open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Санкт-Галлен (футбол клубы)

**«Санкт-Галлен»** — Швейцария чемпионатттарында ойнайтын футбол клубы, базасы Санкт-Галлен қаласында орналасқан. Өз алаңындағы ойындарын АФГ Арена стадионында өткізеді.  

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Швейцария чемпионы (2): 1903/04, 1999/2000
* Швейцария кубогы: 1969
* Швейцария кубогының финалисі (4): 1945, 1977, 1998, 2021
* Лига кубогы: 1978

## Тұлғалары

### Атақты ойыншылары

* Отто Пфистер
* Армин Фе
* Марко Тарделли
* Марио Фрик
* Ив Эри
* Хосе Кардосо
* Сергей Дмитриев
* Джеррен Никсон
* Иван Саморано
* Транквилло Барнетта
* Леопольд Кильхольц
* Хакан Якин

## Сілтемелер

* http://www.fcsg.ch/

Санат:Швейцария футбол клубтары
Люцерн (футбол клубы)

**«Люцерн»** () — Швейцарияның Люцерн қаласындағы футбол клубы.  1901 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Свисспораренада" өткізеді.

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Чемпионат
** **Чемпион (1):** 1988/89
** **Вице-чемпион (2):** 1921/22, 2011/12
** **3 орын (3):** 1985/86, 2015/16, 2017/18
* Кубок
** Жеңімпаз **(3):** 1959/60, 1991/92, 2020/21
** **Финалист (4):** 1996/97, 2004/05, 2006/07, 2011/12
* Суперкубок
** **Финалист(1):** 1989

### Халықаралық

* Интертото кубогының жеңімпазы: 1989

## Сілтемелер

* http://www.fcl.ch/

Санат:Швейцария футбол клубтары
Санат:1901 жылы құрылған футбол клубтары
Вацлав Сверкош

**Вацлав Сверкош** (; 1 қараша 1983, Тршинец) — чехиялық футболшы, шабуылшы. Чехия Ұлттық футбол құрамасы сапында 2008 жылғы Еуропа чемпионатына  қатысып, бірінші турда Швейцарияның қақпасына матч тағдырын шешкен жалғыз голды соқты. Карьерасында Чехия, Франция, Германия, Аустрия, Грекия клубтарында доп тепті. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Аустрия кубогы: 2006/07
* Чехия чемпионатының қола жүлдегері: 2007/08

### Жеке

* Чехия чемпионатының үздік мергені: 2007/08

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://fbref.com/en/players/5d11f4ea/ 

Санат:Чехия футболшылары
Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Баник Острава ФК ойыншылары
Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Санат:Аустрия Вена ФК ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Санат:Паниониос ФК ойыншылары
Санат:Баник Острава ФК ойыншылары
Либор Сионко

**Либор Сионко** (; 1 ақпан 1977 жыл, Острава) — чехиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Чехия Ұлттық футбол құрамасы сапында 2006 жылы әлем чемпионатына, 2008 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. 
 
## Жетістіктері

### Командалық

* Чехия чемпионы: 1999/00, 2000/01, 2002/03, 2009/10
* Аустрия чемпионы: 2003/04, 2005/06
* Аустрия кубогы: 2003/04
* Дания чемпионы: 2008/09

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Чехия футболшылары
Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Баник Острава ФК ойыншылары
Санат:Баник Острава ФК ойыншылары
Санат:Спарта Прага ФК ойыншылары
Санат:ГАК ФК ойыншылары
Санат:Аустрия Вена ФК ойыншылары
Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары
Әл-Гарафа

**«Әл-Гарафа»** () — Катардың Әл-Райян қаласындағы футбол клубы, 1979 жылы құрылған. 2004 жылға дейін *Әл-Иттихад* деп аталды.

## Жетістіктері

### '''Катар чемпионаты''':

***Чемпион** (6): 1991/92, 1997/98, 2001/02, 2004/05, 2007/08, 2008/09
***Вице-чемпион** (3): 1998/99, 2002/03, 2006/07

### '''Екінші дивизион''':

***Жеңімпаз** (4): 1980, 1982, 1997, 1984, 1987

### '''Катар әмірі кубогы'''

***Жеңімпаз** (7): 1995, 1996, 1997, 1998, 2002, 2009, 2012
***Финалист** (3): 1999, 2006, 2008

## Сілтемелер

* http://www.algharafa.com/ 

Санат:Катар футбол клубтары
Санат:1979 жылы құрылған футбол клубтары
Лос-Анжелес (футбол клубы)

**«Лос-Анжелес»** () — АҚШ-тың Лос-Анжелес қаласындағы футбол клубы, 2014 жылы "Чивас АҚШ" клубының орнына құрылды. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* MLS Supporters' Shield чемпионы: 2019

### Халықаралық

* КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының финалисі: 2020

## Сілтемелер

* https://www.lafc.com/

Санат:АҚШ футбол клубтары
Кирилл Сергеевич Кекер

**Кирилл Сергеевич Кекер** (22 маусым 1979 жыл,  — 30 қараша 2025) — қырғызстандық және қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.

## Карьерасы
Қазақстан, Қырғызстан, Үндістан чемпионаттарында доп тепкен.

2014 жылдан бері бапкерлікпен айналысады.

2021 жылы маусым айында "Қайрат" клубының бас бапкері боп тағайындалды.

## Дереккөздер

Санат:Қырғызстан футболшылары
Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Гвардия Бішкек ФК ойыншылары
Санат:Қызылжар ФК ойыншылары
Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Санат:Сұңқар ФК ойыншылары
Санат:Восток ФК ойыншылары
Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Гефест ФК жаттықтырушылары
Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары
Будё-Глимт

**«Будё-Глимт»** () — Норвегия чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, базасы Буде қаласында орналасқан. 1916 жылы құрылған. 

2020 жылы тұңғыш рет Норвегия чемпионы атанды. -1975 жылы Норвегия кубогын ұтты да, 1976/77 жылғы маусымда тұңғыш рет Еурокубоктерде ойнады. Бірақ Кубок иелері кубогының бірінші кезеңінде "Наполиге" жол берді. 

## Жетістіктері
; Норвегия чемпионаты:
* **Чемпион (4):** 2020, 2021, 2023, 2024
* 2 орын (5): 1977, 1993, 2003, 2019, 2022
* 3-орын (1): 1995

; Норвегия кубогы:
* **Жеңімпаз (2):** 1975, 1993
* Финалист (3): 1977, 1996, 2003

; Солтүстік Норвегия кубогы:
* **Жеңімпаз (9):** 1930, 1933, 1934, 1939, 1952, 1963, 1964, 1967, 1969
* Финалист (5): 1949, 1955, 1961, 1962, 1966

## Сілтемелер

* http://www.glimt.no/

Санат:Норвегия футбол клубтары
Шемрок Роверс

«**Шемрок Роверс**» (, ) — Ирландияның Дублин қаласындағы футбол клубы. 1901 жылы құрылған. Чемпион атанудан Ирландия чемпионаттарында рекорд жасаған.

