Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев

**Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев** (1961 жылы 3 қыркүйекте Шымкент облысы (Түркістан облысы), Созақ ауданы, Шолаққорған ауылында туған) — Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының судьясы, қазақстандық ғалым-құқықтанушы, қазақстандық жоғары білім мен ғылымының көрнекті қайраткері. Ресейдің заң ғылымдарының докторы (1999 жыл), Қазақстанның заң ғылымдарының докторы (2000 жыл), профессор (2002 жыл), Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының құрметті мүшесі (2007 жыл), Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (2011 жыл), Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының академигі (2019 жыл), Қазақстанның құрметті заңгері (2020).

## Өмірбаяны
1961 жылғы 3 қыркүйекте Шымкент облысы, Созақ ауданы, Шолаққорған ауылында дүниеге келген. Шымкент облысының Шымкент қаласының С.М. Киров атындағы №9 орта мектепті бітірген. Оны бітіргеннен кейін 1980 жылы КСРО ІІМ Қарағанды жоғары мектебінің тыңдаушысы болып, 1984 жылы «құқықтану» мамандығы бойынша диплом алып шықты. 1987 жылдан бастап КСРО ІІМ Мәскеу жоғары мектебінің (МЖМ) қылмыстық құқық кафедрасының адъюнкті болды (Мәскеу қ.). ІІМ МЖМ 1990 жылы бітірді. 1990 жылы (Мәскеу қ.) заң ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін «Қылмыстардың жіктелуі және оның қылмыстық-құқықтық маңызы» тақырыбында диссертация қорғады. Заң ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін 1999 жылы Ресей Ғылым Академиясының мемлекет және құқық институтында (Мәскеу қ.) «Қазақстан Республикасының Қылмыстық құқығы бойынша қылмыстарды жіктеудің теориялық мәселелері» атты тақырыпта диссертациясын қорғады. 2002 жылы Қазақстан Республикасы Жоғары аттестациялық комиссиясының шешімімен профессор ғылыми атағы берілді.

### Қоғамға қосқан үлесі
Жоғары білім мен ғылым саласында ол қашықтан оқыту технологияларының инновациялық әдістерін дәстүрлі білім беру қағидаттарымен ұштастыра отырып енгізді. Соның нәтижесінде 2020 жылғы ұзаққа созылған дағдарыс кезеңінде жоғары оқу орнының даму деңгейі жаңа сатыға көтерілді.

Е. Ә. Оңғарбаевтың ғылыми зерттеулері Қазақстан Республикасының конституциялық дамуы мәселелеріне арналған. Оның еңбектерінде Конституцияның заңдылықты, құқықтық тәртіп пен тұрақтылықты қамтамасыз етудегі рөлі талданады, сондай-ақ онда бекітілген өмір сүру құқығы өлім жазасын жою контекстінде зерттеледі.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің төрағасы қызметін атқарған кезеңде «Ғылым туралы» Қазақстан Республикасы Заңын әзірлеуге қатысып, онда елдегі ғылыми қызметті ұйымдастырудың жаңа тәсілдері, соның ішінде ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыруды реттеу мәселелері бекітілді.

2017–2018 жылдары Қазақстан Республикасы Дін істері және азаматтық қоғам министрлігінің Дін істері комитетінің төрағасы қызметін атқару барысында діни саланы реттейтін заңнамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі бастамалар мен әзірлемелерге қатысып, экстремистік насихатқа қарсы іс-қимыл жасау және осы саладағы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету мәселелері қарастырылды.

«Отандастар» ҚҚ АҚ қызмет еткен кезеңде шетелдегі қандастарға қолдау көрсету, олардың мәртебесін арттыру және қазақ диаспорасымен байланыс орнату мәселелері бойынша ұлттық заңнаманы жетілдіруге ұсыныстар мен ұсынымдарды әзірлеуге қатысты.

Е. Ә. Оңғарбаев жоғары құқықтық білім беру мен құқықтану ғылымын дамытуға елеулі үлес қосты, соның ішінде елдегі жетекші жоғары оқу орындарының — Қазақ гуманитарлық құқық университеті мен ҚР Бас прокуратурасындағы Құқық қорғау органдары Академиясының құрылуына қатыстырылды.

