open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Байрам Бегай

**Байрам Бегай** (, 20 наурыз 1967 жыл, Тирана облысы) — албаниялық әскери және саяси қайраткер, 2022 жылдан бері елдің президенті.

Албания әскерінде ұзын мансабы бар Бегай тағы Албания Қарулы Күштері Бас штабының 26-басшысы болған. Өзі партиясыз болғанымен, 2022 жылғы президент сайлауында оны биліктегі Социалистік партия ұсынған еді.

## Өмірбаяны
[нобай|250x250px|Байрам Бегай (оң жақта) және [Әзірбайжан президенті Ильхам Әлиев (сол жақта)]]

Байрам Бегай 1967 жылғы 20 наурызда қазіргі Тирана облысындағы  қаласында дүниеге келді. Ол Тирана медициналық университетінен білім алды да, медицина офицері қызметін белсенді атқарды.

Өзінің 31 жыл бойы созылған әскери мансабында Бегай көптеген оқу семинарларына қатысып, Қауіпсіздік және қорғаныс, Медицинаның жоғары оқу орнынан кейінгі мектебі, гастрогепатология бойынша аспирантура, аурухана менеджменті курсы, Америка Құрама Штаттарындағы стратегиялық медициналық көшбасшылық курсы, Медицина саласындағы мамандандыру курсы және Грекиядағы денсаулық курстарын аяқтады.

Бегай бұдан бұрын Албания Қарулы Күштеріндегі доктрина және Жаттығу қолбасшылығын басқарған, әскери-дәрігерлік бөлімшенің бастығы және СУТ әскери директорының орынбасары, Әскери госпиталь директоры, Денсаулық сақтау инспекциясының директоры және басқа да лауазымдарда болды. Кейінірек ол Албания Қарулы Күштері Бас штабының бастығы болып тағайындалды және қызметін 2020 жылы 29 шілде күні бастап, 2022 жылдың 4 маусымында аяқтады.

### Албания президенті (2022–)
Бегайды Албания парламенті 2022 жылғы 4 маусымда 78 қолдап, 4 қарсы және 1 қалыс қалған дауыспен президент рөліне сайлады. Оппозицияның 57 депутаты кандидаттарды атау үрдісі заңсыз болды деп, дауыс беруге бойкот жариялады. Ол 2020 жылғы 24 шілдеде Илир Метаның ізбасары болып, Албанияның 9-Президенті атанды.

## Өз өмірі
Бегай Арманда Бегайға үйленген және Дориан мен Клайди есімді екі ұл баласы бар.

## Дереккөздер

Санат:XX ғасыр саясаткерлері
Санат:XXI ғасыр саясаткерлері
Санат:Албания генералдары
Санат:Албания саясаткерлері
Санат:Албания президенттері
Санат:Қазіргі мемлекет басшылары
Джуанг

**Джуанг** (өз аты *Хуанг, Патрасара*) — Үндістанның Орисса штатында тұратын халық (шығыстан батысқа шамамен 300 км және солтүстіктен оңтүстікке шамамен 500 км). Жалпы саны 49 мыңға жуық адамды құрайды.

## Тілі

Олар джунг тілінде сөйлейді. Ория тілі де кең тараған.

## Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенім.

## Кәсібі

Дәстүрлі кәсібі қолмен атқарылатын егіншілік (тары, майлы дақылдар, күріш), аң аулау, терушілік және балық аулау; көптеген джуанглар темекі өнеркәсібіне арналған кеду жапырақтарын жинаумен айналысады. Өндіріс әдісіне сәйкес үнді тайпалары 6 топқа бөлінеді. Джауанг жинаушылар мен аңшыларға жатады. Олар қоржын тоқудың шеберлері, себеттерін ауыл саудагерлерінен тұз, май, тамақ және ақшаға ауыстырды.

## Өмір салты
Джуангтарда көсемдер (падхан), діни қызметкерлер (байта, нагам немесе нигам), руға бөліну, бойдақтардың үйлері (мандагхар және жанрибаса), рулар арасындағы неке алмасу жүйесі, қалыңдық үшін төлем, жесірлердің қайта некеленуі бар.

### Дәстүрлі баспаналары
Джуанг ауылдарында 10-15 тұрғын үй бар. Пішіні төртбұрышты, қабырғалары балшықпен сыланып, бамбукпен қапталған, шатырлары пальма жапырақтары мен арнайы шөптерден жасалған. Үйшіктердің биіктігі шамамен 6-8 фут, есіктері өте төмен. Тұрғын үйдің өзі 2 бөлмеге бөлінген: отбасының әкесі мен оның барлық әйелдері бір бөлмеге жиналса, екіншісі қосалқы бөлме ретінде пайдаланылады. Жігіттер ауылға кіре берістегі бөлек үйшіктерде тұрады. Әдетте олардың үйлері қонақ үй немесе кездесу орны ретінде пайдаланылады.

## Сілтеме
* 

## Дереккөздер

 
Санат:Үндістан этникалық топтары
Догра

**Догралар** — Үндістанда тұратын халық. Жалпы саны 3 700 мың адам.
Пенджабтарға жақын. Дограларды ежелгі дәуірде Раджпутанадан (яғни Раджастхан) Джаммуның таулы жерлеріне қоныс аударған Чаттари кастасының Сурьявамша Раджпуттарынан шыққан деп санайды. Олар Джамму мен Кашмирде және көршілес Пенджаб, Химачал-Прадеш және Пәкістанның солтүстік-шығысында тұрады.

## Тілі
Тілі - догра тілі.

## Діні
Діни бағыты - көпшілігі индуизмді, сонымен қатар ислам және сикхизмды ұстанады.

## Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – егіншілік, бау-бақша, мал шаруашылығы. Қолөнері дамыған.

## Өмір салты
Отбасы патриархалды, жергілікті қоғамда туыстық және отбасылық қатынастар өте маңызды, олар адамдарға ауылшаруашылық жұмыстарында, саудада көмектеседі.
Бұрын догралар арасында үлкен отбасы кең таралған, бұл кезде аталар мен арғы аталар ересек балалармен және немерелерімен бірге өмір сүрді. Мұндай қарапайым отбасы кейде 50-60 адамға дейін жетеді. Олар өте тату-тәтті өмір сүрді, үлкендердің бұйрығын талқылаусыз орындады. Көп балалы отбасының сүйегі ауылда тұратындарда әлі күнге дейін аулаларында сақтаулы. Бірақ бүгінде отбасылар айтарлықтай қысқарады, көпшілігі шағын отбасыларда тұрады.

### Дәстүрлі киімдері
Догралар киімі Пенджабтарға ұқсас. Ерлер бүйірі кесілген ұзын кең көйлек және тобығына бекітілетін тар шалбар (пайама) киеді. Басына кішкене жеңіл сәлде киеді. Суық мезгілде жейденің үстіне жүннен жасалған күртеше киіледі. Әйелдер киімі ерлерден еш айырмашылығы жоқ десе де болады, бірақ сәлде орнына әйелдер бастарына жеңіл орамал (дупата) жамылады.

### Дәстүрлі тағамдары
Олардың негізгі азық-түлік өнімдері – күріш, бидай, бұршақ дақылдары, жергілікті көкөністер. Сүйікті тағамы - мита мадра (сүт, құрғақ жемістер және бадам).
Фестивальдерде бұршақ, асқабақ тұтынылады. Көптеген вегетарианшылар болса да, догралар грильде гранат пен лимон шырыны қосылған қой етін жақсы көреді. Кеур – ұн, май, сүзбеден дайындалатын, тойда күйеу жігітке берілетін тағам.
Клаариды муссондық маусымда жейді және ұннан, сүзбеден және майдан дайындалады. Баббру немесе Патора - қыша майына қуырылған және картоп пен сүзбе қосылған ұн. Хир – күріш пен кептірілген жемістер қосылған сүт, көбінесе мереке күндері беріледі.

