open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Андрей Иванович Боровых

**Боровых Андрей Иванович** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ы тракторшылар бригадасының бригадирі (1943). 1900 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Кузьминка селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1929 жылы жаңадан ұйымдастырылып жатқан "Новый путь" колхозына жұмысқа кіреді.
* 1935 жылы "Победа" колхозында колхозшы болады.
* 1939 жылы тракторды өз бетімен үйреніп Костаганов МТС-на тракторшы болып ауысады.
* 1943 жылы тракторшылар бригадасының бригадирі болып тағайындалады. 1947 жылы тракторшылар бригадасы өңдеген 90 гектар жердің әр гектарынан колхоз 41 центнерден қант қызылшасын алып, рекордтық өнім көрсетеді.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Меркі ауданында туғандар
Дмитрий Иванович Будеев

**Дмитрий Иванович Будеев** — Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ның тракторшылар бригадирі (1946). 1918 жылы Ресейде, Краснодар өлкесі, Крым ауданы, Кеслерово селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1946 жылы Ұлы Отан соғысынан кейін Қазақстанға қоныс аударып Мерке МТС-да тракторшылар бригадасының бригадирі болады. Оның бригадасы жоғары өнім алу үшін күндіз-түні  еңбек етеді:
** сүрі жер 30 см тереңдікте жыртылады;
** жергілікті (көң) және минералды тыңайтқыш еңгізіледі;
** дән себуді 3 күн аралас сепкіш арқылы тыңайтқыш еңгізу қатар жүргізіліп атқарылады;
** өсінділер шыға салысымен 5 күн бойы арылту жүргізіліп, әр гектарда 100-110 мың қызылша тамыры сақталынады;
** өсіп-өну кезінде 5 тракторлық тырмалау және қопсыту жүргізіліп, сонымен қатар 5 бораздалы суару және 5 механикаладырылған тыңайтқышпен қоректендіру жүргізіледі;
** осындай агротехникалық жағдайлардың арқасында 100 гектар жердің әр гектарынан 400 центнерден қант қызылшасы алынады.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Зоя Николаевна Василенко

**Василенко Зоя Николаевна** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Чапаев атындағы колхоздың звеношысы (1947). 1928 жылы Жамбыл облысы, Свердлов ауданы, Ровное селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1942 жылы 15 жасында Чапаев атындағы колхозға жұмысқа кіріп, қызлшашылар тобының бірінде жұмыс істейді.
* 1945 жылы қажырлы еңбегі үшін "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен наградталады. 
* 1947 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалады. Осы жылы оның бригадасы 4 гектар жердің әр гектарына 800 центнерден қынт қызылшасын өсірген.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Яков Сергеевич Вечеркин

**Вечеркин Яков Сергеевич** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), агроном, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Лугов МТС-ның  аға агрономы (1945). 1912 жылы Жамбыл облысы, Лугов ауданы, Подгорное селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Орта мектептің 6-шы класын бітірген соң бірнеше жыл колхозшы болып жұміс істейді.
* 1932 жылы Лугов МТС-на жұмысқа кіріп, жұмысымен қатар агротехника бойынша білімін толықтырады. Агротехника негізін үйренген ол агроном-жоспарлаушы болып ауысады, содан кейінгі жылдары МТС-ның бөлімше агрономы болып істейді.
* Ұлы Отан соғысы жылдары майданда болып, жауынгерлік ерліктері үшін "Славы III степени" орденімен және "За отвагу", "За победу над Германией" медальдарымен наградталады. 
* Соғыстан оралған соң Лугов МТС-ның аға агрономы болып тағайындалады. Бригада жұмыстарын, агротехникалық жағдайлар мен колхозшылар  жұмысын дұрыс ұйымдастыра біліуінің арқасында колхоз 347,5 гектар жердің әр гектарынан 400,9 центнерден қант қызылшасын алады.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ағаділ Ғалиақпаров

**Ғалиақпаров Ағаділ** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Бірлік-Үстем" колхозының председателі (1942). 1909 жылы Жамбыл облысы, Шу ауданында туған. Дулат тайпасы Сиқым руынан шыққан.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Колхоздар құрыла бастаған жылдары алғашқылардың бірі болып "Көктөбе" колхозының құрылысын ұйымдастыру барысына ат салсады.
* 1928-1935 жылдары советтік және шаруашылық ұйымдарда жауапты қызметтерде болады.
* 1935-1942 жылдары Көктөбе колхозының председателі болады.
* 1942 жылдан "Бірлік-Үстем" колхозының председателі болып істейді. 1947 жылы дән тапсыру жоспарын мерзімінен бұрын орындап, мемлекет қоймасына 903 центнер астық құяды. Мал шаруашылығын жетілдіру бойынша:  жылқы - 108,3%, ірі қара мал - 105,6%, қой-ешкі - 116,4% орындалады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946)
* "Құрмет белгісі" ордені (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Аркадий Викентьевич Гаурлик

**Гаурлик Аркадий Викентьевич** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Свердлов ауданы, Лугов МТС-ның директоры (1938). 1910 жылы Беларусь жерінде, Гродненск облысы, Лиде қаласында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1934 жылы Қазақстанға, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Мүкрі МТС-на келген ол агроном-қызылшашы болып істейді. 
* 1938 жылы аға агроном, содан кейін Лугов МТС-ның директоры болады. 1947 жылы тракторлық жұмыстар жоспары 124%, ал 1948 жылы - 141% орындалады. Бұл жылдары Лугов МТС-ы мемлекет қаражатын 71497 сомға үнемдеген. 1947 жылы МТС қызмет көрсететін колхоздар әр гектардан 11,9 центнерден астық, 400,9 центнерден қант қызылшасын алады.

