open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бағдарлама қызықтылығы мен кейіпкер бейнесі

**Бағдарлама қызықтылығы мен кейіпкер бейнесі** – бар қырынан ашылуында операторлық топтың орны ерекше. Оператор камера көзіне ілінгенді талғаусыз түсіре берсе, оның аудиторияға берері де аз болмақ. Оған монтаж кезіндегі ретсіздік пен жүйесіздік қосылса, көрерменге берері шамалы. Автор ойының мәнділігі көрерменнің ойын оятса, өзіне жүктелген міндет пен уақыт үдесінен шыққан болады. Керісінше, көрермен оны немқұрайлы қабылдап, әсері төмен болса, онда бүл теледидар қабырғасынан ұзап шыға алмаған қажетсіз әрі арзанқол дүние болып шығады. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Вила-Нова-ди-Гая қаласы

**Вила-Нова-ди-Гая  қаласы** (Португалия) —  ()  Португалия қаласы. Халық саны 307 444 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 170,82 км².
 
Бұл жерлерде қоныс көне заманнан бері бар. Араб әскерінің жаулап алу соғыстарының кезінде Иберияның шекарасы (1000 жылға дейін)  Дору өзеніне дейін жеткен.  Дегенмен 1035 жылы христиандар қонысты қайтарып алады. Қонысты «Портус Кале» деп атады, осыдан елдің аты *«Португалия»* шыққан. Қазіргі Вила-Нова-ди-Гая қаласының негізі  1255 жылы қаланған. 

Қала Дору өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан, ал қарама-қарсы жағалауда Порту қаласының әкімшілік орталығы орналасқан. 

Муниципалитет 

*Солтүстігінде –Порту муниципалитеті
*Солтүстік-шығысында –Гондомар муниципалитеті
*Оңтүстігінде –Санта-Мария-да-Фейра, Эшпинью муниципалитеттері
*Батысында – Атлант мұхитымен шектеседі.

## Құрамына кіретін аудандар

*Аркозелу 
*Авинтеш 
*Канелаш 
*Каниделу 
*Крештума 
*Грижо 
*Гулпильяреш 
*Левер 
*Мадалена 
*Мафамуде 
*Оливал 
*Оливейра-ду-Дору 
*Педрозу 
*Перозинью 
*Сандин 
*Санта-Маринья 
*Сан-Фелиш-да-Маринья 
*Сан-Педру-да-Афурада 
*Сейшезелу 
*Сермонде 
*Серзеду 
*Вилар-де-Андоринью 
*Вилар-ду-Параизу 
*Валадареш

## Дереккөздер
 

Санат:Португалия қалалары
Бағдарлама режиссері

**Бағдарлама режиссері** – эфирге шығатын барлық дүниелерге жауапты; жеке тұлға хабар тарату бағдарламасының санатын айқындайды және оларды іріктейді; Бағдарлама режиссері хабар тарату станциясының директорына немесе бас басқарушыға бағынады. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Лагуш қаласы

**Лагуш қаласы** (Португалия) — () Португалия қаласы және теңіз порты. Халық саны 27 040 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 213,92 км². 

Ла́гуш – көне теңіз порты. Оның 2000 жылдық тарихы бар. Қаланың атауы көне кельт *«Лакобрига»* сөзінен шыққан. Кейінірек аймақты римдіктер отарлап, Лузитания римдік облыстың аймағының бір бөлігі болады. 

Лакобрига бұл уақытта маңызды айлақ болатын. 6 ғасырда қаланы вестготтар, кейінірек византиялықтар иемденген.  Ал 8 ғасырда Маврлар жаулап алып, қаланың атауын **«Zawaia»** (*«көл»*) деп өзгертеді. Олар қаланы қорғанын бекітіп, маңызды сауда байланысын орнатады.  

1174 жылы жергілікті басшылар шіркеу салуға келісімдерін береді. Бұл қаладағы ең көне шіркеу.  Король Афонсу Энрикес Португалияны қайта жаулағанымен қаланың оңтүстік бөлігі мавритандықтардың билігінде болады. 

## Құрамына кіретін аудандар

*Баран-де-Сан-Жуан
*Бенсафрин
*Луш
*Одиашере
*Сан-Себаштиан
*Санта-Мария

## Дереккөздер
 

Санат:Португалия қалалары
Бағдарламадағы жүйелілік

**Бағдарламадағы жүйелілік** – бағдарламаларды бірінен кейін бірін іріктеу, алдыңғы бағдарламаны  қараған аудиторияның келесі хабарды да сол жүйеден көруіне мүмкіндік туғызу. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Всеволод Александрович Блюменталь-Тамарин

**Всеволод Александрович Блюменталь-Тамарин** (16.06.1881, Санкт-Петербург -10.056.1945, Баден-Вюртемберг) – актёр, режиссёр, танымал актер М. М.Блюменталь-Тамариннің ұлы.

## Биографиясы
Әртіс отбасында дүниеге келеді. Әкесі – танымал режиссер және актер Александр Эдуардович Блюменталь-Тамарин (1911 жылы 1 (14) желтоқсанда дүниеден өткен), анасы – актриса Мария Михайловна Блюменталь-Тамарина (1859-1938). Атасы неміс болған. Ата-анасының ажырасуынан кейін терең қайғыға батады. Блюмента́ль-Тама́рин көп жылдар бойы анасымен жақсы қарым-қатынаста болады және анасы туралы *«Блюменталь-Тамарина және оның уақыты»* атты мемуарлар жазады. 1939 жылы *«Театр»* журналына басылып шығады.

Кәсіптік сахнаға 1901 жылдан бастап шығады. 1917-1918 жылдары Харьков қаласында өмір сүреді. Үлкен театрда Эдип патша рөлін сомдайды. 1941 жылы 60 жасқа толады. Мамыр айында М.Ю. Лермонтовтың дүниеден өткеннен кейінгі 100 жылдығына арналған бағдарламасы бойынша гастрольдік сапарға барады. Киевте орыс драма театрын басқарады.

## Дереккөздер


Санат:16 маусымда туғандар
Санат:1881 жылы туғандар
Санат:Санкт-Петербургте туғандар
Санат:10 мамырда қайтыс болғандар
Санат:1945 жылы қайтыс болғандар
Санат:Баден-Вюртембергте қайтыс болғандар
Санат:Ресей актерлері
Санат:XX ғасыр актерлері
Санат:КСРО актерлері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:КСРО театр режиссерлері
Санат:Ресей театр режиссёрлері
Санат:Ресейдің еңбек сіңірген әртістері
Санат:Корша театры тұлғалары
Санат:Блюменталь-Тамариндер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстағы орыс коллаборационистері
Санат:Кеңес арнайы қызметі операциялары нәтижесінде өлтірілгендер
Бағдарламалау эстетикасы

**Бағдарламалау эстетикасы** – хабар тарату күнінің ерекшелігін жасау және оның көмегі арқылы көрерменмен қажетті қатынас орнатудың әдісі ретіндегі бағдарламалау процесін игеру түсініледі. Кандай да бір күндегі хабар таратудың бұл ерекшелігі хабарлардың бүкіл тізбегін біртұтас қабылдаумен анықталады. Бағдарламалау процесінде қабылдау объектісін көрерменмен байланыстыратын эмоциялық қабылдау заңдарын есепке алу қажет. Бағдарламалау араласудың күнделіктілігі, көру ақпаратын қабылдаудың жеңілдігі мен болмай қоймайтын жағдайларында таңдау жасау мүмкіндігі жататын теледидар хабарларын таратудың ерекшеліктерін есепке алады. Бағдарламалау бағдарламада көрерменді бағыттаудан, көрудің үй жағдайларын есепке алудан, хабарлардың арнаулы жіктелуінен қабылдаудың әр түрлі деңгейлерінен, аудиторияның әлеуметтік-демографиялық сипаттамасынан, бағдарламаның бос уақытқұрылымына сәйкестігінен келіп шығады. Теледидардағы бағдарламалау эстетикасы аудиториямен қарым-қатынас жасаудың жалпы сипатына өз табын қалдырады, көркемдік құралдарды пайдалану шекараларын анықтайды, кадрдағы сөз сөйлеушіге, бағдарламаны жүргізушіге ерекше талаптар қояды. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламаларда тақырыптың жүйелі таңдалмауы

