open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Батыс Сахара қалалары

Төменде Батыс Сахараның ірі қалаларының тізімі берілген. Ауданның ірі қаласы Эль-Аюн. Қазіргі таңда барлық үлкен қалалар  Марокконың бақылауында. Бақыланып жатқан ПОЛИСАРИО-ның ауданында үлкен қалалар жоқ. 

## Батыс Сахараның ірі қалалары
thumb|321x321px|Батыс Сахара қалалары

## [[Сахара Араб Демократиялық Республикасы|САДР]]-мен бақыланатын елді мекендер
* Бир-Лелу 
* Гергерат
* Тифарити 

## Аңғартпалар
Иваки

thumb|Қаланың туы.
**Ива́ки**&nbsp;(жап.&nbsp;いわき市&nbsp;*Иваки-си*?)&nbsp;—Фукусима перефектурасындағы, Жапонияда орналасқан орталық қала. 1231.35 шаршы километр аумағы бар, халқы - 326 303 адам (1 Тамыз 2014), халықтың тығыздығы - 265,00 адам/км² шамасында. Ол қоңыржай климатты аумақта орналасқандықтан, Жапониядағы ең жайлы қалалардың бірі болып табылады.

= Балық аулау =
Балық аулау: 75628 т. (2003)

= Импорт и экспорт =
Онахама порты (2003)

Импорт: 5133727 т.

Экспорт: 514045 т.

= Теңіз порттары =
* Онахама
* Наканосаку
* Эна
* Хисанохама

= Әйгілі адамдар =
* Ито, Мисаки, актрисса
* Ая Окамото, актрисса
* Кэнъитиро Кобаяси, дерижер
Жедр

**Жедр** (, ) — Оңтүстік Пиренейде орналасқан Франция коммунасы. Департаменті —Жоғарғы Пиреней. Люс-Сен-Совёрдің құрамына кіретін кантон. Коммуна орналасқан аймақ - Аржелес-Газост. Коммунаның INSEE коды - 65192.

## Географиясы
Коммуна Париж оңтүстігінен 700 км-дей, 150 км оңтүстік-батыс Тулузадан, Тарбаның оңтүстігінен 50 км қашықтықта орналасқан. Комммуна аймағынан Гав-де-Гаварни және Гав-де-Эас өзендері ағып өтеді. 

thumb|right|200px|

## Климаты
Климаты- қоңыржай-теңіздік, күн шуақты ауа-райлы және жыл бойы жаңбырлы болады. 

thumb|right|200px|

## Адам қоныстануы
2010 жылғы санақ бойынша, Жедрде 251 адам тұрған.

thumb|right|200px| 

## Басқарушылары
2008-2014 жыл аралығында Франсис Куссье басқарған. Ал 2014-2020 жылдар аралығын Жан-Клод Руде басқарады. Яғни, әр адам 6 жыл билік жүргізе алады. 

## Экономика
2010 жылы 15-64 жас аралығындағы 144 адам белсенді, 30 адам -белсенсіз.114 адамның ішінде 110-ы жұмыс істеген, 4 адам жұмыссыз болған. 30 белсенсіз адамның ішінде 19 зейнеткер, 3 адам студент, қалған 8 адам басқа себептерге байланысты белсенсіз болған.

## Дереккөздер

Санат:Жоғарғы Пиреней департаментінің коммунасы
Нагано

**Нага́но** (жап. 長野市 *Нагано-си*?) — Хонсю аралында орналасқан Жапонияның орталық қаласы,. Ол Нагано префектурасының әкімшілік орталығы болып табылады. 1 сәуір, 1897 жылы құрылған. 377,741 адам (1 Тамыз 2014), халықтың тығыздығы -452.47 адам / км² - қала аумағы 834.85 шаршы шақырым. Жеңіл өнеркәсіп, машина жасау, университет, будда орталығы.

1998 жылы, Нагано XVIII қысқы Олимпиада ойындарын өткізді. Фестивальдің ашылуы мен жабылуы Нагано Олимпиада стадионында өтті.

Санат:Жапония қалалары
Куэй

**Куэ́й** (фр. Coueilles, окс. Coèlhas) — Оңтүстік Пиреней құрамына кіретін Франция коммунасы. Департамент — Жоғарғы Гаронна. Л’Иль-ан-Додонның құрамына кіреді. Коммуна аймағы- Сен-Годенс.  INSEE коды - 31152. 

## Географиясы
Коммуна Париж оңтүстігінен 630 км, Тулузаның оңтүстік-батысынан 55 км қашықтықта орналасқан. Коммуна бойында Осу өзені ағып өтеді. 

thumb|right|200px|

## Климаты
Климаты- қоңыржай-теңіздік. Қысы қарлы, көктемі жаңбыр мен найзағайға толы, жазы құрғақ әрі ыстық, күзі күншуақты. 

## Адам қоныстануы
2010 жылғы санақ бойынша Куэй коммунасында 87 адам тұрады. 

## Басқарушылары
2001-2014 жыл аралығында Морис Фабарон мэр, ал 2014-2020 жыл аралығында Бернар Фабарон мэр басқарады. 

## Экономика
2010 жылы 36 белсенді, оның ішінде 27 адам белсенді, 9 адам белсенсіз. 9 адам ішінде 3 адам оқушы және студент, 3 адам зейнеткер, 3 адам белсенсіз.

Санат:Жоғарғы Гаронна департаментінің коммунасы
Паскагула өзені

**Паскагула** (ағылш. Pascagoula River) — Солтүстік Америкадағы өзен.

thumb|right|200px

Паскагула АҚШ-тан ағып өтеді ,Миссисипи штатындағы Чикасоу және Лиф өзендерінен бастау алады. Джордж және Джексон аумақтарынан ағып, Мексика шығанағына құяды. Өзен ұзындығы - 130 км, ауданы-23000 км².

thumb|right|200px

Санат:Миссипи өзендері
Санат:АҚШ өзендері
Джордан Фармар

thumb|right|200px**Джо́рдан Роберт Фа́рмар** (ағылш. Jordan Robert Farmar; род. 30 қараша 1986 ж. Лос-Анджелес, Калифорния) — 1986 жылы 30 қарашада туған американдық кәсіби баскетболшы, бойы 188 см, салмағы 82 кг, «Маккаби» (Тель-Авив) тобына мүше. Қорғаушы рөлін атқарады. «Лос-Анджелес Лейкерс» тобынан 2006 жылы 26 нөмірлі бакетболшы болып таңдалды.

## Сілтемелер
* Farmarlive.com Официальный сайт Джордана Фармара
* Статистика Джордана Фармара

Санат:АҚШ баскетболшылары
Санат:30 қарашада туғандар
Санат:1986 жылы туғандар
Санат:Лос Анжелесте туғандар
Санат:Алфавит бойынша спортшылар
Санат:Алфавит бойынша баскетболшылар
Резонер

**Резонер**(франц.raisonneur-ой толқынына салу) - антикалық драмада, комедияда, ежелгі романда оқиғаның дамуына пәлендей қатысы бола қоймайтын, алайда өтіп бара жатқан оқиғаға, оған араласқан кейіпкерлерге, сол ортаға автордың көзқарасын, пікірін білдіретін кейіпкер. Қайта өрлеу дәуіріндегі, орта ғасырдағы және классикалық театрларда қойылатын спектакльдерде жиі көрініс береді. Ағартушылық әдебиетте, сондай-ақ драмалық шығармаларда автордың ғибраттылық ой-ниетін білдіруші, жеткізуші ретінде де жақсы көрінді. (Ричардсон, Руссо романдары, Мур, дидро және басқалары). Мұндай кейіпкерлерді жазушы өзінің ой-пікірін неғұрлым айқынырақ, толығырақ аңғарту үшін алып, соның айтқан сөздері, орынды ескертулері арқылы оқиға барысының, негізгі кейіпкердің іс-әрекетінің дәлдігін арттыра түсуді мақсат еткен. Мысалы, Фонвизиннің "Тоғышар" атты комедиясындағы Стародумның бейнесі осы мақсатта сомдалған. Ал қазіргі әдебиеттегі, драматургиядағы кейбір түсінік бойынша Резонер көбінесе жағымсыз мағынаға ие болып жүр. Ол шығармадағы оқиғадан тыс, ондағы іс-әрекетке ешқандай қатысы жоқ, тек автордың ойын белгілі бір жүйеде ғана айтып, оқушыға туралап жеткізу үшін ғана алынған, өзіндік сипат-белгілері мардымсыз кейіпкер деген ұғымды білдіреді.
Рисалат