## Наградалары
* Еңбек Қызыл Ту ордені (1947)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Василий Алексеевич Гончаров

**Василий Алексеевич Гончаров** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Свердлов МТС-ның тракторшылар бригадасының бригадирі (1944). 1914 жылы Жамбыл облысы, Свердлов ауданы, Михайловка селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1931жылы тракторшылар курсын бітіріп Жамбыл қызылша совхозында 13 жыл тракторшы болып жұмыс істейді.
* 1944 жылы бастапқыда тракторшылар бригадасының бригадирінің көмекшісі, кейіннен бригадир болып тағайындалады. 1947 жылы бригада 2141 гектардың орнына 2600 гектар жер өңдеп, колхоздың мол өнім алуына жағдай жасаған.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Надежда Николаевна Гордиенко

**Гордиенко Надежда Николаевна** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Троицк ауылдық советі, "Первое Мая" колхозының звеношысы (1945). 1924 жылы Талдықорған облысы, Талдықорған ауданы, Троицк селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1938 жылы "Первое Мая" колхозына жұмысқа кіріп, алдыңғы қатарлы озат колхозшылардың бірі болады.
* 1943 жылы лениншіл жас комсомолдар мүшелігіне өтіп, мол өнім  және жоғары көрсеткіш көрсету жолында қарқынды жұмыстар атқарады.
* 1945 жылы  "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен, ал 1946 жылы "Құрмет белгісі" орденімен наградталады.
* 1945 жылы қызылшашылар звеношысы болады. 1947 жылы оның бригадасы 4 гектар жердің әр гектарынан 844 центнерден қант қызылшасын, 14 гектар астық дәнді дақылдарының әр гектарынан 20 центнерден дән алады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945) 
* "Құрмет белгісі" ордені (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* История народов Средней Азии 

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Степан Никифирович Гуляренко

**Гуляренко Степан Никифирович** -  Социалистік Еңбек Ері (1948),  Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің бас агрономы (1936). 1894 жылы Украинада, Винницкі облысы, Грановск ауданы, Гранов селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1936 жылдан Мерке аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің бас агрономы болған ол, колхозшылар жұмысын мол өнім алу жолында шебер басқара білді. Оның қажырлы еңбегі табысты болып, 1947 жылы аудан колхоздары барлық қант қызылшасының алқабынан межеленген  жоспардан 44,2 % жоғары өнім алады. Бұл еңбегі мемлекет тарапынан жоғары бағаланады.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Вроцлав

**Вроцлав** ( ), көне орыс атауы — **Бреславль**; нем. **Бре́слау** (, ) — Полшадағы қала. Силезияның тарихи астанасы. 

Санат:Вроцлав
Әбдіқадыр Дайыров

**Дайыров Әбдіқадыр** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі,  Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Шұбартау ауылдық советі, Жаңалық  колхозының председателі  (1945-1950). 1905 жылы Талдықорған облысы, Бучар селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1928-1940 жылдары Шұбартау, одан соң Большевистск ауылдық советінің хатшысы болады. 
* 1940-1941 жылдары Молотов атындағы колхоздың председателі болып істейді. 
* 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысады. 
* 1945 жылы соғыстан оралған соң  Жаңалық колхозының председателі болып тағайындалады. 
** 1947 жылы колхоз барлық егіс алқабынан 430 центнерден, ал 9 гектар жерден - 854 центнерден қант қызылшасын алады. 
** 1948 жылы қант қызылшасы егілген 20 гектар жерден 826 центнерден, ал барлық алқаптан 310 центнерден өнім жинаған.

## Наградалары
* "Құрмет белгісі" ордені (1946)
* Ленин ордені (1947, 1948,1957)
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*  История народов Средней Азии  

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Зариша Дайырова

**Дайырова Зариша** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, Шұбартау ауылдық советі, "Жаңаталап" колхозының звеношысы (1947). 1916 жылы Талдықорған облысы, Шұбар ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1930-1947 жылдары "Жаңаталап" колхозында колхозшы болады.
* 1947 жылдан бастап колхоз оны звеношы етіп тағайындайды.
** Осы жылы оның тобы 2 гектар жерге 815 центнерден, ал қалған 5 гектар жерге 237 центнерден қант қызылшасын өсіреді. 
** Сонымен қатар астық дәнді дақыл себілген 20 гектар жерден орта есеппен 30 центнерден бидай жинайды.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* История народов Средней Азии 

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:1912 жылы туғандар
Вицентина Антоновна Домалевская

**Домалевская Вицентина Антоновна** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші,  Алматы облысы), Іле ауданы, Фрунзе атындағы колхоздың звеношысы (1939). 1909 жылы Украинада, Барановск ауданы, Турово селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1936 жылы Қазақстанға қоныс аударғаннан кейін Фрунзе атындағы колхозында 3 жыл темекі өсірушілер тобында  жұмыс істейді.
* 1939 жылы колхоз басқармасы қызылшашылар тобының звеношысы етіп тағайындайды. Бригаданың қажырлы еңбегінің арқасында 1947 жылы 2 гектар жердің әр гектарынан 926,67 центнерден қант қызылшасын жинап, рекордтық өнім алады.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Мүктестер