**Бағдарламаларда тақырыптың жүйелі таңдалмауы** – а) мемлекеттік не тәуелсіз телеарналардың күнделікті, апталық көрсетілімдерін жүйелеп, салыстырып, бағыт-бағдар сілтейтін тұрақты орталық жоқ; ә) ойын-сауық, думан түріндегі бағдарламаларда қайталаушылық, шашырандылық, тақырыптың не кейіпкерлердің ұқсастығы, жүйесіздік мол; б)тақырыптағы деректер өмір шындығынан алшақ, әрі көтеріліп отырған мәселелер көрерменге кеш жетеді; в)эфирдегі журналистердің жанр табиғатынан хабарсыздығы, пішіндегі көркемдіктің кемшіндігі материалдардың жүйесіздігіне алып келеді. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Иван Тимофеевич Бобылёв

**Иван Тимофеевич Бобылёв** – совет және орыс театр режиссері. 1990 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алады.
## Биографиясы
И. Т. Бобылёв 1925 жылы 14 қаңтарда Новоселье аулында дүниеге келеді. 1950 жылы Щукин атындағы театр училищесін тәмамдайды. Иван Бобылев шығармашылық қызметін 1950-1957 жылдары Челябинскі театрында актер және режиссер болып бастайды.
1957-1960 жылдары Воронеж театрында, 1966-1967 жылдары Ивановский театрында, 1969-1972 жылдары К.С. Станиславский атындағы Мәскеу драма театр академиясында режиссер болады. 1967-1969 жылдары және 1972 жылдан бастап Перма драма театрында көркемдік жетекші болады. 37 жыл Перма драма театр академиясында жұмыс істейді.
## Шығармашылығы
Иван Тимофеевич 150 спектакль құрастырған.
*1967 — А. К. Толстойдың «Царь Фёдор Иоаннович», 
М. Горькийдің  «На дне»
*1968 — Дж. Патриктің «Странная миссис Сэвидж»
А. В. Сухово-Кобылиннің «Свадьба Кречинского»
*1972 — Р. Нэштің «Продавец дождя» 
*1973 — А. Н. Островскийдің «Доходное место» 
М. Горькийдің «Васса Железнова»
*1975 — А. В. Вампиловтің «Прошлым летом в Чулимске»
*1976 — А. П. Чеховтің «Три сестры»
*1978 — В. Г. Распутиннің «Последний срок» 
Е. И. Носовтың «Усвятскиешлемоносцы» 
*1980 — М. Горькийдің «Егор Булычов и другие»
*1987 — Л. Н. Толстойдың «Власть тьмы»
*1988 — М. А. Булгакова бойынша «Собачье сердце» 
*1989 — С. Мрожектің «Танго» 
81992 — Б. Брехттің «Трёхгрошовая опера» 
## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:КСРО актерлері
Санат:Режиссёр
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Бағдарламалық жинақ

**Бағдарламалық жинақ** – бөлшектеусіз, біртұтас сатылатын, жарнамалық хабарламадан басқа элементтері түгел қамтылған дайын бағдарлама.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламалық сұрақ

**Бағдарламалық сұрақ** – экраннан өтіп жатқан тақырыпқа байланысты әңгіме. Сұхбатқа қатысушылар үш категорияға бөлінеді: 1) саяси және мемлекеттік қайраткерлер, белгілі бір саладан арнайы білімі бар мамандар; олардан қоғамдағы келелі мәселелер туралы әңгіме қозғалады; 2) танымал тұлға, оның өмірі мен қызметі жайлы көпшілікке кең түрде мәлімет беру; 3) үйде, көшеде, қызметте кездесетін қарапайым, жай адамдар; олармен қандай да бір оқиға туралы пікірлерін білу үшін сұхбат алынады. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламалық топтама

**Бағдарламалық топтама** – 

# Аудиторияның бәріне немесе оның белгілі бір тобына арналған, толық біткен бағдарламалық бірлік;
# Сатып алынатын және сатуға болатын радио немесе телебағдарламалар жиынтығы.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламалық топтамаларды үйлестіру

**Бағдарламалық топтамаларды үйлестіру** – телекөрермендердің белгілі бір тобына немесе аудиторияның барлық көрермендеріне арналған ұзақ мерзімдік хабарларды топтастыру. Мысалы, балаларға арналған бағдарламалық топтама 6 сағатқа, спорт топтамасы екінші жарты күндікке немесе кеш бойына жоспарлануы мүмкін. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламаның журналдық нұсқасы

**Бағдарламаның журналдық нұсқасы** – ұзақтығы түрлі көлемдегі әртүрлі эпизодтардан, негізінен ақпараттық үлгідегі проблы схемалардан құралатын бағдарлама. 70-ші жылдың соңына қарай жергілікті телестудиялар, көңіл көтеру фрагменттері қамтылған журнал нұсқасындағы бағдарламаларды эфирде қолдана бастады.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бадырайта көрсеткенде

**"Бадырайта көрсеткенде"** – Қарағандылықтар өздерінің сын хабарларын тележаңалықтардағы қысқа сюжеттерден бастаған, одан телефельетондарға, сонан соң телерейдтердің материалдарын тілге тиек ете отырып, дөңгелек үстел айналасындағы өзекті әңгімелерге көшкен. Алғашқы хабарлардағы сын жадағайлау болса, кейінірек телеэкраннан айтылар сын қажеттілігі іс жүзінде тексерістен өткен соң қарағандылықтар мұндай өткір материалдар өрісін кеңейтіп отыратын болды. Қарағандылық тележурналистердің сыни шығармасындағы кезекті қадам – көрерменмен тікелей әңгімеге шығу, оларды қойылған проблысыеманы шешу ісіне тікелей араластыру болды. Сыни хабарлардың жанрлары мен формалары жетіп артылады. Олардың ішінде алдыңғы орын телефельетонның үлесіне тие бастады. Фельетон сынның ен өткір қаруларының бірі екені белгілі. Телевизияда ол одан әрі күшейе түспесе, әлсіремейтіні анық. Газеттегі әріптесіне қарағанда телефельетон кемшіліктерді тек айтып қана қоймайды, сонымен қатар орын алған кереғар фактіні тура орнынан тапжылтпай көрсете де алады. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Жүкен Базарбаев