**Рисалат**-араб әдебиетіндегі прозалық жанр, ұйқас пен ырғаққа құрылған кеңсе қағаздары, елшілік құжаттар, ғылыми және діни шығармалар, саяси үндеулер мен арнаулар. Рисалат жанрының негізін салушы атақты араб халифы Марви екіншінің хатшысы, ұлты парсы Абд әль-Хамид эль-Катиб болып саналады.
Күн шығысы

**Күн шығысы** — күн ұясынан көтерілірден бүрын болатын құбылыс. Ол шығып келе жатқан күн сәулелерінің алғашқы шұғыласы. Күн шығуымен бір нәрсенің басталуын, ал күн батуымен бір нәрсенің бітуін байланыстырады. 

Санат:күндер
Руна

**Руна**-финдер мен карельдердің халық өлеңдері, жыры. Ежелгі Скандинавия елдерінде және Германияда тасқа басылған жазулар да руна деп аталған. Руналық өлеңдер сегіз буынды, ұйқассыз болады, аллитерацияға бай келеді. Руна халық аспабы кантеленің сүйемелімен орындалады. Руналық өлеңнің үлгісін карело-финдердің "Калевала" атты эпостық жырынан табуға болады.
Эрик Вишаус

**Эрик Вишаус** (; 8 маусым, 1947, Саут-Бенд, Индиана) — американдық биолог, «ерте эмбриондық дамуы кезеңіне генетикалық бақылауға қатысты жаңалықтары үшін» 1995 жылғы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Принстон университетінде молекулалық биология профессоры.

## Өмірбаян
Эрик Вишаус өмірге 1947 жылы 8 маусымда Саут-Бендте (Индиана) келген. Онда Нотр-Дам университетін 1969 жылы биология мамандығы бойынша аяқтады, және 1974 жылы биология бойынша Йель университетінде докторлық диссертация қорғады. 1978 жылдан Еуропалық молекулярлы-биологиялық зертханасында (EMBL, Гейдельберг), ал 1981 жылы АҚШ-қа оралып, Принстон университетінде жұмыс істейді.

## Ғылыми еңбегі
Эрик Вишаустың ғылыми-зерттеу жұмыстары дрозофила эмбриогенезі — *[[Drosophila melanogaster]]*-ге, атап айтқанда, эмбрионның дамуының ерте кезеңдерінде орын алатын өзгерістерге бағытталған. Ұрықтың дамуына қатысатын  Гендік өнімдердің басым бөлігі, ұрықтанбаған жұмыртқа сатысының кезінің өзінде болады және оогенез кезінде анасының ағзасына синтезделеді. Алайда, гендік өнімдердің шағын бөлігі эмбрионның өзімен өндіріледі. Вишаус ұрықтың осы белсенді гендер зерттеген, өйткені ол уақытша және кеңістіктік транскрипциясының профильдері эмбрионалдық дамуды айқындайтын іске қосу тетігі болып табылады деп ойлаған.

1995 жылы Эрик Вишаус Эдвард Льюиспен және Кристиана Нюсляйн-Фольхардпен бірге «ерте эмбриондық дамуы кезеңіне генетикалық бақылауға қатысты жаңалықтары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы. 2005 жылдан Вишаус — Принстон университетінің атаулы профессоры және Нью-Джерси университетінде медицина мектебінің биохимия ассоц. профессоры.

## Сілтемелер
* Эрик Вишаустың Нобельдік комитеттің сайтындағы өмірбаяны  
* American Society for Cell Biology  , хорошая Өмірбаян
* Wieschaus lab  

Санат:АҚШ биологтары
Санат:Молекулярлық биологтар
Санат:АҚШ эмбриологтары
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Санат:Йель университеті түлектері
Питер Доэрти

**Питер Чарльз Доэрти** (; род. 15 қазан, 1940, Брисбен, Аустралия) — аустралиялық ветеринар және ғалым, 1996 жылы «Адамның иммундық жүйесі саласында, атап айтқанда, оның жеңілген жасушаны анықтай алу қабілетін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Аустралия орденінің компаньоны.

## Өмірбаян
Питер Доэрти өмірге 1940 жылы 15 қазанда аустралиялық Брисбен (Квинсленд) қаласында келген. Квинсленд университетін 1966 жылы бітіріп, содан кейін Эдинбург университетінде (Шотландия) диссертация қорғады және ол 1970 жылы өзінің философия докторы дәрежесін алды. Осыдан кейін, Доэрти Джон Кертин медициналық зерттеулер мектебіне Аустралияға оралды (Канберра), онда өзінің танымал антигеннің T-лимфоцитамтерімен тану туралы иммунологиялық жұмысын жүзеге асырды. Қазіргі уақытта негізінен Мельбурн университетінде жұмыс істейді (Виктория), және Мемфистегі Сент Джуд Балалар зерттеу ауруханасында жұмыс істейді.

## Марапаттары
1995 жылы Доэрти Негізгі медициналық зерттеулері үшін Альберт Ласкер жүлдесін алды. 1996 жылы ол Рольф Цинкернагелмен бірге Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. 1997 жылы Аустралияда **жыл адамы** атанды. Аустралия орденінің компаньоны.

## Сілтемелер
* Сент Джюд ауруханасының сайтындағы Питер Доэертидің парақшасы 
* Питер Доэртидің Нобельдік комитеттің сайтындағы өмірбаяны 

Санат:Аустралия иммунологтары
Санат:Аустралия ветеринарлары
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Санат:Квинсленд университеті түлектері
Рольф Цинкернагель

**Рольф Мартин Цинкернагель** (; 6 қаңтар 1944, Риэн, Швейцария) — швейцариялық иммунолог, 1996 жылғы «Адамның иммундық жүйесі саласында, атап айтқанда, оның жеңілген жасушаны анықтай алу қабілетін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Эксперименттік иммунология профессоры (Цюрих университеті, Цюрих).

## Өмірбаян
Рольф Цинкернагель өмірге 6 қаңтар 1944 жылы Риэн (швейцариялық кантон Базель-Штадт) қаласында келген. Оның атасы Базель университетінде неміс әдебиетінің профессоры болатын. Оның әкесі сол уақытта Швейцариядағы ірі фармацевтикалық компаниялардың бірі JR Geigy AG -де жұмыс істеді. Цинкернагель Базель университетін бітіріп, диссертацияны Аустралия ұлттық университетінде 1975 жылы қорғады.

1995 жылы Негізгі медициналық зерттеулері үшін Альберт Ласкер жүлдесін алды. 1996 жылы Рольф Цинкернагель Питер Доэртимен бірге физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.

## Сілтемелер
* Рольф Цинкернагельдің Нобель комитетінің сайтындағы өмірбаяны 

Санат:Швейцария иммунологтары
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері
Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері
Икилилу Дуанин

**Икилилу Дуанин** (фр. Ikililou Dhoinine; туған жыл. 14 тамыз 1962 жыл, Джоези, Комор) — коморлық саясаткер, 2011 жылдың 26 мамырынан бастап Комор президенті болып тағайындалды. 

## Биография
Икилилу Дуанин 1962 жылы 14 тамызда Джозиде, Коморда дүниеге келді. 

Дуанин оқыған білімі бойынша - фармацевт. 2006 мен 2011 жылдар аралығында, яғни Ахмед Абдаллы Самби президенттің билігі тұсында Комордың вице-президентінің міндетін атқарды. Анчжуан аралына Африкандық одақ басып кірді және Мохаммед Бокар президенттік лауазымынан айырылды. Дәл осы оқиғадан кейін, 2008 жылдың 26 мен 31-ші наурыз аралығында Дуанин аралдың уақытша президенті болып тағайындалды. 