Мүктектестер түрлерінің саны жағынан гүлді өсімдіктерден кейінгі екінші орында. Дүние жүзі бойынша олардың 22 000-нан 27 000-ға дейін түрлері бар. 
Мүктер жер бетінің барлық жерлерінде кездеседі. Әсіресе ылғалы мол жерлерде бітік өседі. Орманның батпақты жерлерінде мүктер жер бетін тұтас жауып тұрады. Мүктерді ағаштан салынған үйлердің шатырынан, ағаш діңдерінен, тастардың, жартастардың бетінен көреміз. Мүкті ағаштардың түскен бұтақтарынан, тіпті терең тұщы сулардың түбінен кездестіруге болады. Климаты аса қатал Арктика мен Антрактикаданың бірқатар аудандарында жоғарғы сатыдағы өсімдіктерден тек мүктер ғана өседі. Мүктерді зерттейтін ғылым бриология деп аталады.
Мүктестер-аласа болып келетін көпжылдық, сирек жағдайда быржылдық өсімдіктер.
Мүктердің биіктігі 1 миллиметрден 70 сантиметрге дейін жетеді. Денесі жапырақ пен сабаққа бөлінбейтін тақташа тәрізді құрылысы қарапайым мүктер де бар. Бірқатар мүктердің өсімді мүшесі тармақталып, жерге төселіп өседі. Басым көпшілігінің сабағы мен жапырағы болады. Барлық мүктерде тамыр болмайды. Тамырдың қызметін ризоидтары атқарады. Ризоид-бірнеше жасушалардан тұратын жіңішке жіп тәрізді сыртқы қабығының өсіндісі. Ризоид арқылы өсімдік топырақтың суды және онда еріген минералды заттарды бойына сіңіреді.
Мүк сабағының сыртын бір немесе бірнеше қатар жасушалардан тұратын қабықша жауып тұрады. Бұл жасушалардың хлорофилдері болмайды. Қабықшаның астында жасушалары хлоропластрға толы, жақсы жетілген фотосинтездеуші ұлпа орналасады. Өткізгіш, тірек, қор жинаушы және жабын ұлпалары нашар жетілген. Су мен минералды заттардың тасымалдануы өткізгіш ұлпалардың қатысуымен жүзеге асады.
Мүктерде аса кең тараған өкілі көкек мүгі. Жасыл мүк көкек зығыры деп те аталады. Олай аталу себебі:сабақ ұштарындағы қалпақшасының жиектергі зығыр талшықтары тәрізді жіңішке тілімделген. Жасыл мүк жапырағы-сабағы бар мүктер тобына жатқызылады. Себебі жасыл мүктің сабағы мен жапырағы болады. Сабағы мен жапырағы болмайтын түрлері де кездеседі. Жасыл мүк топырақтын бетін кілемдей түтасып толық жауып жататындықтан, басқа мүктерді ығыстырады. Бойына ылғалды көп сіңіреді. Бұл орманның батпаққа айналуына себепші болады. Жасыл мүк екіүйлі өсімдік. Аталық өсімдік-көпжылдық, ал аналық өсімдік быржылдық болады.Жасыл мүктің биіктігі 40 см. Сабағы бұтақтанбайды. Сабағында тірек ұлпасы болады. Сабаұтың ортасында қарапайым өткізгіш шоқ орналасады. Жасыл мүк топыраққа ризоидтары арқылы бекінеді.
Жасыл мүктер басқа жасыл өсімдіктер секілді өздігенінен қоректенеді. Топырақтан ризоидтары арқылы суды және онда еріген минералды заттарды сіңіреді. Жапырақ жасушаларында хлорофилл джәндері бар. Жапырақтар арқылы ауадан көмірқышқыл газын сіңіреді. Соның нәтижесінде олардың хлоропластарында фотосинтез процесі жүріп, ағзалық зат түзіледі.

Дереккөздер
Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 7-сыныбына арналған оқулық\Қ.Қайым. Р.Сәтімбеков, Ә.Әметов, Ж.Қожантаева.-Алматы: «Атамұра» баспасы,2003, ББК 74.26 я 72

Санат:Мүктәрізділер
Корреспонденция (журналистік жанр)

Корреспонденция - негізі және ең көне оперативті газет жанрларының бірі. Корреспонденцияның міндеті - *өмірдің бір пұшпағын* көрсету, оның мақсаты - бір немесе бір топ фактіні талдау, саяси, экономикалық және мәдени өмірден бір оқиғаны, құбылысты көрсету. Мақалалардан айырмашылығы корреспонденцияда фактілер мен мысалдар орталық, өзекті орынды алады. Фактілерді жинап, автор әуелі оларды сипаттап жазады және осы фактілерді талдау негізінде тиісті қорытындылар жасайды. Демек, корреспонденцияларда хабарлаған фактілерді басқа, тіпті тепе-тең фактілермен алмастыруға болмайды. Мақала мен корреспонденцияның арасындағы принципиальды айырмашылық туралы қысқаша былай деуге болады: мақалада автор жалпыдан жекеге қарай, ал корреспонденцияда жекеден жалпыға қарай айтылады. Корреспонденцияны жергілікті жерде болмай, хат жағдайын егжей-тегжейлі зерттемей, оның тақырыбына қатыстылардың бәрін білмей тұрып жазуға болмайды. Демек, корреспонденцияға, ең алдымен, оперативтілік, тақырыбының нақтылығы және адресінің дәлдігі тән қасиет саналады. Кейбір журналистер корреспонденция -мақаланың алғы шарты деседі.Алайда, корреспонденция дегеніміз - тек сипаттан жазу тұрғысындағы материал ғана, онда үлкен пікірсіз-ақ өтуге болады деу дұрыс қорытынды болмас еді. Таза информациялық корреспонденция да болатындығы түсінікті, бірақ олар да ерекше нысаналы міндетті атқарады және бұларды сипаттап жазу белгісіне қарамастан, белгілі бір идея жүргізіледі. Корреспонденцияда, көбінесе тек фактілер ғана сипатталып жазылмайды. сонымен қатар олардың мән-жайы, ішкі мағынасы ашылады, әрекет болған жердің егжей-тегжейлері хабарланады, оқиғаның толық, байланыстырылған картинасы, кейіпкерлердің сипаттамасы беріледі. Мұнда автордың осы фактіге немесе құбылысқа көзқарасы білдіріледі, оның бағасы беріледі.
Мария Петровна Дударева