**Жүкен Базарбаев**  (1.1.1938. Семей облысы, Мақаншы ауданы Жидебай ауылы)  – тележурналист, заңгер. ҚазМУ-ды бітірген (1963). 1959-69 жылдары Мақаншы аудандық "Қызыл жұлдыз" газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, редакцияның жауапты хатшысы, бас редактордың орынбасары. 1970 жылы Семей облысының телерадио комитетінде аға редактор, 1971-77 жылдары КазТАГ-тің Семей облысы бойынша меншікті тілшісі, Павлодар облысыысыныңқоғамдық-саяси білімдер тарату жөніндегі "Білім" қоғамының референті, 1979 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Қазақ теледидарыныңқоғамдық-саяси хабарлар бас редакциясында редактор, бөлім меңгерушісі, бас редакциясын орынбасары қызметтерін атқарды. Насихат редакциясында түрлі салалар бойынша бағдарламалар даярлап, эфирге берді. Атап айтқанда "Коммунист жәнеуақыт", "Ауыл тынысы", "Жұмысшы экраны", "Халықаралық шолу", "Бетпе-бет", "Адам, қоғам, заң", "Жебе" сатиралық тележурналдары республикалық экраннан тұрақты беріліп келді. Республика тұрғындарының құқықтық мәселелерін, елімізде алғаш қабылданған Тіл туралы заңды насихаттауды, құқық қорғау – сот, проқуратура, адвокатура салалары бойынша қоғамымыздағы дамып келе жатқан демократиялық үрдістерді тиянақты түрде тұрақты беріп отырған, ай сайын шығатын "Адам, қоғам, заң" тележурналын 15 жыл бойы үздіксіз жүргізді. 1995 жылы референдум бойынша қабылданған ҚР-ның Конституциясы еліміздің азаматтарыныңқұқықтарын одан әрі негіздей түсті. Осы Ата заңымыздың мән-мағынасын бүкілхалықтық талқылауға, конституцияның әр баптарын насихаттауда "Адам, қоғам, заң" циклды хабары көгілдір экран арқылы елеулі үлес қосты. Отанымыздың Конституциясының қабылданған күні 30 тамыз еліміздің тарихына алтын әріппен жазылды. Қазақстан Журналистер Одағының С.Әшімбаев атындағы сыйлығының лауреаты (1993). 1989 жылы КСРО Ішкі істер министрінің "Үздік насихатшы" белгісімен, ҚР ІІМ-ніңжәне Бас проқуратураның Құрмет грамотасымен марапатталған. КСРО және Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі (1970).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Мейрам Байғазин

**Мейрам Байғазин** (1941. Павлодар облысы) – журналист. ҚазМУ-ді бітірген. Шығармашылық жұмысын Қазақ радиосының кіші редакторлығынан бастап, бағдарлама директорының орынбасарына дейін көтерілді. "Ауыл өмірі" радиостанциясының насихат және ақпарат редакциясында қызмет ете жүріп мерекелік күндерге арналғансериялы радиофильмдер мен радиоқойылымдар дайындауға қатысты. Автордың кейбір хабарлары мен спектакльдері Қазақ радиосының Алтын қорына қабылданған. Қазақ КСР-інің, КСРО Жоғары Кеңесінің жанындағы алғашқы Парламенттік тілшісінің бірі. КСРО Халық депутаттарының I, II, III съездерініңжұмысынан хабар жүргізген. Байғазин көптеген одақтық республикалардың саяси көшбасшыларынан, қоғам қайраткерлерінен сұхбат алған. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Nestlé

**Nestle S.A** — әлем бойынша азық өндіруші швейцарлық компания.

## Тарихы
1866 жылы швейцарлық фармацевт Анри Нестле компанияның негізін қалаған. Сүттің, бидай ұны мен қанттың әр түрлі комбинацияларымен тәжірибе жасай отырып, анасының сүтіне тиісінше ала алмайтын бөбектерді жасанды тамақтандыру үшін жасап шығарған. Жаңа өнім «Молочная мука Анри Нестле» деген атқа ие болады және бірнеше жылдан кейін Еуропаның көптеген қалаларында сатыла бастайды. 

Анри Нестле, өнімнің маңызды сауда маркасына айналғандығын сезініп, өзінің тегінің гербі құстар мен оның ұясын сауда белгісі ретінде қолданады.
ХІХ ғасырдың 70-ші жылдары өзінің бәскелестерімен күресу мақсатында компания өзінің жаңа өнімі − қоюландырылған сүтін шығарады.

нобай|солға|Анри Нестле

## Басшылығы
Директорлар кеңесінің төрағасы – Петер Брабек-Летмате, Бас басқармашысы – Пауль Бульке.

## Қызметі
Nestle компаниясы кофе өнімдерін, минералды су, фармацевтикалық өнімдер, сүт өнімдері, тәттілер, үй жануарларына арналған жем, балаларға арналған қорек өнімдерін шығарады.

Компанияның еншілігінде 456 фабрика және әлемнің 84 қаласында өнеркәсіптік кәсіпорындары бар.

## Әлемдік сауда нарығына шығуы
1900 жылдары Nestle өнімдері АҚШ, Ұлыбритания, Германия және Испанияда өзінің фабрикаларын ашады. 1904 жылдан бастап компания "Швейцария Ұлттық шоколад компаниясының" келсісімімен шоколад өнімдерін шығара бастайды. 

Nestle компаниясы Ресейде «Nescafé», «КитКат», «Nesquik», «Экстрем», «Кимо», «Ларчик» «Россия — щедрая душа», «Бон Пари», «Nuts», «Золотая марка», «Шок», «Maggi», «Perrier», «Purina», «Friskies», «Darling» деген сауда маркалары кеңінен шығарылады.
Ресейдегі сауда өкілдігі 1995 жылдан бастап қызмет етеді. Өкілдіктің бас директоры – Стефан Де Локер.

## Дереккөздер

Санат:Шоколад өнімдері
Санат:Компаниялар
Байғали Досымжанов ән шырқайды

**"Байғали Досымжанов ән шырқайды"**– "Қазақтелефильм" студиясының 1 бөлімді, қазақ тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1967). Қазақ КСР-інің Халық артисі Байғали Досымжановтын шығармашылығы туралы түсірілімде, "Қыз-Жібек" операсындагы сахналық көріністер экранга шығады. Ондағы басты – Бекежан рөлінде Б.Досымжанов ойнап, жетекші партияны орындайды.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бағдарламаны лицензиялау

**Бағдарламаны лицензиялау** – стандартты келісімге сәйкес, тележүйе тапсырыстағы бағдарламаны эфирге екі рет көрсетуге ғана құқық ала алады. Бағдарлама әрқашанда компанияның меншігі болып есептеледі. Алайда компания қандай да бір шетелдік ұйымға бұл бағдарламаны пайдалану құқығының лицензиясын бере алады; дегенмен, тележүйе осы бағдарламаны толық көрсетуді аяқтамайынша оны күтуі тиіс. Себебі, компания жергілікті телестудиялардың жазуына байланысты бағдарламаны өзге де арналарға таратуды бастауы ықтимал. Сондықтан жекелеген тәуелсіз студиялар қандай да бір айқындалған нарықта тек қана бағдарламаны қайталап көрсету лицензиясын алуы мүмкін.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Шолпан Байғалина

**Шолпан Байғалина**  (20.8.1948. Павлодар облысы,  Қашыр ауданы "Қызылтан" ауылы) – теле-журналист. ҚазМУ-ді бітірген (1974). Облыстық "Қызыл ту" газетінде корректор (1967-69),облыстық телевидениеде редактор (1969-85). Ол жүргізген "Құрдастар" бағдарламасы республикалық "Жолдас" телефестивалінде жүлделі орын алды. "Өркен", "Мектеп және семья", "Майра" әдеби-музыкалы телехабарларын дайындап жүргізді. "Көктем тынысы", (1972); "Айнұрым менің", (2000); "Еркелеймін, Ертіске", (2004) кітаптарының авторы. Облыстық, республикалық ақындар айтысына қатысқан айтыскер ақын.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Жұбаныш Байғұрынов

**Жұбаныш Байғұрынов**  (21.11.1957. Ақтөбе қаласы) – журналист. ҚазМУ-ді бітірген. Алға ауданы "Жұлдыз-Звезда" газетінде тілші, "Болат жол" аймақтық газетінде, кейінірек КСРО Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігі жанындағы "Мұнайгаз құрылысы" институтының филиалында баспасөз қызметінде істеді. Ақтобе облыстық "Путь к коммунизму" газетінде аға тілші, бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары, бірінші орынбасары, бас редакторы, "Казахстанская правда" газетінің Актөбе облысы бойынша меншікті тілшісі қызметтерін атқарды. "Актөбе" ғылыми-тарихи анықтамалық-энциклопедиясын шығаруға қатысты. Мәдениет және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасымен, "Қазақстан Конституциясына 10 жыл" мерекелік медалімен марапатталды. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ахмет Левендоғлы

**Ahmet Levendoğlu** – кино және театр актері, режиссер, жазушы және аудармашы .

## Биографиясы

Ұлыбританиядағы "Royal Academy of Dramatic Art" академиясының театр бөлімін бітіргеннен кейін, шығармашылық карьерасына Ұлыбританияда бастайды. 

