1912 жыл

## Оқиғалар

### Қаңтар

* 1 қаңтар - Қытай республикасы жарияланды.
* 6 қаңтар - Нью-Мексико АҚШ-тың 47-ші штатына айналды.
* 12 қаңтар -  Германиядағы федералды сайлауда социал-демократтар алғаш рет ең көп орын алған партияға айналды.
* 18 қаңтар – Прага конференциясы өтті: Онда Владимир Ленин мен большевиктер партиясы Ресейдің социал-демократиялық жұмысшы партиясының қалған бөлігінен бөлінді.

### Ақпан

* 12 ақпан - Қытайдағы Маньчжур Цин әулеті 268 жылдан кейін Император Сюантун Пуйдің Қытай Республикасының пайдасына тақтан бас тартуымен аяқталды.
* 14 ақпан - Аризона 48-ші штат ретінде қабылданды.

### Наурыз

* 1 наурыз - Альберт Берри ұшқан ұшақтан алғашқы рет парашютпен секірді.
* 6 наурыз - Итальяндық әскерлер соғыста дирижабльдерді бірінші болып қолданды. Екі дирижабль 1829 метр биіктіктен түрік әскерлерін бомбалады.
нобай|Итальяндық дирижабльдер Ливияда түрік әскерлерін бомбалады. Италия-түрік соғысы тарихта ұшақтар мен дирижабльдерден әуе бомбаларын қолданған алғашқы соғыс болды.
* 30 наурыз - Үшінші Француз Республикасы Марокко сұлтаны Абд әл-Хафидпен Фес келісімі бойынша Мароккода француз протекторатын құрды .

### Сәуір

* 11 сәуір - Титаник лайнеры Ирландиядағы Квинстаунға соңғы сапарын жасады.
* 17 сәуір - Ленада Ресей әскерлері Сібірде ереуілге шыққан 500 алтын қазушыны өлтірді немесе жаралды.
* 18 сәуір - Cunard Line компаниясының RMS Carpathia кемесі Нью-Йоркке Титаниктен аман қалған 705 жолаушымен келді.

### Мамыр

* 11 мамыр - Аляска АҚШ-тың құрамына кірді.
* 13 мамыр - Ұлыбританияда ұшқыштар корпусы құрылды (Корольдік Әуе күштерінің ізашары ).

### Маусым

* 6 маусым - Аляскадағы Новарупта жанартауы атқылады, ол ХХ ғасырдың ең үлкен атқылауы болды.

### Шілде

* 30 шілде - Жапония императоры Мэйдзи қайтыс болды, оның орнына ұлы Ёсихито келді, ол Тайшо императоры болып тағайындалды . Жапония тарихында бұл оқиға Мэйдзи дәуірінің аяқталуын және Тайшо дәуірінің басталуын білдірді .

### Тамыз

* 12 тамыз - Марокко сұлтаны Абд әл-Хафид тақтан бас тартты.
* 25 тамыз - Қытайда Сунь Ятсеннің жақтастары Гоминьдан партиясын құрды.
* 29 тамыз -Тайфун Қытайға соғылып, кем дегенде 50 000 адам қаза тапты.

### Қыркүйек

* 4 қыркүйек - Грекияның Самос аралындағы түрік оккупациясына қарсы грек көтерілісі басталды.

### Қазан

* 8 қазан - Бірінші Балқан соғысы басталды. Черногория Осман империясына соғыс жариялады .
* 14 қазан - Джон Фламман Шранк Милуокиде Теодор Рузвельтті өлтірмек болды.
* 16 қазан - Болгар ұшқыштары Түркия темір жолын бомбалады.
* 18 қазан - Италия мен Осман империясы Лозанна маңында Италия-түрік соғысын аяқтаған келісімге қол қойды.
* 24 қазан - Куманово шайқасында серб әскерлері Вардар Македониясында Осман әскерлерін талқандады.

### Қараша

* 28 қараша - Албания Осман империясынан тәуелсіздігін жариялады.

### Желтоқсан

* 2 желтоқсан - Герман империясының Рейх канцлері Теобальд Фон Бетман-Гольвег Рейхстагта сөйлеп, Аустрия-Мажарстанға қауіп төндіру жағдайында соғысқа кіретінін, мәлімдеді. Ол сонымен бірге Германияның Балқандағы мүдделерін растады.
* 3 желтоқсан - Болгария, Черногория және Сербия ( Грециядан басқасы ) Чаталджадағы Осман империясымен бітімге қол қойып , 2 айдан кейін Бірінші Балқан соғысын уақытша тоқтатты. (1913 жылы 3 ақпанда соғыс қимылдары қайта басталды.)

### Нақты күндері жоқ
*1912 ж. неміс физигі Макс Лауэ (1879 – 1960) рентген сәулесінің кристалдардағы дифракциясын ашты
## Туғандар
*Тағы қара: [[:Санат:1912 жылы туғандар]]*

## Қайтыс болғандар
*Тағы қара: [[:Санат:1912 жылы қайтыс болғандар]]*

## Тағы қараңыз

## Түсініктемелер


*