**Мария Петровна Дударева** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), "Первое Мая"  колхозының звеношысы (1947). 1923 жылы Талдықорған облысы, Троицк селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1939-1947 жылдары "Первое мая" колхозында қызылша өсіруші болып істейді.
* 1947 жылы қызылшашылар тобының звеношысы болып тағайындалады. Оның бригадасы 4,7 гектар жердің әр гектарынан 663 центнерден, ал 2 гектар жердің әр гектарынан 801,5 центнерден  қант қызылшасын жинайды. Қант қызылшасымен қатар 12 гектар астық дәнді дақыл алқабының әр гектарынан 16 центнерден дән алып, жоспарды артығымен орындайды.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* История народов Средней Азии 
* Герои страны

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Дарья Никаноровна Еволенко

**Дарья Никаноровна Еволенко** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Лугов ауданы, Восток колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1944). 1909 жылы Жамбыл облысы, Луговое селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1940 жылы "Восток" колхозына жұмысқа кіріп, қызылша өсіруші болады.
* 1944 жылы қант қызылшасы бойынша звеношы болады. Бригада әр жыл сайын өнім көресткішін жоғаралатып, қант қызылшасы бойынша жоспарды артығымен орындап отырды:
** 1945 жылы - 4,5 гектар жердің әр гектарынан 328 центнерден;
** 1946 жылы - 5,4 гектардың әр гектарынан 396 центнерден;
** 1947 жылы - 5,6 гектардың әр гектарынан 613 центнерден.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1947)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Есболатова Қатша

**Есболатова Қатша** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші,  Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Шұбартау ауылдық советі,  Жаңалық колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1939). 1913 жылы Талдықорған облысы, Шұбар ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1930 жылы "Жаңалық" колхозына қызылша өсіруші болып жұмысқа кіреді.
* 1939 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалады.
* Ұлы Отан соғысы жылдары қант қызылшасынан жоғары өнім алғаны үшін КСРО Жоғарғы Советі Президиумы "За трудовую доблесть" медалімен наградтайды.
* 1944 жылы КОКП мүшелігіне өтеді.
* 1947 жылы бригада 2 гектар жердің әр гектарынан 873 центнерден қант қызылшасынан рекордтық өнім алады.
* 1948 жылы Шұбар ауылдық советінің депутаты болып сайланады.

## Наградалары
* "За трудовую доблесть" медалі 
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жантоқова Дариға

**Жантоқова Дариға** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), "Красная Звезда" (қазіргі Қызыл Жұлдыз) колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1944). 1918 жылы Жамбыл облысы, Қостөбе ауылында туған.

Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан.
## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1938 жылы "Красная Звезда" колхозына жұмысқа кіреді.
* 1944 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалып, қажымай еңбек етеді. Бригада қант қызылшасынан өнім алу бойынша өздерінің көрсеткіштерін көтереді:
** 1945 жылы - 225 центнерден;
** 1946 жылы - 245 центнерден;
** 1947 жылы - 4 гектар жерден 1046 центнер, оның ішінде 2 гектар жерден 1143 центнерден рекордты өнім алады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі 
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Сергей Григорьевич Золотарев

**Сергей Григорьевич Золотарев** -  Социалистік Еңбек Ері (1948),  Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Жамбыл МТС-ның директоры (1945). Ресейде, Кемеров облысы. Тисульск ауданы, Тисуль селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1945 жылы Ұлы Отан соғысынан кейін Қазақстанға келіп, Жамбыл облысы, Жамбыл МТС-ның директоры болып, агрошаралар кешенін іске асырады: 
** трактор тұрағының жұмысын жақсартады;  
** Жамбыл МТС-ы Қазақстанда бірінші болып қант қызылшасын егеді;  
** егіс алқабында тракторлы қызылша көтергішті бірінші болып қолданады;  
** 1947 жылы тракторлық жұмыс жоспары 104% орындалып, колхоз қант қызылшасының өнімін 156% - әр гектардан 328 центнерден, оның ішінде 295 гектардан 464,4 центнерден өнім алып, жоспарды межеленгеннен асыра орындайды.

