open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Николай Владимирович Станкевич

**Николай Владимирович Станкевич**(27.09.1813, Воронеж губерниясы., Острожск уезі., Удеревка селосы.,-25.06.1840,Нови-Лигуре,Италия )-орыс қоғам қайраткері, философ. 1834 ж. Мәскеу университетін бітірді. Университет студенттерінің үкіметке қарсы тобымен байланысты болғаны шін Станкевич 1833 жылдан бастап полиция бақылауына алынды. Оның әдеби және эстетикалық көзқарастары Н.И.Кольцовтың ақындық талантын ашты; Н.Г.Чернышевский мен Н.А.Добролюбов оны жоғары бағалады.
## Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 409 бет

Санат: 1813 жылы туғандар
Санат: 1840 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Василий Петрович Стасов

**Василий Петрович Стасов** (04.08.1769, Мәскеу, - 05.09.1848, Петербург) - орыс архитекторы, бертінгі классицизм өкілі. 

1802-08 жылдары Франция мен Италияда сәулет өнері саласынан тәлім алды. 1808 жылдан Петербург Көркемсурет академиясында қызмет атқарды (1811 жылдан академигі). 1817 жылы император сарайы құрылсын басқарды. Петербургтегі Павлов полкінің казармасы, Марс алаңы ансамбліндегі монументті ғимараттар, Патша селосындағы (қазіргі Пушкин қаласы) шойын қақпалар, манеж т.б. құрылыстар Стасов қолынан туды. Қысқы сарайдың салтанат залдары мен шіркеулерін, қасбетін 1837 жылы өрттен кейін қалпына келтірді. 

Стасов орыс классицизмі соңғы кезеңінің негізгі идеялары мен композициялық әдістерін ілгері дамытты.

## Дереккөздер

Санат: 1769 жылы туғандар
Санат: 1848 жылы қайтыс болғандар
Санат:4 тамызда туғандар
Санат:Мәскеуде туғандар
Санат:5 қыркүйекте қайтыс болғандар
Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар
Санат:Ресей империясы сәулетшілері
Владимир Андреевич Стеклов

**Владимир Андреевич Стеклов** (28.12.1863, 9.01.1964, Нижний Новгород қаласы - 30.05.1926, Қырым, Ленинградта жерленген) - кеңес математигі, академик (1912). 1919-26 жылдары КСРО ғылым академиясының вице-президенті. 

Харьков университетін бітірген (1887). 1889 - 1906 жылдары Харьков университетінің механика кафедрасында (1896 жылдан профессор), ал 1893 - 1905 жылдары Харьков технология институтында жұмыс істеді. 1906 жылы Петербург университетінде қызметке ауысты. Оның инициативасымен ҒА - ның жанынан физика - математика институты (1921) ашылды. Бұл институт 1934 жылы екіге бөлініп, оның біріне (КСРО ғылым академиясының Матем институтына) Стеклов есімі берілді.

## Дереккөздер

Санат:9 қаңтарда туғандар
Санат:1863 жылы туғандар
Санат:Төменгі Новгородта туғандар
Санат:30 мамырда қайтыс болғандар
Санат:1926 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қырымда қайтыс болғандар
Санат:Ресей империясы математиктері
Санат:КСРО математиктері
Санат:Ресей математиктері
Санат:XIX ғасыр математиктері
Санат:XX ғасыр математиктері
Санат:Ресей империясы механиктері
Санат:КСРО механиктері
Санат:Ресей механиктері
Санат:XIX ғасыр механиктері
Санат:XX ғасыр механиктері
Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті оқытушылары
Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының толық мүшелері
Санат:Ресей ғылым академиясының (1917-1925) толық мүшелері
Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері
Санат:Ресей ғылым академиясының вице-президенттері
Санат:Нижегород дворяндық институты түлектері
Санат:Харьков университеті түлектері
Санат:Харьков университеті оқытушылары
Санат:Әдебиетшілер мүйісінде жерленгендер
Санат:Украина ғылым академиясының толық мүшелері
Михаил Афанасьевич Стельмах

**Михаил Афанасьевич Стельмах**(24.05.] 1912 жыл, Винницк облысы, Дьяковцы селосы) - украин кеңес жазушысы, Социалистік Еңбек Ері (1972).

## Өмірі
Кедей шаруа отбасысында туған. Винницк педагогикалық институтын бітірген (1933). 1945 - 53 жылдары УССР ҒА Өнер тану, фольклор, этнография институтында жұмыс істеді. 

1936 жылдан шығармалары жариялана бастады. Оның 
* "Өсіп - өнген туыс" (1949 - 50, КСРО Мемлекет сыйлығы, 1951),

* "Адам қаны - су емес" (1957), 

* "Нан және тұз" трилогиясы (1959, Лениндік сыйлық,1961),

* "Шындық пен өтірік" (1961), 

* "Өзің туралы ой" (1969) романдары бар. 
7-ші шақырылған КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. 

## Сыйлықтары
3 рет Ленин ордені және басқа 4 орденмен, медальдармен марапатталған. 

## Дереккөздер

Санат:24 мамырда туғандар
Санат:1912 жылы туғандар
Санат:Винница облысында туғандар
Санат:Украина жазушылары
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:КСРО жазушылары
Эрик Брун

**Эрик Белтон Эверс Брун** (; 1928 ж. 3-қазан, Копенгаген — 1986 ж. 1-сəуір, Торонто) — дат бишісі жəне хореографы.

## Өмірбаяны

1937 жылдан бастап Данияның Патшалық балетінде оқыды. 1946 жылы Харальд Ландердің «Торвальдсен» балетінде Адонис рөлін сомдап, дебюты болды. 1949 жылдан — театр солисті. 1949 жылы Американдық балет театры труппасына қабылданып, осында 9 жыл еңбек етті. 1955 жылы Алисия Марковамен бірге «Жизель» балетінде билейді, бұл қойылым халық арасында орасан зор танымалдылыққа ие болды. Карла Фраччимен бірге жиі дуэтте билейтін, ал 1969 жылы «Жизель» фильм-балеті түсіріліп, осы дуэт оның негізгі жаңалығына айналды. Əсіресе, «Сильфида», «Жизель», «Аққулар» көлі балеттеріндегі рөлдерді ерекше танымалдылыққа ие. Швецияның Патшалық балетін 1967—1973 жылдар аралығында, ал Канаданың Ұлттық балетін 1983—1986 жылдар аралығында басқарды. 1961 жылдан 1986 жылға дейін Рудольф Нуреевтың сырлас досы болды. 1986 жылдың 1 сәуірінде 57 жастағы балет әртісі өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. ХХ ғасыр классикалық балетінің ең ұлы бишілерінің бірі болып есептеледі. 1988 жылдан бері жыл сайын осы бишіні еске алу мақсатында Торонто қаласында Эрик Брун атындағы сыйлыққа Халықаралық конкурс ұйымдастырылады.

## Жеке өмірі

Эриктің қалыңдығы сұлулығымен елге танымал Мария Толчиф (1925—2013) болды. Бірақ 1961 жылы ол атақты биші Рудольф Нуреевпен (1938—1993) кездеседі.

Брун мен Нуреев жұп болып, өз қарым-қатынастарын Брун дүниеден өткенге дейін 25 жыл бойы сақтап келді. 

## Дереккөздер
* Gruen J. Erik Bruhn, danseur noble. New York: Viking Press, 1979 (датское изд. — 1981)
Санат:Копенгагенде туғандар
Санат:Торонтода қайтыс болғандар
Владимир Васильевич Стасов

**Владимир Васильевич Стасов** (14 қаңтар 1824, Санкт-Петербург, - 23 қазан 1906, Санкт-Петербург) - орыстың көркемсурет және музыка сыншысы, өнер тарихшысы, археолог. Құрметті академик (1900). Археолог В.П.Стасовтың баласы.