Ол 2010 жылы өткен президенттік сайлаудың бірінші турында 28,19 %  дауыс алды. Екінші турда Мухаммед Саид Фазулмен және Абду Джабирмен кездесіп, 61,12 % дауыспен жеңіп шығып, президент болып сайланды. Осы сайлауда Дуанинге билік партиясының белді мүшесі президент Ахмед Абдаллы Самби қолдау көрсеткен болатын. 

## Жеке өмірі
Қазіргі уақытта Дуанин отбасын құрған және екі баланың әкесі.

## Дереккөз
Орыс википедиясы
Риторикалық сұрау

**Риторикалық сұрау**(лепті сұрау)-шешендік тәсілге жататын айшықты сөз тіркесі, ойды, сезімді әсерлі ету үшін жауабы өзінен өзі-ақ айқын нәрсені әсерлі леппен, сұрау түрінде айту. Бұл күмәндану, шүбә келтіру мүмкін емес деген айрықша сенімділікті білдіреді. Мысалы:
          Арыстанмын, айбатыма кім шыдар?
          Жолбарыспын, маған қарсы кім тұрар?
          Көкте-бұлт, жерде желмін гулеген,
          Жер еркесі желдің жөнін кім сұрар?
Кейде айшықты шешендік сұрау, жансыз нәрсеге қаратылып айтылып, сұраулы арнау сөз түрінде келеді. Қазақ поэтикасында мұндай үлгіні сұрай арнау деп те атайды. Алайда сөздің негізгі стильдік ерекшелігі, өзгеше мәнділігі сұрау түрінде айтылуына байланысты болады.

Риторикалық сұраулы сөйлемдер көркем әдебиетте жиі қолданылады. 1. Күнде жақсы бола ма, Бір қылығы жаққанға? Оқалы тон тола ма? Ар-ұятты сатқанға? Ойласаңшы, Мағышым, Кімнің гүлі солмайды? (Абай). 2. Халық ұстазынан айрылса, не таппақ? Ел не ел? Жақсысымен ел. Басшысымен болмаған елде елдік бар ма? (М.Әуезов) .

Риторикалық сұрақты білдіретін сөйлемдер баяндауыштардың кері мағынада жұмсалуы арқылы құрылады дедік. Бұл сөйлемдердің құрамында өзіне лайықталып құралған баяндауыштық формалар кездеседі: келді емес пе, келген жоқ емес пе. Өтті емес пе, оқыған жоқ емессің бе – риторикалық тудыратын баяндауыштық формалар. Жедел өткен шақ етістіктің болымсыз түрі -ма, -ме жұрнақтары арқылы жасалады: өтпеді. Риторикалық сұрақты білдіру үшін етістік осы формада да жұмсала алады: Содан бері бір талай жылдар өтпеді ме? Өтті емес пе – оқыған жоқ емес пе деген формалардың құрамындағы емес пе – риторикалық тудыратын элемент .
Әл-Азхар

Әл-Азхар — көпмағыналы араб сөзі. Келесі мағыналарды білдіру мүмкін:
* Әл-Азхар мешіті
* Әл-Азһар университеті
Әліпов (ауыл)

**Әліпов** — Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Мақаш ауылдық округінің құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Құрманғазы ауылынан солтүстікке қарай 183 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 266 адам (145 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылғы халық санағы бойынша ауыл халқы 127 адамды құрайды (72 ер және 55 әйел адам).

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 8 адамды (5 ер адам және 3 әйел адам) құрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Ынтымақ көшесі

## Дереккөздер

Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Фукуяма

thumb|right|200px|Фукуяма туы
thumb|right|thumb|Фукуяма
**Фукуяма** (жап. 福山市 *Фукуяма-си*) — Хиросима префектурасында орналасқан Жапония қаласы. Халқы 461 417 адам (1 шілде, 2014), халықтың тығыздығы - 890,53 адам/км², қала аумағы - 518,14 шаршы шақырым. Қаланың сиволы - мелия ацедарах ағашының бейнесі, гүлі - раушан гүл.

## Географиялық орны
Қала Херосима префектурасында, Хонсю аралында Тюгоку аймағында орналасқан. Ол [Ономити]], Футю, Касаока, Ибара, Митоё, Канъондзиқалаларымен және Дзинсекикоген, Камидзима ауылдарымен шектеседі.

## Халық
Қала тұрғындары 461,417 адам (2014 жылдың 1 шілдесінен), және тығыздығы - 890.53 адам / км² . 1980 жылдан 2005 жылға дейін халықтың өзгерісі жүреді.

## Сыртқы сілтемелер
* 
* Ресми сайты

Санат:Жапония қалалары
Пинон

**Пинон** () — Пикардия аумағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Эна. Лан-1 кантонының құрамына кіреді. Коммуна орналасқан аймақ — Лан.

* Коммунаның INSEE коды -  02602.
* 2010 жылда коммунада 1182 адам тұрған .

## Экономикасы
2010 жылы 1127 адам еңбекке қабілетті болған. Оның ішінде 787 адам экономикалық жағынан белсенді, 340 адам белсенсіз болған. 787 белсенді адам ішінде 648 адам жұмыс істеген, 139 адам жұмыссыз болған. 340 жұмыссыз адамның 85-і оқушылар және студенттер, 113 адам зейнеткер, 142 адам басқа себептерге байланысты жұмыссыз болған. 

## Сыртқы сілтемелер
* Ұлттық статистика институты — Пинон 

Санат:Эна департаменті коммуналары
Кəдірбай Ешенқұлұлы Жарқынбеков

**Кəдірбай Ешенқұлұлы Жарқынбеков** (сәуір 1961 жыл, Көкібел, Түркістан облысы) — Қазақстан инженер-геологы.

Ташкент мемлекеттік университететін бітірген. Шымкент қаласындағы ЮжГИИЗ мемлекеттік инженерлік іздестіру институтында, комсомол органдарына жұмыс атқарды. 2002 жылдан Астана қаласына келіп, өзінің жобалау мекемесін ашып, Астана қаласының сәулет саласына өзіндік үлес қосып келеді. Қазақстан Темір Жолы Акционерлік қоғамының 40 қабаттық əкімшілік-кеңсе ғимаратының жобалау жұмыстарын жүргізді. Өзі басқаратын "ТехноАктив" ЖШС-гі Қорғаныс министрлігіне қарасты Астана қаласындағы 20 га аумаққа орналасқан "Қазақстан Қорғаныс Университетінің" техникалық-экономикалық негіздемесінің авторы. Байқоңыр қаласындағы салынған 1200 орындық қазақ мектебі, 340 орындық балабақша комплексі жобаларының егесі. Сонымен қатар Солтүстік Қазақстан облысындағы Мамлютка қаласындағы 300 орындық орыс мектебі, Новоишимка кеніндегі 400 орындық мектеп пен 200 орындық интернаттың жобалау жұмыстарын, Қорғаныс министрлігіне қарасты Щучинск қаласындағы "Ботакөз" санаториясы, Қарағанды, Павлодар, Екібастұз қалаларындағы "Қазақстан Темір Жолы" Акционерлік қоғамына қарасты объектілердің жобалау жұмыстарын жүргізді. Кəдірбай Ешенқұлұлы өзінің туған жеріне, туыс-бауырларына деген қамқорлығын үзген емес. Көкібел ауылындағы ата-бабалар мекені "Оқжүніс" мешітінің құрылысына өзіндік үлес қосып, ішкі əрлендіру және құрылыс жұмысын сонау 1994 жылы өз қаражатына істетті. 2007 жылы "Суан ата" ұрпағына ас беріп, ел ағалаларына ат мінгізіп, қажылыққа жолдама алып беріп, тұрмысы төмен отбасыларына қаржылай көмек жасады. Əр жылы "Суан қорына" қаржылай жəрдемін үзген емес. 2010 жылы Совет одағының батыры генерал Сабыр Рахымов туралы белгілі қоғам қайраткері Əкім Ысқақ жазған "Тұңғыш генерал" кітабының қаржылай демеушісі болды. Кəдірбай Ешенқұлұлының бастауымен Астана, Алматы, Тараз қалаларының көшелеріне Совет одағының батыры генерал Сабыр Рахымовтың есімі берілді. Қазақстан Республикасының Қорғаныс Министрлігінің Оңтүстік қорғаныс шебі бөліміне Сабыр Рахымовтың атының берілуі ықпал етілді.