## Наградалары
* "Құрмет белгісі" ордені (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Френк Улуорт

**Френк Улуорт** (; 1852—1919) — америка кәсіпкері, XX ғасырдағы ең үлкен дүкендер желісінің бастаушысы. Woolworth дүкендерінде бағалық (ценник) қолданылған, тұтынушыларға тауарды еркін қолға алуға, тауардың кейбір түрлеріне түсірімдер (скидка) және басқа да жаңалықтар енгізген болатын. Сол арқылы сауданың жаңа түрі - супермаркет пен дискаунтер пайда болуына септігін тигізген.

## Өмірбаяны
13 сәуір 1852 жыл АҚШтың Родман қаласында дүниеге келген. Онсыз да ауру Улуорт екі қатерге тап болды: 1916 жылы қызы қайтты, одан кейін араға екі жыл салып әйелі —  (1876—1924) есінен ауысты. Улуорт 8 сәуір 1919 жылы жан тапсырды.

## Тағы да көріңіз
* F. W. Woolworth Company

## Сілтемелер
* Franklin Winfield Woolworth  
* Френк Улуорттың сауда империясы қалай пайда болды
* ФРЕНК УЛВОРТ — 5 ЦЕНТТІК ПАТША
Мәрзия Ибрагимова

**Ибрагимова Мәрзия** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), қазіргі Байзақ ауданы, "Красная Звезда" (қазіргі "Қызыл Жұлдыз") колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1942). 1918 жылы Жамбыл облысы, Қостөбе ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1938 жылдан "Красная Звезда" (қазіргі Қызыл Жұлдыз) колхозында қызылша өсіруші болып жұмыс істейді.
* 1942 жылдан қызылшашылар бригадасының звеношысы болады.
** 1945 жылы 6 гектар жердің әр гектарына 230 центнер қант қызылшасын өсіреді.
** 1946 жылы оны 350 центнерден орындайды.
** 1947 жылы  4 гектар жердің әр гектарынан межеленген 220 центнердің орнынан 822 центнерден өнім алып, рекордтық көресткіш көрсетеді.

## Марапаттар
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945)
* 3 рет Ленин ордені (28.03.1948; 11.04.1949; 15.06.1950);
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі
* Еңбек ардагері медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)
* Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі
* Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі
* «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл»
* Тыңға 50 жыл 

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Жамбыл облысының құрметті азаматтары
Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері (КСРО)
Санат:Орақ және балға медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері
Санат:Тыңға 50 жыл медалінің иегерлері
Александра Федоровна Иванникова

**Александра Федоровна Иванникова** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый путь" колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1945). 1910 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1941 жылы "Новый путь" ауылшаруашылық артеліне кіріп, қызылша өсіруші болады.
* 1945 жылы колхоз басқармасы оны звеношы етіп тағайындайды. Оның бригадасы жыл сайын қант қызылшасының өнімін межеленген  жоспардан асыра орындап отырды:
** 1945 жылы - 215%;
** 1946 жылы - 300%;
** 1947 жылы - 350%, осы жылы 7 гектар жердің әр гектарынан 841 центнерден қант қызылшасын жинайды.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ким Ен Сун

**Ким Ен Сун** (1926-2009) -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Қаратал ауданы, Ворошилов атындағы колхоздың қызылшашылар бригадасының звеношысы (1947). 16 маусым 1926 жылы Ресейде, Приморье өлкесі, Суйфун ауданы, Доронбоу селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1942 жылы Қазақстанда, Талдықорған облысы, "Приморец" жанындағы орта мектепті бітіріп, лениншіл жас комсомолдар қатарына өтеді.
* 1943 Ворошилов атындағы колхозға жұмысқа кіріп, егіншілер тобының звеношысы болады.
** 1945 жылы 25 центнердің орнына әр гектардан 30 центнерден, ал 1946 жылы 23 центнердің орнына 28 центнерден күріш алады.
* 1947 жылы қызылшашылар бригадасының звеношысы болып тағайындалып, жоғары өнім алу жолында қажырлы еңбек етеді. 
** Межеленген 275 центнердің орнына 8 гектар жердің әр гектарынан 377 центнерден қант қызылшасын жинайды. Жоғары түсімді 2 гектар жердің әр гектарынан 815,27 центнерден өнім алады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1945)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
Герои страны

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Даниял Магомедұлы Гаджиев

500 × 230px|нобай|оңға|Даниял Магомедұлы Гаджиев

**Даниял Магомедұлы Гаджиев**- 1986 жылдың 20 ақпанында Дағыстан АССР, Қызылюртта  дүниеге келген. Қазақстандық грек-рим күресінен кәсіби балуаны.  Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері. 

## Өнербаяны
 
Өз туған жерінде еркін күреспен айналысқан. Ең бірінші жаттықтырушысы Құрбанов Н.Б. 2001 жылдан бастап Тверь қаласында грек-рим күресімен айналыса бастаған. 2011 жылдан бастап Қазақстан құрамасына енген. Д.Тұрлыханов атындағы спорт мектебінде жаттығады. Азияттық Олимпиада Лицензиясы бар жарыста жеңімпаз атанған.
 
Батыс-Қазақстан облысының атынан жарыстарға шығады. Алматы қаласында тұрады.

## Жетістіктері
* 23 жасында жастар арасында Ресей чемпионы. 
* 2012 жылы өткен Лондон 2012 Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. 

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан балуандары
Санат:Алфавит бойынша балуандар
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Сібір қияғы

**Сібір қияғы** () – астық тұқымдасының жауқияқ туысына жататын, көпжылдық сирек бұтақты, биіктігі 60-120 см өсімдік. Жайылма шалғындарда, құрғақ аңғарларда, орман және орманды- дала аудандарында кездеседі. Ескі қоныстарда және тыңайған жерлерде таза түрінде шөөптесін қалыатсатырады, сол жерлерде 20-30 ц/га пішен өнім береді.