1833 - 43 жылдары Петербургтегі Құқық тану училищесінде оқыды. Көпшілік кітапханада зерттеу жұмыстарын жүргізу және халық өнерін, орыс, Шығыс және Батыс Еуропа өнерін, ою - өрнекті зерттеумен қатар негізінен сыншылықпен айналысты. Стасовтың эстетикалық көзқарасы революцияшыл демократтар эстетикасы негізінде қалыптасты. Стасов орыс көркем мәдениетінің ұлттық және халықтық ерекшелігімен өмірге  тікелей қатысты сыншыл реализмнің идеялық демократиялығы үшін, сондай - ақ реакциялық академизмге қарсы күресті. Алдыңғы қатарлы суретші, музыкант, жазушылармен достық байланыста болумен бірге әрі олардың сенімді көмекшісі болды. Передвижниктерге игі көмек жасады. Орыс өнері туралы көптеген мақалалар, зерттеулер, күрделі еңбектер ("Орыс өнерінің 25 жылы" ,1928-83) жазды. Алғашқылардың бірі болып М.И.Глинка, М.П.Мусоргский, А.П.Бородин және шетел композиторлары өнерін зерттеп, насихаттады. "Құдіретті топтың" өнерлік прициптерін жүйеледі. Орыс музыка тарихын [жүйе[[лі зерттеудің, тарихи - [документті материалды жинақтаудың негізін қалады.

## Дереккөздер

Санат:Ресей империясы музыка сыншылары
Санат:Ресей көркемөнер сыншылары
Санат:Императорлық құқықтану училищесі түлектері
Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясыының құрметті мүшелері
Санат:Тихвин зиратында жерленгендер
Санат:Ресей империясы коллекционерлері
Санат:Өнер тарихшылары
Санат:Ресей империясы кітапханашылары
Санат:Санкт-Петербург ктапханашылары
Санат:Антисемитизммен күрес
Санат:Императорлық сурет академиясының құрметті ерікті қауымшылары
Томас Стаффорд

**Томас Стаффорд**(17.09.1930 жылы туған, Уэтерфорд, Оклахома штаты) — АҚШ-тың ұшқыш-космонавты, бригадалық генерал.

Әскери - теңіз академиясын бітіріп (1952), ғылым бакалавры дәрежесін алды. Әскери ауа күштерінде қызмет етті. 1959 жылы Эдуардс авиация базасындағы сынаушы - шқыштар мектебін бітіргеннен соң, осы базадағы аэрокосмостық зерттеулерге ұшқыштар даярлайтын мектептің басшыларының бірі болды. 1962 жылдан АҚШ Аэронавтика және космос кеңістігін зерттеу жөніндегі ұлттық  басқармасының космонавтар тобында. 1965 жылы 15 - 16 желтоқсанда "Джемини - 6" косомс кораблімен 2 - ұшқыш ретінде (У.Ширрамен бірге),  ал 1966 жылы 3 - 6 шілдеде "Джемини - 9" космос кораблімен корабль командирі ретінде (Ю.Сернанмен бірге) космосқа ұшты. 1969 жылы 18 - 26 маусымда корабль командирі  ретінде (Дж. Янг және Ю.Сернанмен бірге) "Аполон - 10" космос кораблімен Айды орағыта ұшып, 24 маусымда Айдың жасанды спутнигі орбитасында ауысты. Стаффорд және Ю.Сернан мінген ай кабинасы корабльден бөлініп, Ай бетіне 15 километр жақындады. Стаффорд 1975 жылы 15 - 21 шілдеде В.Бранд және Д.Слейтонмен бірге кеңестік "Союз" және америкалық "Аполлон" космос корабльдерінің топтасып әрі бір - бірімен түістіріліп ұшуына қатысты.
## Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 414 бет

Санат:1930 жылы туғандар
Санат:АҚШ ғарышкерлері
Ортодокс

**Ортодокс** — асбоксинг, кикбоксинг, бокс, каратэ, аралас жекпе-жекте қолданылатын аяқ пен қолды айқасқа оңтайландыру тәсілі. 

Бұл дәстүрлі тәсілде боксы ең алдымен сол аяғын оң аяғынан ілгеріге қояды да, өзінің әлсіз тұсын қарсыласына жақындатып, қаратады. Боксшылардың көбісі оңқай болғандықтан, оңжақ тұсы мықты болады. Сол себепті бұл стиль кең таралған деп айтуға болады. Оны әрдайым оңқай боксшылар пайдаланады. Бокстың чемпиондарының көпшілігі: Джек Джонсон, Марко Антонио Баррера, Рокки Марчиано, Роберто Дюран, Флойд Мейуезер кіші, Мұхаммед Әли, Амир Хан, Питер Бакли, Джонни Тапиа, Майк Тайсон, Ларри Холмс, Леннокс Льюис, Владимир Кличко, Джо Фрейзер, Карл Фрамптон, Шугар Рэй Робинсон және Шугар Рэй Леонард бұл танымал стильге жүгінген.

## Басқа да тұрыстар
Солқай тұрысты қолданатын атақты боксшылар: Марвин Хаглер, Султан Ибрагимов, Назим Хамед, Джо Кальзаге, Мэнни Пакьяо және Лучиан Буте. Франциско Палациосис оңқай тұрысты боксшы болса да, кейде қарсыласын шатастыру үшін солқай тұрысқа ауысатын болған. Ал кейбір боксшылар оңқай тұрыстан солжақ жылдам әрі ауыр соққылар жасайтын болған. Оған мысал ретінде Оскар Дела Хойя, Мигель Анхел Котто, Марко Антонио Барьероның жұдырақтасу мәнерлерін алып қарауға болады. Көптеген жаттықтыру залдарында солқай боксшыларды дайындайтын тәжірбиелі мамандар жоқтың қасы. Сондықтан олар оңқай аралас солқай боксшыларды дайындап шығарады.

Санат:Бокс
Джеймс Тони

**Джеймс Натаниэль Тони** (), 24 тамыз 1968, Гранд-Рапидс, Мичиган, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы, онымен қоса аралас жекпе-жекте өнер көрсеткен. Үш салмақ дәрежесінде IBF тұжырымы бойынша әлемнің 12 дүркін чемпионы. «Ринг» журналының тұжырымы бойынша 1991 және 2003 жылдардағы «Жыл боксшысы», онымен қоса осы тұжырымдағы «Жыл оралымы» марапатының иегері.

## Өмірбаяны
Джеймс Тони 1968 жылы 24 тамызда Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джеймс пен анасы Шерри ол дүниеге келген кезде некеде болмаған. Әкесі Джеймс өте ашуланшақ адам болған, сонымен қоса жүйкесіне байланысты қиындықтары бар еді. Соның кесірінен түрмеде бірнеше рет отырған. Джеймс-кіші дүниеге келгенде анасы мен әкесі үйленеді, алайда неке сәтсіз болады. Әкесі Джеймс әйелін үнемі ұрып-соғатын. Сол үшін де олардың үйлеріне полиция қызметкерлері келіп тұратын. Некелескеннен кейін төрт ай өткен соң Шерри ажырасуға шағым берді. Әкесі Тони  Джеймс үш жаста болған кезде отбасынан кеткен. Содан кейін анасы ұлымен бірге Детройтқа көшуге шешім қабылдайды. Жаңа қалада Джеймс жаман ортаға тап болды. Ол өзімен бірге қару алып жүретін, онымен қоса есірткі саудалаумен айналысқан. Өзінің сөзіне қарағанда ол есірткіні мүлдем қолданбаған. Сол уақытта Тони болашағынан үміт күттірер спортшы болатын. Ол мектепте американдық футболмен және бокспен шұғылданған.

Санат:АҚШ боксшылары
Футболдан Қазақстан Кубогы 1993

**1993 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы** - Қазақстан кубогы үшін жарыстың екінші маусымы.

## 1/16 финал

1/16 финалының ойындары 1993 жылдың 24 наурыз - 5 сәуір аралығында өтті.

## 1/8 финал

1/8 финал ойындары 1993 жылдың 6 сәуір - 23 мамыр аралығында өтті.

