Андреас Буллер

**Андреас Буллер** (1961 жылы туған) — неміс және орыс текті философ, тарих философиясы мен практикалық этика саласының маманы. Ол тоталитаризмнің моралі, тарихи таным және «із» философиясы туралы еңбектерімен танымал.

## Өмірбаяны
Андреас Буллер 1961 жылы Қазақ КСР-нің Абай қаласында Ресей немістерінің отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін еңбек лагеріне жер аударылған. Балалық шағын Қарағанды қаласында, бұрынғы Карлаг мекемесінің барагында өткізді — бұл орын кезінде әскери тұтқындар мен саяси жазаланушылар үшін пайдаланылған.

1984 жылы ол Қарағанды мемлекеттік университетінің тарих факультетін үздік тәмамдады. Диплом жұмысы «Карл Маркс және Ресей» тақырыбына арналды. Зерттеу барысында ол Маркстың Ресей империясының сыртқы саясаты жөніндегі сыншыл көзқарастарымен алғаш рет Б. Д. Рязановтың редакциясымен 1923 жылы жарық көрген *Очерки по истории марксизма* жинағындағы үзінділер арқылы танысты. Осы жарияланған фрагменттер Маркстың Ресейдің XVIII–XIX ғасырлардағы дипломатиясы мен сыртқы саясатына қатысты сыни пайымдарын көрсетіп, Буллердің кеңестік марксизмге деген алғашқы күмәндерінің қалыптасуына ықпал етті.

1990 жылдан бері Германияда тұрады. Германияда жүрген кезінде де Маркстың еңбектеріне қызығушылығын жалғастырды. 2002 жылы Хагендегі *[[FernUniversität in Hagen]]* университетінде «Die Geschichtstheorien des XIX Jahrhunderts…» тақырыбында философия докторы (Dr. phil.) дәрежесін қорғады.

Қазіргі уақытта Андреас Буллер Штутгарттағы Swiss International School мектебінде философия пәнінен сабақ береді.

## Ғылыми қызметі
Буллер неміс, орыс және ағылшын тілдерінде ғылыми жұмыстар жариялайды. Оның зерттеу салаларының негізгі бағыттары — тарих философиясы, тарихи таным, уақыт ұғымы, «із» концепті, өлім мәселесін түсіндіру, тоталитарлық тіл және В. С. Соловьёвтың мұрасы.

Ол «із» философиясы туралы еңбектер циклін жазды:

Буллер еңбектері кәсіби тарихшылардың назарын аударды.

2016 жылы ол неміс оқырманына арналған *Theorie und Geschichte des Spurbegriffs* атты еңбегін жариялады.

«Із» ұғымы оның өлім мәселесі жөніндегі зерттеулерімен де байланысты. Бұл тақырып *Тарих философиясындағы және әдебиеттегі өлім мәселесі* атты еңбегінде талданады.

2023 жылы жарық көрген *Мораль және тоталитаризм тілі* атты монографиясында ол большевизм, нацизм және путинизм идеологияларындағы тілдік механизмдерді салыстырды. Еңбектің ағылшын тіліндегі нұсқасы да жарық көрді.

Буллер сондай-ақ Р. Козеллек, С. Л. Франк, А. Шопенгауэр және XX ғасырдың басындағы орыс діни философиясы туралы мақалалар жазды. Тарих факультеттерінің студенттері үшін *Тарих теориясына кіріспе* атты оқу құралын әзірледі.

## Қабылдау және сын
Буллердің еңбектері түрлі контекстте талқыланды. Әсіресе тоталитаризмнің моралі мен тіліне арналған еңбегі кең аудиторияда қызығушылық тудырды. Ресейлік оппозициялық саясаткер Максим Кац бұл кітапты өзінің YouTube арнасында талдады; *Президент билігі неге негізделген?* атты видеосы 800 000-нан астам қаралым жинады.

Журналистік талдаулар қатарында *Холод* порталы жариялаған сұхбат та бар, онда Буллер Третий рейх пен заманауи Ресейдің үгіт-насихат тәсілдерін салыстырады.

2025 жылы Швейцарияда оның орыс тіліндегі *Балалар мен ересектерге арналған философия туралы әңгімелер* атты кітабы жарық көрді.

## Қазақстанмен байланысы
Андреас Буллер — Қазақстанда туып-өскен философ. Оның ғылыми қызығушылықтары Қарағанды мемлекеттік университеті жылдарында қалыптасты. Дәл осы кезеңде ол тарихи таным теориясына және тарих философиясына бет бұрды.

1988–1989 жылдары ол ҚарМУ-дың тарих факультетінде ғылыми қызметкер болды. 2018 жылы осы университетте тарих теориясы бойынша дәрістер оқыды.

## Таңдамалы еңбектері
* *Die Geschichtstheorien des 19. Jahrhunderts*. Berlin: Logos, 2002.
* *Три лекции о понятии след*. Санкт-Петербург: Алетейя, 2016.
* *Следы и слои времени*. Санкт-Петербург: Академическая книга, 2022.
* *Theorie und Geschichte des Spurbegriffs*. Marburg: Tectum, 2016.
* *Тема смерти в философии, истории и литературе*. Санкт-Петербург: Алетейя, 2019.
* *В. С. Соловьёв и современность*. Москва: Наука, 2018.
* *Die Kommunismusidee in der russischen Religionsphilosophie*. Berlin: Logos, 2009.
* *Введение в теорию истории*. Москва: Юрайт, 2018.
* *Мораль и язык тоталитаризма*. Berlin: LIT Verlag, 2023. — ISBN 978-3-643-25084-1. Google Books
* *Morality and Language of Totalitarianism. Moral Basics of Putinism*. Berlin: LIT Verlag, 2023. — ISBN 978-3-643-91447-2. Google Books
* *Рассказы о философии для детей и взрослых*. Цуг: Sandermoен Publishing, 2025. Archive.org

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* ORCID profile of Andreas Buller
* Андреас Буллердің жеке сайты
* Sandermoен Publishing сайтындағы кітап беті

Санат:Философтар
Санат:Неміс философтары
Санат:Германия азаматтары
Санат:Қарағанды мемлекеттік университетінің түлектері
Санат:Қазақстанда ғалымдар