### Фольклоры
Догра мәдениеті – әр түрлі касталар мен тайпалардың зайырлы мәдениеті, уақыт өте келе өзінің қазіргі формасына ие болды. Түрлі тайпаларға жататын адамдар осы жерге келіп, осы жердің белгілі бір аймақтарында қоныстанып, өздерінің билік орталықтарын құрады.

Жәрмеңкелер мен фестивальдер де Догра мәдениетінің ажырамас бөлігі болып табылады. Догра фестивальдері жергілікті, діни, маусымдық және әлеуметтік қызулықты көрсетеді. Күнтізбе түрлі құдайларға, әулиелерге, пайғамбарларға, сондай-ақ жыл мезгілдеріне арналған мерекелердің ұзақ шеруіне ұқсайды. Әрбір фестиваль стилі бойынша ерекше және түсімен, көңілділігімен, ынтасымен, мерекелерімен және рәсімдерімен ерекшеленеді, әсіресе Рахре, Саколаре, Дхамдех, Лохри, Джанамаштми, Ид, Гуру-Парва, Харизмы және т.б.

## Дереккөздер

 
Санат:Үндістан этникалық топтары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2007

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2007** Ресей, Мəскеу/ Мытищи қалаларында өтетін 71-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Ресейде алтыншы рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
* 2007 IIHF World Championship official site

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2006

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2006** Латвия, Рига қаласында өтетін 70-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Латвияда алғаш рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
*2006 IIHF World Championship official site 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Үлкен Нарын ауданы

**Үлкен Нарын ауданы** — Шығыс Қазақстан облысының орталық бөлігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Үлкен Нарын ауылы.

## Тарихы
Большенарым ауданы 1935 жылы 9 қаңтарда Зырян, Катонқарағай және Күршім аудандарының бөліктерінен құрылды.

Оның құрамына 21 ауылдық кеңес (Большенарым, Боран, Жұлдыз, Егізтөбе, Көкөзек, Малокраснояр, Малонарым, Новоберёзов, Новополяков, Огнев, Орджоникидзе, Сеннов, Солдатов, Солонов, Трушников, Ульянов, Усть-Нарым, Үштөбе, Хайрузов, Укор, Яры) енді.

1954 жылы 13 тамызда ауылдық кеңестердің бір бөлігі біріктірілді:  Боран және Большенарым – Большенарым, Егізтөбе, Көкөзек және Жұлдыз — Жұлдыз, Маймыр, Үштөбе, Яры, Орджоникидзе және Новоберёзов — Новоберёзов, Малонарым және Солонов — Солонов, Огнев және Ульянов — Ульянов, Үркер, Усть-Нарым және Хайрузов — Хайрузов.

1963 жылы 2 қаңтарда Большенарым және таратылған Катонқарағай аудандарының негізінде Большенарым ауылдық ауданы құрылды. Оның құрамына 15 ауылдық кеңес кірді: Белов, Большенарым, Жұлдыз, Катонқарағай, Маркс, Медвед, Новоберёзов, Новополяков, Сеннов, Солдатов, Солонов, Ульянов, Өрел, Хайрузов, Черновин.

1970 жылы 4 желтоқсанда қалпына келтірілген Катонқарағай ауданына 7 ауылдық кеңес берілді: Белов, Жамбыл, Катонқарағай, Маркс, Медвед, Өрел және Черновин.

1976 жылы 1 маусымда Ульянов ауылдық кеңесі таратылды.

1986 жылы аудан құрамына 7 ауылдық кеңес кірген: Большенарым, Жұлдыз, Новоберёзов, Новополяков, Солдатов, Солонов, Хайрузов.

1997 жылы 23 мамырда Большенарым ауданы жойылып, аумағы Катонқарағай ауданына берілді.

2023 жылғы 28 желтоқсандағы ҚР Президентінің №424 Жарлығымен 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұрынғы Большенарым ауданының аумағында орталығы Үлкен Нарын ауылында орналасатын Үлкен Нарын ауданы құрылды. Ал Катонқарағай ауданының орталығы Үлкен Нарын ауылынан Қатонқарағай ауылына көшірілді.

## Географиялық орны
Батысында Самар, солтүстігінде Алтай, оңтүстігінде Күршім, шығысында Катонқарағай аудандарымен шектеседі.

## Халқы
 

## Әкімшілік бөлінісі
21 елді мекен 6 ауылдық округке біріктірілген:

## Дереккөздер

Санат:Үлкен Нарын ауданы
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2005

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2005** Аустрия, Инсбрук, Вена қалаларында өтетін 69-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Аустрияда жетінші рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
*2005 IIHF World Championship official site 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Приурал ауданы

**Приурал ауданы** — 1935-1997 жылдары Батыс Қазақстан облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Дарьинское ауылы.

## Тарихы
Приурал ауданы 1935 жылы 9 қаңтарда Батыс Қазақстан облысының құрамында құрылды.

1951 жылғы деректер бойынша ауданның 12 ауылдық кеңесі болды: Балабанов, Галицин, Кирсанов, Краснов, Павлов, Рожков, Рубежин, Савичев, Солодовников, Трекин, Чувашин және Январцев.

1986 жылғы мәлімет бойынша ауданда 12 ауылдық кеңес болған: Володар, Дариян, Жданов, Краснов, Макаров, Мичурин, Раздольный, Рубёжин, Трёкин, Фурманов, Чеботарёв, Январцев.

1997 жылы Приурал ауданы таратылып, аумағы Зеленов ауданына берілді.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Чкалов ауданы

**Чкалов ауданы** — 1939-1963, 1964-1997 жылдары Солтүстік Қазақстан облысы мен Көкшетау облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы —  Чкалово ауылы.

## Тарихы
Чкалов ауданы 1939 жылы 16 қазанда Солтүстік Қазақстан облысының құрамында құрылды. Аудан облыстың орталық бөлігінде орналасты.

1944 жылы 15 наурызда аудан жаңадан құрылған Көкшетау облысына берілді. Аудан облыстың солтүстік бөлігінде орналасты.

1955 жылы 22 қазанда Чкалов ауданының аумағының бір бөлігі жаңадан құрылған Ленинград ауданына берілді.

1963 жылы 2 қаңтарда таратылып, Красноармейск ауданының құрамына енді. 1964 жылы 31 желтоқсанда қалпына келтірілді.

1997 жылы 2 мамырда Чкалов ауданы таратылып, аумағы Тайынша (бұрынғы Красноармейск) ауданына берілді, ал 1997 жылы 3 мамырда Көкшетау облысының бүкіл аумағы, оның ішінде Тайынша ауданы да, Солтүстік Қазақстан облысына қосылды.

1986 жылы аудан құрамына 14 ауылдық кеңес кірген: Абай, Алабота, Амандық, Вишнёв, Донецк, Зеленогай, Краснокиев, Новодворов, Петров, Севастополь, Сүгірбай, Тихоокеан, Чкалов, Яснополян.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Әйтеке би ауданы (Қазақ КСР)

**Әйтеке би ауданы** (бұрынғы *Қарабұтақ ауданы*) — 1935-1997 жылдары Ақтөбе облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Қарабұтақ ауылы.