## Жетістіктері

### Ұлттық

; Премьер лига
* Чемпион (22) *(рекорд)*: 1922/23, 1924/25, 1926/27, 1931/32, 1937/38, 1938/39, 1953/54, 1956/57, 1958/59, 1963/64, 1983/84, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1993/94, 2010, 2011, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025
* Вице-чемпион (14): 1925/26, 1932/33, 1939/40, 1941/42, 1955/56, 1957/58, 1964/65, 1965/66, 1968/69, 1969/70, 1970/71, 1981/82, 2001/02, 2009

; Кубок
* Жеңімпаз(25) *(рекорд)*: 1924/25, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1932/33, 1935/36, 1939/40, 1943/44, 1944/45, 1947/48, 1954/55, 1955/56, 1961/62, 1963/64, 1964/65, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1977/78, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 2019
* Финалист (9): 1921/22, 1925/26, 1945/46, 1956/57, 1957/58, 1983/84, 1990/91, 2002, 2010

; Лига кубогы
* Жеңімпаз (2): 1976/77, 2013
* Финалист (7): 1978/79, 1981/82, 1986/87, 1987/88, 1998/99, 2012, 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* http://www.shamrockrovers.ie/

Санат:Ирландия футбол клубтары
Борац (футбол клубы, Баня-Лука)

**«Борац»** () ― Босния және Герцеговинаның Баня-Лука қаласындағы футбол клубы, 1926 жылы құрылған.

## Жетістіктері

### Югославия

* Югославия кубогы: 1988

### Сербия

* Серб Республикасы кубогы: 1995, 1996, 2009
* Серб Республикасының бірінші лига чемпионы: 2001, 2006, 2008
* Митропа кубогы: 1992

### Босния

* Босния және Герцеговина чемпионы (3): 2010–11, 2020–21, 2023–24
* Босния және Герцеговина күміс жүлдегері (1): 2022–23
* Босния және Герцеговина қола жүлдегері (3): 2010, 2012, 2013
* Босния және Герцеговина кубогы: 2010
* Финалист  (2): 2004, 2021

## Сілтемелер

* https://www.borac-sport.com/

Санат:Босния және Герцеговина футбол клубтары
КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2020

**КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2020** — аталмыш турнирдің 12-ші маусымы.

## 1/8 финал

|}

## 1/4 финал

|}
## 1/2 финал

|}
## Финал

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:КОНКАКАФ чемпиондары кубогы
Санат:2020 жылғы футбол
Нью-Йорк Ред Буллз

**«Нью-Йорк Ред Буллз»** () — АҚШ-тың Нью-Джерси қаласындағы футбол клубы, 1994 жылы құрылған. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Supporters’ Shield **(3)**: 2013, 2015, 2018
* MLS кубогының финалисі **(1)**: 2008
* АҚШ ашық кубогының финалисі **(2)**: 2003, 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.newyorkredbulls.com/

Санат:АҚШ футбол клубтары
Санат:1994 жылы құрылған футбол клубтары
Мура (футбол клубы)

**«Мура»** () — Словения чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, базасы  Мурска-Собота қаласында орналасқан. 1924 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Фазанерия" стадионында өткізеді.

## Жетістіктері

### Словения чемпионаты

* **Чемпион (1)**: 2020/2021
* **2 орын** (2): 1993/94, 1997/98
* **3 орын** (3): 1992/93, 1995/96, 2011/12
* **2 лига жеңімпазы**: 2017/18

### Словения кубогы

* **Жеңімпаз** (2): 1994/95, 2019/20
* **Финалист** (1): 1993/94

### Словения суперкубогы

* **Финалист** (1): 1995

## Дереккөздер

Санат:Словения футбол клубтары
Санат:1924 жылы құрылған футбол клубтары
Семих Шентүрік

**Семих Шентүрк** (; 29 сәуір 1983 жыл, Измир) — түркиялық футболшы, шабуылшы. 2008 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан.

## Жетістіктері

### Командалық

* Түркия чемпионы (5): 2000/01, 2003/04, 2004/05, 2006/07, 2010/11
* Түркия суперкубогы (2): 2007, 2009
* Түркия кубогы (2): 2011/12, 2012/13
* Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2008

### Жеке

* Түркия кубгының үздік мергені: 2006/07 (7 гол)
* Түркия чемпионатының үздік мергені: 2007/08 (17 гол)
* Түркия құрамасы сапында Еуропа чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы: 3 гол
## Дереккөздер

Санат:Түркия футболшылары
Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фенербахче ФК ойыншылары
Санат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Ыстанбұл Башахшехир ФК ойыншылары
Альваро Перейра

**Альваро Даниэль «Палито» Перейра Барраган** (; 28 қараша 1985, ) — уругвайлық футболшы, "Ривер Плейт" клубының қорғаушысы. 

## Қатысқан турнирлері

* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Футболдан Америка кубогы 2011
* Конфедерациялар кубогы: 2013
* Футболдан әлем чемпионаты 2014
* Футболдан Америка кубогы 2015
* Футболдан Америка кубогы 2016

## Жетістіктері

### Клубтық

* Уругвай чемпионы (1): 2019
* Уругвай суперкубогы (1): 2019
* Португалия чемпионы (2): 2010/2011, 2011/2012
* Португалия кубогы (2): 2009/10, 2010/11
* Португалия суперкубогы (3): 2009, 2010, 2011
* Парагвай чемпионы (1): Клаусура 2017
* Румыния кубогы (1): 2008/09
* УЕФА Еуропа лигасы (1): 2010/11

### Халықаралық

* Америка кубогының жеңімпазы (1): 2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Уругвай футболшылары
Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Кильмес ФК ойыншылары
Санат:Архентинос Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:ЧФР ФК ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Эстудиантес ФК ойыншылары
Санат:Хетафе ФК ойыншылары
Санат:Серро Портеньо ФК ойыншылары
Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Бонгани Кумало

**Бонгани Сандиле Кумало** (6 қаңтар 1987, Манзини, Свазиленд) — оңтүстік африкалық футболшы, "Суперспорт Юнайтед" клубының қорғаушысы.   

Оңтүстік Африка Ұлттық құрамасында 2008-14 жылдары доп тепті. 2009 жылы Конфедерациялар кубогына, 2010 жылы әлем чемпионатына, 2013 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты. 

Ұлттық құрама сапындағы жалғыз голын 2010 жылғы әлем біріншілігінде Франция қақпасына соқты, бұл ойында ОАР құрамасы 2:1 есебімен жеңіске жетті. 

## Жетістіктері

* ОАР чемпионы (3): 2008, 2009, 2010

## Дереккөздер

Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футболшылары
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Суперспорт Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Донкастер Роверс ойыншылары
Санат:Престон Норт Энд ФК ойыншылары
Санат:Рединг ФК ойыншылары
Санат:ПАОК ФК ойыншылары
Катлего Мфела

**Катлехо Мпела** (тсвана *Katlego Abel Mphela*; 29 қараша 1984, Бритс) — оңтүстік африкалық футболшы, шабуылшы. ОАР Ұлттық футбол құрамасы сапында 2010 жылы әлем чемпионатына қатысты. Сондай-ақ, үш рет Африка Ұлттары кубогында (2006, 2008, 2013), бір Конфедерациялар кубогында бақ сынады.

## Жетістіктері

### Командалық

* Франция лига кубогы (1): 2005
* КОСАФА кубогы (1): 2007
* Оңт. Африка чемпионы (1): 2007/08
* ОАР чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2009/10

### Халықаралық

* Конфедерациялар кубогының жартылай финалисі (1): 2009

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футболшылары
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Страсбур ФК ойыншылары
Санат:Реймс ФК ойыншылары
Санат:Суперспорт Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Мамелоди Санднауз ФК ойыншылары
Санат:Кайзер Чифс ФК ойыншылары
Әл-Шабаб (футбол клубы, Эр-Рияд)

**«Аш-Шабаб»** () — Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласындағы футбол клубы, 1947 жылы құрылған. 1967 жылға дейін "Аш-Шабаб" деп аталды.

## Жетістіктері

### Ұлттық
**Сауд Арабиясы чемпионы: (6)**

* 1990/91, 1991/92, 1992/93, 2003/04, 2005/06, 2011/12

**Сауд Арабиясы чемпиондары кубогы: (2)**

* 2008, 2009

**Федерация кубогы: (5)**

* 1987/88, 1988/89, 2008/09, 2009/10, 2010/11

**Сауд Арабия суперкубогы: (1)**

* 2014

### Халықаралық
**АФК кубок иелері кубогы: (1)**

* 2001

**Араб чемпиондары кубогы: (2)**

* 1992, 1999

**Араб суперкубогы: (2)**

* 1995, 2000

## Дереккөздер

Санат:Сауд Арабиясы футбол клубтары
Санат:1947 жылы құрылған футбол клубтары
Винсент Эньеама

**Винсент Эньеама** (; 29 тамыз 1982 жыл, Кадуна, Нигерия) — нигериялық футболшы, қақпашы. Нигерия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Қазір Францияның "Ирис" клубында қақпашылар бапкері қызметін атқарады.