Жайылымдарда малдар жақсы жейді, одан кейін жылдам қатаяды. Мәдени түріне енгізіген. Аудандаструға жіберілген сорты: Нарынкольский.

Санат:Астық тұқымдасы
UTC+3:00

[450px|right|thumb|UTC+3 әлемдік уақыт белдеулері картасында:<br />'''сап-сарымен''' — жыл бойы UTC+3 аумағында ([Калининград уақыты|калиниград және Шығыс Африка уақыты);**сарғылтпен** — Шығыс Еуропа уақыты жазда UTC+3 аумағында (сәуір-қазан);**көгілдірмен** — UTC+3 аумағы мұхиттарда]]

**UTC+3** — Гринвич орташа уақытынан 3 сағатқа ығысқан уақыт белдеуі.
[нобай|355x355 нүкте|'''Көк түс''' — [Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі|Африка мен Таяу Шығыстағы UTC+3 уақыттық белдеуі]]
нобай|350x350 нүкте|Еуропаның уақыт белдеулерінің картасы '''Жасыл''' - UTC+3:00 уақыт белдеуі
нобай|350x350 нүкте|Ресейдегі Мәскеу уақыты

## Жыл бойы
* :

* Мәскеу уақыты:
** Солтүстік-Батыс федералды округі
*** Карелия
*** Коми Республикасы
*** Архангельск облысы (Жаңа Жер архипелагын қоса алғанда)
**** Ненец автономиялық округі
*** Вологда облысы
*** Ленинград облысы
*** Мурманск облысы
*** Новгород облысы
*** Псков облысы
*** Санкт-Петербург
* Орталық федералды округ
** Мәскеу
** Белгород облысы
** Брянск облысы
** Владимир облысы
** Воронеж облысы
** Иваново облысы
** Калуга облысы
** Кострома облысы
** Курск облысы
** Липецк облысы
** Мәскеу облысы
** Орел облысы
** Рязань облысы
** Смоленск облысы
** Тамбов облысы
** Тверь облысы
** Тула облысы
** Ярославль облысы
* Еділ федералды округі:
** Киров облысы
** Төменгі Новгород облысы
** Мари Эль
** Татарстан
** Чувашия
** Мордовия
** Пенза облысы
* Оңтүстік федералды округ
** Адыгея
** Волгоград облысы
** Қалмақстан
** Краснодар өлкесі
** Қырым Республикасы 
** Ростов облысы
** Севастополь 
* Солтүстік Кавказ федералды округі
** Дағыстан
** Ингушетия
** Қабарда-Балқария
** Қарашай-Шеркесия
** Солтүстік Осетия
** Ставрополь өлкесі
** Шешенстан

* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
*  
* 
* 
*  
* 
*  
* 
* 
*  
* 
* Майотта ()
* Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтары ():
** Эпарсе аралдары

* 
* 

## [[Жаз]]да [[солтүстік жарты шар]]да
* 
** Аланд аралдары 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* Солтүстік Кипр Түрік Республикасы
* 
* 
* 
* 

## Дереккөздер

Санат:Уақыт белдеулері
Қауырсындар

**Қауырсындар** – Құстың қауырсындары мүйізге, біздің шашымыз бен тырнағымызға ұқсас кератин деп аталатын протеиннен тұрады, алайда қауырсындар өте жеңіл және мықты болады. Аққудың 25000-ға жуық қауырсыны бар. Ең көп қауырсын колибриде, оның 1000-ға тарта қауырсыны бар, алайда бұл құстың денесін қауырсын емес, қабыршақтар жапқандай көрінеді.

Санат:Құстар
Асажан Көбелеков

**Асажан Көбелеков** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Алматы облысы, Қаскелең ауданы, "Менжинск" колхозының қант қызылшасы бойынша звеношысы (1947). 1907 жылы Семей облысында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 14 жасынан байларда жалшы болады.
* 1930 жылы Менжинск  колхозына жұмысқа кіреді.
* 1935 жылы Алматыға қоныс аударып, баспаханада жұмыс істейді.
* 1937 жылы туған колхозына қайта оралып колхозшы болады.
* Ұлы Отан соғысы кезінде майданда болып, жауынгерлік ерліктері үшін "За победу над Германией" медалімен наградталады.
* 1946 жылы соғыстан өз колхозына оралған оны егіншілер бргадасының бригадирі етіп тағайындайды.
* 1947 жылы қаңтар айында қызылшашылар тобының звеношысы етіп ауыстырылады. Тыңғылықты күтімінің арқасында 2 гектар жердің әр гектарына 802 центнерден қант қызылшасын өсіреді.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Пиранья

## Пиранья
**Пиранья** – тістері өткір, етті кесектеп жұлатын жыртқыш балықтар. Бұл кіші балықтар Оңтүстік Америка өзендерін мекен етеді. Көптеген жыртқыш балықтардан айырмашылығы-олар топ болып шабуыл жасайды. Пираньялар тобы шошқа етін бір минутқа жетпейтін уақыт ішінде жоқ қылып, тек қаңқасын ғана қалдырады.
Меланья Ефимовна Колтакова