Түркиядағы Gen-Ar  театрында бірінші рет сахна төріне аяқ басады. Өзінің театр студиясын ашады. Бұл студияда қойылымдарды тамашалаумен қатар театр саласынан білім де берілетін. 

## Рөл сомдаған телехикаялары

*Küçük Kadınlar - 2008 жылы
*Binbir Gece - 2007 жылы
*Sağır Oda - 2006 жылы
*Yaz Yağmuru - 1993 жылы
*Baharın Bittiği Yer - 1989 жылы
*Ateşten Günler - 1987 жылы
*Kırık Hayatlar - 1985 жылы
*Young indiana Jones - 1999 жылы

## Дереккөздер


Санат:Түркия актерлері
Санат:Актёрлер
Сәбит Байдалы

**Сәбит Байдалы**  (28.2. 1947. Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Қарсақбай ауылы) – телерадио-журналист, отандық телерадио-индустрия саласындағы танымал топ-менеджер. ҚазМУ-ді бітіртен (1972). Еңбек жолын Жезказған қалалық телевизия студиясында диктор болып бастады (1965-67), Қазақ радиосында диктор (1971-73), Жезқазған облыстық телерадио комитетінде редактор, аға редактор, бас редактор (1973-80), Алматы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы (1978-80), Жезқазғаноблыстық партиялық комитетінің насихат және үгіт бөлімінде дәріскер (1980-84), Жезқазғаноблыстық телерадио комитеті төрағасының орынбасары, Жезқазғаноблыстық телерадиокомпаниясы, Қарағанды облыстық телерадиокомпаниясының төрағалары (1984-2000), "Қазақстан" ТРК-ның телерадиобағдарламаларды жоспарлау және үйлестіру басқармасының бастығы, Аймақтық телерадиохабарлар бөлімінің бастығы, бас маманы (2000-2003), "Парасат" қоғамдық қорының үйлестірушісі, вице-президенті, президенті (2003-2007), 2007 жылы Қазақ радиосының бас редакторы, бағдарламалар директоры. Қазір Қазақ радиосы директорының бірінші орынбасары. Жезқазғаноблыстық Кеңесінің, Жезқазғанжәне Қарағанды облыстық Мәслихаттарының депутаты (1993-99). Республика және аймақтардағы теледидардың дамуы туралы "Өлке өмірін – өз көзімізбен. Летопись края: камерой и словом" кітабының авторы. КР Мәдениет қайраткері. Жезқазған қаласының құрметті азаматы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қази Байділдинов

**Қази Байділдинов**  (1940. Жезказған облысы, Қарсақпай кенті) – инженер-байланысшы. Алматы электротехника техникумын бітірген (1963). Жезқазған, Балқаш қалалық телерадиохабарлар тарату орталықтарының бас инженері, директоры, Жезқазған қалалық телекоммуникация кәсіпорнының бастығы, кейін облыстық телекоммуникация кәсіпорны директорының орынбасары. Жезқазған облысында радиореле жүйесін салуға, "Орбита" телехабарларын беру және қабылдау кешенін іске қосуға елеулі үлес қосқан. Жезқазған облыстық Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1984). КСРО-нын құрметті радисі.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Нағима Байділова

**Нағима Байділова**  (21.4. 1939. Павлодар облысы, Железинка ауданы – 2000. Павлодар қаласы) – теледиктор. Павлодар педучилищесін бітірген (1959). Облыстық "Қызыл ту" газетінде корректор (1964-65), Павлодарда телевидение студиясы ашылып, дикторлыққа конкурс жарияланған кезде іріктеу турынан өтіп, облыстағы алғашқы дикторлардың бірі атанды. Ширек ғасырға жуық (1965-88) бұл жұмысты тындырымды атқарды. Облыс көрермендерінің сүйікті дикторы ғана емес, ол жүргізген телехабарлар республикалық эфирден көрсетіліп, көрермендер тарапынан тәуір бағасын алды.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байжанбаев Әнуарбек дикторлық мектебі

**Байжанбаев Әнуарбек дикторлық мектебі** – телерадиоға жаңадан қабылданған жастарға эфирден оқу, экранная талғаммен сөйлеу өнерінің тамаша үлгісі болды. Қазақтың қара сөзін қастерлеп өскен ортада тәрбие алғанӘнағаң сөздің жөн-жобасын, жосық-жүйесін жетік білтен, өрнекті өлең өрнегін, салмақты сөз сүлейін қадірлеген. Марқұм әкесі Нығметжан "Топ жарып шешен сөйлеу – үлкен өнер, өз ойыңды, сөзіңді кемел айта білу де өнер. Шешеннің сөзі – мерген, шебердің көзі – мерген, олақтың сөзі орынсыз жамау тәрізді, орынды айтылған сөз орнына қағылған шеге сияқты", – деп отыратын. Әнағаң Әміренің асқақ үнін естіп, Кенекеңнін төкпе жырын тыңдаған, Исаның тасқынды желдірмесін ұғып, Қалыбек пен Құрманбектің театрдағы ғажап ойынын көріп өсті. Өсті де, осы бір дидарлы тұлғалардың әрбір қимылынан өзгеше қылық, үндерінен биязы саздылық, ойын өрнектерінен пенде бойына ұя салған ым мен қимылдың да аудиторияға әсер-қуатының толассыз екендігіне көз жеткізді. Халық сөзінен нәр алған, соның тумасына терең бойлаған, зерек ойлауы мен ділмар сөйлеуі қатар жетілген, терең ойлап, шешен сөйлейтін, дауылпаз дауысты, қазақ топырағындағы болмыс-бітімі өзгеше теле-радио саласындағы оқу өнерінің корифейі атанған Әнағаң:"Сөйлегенде дауыстың құбылуы, қатты, орташа не ақырын шығуы, толас табуы, дауыс екпінінің мағынасын арнайы ерекшелеп айтатын сөзте түсуі, қуаныш пен реніш, жақтыру мен жақтырмау сияқты жайттерді білдіруге қосымша реңк үстейтін дауыс сарыны, мәнерлеп оқу тәсілдеріне орай өзгеріп отырады. Болашақ әріптестер – дикторларға күнделікті ма-териалдарды оқу жайын, көркемсөз оқу өнерінен кейбір теориялық пікірлерді айта отырып, мәнерлеп оқу мен нақышына келтіре әңгімелеудің әдісі мен тәсіліне төселдіру, сөйлеу техникасын – дұрыс дем алу, үнді күшейту, дауыс сапасын дамыту жайында тиянақты әңгіме етеміз" – деуден, өмір жолында бір жалықпады. Сонымен бірге дауыс сарыны, сөйлеу сазы мен оныңқұрылымы, өлең окығанда тыныс алу, кідіру, ырғақты кідіріс, өлеңоқудың шеберлігі, дауыс күші, сөйлеу әуені, дауыс бояуы да тележүргізушілер үшін аса қажетті әрі мәнді екендігін жастарға ұғындырып отырды.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ахмет Мүмтаз Тайлан

**Ahmet Mümtaz Taylan** (1965 жылы 12 қыркүйекте Анкара қаласында дүниеге келген) – түрік театр және кино актері, режиссер .