## 1/4 финал

1/4 финал ойындары 1993 жылдың 11 маусым - 20 шілде аралығында өтті.

## 1/2 финал

1/2 финал ойындары 1993 жылдың 11 маусым - 20 шілде аралығында өтті.

## Финал

## Турнир бомбардирлері

## Дереккөздер

Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы
Санат:1993 жылғы футбол
Джо Кальзаге

**Джо Кальзаге** (; 23 наурыз 1972, Хаммерсмит, Англия, Ұлыбритания) — британдық кәсіпқой боксшысы. Екінші орта салмақ дәрежесінде өнер көрсетеді. 2-ші орта (WBO тұжырымы, 1997— 2008; IBF тұжырымы, 2006; WBC тұжырымы, 2007— 2008; WBA тұжырымы, 2007— 2008) салмақ дәрежесі бойынша әлем чемпионы.

## Кәсіпқой мансабы
1993 жылы қазанда алғашқы айқасын өткізген. Кальзаге барлық айқастарын Ұлыбританияда өткізген. 1997 жылы қазанда суперорта салмақта иесіз WBO белбеуі үшін айқаста танымал боксшы Крис  Юбенкты тізе бүктірді. 1997 жылдан 2002 жылға дейін көптеген боксшыларды, онымен қоса жеңіліс көрмеген Марио Файта мен Чарльз Брюерды жеңіп өзінің атағын қорғап қалған.
## 28 маусым 2003. Джо Кальзаге —Байрон Митчелл
* Өткен орны: Интернэшнл Арена, Кардифф, Уэльс, Ұлыбритания
* Нәтиже: Кальзаге 12 раундтық айқастың 2 раундында техникалық нокаутпен жеңіске жетті. 
* Статусы: 2-ші орта салмақтағы WBO белбеуін қорғау. (Кальзагеның 13-ші рет қорғауы)
* Рефери: Дэйв Пэррис
* Салмақ: Кальзаге 75,70 кг; Митчелл 76,20 кг
* Трансляция: Showtime

2003 жылы маусымда Джо Кальзаге Байрона Митчелла қарсы рингке шықты. 2-ші раундта Митчелл солжақ жанынан соққы жасап Кальзагеның жағына соққысын өткізді. Кальзаге мансабында тұңғыш рет нокдаун алды. Ол бірден аяғынан тұрды. Митчелл британдықты төпелей жөнелді. Кальзаге қарымта шабуыл жасап қарсыласын нокдаунға жіберді. Митчелл көтеріле алды. Енді керісінше Кальзаге төпелеуге көшті. Ол бірнеше тура соққылар жасаған соң, Митчелл есеңгіреп барып арқанға сүйеніп қалды. Рефери айқасты тоқтатты.

Санат:Ұлыбритания боксшылары
Puttin’ on the Ritz (ән)

**«Puttin’ on the Ritz»** () — америкалық  джаздың үздік шығармасы, оны 1929 жылы Ирвинг Берлин жазды. Голливудтың сəн үйлеріне сілтейтін əн 1930 жылы *«Puttin' on the Ritz enru»* атты фильм шыққаннан кейін атақты болды. Бұл фильмде басты рөлдерді Гарри Ричман мен Джоан Беннетт сомдады. Бұл əн Голливудтың бейресми гимні болып есептеледі, американдық эстраданың классикалық репертуарына кіреді.

## Жазылу тарихы
1929 жылы Ирвинг Берлин *«Puttin’ on the Ritz»* өлеңінің əні мен сөзін жазды, ал 1930 жылы əнмен аттас фильм түсірілді. Дəл осы жылы *«Puttin’ on the Ritz»* əнін алғаш рет Фред Астер орындады.

1930 жылдары АҚШ-тағы нәсілшілдікке қарсы қозғалыстар əлсіз болғандықтан, əннің түпнұсқасы негрлердің кедейлігі мен өмір сүру салты жайлы сөздерге толы болатын. 1946 жылы Берлин өлеңнің сөзіне өзгерістер енгізді: ондағы *«high browns» * секілді расизммен байланысты ойлар алып тасталып, Ленукс-авеню Парк-авенюге ауыстырылды. Сонымен қатар, əнге сол кезеңдегі атақты Голливудтық актер Гэри Купер мен əлемдегі алғашқы миллиардер Джон Рокфеллердің аттары қосылды.



Кейінірек əннің жаңа нұсқасын 47 жастағы Фред Астер «Көгілдір аспан» (1946) филмінде орындады. Айта кетерлік жайт, əн айтылатын эпизод фильм түсіріліп болғаннан кейін дайындалды, билейтін актерлар бұл эпизодқа 5 апта бойы дайындалған болатын. Нəтижесінде Фред Астер чечётканың керемет үлгісін көрсетіп, осы қойылым классика қатарына қосылды.

## Аранжировкалары жəне каверлері
thumb|left|200px|
Өзінің ерекше музыкалық құрылымы мен лирикалық құрамына сəйкес, *«Puttin’ on the Ritz»* көптеген əншілер орындаған əн болып табылады. Джаз бен свинг жанры əншілерінің қатарынан əннің жаңа нұсқаларын Бенни Гудмен, Элла Фицджеральд, Джуди Гарленд, Руфус Уэйнрайт, Нил Даймонд, Кенни Болл, Pasadena Roof Orchestra, The Clevelanders, The Swingle Singers, Mad Band, Beegie Adair секілді əншілер мен топтар жазып шығарды.

Өзге жанр музыканттарынан Майкл Джексон, Leningrad Cowboys, Shiny Toy Guns, Брет Отри жəне тағы басқа əншілерді айта кеткен жөн.

## Дереккөздер
## Дереккөздер

Санат:Ағылшын тілді өлеңдер
Санат:1929 жылы пайда болғандар
Аста Нильсен

**Аста Нильсен** (дат. Asta Nielsen, толық аты Аста Софи Амалия Нильсен(Asta Sofie Amalie Nielsen); 1881 ж. 11 қыркүйек, Копенгаген - 1972 ж. 25 мамыр, Фредериксберг) — Германияда аты əйгілі болған мылқау киноның актрисасы. 1914 жылға дейін  Ресейдегі ең əйгілі əртіс ретінде есептелген.

Аста Нильсен Швеция мен Данияда өсті. Бала кезінде-ақ театр əлемімен танысты. 1902 жылдан бастап Копенгагенде жұмыс жасады. «Терең тұңғиық» (Afgrunden, 1910) атты алғаш түскен фильмі Аста Нильсеннің жəне режиссері Урбан Гадтың 1915 жылға дейін созылған Германияда фильм түсіруге мүмкіндік беретін шартқа қол қоюына əкелді.

Алғашында Аста Нильсен өз күйеуі Урбан Гадтың фильмдерінде ғана түсетін жəне осы кезеңде ол көбінесе қоғамдық əдеп ережелеріне қарсы шығатын, ерекше күшті əйелдердің рөлін ойнады. Сонымен қатар, Нильсен күлкілі рөлдерді ойнауда да зор талантқа ие еді: «Періштем» (Engelein, 1914) фильміндегі рөлінің танымал болғаны сонша, У. Гад фильмнің жалғасын түсірген болатын. 

1916 жылы Аста Нильсен Данияға көшіп кетіп, Германияға тек Бірінші Дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін оралды. Енді ол уақытының басым бөлігін əдеби жəне драмалық шығармалардың желісі бойынша түсірілген фильмдерге арнады. 1920—1922 жылдар аралығанда продюсер қызметін атқарып, өзінің үш фильмін түсірді. Солардың біреуі,  «Гамлет» фильмінде өзі бас рөлді сомдады. Аста Нильсен ойнаған төменгі тап əйелдерінің образдары көрермен көзайымына айналды: Георг Вильгельм Пабстың «Көңілсіз қиылыс» (Die f reudlose Gasse, 1925), Бруно Ранның «Қызметшілер трагедиясы» (Dirnentragödie, 1927) фильмдері оның айқын дəлелі бола алады.