**Меланья Ефимовна Колтакова** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый Путь" колхозының қызылшашылар бригадасының бригадирі (1945). 1904 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Мерке ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Еңбек жолын ерте бастап бірнеше  кәсіпте болады, 5 жыл Өзбекстанда рудникте жұмыс істейді.
* 1940 жылы "Новый Путь" ауылшаруашылық артеліне қызылша өсіруші болып жұмысқа кіреді.
* 1945 жылы қызылшашылар бригадасының бригадирі болады.
* 1946 жылы "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен наградталады.
* 1947 жылы оның бригадасына 60 гектар жер бекітіліп, ол жерден 14400 центнер өнім алу тапсырылады. Бұл міндеттеме уақытында орындалып 29 мың центнер қант қызылшасы артығымен  қазып алынады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Еуропа чемпиондары кубогы 1955/56

**УЕФА Чемпиондар  Кубогы 1955/56** — Еуропадағы ең салмақты клубтық трофей — Еуропа Чемпиондарының Кубогының алғашқы маусымы.Турнирді 1956 жылдың 13 маусымында Парк де Пренс алаңында болған ақтық ойында Реймсті 4:3 есебімен ұтқан Мадридтық Реал жеңді.Еуропа Чемпиондарының Кубогының алғашқы маусымында ойнаған футбол клубтарын француздық L'Équipe журналы таңдаған болатын.

## 1/8 финал

|}

### 1-інші ойын

----

----

----

----

----

----

----

### 2-нші ойын

----

----

----

----

----

----

----

## Ширек финал

|}
### 1-інші ойын

----

----

----

### 2-нші ойын

----

----

----

## Жартылай финал

|}
### 1-інші ойын

----

### 2-нші ойын

----

## Финал

## Бомбардилер
;8 голдың авторы
* Милош Милутинович (Партизан)

;6 гол
* Петер Палоташ (МТК)
* Леон Гловацки (Реймс)

;5 гол
* Рене Блиар (Реймс)
* Эктор Риаль (Реал Мадрид)
* Альфредо Ди Стефано (Реал Мадрид)

;4 гол
* Михай Лантош (МТК)
* Гуннар Нордаль (Милан)
* Мишель Леблон (Реймс)

;3 гол
* Альфред Кёрнер] (Рапид Вена)
* Ипполит ван ден Бош (Андерлехт)
* Джон Эриксон (Юргорден)
* Эдди Тернбулл (Хайберниан)
* Хуан Альберто Скьяффино (Милан)
* Гиоргио Даль Монте (Милан)
* Хосе Иглессиас Хосеито (Реал Мадрид)
## Сыртқы сілтемелер
*1955-56 маусымы УЕФА сайтында 
*1955-56 маусымындағы барлық ойындар УЕФА сайтында 
* Еуропа Чемпиондар Кубогының 1955/56дағы бомбардирлер тізімі УЕФА сайтында
*Еуропа Чемпиондар Кубогының нәтижесі Rec.Sport.Soccer Statistics Foundationда
* 
* Еуропа чемпиондары кубогы 1955/56 – нәтижелер мен құрама (мұрағат) 
* Еуропа чемпиондары кубогы 1955/56 – нәтижелер, хаттамалар, ойыншылардың статистикасы 

Санат:Еуропа чемпиондары кубогының маусымдары
Санат:1955 жылғы футбол
Санат:1956 жылғы футбол
Николай Васильевич Косенко

**Косенко Николай Васильевич** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Красный Восток" колхозының председателі (1945). 1902 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауданы, Кузьминка селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Колхоз ұйымдастыру кезінде ауданда алғашқылардың бірі болып өз колхозының құрылысын бастапқы да серіктестік, одан кейін ауылшаруашылық артелі етіп қалыптастырады. Сол кезде оны басқарма председателі етіп тағайындайды.
* 1930-1941 жылдары ауылдық советтің председателі және де басқа советтік және партиялық органдарда жұмыс істейді.
* 1941 жылы Ұлы Отан соғысына қатысып, майдандағы ерліктері үшін медальдармен наградталады.
* 1945 жылы соғыстан оралғаннан кейін "Красный Восток" колхозының председателі болады. Соғыс кезінде тұралап қалған колхоз шаруашылықтарын қайтадан қалпына келтіру жұмыстарын қарқындатып, ауыл шаруашылық дақылдарының өнімділігін жоғарлату барысында қажырлы еңбек етеді. 
* 1947 колхоз жылы 8 гектар жердің әр гектарынан 800 центнерден қант қызылшасын жинап, рекордтық өнім алады.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Күлімжан Күтімова

**Күтімова Күлімжан** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Байзақ ауданы, "Октябрь" колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1945). 1921 жылы Жамбыл облысында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1942 жылдан "Октябрь" ауылшаруашылық артеліне жұмысқа кіреді.
* 1945 жылдан қызылшашылар бригадасының звеношысы болады. Бригада қант қызылшасы бойынша жоспарды жыл өткен сайын артығымен орындап отырды:
** 1945 жылы өздеріне бекітілген 3,5 гектардың әр гектарынан межеленген 180 центнердің орнына 552 центнер;
** 1946 жылы - 220 центнердің орнына 622 центнер;
** 1947 жылы - 4,7 гектардың әр гектарынан 775 центнерден, оның ішінде 2 гектардың әр гектарынан межеленген 350 центнердің орынан 775 центнер.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Федора Александровна Лихолатова