Сонымен қатар ол заңдылықты нығайту және заңнаманы жетілдіру жұмыстарына қатысып, бірнеше заңдар мен концепциялар жобаларының авторларының бірі болды, оның ішінде: «Діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы», «Шетелдегі отандастарға мемлекеттік қолдау көрсету туралы» заңдар және 2020–2030 жылдарға арналған шетелдегі қазақ диаспорасын қолдау және репатриация мемлекеттік бағдарламасының концепциясы.

2022 жылы Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстарды дайындау бойынша жұмыс тобының құрамына кіріп, олардың мазмұнын жұртшылыққа түсіндіру жұмыстарына қатысты.

Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылғы 21 қаңтардағы №1157 Жарлығымен Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу үшін Конституциялық реформа жөніндегі комиссия құрылды. Осы Жарлыққа сәйкес Е.Ә. Оңғарбаев Комиссия құрамына енді. 

### Еңбек қызметінің тізілімі
* 1984-1996 жылдары комсомол комитетінің хатшысы, оқытушы, аға оқытушы, доцент, Қарағанды жоғары мектебінің бөлім бастығы.
* 1996-1997 жылдары - Қазақстан Республикасы Мемлекеттік тергеу комитетінің ерекше тапсырмалар жөніндегі аға инспекторы.
* 1997-1999 - Қарағанды жоғары мектебі бастығының ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары.
* 1999-2000 жылдары - Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті оқу орындары басқармасының бастығы.
* 2000-2003 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі Төрағасының кеңесшісі.
* 2007-2010 - Қазақ гуманитарлық заң университетінің проректоры, бірінші проректоры, вице-президенті.
* 2007-2010 - Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің төрағасы.
* 2010-2011 - «Парасат» ұлттық ғылыми-технологиялық холдингі» АҚ Басқарушы директоры – Басқарма мүшесі.
* 2011-2012 - «Астана» университетінің ректоры.
* 2013-2014 жылдары - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Заң факультетінің деканы.
* 2014-2015 - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің оқу ісі жөніндегі проректоры.
* 2015-2016 - Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары Академиясының бірінші проректоры.
* 2017 -2018 ҚР Дін істері және азаматтық қоғам министрлігі Дін істері комитетінің төрағасы.
* 2019-2020 – «Отандастар қоры» КеАҚ басқарушы директоры.
* 2020-2022 - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің оқу ісі жөніндегі проректоры, Басқарма мүшесі-академиялық мәселелер жөніндегі проректор.
* 01.01.2023 ж. бастап - Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьясы

### Академиялық және құрметті атақтары
* 2007 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды.
* 2019 жылы Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының академигі болып сайланды.
*	2021 жылдан «Bolashak» Академиясының құрметті профессоры. 
*	2021 жылдан ҚР ІІМ Қарағанды Академиясының құрметті профессоры.
*	2022 жылдан Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің құрметті профессоры.
*	2023 жылдан Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университетінің құрметті профессоры.
*	2023 жылдан бастап Орталық Қазақстан академиясының құрметті профессоры.
*	2023 жылдан бастап М.Әуезов атындағы ОҚУ - дың құрметті профессоры.
*	2025 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясының құрметті профессоры.
*	2025 жылдан бастап Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің құрметті профессоры.

### Отбасы
Үйленген, үш баласы, екі немересі бар.

## Наградалары мен атақтары
### Мемлекеттік наградалар
* «Құрмет» ордені (2006);
* «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері» (2011);
* «Парасат» ордені (2021);
* Мерейтойлық медальдар – «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), 
* «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), 
* «Астанаға 10 жыл» (2007), 
* «Қазақстан Конституциясына 20 жыл» (2015), 
* «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» (2015), 
* «Астанаға 20 жыл» (2018), 
* «Қазақстан Конституциясына 25 жыл» (2020)
* «Астана» естелік медалі (2006)
* «Қазақстан Республикасының Конституциясына 30 жыл» мерекелік медалі (2025)
* 3-дәрежелі «Барыс» ордені (2026)