## Биографиясы

1989 жылы Hacettepe университеті Анкара мемлекеттік консерваторияның театр бөлімін бітірген. 1989-1993 жылдар аралығында Диярбакыр Мемлекеттік театрында қызмет атқарды. Мемлекеттік театрларда көркемдік режиссер көмекшісі, көркемдік режиссер, бас директордың кеңесшісі қызметтерінде жұмыс істеген. 1996 жылдан бастап түрлі фильмдер мен телехикаяларда ойнай бастаған. Devlet Tiyatroları Sanatçıları Derneği  одағын құрушылардың бірі. Осы одақ құрылғаннан кейін бас хатшы қызметін атқарып, кейін басқарушысы болған. 2007 жылы Ayçin İnci мен неке құрған. 

## Рөл сомдаған телехикаялары

*Leyla ile Mecnun : Onur Ünlü - 2011 жылы 
*Güneydoğu'dan öyküler önce Vatan : Our Ta - 2010 жылы
*Ateşe Yürümek : Cankat Ergin - 2010 жылы
*Son Bahar : Nihat Durak - 2008 жылы
*Hayat Apartmanı : Hüdaverdi Yavuz\Attila Cengiz - 2007 жылы
*Ezo Gelin : Onur Tan - 2006 жылы
*Daha Neler : Birkan Uz - 2006 жылы
*Kınalı Kuzular- (Nişanlıya Verilen Söz) : Tunç Davut - 2006 жылы
*Çapkın : Bora Onur - 2005 жылы
*Kayıp Aşıklar : Veli Çelik - 2004 жылы
*Sahra : Volkan Kocatürk - 2004 жылы
*Arapsaçı : Davut Coşkun - 2004 жылы
*Kurşun Yarası : Özer Kızıltan\Sadullah Celen - 2003  жылы
*Çaylak : Nihat Durak - 2002 жылы
*Kumsaldaki İzler : veli Çelik - 2002 жылы
*Zeybek Ateşi : Veli Çelik - 2002 жылы
*Baba : Taylan Biraderler - 2002 жылы
*Yılan Hikayesi : Niat Durak - 2000 жылы
*Barbunya Nuri 

## Дереккөздер


Санат:Түркия актерлері
Санат:Актёрлер
Ахмет Уз

**Ahmet Uz** (1945 жылы Анкара қаласында дүниеге келген) – түрік театр және кино актері .

## Биографиясы

Музыкант отбасынан шыққан Ahmet Uz 1970 жылы Ыстамбұл Әкімшілік консерваториясында театр бөлімін бітіреді. Шығармашылық өмірге Мемлекеттік театрдағы қызметінен бастайды. 1977 жылдан бастап  қалалық театрда жұмыс істей бастайды. Театр сахнасында жүзден астам рөл сомдаған. Фильмдерді дыбыстаушы және бірнеше фильмдердің режиссері болған. 

## Фильмографиясы

*Unutulmaz-2010-2011 жылдары
*Mahşer - 2007 жылы
*Peri Tozu - 2007 жылы
*Küçük Hanımefendinin Şoförü - 2006 жылы
*Küçük Hanımefendi - 2006 жылы
*Eylül - Hamdi 2006 жылы
*Yeniden Çalıkuşu - 2005 жылы
*Zeytin Dalı - 2005 жылы
*Yadigar - 2004 жылы
*Yabancı Damat - 2004 жылы
*Şarkılar Seni Söyler - 2003 жылы
*Mühürlü Güller - 2003 жылы
*Zehirli Çiçek - 2000 жылы
*Cadı Ağacı - 1994 жылы
*Üç İstanbul - 1983 жылы
*Bir Yudum Mutluluk - 1982 жылы
*Erkek Fatma - 1969 жылы

## Дереккөздер


Санат:Түркия актерлері
Санат:Актёрлер
Марат Байқанов

*Марат Байқанов*'  (22.1. 1939. Петропавл қаласы) – кино-телережиссер. ҚазМУ-ді бітірді (1974). Еңбек жолын дыбыс операторы ретінде бастап, кейін радио мен телестудияда режиссердің ассистенті болып істеді (1959-69). 1970 жылдан бастап "Қазақтелефильм" студиясында телевизиялық деректі киноның таңдаулы режиссерлерінің бірі болды. 1990-99 жылдары "Оқжетпес" кинотобын ұйымдастырушы балықшылары және Ақтөбе ферросплав зауыты т.б. өндіріс орындары туралы қызғылықты фильмдерді өмірге әкелді. "Әлия, біз сені есте сақтаймыз", "Би образы", "Әкелер жолы-мен", "Биіктік" (М. Әуезовтің туғанына 90 жыл толуына орай) және т.б. фильмдерінің режиссері. Оның картиналары таңдаған тақырыбының акту-альділігі, монтаж жасау кезіндегі сауаттылығы, алға қойған мақсатының айқындылығымен де өзгелерден ерекшелініп отырды. Бүгінде оқытушылыққызметте КСРО Кинематографистер Одағының мүшесі (1976).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байқау шарттары

**Байқау шарттары** – 1) Байқаудың ұзақ уақыт бойына жүргізілуін және бір дәлелдің өзі бірнеше рет қайталанып зерттелінуін қамтамасыз ету; 2) Зерттелетін объектіні айқын белгілеу және байқаудың мақсатын түсіну білу қажет. Мысалы, байқау объектісі ретінде сабаққа нашар оқушыны алатын болсақ, мақсатымыз оның сабақ дайындау кезіндегі ой жұмысының кейбір ерекшеліктерін білу; 3) Байқалған фактілерді сол сәтте жазып отыру, зерттелушінің сөзін стенографиялап отыру, кейін отан мұқият талдау жасау, басты фактілерді іріктеп алу – осы әдіске қойылатын негізгі талаптардың бірі. Байқау әдісінің кейбір кемшіліктері де бар. Біріншіден, зерттеуші мұнда өзіне керек құбылыстарды әп-сәтте зерттей алмайды да, көп уақытын жіберіп алады, екіншіден, байқауды әр уақытта тыңғылықты, ойлағандай ұйымдастыруға жағдай болмай да қалады. Байқау әдісіне қарағанда психикалық құбылыстарды эксперименттік жолмен зерттеудің біраз артықшылығы бар. И.Павлов: "Байқау табиғаттың ұсынғанын жинайды, ал тәжірибе табиғаттан өзінің тілегенін алады" – деп тегін айтпаған. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Владимир Александрович Богатырёв

**Владимир Александрович Богатырёв** – совет және орыс режиссері, ұстаз.
## Биографиясы
Владимир Александрович Богатырёв 1951 жылы 9 наурызда Ленинградта дүниеге келеді. 
1957 жылы ЛГИТМиК-ті тәмамдайды. Оның ұстаздары М. Шмойлов, В.Фильштинский, Л.Додин, О.Оборина болады.

Дипломдық практикасын Ленинград Жас көрермендер театрында өткізеді. Ленинград Жас көрермендер театрында «Наш, только наш», «Шёл парнишке 13-ый год», «Наш цирк», «Открытый урок» және басқа да спектакльдеріне актер ретінде қатысады.
Владимира Богатыревтің дипломдық спектаклі «Прощание в июне» пьесасы болады. 

Ұзақ жыл бойы Ресейдің әр түрлі қалаларында, Астрахань, Тула, Тверь, Санкт-Петербург, Новгород, Омбы, Киров, Норильск және Новосибирскіде режиссер болып жұмыс істейді.
Қазіргі уақытта Мәскеуде жұмыс істейді.