## Дереккөздер

Санат:1961 жылы туғандар
Санат:Қазақстан инженерлері
Санат:Қазығұрт ауданында туғандар
Тұрлыбеков Нұржаубай

**Тұрлыбеков Нұржаубай** Ленин ауданы (Қазіргі Қазығұрт) "Коммунизм" совхозы, Жамбыл бөлімшесінің түкперіндегі "Қызыл ата" ауылында 1957 жылы əкесі Мырзабектің отбасында дүниеге келген. 1964 жылы осы ауылда бастауыш сыныбында оқып, 1974 жылы орта мектепті бітіріп, Шымкенттегі химия-технология институтының Мұнай газ факультетіне түсе алмай, техникумның ауыл шаруашылығын механикаландыру және электрлендіру бөліміне оқиға түсіп келеді. Оқып жүргенде Совет Армиясы қатарына шақырылып, 1975-1977 жылдар аралығында борышын атқарып қатты. Осы жылы Қазақ химия-технологиялық институтының азаматтық өндірістік құрылыс бөліміне қабылданып, 1982 жылы үздік бітіріп, 1991 жылға дейін жолдамамен "Қазақтеплоизоляция" мекемесінде қатардағы инженер болып қызмет атқарды. 1991 жылдан бастап мамандырылған "ПМК Казкоопторгта" бөлімше бастығы болды. 1992 жылы жеке кіші кәсіпорын ашып, "Ақбота" деп атап, өз кəсібін жалғастырды. Осы мекемеде істеп жүріп, Шымкент "Шина заводының", Шымкент "мұнай заводының" құрылысында, Шымкент "қорғасын заводының", Шымкент "Химфарм" заводын қалпына келтіру жобасына үлкен үлесін қосты және осы заводтардың іске қосылуына арналған салтанатты жиындарында қатысып ел ризашылығына бөленді. Түлкібас, Бөген "Тауық фермалары" құрылыс нысандарын салып іске қосты. Байқоңыр космодромында көп кезекте жұмыс атқаратын "Боран" ракетасының құрылысына қатысты. 2004 жылы "Атырауметалпроект" заводының құрылыс жөніндегі бас директорының орынбасары. 
2008 жылы атқарушы директоры және осы уақытқа дейін ЖШС "Нұртан құрылыс", ЖШС Жилстрой компания аралық құрылыс жөніндегі төрағасы болып келеді(Директорлар кеңесінің төрағасы).
2004-2008 жылдарда салынып жатқан "Қарабатан - мұнай кешенінде"(салдырушы компания "Ақжол") құрылыс жұмыстарын атқарды. 2008 жылы "Казоруберемонт" заводының тендерін ұтып алып, 2010 жылы 17 желтоқсанда елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен іске қосты. 

## Дереккөздер
Санат:Инженерлер
Перонна

**Перонна** (фр. Péronnas) — Эн департаменті, Рока-Альпы аумағындағы Франция кантоны. Бурк-ан-Брес аумағына кіреді. Кантонның INSEE коды — 0139. Пероннаға барлығы 8 коммуна кіреді. Перонна кантонының ауданы - 125,37 км².

## Халық саны
1999 жылы кантон халқының саны 12 200 адамды құраған. Халық тығыздығы - 97,31 адам/км². 

thumb|right|200px|
thumb|right|200px|

Санат:Эн департаментінің кантоны
Икитос

thumb|207x207px|Туы
**Ики́тос** (исп. *Iquitos*) —Перуде орналасқан қала. Лоретооблысының және Майнас провинциясының  әкімшілік орталығы. 406.340 адам (2007) тұрғыны бар, ол басқа да қалаларында жер байланысын қажеті жоқ әлемдегі ең ірі қала болып табылады, және тек өзен немесе ауа арқылы қарым-қатынас жасауы тиiс. Икитос қалаында екі жоғары оқу орындары мен халықаралық әуежай бар.

= Тарихы =
Қалалық Сан-Пабло бір иезудтық миссиясының ретінде 1757 жылы құрылған, бірақ көп ұзамай Икитос болып өзгертілді.Икитос каучуктық бум басталғаннан кейін XIX ғасырда өсе бастады. Қалада Осы кезеңде Гюстав Ейфель әзірленген Темір үй(исп. *Casa del Fierro*)  салынды. Синтетикалық каучук пайда болғаннан кейін қала экономикасы дамып келе жатқанның төмендеді.

= Экономикасы =
Қаланың экономикасы ағаш рафтинг болып табылады. Сондай-ақ, мұнай өңдеу, сыра өндіру және айын дамыған.

= Көрікті жерлер =
* Белен -типтік үнді ауылы , тек сумен жаңбырлы кезеңде оған қол жеткізуге болады.left|thumb|Белендегі үйлер
* Сесара Кальво де Араухо суреттер көрмесі.

Санат:Перу қалалары
Оцу

thumb|110x110px|Туы**О́цу**[1] (жап. 大津市 *О:цу-си*) — Жапониядағы орталық қалалардың бірі,Сига префектурасының әкімшілік орталығы. Киото қаласымен бір метро жүйесіне тікелей қоса байланысты.thumb|367x367px|Оцу қаласы
341 763 адам (2014 жылдың 1 шілдесінен), халықтың тығыздығы -736.40 адам / км² - қала аумағы 464.10 шаршы шақырым.

= Әкімшілік мәртебесі =
Оцу "қала" мәртебесін 1 қазан, 1898 жылы қабылдаған.

= Географиялық орны =
Қала Жапониядағы ен үлкен ознен Биваның оңтүстік жағалауында орналасқан.

= Дін =
Қала Мии-дэра ғибадатханасымен, Тэндай атты будда мектебімен әйгілі.

Қаланың жоғарыда Хиэй тауы орналасқан оның төбесінде Энряку-дзи ғибадат ханасы бар.
Бурк-ан-Брес

**Бурк-ан-Брес** (фр. Bourg-en-Bresse) — Рона-Альпы аймағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Эн. 2006 жылғы санақ бойынша, халық қоныстануы 324074 адамды құраған. Халық тығыздығы-104 адам./км². Аймақ 3105 км²-ді қамтиды. 24 коммунаға бөлінген. 

thumb|right|200px|

Санат:Эн департаментінің коммунасы
Сент-Андре́-сюр-Вьё-Жон

**Сент-Андре́-сюр-Вьё-Жон** (фр. Saint-André-sur-Vieux-Jonc) — Рона - Альпы аймағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Эн. Перонна кантонының құрамына кіреді. Коммуна аймағы — Бурк-ан-Брес. Коммунаның INSEE коды — 01336.

## Географиясы
Коммуна Париждің оңтүстік-шығысынан 370 км, Лионның солтүстік-батысынан 55 км,т Бурк-ан-Брестің оңтүстік-батысынан 9 км қашықтықта орналасқан. Оның аумағынан Вье-Жон өзені ағып өтеді, оған қоса, көптеген көлдер бар. 

thumb|right|200px|

## Климаты
Климаты жартылай континентті, жазда жылы, қыста суық. Жаңбыр тек жаз айларында жауады. 

## Халық қоныстануы
2010 жылы коммунада 1079 адам тұрған. Халық тығыздығы - 44,5 адам./км².

## Басқарушылары
1995 - 2001 жылдар аралығында Пьер Фавье мэр басқарған. 2001 - 2020 жылдар аралығында Бернар Киве басқарады. 