### Төсбелгілер
* «ҚР білім саласының құрметті қызметкері» (2004)
* «Қазақстан Республикасы ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» (2006)
* «Ы. Алтынсарин» (2008)
* «Мемлекеттік қызмет үздігі» (2018)
* «Қазақстанның құрметті заңгері» (2020)
* Қазақстан халқы Ассамблеясының "Бірлік" жоғары марапаты (2021);
* ҚР Судьялар одағының "Жеті жарғы"құрмет белгісі (2021);
* «Алтын Барыс» (2022);
* «Ахмет Байтұрсынұлы» төсбелгісі (2024);
* «Қаныш Сәтбаев» төсбелгісі.

### Министрлік, ведомства, қоғамдық ұйым наградалары
**Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ**
* «Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университеті заң факультетіне 15 жыл» медалі (2014)
* Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университеті білім және ғылымды дамытуға қосқан үлесі үшін «Лев Гумилев» медалі (2015)
* «Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университетіне 20 жыл» (2016)
* «Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университеті заң факультетіне 20 жыл» (2019)
* Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университеті білім және ғылымды дамытуға қосқан үлесі үшін «Күлтегін» медалі (2020)
* «Л.Н. Гумилев атындағы Евразия ұлттық университетіне 25 жыл» (2021)

**Тағы басқа**
* «За 10 лет безупречной службы»  (1990)
* «ҚР ҰҚК академиясына 25 жыл» медалі (1999)
* «60 лет победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.» естелік мерейтойлық медалі (2005)
* «90 лет со дня рождения Ю.В.Андропова» медалі (2006)
* «50 лет НИСХИ МСХ СССР – НИИПББ НЦБ МОН РК» медалі (2008)
* «Академик А.И. Бараевтың туғанына 100 жыл» естелік медалі (2008)
* «КАЗГЮУ-ге 15 жыл» медалі (2009)
* «С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің дамуына қосқан үлесі үшін» төсбелгісі (2009)
* «Қазақстан Республикасы Қаржы полициясына 15 жыл» төсбелгісі (2009)
* «Семей-Невада» антиядролық қозғалысына 20 жыл» медалі (2009)
* «Қазақстан полициясына 20 жыл» медалі (2012)
* ҚР Конституциялық Кеңесінің «Конституциялық заңдылықты нығайтуға қосқан үлесі үшін» медалі (2013)
* КазГЮУ-дің 20 жылдығына «Ерен еңбегі үшін» медалі (2014)
* «Қазақстан Республикасының прокуратурасына 20 жыл» медалі (2015)
* «Айрықша еңбегі үшін" Шоқан Уалиханов атындағы Көкшетау Университетінің медалі (2021).
* «Nur Otan" партиясының "Белсенді қызметі үшін»медалі (2021).
* Қазақ ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының Әл-Фараби атындағы алтын медалі (2021).
* Естелік Медаль " Б. С. Бейсенов. Туғанына 100 жыл» (2023).
* «Maqsut Narikbayev University 30 жыл» медалі (2024).
* «Әділет органдары жүйесін дамытуға қосқан үлесі үшін» медалі (2025).

**Алғыс хаттар мен Құрмет грамоталары**
* Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Алғыс хаты.
* Қазақстан Республикасының Президенті Қ-Ж.К. Тоқаевтың Алғыс хаттары.
* Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның төрағасы Қ.Сұлтановтың алғысы.
* Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның төрағасы Ж.Әбділдиннің алғысы.
* Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Қ.Әбдірахмановтың Алғыс хаты.
* Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі С.Нұрбектің Алғыс хаты.
* Татарстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – ТР Білім және ғылым министрі Э.Н. Фаттаховтың Алғыс хаты.
* «Нұр Отан» партиясы Астана филиалы төрағасының бірінші орынбасары С.Ахметовтің Алғыс хаты.
* «Отандастар қоры» КеАҚ Президенті Н.Әбіқаевтың Алғыс хаты.
* Колледждер қауымдастығы президиумының Алғыс хаты.
* Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Төрағасы Қ.Мәмидің Құрмет грамотасы.
* Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі Ж.Түймебаевтың Құрмет грамотасы.
* Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі Ж.Құлекеевтің Құрмет грамотасы.

