қазанынан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты (ШҚО №27 сайлау округі). 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты («Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша), Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі.

«Құрмет» орденімен (2007); «Еңбек ардагері», «Астана» (1998), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006), «Астананың 10 жылдығы» (2008), «ҚР  Қарулы күштеріне 10 жыл» медальдарымен; Шығыс Қазақстан облысы әкімінің,  ҚР 11М құрмет грамоталарымен марапатталған. ШҚО Алтай ауданының Құрметті азаматы.

Үйленген. Жұбайы - Доскалова Нина Ивановна (1948 жылы туған). Ұлы - Михаил (1970 жылы туған);  қызы - Ольга (1974 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:24 маусымда туғандар
Санат:1948 жылы туғандар
Санат:Вельскде туғандар
Санат:Қазақстан орыстары
Санат:Шымкент политехникалық техникумы түлектері
Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері
Санат:Шығыс Қазақстан университеті түлектері
Санат:Зырян аудандық атқару комитетінің төрағалары
Санат:Алтай ауданының әкімдері
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің III шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері
Санат:Астана медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерiне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Алтай ауданының құрметті азаматтары
Скопас

**Скопас** — б. э. бұрынғы IV ғ. гректің ұлы мүсіншісі, Парос аралында туған, әкесі мүсінші болған. Шебердің шығармашылық қызметі б. э. бұрынғы 380—330 жж. жатады, ол Аттикада, сондай-ақ Грөкия мен Кіші Азияның көптеген қалаларында жұмыс істеді. Скопас Тегеяда (Пелопоннес) Афина храмын салып, оның фронтондарына санаулы жұрнақтары ғана сақталған мүсіндік композициялар жасады. Б. э. бұрынғы 350 ж. шамасында белгілі мүсіншілер Леохар, Пифей, Тимофей және Браксиспен бірге Скопас атақты Галикарнас Мавзолейін салуға қатысты. Ол шығыс жақ беттегі гректердің амазонкалармен шайқасын бейнелейтін бедерлі фризді жасаған сол (фриздің жекелеген тақталары Британия музейінде тұр.). Ежелгі әдебиетте Скопас сомдаған 25 мәрмәр мүсіннің аты сақталған. Оның өнері драмалық пафосқа толы. Мүсінші жасаған бейнелерде қайсар рухани сезім дүниесі, құштарлық арпалысы ашылады. Рим замайының көшірмелері арқылы «Менада» (Дрезден), «Жас Геракл» (АҚШ), «Мелеагр» (Ватикан мен Медичи вилласы, Рим), сондай-ақ сағынышқа толы тұспал тұлға «Потос» (Дрезден мен Уффици галереясы, Флоренция) мүсіндері сақталған.

## Дереккөздер



Санат:Тарих
Санат:Өнер