## Экономикасы
 2010 жылы 697 адам еңбекке қабілетті болған. 547 адам белсенді, 150 адам белсенсіз болған. 547 адамның 496 адамы жұмыс істеген, 150 белсенсіз адам ішінде 52 адам студент және оқушылар, 72 адам зейнеткер, 26 адам басқа себептерге байланысты жұмыс істемеген. 

## Сілтемелер
* На Викискладе есть медиафайлы по теме Сент-Андре-сюр-Вьё-Жон
* Сент-Андре-сюр-Вьё-Жон (фр.). Национальный институт статистики и экономических исследований Франции
* Сент-Андре-сюр-Вьё-Жон (фр.). cassini.ehess.fr

Санат:Эн департаментінің коммунасы
Бекемкүл Батырбекқызы

**Бекемкүл Батырбекқызы** (22 мамыр 1945 жыл, Түркістан облысы Қазығұрт ауданы Жаңа-Базар ауылы) — ақын-жазушы, сәулетші, əнші, философ, суретші, қобызшы.

Бекемкүл Батырбекқызы Қазығұрт тауының күнгей бетінде шаруа отбасында дүниеге келген. 1952 жылы осы ауылдағы М. Горький (қазіргі Елшібек батыр) атындағы орта мектептің 1-ші сыныбына барып, оны 1962 жылы өте үздік бағамен бітіреді. 1962-1966 жылдары Алматы қыздар педагогика институтының студенті болып, оның қазақ тілі мен əдебиеті мен факультетін айрықша дипломмен аяқтады. 1966-1979 жылдары ҚСЭ-де ғылыми қызметкер бола жүріп, 1973-1975 жылдары Мұқтар Əуезов атындағы "Əдебиет және өнер" институтынында фольклор бөлімінде сырттай аспирантураны бітірген. 1979-1980 жылдары Ақмола облысы Ерейментау қаласындағы "Прогресс" газетінде редактордың орынбасары, 1980-1991 жылдары Алматыдағы "Жалын" жастар баспасында насихатшы редактор, 1991-1995 жылдары Президент органы "Халық кеңесі" газетінде қызметте болды. 1994 жылы көп балалы ана ретінде зейнетке шықты. 2000-2001 жылдары К. Байсейітова атындағы дарынды балалар мектебінде, 2001-2004 жылдары нөмір төртінші қалалық емханада қазақ тілінен ұстаздық етті. Бекемкүл Батырбекқызы сәулетші, əнші, философ, суретші, қобызшы, дәрігер, есепші мамандықтарын меңгерген.

"Қазығұрт қызғалдағы"(1979-1980 жылдар), "Ақ сезім"(2003 жыл), "Сұлу сезімді сұңқарым"(2004 жыл), "Өмір өрнектері"(2005 жыл), "Нұр шапағаты"(2009 жыл), "Жаңа жыр" атты жыр жинақтарының авторы. 1995 жылы Түркияның Анкара қаласында өткен бүкіл əлем құрылтайында "Түркия-Қазақстан" əні (М.Омаровтікі) бас жүлдеге ие болып, 2012 жылы Алматыдағы тіл мерекесінде "Ана тілім" өлеңі екінші орын, 1996 жылы "Егемен елім-ай" жене "Қазығұртым ауылым" Республикалық қазақ радиосының "Туған ел туралы жырлар" бəйгесінде бірінші орын алды. 2001 жылы Алматыда өткен "Біз естімеген бір əн" бəйгесінде "Ақ маңдай əже"(М. Сүндетованікі), 2004 жылы Махамбет ақынның туғанына 200 жыл толу құрметіне ЮНЕСКО шеңберінде өткен əн бәйгеде (Махамбет баба"(əні Д. Тілендінікі) жүлделі орынға ие болды. 2005 жылы Шымкентте өткен "Арай" атты əн бəйгесінде "Айша бибі" гран-при алды. "Ана даңқы" орденімен, медальдарымен марапатталған. 
.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан ақындары
Санат:Қазақстан жазушылары
Санат:Қазығұрт ауданында туғандар
Санат:22 мамырда туғандар
Санат:1945 жылы туғандар
Мажит Ахмет Абдулла

**Абдулла Мажит** (Мажит Ахмет Абдулла әл Мұхаммед) - 11 қараша 1959 — сауд арабиялық футболшы, шабуылшы. 

## Клубтық карьерасы
Эр-Риядтық *Аль-Наср*(1975 - 1998) өнер көрсеткен. 

## Марапаттамалары
* Сауд Арабия кубогының 5 дүркін чемпионы(1981, 1986, 1987, 1990, 1995) .
* Азия Кубогының чемпионы (1998).
* Сауд Арабияның үздік сұрмергені (1979, 1980, 1981, 1983, 1986, 1998).
* Сауд Арабияның үздік ойыншысы (1979, 1980, 1981, 1983, 1986, 1998).

Санат:Сауд Арабиясы футболшылары
Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Вегорсхей

**Вегорсхей** () — Норвегияның Эуст-Агдер губерниясының коммунасы. Коммунаның бас қаласы— Вегорсхей қаласы. Коммунаның мемлекеттік тілі — бейтарап тіл. Коммунада 2007 жылы 1884000 адам тұрған. Вегорсхей коммунасының жалпы ауданы — 355,66 км², коды — 0912.

## Халық қоныстану тарихы
Коммунада соңғы 60 жылдағы халық қоныстануы   
thumb|left|300px|

## Сілтемелер
* 
* Статистика коммуны из бюро статистики Норвегии

Санат:Эуст-Агдер фюлькесінің коммуналары
Дош

**Дош** (фр. Dosches) — Шампань — Арденны аумағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Об. Пине кантонының аумағына кіреді. Коммуна аймағы — Труа. Коммунаның INSEE коды — 10129. Коммуна Париждің оңтүстік-батысынан 155 км, Шалон-ан-Шампанидің оңтүстігіне 75 км, Труаның шығысынан 14 км қашықтықта орналасқан. 

## Халық қоныстануы
2008 жылғы санақ бойынша, 288 адам тұрған. 

## Экономика
2007 жылы 190 адам еңбкке жарамды болған,  136 адам белсенді, 54 адам белсенсіз болған.  136 адамның 132 адамы жұмыс істеген, 4 адам жұмыссыз болған. 54 белсенсіз адамдардың ішінде 19 адам студент және оқушы, 20 адам зейнеткер, 15 адам басқа себептермен белсенсіз болған.  

## Коммунаның көрікті жерлері
thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
thumb|right|200px|

## Сілтемелер
* На Викискладе есть медиафайлы по теме Дош
* Дош (фр.). Национальный институт статистики и экономических исследований Франции
* Дош (фр.). cassini.ehess.fr

Санат:Об департаментінің коммуналары
Труа(аймақ)

**Труа** (фр. Troyes) —  Шампань-Арденны аумағында орналасқан Франция аймағы. Департаменті — Об. 2006 жылы аймақта 217 625 адам тұрған. Халық тығыздығы - 62 адам./км². Аймақтың жалпы ауданы 3534 км²- ді құрайды. 

thumb|right|200px|

## Сілтемелер
* Национальный институт статистики — округ Труа  (фр.)

Санат:Об департаментінің коммуналары
Берадор Хасанұлы Абдураимов

**Берадор Хасанұлы Абдураимов** — Өзбекстан футболшысы. 4 мамыр 1943 жылы дүниеге келген. Шабуылшы 

## Клубтық карьерасы
* 1960-1963. Ташкент. Пахтакор футбол клубы
* 1964. Спартак Мәскеу футбол клубы
* 1969-1970. ЦСКА
* 1975-1976. Мелиоратор.

## Тренерлік жолы
* 1977-2003. Шахрианец, Динамо Самарканд, Булунгурец, Пахтакор, Спартак Андижан, Умид Ташкент, Новбахор Наманган, ЦСКА Ташкент, Зарафшан Навои, Сурхан Термез.
* 1994-1995. Өзбекстан ұлттық құрамасының бас бапкері.