## Жетістіктері

### Командалық

* Нигерия чемпионы: 2001, 2002, 2003
* КАФ Чемпиондар лигасы: 2003, 2004
* Израиль чемпионы: 2009/10, 2012/13
* Израиль кубогы: 2010
* Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2013.

### Жеке

* Израиль жыл футболшысы: 2009

## Қатысқан турнирлері

* Футболдан әлем чемпионаты 2002
* Африка Ұлттары кубогы 2004
* Африка Ұлттары кубогы 2006
* Африка Ұлттары кубогы 2008
* Африка Ұлттары кубогы 2010
* Футболдан әлем чемпионаты 2010
* Африка Ұлттары кубогы 2013
* Конфедерациялар кубогы 2013
* Футболдан әлем чемпионаты 2014

## Дереккөздер

Санат:Нигерия футболшылары
Санат:Нигерия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эньимба ФК ойыншылары
Санат:Ибом Старз ФК ойыншылары
Санат:Хартленд ФК ойыншылары
Санат:Бней Иегуда ФК ойыншылары
Санат:Хапоэль Тель-Авив ФК ойыншылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Маккаби Тель-Авив ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Moon River

**«Moon River»** () — Тиффанидегі таңғы ас фильмінде Одри Хепбёрн орындайтын ән. Ол 1961 жылдың Үздік фильм әні үшін Оскар сыйлығын және 1962 жылдың екі «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған. Музыкасын Генри Манчини, мәтінін Джонни Мёрсер жазған.

1960 жылдың 8 желтоқсанында шыққан *Breakfast at Tiffany's: Music from the Motion Picture* альбомында бұл әнді оркестр мен хор орындайды (Хепбёрннің вокалынсыз).

1961 жылы Дэнни Уильямс орындауында бұл ән Ұлыбританияның рождестволық #1 синглі атанды.

1999 жылы сингл «Грэмми» сыйлығының даңқ залына енгізілді.

2004 жылы Америкалық кино институты бұл әнді өзінің «100 жыл... 100 ән» тізіміне енгізіп, оны фильмдерде ойнайтын әйгілі әндердің ішінде төртінші орынға орналастырды.

Джонни Мёрсердің туған қаласы Саваннада теңіз айлақтарының біріне Moon River атауы берілді.

## Каверлер
Көптеген әншілер бұл әннің өз кавер-нұсқаларын шығарған. Олардың арасында Фрэнк Синатра, Луи Армстронг, Сара Брайтман, Джуди Гарленд, Барбра Стрейзанд, Элтон Джон, Андреа Росс, т.б. бар. Бірақ көбінесе Одри Хепбёрннің сыпайы және әуенді нұсқасы үздік деп танылады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* 

Санат:Алфавит бойынша әндер
Санат:Оскар сыйлығын алған әндер
Африка Ұлттары Кубогы 2002

**[[Африка Ұлттары Кубогы]] 2002** — Футболдан Африка чемпионатының 23-ші жарысы, Малиде өткізілді.

## Топтық турнир

### A тобы

----

----

----

----

----

----

### В тобы

----

----

----

----

----

----

### C тобы

----

----

----

----

----

----

### D тобы

----

----

----

----

----

----

## Плей офф
### Ширек финал

----

----

----

### Жартылай финал

----

### 3 орын

### Финал

Санат:2002 жылғы футбол
Санат:Африка Ұлттары Кубогы
Санат:Малидегі футбол
Африка Ұлттары Кубогы 2000

**Африка Ұлттары Кубогы 2000** — Футболдан Африка чемпионатының 22-ші турнирі. 2000 жылы Гана мен Нигерияда өткізілді.

## Топтық турнир

### А тобы

----

----

----

----

----

----

### В тобы

----

----

----

----

----

----

### С тобы

----

----

----

----

----

----

### D тобы

----

----

----

----

----

----

## Плей офф

## 1/4 финал

----

----

----

## Жартылай финал

----

## 3 орын

## Финал

Санат:Африка Ұлттары Кубогы
Санат:2000 жылғы футбол
Санат:Ганадағы футбол
Санат:Нигериядағы футбол
Африка Ұлттары Кубогы 1998

**Африка Ұлттары Кубогы 1998** — Буркина-Фасода өткізілген 21-ші Африка чемпионаты.

## Топтық турнир

### А тобы

----

----

----

----

----

----

### В тобы

----

----

----

----

----

----

### С тобы

----

----

----

----

----

----

### D тобы

---

----

----

----

----

----

## Плей-офф

### 1/4 финал

----
----
----

### Жартылай финал

----

### З орын

## Финал

Санат:1998 жылғы футбол
Санат:Африка Ұлттары Кубогы
Санат:Буркина-Фасодағы футбол
Аджикабул (көл)

**Аджикабул көлі** () — Әзірбайжандағы Аджикабул ауданы мен Ширван қаласының аумағында орналасқан көл.
Бакуден оңтүстік-батысқа қарай 120 км жерде, Кура өзенінің төменгі ағысының сол жағалауында орналасқан.

## Сипаттамасы
Аджикабул - Әзірбайжан Республикасындағы Кура-Аракс ойпатында орналасқан үлкен көл. Көл белгілі бір геологиялық кезеңде Каспий теңізінің табиғи тартылуынан пайда болған. Көлдің ені-3 км, ал максималды ұзындығы - 6 км. және өте терең емес, тереңдігі 5 м-ге жетеді. Жалпы ауданы шамамен 1668 га құрайды. Көл арнайы канал арқылы Кура өзенінің суларымен қоректенеді. Судың орташа температурасы 5°- тан 28,5° - қа дейін, судың мөлдірлігі 0,06-2,5 м аралығында.
Кура өзенінің көктемгі тасқыны көл ауданындағы суды көбейтеді. Қыста қатпайды. Бұл қоныс аударатын құстардың қыстайтын орны ретінде үлкен маңызға ие.

Аджикабул көлінің атауы туралы көптеген пікірталастар бар. Көлге Меккеге қажылық жасаған қажылардың бірінің аты берілген болуы мүмкін. Басқа нұсқа бойынша, атаудың түбірі түріктің «аджи» сөзінен шыққан, ол «ащы» дегенді білдіреді. Ауданда ұқсас атауы бар көлдер өте көп кездеседі.

Айналасында қамыстар өскен. Ашық кеңістіктерде шабындықтар бар, ол жерлерден жылыған суға түсуге немесе балық аулауға болады. Табиғи көрікті жерлердің ішінен Харам тауы тамаша көрініс алаңы болып табылады. Бұл сонымен қатар тарихи ескерткіш, өйткені одан циклопиялық  тастардың үйінділері табылған. Олардың кейбіреулері ежелгі петроглифтермен безендірілген.

## Өсімдіктері мен жануарлары
Су өсімдіктерінен қоға, тростник, қамыс, сарғалдақ, мүйізжапырақ кездеседі. 
Көлдің кәсіпшілік балықтарынан сазан, жайын, шортан, көксерке, ақ амур тіршілік етеді.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан көлдері
Африка Ұлттары Кубогы 1996

**Африка Ұлттары Кубогы 1998** — Футболдан Африка чемпионатының 20-шы турнирі 1998 жылы 13 қаңтар - 3 ақпан аралығында Оңтүстік Африкада өтіп, алаң иелері чемпион атанды.