## Тарихы
Қарабұтақ ауданы 1921 жылы 21 қазанда Ақтөбе облысының Ырғыз ауданының болыстарының бөліктерінен құрылды. 1922 жылы 24 шілдеде Қарабұтақ ауданы таратылып, аумағы Ырғыз ауданына қайтарылды.

1928 жылы Қарабұтақ ауданы Ақтөбе округінің құрамында қалпына келтірілді. 1930 жылы шілдеде Қарабұтақ ауданы таратылып, аумағы Ырғыз және Шалқар аудандарының арасында бөлініп алынды.

1935 жылы 29 желтоқсанда Қарабұтақ ауданы Ақтөбе облысының құрамында Ырғыз ауданынан бөлу арқылы қалпына келтірілді.

1951 жылы ауданда 11 ауылдық кеңес болған: Алға, Аралтоғай, Аралтөбе, Белқопа, Бөгетсай, Қайрақты, Қарабұтақ, Қызылжар, Ыскөл, Тасөткел, Түйемойнақ.

1954 жылы Түйемойнақ ауылдық кеңесі Ыскөл ауылдық кеңесіне қосылды.

1956 жылы Талдысай, Жамбыл ауылдық кеңестері құрылды.

1957 жылы Белқопа, Қайрақты, Оймауыт ауылдық кеңестері Бөгетсай ауылдық кеңесіне, Алға, Аралтөбе ауылдық кеңесі Қарабұтақ ауылдық кеңесіне, Ыскөл ауылдық кеңесі Аралтоғай ауылдық кеңесіне қосылды. Тасөткел ауылдық кеңесі таратылды.

1959 жылы ауданда 6 ауылдық кеңес қалды: Аралтоғай, Бөгетсай, Жамбыл, Қарабұтақ, Қызылжар, Талдысай.

1993 жылы 4 мамырда Қарабұтақ ауданы **Әйтеке би ауданы** болып өзгертілді. 1997 жылы 17 маусымда Әйтеке би ауданы жойылды. Ал бұрынғы Бөгеткөл ауданы Әйтеке би ауданы атауын алды. 
Таратылған ауданның Ақкөл, Аралтоғай, Қайрақты, Қызылжұлдыз ауылдық округтерi Әйтеке би ауданына (бұрынғы Бөгеткөл ауданы), Бөгетсай, Тасөткел ауылдық округтерi Хромтау ауданына берілді.

## Әкімшілік бөлінісі
1986 жылғы мәлімет бойынша аудан құрамында 7 ауылдық кеңес пен 29 елді мекен болған:

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Самар ауылдық округі (Қарағанды облысы)

**Самар ауылдық округі** — Қарағанды облысы Абай ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Огороды, Самарка  ауылдары кіреді. Орталығы – Самарка ауылы. Округ құрамында болған ''Бородиновка'', ''Изумрудное'', ''Пруды'' ауылдары 2023 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) ауылдық округтері
Хәрри Поттер және Араласқанды ханзада

**Хәрри Поттер және Араласқанды ханзада** (ағылш. *Harry Potter and the Half-Blood Prince*) — Гарри Поттер топтамаларының алтыншы фильмі.

## Рөлдерде
Гвардия ауданы

**Гвардия ауданы** — 1933-1997 жылдары Алматы облысы мен Талдықорған облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы —  Қоғалы ауылы.

## Тарихы
Қоғалы ауданы 1933 жылы 16 қарашада Талдықорған ауданының бір бөлігінен Алматы облысының құрамында құрылды.

1938 жылы Сарыөзек жұмысшылар кенті статусын алды.

1942 жылы 7 мамырда Қоғалы ауданы Гвардия ауданы болып өзгертілді (сонымен бірге 28 гвардияшылар атындағы аудан деп те аталды).

1944 жылы 15 наурызда Гвардия ауданы Талдықорған облысына берілді.

1959 жылы 6 маусымда Талдықорған облысыны4 таратылуына байланысты 28 гвардияшылар атындағы аудан Алматы облысына берілді.

1967 жылы 23 желтоқсанда Гвардия ауданы қайта құрылған Талдықорған облысының құрамына қосылды.

1973 жылы Жоламан, Ильичев, Қызылжар, Сарыбұлақ, Шанханай ауылдық кеңестері және Сарыөзек кенттік кеңесі Кербұлақ ауданына берілді.

1986 жылы ауданда 9 ауылдық кеңес болған: Алтынемел, Голубинов, Калинов, Көксу, Қоғалы, Ленин, Развилин, Холмогоров, Чкалов.

1988 жылы Гвардия ауданына Кербұлақ ауданы қосылды. Аудан орталығы Сарыөзекке көшірілді. 1989 жылы 13 қазанда Кербұлақ ауданы қалпына келтірілді, ал Гвардия ауданының орталығы Қоғалыға қайтарылды.

1997 жылы 22 сәуірде Гвардия ауданы Алматы облысына берілді.

1997 жылы 23 мамырда Гвардия ауданы таратылып, аумағы Кербұлақ ауданына берілді.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Албания премьер-министрі

**Албания Премьер-министрі** (), ресми қаратпа сөзі **Албания Республикасының Премьер-министрі** () *–* Албания Республикасының үкімет басшысы және Албания саясатындағы ең маңызды лауазымы. Албания премьер-министрі атқарушы билік үшін жауапты және ол Министрлер Кеңесінің өкілі болып келеді. Министрлер Кеңесі тек ішкі ғана емес, тағы сыртқы істерге де араласады. Ол барлық министрлердің және басқа да органдардың жұмысын бақылайды.

Премьер-министр Албания Президентімен таңдалады және лауазымын жоғалтпау үшін парламентімен қолдалу керек. Премьер-министр жасырын түрде және 4 жылға сайланады. Албания конституциясы премьер-министрдің сайлау мерзімдеріне шек қойған жоқ.

33-ші және қазіргі премьер-министр *–* Социалистік партия ұсынған, 23 маусым күні 2013 жылы сайланған Эди Рама.

## Құқығы, атқаратын жұмысы
Премьер-министр *–* Албания саясатындағы ең беделді лауазымды адам.

Премьер-министрдің басты мақсаты *–* жалпы үкіметтің басшысы. Премьер-министр өзінің жұмысын орындай алмаған жағдайда оның орнын Премьер-министр орынбасары басады.

Конституция бойынша Премьер-министр Министрлер Кеңесі үшін жауапты және елдің жалпы шешімдерінің орындалуын бақылайды.

### Анты
Жұмысын бастар алдында премьер-министр Конституция үстіне бір қолын қойып, осы ант айтады:

## Дереккөздер

Санат:Албания үкіметі
Санат:Албания премьер-министрлері
Санат:Премьер-министрлер тізімдері
Мәскеу ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Мәскеу ауданы** — 1972-1997 жылдары Солтүстік Қазақстан облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Корнеевка ауылы.

## Тарихы
**Мәскеу ауданы** Солтүстік Қазақстан облысы құрамында 1972 жылы 10 наурызда құрылды. Корнеевка ауылы аудан орталығы болып, құрамына Ленин ауданынан Бесқұдық, Бұлақ, Волошин, Заградов, Корнеев, Тораңғыл, Яснов ауылдық кеңестері берілді.

1976 жылы 3 шілдеде орталығы Новоузенка ауылында құрылған ауылдық кеңеске 20 шілдеде Новоузен ауылдық кеңесі атауы берілді.

1986 жылғы мәлімет бойынша ауданда 8 ауылдық кеңес болған: Бесқұдық, Бұлақ, Волошин, Заградов, Корнеев, Новоузен, Тораңғыл, Яснов.

1994 жылы 12 қаңтарда бұрынғы ауылдық кеңестер шекарасында ауылдық округтер құрылды. Сол жылы 1 наурызда Горнов ауылдық округі (орталығы Горное а.) құрылды.