1923—1930 жылдар аралығында орыс əртісі Григорий Хмараның жұбайы болды.

Аста Нильсен мылқау киноның жұлдызы əрі алғашқы секс-символдардың бірі болып есептелген. Оның кинодағы мансабы дыбысты киноның пайда болуымен аяқталды, дыбысты кинода əртіс тек бір рет түсті. Кейінірек Нильсен театрда еңбек ете бастады, ал 1946 жылы ол «Мылқау муза» (Die schweigende Muse) атты автобиографиясын жарыққа шығарды.

## Дереккөздер
Каролинг әулеті

**Каролинг әулеті** () - Франк мемлекетіндегі король әрі император әулеті.
## Әулет тарихы
Ұлы Карлдың (768-814) атынан шыққан. 751 жылы *Меровингтердің* орнына келді. Каролинг әулеті тұсында Франк мемлекетінде феодализм құрылыстары аяқталды. Каролинг әулеті Ұлы Карлдың империясы ыдырағаннан кейін (843) құрылған жаңа мемлекеттерде: Италияда 905 жылға дейін, Германияда 911 жылға дейін, Францияда 987 жылға дейін билік құрды.

## Дереккөздер



Санат:Әулеттер
Санат:Тарих
Футболдан Қазақстан Кубогы 1994

**1994 жылғы Футболдан Қазақстан кубогы** — Қазақстан кубогы жолындағы турнирдің үшінші мәрте ойнатылуы. Өскеменнің "Восток" клубы жеңімпаз атанды.
## 1/16 финал
1/16 финал ойындары 1994 жылдың 31 мамыр - 30 шілде аралығында өтті.

## 1/8 финал
1/8 финал ойындары 1994 жылдың 3 тамыз - 20 қыркүйек аралығында өтті.

## 1/4 финал
1/4 финал ойындары 1994 жылдың 5 - 25 қазан аралығында өтті.

## 1/2 финал
1/2 финал ойындары 1994 жылдың 29 қазан - 3 қараша аралығында өтті.

## Финал

## Турнир бомбардирлері

## Дереккөздер

Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы
Санат:1994 жылғы футбол
Психодиагностика және оның әдістері

**Психодиагностика және оның әдістері** *(жан және [[diagnosticos]])* – адамның психикалық қасиеті мен күйін ғылыми дәлелді тәсілдер арқылы сандық сипатта бағалайтын және нақты сапалық тұрғыдан талдайтын, сөйтіп адам психологиясының көрінісі туралы дұрыс болжамдық мәлімет беретін ізденіс аумағы. Зерттеу міндеттеріне байланысты диагностикалық белгілер адамның *жасы, жынысы, білімі, мәдениеттік деңгейі, психикалық қалпы, психо-физиологиялық* ерекшеліктері сияқты психологиялық айырмашылықтар кіреді.
::*[[Диагностика]]* – зерттелетін объект немесе үрдіс туралы алдын ала ақпарат алудың жалпы тәсілі. Жеке тұлғаның психологиялық даму саласында диагностиканың мәні медицинадағы аура сипаты туралы дұрыс қойылған диагноздың мәнімен бірдей: егер оның белгілері, шығу себептері уақытында және дұрыс анықталған болса, емдеу нәтижесі оң болатындығына сенім мол.
Дұрыс қойылмаған диагноз аурудың жазылуына деген үміттің үзілуіне әкеп соқтырады. Осы аталғандардың барлығы тән денсаулығы саласы психикасына қатысы бар, сондықтан да диагностика даму саласында ерекше мәні бар іс, жоғары біліктілікті және жауапкершілікті қажет етеді.
Күнделікті педагогикалық тәжірибеде мектеп психологтары және мұғалімдер жеке тұлғаның жекелеген сапаларын зерттейді, бірақ осы зерттеулердің нәтижесіне қарап, дамудың салаларына жалпы баға беруге болмайды.
Мектеп мұғалімдері мен тәрбиешілер үшін ең бастысы – оқушылардың ақыл-ой әрекетінің диагностикасы, мінез-құлық ерекшеліктері, әлеуметтік сипаттарының мінез-құлық дамуы және тағы басқа да осы секілді мәселелер болып табылады.

Санат:Психология
Плацеболық-эффект

**Плацеболық-эффект** *([[лат]].*plasebo* – сауығамын)* – қандай да бір дәрі деп тағайындалатын зиянсыз препарат – плацебоны ішкізгенде субъектінің физиологиялық не психологиялық күйінде болатын өзгеріс. П.-э. дәрі қабылдау фактісінің өзінің психотерапевтік әсер-әрекетін көрсетеді және жаңа препараттың әсеріне иландырудың қатыстылығы дәрежесін анықтау қажет болғанда қолданылады. Бұл орайда сынаушылар тобына жаңа құралмен емдейміз деп хабарланады да, бұдан соң топтың жартысына плацебо беріледі. Екі кіші топ бойынша нәтижелерді салыстыру дәрінің шын мәніндегі нәтижелілігі туралы пайымдауға мүмкіндік береді. П.-э., сондай-ақ психотерапияда психологиялық міндеттерде пайдаланылады. 

## Дереккөздер

Санат:Психология
Темза

**Темза** (ағылш: *Thames*; лат: *Tamesis*) — Ұлыбританиядағы ең үлкен өзен. Ұзындығы 334 км, су жиналатын алабы 15,3 мың км². 

Котсуолд-Хилс қыратынан басталып, ағысының біршама бөлігі Лондон алабы арқылы өтіп, Солтүстік теңізге эстуарий жасап құяды. Жаңбыр суымен толығады. Орташа су ағымы 260 м3/с. Аязды жылдары ғана қатады. 

Төменгі ағысы үнемі теңіздік толысу ағыстарына (Лондонда биіктігі 6 – 6,5 м) ұшырайды. Лечлейд қаласына дейін (атырауынан 311 км) өзен кемесі, Тилбери қаласына дейін теңіз кемесі жүзеді.

Жағалауында Ұлыбританияның астанасы – Лондон, Оксфорд, Рединг қалалары орналасқан. 

## Сілтемелер

 	

Санат:Ұлыбритания өзендері
Ипполит

**Ипполи́т** (ежелгі грек Ἱππόλυτος) — грек батыры, афиндік патша  Тесей мен амозонкалар патшайымы  Антиоптың ұлы (немесе Ипполит; Еврипид  анасының аты айтылмайды).

Эфирдің бауырларында тәрбиеленеді. Трензенде Ликиалық Артемида храмын тұрғызған. Ипполит махаббатты суқаны сүймейтін, жеккөретін,  (өзінің өгей шешесі Федрдің махаббатын қабыл алмады) және аңшы мәртебесі артып, әйел құдайы – аңшы Артемиданы ардақтап, Афродитаның қаһарына ілікті.

Ипполит Афинадағы элевсиндік  мистерияға\  діни ұйымға\ қатысамын деп келгенде Федра оны сүйіп қалады. Басқа нұсқа бойынша Трезенде Федра алғаш ет Ипполитті көреді. 

Оның трагедиялы өлімі туралы миф белгілі. Тесейдің екінші жұбайы , Федра- ол оның махаббатынан бас тартып, әкесінің алдында оған жала жабады. Тесей Ипполитті қарғайды және , ашуға мінген Посейдон құдай күтпеген жерден Ипполит өтіп бара жатқан жағалауға толқын жіберген толқын оны атымен бірге ағызып, құзға соғылып өледі. Не теңізден  Посейдон жіберген бұқа  шыққанда аттар қорқып Ипполиттің дал-дұлын шығарады. Ипполиттің делбесі жабайы зәйтүн ағашына ілінеді.