## Топтық турнир
### A тобы

----

----

----

----

----

### B тобы

----

----

----

----

----

### C тобы

----

----

### D тобы

----

----

----

----

----

## Плей-офф

### 1/4 финал

----

----

----

### Жартылай финал

----

### 3 орын

## Финал

## Дереккөздер

Санат:1996 жылғы футбол
Санат:Африка Ұлттары Кубогы
Санат:Оңтүстік Африка Республикасындағы футбол
Интер (футбол клубы, Турку)

**«Интер»** () — Финляндияның Турку қаласындағы футбол клубы. 1990 жылы құрылды. 1996 жылы тұңғыш рет Вейкауслигада ойнады. 1998 маусымда екінші лигада ойнап, бірақ дереу элитаға қайта көтерілді. Содан бері тек Вейккауслигада ойнап келеді. 2008 жылы тұңғыш рет Финляндия чемпионы атанды. 

## Жетістіктері

### Ұлттық
Вейккауслига

* Чемпион (1): 2008
* 2 орын (4): 2011, 2012, 2019, 2020

Финляндия кубогы

* Жеңімпаз (2): 2009, 2018
* Финалист (3): 2014, 2015, 2020

Лига кубогы

* Жеңімпаз (1): 2008
* Финалист (1): 2007

## Сілтемелер

* https://fcinter.fi/

Санат:Финляндия футбол клубтары
Пушкаш Академия

**[[Ференц Пушкаш]] Академиясы** () — 2005 жылы құрылған "Фехервар" футбол клубының академиясы. Мажарстанның әйгілі футболшысы Ференц Пушкаштың атымен аталады. Кейін кәсіби клуб статусын алып, Мажарстан лигаларында ойнай бастады. 2013/14 жылғы маусымда тұңғыш рет жоғары лигада ойнады.   

## Жетістіктері

* 2 лига жеңімпазы: 2012/13, 2016/17
* Мажарстан кубогы: 2018
* Мажарстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2020/21
* Мажарстан чемпионатының қола жүлдегері: 2019/20

## Сілтемелер

* http://pfla.hu/

 
Санат:Мажарстан футбол клубтары
Үлкен мешіт және Дивриги ауруханасы

**Үлкен мешіт және Дивриги ауруханасы** () — ХІІІ ғасыр мешіті мен Дивриги ауруханасын қамтитын үлкен сәулет кешені, 1985 жылы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұра Тізіміне енгізілді. Түркияның Дивриги қаласында орналасқан.

## Тарихы

Мешітті 1229 жылы Менгучак әмірі Ахмет Шах салған, ал оның әйелі Мелике Турхан Мелек аурухана ашқан. Бұл Анадолыдағы ең көне кешен.
Мешіт тастардан тұрғызылған және Осман сәулет стиліндегі ең маңызды ескерткіштердің бірі болып саналады. Ол 1071 жылы Манцикерт шайқасында түріктердің Византия империясын жеңуі құрметіне салынған. Бас сәулетшісі - Хюррем шах бин Мугис Эль-Хилали.
Бұл ғимарат әлі күнге дейін әлемдегі ислам сәулет өнерінің ерекше үлгілерінің бірі болып қала береді. Дивриги мешіті 15, 19 және 20 ғасырларда қалпына келтірілгеніне қарамастан, жөндеу жұмыстары ғимараттың тұтастығын бұзбады.

## Архитектурасы
Мешіт цитадельдің оңтүстігінде, қазіргі қаланың маңында орналасқан. Кешен ашық сары тастан салынған. Алыстан михраб күмбезінің үстіндегі сегіз бұрышты конус төбесі көрінеді, мешіт пен аурухана солтүстіктен-оңтүстікке бағытталған. Мешіттің ішкі ауласының орнына ғимараттың бүкіл ұзындын қамтитын бес дәліз бар. 

Аурухана кешеннің оңтүстік бетінің үштен бірін алады, ол батыс қабырғадағы арка порталының ішінде орналасқан кішкене есіктен кіреді. Портал аурухана қабырғаларының жанындағы мешіттің қабырғаларынан жоғары биіктікке көтеріліп, батыс қасбетінде басымырақ келеді. 
Портал аурухана қабырғасынан шығып тұрған бір-бірінің ішінде орналасқан екі сәл иілген аркадан тұрады. Аркалардың ішінде тікбұрышты ойық бар, онда орналасқан орталық есік күрделі рельефті декормен қоршалған, оның үстінде ортасында бағанасы бар үлкен тікбұрышты терезе орналасқан.

Жоспар бойынша ауруханада жабық медресе бар. Ол төрт айваннан және екі қабатты бөлмелерден тұрады. Аурухана ішіндегі қоймаларда да күрделі оюлар бар. Мешіт ауруханаға қарағанда үлкен, бірақ онша күрделі емес, дегенмен ол күрделі де көрнекті оюлармен безендірілген. Мешіттің батыс және солтүстік екі порталдары бар, екеуі де әсем. 1241 жылы шығыс жағында Селжүк стиліндегі портал салынып, кейін ол терезеге ауыстырылды. 

Қазіргі уақытта кіруге болатын мешіттің батыс кіреберісі негізінен тікбұрышты, тұрақты өрнектелген бедерлері бар. Ортасында кеңірек есіктің үстінде орнатылған кішкене дөңгелек арка бар. Солтүстік портал - бұл мешіттің негізгі кіреберісі. Онда сұлтан Алаеддин Кейкубад пен құрылысшы Ахмет Шахқа арналған арнау жазулары бар. Аурухананың негізгі кіреберісі сияқты, бұл портал да керемет шеберлікті көрсететін күрделі оюлармен көмкерілген. Порталдың әр түрлі бөліктері бір-бірімен байланысты емес; шын мәнінде, олардың барлығы әшекейленгендіктен, олар бір-бірімен назар аудару үшін бәсекелескендей. 

## Дереккөздер

Санат:Түркия мешіттері
Богемиан

**«Богемиан»** (, ) — Ирландияның Дублин қаласындағы футбол клубы. 
 
## Жетістіктері

### Ұлттық

; Ирландия чемпионы (11)
: 1923/24, 1927/28, 1929/30, 1933/34, 1935/36, 1974/75, 1977/78, 2000/01, 2002/03, 2008, 2009
; Ирландия кубогы (7)
: 1927/28, 1934/35, 1969/70, 1975/76, 1991/92, 2000/01, 2008
; Солтүстік Ирландия кубогы (1)
: 1907/08
; Лига кубогы (3)
: 1974/75, 1978/79, 2009
; Ирландия лига жүлдесі (6)
: 1923/24, 1927/28, 1928/29, 1933/34, 1938/39, 1939/40
; Дублин кубогы (1)
: 1936

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Ирландия футбол клубтары
Санат:1890 жылы құрылған футбол клубтары
Сент-Джозефс

«**Сент-Джозеф'с**» () — Гибралтар чемпионатында ойнайтын футбол клубы.  

## Жетістіктері

* **Премьер дивизион**
** **Чемпион** (1): 1995/96
** **Вице-чемпион** (2): 2011/12, 2012/13

* **Скала кубогы**
** Жеңімпаз (9): 1979, 1983, 1984, 1985, 1987, 1992, 1996, 2012, 2013

* Лига кубогы
** **Жеңімпаз** (1): 2009/10
** **Финалист** (3): 2006/07, 2011/12, 2014/15

* **Гибралтар суперкубогы**
** Жеңімпаз (1): 2013
** **Финалист** (1): 2014

## Сілтемелер

Санат:Гибралтар футбол клубтары
Сарысу (көл)

**Сарысу көлі** () — Әзірбайжандағы ең үлкен көл Имишлин және Сабирабад аудандарында орналасқан.

## Сипаттама
Сарысу көлі Әзірбайжандағы көлемі бойынша екінші ірі су алабы болып табылады. Ол далалық беткейдің 66 шаршы шақырымын алып жатыр, ұзындығы 12 шақырымға созылған, ені 2 шақырымнан асады.
Сарысу көлі Кура-Аракс ойпатында, Кура өзенінің оң жағалауында орналасқандықтан Кура мен Аракс өзендерінің шөгінділері Сарысу көлімен шектесетін жағалау көтерілістерін құрған. Сарысу көлінің шығыстан Кура өзеніне ағысы Мурадбейлі ауылының маңында салынған гидрологиялық құрылыммен реттеледі. 2010 жылы Кура өзенінің тасуымен бірге Кура суы көлге еніп, судың тұщылануына және көл аумағының кеңеюіне себеп болды.
Сарысу көлі тұщы су болып табылады, жауын-шашыннан қоректенеді және Аггол көлінен ағатын өзеннен де қоректенеді. Көл тас жолдың солтүстігіндегі тұрғын аудандардан бөлінген. Көл Аггол ұлттық паркінің аумағында орналасқан. Мұнда орналасқан суда жүзетін құстардың сулы-батпақты жерлері Рамсар конвенциясының тізіміне енгізілген және әлемдік маңызы бар табиғи қорық болып саналады.
Сарысу көлі жағалауы негізінен сулы-батпақты жерлер мен батпақтардан тұрады. Көлдегі судың шамамен көлемі 60 млн м3 құрайды. Су көлемінің ұлғаюы негізінен көктем мен күзде байқалады. Қыс мезгілінде ол орташа есеппен 11 күн бойы қатып қалады. Көлде минералдану жоғары.