1997 жылы 12 ақпанда Горнов ауылдық округі Заградов ауылдық округіне, Новоузен ауылдық округі Корнеев ауылдық округіне қосылды.

1997 жылы 18 сәуірде Мәскеу ауданы таратылып, аумағы Ленин ауданының құрамына қосылды.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Ленинград ауданы

**Ленинград ауданы** — 1955-1997 жылдары Көкшетау облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы —  Ленинградское ауылы.

## Тарихы
1955 жылы 22 қазанда Көкшетау облысының құрамында құрылып, Қызылту ауданының Горький, Кішіқараой, Қызылту, Сталинград және Чкалов ауданының Алабота, Севастополь ауылдық кеңестері енді. Аудан орталығы «Ленинград» кеңшарының орталығы болып белгіленді.

1956 жылы 31 шілдеде Кузбасс және Менжин ауылдық кеңестері құрылды.

1957 жылы 11 қаңтарда Ленинград, Қазан, Восход ауылдық кеңестері құрылды.

1957 жылы 23 наурызда Совхозный, Новосель ауылдық кеңестері құрылды.

1957 жылы 24 қазанда Молотов ауылдық кеңесі Тихоокеан болып өзгертілді.

1959 жылы 16 желтоқсанда Куйбышев ауылдық кеңесі құрылып, орталығы Дәуіт ауылы Куйбышевский болып өзгертілді.

1960 жылы 6 шілдеде Восход, Кузбасс ауылдық кеңестері Кузбасс ауылдық кеңесіне бірікті.

1960 жылы 29 сәуірде Айсары ауылдық кеңесі құрылды.

1961 жылы 30 желтоқсанда Сталинград ауылдық кеңесі Киев ауылдық кеңесі болып өзгертілді.

1963 жылы 2 қаңтарда орталығы Ленинградское ауылында Ленинград ауылдық ауданы құрылды. Оның құрамына Айсары, Алабота, Восход, Горький, Қазан, Қызылту, Киев, Кішіқараой, Кузбасс, Куйбышев, Ленинград, Менжин, Новосель, Севастополь, Совхозный, Тихоокеан, сондай-ақ Чкалов ауданының Железнодорожный, Чкалов ауылдық кеңестері кірді.

1964 жылы 31 желтоқсанда Ленинград ауданы жай аудан болып қайта құрылып, Алабота, Железнодорожный, Севастополь, Совхозный, Тихоокеан, Чкалов ауылдық кеңестері Чкалов ауданына берілді.

1965 жылы 7 қаңтарда Қызылту ауданынан Талшық кенті мен Колос, Қулыкөл ауылдық кеңестері берілді.

1967 жылы 21 желтоқсанда Колос ауылдық кеңесі таратылып, Талшық кенттік кеңесіне қосылды.

1968 жылы 25 қаңтарда Щучье ауданынан Чистяков ауылдық кеңесі берілді.

1973 жылы 25 желтоқсанда Ленин ауданы құрылып, оған Талшық кенті мен Горький, Қазан, Колос, Қулыкөл, Май, Новосель, Тельман, Ұялы ауылдық кеңестері берілді.

1988 жылы Ленин ауданы таратылып, Ленинград ауданына қосылды.

1990 жылы 13 қыркүйекте Ленин ауданы қалпына келтіріліп, Талшық кенті мен Горький, Қазан, Колос, Қулыкөл, Май, Новосель, Тельман, Ұялы ауылдық кеңестері қайтарылды.

1997 жылы 2 мамырда Ленинград ауданы таратылып, Ленин ауданының құрамына енді.

## Әкімшілік бөлінісі
1986 жылғы мәлімет бойынша аудан құрамында 12 ауылдық кеңес пен 21 елді мекен болған:

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2004

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2004** Чехия, Прага, Острава қалаларында өтетін 68-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Чехияда тоғызыншы рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Албания парламенті

**Албания парламенті** () — Албания Республикасының азаматтарының бірпалаталы өкілі, Албанияның заң шығарушы билігіне жауапты орган. Парламент 140-тан кем емес мүшеден тұрады және жасырын түрде 4 жыл сайын сайланады. Парламентке оның Спикері жауапты. Әр 12 регионның өзінің сайлау округі, парламенттегі бірнеше депутаты бар.

Парламент, Конституция бойынша, барлық заңдарды шығарады, үкіметтің жұмысын бақылайды, соғыс бастайды, елдің бюджетын анықтайды, оны тексереді, референдум мен сайлау өткізеді және Президентті сайлайды.

## Этимологиясы
"Кувенди" сөзі албан тілінде ежелден бері келе жатыр. Оның шығу тегі латын "conventus" (адамдардың жиналысы, ассамблея дегенді білдіреді) сөзімен жиі байланыстырылады.

## Құқығы, жауапкершілігі және мақсаты
Парламент жылына екі рет жиналыс өткізеді. Бірінші сессия Қаңтар айының үшінші дүйсенбісінде және екінші сессия қыркүйек айының бірінші дүйсенбісінде өткізіледі. Алайда, Албания президенті, Премьер-министрі немесе парламенттің өзінің бестен-бірі төтенше жағдайда Парламентті кез келген уақытта жинай алады.

Парламент көпшіліктің дауысы арқылы шешім жасайды. Осыған Конституцияда ерекше шарттар жатпайды, мысалы үлкенірек көпшілікті қажет ететін жағдайлар. Парламенттің тағы қабілеттіктері: Албанияның экономикалық, заңды және саяси қатынастарын өзгерту, Албанияның табиғи және мәдени құндылықтарын сақтау, басқа мемлекеттермен альянстар және ұйымдар құру. Парламент Президентті еш дебатсыз, жасырын дауыс арқылы және бестен-үш көпшілігімен сайлайды.

## Дереккөздер


Санат:Елдер бойынша парламенттер
Парламент
Биік Қарасу

**Биік Қарасу** (, ) — Қырымдағы өзен. Төменгі ағысындағы Салғырдың ең ірі оң саласы. Өзеннің ұзындығы 86 км, су жинайтын алабы 1160 км², өзеннің еңісі 4,37 м/км, Арғыншық гидробекетіндегі орташа жылдық шығыны 1,41 м³/с, сағасында 1,05 м³/с. Ол теңіз деңгейінен 228 биіктіктегі Қараби яйла тау жотасының етегіндегі Қарасу Басы қуатты бастауынан басталып, сағасынан 39 шақырым жерде Сейітлер ауылының маңындағы Салғырға құяды.