## Ұйымдарға мүшелік
* Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның Сараптамалық кеңес мүшесі
* Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы ғылыми-консультативтік кеңестің мүшесі
* «Ғылым қоры» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі (2007-2010)
* «Парасат» ҰҒТХ» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі (2007-2010)
* Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның мүшесі 
* Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің 6D030100 – «Құқықтану», 6D030200 – «Халықаралық құқық» мамандықтары бойынша докторлық диссертация қорғау, философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесін беру жөніндегі диссертациялық кеңесінің төрағасы (2015)
* Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы жанындағы Құқық қорғау органдары Академиясының философия докторы (PhD), «Құқықтану» және «Құқық қорғау қызметі» білім беру бағдарламаларының бейіні бойынша доктор дәрежесін беру үшін докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі диссертациялық кеңестің төрағасы (2015-2016)
* Әр жылдары КАЗГЮУ (ҚАЗГЗУ), Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Қарағанды «Болашақ» университеті, ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Академиясында докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі диссертациялық кеңестердің мүшесі болды.
* Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі жанындағы Қоғамдық кеңестің мүшесі (2016-2017).
* Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің ғылыми-сарапшылық кеңесінің мүшесі.
* Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды тұжырымдау жөніндегі жұмыс тобының мүшесі (2022)

## Библиография
170-тан астам ғылыми еңбектің авторы: қылмыстық құқық, криминология, құқықтың теориялық мәселелері, білім беру және ғылыми-зерттеу қызметі мәселелері бойынша монографиялар, оқулықтар, оқу құралдары.

### Монографиялар / Өзге басылымдар
* Классификация преступлений и ее правовое значение // КВШ ГСК РК. Караганда, 1996 г.
* Категория преступлений небольшой тяжести по уголовному праву Республики Казахстан // КВШ КНБ РК. Караганда, 1998 г.
* Тяжкие преступления по уголовному праву Республики Казахстан // Фолиант. Астана, 2001 г.
* Экономические и правовые аспекты утилизации асбестосодержащих отходов в Казахстане: применение опыта Польши // Издательство «Экономика и Экология», ISBN 978-83-963269-2-8. 2022 (бірлескен авторлықта)
* Economic and legal aspects of the disposal of asbestos-containig waste in Kazakhstan: Polish experience in application // Economics and Environment Publishing House, ISBN 978-83-963269-2-8. 2022 (бірлескен авторлықта)
* Конституция Республики Казахстан. Комментарий к изменениям и дополнениям, принятым на республиканском референдуме 5 июня 2022 года // Комментарий. Нур-Султан, 2022. 412 с. (бірлескен авторлықта)
* Конституция Республики Казахстан. Коментарий к изменениям и дополнениям, принятым Законом Республики Казахстан от 8 июня 2022 года и Законом Республики Казахстан от 17 сентября 2022 года // Второе издание; – Астана: Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилева, 2025. –424 с. ISBN 978-601-385-122-8 (бірлескен авторлықта)

### Оқулықтар, оқу құралдары
* Теоретические основы классификации преступлений в уголовном законе // Учебное пособие. ВШ МВД РК. Караганда, 1992 г.
* Уголовно-правовое значение классификации преступлений в Общей части уголовного права // Учебное пособие. ВШ МВД РК, Караганда, 1994 г.
* Понятие преступления по уголовному праву Республики Казахстан // Лекция. - Караганда: ВШ МВД РК. 1995 г.
* Комментарий к Указу Президента Республики Казахстан, имеющему силу закона, от 17 марта 1995 года // Учебно - практическое пособие. КВШ МВД РК. Караганда, 1995 г.
* Словарь основных понятий и терминов Общей части уголовного права // ВШ ГСК РК. Караганда, 1996 г.
* Қылмыстық құқықтың Жалпы бөлімі бойынша негізгі ұғымдар мен терминдердің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. КР МТК Қарағанды жоғары мектебі. Қарағанды, 1996 ж.
* Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы // Оқулық. Болашақ – Баспа. Қарағанды, 2005 ж. - 248 бет.