## Фаунасы
Сарысу көлі республиканың негізгі балық шаруашылығы су қоймаларының бірі болып табылады. Сарысу көлі жағалауында қыста 350 мыңға дейін қоныс аударатын құстар мекендейді. Сонымен қатар, көл балықтарға бай және балық аулауға пайдаланылады. Балықтардан каспий тілтісі, шортан, қаракөз, құсбас, ақ амур, оңғақ, табан балық, қылыш балық, сазан, жайын, көксерке т.б.кездеседі.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан көлдері
Валмиера (футбол клубы)

**«Валмиера»** () — Латвияның Валмиера қаласындағы футбол клубы, 1994 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Видзем Олимпиада орталығында өткізеді.  

## Жетістіктері

### Латвия чемпионаты
* Латвия чемпионы: 2022

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Латвия футбол клубтары
Санат:1994 жылы құрылған футбол клубтары
Биркиркара (футбол клубы)

**«Биркиркара»** () — Мальта чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1950 жылы құрылған. 

## Жетістіктері

### Ұлттық

* Мальта чемпионы (4): 1999/00, 2005/06, 2009/10, 2012/13
* Мальта кубогы (6): 2002, 2003, 2005, 2008, 2015, 2023
* Мальта суперкубогы (7): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2013, 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Мальта футбол клубтары
Санат:1950 жылы құрылған футбол клубтары
Ричард Моралес

**Ричард Моралес** (; 21 ақпан 1975, Лас-Пьедрас, Уругвай) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 2002 жылы әлем чемпионатына, 2001, 2004 жылдары Америка кубогына қатысқан.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Уругвай чемпионы (4): 1998, 2000, 2001, 2002
* Лигилья жеңімпазы (2): 1999, 2007/2008

### Халықаралық

* Америка кубогының қола жүлдегері (1): 2004

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Футболшының профилі

Санат:Уругвай футболшылары
Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары
Санат:Осасуна ФК ойыншылары
Санат:Малага ФК ойыншылары
Санат:Гремио ФК ойыншылары
Санат:ЛДУ Кито ФК ойыншылары
Лигилья (Уругвай)

**Лигилья** () — Либертадорес кубогына жолдама беретін Уругвайдағы футбол турнирі. 1998 жылға дейін турнирге Уругвай чемпионы да қатысып келген.

Турнир 2009 жылдан соң тоқтады.

## Чемпиондар

## Сілтемелер

* http://www.rsssf.com/tablesu/uruliguillachamp.html

Санат:Уругвайдағы футбол
Санат:Ұлттық кубок турнирлері
Альваро Рекоба

**Альваро Александер Рекоба Риверо** (; 17 наурыз 1976 жыл, Монтевидео) — уругвайлық футболшы, шабуылшы.

## Жетістіктері

### Командалық
Насьональ

* Уругвай чемпионы: 2011/12
* Лигилья жеңімпазы: 1996

Интернационале

* Италия чемпионы (2): 2005/06, 2006/07
* Италия кубогы (2): 2004/05, 2005/06
* Италия суперкубогы (2): 2005, 2006
* УЕФА кубогы: 1997/98

### Жеке

* Лигильяның үздік футболшысы: 1996
* Уругвайдың үздік футболшысы (2): 1996, 2012

## Қатысқан турнирлері

* Конфедерациялар кубогы: 1997
* Футболдан әлем чемпионаты 2002
* Америка кубогы 2007

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі

Санат:Уругвай футболшылары
Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Данубио ФК ойыншылары
Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Венеция ФК ойыншылары
Санат:Торино ФК ойыншылары
Санат:Паниониос ФК ойыншылары
Құймакесек

**Құймакесек** — сауытқорамда кристалдану кезінде қатайған металл; көбіне қиық пирамида, призма (шаршы, тікбұрышты не көпқырлы), цилиндр не конус тұрқылас болады.

Құймакесек одан әрі өңдеу үшін, негізінен соғу не илемдеу арқылы өңдеу үшін жартылай фабрикат есебінде пайдаланылады. Сыйымдылығы мол, өнімділігі жоғары агрегаттары бар цехтарда болатты жаппай өндіру кезінде блюмингтерде не слябингтерде одан әрі жаншымалау үшін ірі құймакесектер (массасы ондаған тонна) құйылады.


Pouring_gold.jpg|Алтыннан құймакесектер құю
Gold-russia-mdm.jpg|Алтын құймакесектері
Слиток_металлического_висмута.jpg|Висмут құймакесегі
Lingot_aluminium.jpg|Алюминий құймакесегі


## Дереккөздер

Санат:Металлургия
Металды қышқылсыздандыру

**Металды қышқылсыздандыру** — оттекпен тез қосылыс түзуге қабілетті қышқылсыздандырғыштарды (тотықсыздандырғыштар) металға қосу арқылы сұйық металдағы оттекті бөліп шығаруға негізделген, металдарды тазалаудың аса маңызды операцияларының бірі. Көміртек, кремний, алюминий ең жақсы қышқылсыздандырғыш болып табылады. Металдық қышқылсыздандырғыштар көбінесе ферроқорытпа түрінде, ал кейде кешенді қышқылсыздандырғыштар (силикомарганец, силикокальций және т.б.) ретінде енгізіледі. Металды қышқылсыздандырудың өнімдері қож түрінде металл бетіне қалқып шығады немесе газ күйінде ұшып кетеді (көміртек оксиді).

## Дереккөздер

Санат:Металлургия
Темірді тікелей алу

**Темірді тікелей алу** — темір мен болатты тікелей темірруда материалдарынан алу.

Процестің температурасына байланысты түпкі өнім кеуек темір, қож темір түрінде не сұйық күйінде алынады. Темірді тікелей алу өнімдері болат балқыту үшін (металл сынықтарын алмастырғыш ретінде), ұнтақтық металлургияда, химия өнеркәсібінде және т.б. қолданылады. Темірді тікелей алу металлургиялық коксты пайдаланбай, қара металдар өндірудің маңызды бағыты.

## Дереккөздер

Санат:Металлургия
Халилу Фадига

**Халилу Фадига** (; 30 желтоқсан 1974, Дакар) — сенегалдық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Карьерасы

### Клубтық
Халилу Сенегалда дүниеге келді, кейін балалық шағында отбасы Францияға қоныс аударды. Карьерасын 90-жылдардың басында Франция клубтарында бастады. 1994 жылға дейін Францияның "Лез Онфа", "Ред Стар" секілді клубтарында ойнап, Бельгияның "Льеж" клубына ауысты.

Кейін Англия,  Италия клубтарында ойнады.