Өзеннің қоректенуі жауын-шашынның басым болуымен араласады. Ағын режимі Қырымның басқа өзендеріне ұқсас: жазғы саба және қыста судың көтерілуі — 1912 жылы жаңбырдан кейін Қарасубазардың бүкіл аумағы өзен ағынымен жойылды. Биік Қарасудың 26 саласы бар, олардың ең маңыздысы Танасу, Ләншін, Сарысу және Кіші Қарасу. «Қырымның жер үсті су қоймалары» анықтамалығында әлі анықталмаған, ұзындығы 10,0 км, су жинау қоймасының ауданы 23,0 км², сағасынан 79 км жерде ағып жатқан және ұзындығы 5 шақырымнан аз болатын 2 атаусыз тармағы бар Тайған сол жақ саласы сипатталған. Николай Рухловтың 1915 жылғы «Қырымның таулы бөлігінің өзен аңғарларына шолу» кітабында бірнеше сала-жылғалардың атаулары келтірілген, олардың көпшілігі қазіргі карталарда анықталған (Рухловтың орналасу тәртібі сақталған):
* **Шопан-шоқрақ-дере** — оң жақ саласы Шобан-Шоқрақ бұлағынан басталып, Қарасубазар қаласының солтүстік шетіне құяды;
* **Барын жылғасы** — оң, Мұшаштың солтүстік шетіне ағады;
* **Аджылар жылғасы** — оң, Шапқалдың шетінен оңтүстікке қарай 300 м жерге құяды;
* **Көпқас** (сондай-ақ *Жаутайған*), жоғарғы ағысында, *Мәмбетұлан жылғасы* атауымен аталады (қазіргі карталарда *Орта Жылға* деп жазылған) — сол, қазір Қарасубазар су қоймасына құяды;
* **Терең** — сол, Аққая ауылының солтүстік шетіне құяды;
сондай-ақ әлі белгісіз *Шұңқырдере* мен *Қаплан*;
* **Сарытана** — оң, Башы ауылына құяды, гидроним оның аңғарында жатқан ауылдың ескі атымен (Сарытана) берілген.

Қарасубазар маңында өзен аңғарында республикалық маңызы бар табиғат ескерткіші — Ақ Қая жартасы (325 м) орналасқан.

## Атауы
Түркі тілдерінде жерден шығып жатқан бұлақтардан басталатын өзендерді осылай (тау мұздықтарынан ағатын өзендерді — *ақсу* дейді) атайды.

## Су қоймасы
Қарасубазар қаласына жақын өзенде екі үлкен су қойма бар — Қарасубазар (көлемі 23,3 млн м³) және Тайған (көлемі 13,8 млн м³). Өзен суы суаруға, сондай-ақ Қарасубазар ауданындағы елді мекендерді сумен қамтамасыз етуге қарқынды пайдаланылады.

2014 жылдың қазан айында Сейітлер ауданындағы Новоивановка ауылының маңында өзен ағынын Солтүстік Қырым арнасына өткізуге мүмкіндік беретін су торабының құрылысы басталды. Су торабының құрылысы 2015 жылдың қаңтарында аяқталды.

Су беру жылдамдығы 4 м³/с. Әуіт-тұндырғыштың сыйымдылығы 20 мың м³, ауданы шамамен 0,6 га. Сондай-ақ су тасқыны кезінде апатты су ағызғыш құбыр бар.

Карстовый источник, исток Биюк-Карасу, Крым.jpg|Қарст көзі Қарасу Басы, бастауы Биік Қарасу
Урочище Карасу-Баши, исток Биюк-Карасу, Крым.jpg|Қарасу Басы мекені, бастауы Биік Қарасу
Річка Біюк-Карасу в Білогірську.jpg|Қарасубазар маңында
Белая скала (Ак-Кая), Крым.jpg|Ақ Қая — Биік Қарасу алқабының оң жағалауы


## Дереккөздер

Санат:Салғыр тармақтары
Санат:Қырым өзендері
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2002

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2002** Швеция, Йёнчёпинг, Гётеборг, Карлстад қалаларында өтетін 66-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Швецияда тоғызыншы рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
* Official Website

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2001

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2001** Германия, Кёльн, Ганновер, Нюрнберг қалаларында өтетін 65-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Германияда жетінші рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
*Official Website

## Дереккөздер


Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Партиясыз

**Партиясыз** деп ешбір саяси партияның мүшесі емес адам танылады.

Бұл сөз КСРО -да кең тарады. Бұл партияға мүшелік әртүрлі сауалнамаларда жиі кездесетін тармақтардың бірі болғанымен байланысты, ал «*партиясыз*» сөзі КПСС немесе ВЛКСМ мүшесі емес адамдарға қатысты қолданылды.

Кешегі сталиндік дәуірде, мысалы, Кеңестер депутаттарын сайлау жалпыға бірдей, тікелей, жасырын дауыс беру арқылы тең болды, бірақ баламасыз еді. Барлық кандидаттар біртұтас «коммунистер мен партияда жоқтардың блогын» көрсетті, олар бір-бір сайлау учаскелерінен ұсынылды. 1947 жылы жоғары партиялық органдардың есептері бойынша сайлауға мемлекет сайлау құқығы бар азаматтардың 99,97% қатысты; олардың 98,92%-ы «коммунистер мен партиясыздардың блогына» дауыс берді.

Қазір бұл термин сайланбалы лауазымдарды атқаратын немесе осындай лауазымдарға кандидат болып табылатын, партиялық кандидаттар немесе партиялық фракциялардың мүшелері болып табылмайтын адамдарды (*партиясыз депутат*, *президенттікке кандидат*) сипаттау кезінде кеңінен қолданылады.

## Дереккөздер

Санат:Саяси терминология
Санат:Саясат
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2000

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2000** Ресей, Санкт-Петербург қаласында өтетін 64-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Ресейде бесінші рет өткізілетін чемпионат.

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер
*Complete results at Passionhockey.com
*Group A official results
*Official results for qualifiers

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Донголар

**Донголар** (өз аты; *доу донго*) — бима-сумбан халықтарына жататын Индонезия халықтарының бірі.
Донголар Сумбава аралының шығысындағы таулы аймақта тұрады. Донголар аралдың байырғы халқы болуы мүмкін.
Жалпы саны 50 мың адам.

## Тілі
Тілі - бима тілі.

## Діні
Дінге сенушілер дәстүрлі сенімдерді ұстанады.

## Кәсібі
Донголар қолмен атқарылатын егін шаруашылығымен (күріш және түйнектер) айналысады. Олар ірі жануарларды найзамен, ал құстар мен маймылдарды үрлейтін мылтықпен (сумпитан) аулайды. Бұрын жағалауда өмір сүрген, балық аулаумен айналысқан, бұған жылына бір рет қатаң сақталатын тасбақаларды аулау дәстүрі дәлел.

## Өмір салты
Отбасы кішкентай. Некеге дейінгі жыныстық қатынасқа рұқсат етіледі. Әр ауылда кездесуге арналған үйлер бар. Ата-анасы ресми некеге тұрғанға дейінгі балалар ананың үйінде тұрады.

### Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары
Елді мекендері шоғырланып орналасқан, ортасында ата-бабадан қалған қасиетті орындар орналасқан және рәсімдер орындалатын алаң бар. Тұрғын үйлері қаңқалы-бағаналы, қадалы, жерге тік түсетін шатырдың астында.

### Дәстүрлі киімдері
Ерлердің киімдері иық пен жамбасты жауып тұратын кең матадан тұрады. Әйелдер матадан қысқа белдемше немесе *каин* киеді.

### Дәстүрлі тағамдары
Азық-түлік – негізінен көкөністер, қайнатылған жарма және тамыр дақылдары. Мереке күндері ет жейді.

## Дереккөздер

 
Санат:Индонезия этникалық топтары
Қоныстану (айрық)

**Елді мекендер:**

* Қоныстану – Атырау облысы Қызылқоға ауданы Көздіқара ауылдық округіндегі ауыл.
* Қоныстану – Атырау облысы Қызылқоға ауданы Тасшағыл ауылдық округіндегі ауыл.
Друкпа

**Друкпа**, *бхотия* — Бутандағы Гималай жоталарын мекендейтін туысқан халықтар тобы.
Олар үш топқа бөлінеді: галлон (батыс), бумтампа (орталық) және чангла (шығыс).
Халық саны 360 мың адам.

## Тілі
Олар қытай-тибет отбасының орталық тобының бірнеше жақын тілдерінде сөйлейді.

## Діні
Көпшілігі ресми Бутан дінін ұстанады, діни азшылықтардың (мұсылмандар, индуистар) саны аз. Ресми дінмен қатар кейбір анимистік идеялар сақталған, мысалы, тау рухтарына табыну.

## Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі — қолмен атқарылатын егіншілік (бидай , арпа, тары, қарақұмық, картоп, шалғам) және биік таулы жерлерде мал шаруашылығы (қодастар, цзо — қодастардың сиырлармен қоспасы, қойлар, ешкілер). Негізгі ауылшаруашылық жұмыстарын әйелдер атқарады. Тұз, жүн, астықпен керуен саудасы дамыған.

## Өмір салты
Тайпалық бөліну сақталған. Неке негізінен патрилокальды, полиандрия жиі кездеседі. Отбасы шағын.

### Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары
Друкпалар аңғарларында тегіс шатыры мен ауласы бар тастан жасалған көп отбасылық үйлерде тұрады. Беткейлердегі ғимараттар бір-бірінің үстінде, ал төменгі үйлердің төбелері жоғарғы жағы үшін аула ретінде қызмет етеді. Малшыларда жүннен жасалған қара тұсті лашықтар жиі кездеседі.

### Дәстүрлі киімдері
Негізгі тағамы – цзамба (қуырылған арпа дәнінен, қайнаған суға немесе сүтке қайнатылған ұн), сүт өнімдері, ет, көкөністер. Сүт пен тұз, жұмыртқа, сары май қосылған шай, *чан* (арпадан жасалған сыра) ішеді.

## Дереккөздер

 
Санат:Бутан халықтары
Дан (халық)

**Дан** (Кот-д'Ивуар мен Гвинеяда - *якуба*, Либерияда - *гио*, өз аты - *дан*) — Батыс Африкада тұратын халық. Кот-д’Ивуардағы халық шамамен 800 мың адам, Либерияда 150-200 мың адам, 1 мыңға жуық адам. оңтүстік-шығыс Гвинеяда тұрады.

## Тілі
Дан тілі - манде отбасының шығыс тобының Оңтүстік кіші тобына кіреді. Оған ең жақын моно және тур, дан мен турдың тілі арасындағы өтпелі диалект - гуу. Жазуы латын әліпбиіне негізделген.

Шын мәнінде, дан тілі «макротіл» болып табылады, сондықтан Кот-д'Ивуарда ғана 40-қа дейін диалектілер бар. Диалектілер арасындағы айырмашылықтар соншалықты, географиялық тұрғыдан алыс дан топтары арасындағы өзара түсіністік қиын немесе тіпті мүмкін емес. Үш тілдік норманың қалыптасуы бар: либериялық; Дан-Бло диалектісіне негізделген батыс Якуб; дан-гета диалектісіне негізделген шығыс якуб. Бұл тізімге кейбір зерттеушілер дан-кла диалектісін қосады. Бұған 1960 жылдары қабылданған екі әдеби норма - дан-бло диалектісіне негізделген батыстық және дан-гета диалектісіне негізделген шығыстықты әзірлеу туралы шешім ықпал етті. Солтүстік диалектілерде әдеби норма жоқ. Либерияда жергілікті әдеби норма қалыптасып жатыр.

## Діні
Жақында ғана олар өркениетті дінді: христиандық пен исламды қабылдай бастады. Дегенмен, данның көпшілігі әлі күнге дейін ата-баба рухтарына табынып, сиқырға сенеді. Сондықтан халық арасында анимизм, шайтандық культтер кең тараған.

## Кәсібі
Қазіргі дандар жүгері, тары, құмай, ямс, банан және гевея каучуктарын өсіріп, мал шаруашылығымен айналысады. Сонымен қатар дандар жақсы қолөнершілер (темір ұсталары мен өрушілер). Олар бүкіл әлемге танымал таңғажайып салт-дәстүрлі ағаш маскалары үшін ерекше атаққа ие болды. Таңғажайып маскалар адам бетінің бейнесін дәл береді.

## Өмір салты
оңға|200px|
8 аталық руға, құпия одақтарға және жас аралық институттарға бөліну сақталды. Неке келісімі вирилокальды, полигиния (көп әйел алу), сорорат, әмеңгерлік қолданылады.

Елді мекендері жинақы. Олар конустық төбесі шөппен жабылған дөңгелек лашықта тұрады.

Киімдері иық пен жамбасты жауып тұратын матадан тұрады. Татуировка салу тәжірибесі қолданылады.

Азық-түлігі - негізінен көкөніс (жарма көже).

## Дереккөздер

 
Санат:Кот-д’Ивуар халықтары
Санат:Либерия халықтары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 1999

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 1999** Норвегия, Осло/Хамар/ Лиллехаммер қалаларында өтетін 63-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Норвегияда үшінші рет (1952,1958) өткізілетін чемпионат.

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
*Complete results
*
*Archive of Norway 1999

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Некеден кейінгі қоныс

**Некеден кейінгі қоныс** (лат. locus - орын, сонымен қатар неке мекені) — неке қонысы, некеге тұру жері, некеден кейінгі тұрғылықты жер, некеден кейін ерлі-зайыптылардың қоныс аудару нысандарының жиынтығын білдіретін термин. Жалпы қабылданған терминология мен типология жоқ. Неке қию нысаны ерлердің арнайы ерлер үйлерінде тұруымен, отбасылық тұрғын үйлердің әйелдер мен еркектердің жартысы болып бөлінуімен, әйелі (балалары бар) мен күйеуінің жеке тұрғын үйлерінің болуымен, неке қонысының формасымен байланысты.

Төмендегідей формалары бар:
*патрилокалдық (латын тілінен pater - әке және locus - жер) - әйелі күйеуінің қауымдастығында тұруға көшетін некеге тұру нысаны.
*матрилокалдылық (лат. mater - анадан)- ерлі-зайыптылар әйелінің отбасында тұратын отбасы құрылымының түрі. 
*билокалдылық (лат. bis - екі рет және localis - жергілікті) - ерлі-зайыптылар күйеуінің ата-анасымен немесе әйелінің ата-анасымен бірге өмір сүре алатын отбасы құрылымының түрі.
*авунлокалдылық (лат. avunculus - ананың ағасы және  locus - жер) - ерлі-зайыптылардың қоныстану нормасы, онда жас күйеуінің анасының ағасымен бірге тұрады.
*вирилокалдылық (лат. vir – күйеу және locus – орын) - неке қонысының нормасы, онда жас жұбайлар некеге дейін күйеу жігіт тұрған жерге қоныстанады.
*уксорилокалдылық (лат.Uxor-әйелі және locus-орын) - үйлену қонысының нормасы, онда қалыңдық бұрын тұрақты тұрған жерде тұрады.
*неолокалдық (еж.грек тілінен неос - жаңа) - ерлі-зайыптылар жаңа жерге бөлек қоныстанады.
*дислокалдылық (лат. dis – бөліну, саралау және локус – жер) - жастар бірге тұрмай, ара-тұра ғана кездесіп, бөлек өмір сүре беретін неке қиюының нормасы. 
*амбилокалдылық (лат. ambo – екеуі де және locus – жер) - жастар өз таңдауы бойынша (әртүрлі жағдайларға байланысты) күйеу жігіт некеге дейін тұрған немесе қалыңдық бұрын тұрған жерде қоныстанатын некеге тұру нормасы. 

Некенің барлық түрлері қоғамның бір немесе басқа түрімен шектеледі. Ежелгі негізі бар дәстүрлі қоғамдар патри- немесе матрилокалдылықты немесе басқа түрлерді ұстанады. Қазіргі индустриялық қоғамға ең тән - неолокализация.