Федра өзін-өзі өлтіреді. Аңыз бойынша Ипполиттің туған қаласы Трезенде, қыздар некелесер алдында өздерінің бұрымдарын құрбандық еткен. Ипполиттің зираты Афинадағы Аскепия ғибадатханасы маңындағы Фемида ғибадатханасында; басқа зираты Трезенде өз үйі. Диомед Трезенде Ипполиттің құрметіне ғибадатхана тұрғызады. Трезендіктер оның аттың кесіріне қаза болғанын жоққа шығарады, ол аспандағы  Возничий шоқжұлдызына айналған. Артемиданың қалауымен жерасты патшалығынан қайтып келеді, оны Вирбий деп атайды. Асклепий қайта тірілткен ( «Навпактики» авторы негізінде ).

Стафилу бойынша , Асклепия сүйіктісі болған.Асклепия ғибадатханасындағы ертедегі  тастардағы жазуда Ипполит құдайға 20 ат арнаған. Италиядағы Ариция тұрғындары бойынша  Ипполитті  оларға Пеан \Асклепий\ тірілткен соң оны Диана Эгерия тоғайына Вирбия деген атпен апарады.

Рим мифі нұсқасында Ипполит Эскулап пен  Диана тірілткен соң өмірде олардың сүйіктісі болады. Содан соң Лациумдағы Ариция тоғайына алып келіп, Вирбия деген атты иемденеді. После этого он был приведён в рощу Ариции в Лациуме, где почитался под именем Вирбия (лат. Virbius, ертедегі  этимологияда   лат. vir — адам және  лат. bis — екі мәрте).Ескерткіштерде, әсіресе тас табыттарда Ипполит туралы мифтар бейнеленген.

## Дереккөздер

Санат:Тұлғалар
Майкл Баффер

**Майкл Баффер** (; 2 қараша 1944, Филадельфия, Пенсильванияда туған) — бокс әлеміндегі кәсіпқой конферансье. Ол өзінің әр айқас сайын айтатын: «Let’s get ready to rumble!» («Төбелеске дайындалыңдар») атты фирмалық сөзімен танымал. Онымен қоса боксшыларды ерекше таныстыруымен танылған. Ол спортшының есімін айтқанда белгілі бір дыбыстарды созады. Сондықтан оның дауысын кез келген бокссүйер қауым жазбай таниды. «Let’s get ready to rumble!» сөз тіркесін Баффер 1980-ші жылдардан бастап қолдана бастады. 1992 жылы ол бұл сөз тіркесін патенттеп алған. Қазір Баффер оның әртүрлі нұсқаларын жарнамалық мақсатта қолданады, мысалға компьютерлік ойындарда.

## Қызықты деректер
*.Өзінің бүкіл мансабында ол $ 400 млн табыс тапқан.
*.Майклдың туысы Брюс Баффер UFC айқастарында ринг-анонсер қызметін атқарады.
*.Майкл Баффер Рокки Бальбоа фильмінде өз-өзін сомдаған.
*.«Зоханмен әзілдеспеңдер» фильміне түскен.
*.«Симпсоны» мультсериалында кішігірім эпизодта өз-өзін дыбыстаған.
*.WCW Monday Nitro ұйымдастырған реслинг кештеріне басты айқасты таныстыру үшін бірнеше рет шақырылған.
*.Майкл Баффердың дауысы AksBand тобының «Бір соққыдан» әнінде қолданылған.
*.2014 жылы 1 маусымда халықаралық II «THEGOLDEN GLOVES 2: BLACK ENERGY» сыйлығының лауреаты атанды, сонымен қатар "Бокс дауысы" атты номинацияда эксклюзивті алтын қолғапты иеленді
Санат:АҚШ журналистері
Лазар Никола Карно

**Лазар Никола Карно** (1753 жыл 13 мамыр, Ноле (Кот-д'Ор) - 1823 жыл 2 тамыз, Магдебург) - француз мемлекет және әскери қайраткері, инженер, математик. 1796 жылдан *Париж ғылым академиясының* мүшесі.
## Өмірбаяны
1791-1792 жылдары *Заң шығару жиналысының* және 1792-1795 жылдары *Конвент* мүшесі. *Якобин диктатурасы* кезінде *Қоғамдық құтқару комитетінің* мүшесі болып, ірі әскери ұйымдастырушылығымен көзге түсті. Замандастары оны *«Жеңісті ұйымастырушы»* деп атады. 1795-1797 жылдары *Директорияның* мүшесі болды. 1804 жылы Наполеон Бонапарттың империя құруына қарсы шықты, *«Жүз күн»* ішінде онымен жақындасып, *ішкі істер министрі* болды. Бурбондар үкімет басына қайта келгеннен кейін Франциядан қуылып, өмірінің соңғы шағын Магдебургте өткізді.

## Дереккөздер



Санат:Саясаткерлер
Санат:Министрлер
Санат:Әскерилер
Санат:Математиктер
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:1753 жылы туғандар
Санат:1823 жылы қайтыс болғандар
Карлос

**Карлос**, **Үлкен дон Карлос** (; 1788 жыл 29 наурыз, Аранхуэс — 1855 жыл 10 наурыз, Триест) - карлосшылардың көсемі, король Карл IV пен Мария-Луиза Пармскаяның ұлы. Король Фердинанд VII өлген соң, Карлос V деген атпен испан тағына дәмеленуші.

1833-1840 жылдардағы бірінші карлосшылар соғысын бастады, жеңіліске ұшырағаннан кейін 1839 жылы Франциядан қашты. 

## Дереккөздер



Санат:Испания тарихы
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:1788 жылы туғандар
Санат:1855 жылы қайтыс болғандар
Ардебил (остан)

thumb|200px|Сефи әд-Дин шейхтің кесенесі
thumb|200px|Ардебилдегі мұражай

**Ардебил останы** (, Остан-е Ардебил, ,Ərdəbil) — Иранның 31 останының бірі. Иранның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, Әзірбайжанмен, Шығыс Әзірбайжан, Занжан және Гилян остандарымен шекаралас. Остан 1993 жылы Шығыс Әзірбайжанның шығыс бөлігінен және Гилян останның солтүстік бөліктерін құрылды. Әкімшілік орталығы — Ардебил қаласы. Аумағы — 17 800 км2. Халқы — 1,248,488 (2011).

## Этимологиясы
Ардебил атауы зороастризмдегі «Артавил» сөзінен алынған (Авеста аталған) және қасиетті орын дегенді білдіреді.

## Тарихы
Ардебил останы 1993 жылы құрылды. Жаңа остан құрамына Шығыс Әзірбайжан останының шығыс жерлері мен Гилян останының солтүстік бөліктері кірді.

Исламдық жаулап алу кезінде және моңғол шапқыншылығына дейін Ардебил Иранның ең үлкен қаласы болды. 13 ғасыр басындағы моңғол шапқыншылығы және 13 ғасырдағы Әмір Темір жорықтарынан кейін қазіргі Иран жері бірнеше шағын тәуелсіз хандықтарға бөлініп кетті. 16 ғасырдың басында Сефевидтер әулетінің аумағы осы жерге дейін жеткен болатын. Сефевидтер әулетінің бірінші патшасы және оның негізін қалаушы I Исмаил шах бірнеше жыл ішінде барлық Иран жерін біріктіріп, орталық үкіметі мықты ел құрды.

## Географиясы

## Әкімшілік бөлінісі
Остан құрамына 10 шахристан кіреді: Ардебил, Билесевар, Герми, Халхал, Коусар, Мешгиншахр, Намин, Сареин, Нир және Парсабад.

## Халқы

## Мәдениеті
Ардебил останы Сефевидтер әулетінің кезінде салынған Сефи әд-Дин шейхтың кесенесімен әйгілі. Сефи шейхтің кесенесінде порталды кірберісі бар (1648, сыртқы әрлеуін Ардебилден шыққан Исмаил шебер жасаған) үлкен бақ (ұзындығы 120 м), 8-бұрышты үлкен мешіті, үлкен алаң және оған апаратын кіші алаң, тік бұрышты бата оқитын мешіт, цилиндрлы күмбезі бар Сефи шейхтың мазары және фарфор сақталатын 8-бұрышты шыныхана орналасқан.