### Ұлттық құрама
Қатысқан турнирлері

* Африка Ұлттары кубогы 2000
* Футболдан әлем чемпионаты 2002
* Африка Ұлттары кубогы 2002

## Жетістіктері

### Халықаралық
* Африка Ұлттар кубогының финалисі: 2000

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Брюгге ФК ойыншылары
Санат:Осер ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Ковентри Сити ФК ойыншылары
Санат:Дерби Каунти ФК ойыншылары
Санат:Гент ФК ойыншылары
Санат:Беерсхот ФК ойыншылары
Ферроқорытпалар

**Ферроқорытпалар** — болатты қышқылсыздандыру және легирлеу үшін пайдаланылатын темір мен басқа элементтердің қорытпалары.

Ферроқорытпаларды кендегі кен концентраттарына қождамалар мен тотықсыздандырғыштар қоса отырып, балқыту арқылы алады. Бұл процесс электрлі кен тотықсыздандырғыш пештерде, кейде шахталы балқыту, аз мөлшерде домна пештерінде жүргізіледі.

Ферроқорытпалардың ішіндегі ең маңыздылары: ферросилиций, феррохром, ферромарганец, ферровольфрам, ферромолибден, феррованадий, ферротитан, ферросиликоцирконий, феррониобий, ферробор, феррофосфор.


Ferrochrome.JPG|Феррохром
Ferrosilicon.JPG|Ферросилиций
FerroVanadium.jpg|Феррованадий


## Дереккөздер

Санат:Металлургия
Санат:Темір
Ош әуежайы

**Ош әуежайы (Osh Airport)** — Қырғызстанның Ош қаласындағы Халықаралық әуежай.

## Сипаттама
Ош әуежайы - Ферғана алқабындағы ең ірі әуежайлардың бірі, «Манас» халықаралық әуежайына жатады. Ол Қырғызстанның 
оңтүстігіндегі Ош қаласынан солтүстікке қарай тоғыз шақырым жерде орналасқан. Ош әуежайының басты мақсаты - Қырғызстанның осы 
аймағының әуе тасымалына қажеттіліктерін қанағаттандыру. Әуежай «4D» (ICAO) және «B» (IAC) класына жатады. Ош әуежайы тәулік бойы жұмыс істейді, қажет болған жағдайда ұшақтарды ілесіп жүру машинасының көмегімен қонуға орналастыру жүзеге асырылады. солға|200px|
Әуежай 1974 жылдан бастап жұмыс істей бастады, 1992 жылы халықаралық сектор пайдалануға берілді. Елдің көлік инфрақұрылымындағы әуежайдың маңыздылығына байланысты билік оны модернизациялауға шешім қабылдады. Әуежайды қайта жаңғырту жұмыстары 2011 жылы басталды. Жаңа жүк және жолаушылар терминалын салу, ұшу-қону жолақтарын жарықтандыру, ұшу-қону жолағының жабынын ауыстыру жұмыстары жүргізілді. 
2016 жылғы мәліметтер бойынша әуежайдың жолаушылар ағыны 1 210 572 адамды құрады, төрт жыл бұрын жолаушылар 33% -ға аз болған. Ош барған сайын танымал бола бастауда, қазір ол елдегі жолаушылар ағыны жөнінен екінші орында. Әуежай барлық типтегі әуе кемелерін қабылдауға мүмкіндігі бар. 
Ош халықаралық әуежайы жергілікті және халықаралық авиакомпаниялардың әуе кемелерімен жердегі қатынасты, тұрақты және чартерлік рейстердің кестесін құруды қамтамасыз етеді, сонымен қатар коммерциялық авиациялық емес қызметтерді ұсынады.

## Терминал
Ош әуежайында екі терминал жұмыс істейді – жүк және жолаушылар терминалы. Қайта құру барысында терминал 660 шаршы метрге кеңейтілді. Өткізу қабілеті 150 адамға, 450-ден 600-ге дейін өсті. Халықаралық терминал 1992 жылы жұмыс істей бастады.

## Әуе компаниялары, ұшу бағыттары
оңға|180px|
Қазіргі уақытта "Ош" халықаралық әуежайына 3 отандық және 4 шетелдік 7 авиакомпания тұрақты рейстерді орындайды. Әуежай арқылы «Air Manas», «Avia Traffic Company», «TezJet Airlines», «Аэрофлот», «Qazaq Air», «S7», «Ural Airlines» әуе компанияларының ішкі және халықаралық рейстері орындалады. Тасымалдау бағыттары ТМД, Азия және Таяу Шығыс елдерін қамтиды.
Әуежай жаңа перспективалы бағыттарды ашу, сондай-ақ қолданыстағы бағыттарда ұшу жиілігін арттыру арқылы халықаралық және ішкі бағыттардағы жолаушылар тасымалы динамикасын арттыруда. 
**Халықаралық бағыттар бойынша "Ош" әуежайының жолаушылар рейстерінің тізімі:** - Алматы, Екатеринбург, Иркутск, Қазан, 
Красноярск, Мәскеу, Нижневартовск, Новосибирск, Самара, Санкт-Петербург, Сургут.

**Ош әуежайынан ішкі бағыттар бойынша жолаушылар рейстерінің тізімі:** - Бішкек, Тамшы.

## Дереккөздер

Санат:Әуежайлар
Санат:Қырғызстан әуежайлары
Чарвак су қоймасы

**Чарвак су қоймасы** () — Батыс Тянь-Шань сілемдерінде, Өзбекстан астанасы Ташкент қаласының солтүстік-шығысында орналасқан жасанды су қоймасы. Жергілікті тұрғындар арасында Ташкент теңізі деген атпен белгілі. Чарвактың жағалауы 100 км-ге созылып жатыр. Жағалаудың көптеген жерлерінде жабдықталған жағажайлар, пансионаттар мен демалыс базалары бар. 

## Тарихы
thumb|солға|200px|Чарвак плотинасы
Чарвак су қоймасы 1970 жылы Шыршық өзенінің арнасында жасалынды. Өткен ғасырдың 60-жылдарының ортасында Ташкентте қатты жер сілкінісі болды және қаланың едәуір бөлігі қираған болатын. Қалпына келтіру жұмыстары кезінде электр энергиясының сұранысы қажет болғандықтан гидроэлектр станциясын салу туралы шешім қабылданды. 1964 жылы энергетиктер мен ГЭС құрылысшыларына арналған Чарвак кенті құрылды. 60-жылдардың соңында құрылыс барысында биіктігі 169 м болатын тас бөгет салынды. Тау аралық бассейн сумен толтырылғаннан кейін Червакский деп аталып, су қоймасы пайда болды. Бүгінде бұл Өзбекстан тұрғындары мен бүкіл әлемнің туристері үшін сүйікті демалыс орнына айналды.

## Сипаттама
Алып жатқан жер аумағы 37 км2 шамасында, көлемі 2км2. Жағалық сызықтың ұзындығы 94 км құрайды. Суы мөлдір, тек 
кіреберістің басында ұсақ құмның әсерінен лайлану пайда болады. Жазда ауа температурасы +35°C-қа дейін көтеріледі, ал су +25°C-қа дейін жылынады, қыркүйек айының соңында айтарлықтай салқындату басталады. 
солға|220px| 
Кейбір бөліктерінде суда өсетін өсімдіктер кездеседі, балықтардан ақ сақа, пелядь, сазан, форель және шармай кездеседі. Қыркүйек-қазан айларында балық аулау маусымы басталады. 