## Дереккөздер


Санат:9 наурызда туғандар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Санкт-Петербургте туғандар
Санат:КСРО режиссёрлері
Санат:Ресей режиссёрлері
Бағдарлама, программа

**Бағдарлама, программа** (грек, programma – хабарландыру, нұсқау) – 1) белгілі бір қызметтің (не әрекеттің), жұмыстың, т.б. мазмұны мен жоспары; 2) саяси партиялар, ұйымдар және жеке қайраткерлер қызметінің негізгі қағидалары мен мақсатының тұжырымдамасы; 3) оқу пәнінің қысқаша тұжырымдамасы; 4) театр, концерт, цирк қойылымдарының радио және телехабарлардың мазмұны және берілу реті; 5) бағдарламашы тілінде берілген амалдарды орындау алгоритмінің сипаттамасы; 6) таратылуға арналған көріністен, дыбыстан тұратын, жазу жолымен алынған материалдар жиынтығы. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аху Түркпенче

**Аху Түркпенче** (1977 жылы 2 қаңтар) – түрік актрисасы .

## Биографиясы
Балалық шағынан бастап театр өнеріне қызығушылық танытқан Аху 18 жасында  Yıldız Teknik университетіндегі физика бөлімінен шығып кетіп,  досының көмегімен  Müjdat Gezen көркемөнер орталығында білім ала бастайды. Осы орталықта оқып жүргенде, Yedi Numara және Azad телехикаяларында  рөлдер сомдайды. Bir Istanbul Masali атты телехикаясынан кейін танымалдыққа қол жеткізеді. Şöhret телехикаясы да көрермен назарын өзіне аударады. Neredesin Firuze атты фильмде ойнаған.  2010 жылы Kaybedenler Kulübü атты фильмде басты рөлдердің бірін сомдаған. 

## Рөл сомдаған телехикаялары
*Bir İstanbul Masalı (Esma Kozan Arhan) 
*Karamel (Zehra) 
*Elveda Rumeli (Bihter Hemşire) 
*Yedi Numara (Seher Menekşe) 
*Azad Dilan 
*Güzel Günler 
*Şöhret (Gülşen Özer Işıl Türker) 

## Дереккөздер

Санат:Түркия актрисалары
Ақшолпан Байқұтова

**Ақшолпан Байқұтова** (22.8.1968. Атырау облысы, Мақат ауданы, Ескене ауылы) – телережиссер. Атырау политехникумын бітірген (1988). "Прорва-нефть" кен орнында оператор, 1991 жылы Атырау облыстық теледидарында бейнемонтаждаушы, 2001-2007 жылдары бас режиссері, режиссері болып жұмыс істеді. Мәдениет және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Облыстық әкімінің Т.Амандосов атындағы сыйлықтың иегері. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байланыс операторы

**Байланыс операторы** – байланыс қызметтерін көрсету құқығы бар жеке немесе заңды тұлға.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байланысты пайдаланушы

**Байланысты пайдаланушы** – байланыс қызметін тұтынушы, оның ішінде байланыс операторларымен жасалатын шарттар негізінде тұтынушы болып табылатын жеке немесе заңды тұлға.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Алев Сезер

**Alev Sezer** (1945 жыл 23 сәуір Ыстамбұл – 1997 жыл 3 қыркүйек Ыстамбұл) – театр және кино актері, дыбыстаушы .

## Биографиясы

Анкара мемлекеттік университетін бітіріп, сол жылы Анкара мемлекеттік театрында қызмет істей бастайды. Театрдағы қойылымдарда ойын ойнап, бірнеше қойылымдарға режиссер болды. Театр ойынан басқа фильмдер мен телехикаяларда да рөлдер сомдаған. Американ актері Брюс Уиллисті дыбыстауы арқылы танымал болған. 

## Фильмографиясы

*Yasemin - 1997 жыл
*Bir Umut - 1997 жыл
*Gölgeler Uzarken - 1996 жыл
*Kurtuluş - 1996 жыл
*Şehnaz Tango - 1996 жыл
*Şişeler - 1993 жыл
*Son Söz Sevginin - 1993 жыл
*Bir Yalnız Melek - 1990 жыл
*Cahide - 1989 жыл
*Ağlıyorum - 1988 жыл
*Aşkın Gözü Kördür - 1987 жыл
*Bir Muharririn Ölümü - 1987 жыл
*Afife Jale - 1987 жыл
*Kırık Hayatlar - 1985 жыл
*Tohum ve Toprak - 1982 жыл
*El Bebek Gül Bebek - 1978 жыл
*Kalp Kalbe Karşıdır - 1978 жыл
*Kimin Eli Kimin Cebinde - 1977 жыл
*Aşk Dönemeci - 1977 жыл
*Tavşan Kızlar - 1976 жыл
*Unutamam Seni - 1976 жыл
*Üç Yaman Bakire - 1975 жыл
*Gerdek Gecesi - 1975 жыл
*Kaynanalar - 1974 жыл
*Damdaki Kemancı - 1972 жыл
*Tuzsuz Deli Bekir - 1972 жыл
*Tatlı Dillim - 1972 жыл

## Дереккөздер


Санат:Түркия актерлері
Санат:Актёрлер
Кальмар қаласы

**Кальмар (қала)** — Швецияның көне қалаларының бірі. Кальмар леннің астанасы. Кальмар қаласы  Эланд аралын Скандинавия түбегімен байланыстыратын Швециядағы ең ұзын Эланд көпірінің қақпасы. 

Орта ғасырда көлемі жағынан мемлекеттер арасында үшінші болып, сауда-саттық орталығы болған. Бұл жерде Германиядан келген саудагерлер темір экспортымен айналысқан. Мемлекеттің оңтүстік - батысында, Балтық теңізі жағалауында орналасқан. Қала Кальмар қамалының маңына тұрғызылған. Қамал XII ғасырда пираттар мен даттардан қорғану мақсатында салынған мұнараның айналасына  қоныс тепкен. Шаһардағы көрікті жерлердің ішінде ерекше көзге түсетіні Тессин жобасы бойынша бой көтерген кафедральды Кальмар соборы.

## Дереккөздер

Санат:Швеция қалалары
Байланыстың бөлінген желілері

**Байланыстың бөлінген желілері** – жалпы пайдаланыстағы телекоммуникациялар желісіне шыға алмайтын, оларды пайдаланушылар тобын сол желінің иелері белгілейтін жеке және заңды тұлғалардың телекоммуникациялар желілері. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байланыстың ведомстволық желілері

**Байланыстың ведомстволық желілері** – өндірістік және арнайы мұқтаждарды қамтамасыз ету үшін құрылатын, жалпы пайдаланымдағы телекоммуникациялар желісіне шыға алатын мемлекеттік органдардың телекоммуникациялар желілері. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Байланыс жасау, қарым-қатынаста болу

**Байланыс жасау, қарым-қатынаста болу** – қарым-қатынас жасау, ой, мағлұматтар алмасу; танымдық-еңбек қызметіндегі адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасын танытатын ерекше форма. Коммуникативтік қызметте тіл танымдық-белгілік мәнге ие болады да, адамдарды әлеуметтік тұлға дәрежесіне көтерудің маңызды тетігіне айналады. Әлеуметтік үрдіске айналғандықтан, коммуникативтік жеке тұлғалардың ғана емес, қоғам мен қоғам мүшелерінің арасындағы байланыстырушылық қызметінің арасында түгелдей қоғамның қалыптасуына елеулі әсер етеді.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Юрий Георгиевич Богатырёв