## Дереккөздер

Санат:Неке
Санат:Отбасы
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 1998

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 1998** Швейцария, Базель/Цюрих қалаларында өтетін 62-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Швейцарияда тоғызыншы рет (1928,1935,1939, 1948,1953,1961,1971,1990) өткізілетін чемпионат.

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
*Complete results
*
*
*Archive Switzerland 1998
*Qualifying tournament details

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2020

**Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2020** Швейцария, Цюрих/ Лозанна қалаларында өткізілуі тиіс еді, бірақ COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ.

## Сыртқы сілтемелер

*Чемпионаттың ресми сайты 

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2023

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 2023** Финляндия/Латвия, Хельсинки/ Рига қалаларында өтеді. Бұл Финляндияда оңыншы рет өтетін чемпионат, ал Латвияда үшінші рет.

## Қатысушылар

## Плей-офф

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
* Чемпионаттың ресми сайты

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Нұрмұхамедов

* Дінәш Нұрмұхамедов - радиожурналист
* Нағымбек Жемал-Әд-Динұлы Нұрмұхамедов – кескіндемеші, өнертану ғылым кандидаты (1961), Қазақ КСР-інің халық суретшісі (1974)
* Төленді Қапанұлы Нұрмұхамедов — ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі
* Хасен Нұрмұхамедов
POWR

**POWR** - бұл шағын бизнестің өсуіне көмектесетін веб-плагиндер кітапханасы.

## Тарихы
POWR 2014 жылы құрылған және штаб-пәтері Сан-Франциско қаласында орналасқан.  2021 жылдың шілде айында, POWR жылдам дамып келе жатқан электрондық коммерция кеңістігіндегі алғашқы сатып алу ретінде *Pluribus Technologies*-пен күш біріктірді.

## Қызметтер
POWR пайдаланушыларға көбірек конверсия, сайт оқырмандары мен тіркелушілерін өсіріп, сонымен қатар, ақпарат жинауға және тұтынушыларға қолдау көрсетуге арналған плагиндер жиынтығымен бірге жүреді. POWR кез келген веб-сайт құру платформасында және барлық құрылғыда жұмыс істейтін плагиндер кітапханасына қол жетімді етеді.

## Дереккөздер

Санат:Бағдарламалық жасақтама
Жұмағұл

* Жұмағұл – Қалба жотасының оңтүстігіндегі тау. 
* Жұмағұл – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы тау
Астана жеңіл метрополитені

нобай|Астана қаласындағы салынып жатқан LRT көрінісі (2019 жыл)
**Астана жеңіл метрополитені** *(Астана ЛРТ)* — Қазақстанның елордасы Астана қаласында орналасқан жер үстіндегі жеңіл жүрісті метро жобасы.

Әртүрлі баламалы нұсқаларды қарастыра келе, кәдімгі жерасты метросы мен монорельсті жолды қамти отырып 2005 жылы қала әкімдігі "Астананың жаңа транспорттық жүйесі" бағдарламасын қабылдады. Бұл бағдарламада шығындарды оңтайландыру үшін жылдам жүрісті қала транспорты жерүсті және жер асты көліктері қарастырылуға тиісті еді.

Қазақстан астанасының жылдам транспорт жүйесіне орталық пен шығыс ықшам аудандарын қосатын, ұзындығы 10 км болатын  көп секциялы төмен еденді автобустар бағыты да кіруі тиіс еді. 

## Сыртқы сілтемелер
* Жүрісі жеңіл, «жолы ауыр» LRT *Егемен Қазақстан*, ақпан 2021.
* «ЛРТ салып не керегі бар?»: Тоқаев жеңіл рельсті көлік құрылысының аяқталу күнін нақтылауды тапсырды *Skifnews*, қазан 2019.

Санат:Жеңіл рельсті транспорт
Санат:Астана көлігі
Стэнли кубогы

**Стэнли кубогы** (, ) — жылда ойналатын Ұлттық Хоккей Лигасы плей-оффының жеңімпазына табысталатын жүлде.

Бұл хоккей кубогына Канаданың генерал-губернаторы Фредерик Стэнлидің аты берілген.

## Тарихы
Алғашқыда лорд Фредерик Стэнли бұл жүлде жыл сайын Канаданың үздік әуесқой хоккей тобына берілуі тиіс деп бұйырған. Күмістен жасалған кубоктың биіктігі 18,5 сантиметр болған.

1893 жылы кубоктың алғашқы иегері болып Монреаль хоккей клубы атанды.

1908 жылдан бастап жүлдені тек кәсіби хоккей топтарына беретін болған.

1927 жылдан бастап кубок тек НХЛ аясында ойнатылатын болды, бұған дейін оған әртүрлі чемпионаттардың клубтары үміткер бола алған.

1958 жылы кубоктың күміс пен никельден құйылған көшірмесі жасалды. Оның салмағы 15,5 килограмм, ал биіктігі 90 сантиметрге жуық болды, ол үлкен цилиндрлік негізге орнатылды. Сол цилиндрге бес құрсау салынады, құрсауларға жеңімпаздардың есімдері қашалады. Әр құрсауға 13 топтың хоккейшілерін белгілеп қоюға болады. 1991 жылы бүкіл құрсаулар толтырылып, бос орын қалмады. Бұл жағдайда үстіңгі құрсау шешіліп, астынан жаңа құрсау қосылады, шешілген құрсау ХШХФ Даңқ залына сақтауға беріледі.

## Галерея

Premiere Coupe Stanley 1893.jpg|Алғашқы кубок
Syl Apps.jpg|1924 жылдан бастап кубокқа есімдерді қашауға болатын құрсаулар қосыла бастады
BCC 1974 Stanley Cup.jpg|Жеңімпаздардың кубоктан шампан ішуі дәстүрге айналды
StanleyCupAvs2000-01Engraved.jpg|Құрсауға қашалған есімдер (Колорадо Эвеланш, 2001)


Санат:Хоккей
Summertime

**«Summertime»** () — 1933-1934 жылдары Джордж Гершвин жазған ария. Мәтіні Дюбоз Хейуордтың «Порги» романынан алынып, композитордың ағасы Айра Гершвиннің өңдеуінен өткен.

1935 жылы ән Гершвиннің «Порги және Бесс» операсында орындалады. Сол жылдың шілдесінде алғаш рет Эбби Митчеллдің орындаунда күйтабаққа жазылады. Тез арада ән джаз стандартына айналып, көптеген әншілердің репертуарына кірген.

1959 жылы опера негізінде фильм түсіріледі. Лули Джин Норман орындауындағы осы ән Америкалық кино институтының «100 жыл... 100 ән» деп аталатын фильмдерде ойнайтын әйгілі әндердің тізіміне енеді.

2017 жылы Гиннесс рекордтар кітабы бұны әртүрлі үлгіде ең көп жазылған ән деп танып, оның 67&nbsp;591 нұсқасы бар екенін көрсетті.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* 
* 

Санат:Алфавит бойынша әндер
Жүсіповтердің аңшылық үйі

**Жүсіповтердің аңшылық үйі**, сондай-ақ **Жүсіповтердің сарайы**, *Әскерин* () — Көккөз ауылындағы Феликс Жүсіпов кінәздің сарайы, сәулет ескерткіші. 1908-1912 жылдары Ялта сәулетшісі Николай Петрович Красновтың жобасы бойынша Қырым татар стилінде Бақшасарайдағы хан сарайының мақамдары арқылы салынған.