Кеңістік Тянь-Шань мен Шатқал жоталары арасында созылып, таулы жағалау құрайды. Бөгеттен бірнеше шақырым жерде тарихи және археологиялық орындар бар: Обирахмат - алғашқы адамдар орны, Чинар - жартастағы суреттер салынған үңгір, Убайдулла Ахрор және Ховенди ат-Тахур (Шейхантаур) дүниеге келген Богистон ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Өзбекстан су қоймалары
Дечич (футбол клубы)

«**Дечич**» — Черногория футбол клубы. Базасы Тузи қаласында орналасқан. 1926 жылы құрылған.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Черногория футбол клубтары
Санат:1926 жылы құрылған футбол клубтары
Салда (көл)

**Салда** () — Түркияның оңтүстік-батысында орналасқан кратер көлі. 

## Сипаттамасы
Салда көлі - сөнген жанартаудың кратерінде пайда болған табиғи су қоймасы. Ерекше ландшафтпен ерекшеленетін және елдің табиғи көрікті жері болып саналады. Судың құрамында гидромагнезит болуына байланысты ол теңіз толқындарының түсін еске түсіретін реңге ие. Осындай әдемі көрініс үшін ел тұрғындары бұл ауданды «Түрік Мальдивтері» деп атайды. 
Көл ауқымы үлкен емес, 44 км2 құрайды. Тереңдігі шамамен 184 метр, Түркиядағы ең терең тұщы көл болып саналады. Тереңдік жағадан 30-50 метр қашықтықта басталады. Судың температурасы жазда, тіпті ең ыстық күнде де 18-20 градус болады. 

Салда көлінің жағалауы құрамында магнийі бар емдік балшықтың шөгінділеріне бай. Балшық күкіртсутекті болғандықтан иісі жағымсыз, бірақ тері аурулары мен тірек-қимыл жүйесі аурулары үшін өте пайдалы. Көл табиғи қорғалатын аймақ мәртебесіне ие, әлемдегі ең таза бес көлдің бірі болып санаалады.

Жыл сайын табиғаттың осы кереметін көруге ниет білдірушілер саны артып келеді, 2019 жылдың 1-ші жартысында көлге 600 мың адам барған, бұл көрсеткіш жыл соңына дейін 1 миллионға дейін өседі. Көлді өзінің бастапқы түрінде сақтау үшін Түркияның табиғатты қорғау қауымдастығы оның жағалау бойымен аяқ киіммен жүруге тыйым салуды ойластыруда.

## Фаунасы
Бұл жерден шілдерді, түлкілерді, қояндарды кездестіруге болады. Көлде сонымен қатар әртүрлі тіршілік иелерінің мекен етеді. Бұл жерде су жыландары, бауырымен жорғалаушылар кездеседі. Су астында тыныс ала алмауына байланысты олар мезгіл-мезгіл жер бетіне шығады. Жыландардың ұзындығы 10-нан 40 сантиметрге дейін болады.

## Дереккөздер

Санат:Түркия көлдері
Виталий Анатольевич Савин

**Савин Виталий Анатольевич** (23 қаңтар 1966 ЖЫЛ, Жезқазған, Қазақ КСР, КСРО) — КСРО-лық және қазақстандық жеңіл атлет, спринтер. 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. 

## Жетістіктері

### Халықаралық

* Олимпиада чемпионы: 1988 (4х100 метрге жүгіруден)
*Азия ойындарының күміс жүлдегері: 1994

### Марапаттар

* КСРО еңбек сіңірген спорт шебері: 1988

## Жеке өмірі
Үйленген, бір ұл, бір қызы бар. Қызы Наталья, Ұлы Владислав.

## Сілтемелер

* http://www.iaaf.org/athletes/biographies/letter=0/athcode=2555/index.html

Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер
Санат:Қазақстан жеңіл атлеттері
Санат:КСРО жеңіл атлеттері
Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары
Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының жеңіл атлеттері
Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Елена Васильевна Чебукина

**Елена Васильевна Чебукина** (11 қазан 1965 жыл, Балқаш, Қарағанды облысы) — КСРО-лық және қазақстандық және хорватиялық волейболшы. 1988 жылғы Жазғы олимпиада ойындарының чемпионы.

1995 жылы Хорватия азаматтығын алды. Қазір Хорватияда тұрады.

## Ойнаған клубтары

* 1983—1991 —  АДК (Алматы);
* 1991—1992 —  «Младост» (Загреб);
* 1992—1993 —  «Импресем» (Агридженто);
* 1993—1994 —  «Латте Руджада» (Матера);
* 1994—1995 —  «Альтамура»;
* 1995—1996 —  «Ито Ёкадо» (Окаяма);
* 1996—1997 —  «Дэнсо Эйрибис» (Нисио);
* 1997—1998 —  «Дубровник»;
* 1998—1999 —  «Лейтес-Нестле» (Сорокаба);
* 1999—2000 —  «Фоппапедретти» (Бергамо);
* 2000—2002 —  «Деспар-Сирио» (Перуджа).

## Жетістіктері

### Клубтық

* КСРО чемпионы  1984 *(АДК)*;
** Күміс жүлдегер — 1986, 1988, 1989, 1990, 1991 *(АДК)*;
** Қола жүлдегер: 1985 *(АДК)*;
* КСРО кубогы 1990 *(АДК)*;
* Еуропа чемпиондар кубогының жеңімпазы — 1985 *(АДК)*, 1994 *(«Латте Руджада»)*, 2000 *(«Фоппапедретти»)*;
* Хорватия чемпионы 1998 *(«Дубровник»)*;
* Италия чемпионы 1994 *(«Латте Руджада»)*;
** Қола жүлдегер 2002 *(«Деспар-Сирио»)*.
* Италия кубогы 1994 *(«Латте Руджада»)*.

### Құрама

#### КСРО, ТМД, Ресей

* Олимпиада чемпионы 1988;
** Күміс жүлдегер: 1992;
* Әлем чемпионы 1990;
* Еуропа чемпионы — 1985, 1989, 1991;
** Қола жүлдегер — 1983, 1987;
* Ізгі ниет ойындарының жеңімпазы — 1986, 1990.

#### Хорватия

* Еуропа чемпионатының финалисі — 1995, 1997;

## Сілтемелер

Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша волейболшылар
Санат:КСРО волейболшылары
Санат:Хорватия волейболшылары
Санат:Волейболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Волейболдан әлем чемпиондары
Санат:КСРО волейбол құрамасының ойыншылары
Санат:Хорватия волейбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ресей волейбол құрамасының ойыншылары
Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары
Санат:1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Әйелдер арасындағы волейболдан әлем чемпионаты

**Әйелдер арасындағы волейболдан әлем чемпионаты** — Халықаралық волейбол федерациясымен (FIVB) 4 жылда бір рет ұйымдастырылатын волейболдан халықаралық жарыс.
Қазақстан әйелдер құрамасы Әлем чемпионаттарына 5 рет (2006, 2010, 2014, 2018, 2022) қатысты.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық волейбол федерациясының ресми сайты

Санат:Әлем біріншіліктері
Санат:Волейбол
Ахмет Герей

**Ақсақ Ахмет Герей** (; 1519 жылы қайтыс болды) — Қырым қалғайы (1515—1519), Қырым ханы I Меңлі Герейдің ұлы, I Мехмет Герей ханның бауыры.

## Өмірбаяны
Ахмет Герей әкесі Қырым ханы І Меңлі Герейдің көптеген әскери жорықтарына қатысты.

1512 жылы Ахмет Герей бауыры Бұрнашпен бірге әкесі Меңлі Герейдің нұсқауымен орыс жеріне жорық жасады. Олар Одоев пен Белевтің маңайын тонап, қиратты. Мырза Даниил Васильевич Щени-Патрикеевтің басқаруымен орыс әскерінің жақындауымен Қырым ханзадалары қашып кетті. Сол жылы маусымда Ахмет Герей Рязан жеріне шабуыл жасамақ болды, бірақ оған тойтарыс бергеннен кейін шегінді. Мәскеу воеводалары оны Тихая Сосна өзеніне дейін қуды.

1515 жылы сәуірде әкесі Меңлі Герей хан қайтыс болғаннан кейін және оның ағасы I Мехмет Герей билікке келген соң Ахмет Герей қалғай сұлтан - тақ мұрагері болып жарияланды. Осыдан кейін ол өзіне Русте пана дайындау үшін Мәскеудің Ұлы кінәзі III Василий Ивановичтен қолдау күтті. Ахмет Герей әкесінен Очаковты (Ақшақұм) үлесті меншікті иелік етіп алып, сол жерден оңтүстік поляк және литва жерлеріне шабуыл жасады, III Василийден Киевті өзі үшін жаулап алуға көмектесуін сұрады. 1516 жылы Мәскеудің Ұлы кінәзі III Василий оған Руске келсе, Қасымды табыстауға уәде берді.