### 2020-2026 жылдары жарияланған негізгі ғылыми мақалалар
* Халықаралық үлгілерге сай // Ana Tili, 11-17 маусым 2020 ж., №23(1543)
* Legal analysis of state support for compatriots abroad enshrined in Kazakhstan // ARTÍCULOS UTOPÍA Y PRAXIS LATINOAMERICANA. AÑO: 25, n° EXTRA 6, 2020, pp. 29-39 REVISTA INTERNACIONAL DE FILOSOFÍA Y TEORÍA SOCIAL CESA-FCES-UNIVERSIDAD DEL ZULIA. MARACAIBO-VENEZUELA ISSN 1316-5216 / ISSN-e: 2477-9555//https://produccioncientificaluz.org/index.php/utopia/article/view/33506 (Scopus, бірлескен авторлықта).
* Flexible Model for Organizing Blended and Distance Learning // Computational Science and Its Applications – ICCSA 2020. 20th International Conference, Cagliari, Italy, July 1–4, 2020, Proceedings, Part II (Scopus, бірлескен авторлықта).
* Образование. Реалии. Или: сделай шаг первым // Дистанционное образование в период пандемии: сборник статей / главный редактор Сыдыков Е. – Нур-Султан: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2020. – 435. С. 59-70
* Экзамен, выдержанный всей страной // Дистанционное образование в период пандемии: сборник статей / главный редактор Сыдыков Е. – Нур-Султан: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2020. – 435. С. 48-59
* Интеграция в учебную деятельность открытых онлайн-курсов // Дистанционное образование: новые вызовы глобального масштаба: сборник статей, часть 2 / главный редактор Сыдыков Е.Б. – Нур-Султан, ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2020. – 447. С. 29-31 (бірлескен авторлықта)
* Kazakhstan Legislation In The Religious Sphere: History And Prospects For Development // REPORTS OF THE NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN. ISSN 2224-5227. Volume 2, Number 330 (2020), 81-92 Р. (бірлескен авторлықта)
* Actual Issues Of Supporting Compatriots Abroad: International Experience And Prospects For Improving National Legislation // N E W S OF THE NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN. SERIES OF SOCIAL AND HUMAN SCIENCES. ISSN 2224-5294. Volume 2, Number 330 (2020), 123-132 Р. (бірлескен авторлықта)
* Personalized training model for organizing blended and lifelong distance learning courses and its effectiveness in Higher Education // Journal of Computing in Higher Education // https://doi.org/10.1007/s12528-021-09282-2  (бірлескен авторлықта)	
* Intelligent learning systems for LLL courses: Intelligent learning systems for LLL courses // ACM International Conference Proceeding Series, 2021, Р. 26-27 (бірлескен авторлықта)	
* Евразийский национальный университет: успехи в реалиях вызовов // Ректор ВУЗА. №10. 2020. С. 6-7	
* The Education System is a Driver of Societal Transformation in Digital Format // Higher Education in Russia and Beyond / №2(27) / Spring 2021. pp. 24-26 (в соавторстве)
* Қашықтан оқыту цифрлық дағдыны үздіксіз дамытуды талап етеді	 // inbusiness.kz.  20 желтоқсан 2020 // https://inbusiness.kz/kz/news/kashyktan-okytu-cifrlyk-dagdyny-uzdiksiz-damytudy-talap-etedi		
* От созидания к инновационному развитию // Казахстанская правда от 22 июня 2021 г. №116 (29493) - С.7		
* Евразийский национальный. Современный университет современного государства // Білімді ел. Образованная страна // Республикалық білімділік қоғамдық-саяси газеті. 18 мамыр 2021. №19 (273). С.3		
* Уголовная политика в системе обеспечения правовой безопасности // ВЕСТНИК Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия Право. № 3(136)/2021. С.105-112 (бірлескен авторлықта)
* Криминалистические методы решения задач уголовного судопроизводства в свете реализации правовой политики // 	СБОРНИК МАТЕРИАЛОВ Международной научно-практической конференции «ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ УГОЛОВНОГО ПРАВА В СВЕТЕ РЕАЛИЗАЦИИ ПРАВОВОЙ ПОЛИТИКИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН». Нур-Султан: ИП «Булатов А.Ж.», 2021. 330 с. С. 247-250 (бірлескен авторлықта)
* Совершенствование российского уголовного законодательства о противодействии преступлениям в сфере спорта // Вестник Санкт-Петербургского университета. Право. 2021. Т.12. Вып.3. С. 604-620 (бірлескен авторлықта)
* Некоторые вопросы уголовного проступка в уголовном законодательстве Республики Казахстан // Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия Право. № 2(139)/2022. С.100-108 (бірлескен авторлықта)
* State Support for Compatriots: Improving Kazakhstan Legislation	Электр	Brazilian Journal of International Law Volume 6, No 6, 2022, Р.406-430 // https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85153628492&origin=resultslist&sort=plf-f (бірлескен авторлықта)
* Отмена смертной казни в Казахстане // Вестник права Республики Казахстан. «Zanger». №2(247). 2022. С.62-66