1908 жылы Жүсіповтар әулеті Көккөзде (Богатыр болысында) жылжымайтын мүлікке ие болды, онда Зинаида Николаевна Жүсіпованың өтініші бойынша «жергілікті үлгідегі үй» салу туралы шешім қабылданды. Құрылыс Ялта қаласының бас сәулетшісі Николай Петрович Красновқа тапсырылды, ол сол кезде Кореиз (ұлы кінәз Петр Николаевич үшін) және Ливадия сарайларын салумен айналысты. XV ғасырдан бері орыс патшаларына қызмет етіп, әскери ерліктерімен танымал болған қожайындар жаңа қонысқа Әскерин (қырым татар тілінен аударғанда — *жауынгерге тиесілі*) деген атау берді.

## Дереккөздер

Санат:Қырым сарайлары
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 1997

**[[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты]] 1997** Финляндия, Хельсинки/Турку/Тампере қалаларында өтетін 61-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Финляндияда бесінші рет (1965,1974,1962,1991) өткізілетін чемпионат.

## Командалардың қорытынды орындары

## Чемпион

## Сыртқы сілтемелер
*Complete results
*
*

Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Халықтар достығы сарайы

**«Халықтар достығы» сарайы** () — Өзбекстанның басты концерттік залы. 

Бұл ғимарат 1980 жылы (1981 жылы пайдалануға берілген) Ташкентте сәулетші Евгений Розановтың жобасы бойынша концерттер мен мерекелік шараларға арналып салынды. Сонымен қатар концерт залында шет мемлекеттерден келген өкілдердің сапарлары кезінде ресми рәсімдер өтеді.

Ғимараттың бірегей сәулеттік формасы Варахша пен Кемпірқала археологиялық олжаларына ұқсайды - ғимараттың негізі төртбұрышты, төрт қабырғасының да безендірілуі мен әрленімі бірдей келеді.

## Тарихы
Ол 1980 жылы сәулетші Евгений Розановтың жобасы бойынша аттас алаңда салынған. 1977 жылы ашылған, алаңға шығатын Шыланзар желісінің метро стансасы да Халықтар достығының атымен аталады. Сарай алдындағы алаңда Шамахмудовтар отбасына арналған ескерткіш – Халықтар достығы монументі, мүсінші Д.Б.Рябичевтің, сәулетшілер Л.Т.Адамовтың және С.Р.Адыловтың жұмысы орналасқан.

Өзбекстан Республикасындағы топонимикалық нысаналар атауларын ретке келтіру жөніндегі республикалық комиссияның 2008 жылғы 7 сәуірдегі № 07-5-16 хаттамасына сәйкес сарай «Истиклол өнер сарайы» болып өзгертілді.

2018 жылдың 26 сәуірінде өткен видеоселектор отырысында Өзбекстан президенті Шапқат Мырзаев бұрынғы атауды қайтаруды ұсынды.

Ташкент қалалық халық депутаттары Кеңесі 2018 жылғы 3 мамырдағы 36-сессиясында «Халықтар достығы» атауын «Истиклол» сарайына қайтаруды мақұлдады.

Реконструкциядан кейін сарайдың залы 3968 адамды қабылдай алады. Кешеннің жалпы ауданы 12 000 м³ және оның құрамына концерт залы - 2 208 м³, сахна - 1 152 м³, зияпат залдары - 700 м³, бес қабатты кеңсе ғимараты, гримдеу және тағамхана бөлімі кіреді.

«Халықтар достығы» сарайы Өзбекстанның басты концерттік залы болып табылады, онда ең маңызды халықаралық және республикалық форумдар өтеді, танымал шетелдік және отандық эстрада әншілері мен шығармашылық ұжымдар өнер көрсетеді.

* 1992 жылы мамырда сарайда ТМД мемлекеттері басшыларының алғашқы тарихи кездесуі өтіп, оның барысында Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымын құру жайлы хаттамаға қол қойылды.
* 1993 – 94 жылдары – Орталық Азия елдері мен Қазақстан мемлекет басшыларының кездесуі.
* Әртүрлі уақытта – Франция, Қытай, Германия, Иран, Ресей және Беларусь басшыларының ресми сапарлары.
* 2003 жылдың маусымында – Еуропа қайта құру және даму банкінің форумы.
* 2004 жылдың маусымында – Өзбекстанның төрағалығымен ШЫҰ саммиті.
* 2004 жылдың 5 маусымы – Қытай Халық Республикасының мәдениет күндері.
* 9 сәуір 2018 жыл — Scorpions концерті.

## Банкноттар мен мемлекеттік марапаттардағы бейнесі
«Халықтар достығы» сарайының ғимараты Өзбекстан Республикасының банкноттары мен мемлекеттік марапаттарында бейнеленген.
* 100 сомдық банкнотта 1994 жылы соманы енгізу кезіндегі ең ірі қағаз ақша болды.
* 1995 жылы құрылған «Мехнат Шухраты» орденінде көрсетілген.

Сурет:UZS100 1994 back.jpg|100 сомдық банкноттағы сарайдың суреті
Сурет:Mekhnat shukhrati.png|«Мехнат Шухраты» орденіндегі сарай бейнесі


## Дереккөздер

Санат:Өзбекстанның сарайлары мен мәдениет үйлері
Санат:Ташкент сарайлары
Жер-ана (монумент)

**«Жер-ана»** — Астана қаласындағы монумент.

Ескерткіште сақ ханшайымы Тұмардың (Томиристің) алып бұқаның үстінде тұрған сәті бейнеленген. Жанында тістерімен семсерді ұстап тұрған екі барыс тұр.

Авторы — ресейлік суретші, мүсінші әрі зергер Даши Намдаков.

Бұқа мүсінінің ұзындығы шамамен 10 метр, мүйіздерінің арасы — 7 метр.

Көлемінің үлкендігіне қара­мастан, монумент нәзіктікті де, батылдықты да әдемі үйлестіріп тұр. Бұдан мүсіншінің көшпенді халыққа тән сипатты жақсы сезінгені байқалады.



## Дереккөздер

Санат:Астана ескерткіштері
Гәпік

**Гәпік** () — 1/100 манатқа тең Әзірбайжан Республикасының ұсақ ақша бірлігі. 2006 жылғы деноминациядан кейін белгіленген бағасы 1, 3, 5, 10, 20 және 50 гәпік шақалары айналыста болды.

## Этимологиясы және транслитерациясы
Әдетте «гәпік» сөзінің шығу тегі орыстың «копейка» сөзімен байланыстырады. Дегенмен, бір нұсқа бойынша, «копейка» сөзінің өзі — түркі тектес және ит дегенді білдіретін түбір болуы мүмкін.

Ағылшын тілінде «гәпік» сөзінің әлі бір мағыналы транслитерациясы жоқ. Ағылшын тіліндегі сөздіктер кем дегенде екі — *gopik* және *qepiq* емле келтіреді. Әзірбайжан Республикасы Орталық банкінің ресми сайтында *gepik* және *gapik*, ағылшын тіліндегі Уикипедияда — *qapik*, Еуропалық Одақ аясында қабылданған стандартта — *kepik* қолданылады.

## Шақалары
### 1992-1993 жылғы шығарылым
thumb|left|500px|Салыстырмалы өлшемдер

### 2006 жылғы шығарылым
thumb|left|500px|Салыстырмалы өлшемдер

### Естелік шақалары
Шақалар 2006 жылы proof ретінде Аустрияның ақша сарайында 999 сынамалық алтынмен соғылған.

Бет жағы мен арт жағының әрленімі бірдей белгіленген бағадағы кәдімгі айналыстағы шақалардың әрленіміне толығымен ұқсас.

Таралымы: әр белгіленген бағаға 50 шақадан.

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан ақшасы
Санат:Тиындар