Платформа (фильм, 2019)

**Платформа** (, түпнұсқа , мағынасы *Қуыс*}}) — 2019 жылғы Испанияның Ғылыми фантастикалық және Қорқынышты фильмі болып, режиссері Галдер Газтелу-Уррутия. Фильм оқиғасы алып мұнара стиліндегі *Вертикалды өзін-басқару орталығында* болады. Оның тұрғындары ең жоғарғы қабаттан ас толтырылып, төмен түсетін  бір платформа арқылы азықтанады, платформа әр қабатқа тоқтап, ондағылардың ас жеуіне сәл аялдайды, сосын жалғасты төменгі келесі қабатты азықтандырады, осылай төмен түсе береді. Ең жоғарыдағылар ең таза және мол ас жей алады, ал төмендеген сайын ас азаяды, бүлдіріледі, ластанады, тіпті ең төменгі қабаттағыларға мүлде ас жетпей қалады. Тұрғындар да тұрақты бір қабатта болмайды, олар әр 30 күн сайын көп қабаттар арасында ауысып отырады, бірде жоғарғы қабаттан оянса, келесі бір кезекте төмен қабаттан оянады. Жоғары қабатта болу қуанышты болып көрінеді, олар мол және таза асқа қарық болады, ал төменгілері аштықтың азабын тартады. Бұл жүйе толассыз қақтығыстарға әкеледі.

Философиялық экзистенциализмдік мағынадағы бұл Фильмде ең алғашқы астың тазалығы мен дәмділігіне жоғары деңгейде көңіл бөлінеді.

Фильм 2019 жылғы Торонто кинофестивалінде (TIFF) тұсаукесер өткізді, онда ол халық қалауы бойынша "Түн Жындысы" (Midnight Madness) сыйлығын иеледі. TIFF-те, фильм әлемдік медияға шығу келісімін Netflix-пен жасасты. Ол медия сервисіне 2020ж 20-шы наурызында шығарылды.

## Оқиғасы
thumb|right|200px|2019ж қазан айында өткен баспасөз конференциясы: ''Тримагаси'' және басқалары
Горең 48 нөмірлі бетон бөлмеде (төмен қарай саналады) оянады. Тримагасидің түсіндіруінше, олар мұнара формасындағы "Вертикал өзін-тәрбиелеу орталығы" құрылысындағы бір бөлмеге жайласқан; тік құрылыстың жоғарғы жағынан әр қабаттағы бөлмелерге азық-түліктер бір платформамен жеткізіледі; платформа әр қабатта белгіленген мерзімге тоқтап барып келесіге қарай түседі. Төменгі қабаттағы адамдар жоғарыдағылардан қалғандын ғана жей алады; егер біреу бөлмеге азықтарды сақтауға тырысса, бөлме іші өлім температурасына дейін қызады, немесе суиды.

Адамдар ай өткен сайын кездейсоқ ықтималдықпен жаңа қабаттағы бөлмеге орналастырылады. Әр тұрғынға өзімен бірге бір затты алып жүруге рұқсат: Горенг "Дон Кихот" романын, ал Тримагаси өздігінен өткірленетін пышақты алып жүреді. Тримагаси сондай-ақ 136 қабатқан орналасқанда, бөлмелесімен бірлесіп жоғарыдан құлап түскен біреуді боршалағанын айтады. Бірде қанға малшынған Михару есімді әйел платформадағы тамақтар арасында отырып төмен түседі. Тримагаси бұл әйелдің баласын іздеп төменгі қуысқа ай сайын түсетінін айтады.
thumb|right|180px|Горең ретіндегі Иван Массагуэ
Олар әңгімелескен кезде Гореңнің диплом үшін платформада алты ай болуға өз еркімен барғаны және Тримагаси адам өлтіргені үшін бір жылға сотталғаны белгілі болады. Бірінші айда олар дос болады, бірақ бөлме ауыстырылған күні Горенг төсекке байланған күйде оянады. Олар түскен платформада еш азық-түлік болмайтын 171 қабатқа (төмен қарай саналады) ауыстырылған екен. Тримагаси Гореңді байлап қойғанын Гореңнің етін кесіп жеп, екеуі де аман қалу үшін деп түсіндіреді. Сегізінші күні Тримагаси Горенгтің аяғын кесіп алады, бірақ платформадан түсіп келе жатқан Михару Тримасиге шабуыл жасайды. Ол Гореңді босатады, ал Горең Тримагасини өлтіреді. Михару Тримагасидің кейбір еттерін кесіп, Гореңді азықтандырады, сосын өзі де жеп, жалғасты төмен түсіп кетеді.

Үшінші айда Горең 33-ші (Төмен қарай саналады) қабатта оянғанда оның қасында Имогуири деп аталатын әйел және оның иті болады. Горең оның платформаға келуден бұрын өзімен сұхбаттасқан әкімшілік қызметкері екенін танып қояды. Имогуири өзінің қатерлі ісіктің соңғы мезгілінде екенін білген соң өз еркімен осындағы істерді түзету үшін келгенін, бірақ мұндағы жантүршігерлік жағдайларды білмегенін айтады. Имогуири жоғарыдан түскен асты үнемдейді және төмендегілерді де солай етуге үндейді, бірақ олар оны елемейді. Горең Имагуириге Михарудың баласын іздейтінін айтады, бірақ Имогуиридің айтуынша, 16 жасқа дейінгі балаларды бұл платформаға кіргізбейді, ал Михару мұнда жалғыз кірген. Горең келесі айда 202 қабатта (төмен қарай) оянады және Имагуиридің асылып өлгенін байқайды. Горең тірі қалу үшін оның етін жейді, әрі Имагуири мен Тримагасидің одан өздерін жеуді талап еткен галлюцинациясын көреді.

## Фильмде ойнағандар
* Иван Массагуэ - *Горең* (Goreng) ретінде, Индонезияның малай тілінде "Қақталған" мағынасында.
* Зорион Эгилеор - *Тримагаси* (Trimagasi) ретінде, ол "Рақмет" дегенді білдіретін *terima kasih сөзіне қатысты.
* Антониа Сан-Хуан - *Имогуири* (Imoguiri) ретінде, [[Индонезия]]дағы [[Явалықтар]]дың патшалық "Mataram Sultanate" зиратын білдіретін Imogiri сөзіне қатысты.
* Эмилио Буале Кока - *Бахарат* (Baharat) ретінде, яғни [[араб тілі]]ндегі [[дәмдендіргіш]] болып, [[Таяу Шығыс]]та, [[Түркия]] және [[Грекия]] асхана мәзірінде қолданылады.
* Александра Масангкай - *Михару* (Miharu).
* Эрик Л. Гуод - *Ср. Брамбаң* (Sr. Brambang), *Брамбаң'' Ява тілінде (Қызыл пияз) дегенді білідреді.
## Фильмнің босатылуы
2020 жылы 20 наурызда Netflix аталған фильмді босатты. 2020 жылдың шілдесінде Netflixтің хабарлауынша, бұл фильмді алғашқы төрт аптада 56 миллион жанұя көреді, сөйтіп аталған компанияның ең табысты фильмдерінің бірі болды.

## Дереккөздер

Санат:2019 жылғы фильмдер
Санат:Испания қорқынышты фильмдері
Санат:Испания триллер фильмдері