* Жаңа Қазақстан құрудың жарқын үлгісі	Элект.	Egemen Qazaqstan // https://egemen.kz/article/310544-zhanha-qazaqstan-qurudynh-dgarqyn-ulgisi
* Тұрақты даму кепілі Элект. Egemen Qazaqstan //https://egemen.kz/article/348062-turaqty-damu-kepili
* Институт конституционного контроля в Казахстане // Сборник международной конференции «Тенденции развития моделей института конституционного обжалования в странах центральной Азии» Ташкент, 2023. 195 с. С 103-110.
* Б.Бейсенов– основоположник высшего ведомственного образования правоохранительной системы // Материалы Международной научно-практической конференции   «Подготовка  сотрудников ОВД: Наследие, опыт и  перспективы», посвященной 100-летию Баримбека Бейсенова Караганда, 2023. 234 с. С 42-43
* Верховенство Конституции – залог успешного развития страны // Журнал «Хабаршы – Вестник» Карагандинской академии МВД РК им. Баримбека Бейсенова № 4 (82)/2023. С 194-199
* Development of an Ontological Model of Words in Public Political Discourse // ACM Digital Library/ ICEMT '23: Proceedings of the 7th International Conference on Education and Multimedia Technology, 2023, pp. 362–367 (бірлескен авторлықта)
* Intelligent question-answering system based on the public political discourse knowledge // In Proceedings of the 2024 10th International Conference on e-Society, e-Learning and e-Technologies (ICSLT) (ICSLT '24). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, 2024, pp. 14–19 (бірлескен авторлықта)
* Правовое регулирование ограничений на предпринимательскую деятельность государственных служащих:казахстанский и международный опыт // НАУЧНЫЙ ЖУРНАЛ «ВЕСТНИК АКАДЕМИИ ПРАВОСУДИЯ»  2025 № 2 (10). 95 с, С 27-39 // 
* КОНСТИТУЦИОННЫЕ РЕФОРМЫ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН // КОНСТИТУЦИОННЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ. ЗАКОН И ПОРЯДОК Сборник материалов международной научно-практической конференции от 12 июня 2025 года №1 // 
* Еркін Оңғарбаев: Конституция үстемдігі – әділеттілік қағидатының арқауы // Egemen Qazaqstan, №164 (31144), 26 тамыз 2025 жыл. 3 бет // 
* Верховенство Конституции – фундаментальная основа для реализации принципа «Закон и Порядок» // Казахстанская Правда, №165 (30543), 27 августа 2025 года. стр. 4. // 
* Опора свободы и единства // Юридическая газета, №65 (3966), 29 августа 2025 года. (1 стр., 3 стр.) 
* Деятельность Конституционного Суда Республики Казахстан по защите конституционных прав и свобод граждан // Қазақстан Республикасының Конституциясына 30 жыл: құқықтық жетістіктер мен даму перспективалары. Мерейтойлық жинақ. –Астана: «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК, 2025. -336 б. 70-79 беттер. ISBN 978-601-7682-12-5
* Конституционная реформа 2022 года – правовая основа строительства Справедливого Казахстана // «ЖАҢА АРХИВ» ғылыми-әдістемелік журнал. 2025.Т.4. №3. ISSN 2958-6593
* Restriction of Parole and Their Compliance with the Constitution: Legal Positions of the Constitutional Court of the Republic of Kazakhstan // Proceedings of the International Forum of Constitutional Justice «PEACE AND THE FUTURE THROUGH LAW»
* Конституционный суд – реальный механизм защиты прав граждан // Казахстанская Правда, №207 (30585), 25 октября 2025 года. стр. 5. 
* The Constitutional Court of the Republic of Kazakhstan: the Impact on the Development of the Legal System of the Country and the Protection of the Constitutional Rights and Freedoms of Citizens // Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Modern Trends in Ensuring the Supremacy of the Constitution through the Exercise of Constitutional Justice”
* Конституционно-правовой анализ ограничений на предпринимательскую деятельность лиц, приравненных к государственным служащим:правовые позиции Конституционного суда Республики Казахстан // Сборник материалов Международной научно-практической конференции, посвященной 30-летию Конституции Республики Казахстан «Конституция и государственность: диалог права и будущего». –Астана: РГП на ПХВ «Институт законадательства и прававой информации Республики Казахстан», 2025.  стр. 74-80.  
* Верховенство Конституции – главный принцип деятельности Конституционного суда Республики Казахстан // Сборник материалов международной научно-практической конференции «Тридцать лет Конституции Республики Казахстан: достижения и перспективы»: -Кокшетау:КУ им А.Мырзахметова, 2025. -160ст (6-15стр) ISBN 978-601-82433-1-8
* Конституционный Суд Республики Казахстан и его правовые позиции в рамках уголовного законодательства // Судебная власть и судоустройство : тенденции и перспективы правового регулирования : монография. 2-е изд.,перераб. / И. Д. Арешкина, О.З. Блас, О. Ю. Болдырев [и др.] ;под общей редакцией О. А. Ястребова, Е. Ю. Комлева. –Москва : РУДН, 2026. – 415 с.  (137-148стр)