**Юрий Георгиевич Богатырёв** – совет театр- жін екиноактері. 1988 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атағын алады. 
## Биографиясы
Юрий Богатырёв 1947 жылы 20наурызда Ригада, КСРО офицері Георгий Андрианович Богатырёв отбасында дүниеге келеді. 1963-1966 жылдары М.И. Калинин атындағы көркем-өндірістік училищеде оқиды, бірақ тәмамдамайды. 
1966-1971 жылдары Б.В. Щукин атындағы театр училищесінің студенті болады. 1971-1977 жылдары «Современник» Мәскеу драма театрында қызмет атқарады. 1977 жылдан бастап М. Горький атындағы Мәскеу хореография театр академиясына қабылданып, біраз уақыт екі театрда қатар жұмыс істейді. Театр сахнасында ойнаған ең көрнектісі Мольердің «Тартюф» пьесасындағы Клеант рөлі болады.
1989 жыл]ы 1 ақпанда Юрий Богатырёв ұйықтар алдында дәрі қабылдайды, осының себебінен жүрек талмасы ұстап қалады. 
1989 жылы 6 ақпанда Мәскеуде Ваганьковский мазарына жерленеді.
## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:КСРО актерлері
Санат:Режиссёр
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Байланыстың спутниктік жүйелері

**Байланыстың спутниктік жүйелері**(БСЖ) – РБ регламентіне сәйкес барлық (БСЖ) келесі РБ қызметтерінің құрамында қолданылатын жүйелер. Олар:
 
*тіркелген спутниктік қызмет – тіркелген пункттерде орналасқан жердегі студиялар арасында байланысты ұйымдастыруға арналған;

*жылжымалы БСЖ – жылжымалы ЖС арналарында бір немесе бірнеше спутниктер көмегімен байланыс орнатуға арналған. Жылжымалы БСЖ құрғақ жердегі, теңіздік және әуелік болады;

*радиоқабылдағыш БСЖ – теледидарлық және дыбыстық хабарлау бағдарламаларын жалғыз (жеке қабылдау) не бір топ (ұжымдық қабылдау) абонентке аралық техникалық құралдарды (телеорталық) қолданбай таратуды қамтамасыз етеді. Оның тарату жылдамдығы үлкен, бірақ РРЛ-ға қарағанда бағасы да үлкен. БСЖ-да теледидарлықжәне дыбыстық хабарлау бағдарламаларына қарағанда 3 түрлі жағдайды білу керек: а) екі бірдей ЖС арасында хабарлау бағдарламаларымен алмасуға арналған ЖСБ; ә) таратушы желіні құрайтынды ЖС нақты сандар арасында хабарлау бағдарламаларын циркуляцияларды таратуға арналған ЖСБ; б) хабарлау бағдарламаларын ұжымдық қолданудағы ЖС-ның анықталмаған немесе көп саны арасында және тікелей жеке абоненттік қабылдау құрылғылары арасында таратуға арналған ЖСБ. Алғашқы екі жағдайдағы ЖСБ-ны аумағы үлкен мемлекеттерде бағдарламалар көзіне алшақ орналасқан хабарлаудың жер үстіндік құралдарына хабарлау бағдарламаларын жіберу немесе алмасу үшін ұйымдастырады. "Орбита" студиясы осыған мысал бола алады. Соңғы жылдарда ЖСБ спутникті хабарлау жүйесі қызығушылық тудырып отыр. Себебі, қызмет көрсету кезінде экономикалық жағынан тиімді. Қамтитын аумағына, қатыстылығына және мақсатына қарай барлық ЖСБ және ХСЖ халықаралық, ұлттық және ведомстволық болып бөлінеді:
а) халықаралық ЖСБ – әртүрлі континенттерде орналасқан елдерге қызмет көрсету үшін қажет. Мысалы, "Интерспутник", "Интелсат";
ә) ұлттық ЖСБ – бір мемлекеттің аумағына қызмет ету үшін керек.
Аймактық ЖСБ – мемлекеттен тұратын жердің бөлігіне қажет. Мысалы, Батыс Еуропаның бірқатар ел-деріне қызмет көрсетуі үшін "ETELSAT" жүйесі, араб елдері үшін "ARABSAT" жүйесі қолданылады.
б) ведомстволық ЖСБ – қандай да бір ведомстволық қызмет фирма үшін байланыс орнатуға керек. 

Спутникті байланыстар арнайы және көпфункционалды болып болінеді. Арнайы – бір мәселені шешуге арналған спутниктер. Көпфункционалды – әртүрлі ақпаратты қамтамасыз ететін және кен колданыека ие болатын спутниктер. Қазіргі заманғы спутниктерге геостационарлық орбита қолданылады. ТМД елдерінде элипстік орбита қолданылады. ЖС төмендегі түрлерге бөлінеді:
а) қабылдау-таратушы ЖС – көпарналы телефон хабарламаларын дуплексті таратуды және хабар тарату бағдарламаларымен ауысушы ЖС. Бұл түрдегі ЖС тіркелген спутниктік қызмет жүйесінін кұрамындагы циркуляры хабарлау бағдарламаларын қабылдау үшін де қолданылады;
ә) қабылдаушы ЖС – ХСЖ құрамында Жердей спутникке циркулярлықбағдарламаларды жіберуді іске асыратын  ЖС. Егер таратушы ЖС ХСЖ-ның қызмет аймағында болса, онда сигналды басқару мақсатымен, оның соңынан қабылдау құрылғысын қояды. 

## Дереккөздер


Санат:Байланыс
Жүрсінбек Байнияз

**Жүрсінбек Байнияз**  (9.1. 1956. Қарағанды облысы. Жезді ауданы, Қарсақпай ауылы) – теле-журналист. 1973-74 жылы Қарсақпай поселкесінде электр желілерін жөндеуші монтер, 1976-77 жылдары Қ.Сәтбаев атындағы кен металлургия комбинатында ағаш шебері, 1977 жылы Жезқазған қаласындағы облыстық телерадиохабарларын тарату комитетіне диктор болып қабылданды. 1981 жылы дикторлықтың екінші, ал 1985 жылы бірінші санаты берілді. 1985-90 жылдары Жезказған облысы. Телерадиокомпаниясының коммерциялық бөлімінің аға редакторы, ауылшаруашылық редакциясының комментаторы, 1991-96 жылдары облыстық телерадиокомпания төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды. 1996-2007 жылдары Жезказған қаласындағы №8 қазақ гимназиясының директоры, 2007 жылы "Астана" телеарнасының аймақтық дамыту қызметінің бастығы. №8 қазақ гимназиясының 50 жылда жүріп өткен жолы, тарихы жайлы жазылған "Білімнің бәйтерегі" атты кітаптың авторы. "Ерен еңбегі үшін" медалімен (2004) марапатталған. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Али Жағалоғлы

**Ali Cağaloğlu** (1930 жыл 5 тамыз Истние – 2011 жыл 23 маусым Канлыджа, Бейкөз) – түрік театр және кино актері 
.

## Биографиясы

Ыстамбұлдаға Cağaloğlu ауданына аты берілген Cağaloğlu Rüstem Paşa-нын немересі. Адапазар қаласында жергілікті театрды құруға көмек берген. Театр сахналарында және кино саласында әр түрлі рөлдерді сомдаған актер.  81 жасында Cağaloğlu-дағы үйінде қайтыс болған.
 