## Тағы қараңыз

## Сыртқы сілтемелер

## Дереккөздер

Санат:Иран остандары
Устим Якимович Кармалюк

**Устим Якимович Кармалюк** (1787 жыл 10 наурыз - 1835 жыл 22 қазан) - Подольск губерниясында басыбайлылыққа қарсы шыққан шаруалар қозғалының басшысы.
## Өмірбаяны
Басыбайлы шаруа отбасында туған. Бағынбағаны үшін помещик орны 1812 жылы әскерге жіберген. Одан қашқан Кармалюк 1813 жылы көтерілісшілер отрядын ұйымдастырып, шаруаларды барщинаға шықпауға, қанаушыларды аяусыз жазалауға шақырды. Көтерілісшілер помещиктердің үйілерін талқандап, мүліктері мен ақшаларын тартып алды да, оларды басыбайлы шаруаларға бөліп берді. 1832-1835 жылдары көтеріліс кең етек алды, оған 20 мыңдай адам қатысты. Бірнеше рет патша үкіметінің қолына түсіп, Сібірге айдалса да, Кармалюк еліне әрқашан қашып келіп, күресті жалғастыра берді. Ол басқарған шаруалар қозғалысы көп жерді қамтып, басыбайлылықтың іргетасын шайқалтуда зор рөл атқарды. Кармалюк жаудың тасадан атқан оғынан қаза тапты. 
## Кармалюк туралы естеліктер
Ол туралы халық өлең шығарып, оның есімі аңызға айналды. *Украина әдебиеті* мен бейнелеу өнерінде Кармалюк образы кең бейнеленген.

## Дереккөздер



Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:Көтерілістер
Санат:Украина тарихы
Санат:1787 жылы туғандар
Санат:1835 жылы қайтыс болғандар
Карльстад келісімдері

**Карльстад келісімдері** - 1814-1905 жылдардағы швед-норвег униясының жойылуы және дербес *норвег мемлекетінің құрылуымен* байланысты Норвегия мен Швеция арасында 1905 жылы 23 қыркүйекте Карльстадта қол қойылған келісімдер. 
## Келісім туралы
Карльстад келісімдерін норвег стортингі 1905 жылы 9 қазанда, швек рикстагы 1905 жылы 13 қазанда бекітті. 1907 жылы 2 қарашада Норвегия территориясының біртұтастығына Ресей, Ұлыбритания, Германия және Франция кепілдік берді. 

## Дереккөздер



Санат:Халықаралық шарттар
Санат:Тарих
XI Карл

**XI Карл** (1655 жыл 24 қараша - 1697 жыл 5 сәуір) — швед королі (1660-1697). 1672 жылдан өзі басқарған.

## Саяси өмірі
Ол абсолютизмді нығайту, *дворяндар олигархиясының өктемдігін* тежеу саясатын жүргізді. 1680 жылы Карл XI аристократияның тірегі - мемлекеттік кеңестің уәкілдігіне шек қойды, 1680-1982 жылдары ақсүйектіктің қолындағы бұрынғы корольдық жерлерді күшпен тартып ала бастады. Сыртқы саясатта басқыншылық бағыт ұстады. 1680 жылдардың ортасына дейін Голландияға қарсы күресте Франциямен одақтасты, ал Францияның позициясы әлсіреген кезде, Голландия жағына шықты.

Санат:1655 жылы туғандар
Санат:Стокгольмде туғандар
Санат:1697 жылы қайтыс болғандар
Санат:Стокгольмде қайтыс болғандар
Санат:Швеция корольдері
Санат:Обырдан қайтыс болғандар
Санат:Пфальц-Цвейбрюкен әулиеті
Алексей Григорьевич Стаханов

**Алексей Григорьевич Стаханов**(3.1.1906 ж.т., Орлов губерниясы., Луговая деревнясы.)- көмір өндірісінің жаңашылығы, Кеңес Еңбек Ері  (1970). 1936 жылдан КПСС мүшесі. 
## Өмірі
1927 жылдан Донбасстағы «Центральная-Ирмино»  шахтасында тежеуші, кейінен ат айдаушы, қопарушы, 1933 жылдан забойшы болып жұмыс істеді. 1935 ж. шахтада забойышлар курсын бітірді. Стаханов 1935 жылдың 30 тамызынан 31 тамызына қараған түні бір сменде  (5 сағат 45 минут) 102 т көмір өндіріп  (14 нормаға тең), рекорд жасады. Оның жаңа техниканы игеруі және забойшы мен бекіткіштің еңбек бөлінісі бір өзінің бірнеше кертпеште көмір қопаруына мүмкіндік берді. 1935 ж. 19 қыркүйекте Стаханов  бір сменде 227 т көмір өндіріп, жаңа рекорд жасады. Стахановтың еңбек ерлігі Догбасста, ізінше бүкіл елімізде қызу қолдау тауып, стахановшылар қозғалысына ұласты. 1936-1941 ж Мәскеуде Өнеркәсіп академиясында оқыды. 1941-1942 ж. Қарағандыда №31 шахта бастығы. 1941-1942 ж. Қарағандыда № 31 шахта басты5ы7 1943-1957  ж. КСРО Көмір өнеркәсібі министрлігінде жұмыс істеді. 1957-1959 ж. «Чистяковантрацит» тресі меңгерушісінің орынбасары, 1959 жылдан «Торензантрецит» №243 тресі шахта басқармасында бас инженердің көмекшісі. 1974 жылдан зейнеткерлікке шықты. 1-саулай КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты. 
## Сыйлықтары
2 рет Ленин ордені, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
## Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 414 бет

Санат: 1906 жылы туғандар
XII Карл

**XII Карл** (1682 жыл 17 маусым - 1718 жыл 30 қараша) - швед королі (1697-1718), ірі қолбасшы, XI Карл-нің баласы, оның *абсолюттік және ұлы державалық саясатын* жалғастырды.
## Өмірбаяны
Карл XII-нің өмірінің негізгі белесі оның *Солтүстік соғысқа* (1700-1721) қатысуына байланысты. Онда ол Данияны тізе бүгуге мәжбүр етті (1700), орыс әскерлерін *Нарва түбінде* жеңіліске ұшыратып (1700), Польша мен Саксонияға басып кіріп, поляк тағына өзінің әміршісін отырғызды (1706). 1708 жылы Ресейге басып кірді, алайда 1709 жылы Петр I бастаған орыс әскерінің негізгі күшінен *Полтава шайқасында* (1709) толық жеңіліс тауып, жарақаттанып, Түркияға қашты. Карл XII-нің Швецияның ұлттық мүддесіне қарама-қайшы басқыншылық авантюристік саясаты Швецияны мейлінше күйзелтті. 1715 жылы Карл XII Швецияға оралды. Норвегияға қарсы басқыншылық соғыс кезінде өлтірілді.    

## Дереккөздер



Санат:Билеушілер
Санат:Тарихи тұлғалар
Санат:Швеция тарихы
Санат:1682 жылы туғандар
Санат:1718 жылы қайтыс болғандар
Санат:Швеция корольдері
Санат:Пфальц-Цвейбрюкен әулиеті
Александр Николаевич Степанов

**Александр Николаевич Степанов**(2.2.1892, Одесса,-30,10,1965,Мәскеу)- орыс кеңес жазушысы. 

## Өмірбаяны
Офицер отбасысында туған.Петербург технологиялық институтын бітірген.  (1913). 1- дүниежүзілік соғыс (1914-1918), Азамат согғыстарына қатысты (1918-1920). Шығармалары 1938 жылдан жарияланды. «Порт-Артур» (1-2 кітап., 1940-1941; КСРО Мемлекеттік сыйғы,1946; И.Ф.Поповпен бірге осы аттас  пьеса жазылды, 1946), оның жалғасы «Звонарев әулеті»(1-2 кітап., 1959-1963) романында 1904-1905 ж. орыс-жапон соғысын суреттеді. Степановтың бұл екі туындысы да («Порт-Артур»,1951,1954,1959; «Звонарев әулеті»,1-кітап.,1969-1972) қазақ тіліне аударылды. 
## Сыйлықтары
Степанов 2 орден және медальдармен марапатталды. 