## Марапаттамалары
* 'Шухрат' медальінің күміс жүлде иегері.
* Ерен еңбегі үшін Өзбекстанның 'Өзбекстан Ифтихори' атағының иегері

Санат:Пахтакор ФК ойыншылары
Санат:КСРО футболшылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Янгиер ФК ойыншылары
Санат:КСРО футбол жаттықтырушылары
Санат:Пахтакор ФК жаттықтырушылары
Санат:Динамо Самарқан ФК жаттықтырушылары
Санат:Әндіжан ФК жаттықтырушылары
Санат:МХСК ФК жаттықтырушылары
Санат:Навбахор ФК жаттықтырушылары
Санат:Сурхан ФК жаттықтырушылары
Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Өзбекстан футбол жаттықтырушылары
Абелардо Фернандес

**Абелардо Фернандес Артунья** — испан футболшысы, 19 сәуір 1970 жылы дүниеге келген. Қорғаушы қызметін атқарған.

## Жетістіктері

### Клубтық
* Испания Чемпионы (1998, 1999)
* Испания Кубогы (1997, 1998)
* Еуропа Суперкубогы (1997)
* Олимпиада чемпионы (1992)

## Қатысқан турнирлері

* Олимпиада-1992
* Әлем чемпионаты - 1994, 1998
* Еуропа чемпионаты - 1996, 2000

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:19 сәуірде туғандар
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Спортинг Хихон ФК ойыншылары
Санат:Алавес ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Испания Олимпиада чемпиондары
Санат:1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Алавес ФК жаттықтырушылары
Санат:Эспаньол ФК жаттықтырушылары
Санат:Спортинг Хихон ФК жаттықтырушылары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Афанасьев (разъезд)

**Афанасьев темір жол айрығы** — Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Мақаш ауылдық округінің құрамындағы темір жол айрығы. Елді мекен Кеңес Одағының Батыры Александр Афанасьевтің құрметіне аталған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Құрманғазы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 26 км, ал округ орталығы Алға ауылынан 27 км жерде орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 305 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 465 адам (248 ер адам және 217 әйел адам) болса, 2009 жылғы халық санағы бойынша елді мекен халқы 328 адамды құрады (168 ер және 160 әйел адам). 

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 323 адамды (170 ер адам және 153 әйел адам) құрады.
Тұрғындары Атырау-Астрахан темір жолына қажетті жұмыстармен айналысады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
Бастауыш мектеп пен дәрігерлік пункт жұмыс жасайды.

## Елді мекендегі көшелер
* Теміржолшылар көшесі

## Дереккөздер

Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол айрықтары
Дина Нұрпейісова (разъезд)

**Дина Нұрпейісова** — Атырау облысының Құрманғазы ауданы, Қиғаш ауылдық округінің құрамындағы темір жол айрығы.

## Халқы
2009 жылғы халық санағы бойынша елді мекен халқы 500 адамды құрайды (269 ер және 231 әйел адам)..

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 324 адамды (171 ер адам және 153 әйел адам) құрады.
Елді мекен әйгілі қазақ күйшісі Дина Нұрпейісованың құрметіне аталған.

## Тарихы
1965 жылы Қазақстан - Ресей қатынасын темір жол арқылы жалғастырып, Астрахан арқылы жүк тасымалы жан-жаққа тарайтын болат жол құрылысының жұмысы басталады. 1968 жылы Кордуан селолық округі құрылды. 
Осы жылы Гурьев-Ақсарай жолының пайдалануға берілуіне байланысты алғашқы тұрғындар келіп орналаса бастады. 1969 жылдан бастап темір жол, тұрғын үйлер салу қолға алынады. 1970 жылы толықтай жаңа темір жол іске дайын болып, ашылу салтанаты өткізіледі. 
Содан бастап сан түрлі темір жол мекемелерінде жұмыс орындары ашылып, сонымен қатар теміржолдың өз құрамынан басқа, азаматтық құрылыстары - сумен, жылумен қамтамасыз ететін ғимараттар, питомниктер салынды. 
Алғашқыда «3-разъезд» деп аталып, соңынан Д.Нұрпейісованың аты берілді.

## Елді мекендегі көшелер
* Сұлтан Бейбарыс көшесі

## Дереккөздер

Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол айрықтары
Хогуартс

**Хогуартс** — Хәрри Поттер жайлы романдар желісіндегі ойдан шығарылған оқу орны. Ресми атауы *«Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry»* немесе сирек кездесетін *«Hogwarts Academy of Witchcraft and Wizardry»*, аудармасы — *«Хогуартс Дуегерлік пен сиқыр мектебі / академиясы».*

Сиқыр тарихының профессоры Катберт Биинстің сөздері бойынша, мың жылдай бұрын Хогуартстың негізін қалаған төрт сиқыршы болған: сиқыршы Годрик Грифиндор (), Салазар Слизерин (), Ровена Рәвенкло () және Хелга Хафлпаф (). Негізін салушылардың аты берілген төрт факультет бар: Грифиндорда мықты, жігерлі, батыл оқушылар оқыса, Слизеринде қан тазалығына аса көңіл білетін оқушылар, ал Хафлпафта өте ақылды оқушылар, Рәвенклода мейірімді оқушылар оқиды.

Сиқырлы күші бар балаларды оқытып, тәрбиелеу мақсатымен құрылған. Бұл оқушыларды мемлекеттің жан-жағынан жинаған. Бірақ уақыт өткен соң, құрушылардың арасында бөліну болады. Салазар Слизерин маглдардың балаларының оқуына шек қойып, тек нағыз сиқыршылардың балаларын оқыту керек деген ой айтады. Бірақ қалған құрушылар қарсы болғандықтан Салазар Слизерин мектептен кетуге мәжбүр болады.

Хогуартс Ұлыбританиядағы жалғыз сиқыршылық мектебі болуы ықтимал. Оқу 7 жылға созылған. Әр жылдың соңында оқушылар емтихан тапсырады, бірақ әсіресе 5-ші және 7-ші жылдардың соңындағы емтихандар маңызды. Хогуартстың оқушылар саны белгісіз. Ұлыбританиядағы барлық сиқыршылардың балаларының қабылдану әбден мүмкін.

Мектептің басшылары директор және оның орынбасарлары. Оқиғаның басында мектептің директоры Альбус Дамблдор болып келеді, ал оның орынбасары — Минерва МакГонагалл. Мектепте оқу тегін болып келеді, бірақ оқу құралдар мен кітаптарды оқушылар өздері сатып алады. Дегенмен, мектепте кедей отбасыларды оқу жабдықтарымен қамтамасыз ететін арнайы қор бар.

Санат:Хәрри Поттер
Сталин премиясы

**Сталин премиясы (Сталин атындағы премия)** — тамыры 1940-1954 жылдары тереңге жайыла бастаған КСРО тұлғаларын техника, әскери, әдебиет, өнер және ғылым салаларындағы жеткен жетістіктері үшін мадақтаудың формасы. 1966 жылы КСРО-ның Мемлекеттік премиясымен теңесті.right|thumb|239x239px|Сталин премиясының медалінің пошта маркасы түріндегі үлгісі
right|thumb|254x254px|"Халықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайтқаны үшін" Сталин премиясының халықаралық премиясының йесіне пошта маркасы түрінде берілетін медаль

## Премия мекемесі
Сталин премиялары (немесе олардың бастапқыдағы атауы, Сталиннің атындағы премия) КСРО ХКК екі қаулы бойынша бекітілді.*«Сталиннің атындағы премия мен шәкіртақы мекемесі туралы»* — И.В.Сталиннің 60 жылдық мерейтойына арналып 1939 жылдың 20 желтоқсанында қабылданды. Осы аталған қаулыда былай делінген: «Иосиф Виссарионович Сталиннің 60 жылдық мерейтойына арналған КСРО Халық Коммисарлар кеңесі қаулы қабылдады: Сталиннің атына арнап 16 премия қабылдауды ұйымдастыру (шамамен әрқайсысына 100 рубльден беріліп отырады), өнер және ғылым саласындағы адамдарға жыл сайын беріліп отырады: 

* физика-математикалық ғылымдар
* техника ғылымдар
* химия ғылымдары
* биология ғылымдары
* ауылшаруашылығы ғылымдары
* медицина ғылымдары
* философиялық ғылымдар
* экономикалық ғылымдар
* тарихи-филиологиялық ғылымдар
* заң ғылымдары
* музыка
* көркемөнер
* мүсіндеу
* архитектура
* театр өнері
* кинематография. 