## Әдебиет
* Әбуов Ж. Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев туралы // Адамшылық айнасы: Әнуар Оңғарбаев туралы естеліктер. — Астана: Фолиант, 2016. —140-144 бб.
* Сарсембаев М.А. Видный юрист и опытный организатор / «Казахстанская правда» от 3 сентября 2016 // https://kazpravda.kz/n/vidnyy-yurist-i-opytnyy-organizator/
* Тлепина Ш.В. Видный ученый-юрист, организатор юридического образования и науки // Право и государство. 2016. - № 4 (73). – С.115-120 http://repository.kazguu.kz/bitstream/handle/123456789/217/20.%20%D0%A2%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%A8.%D0%92.%20%D0%A1.%20115-120.pdf?sequence=1&isAllowed=y
* Тлепина Ш.В. Көрнекті ғалым-заңгер, заң білімі мен ғылымын ұйымдастырушысы // Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы.  Гуманитарлық ғылымдарсериясы. 2017.- № 3 (118). – 425-431 б.
* Жалмаханов Ш.Ш. «Созақ» өлкетану және тұлғатану ғылыми танымдық кітабы. 2018. Б 104-106
* Даурембекова А. ВЫПУСКНИКИ КАРАГАНДИНСКОЙ АКАДЕМИИ МВД РК ИМ. БЕЙСЕНОВА – ГОРДОСТЬ КАЗАХСТАНСКОЙ ЮРИСПРУДЕНЦИИ // Человек и Закон. 18 октября 2019 г. // http://astanazan.kz/?p=1241
* Ахпанов А.Н., Сембекова Б.Р. УЧЕНЫЙ, ОРГАНИЗАТОР ОБРАЗОВАНИЯ, ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ДЕЯТЕЛЬ // Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия: Право. № 3(136)/2021. С.8-10
* Абдрасулов Е.Б. ЧЕЛОВЕКУ ВЫСОКИХ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ И НРАВСТВЕННЫХ КАЧЕСТВ ОНГАРБАЕВУ ЕРКИНУ АНУАРОВИЧУ - 60 ЛЕТ // НАУЧНЫЙ ЖУРНАЛ «ВЕСТНИК АКАДЕМИИ ПРАВООХРАНИТЕЛЬНЫХ ОРГАНОВ»№ №3 (21) 2021. С.10-12  https://vestnikacademy.kz/wp-content/uploads/2021/10/vestnik_21_2021.pdf
* Галиакбарова Г.Г. Заңгер-ғалым Еркін Оңғарбаев 60-жылдық мерейтойын атап өтуде  https://kaz.zakon.kz/5079510-za-ger-alym-erk-n-o-arbaev-60-zhyldy.html, Көрнекті заңгер-ғалым Еркін Оңғарбаев 60 жасқа толды  https://anatili.kazgazeta.kz/news/59566, Выдающийся ученый-юрист Еркин Онгарбаев отмечает 60-летний юбилей  https://dknews.kz/ru/stil-zhizni/199506-vydayushchiysya-uchenyy-yurist-erkin-ongarbaev , https://dknews.kz/kz/aza-tilindegi-ma-alalar/199508-kornekti-zanger-galym-erkin-ongarbaev-60-zhyldyk, Өз ісінің шебері, еліміздің көрнекті заңгер-ғалымы туралы http://repository.kazguu.kz/bitstream/handle/123456789/1581/%d0%9f%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%be%20%d0%b8%20%d0%b3%d0%be%d1%81%d1%83%d0%b4%d0%b0%d1%80%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%be_%e2%84%96%203%20%2896%29%2c%20%d0%93%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b0%d0%ba%d0%b1%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%b2%d0%b0.pdf?sequence=1&isAllowed=y