## Дереккөздер

Санат:2 ақпанда туғандар
Санат:1892 жылы туғандар
Санат:Одессада туғандар
Санат:30 қазанда қайтыс болғандар
Санат:1965 жылы қайтыс болғандар
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Санат:Тарихи романдар авторлары
Санат:Жазушы-әлеуметтік реалистер
Санат:Новодевичье зиратында жерленгендер
Цолак Александрович Степанян

**Цолак Александрович Степанян**(01.01.1911 ж.т., Сатхе селосы., қазіргі Грузия кср, Богданов ауданы.)- кеңес философиясы, философия ғылымының докторы (1951), профессор  (1951), КСРО ғылым академиясының корреспондент мүшесі  (1964). 1938 жылдан КПСС мүшесі. 
## Өмірбаяны
Мәскеудің К.Либкнехт атындағы педагогикалық институтын және аспирантурасын бітірді (1935). 1933 жылдан жоғары оқу орындарында диалектикалық және тарихи материализмнен сабақ береді. 1946 жылдан КСРО ғылым академиясының Философия иснтитуты директорының орынбасары, кейіннен ғылыми коммунизм секторының меңгерушісі   (1965) болып істеді. «Вопросы философии» журналы редколлегия мүшесі  ) (1947-1968), КСРО ғылым академиясының коммунистік мүшесі. (1947-1968), КСРО ҒА коммунисттік қоғамдық қатынастар мен әлеуметтік қоғамының пухани өмірі заңдылықтарының дамуы жөніндегі ғылыми кеңесінің председателі. Степанянның негізгі ғылыми-зертханалық саласы- тарихи материализм мен ғылыми коммунизм мәселелері. Степанян- көптеген еңбектердің авторы. 
## Сыйлықтары
3 орден және медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:1911 жылы туғандар
Санат:Тұлғалар
Санат:Профессорлар
Борис Наумович Стесин

**Борис Наумович Стесин**(15.03.1922ж.т.,Смоленск облысы., Починок қаласы.)- кеңес архитекторы.

1946 ж. Мәскеудің архитектура институтын бітірді. 1947 жылдан Қазақтың қала құрылысын жобалау институтында қызмет атқарады. 
## Негізгі еңбектері
Алматыдағы «Октябрь» кинотеатры (1956), Қазақстан тұтынушылар одағының әкімшілік трғын-үйі (1957), Алматы аэропортының клубы (1958), Қазақстан КСР Жоғарғы кеңесінің ғимараты (1969); Қаратау қаласындағы клуб  (1974) т.б. Стесин тұрғын үй құрылыстары мен алаң свкерлерін жобалауда   (Алматыдағы В.И.Ленин алаңының сквер т.б.), сондай-ақ тас жолдар бойын сәулеттендіруде елеулі еңбек атқарды.

## Дереккөздер

Санат:15 наурызда туғандар
Санат:1922 жылы туғандар
Санат:Починокта туғандар
Санат:Мәскеу архитектура институты түлектері
Санат:Қазақстан сәулетшілері
Всеволод Николаевич Столетов

**Всеволод Николаевич Столетов**(*20.12.1906 ж.т., РСФСР, қазіргі [[Владимир облысы]], [[Леоново]] деревнясы - 1989*)- орыс кеңес ғалымы, мемлекеттік қайраткері. Биология ғылымдарының докторы (1958), профессор, КСРО ғылым академиясының академигі  (1968). 1940 жылдан КОКП мүшесі.

## Өмірбаяны
1931 ж. Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясын бітірді. 1948-1[950 ж .Мәскеуде ауыл шаруашылығы академиясының директоры, 1950-1959 ж. КСРО ауыл шаруашылығы және мәдениет министрінің орынбасары, КСРО жоғары білім министрі және орынбасары, 1959 жылдан РСФСР жоғары және арнаулы орта білім министрі болды. 1972 жылдан КСРО Педагогикалық ғылымдар академиясының президенті. Столетов генетика, селекциялық, теориялық биология, жоғары және орта білім проблемаларын зерттеді. 19-сьезде КОКП ОК мүшелігіне кандидат. 1963 жылдан РСФСР Жоғары Кеңесінің депутаты. 
## Сыйлықтары
3 рет Ленин орденімен және басқа орден, медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:20 желтоқсанда туғандар
Санат:1906 жылы туғандар
Санат:Владимир облысында туғандар
Санат:1989 жылы қайтыс болғандар
Санат:Биология ғылымдарының докторлары
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері
Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Санат:XX ғасыр биологтары
Санат:КСРО биологтары
Санат:КСРО генетиктері
Санат:КСРО селекционерлері
Санат:КСРО педагогтары
Санат:Тимирязев атындағы РГАУ-МСХА түлектері
Санат:Тимирязев атындағы РГАУ-МСХА оқытушылары
Санат:КСРО жоғарғы білім министрлері
Санат:Ресей білім министрлері
Санат:КСРО ауыл шаруашылығы академисы академиктері
Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары
Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары
Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары
Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары
Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары
Санат:КОКП ОК мүшелігіне кандадаттар
Санат:Мечников атындағы сыйлық иегерлері
Карель мойнағы

**Карель мойнағы** — Балтық теңізінің Фин шығанағы мен Ресейдің Ленинград облысындағы Ладога көлі аралығында жатқан мойнақ.

## Геологиялық құрылымы
Гнейстен, граниттен түзілген.
## Орографиялық құрылысы
Жері негізінен қырқалы, белесті, батпақты келеді. Көлдер көп кездеседі. Қылқан жапырақты орман өседі. 
## Туризм
Фин шығанағы жағалауында көптеген *саябақты елді мекендер* мен курорттар *Сестрорецк, Зеленогорск, Репино,* т.б. бар. Туристер көп келетін аймақтардың бірі.

## Дереккөздер

Санат:Мойнақтар
Санат:Ресей географиясы
Людмил Стоянов

**Людмил Стоянов**(*лақап аты; шын аты-жөні-Георги Стоянов Златаров;* 06.02.1886,Благоевградск округі., Ковачевица,-11.04.1973, София)- болгар жазушысы, қоғам қайраткері, Болгария ғылым академиясының академигі  (1946), Болгария Кеңес Еңбек Ері  (1964). 1944 жылдан Болгария компартиясының мүшесі. Болгария ҒА Әдебиет институтының директоры  (1949-1959). Әдеби қызметі 1905 жылдан басталған. Стояновтың «Әйел жүрегі» (1929), «Алғы шепте» (1939) т.б. өлеңдер жинағы мен  «Полковник Матовтың күміс тойы» (1933), « Оба» (1933) повестері, «Таң алдында » (1945) романы бар. 3- сайлау Халық жиналысының депутаты. Бүкіл дүниежүзілік Бейбңтшңлңк Кеңесінің мүшесі  (1950).Дмитров сыйлығы  (1950) мен РСФСР-дің А.М.Горький атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972). 
## Сыйлықтары
Дмитров сыйлығы  (1950) мен РСФСР-дің А.М.Горький атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972). 3 рет Георги Дмитров орденімен марапатталған. Оның болгар-кеңес достығын нығайту жолындағы еңбегі жоғары бағаланып, 1948 ж. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.

## Дереккөздер

Санат:1886 жылы туғандар
Санат:1973 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Санат:Жазушылар
Санат:Академиктер
Страдивари

**Страдивари, Страдивариус**   (**Stradivari,Stradivarius**)-Антонио   (1643,Кремона,- 18.12.1737, Кремона)- итальяның скрипка жасаушы шебері. Н.Аматидтің шәкірті. 1667 ж. шығармашылығында Крмеонада өзінің жеке музыкалық шеберханасын ашқан. 1704-1725 ж . концерттік сапасы жағынан аса жоғары скрипкалар, сондай-ақ виолончельдер мен альт аспаптарын жасады. Біздің заманға Стардивари жасаған мыңға жуық аспаптар жетті. Олардың бірнешеуі Мәскеуде сирек  кездесетін музыкалық аспаптар  коллекциясы музейінде сақтаулы. Страдивари шәкірттері өзінің балалары- Франческо  (1671-1743) мен Омобоно  (1679-1742) және К.Бергонци.

## Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 424 бет

Санат: 1643 жылы туғандар
Санат: 1737 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Николай Михайлович Страхов

**Николай Михайлович Страхов**(15.4.1900 ж.т., Орел облысы., Болхоа қаласы)- кеңес геологы, КСРО ғылым академиясының академигі  (1953, корреспондент Мүшесі 1946), геологиялық- минерология ғылымның докторы  (1944),  профессор  (1944). 
## Өмірі
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін бтірген( 1928). 1934 жылдан КСРО ғылым академиясының Геология институтының литология және шөгінді пайдалы қазындылар бөлімінің меңгерушісі. Еңбектері шөгінділердің осы күнгі және өткен геология замандарындағы пайда болу жайларын анықтауға, темір,марганец,алюминий,фосфор,ванадий,никель,кобальт элементтерінің геохимиясы мен шоғырлану заңдарын ашуға арналған. 
--Сыйлықтары==
КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1948), Лениндік сыйлықтың лауреаты  (1961), А.Карпинский атындағы алтын медальмен  марапатталды. 3 рет Ленин орденімен және басқа 2 орден, медальдармен марпатталған.

## Дереккөздер

Санат:1900 жылы туғандар
Санат:Тұлғалар
Санат:Академиктер
Санат:Профессорлар
Полина Антипьевна Стрепетова

**Полина''(Пелагея)'' Антипьевна Стрепетова**(04.10.1850 ж.ш., Төмен Новгород,-17.10.1903, Петербург )– орыс актрисасы. Әке-шешесі белгісіз ( театр шашатразшысы А.Г.Стрепетовтың семьясында тәрбиеленген). Сахналық  жолын 1865 ж. Рыбинскіде бастады. Бұдан кейін Қазан, Мәскеу, Петербург, Тифлис, Харьков, Ростов театрларында қызмет етті. В.Г.Белинский мен Н.А.Добролюбовтың эстетикалық көзқарасы оның өнерінің қалыптасуына зор ықпал жасады. Ол- сахнада рыс әйелінің рухани күшін алғаш рет  ашып көрсеткен актриса. Лизавета (Писемскийдің "Ащы тағдырында"), Катерина,Василиса (А.Островскийдің "Найзағайы") мен "Василиса Мелентьевнасында", Марьица (Аверкиевтің "Кашира ертегісінде") рөлдерін орындау арқылы өзінің аса қызу қанды, трагедиялық дарыны күшті актриса екенін байқатты. Петербургтің Александрин театрында да (1881-90,1899-1900) ойнаған. Актриса өнері демократиялық көрермендер арасында қызу қолдау тапты. 
## Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 426 бет

Санат: 1850 жылы туғандар
Санат: 1903 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Санат:Актрисалар
Джозуэ Кардуччи

**Джозуэ Кардуччи** (1835 жыл 27 шілде, Вальдикастелло, Тоскана - 1907 жыл 16 ақпан, Болонья) - итальян ақыны, әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.

## Өмірі
*Пизеде* жоғары мектепті бітіріп, *Болонья университетінде* итальян әдебиетінен сабақ берді. *«Жастық жырлары» ([[1850]]-[[1860]])* атты бірінші жинағында ұлт-азаттық қозғалысын дәріптеді. *«Жеңіл және маңызды нәрсе» ([[1861]]-[[1867]]), «Ямбылар мен эподтар» ([[1867]]-[[1879]]), «Жаңа жырлар» ([[1861]]-[[1887]]), «Ырғақтар мен өлшемдер» ([[1901]]) жинақтарында* ерлікті, дінді жеңген ой-сананы, жастық пен махаббатты, әсем табиғатты жырлады. Данте Алигьери, Петрарка және Джованни Боккаччо жөніндегі еңбегін, *«Ұлт әдебиетінің дамуы туралы» ([[1868]]-[[1871]])* т.б. зерттеулерін жариялады. 1906 жылы Нобель сыйлығын алды.

## Дереккөздер

Санат:Ақындар
Санат:Жазушылар
Санат:Италия ақындары
Йован Ристич

**Йован Ристич** (1831 жыл 13 ақпан, Крагуевац - 1899 жыл 5 қыркүйек, Белград) - Сербияның мемлекет және саяси қайраткері, тарихшы. 
## Өмірі
1852 жылдан философия докторы, 1861-1867 жылдары Сербияның Түркиядағы елшісі. 1868-1872 жылдары Ристич - кәмелетке толмаған князь Милан Обренович жанындағы регенттердің бірі. 1873, 1878-1880, 1887 жылы - премьер-министр, 1872-1873, 1875, 1876-1878 жылдары - сыртқы істер министрі. 1889-1893 жылдары кәмелетке толмаған Александр Обренович жанындағы регенттердің бірі. Ішкі саясатта либералдық бағыт ұстады. *Серб-черногор-түрік соғысында* (1876-1878) Ресейдің Түркияға қарсы соғысуын көздеді. Ол - XIX ғасырдағы серб дипломатиясының тарихы жөніндегі еңбектердің авторы.

## Дереккөздер



Санат:Саясаткерлер
Санат:Тарихшылар
Санат:1831 жылы туғандар
Санат:1899 жылы қайтыс болғандар
Захарий Стоянов

**Захарий Стоянов** (1850 жыл - 1889 жыл 2 қыркүйек, Париж) - болгар жазушысы, қоғам қайраткері. Фракиядағы *болгар ұлт-азаттық қозғалысының* қатысушысы.
## Өмірі
Ұлт-азаттық қозғалысына қатысушы, *Старозагорск ([[1875]]), Сәуір ([[1876]]) көтерілістерін* ұйымдастырушылардың бірі. 1886 жылы *Халық жиналысының* депутаты, 1887 жылы спикер орынбасары және 1888-1889 жылдары спикер болады. Өмірінің соңында либералды демократияны басқарды. *«Болгар көтерілістері туралы жазбалары»* (1884-1892) т.б. шығармалардың авторы.

## Дереккөздер



Санат:Жазушылар
Санат:Саясаткерлер
Санат:1850 жылы туғандар
Санат:1889 жылы қайтыс болғандар
Оскар Дела Хойя

**Оскар Де Ла Хойя** (; 4 ақпан 1973, Монтебелло, Калифорния, АҚШ) — американдық кәсіпқой боксшы, бірінші орта салмақта өнер көрсеткен. 1992 жылғы Олимпиаданың 60 килограммға дейінгі чемпионы. Екінші жартылай жеңіл салмақтағы (WBO тұжырымы, 1994), лёгкой (WBO тұжырымы, 1994— 1995; IBF тұжырымы, 1995), бірінші жартылай орта (WBC тұжырымы, 1996— 1997), жартылай орта (WBC тұжырымы, 1997— 1999), бірінші орта (WBC тұжырымы, 2001— 2003 және 2006— 2007; WBA тұжырымы, 2002— 2003) және орта (WBO тұжырымы, 2004) салмақ дәрежелері бойынша әлем чемпионы. Лақап аты — «Алтын бала» (Golden Boy). 2009 жылы 15 сәуірде  Лос-Анджелестегі пресс-конференцияда кәсіпқой боксшы ретіндегі мансабын аяқтайтынын мәлімдеді.
Оның қатысуымен өткен айқастарды теле-гиганттар 696,000,000 $ қаражатқа сатып алған. Сондықтан ол қазіргі уақытта кәсіпқой бокс тарихындағы ең төлемі жоғары боксшы болып саналады (ол дебютті айқасында 200 мың $ тапқан — мұндай ақшаға чемпиондардың қолы жете бермейтін). Golden Boy Promotions промоутерлік компаниясының негізін қалаған. Әнші Милли  Корретхерге үйленген.
Санат:АҚШ боксшылары