Дәл осы қаулылар алғашқы онына  (100 мың рубль), екінші жиырмасына (50 мың рубльден) және отыз үшіншісіне (25 мың рубльден) Сталин премиялары, әр жылы ең үздік өнертапқыштық үшін берілетін, сонымен қатар алғашқы үшеуіне, бес екіншісіне және он үшінші Сталин премиясына, әскери салаларда жеткен жетістіктері үшін.*«Әдебиет бойынша берілетін Сталиннің атындағы премия туралы қаулы»* — 1940 жылдың 1 ақпанында қабылдаған. Қабылданған қаулыда: «4 стлиннің атындағы премия ұйымдастыру, әрқайсысына 100 мың рубльден, әр жылы әдебиет саласындағы жеткен жетістіктері үшінде беріледі». Осыдан барлық төрт премия поэзия, проза, драматургия және литературалық критиканың бір саласында берілетінін байқауға болады.

Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:КСРО марапаттары
Айдағы кратерлердің тізімі

**Айдағы кратерлердің тізімінде** айдың бетінде орналасқан кратерлер аталған. Көбісі соққы салдарынан пайда болған ойықтар болып келеді. Кратерлердің номенклатурасын Халықаралық астрономиялық одақ бақылайды. Бұл тізбеге ХАО бекіткен қурылымдар енгізілген. 

## Кратерлер
Ай кратерлері келесі бөлікшелерде әліпби бойынша аталып шыққан.

Диаметрі 200 км-ден астам кратерлер:

## Әдебиет
Берілген сайттарда да нақты кратерлер жайлы қосымша мәлімет табуға болады.
* Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. — NASA RP-1097, 1982.
* Blue, Jennifer Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS (шілде 25, 2007). 
* Bussey, B.; Spudis, P.,. The Clementine Atlas of the Moon. — New York: Cambridge University Press, 2004. — .
* Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. — Tudor Publishers, 1995. — .
* McDowell, Jonathan Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report (шілде 15, 2007). 
* Menzel, Donald H. Final Report on NGR 22-007-194, Lunar Nomenclature (PDF). NASA (February 1971).
* Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). «Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU». Space Science Reviews 12: 136. DOI:10.1007/BF00171763. 
* Moore Patrick. On the Moon. — Sterling Publishing Co., 2001. — .
* Price Fred W. The Moon observer's handbook. — Cambridge University Press, 1988.
* Rükl Antonín. Atlas of the Moon. — Kalmbach Books, 1990. — .
* Webb Rev. T. W. Celestial Objects for Common Telescopes. — 6th revision. — Dover, 1962. — .
* Ewen Whitaker. Mapping and Naming the Moon. — Cambridge University Press, 2003. — .
* Wlasuk Peter T. Observing the Moon. — Springer, 2000. — .
* °792 de la Biblioteca de escritores baleares de Juan Serra Busquets, Accessed шілде 15, 2007.
* Biblioteca Virtual Ignacio Larramendi, Accessed шілде 15, 2007.

## Сілтемелер
* Astronomica Langrenus — Italian Lunar Web Site
* Gazetteer of Planetary Nomenclature
* Lunar Atlases at the Lunar & Planetary Institute
** Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon
* Lunar Nomenclature
* Lunar Photo of the Day by Charles A. Wood *et al.*
* The Crater Baltimore Project — a Moon work

Санат:Ай
Санат:Тізімдер
Нымме

thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
**Нымме** (эст. Nõmme) — Таллин қаласының оңтүстік-батысында орналасқан жасыл аудан. Ныммеге көрші қалалар: Хааберсти, Мустамяэ, Кесклинн және Кристийне.

1940 жылға дейін Нымме өзіндік қала болған. Қала құрылысы 19 ғасырда Николай фон Гленнің басқаруымен жүзеге асырылды. Қазіргі күнге дейін, Нымме қаласында оқшауланып тұратын үйлер кездеселді. Ныммені ерекше құрылысына бйланысты «орманды қала» деп атайды. Нымме қаласының Мянник ауданында ғана ірі фабрика бар. 

Оған қоса, Ныммеде 3 заманауи мектеп, 3 гимназия, музыка мектебі, ірі дүкендер, шаңғы тебу орталығы, барон фон Глен атындағы саябақ, онкологиялық аурухана,  Рахумяэ және Лийва зираттары .

Қаланың негізгі тұрғындары — этникалық эстондар (84,2%). Орыстар 12,1% құрайды.

## Галерея

File:Nõmme turuhoone 1.jpg|Нымме базары
File:N6mme.jpg|Нымме орталығы
File:Nomme tanav.jpg|Нымме көшесі
File:Rahumäe_viaduct_08May2009.jpg
File:Glehni loss 02.jpg|Барон фон Глен бекеті
File:Nõmme vaateplatvorm 01.jpg
File:Los Angeles? No, Nõmme Center, Tallinn Estonia.jpg
File:Hiiu Õlletuba 2008.jpg
File:Vabaduse puiestee 20021.jpg
File:Tallinna Muusikakeskkool 1.jpg
File:Pääsküla jõgi.JPG


## Сыртқы сілтемелер
* Таллинның ресми сайтындағы Нымме жайлы бет

Санат:Таллинн аудандары
Стихирарь

thumb|Стихирарь
**Стихирарь**, **Стихераль** ()  — Православ шіркеуі әндеріне арналған мәтіндерден құралған құдайы кітап. Стихирарьдың жалппы екі түрі болады: біріншісінің ішінде тек өлең сөздері мен ноталары бар, екіншісінде тек қана мәтіндір болады. Әрбір баспахананың стихирарі  әр түрлі болып келеді.
 
## Дереккөздер

Санат:Христиандық
Санат:Діни тәртіп пен тәжірибелер
Ярве

**Ярве** (эст. Järve) —  Таллин қаласының Кристийне ауданындағы микроаудан. 2011 жылғы санақ бойынша халқы - 2097 адам. Негізгі көшелері: Пярну маантеэ, Рахумяэ теэ, Ретке теэ, Таммсааре теэ, Тервисе. Микроауданда қатынайтын қоғамдық көліктер нөмірі: 5, 13, 17, 17А, 18, 20, 20А, 23, 32, 36, 57, 61.

thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
thumb|right|200px|

## Сілтемелер

Санат:Талинның аудандары
Вануату қалалары

**[[Вануату]] қалалары** (ағылш.&nbsp;*<span lang="en">Cities in Vanuatu</span>*) — Вануатудың ең ірі елді мекендерінің тізімі. *World Gazeteer *ғаламтор-сайтының мәліметтері бойынша, Вануатуда халық саны 600 адамнан асатын 17 қала бар.

## Вануату қалаларының тізімі
right|thumb|430x430px|Вануату қалалары

Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Кёр-де-Беарн

**Кёр-де-Беа́рн** (фр. Cœur de Béarn) —Аквитания аумағында орналасқан Франция кантоны, департаменті - Атлантикалық Пиреней.  Байонна, Олорон-Сент-Мари, По аймақтарына кіреді.

INSEE коды — 6409. Кантон құрамына 47 коммуна кіреді, орталық ғимараты Муранседе орналасқан. 