* Қамзабекұлы Д. Аманатқа адалдық. / «Астана Ақшамы». 3 Қыркүйек, 2021  https://www.astana-akshamy.kz/amanatqa-adaldyq/
* Мукашева А.А. Юбилей учителя, ученого, человека. / «Вечерняя Астана». 03 сентября 2021  https://vechastana.kz/yubilej-uchitelya-uchenogo-cheloveka/
* Бейбитов М. О талантливом ученом и педагоге / Юридическая газета. 3 сентября 2021 г. №69-70
* Сомжүрек Б. Жақсы адам мен жақсы іс – жалпыға ортақ / Заң газеті. 3 Қыркүйек, 2021
* Сақ Қ. Зиялылық заңғары / Turkystan. Халықаралық саяси апталық. 2 Қыркүйек, 2021  https://turkystan.kz/article/154374-ziyalylyk-zangary/
* Сыдыков Е.Б. Служение делу / Сборник материалов Международной научной-практической конференции «Проблемы и перспективы развития уголовного права в свете реализации правовой политики Республики Казахстан». Нур-Султан, 2021
* Тлепина Ш.В. Профессор Е.Ә.Оңғарбаевтың құқықтық көзқарастары және ғылыми-ұйымдастырушылық қызметі / «Қазақстан Республикасының құқықтық саясатын іске асыру аясындағы қылмыстық құқықтың мәселелері мен дамыту перспективалары» Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның еңбектер жинағы. Нұр-Сұлтан, 2021
* Тлепина Ш.В. Видный ученый-юрист, организатор юридического образования и науки / Білімді ел. Образованная страна. 31 августа 2021 г. https://bilimdinews.kz/?p=166601
* Нургали К. Профессионализм, выверенный пандемией / Білімді ел. Образованная страна. 24 августа 2021 г. https://bilimdinews.kz/?p=165596
* Трудовая деятельность и научная школа профессора Е.А.Онгарбаева / Авторы и сост. Нурмагамбетов А.М., Тлепина Ш.В., Жаркенова С.Б., Галиакбарова Г.Г. — Нур-Султан, 2021. -274с.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* http://alashainasy.kz/omir/erkn-anuarulyi-ongarbaev-53545/ 
* https://egemen.kz/article/161432-erkin-onhgharbaev-barlyq-taraptardynh-usynysyn-toghystyrghan-zhoba-boldy

Санат:Қазақстан саясаткерлері
Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы корреспондент мүшелері
Санат:Заң ғылымдарының докторлары
Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары
Санат:Қазақстан Конституциялық Соты судьялары