1516 жылы І Мехмет Герей өзінің інісі Ахмет Герей қалғаймен кездесті. Хан қалғайдың Очаковтан кетуін, поляк королі Сигизмундпен татуласып, ұлы Жүсіпті кепілдікке жіберуін талап етті. Алайда Ахмет Герей бас тартып, Қырымнан Очаковқа кетіп қалды. Көп ұзамай ағайындылар тағы кездесіп, татуласты. Бірақ бірнеше айдан кейін Ахмет Герей Днепрден өтіп, Очаковқа қашты.

1519 жылдың басында Ақсақ Ахмет Герей қалғай Сәлім Явуз сұлтаннан I Мехмет Герей ханға қарсы күресте әскери көмек сұрап, үлкен ұлы Геммет Герейді Ыстанбұлға кепілдікке жіберді.

1519 жылы наурызда Мехмет Герей хан екі ұлы Баһадүр мен Алып Герейлерді әскермен жіберіп, Ахметті талқандауға бұйрық берді. Баһадүр Герей Орқапыда тұрып, Қырымға баратын жолды жапты. Алып Герей бүлікшіні даладан тапты. Ахмет Герейді немере інісі Алып Герей өлтірді. I Мехмет Герей хан өзінің үлкен ұлы Баһадүр Герейді (1519-1523) қалғай етіп тағайындады.

## Әдебиет
* *Олекса Гайворонский*. Екі құрлық билеушілері. — Т. 1. — Киев—Бақшасарай, 2007. — Б. 124—128. — ISBN 978-966-96917-1-2.

Санат:Қырым хандығының қалғайлары
I Ғазы Герей

**I Ғазы Герей** (; 1504—1524) — 1523-1524 жылдары билік еткен Қырым ханы. I Мехмет Герейдің ұлы, І Меңлі Герейдің немересі.

## Өмірбаяны
1523 жылдың көктемінде Қырым ханы Мехмет Герей одақтас Ноғай мырзалардың көмегімен Астраханды басып алды. 1523 жылы наурызда Астрахан маңында Ағыш пен Мамай ноғай мырзалары I Мехмет Герей мен оның үлкен ұлы Баһадүр Герей қалғайды бір мезгілде өлтіргеннен кейін ағайынды Ғазы мен Баба Герейлер аздаған мырзалармен Қырымға қашып кетті. Олардың артынан үлкен ноғай әскері түбекке кіріп, Қырым ұлыстарын бүлдіріп, өртеп, жергілікті тұрғындарды тонап, өлтірді. Халық таулар мен бекіністі қалаларға тығылды. Шырын, Барын және Сижеуіт руынан шыққан ірі Қырым мырзалары 12 мың адамнан тұратын әскер жинап, ноғайларға қарсы аттанды, бірақ Орқапы түбіндегі шайқаста жеңіліп қалды. Жеңілген мырзалар түрік гарнизонының қорғауымен Орқапыны паналады.

1523 жылдың күзінде, Ноғай ордасы кері қайтқан соң ірі Қырым бейлері марқұм Мехмет Герейдің тірі қалған ұлдарының үлкені Ғазы Герейді жаңа ханы етіп сайлады. Ғазы Герей бауыры Баба Герейді қалғай етіп тағайындады. Алайда, қырымдық бейлер Османлы сұлтанмен таңдаулары жайлы мақұлдаспады. Көп ұзамай Ғазы Герей сұлтанға бет бұрған Меміш Шырын бей бастаған ірі татар бейлерінің қолдауынан айрылды. Шырын бейдің өзі Ыстанбұлға барып, Сүлейменнен Сағадат Герейді Қырымға хан етіп жіберуін өтінеді.

Османлы сұлтан Сүлеймен Кануни басқа үміткерді таңдағандықтан, Қырым ханы І Ғазы Герей Қырым хандығын алты ай ғана басқарды. Жаңа хан Ыстанбұлда ұзақ уақыт  тұрған Ғазының ағасы I Сағадат Герей болды. 1524 жылдың көктемінде Сағадат Герай түрік жаңа шеріктерімен бірге Қырымға келіп, хан тағына отырды.

О.Гайворонскийдің айтуынша, Сағадат Герей Кефеге келіп, онда Ғазымен кездесу кезінде оны өлтіруге бұйрық берген. Ғазы Герейдің бауырлары Баба Герей мен Шобан Герей ханзадалар түрмеге қамалды.

Хәлім Герей сұлтанның айтуынша, жаңа Қырым ханы І Сағадат Герей өзінің бұрынғы ізшары әрі інісі Ғазы Герейді қалғай етіп тағайындаған, бірақ үш айдан соң Сағадат Герейдің бұйрығымен Ғазы Герей мен оның бауыры Баба Герей өлтірілген деген болжам бар.

## Дереккөздер

Санат:Қырым хандары
Санат:Қырым хандығының қалғайлары
Әйелдер арасындағы баскетболдан әлем чемпионаты

**Әйелдер арасындағы баскетболдан әлем чемпионаты** () — әйелдер ұлттық құрамалар үшін 1953 жылдан бастап төрт жылда бір рет Халықаралық баскетбол федерациясымен ұйымдастырылатын баскетболдан халықаралық жарыс.

## Жеңімпаздары және жүлдегерлері

## Жалпы медальдар саны

## Сыртқы сілтемелер
* ФИБА сайтындағы әлем чемпионаттарының тарихы 

Санат:Әлем біріншіліктері
Санат:Баскетбол
Бернард Анисио Калдейра Дуарте

**Бернард Анисио Калдейра Дуарте** (; 8 қыркүйек 1992, Белу-Оризонти, Бразилия), қысқаша **Бернард** () — бразилиялық футболшы, "Эвертон" клубының жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы

### Клубтық
"Атлетико Минейро" клубында 2010 жылы карьерасын бастады. Сол жылы "Демократа" клубына жалға берілді. 2013 жылы "Либертадорес" кубогын иеленді де, артынша тамыз айында  "Шахтерға" ауысты. 

2018 жылы "Шахтердан" еркін агент ретінде кетті. 9 тамыз күні "Эвертонмен" төрт жылдық келісім шарт жасасты. 

### Халықаралық
2012 жылы Бразилия Ұлттық футбол құрамасына шақырылды. 2013 жылы Конфедерациялар кубогына қатысты. 2014 жылы әлем чемпионатына қатысты, бірақ құраманың жартылай финал (Германия 1:7) мен үшінші  орын үшін (Нидерланд 0:3) сәтсіз ойындарынан соң құрамадан бір жола шеттетілді.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Атлетико Минейро»

* Минейро лигасы (**2**): 2012, 2013
* Либертадорес кубогы: 2013

; «Шахтёр»

* Украина чемпионы (**3**): 2013/14, 2016/17, 2017/18
* Вице-чемпион (**2**): 2014/15, 2015/16
* Украина кубогы (**3**): 2015/16, 2016/17, 2017/18
* Финалист (**2**): 2013/14, 2014/15
* Украина суперкубогы (**3**): 2014, 2015, 2017

; Бразилия

* Конфедерациялар кубогының жеңімпазы: 2013

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі (*national-football-teams.com*)

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Лапта

нобай|
нобай|
**Лапта** — орыстардың спорт ойыны, таяқша (бита) мен кішкентай доппен ойналады.

Лапта алаңының ұзындығы 45—55 метр, ені 25—40 метр болуы керек. Ойынға екі топ қатысады, әрқайсында кемінде төрт адам болады.

Бұл ойын туралы алғашқы тарихи деректер XIV ғасырға жатқызылады.

1996 жылы орыс лаптасының федерациясы құрылған болатын.

## Тағы қараңыз
* Бейсбол
* Крикет
* Раундерс

## Дереккөздер

Санат:Командалық спорт түрлері