Самокат (жеткізу қызметі)

**«Самокат»** — Ресейдің азық-түлік және үй тауарларын дарксторлардан жеткізу қызметі. 2017 жылы Санкт-Петербургте негізі қаланған және дарксторлардан жеткізу қызметін алғаш рет ұсынған қызмет болып табылады.

Еуропада дарксторлар саны бойынша ең ірі қызмет (2024 жылдың мамырына қарай 2000 нүкте), Ресейде тапсырыстар саны бойынша алғашқы орынға ие (2022 жылдың қыркүйегі бойынша барлық жеткізілімдердің 35%-ы Ресейде Data Insight мәліметі бойынша). 2023 жылдың қорытындысы бойынша қызмет айналымын екі есеге арттырып, алғаш рет e-grocery нарығында №1 ритейлер атанды (InfoLine e-grocery Russia TOP №4 2023 деректері бойынша). 2024 жылы e-grocery нарығында лидерлік орнын сақтап қалды.

## Тарихы
Самокатты 2017 жылы Санкт-Петербургте кәсіпкерлер Родион Шишков пен Вячеслав Бочаров құрған. Шишков, бұрын Yota компаниясының инновациялар жөніндегі директоры, Yota Lab ғылыми-зерттеу орталығын басқарды, Yota Play (кейінірек — Okko) онлайн кинотеатрын іске қосты және 2013 жылдан бастап Ресей поштасының цифрлық өнімдері бойынша бас атқарушы директоры болды. Бочаров Магнитте 15 жылдан астам жұмыс істеді, аймақтық дүкеннің директоры қызметінен «Магнит Косметик» форматын жасаушыға, ыңғайлы дүкендер бас басқармасының бастығы және Сергей Галицкийдің орынбасарына дейін өтті. Болашақ серіктестерді 2010 жылдардың басында Илья Осколков-Ценципер таныстырды, 2015 жылы олар Ресей поштасын цифрландыруда бірге жұмыс істеді.

Олар алдымен *Smart.Space* стартапында қараңғы дүкенді жеткізу үлгісін пайдаланды, бұл бизнес орталықтары мен тұрғын үй кешендеріндегі сервисті жақсартты. 2017 жылдың соңында Санкт-Петербург тұрғын үй кешендерінің бірінің өтінімінде шағын өнімдер мен күнделікті тауарларды 15 минут ішінде жеткізуді ұсынатын «Магазинчик» онлайн витринасы пайда болды. Қызмет сұранысқа ие болды және 2018 жылдың басынан бастап серіктестер «Магазинчикті» жеке қосымша ретінде әзірлеуді бастады, Ресейдегі қараңғы дүкендерден алғашқы мамандандырылған жеткізу қызметі болды.

Серіктестер 120 м² толыққанды қойманы іске қосуға, дамытуға, жалға алуға, өнім ассортиментін кеңейтуге және жарнамаға шамамен 1 миллион доллар жұмсады. 2018 жылдың күзінде Магазинчик тағы 1,5 миллион доллар тартты, желісін 5 қараңғы дүкенге дейін кеңейтті және айына 8 000 тапсырысқа жетті. 2019 жылдың сәуірінде қызмет атауын «Самокат» деп өзгертті. Шілде айында Сергей Гордеевтің ПИК тобы Самокаттың 27% қызметіне 10 миллион доллар инвестициялады, бұл компанияға Мәскеу нарығына шығуға, тағы 70 даркстор дүкен ашуға және жыл соңына дейін аптасына 100 мыңнан астам тапсырысқа қызмет көрсетуге мүмкіндік берді.

COVID-19 пандемиясы кезінде азық-түлік пен тұрмыстық тауарларды экспресс жеткізу нарығы жылдам өсті. 2020 жылғы мамыр айына қарай «Самокат» айына 1 миллион тапсырыспен «Пятёрочка Доставка» мен «Vprok» сервистерін басып озып, ел бойынша жеткізілім саны бойынша бірінші орынға шықты. Бочаров берген сұхбатында компанияның пандемияның алғашқы айларында 3,5 есе өскенін және апта сайын жүздеген курьерді жұмысқа қабылдағанын айтқан. 2020 жыл сәуірде Mail.ru Group (кейінгі атауы — VK) пен Сбердің бірлескен кәсіпорны жобаның қаржылық инвесторларынан «Самокаттың» 75,6% үлесін сатып алды. Ірі технологиялық серіктестердің қолдауымен 2020—2021 жылдары «Самокат» Ресейдің 39 жаңа қаласында жұмысын бастап, дарксторлар санын мыңға дейін арттырды.

2022 жылы «Самокат» 62 қалада жұмыс істеді, дарксторлар саны 1433-ке жетті. Жыл бойы компания күтімге арналған косметика өнімдерінің желісін іске қосып, оны кеңейтті. Сол жылы-ақ «Самокат» Мәскеу қаласы бойынша жаңадан қайнатылған кофе мен ыстық тағамдарды жеткізуді бастады.

2023 жылы «Самокат» бұрыннан бар мобильді қосымшаға қосымша ретінде браузер арқылы тапсырыс беруге болатын веб-сервисті іске қосты.

2024 жылғы желтоқсанда «Самокат» Мәскеу, Санкт-Петербург, Төменгі Новгород және Новосібір қалаларындағы KidBurg-те «Дәмдер зертханасы» () атты ойын алаңын іске қосты.

2025 жылғы наурызда қызмет көрсету «Мегамаркетпен» серіктестік аясында бірнеше қалада киім, аяқ киім, электроника, кітаптар, автотоварлар мен люкс брендтердің косметикасын қамтитын маркетплейс ассортиментінен «кликпен жеткізу» қызметін іске қосты, тауарды қайтару мүмкіндігімен. Осылайша, тауарлар саны 2500-ден 30 000 позицияға дейін артты. Жаңа тауарлар үшін сол күні жеткізу немесе дарксторда қолжетімді болса, 15 минуттан бастап жедел жеткізу ұсынылады.

## Жұмыс үлгісі
«Самокат» 180—220 м² алаңымен дарксторлар желісін пайдаланады, тығыз халық саны бар аудандарда орналасқан. Даркстордың орташа жеткізу аймағы 1,5 км-ге дейін жетеді, бұл тапсырыстарды 15—30 минут ішінде жеткізуге мүмкіндік береді (жеткізу аймағына байланысты). iOS немесе Android қосымшасында пайдаланушы жасаған тапсырысты дарксторда жинаушылар немесе әкімшілер (тауар меңгерушілері немесе директор) жинақтайды. Тапсырысты жеткізетін серіктес-курьелер негізінен жаяу немесе велосипедпен жеткізеді, бұл олардың кептелістерден аулақ болуына мүмкіндік береді.

«Самокат» үй жанындағы дүкен форматымен бәсекелесіп, әртүрлі категориялардағы тауарлар мен азық-түлік ассортиментін ұсынады: бакалея, нан, көкөністер, ет, снекілер, тұрмыстық химия, үйге, балалар мен жануарларға арналған тауарлар.

## Дереккөздер

Санат:Сбербанктің еншілес ұйымдары
Санат:Санкт-Петербург компаниялары
Санат:Ресейде азық-түлік жеткізу қызметтері