## Тарихы
Кантон 25 ақпан 2014 жылы құрылды. Жаңа кантонның құрамына Наварренстің 21 коммунасы, Лагордың 15 коммунасы, Моненнің 8 коммунасы, Сен-Паленің 1 коммунасы, Олорон-Сент-Маридің 1 коммунасы, Ласебтің 1 коммунасы кірді. 

thumb|right|200px|

## Халық қоныстануы
Халық тығыздығы - 480,74 км² .

## Сілтемелер
Кантон Кёр-де-Беарн на сайте INSEE

Санат:Атлантикалық Пиреней кантонының департаменттері
Бруней қалалары

thumb|344x344px|Бруней қалалары
Ресми, Брунейде «city» статусына ие бірде-бір елді мекен жоқ. Бруней-Даруссалам қала маңы аймақтары кампонгтар немесе ауылдарға бөлінген. Олар ауыл кеңесі старостасының басшылығымен (Ketua Kampong) немесе муниципальдік кеңеспен (Lembaga Bandaran) басқарылады. Муниципальдік кеңеспен басқарылатын елді мекендер қала деп аталады («town»).

Брунейде төрт қаламен басқарылатын үш муниципальдік кеңес бар:
* Бандар-Сери-Бегаван (халық саны ≈ 181 500 адам, Бандар-Сери-Бегаван муниципальдік кеңесі)
* Куала Белайт (халық саны ≈ 38 000 адам, Бандар-Сери-Бегаван муниципальдік кеңесі)
* Сериа (халық саны ≈ 35 400 адам, Серия муниципальдік кеңесі)
* Джерудонг (халық саны ≈ 30 000 адам, Серия муниципальдік кеңесі)
* Пекан Тутонг (халық саны ≈ 27 500 адам, Тутонг муниципальдік кеңесі)
Сондай-ақ:
* Бангар — Тембуронг аймағының әкімшілік орталығы
* Муара — Брунейдегі теңіз кемежайы
* Суканг
* Панага
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Буркина-Фасо қалалары

Төмендегі кестеде соңғы халық санағы (2006 жыл) бойынша халық саны 10 000 адамнан асатын Буркина-Фасоның барлық елді мекендері берілген .

Елдің ең үлкен қаласы болып мемлекеттің елордасы Уагадугу (1,2 млн адам) саналады, қалада халықтың 8 %-ы тұрады.

## Сілтемелер
* Institut National de la Statistique et de la Demographie
* Association des Municipalités du Burkina Faso 
* World Gazetteer — Einwohnerzahlen der Städte in Burkina Faso

Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Санат:Буркина-Фасо
Же-Ривьер

**Же-Ривье́р** () — Оңтүстік Пиреней аумағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Жер. Рискль кантонының құрамына кіреді.Коммуна аймағы — Миранд.

INSEE коды — 32145.

## География
thumb|right|200px  Коммуна Париждің оңтүстігінен 610 км, Тулуза батысынан 165 км, Оша қаласының 65 км. Коммуна территориясынан Адур өзені ағып өтеді.

## Климаты
Климаты теңіздік-қоңыржай. Жазы ыстық әрі жаңбырлы, температура 35 °С дейін жетеді. Қыста тым суық әрі көктайғақ болады.

## Халық қоныстануы
2010 жылы 49 адам тұрған.

## Басқарушылары
1971-2020 жылдар аралығында Андре Бакье басқарады.

## Экономика
2010 жылда 28 адам еңбекке жарамды болған, 23 адам белсенді, 5 — белсенсіз. 23 адамның 21 адамы жұмыс істеген, 2 адам белсенсіз болған. 5 адамның ішінде,  1 адам оқушы, 4 адам зейнеткер болған.

## Көрікті жерлер
* Романеск стиліндегі Әулие Сатурнин шіркеуі (XI ғасыр)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Же-Ривьер (фр.). Национальный институт статистики и экономических исследований Франции
* Же-Ривьер (фр.). www.linternaute.com.
* Же-Ривьер (фр.). cassini.ehess.fr.

Санат:Жер департаментінің коммунасы
Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Мито

**Мито́** (яп. 水戸市 *Мито-си*) — Ибараки префектурасында орналасқан Жапониядағы ерекше қала.thumb|Қаланың туы

= География =
Қала префектура Ибараки жиек облысы, Токиодан 140 шақырымда солтүстік-шығысында, Хонсю аралының шығыс бөлігінде орналасқан. Ибаки префектурасының әкімшілік орталығы.Халығы 270,801 адам (1 Тамыз 2014), халықтың тығыздығы -1245.46 тұрғындары / км² , - қала аумағы 217.43 шаршы шақырым.

= Экономика =
Іскер адамдар қаласында тоқыма және темекі өнеркәсібі дамыған. Ибаки университететі бар. Мито ірі теміржол торабы болып табылады.

= Тарихы =
1609 жылы, Мито Князьдігіндегі, арнайы Токугава Юрифусы оның әкесі, Сегун Токугава Иэясу үшін 1606 жылы құрылған қызғылт сарайға айналады.

Іскер адамдар қаласында XVI ғасырдың соңында билеуші князь оның ықпалымен, негізінен сол уақытта Жапонияның саясатын анықталады, ғалымдар Митогаку туралы конфуцийлік ұлтшыл мектебін әзірледі.

= Қызықты жерлер =
Mito қаласына келушілерге қызықты,Кайраку-эн- атақты үш жапон саябақтарының бірі мен сабақтас саябағында қала қорғаны.
Кирибати қалалары

**[[Кирибати]] қалалары** (ағылш.&nbsp;*<span lang="en">Cities in Kiribati</span>*) — Кирибати елінің ең ірі елді мекендерінің тізімі. *World Gazeteer *ғаламтор-сайтының деректері бойынша, Кирибатида халық саны 1500 адамнан асатын 10 қала бар.

## Кирибати қалаларының тізімі
right|thumb|269x269px|Кирибати қалалары

## Аңғартпалар




1 2  Kiribati:largest cities and towns and statistics of their population (ағылш.). Тексерілген 7 маусым 2011. Архивировано из первоисточника 2 тамыз 2012.

## Сілтемелер

Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Виф

**Виф** (фр. Vif) — Рона-Альпі аймағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Изер. Пон-де-Кле кантонының құрамына кіреді. Коммуна аймағы — Гренобль. Мемлекет аумағы 28,3 км. 

INSEE коды — 38545. 

2012 жылы коммунада 7795 адам тұрған. 

Теңіз деңгейінен 233 м биіктікте орналасқан. 

Ең биік нүктесі - 1263 м.  

Мэр — Guy Genet, 2014-2020 жылдар аралығында басқарады.

## Дереккөздер

Санат:Изер департаментінің коммуналары
Намибия қалалары

**[[Намибия|Намиби]]<nowiki/>я қалалары **(ағылш.&nbsp;*<span lang="en">Сities in Namibia</span>*) — Намибияның ең ірі елді мекендерінің тізімі. Кестеде мемлекеттің он ірі қаласы берілген. *World Gazeteer *ғаламтор-сайтының деректері бойынша, Намибияда халық саны 2 130 адамнан асатын 40 қала бар.

## Ірі қалалары

### Қалалардың географиялық орны

Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Ота (қала, Жапония)

**Ота**(жап. 太田市 *Ота-си*) —Гунма префектурасының орналасқан Жапониядағы қала.Халығы 221 733 адам (2014 жылдың 1 шілдесінен), халықтың тығыздығы -1262.29 тұрғындары / км², қала аумағы- 175.66 шаршы шақырым .thumb|Қаланың туы

= Географиялық орны =
Қала Гунма префектурасында, Хонсю аралында, Канто аймағында орналасқан. Ол  Кирю, Исэсаки,Мидори, Асикага, Кумагая, Фукая қалалары мен  Оидзуми, Ора ауылдарды  ауылдарымен шектеседі.

= Халық =
Қала тұрғындары 221 733 адам (2014 жылдың 1 шілдесінен), және тығыздығы - 1262.29 тұрғындары / км². 1980 жылдан 2005 жылға дейін халықтың өзгерісң жүрді:

= Символизм =

Қаланы белгілейтін ағаш-Қарағай, гүл- Хризантема

= Экономика =
Қалада  Kato Works Ltd компаниясы зауыттарының бірі орналасқан.

Санат:Жапония қалалары