## Рөл сомдаған фильмдері

*Umut - 2007 жыл
*İki Aile - 2006 жыл
*Tatil Aşkları - 2004 жыл
*Biz Boşanıyoruz - 2004 жыл
*Ömerçip - 2003 жыл
*Alacakaranlık - 2003 жыл
*Yeter Anne - 2002 жыл
*Benimle Evlenir misin - 2001 жыл
*Çilekli Pasta - 2000 жыл
*Hiç Bana Sordun mu? - 2000 жыл
*Dadı - 2000 жыл
*Gurbetçiler - 1996 жыл
*Mahallenin Muhtarları - 1992 жыл
*Kanca - 1986 жыл
*Davacı - 1986 жыл
*Güneşli Bataklık - 1977 жыл
*Sevgili Dayım - 1977 жыл
*İntikam Meleği / Kadın Hamlet - 1976 жыл
*Batsın Bu Dünya - 1975 жыл
*Yarınlar Bizim - 1975 жыл
*Baba Bizi Eversene - 1975 жыл
*Kuvvet Macunu - 1975 жыл
*Güler misin Ağlar mısın - 1975 жыл
*Eşkıya - 1966 жыл

## Дереккөздер


Санат:Түркия актерлері
Санат:Актёрлер
Шолпан Баймолдина

**Шолпан Баймолдина**  (22.5.1944. Алматы) – режиссер, телережиссура саласынан отандық танымал мамандардың бірі. Ленинград (Санкт-Пе-тербор) Мәдениет институтының режиссерлік курсын (1963), Ленинград мемлекеттік театр, музыка, кино және телевидение институтының  режиссерлік курсын сырттай бітірген. 1963-65 жылдары Өлкелік телерадио комитеті (Целиноград) режиссер, 1965-68 жылдары Қазақ теледидарының "Құрдастар" редакциясында режиссер, 1968-78 жылдары Жастар хабарлары редакциясында бас режиссер, 1978-81 жылдары Орталық теледидармен жұмыс жөніндегі бөлім режиссері (Мәскеу), 1981-85 жылдарыәдеби-драмалық хабарлар бас редакциясында бас режиссер, 1985-89 жылдары музыкалықбағдарламалар бас редакциясында бас режиссер, 1989-94 жылдары Қазақ теледидарының бас режиссер, 1995-96 жылдары "Таң" телеарнасында директордың орынбасары, 1996-2007 жылдары ҚР Президентінің Телерадио-кешенінде бас маман-режссері, 2007-2009 жылдары республикалық кітапханада (Астана) бас маман. Қазір Л.Гумилев атындағы Еуразия университетінде оқытушы. Телеэкрандағы 40 жылдан астам мерзімде "Пай-пай, жиырма бес", "Мың да бір рахмет", "Айгөлек", "Бәрін білгім келеді (ББК)", "Ерден атаның ертегілері", "Сенің кітап сөреңде", "РОМБ", "Көгілдір от", "Что можем, что умеем", "Агрегат № 13", "Ньютон алмасы", "Алтыбақан", "Молодежная суббота", "Ровно 21.00", "Ғасырлар үні" жәнеәдеби-музыкалық "Сұхбат", "Шұғыла", "Айтыс", "Қымызхана", "Тамаша" т.б. көптеген телехабарларынын режиссері. Ұлы Отан соғысының 40 жылдығына арналған 40 сериялы бейнефильмнің 6 (алты) сериясына режиссер болды. Тәуелсіздік тұсында өмірге келген 15 сериялы "Ғұмыр дария" деректі фильмінің (авторы танымал тележурналист – Назгүл Әбутұрапова) режиссер. Көптеген халықаралық музыкалық фестивальдардың Токио (Жапония), Милан (Италия), Индиа-наполис (АҚШ) жюри мүшесі әрі ұйымдастырушысы. 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қасымжан Байсадақов

**Қасымжан Тахауұлы Байсадақов**  (1967, Ақтөбе облысы, Қарабұтақ ауданы, Ақбасты ауылы) – журналист. 

## Өмірбаяны
Ақтөбе ауылшаруашылық техникумын, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетін бітірген. Әйтеке би ауданы "Жаңа өмір" газетінің редакциясында тілші, редактор, "Хромтау" газетінің редакторы, облыстық салық комитетінде маман, облыс әкімдігінде жауапты қызметтер атқарды. Облыстық мәслихаттың депутаты, облыстық мәслихаттың хатшысы, "Ақтөбе" газетінің бас редакторы қызметінде істеді. Қазір "Облыстық судан құткару қызметі" ММ-ді басқарады.

## Дереккөздер

Санат:1967 жылы туғандар
Санат:Қарабұтақ ауданында туғандар
Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Ақтөбе ауылшаруашылық техникумы түлектері
Санат:Ақтөбе мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Ақтөбе облыстық мәслихатының хатшылары
Байсақаловтар ойнайды

**"Байсақаловтар ойнайды"** – "Қазактелефильм" студиясының 3 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1975). Бұл Байсақаловтар әулетінің өнерін көрсетуге арналған телетуынды. Дәлірек айтқанда – Арал Байсақалов скрипкада, Арита Байсақалова фортепьянода отырып, жұптаса ойнайды. Олар Е.Жұбанова, М.Төлебаев, Қ.Қожамияровтардын шығармаларын орындады. 

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Охрид

**Охрид** – Македония Республикасындағы Орхид көлінің шығыс жағалауында орналасқан қала. Халық саны – 55,8 мың адам.  

Қала Тирана қаласының шығысында және Скопье қаласының оңтүстік-батысында орын тепкен. Қала бюджетінің көп бөлігін туризм саласынан  түсетін қаржы құрайды. Себебі тарихи мекенжайлар мен қаланың әсем ғимараттары саяхатшылардың көптеп келуін қамтамасыз етеді.

Көптеген тарихшының болжамы бойынша Охрид атауы славян тілінде «тау үстінде» деген мағынаны  білдіреді. 
1979-1980 жылдары  Охрид қаласы мен Охрид көлі ЮНЕСКО әлемдік мұра қорлары тізіміне енген.
 
## Тарихы
Археологиялық қазбалар қала тұрғындары ежелден бері христиан дінін ұстанғанын дәлелдеп отыр. Рим және Византия империясы қалаға үстемдік еткен тұста Охрид маңызды сауда пунктіне айналды. 5-6 ғасырларда қалаға славян халықтары қоныстана бастады. 

861 жылы Болгария құрамына еніп, қалаға Охрид атауы беріледі. Кириллица әліпбиі дәл осы Охрид қаласында пайда болғандығы жөнінде деректер табылған. Охрид атауы 879 жылғы деректерде алғаш рет ұшырасады. 1394 жылы қала Осман империясының қармағына өтіп, 1912 жылға дейін оның иелігінде болады. Болгар этнографы Васил Гынчовтың мәліметтерінше 19-ғасырда қала тұрғындарының саны 14 860 адамды құраған. 
Бірінші Балқан соғысынан кейін 1913 жылы Охрид Сербияның қолына өтті. 

## Дереккөздер


Санат:Македония қалалары
Эльфрида Елинек

**Эльфрида Елинек** — автриялық драматург, ақын және әдебиет сыншысы. 

## Өмірбаяны
1946 жылы 20 қазанда Австрияда, Мюрццушлаг қаласында дүниеге келген. Балалық және жасөспірім шағы Вена қаласында өтеді. Анасы Ольга Бухнер — есепші, әкесі Фридрих Елинек — химия маманы болған. 1967 жылы Вена университетіне театр және өнер тарихы бөліміне оқуға түскен Елинек денсаулығына байланысты оқуын тоқтатуға мәжбүр болады. 

1972 жылы Елинек Берлиндегі досы Герт Лошутцаның үйіне қоныс аударады, алайда бір жылдан кейін Венаға қайта оралады. 1974 жылы атақты Готтфрид Хюнгсбергке тұрмысқа шығады. 

## Шығармашылығы
Елинек шығармашылығының дамуына Ролан Барт көп ықпал етеді. Кейінірек оған өзінің "бесконечная невиновность" атты эссесін арнап жазып шығады. 1975 жылы "Любовницы" атты романы, 1980 жылдардың басында "Перед закрытой дверью" романы жарыққа шығады. Ресейде Елинек біраз уақытқа дейін "Любовницы" және "Пианистки" шығармаларынң аудармасымен танымал болады. Алайда Нобель сыйлығын иеленгеннен кейін барлық шығармалары мен пьесалары орыс тіліне аударылады.