**Федора Александровна Лихолатова** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған (қазіргі Алматы облысы), "Коминтерн" колхозының қызылшашылар тобының звеношысы (1938). 1910 жылы Талдықорған облысы, Қаратал ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1932 жылы "Коминтерн" колхозына қызылша өсіруші болып жұмысқа кіреді. Колхоз құрылысын қалыптастыру барысына бар күш-жігерін салып, колхозда қант қызылшасын егуді игеруді ұйымдастырады.
* 1938 жылы қызылшашылар тобының звеношысы болып тағайындалып, өнім көрсеткішін көтеру жолында қажырлы еңбек етеді:
** 1946 жылы әр гектардан 529 центнерден өнім алып үздіктік танытады; осы еңбегі үшін "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалімен наградталады;
** 1947 жылы 2 гектар алқабтың әр гектарынан 1004 центнерден қант қызылшасын жинап,  жоспарды артығымен орындаған олар, астық қоймасына айтарлықтай үлес қосады.

## Наградалары
* "1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін" медалі (1946)
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* История народов Средней Азии

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жамиля Мамедова

**Мамедова Жамиля** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Белбасар" колхозының қызылшашылар бригадасының бригадирі (1946). 1923 жылы Грузияда, Ахтакск ауданы, Пареха селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1944 жылы ата-анасымен Қазақстанға, Жамбыл облысы, Шу ауданы, Белбасар колхозына қоныс аударғаннан кейін, сол колхозға қызылшашы болып жұмысқа кіреді. Өзіне бекітілген жер учаскесінен мол өнім алып, жоспарды жыл сайын асыра орындап отырды.
* 1946 жылы жұмыскерлігімен көзге түскен оны колхоз басқармасы қызылшашылар тобының звеношысы етіп тағайындайды. Колхозшылар үмітін ақтап 2 гектар жердің әр гектарынан 830 центнерден қант қызылшасын алып, жоспарды абыроймен орындайды.
 
## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Имамверди Кялби-Оглы Мәмедгасанов

**Имамверди Кялби-Оглы Мәмедгасанов** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Новый Путь" колхозының қызылшашылар тобының звеношысы (1947). 1925 жылы Әзірбайжанда, Масаллинск ауданы, "Гызылагадж" селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1937 жылы ата-анасымен Қазақстанға қоныс аударады, 1943 жылға дейін "Новая дорога" колхозында жұмыс істейді.
* 1943 жылы Совет Армиясы қатарына шақырылып, Ұлы Отан соғысында  атқыштар бөлімшесінің құрамында соғысып, жеңіске дейін жетеді. Жауынгерлік ерліктері үшін "За боевые заслуги", "За взятие Вены","За взятие Будапешта", "За Освобождение Праги" және "За победу над Германией" медальдарымен наградталады.
* 1946 жылы өз колхозына оралып жұмысын жалғастырады, 1947 жылы "Новый путь" колхозының  қызылшашылар тобының звеношысы болып тағайындалады. Осы жылы 4 гектар жердің әр гектарынан 616  және 2 гектар жердің әр гектарынан 813 центнерден жоғары өнім алғаны үшін КСРО Жоғарғы Советінің  жоғары наградасына ие болады.
 
## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Шахверды Алавердиевич Мирзаев

**Шахверды Алавердиевич Мирзаев** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Новый Путь" колхозының қызылшашылар тобының звеношысы (1947). 1929 жылы Әзірбайжанда, Астаринск ауданы, Тангов селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 8 жасында ата-анасымен Қазақстанға қоныс аударады, әкесі "Новый путь" колхозына жұмысқа кіреді.
* 1944 жылы орта мектептің 7 класын бітірген ол 1947 жылға дейін егіншілер бригадасында жұмыс істейді.
* 1947 жылы қызылшашылар тобының звеношысы болады. Осы жылы 2 гектар мол түсімді қант қызылшасы алқабынан 813 центнер және бригадаға бекітілген 4 гектар жерден 583 центнерден өнім алып колхоз сенімін ақтайды.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Даңқ мемориалы (Алматы облысы Ақсу ауданы Ақсу ауылы)

нобай|оңға|Ақсу ауылындағы Даңқ мемориалы|349x349px
## Орнатылу себебі
Ұлы Отан соғысы жылдары Талдықорған облысы Ақсу ауданының Ақсу ауылының 190-нан аса тұрғыны майдан даласында қаза болды. Ақсу ауылындағы жерлес-жауынгерлерге арналған Даңқ мемориалының ашылуы совет халқының фашистік германияны Жеңісінің 40-жылдығына арналған.Тек ескерткіш алғаш салынған жылы 392 адамның аты жөні қабырғаға жазылып ілінген. Оның ішінде Совет Одағының батыры атағын алған 2 адам бар. 2005 жылы қосымша тағы 2 адамның есімі тіркелді.

### '''Құрылған жылы''':
1985 жыл

## Авторлары
Ескерткіш авторы – мүсінші Е. Қудабаев, сәулетшісі Р. Термер

## Мемориал құрылысы
Мемориалдың орталығы мрамордан құйылған, 12-метрлік темір-бетоннан тұрғызылған обелиск болып табылады. Жоғарғы жағындағы алюминді сақинаға «1941-1945» деп жазылған, жоғарғы жағында бесжұлдыз қадалған. Обелиск биіктігі 0,80 см, ауданы 1,27 смх1,27 см болатын тік бұрышты қызыл гранитпен қапталған. Ескерткіштің қабырғаларына «Ер есімі ел есінде» деген және ҰОС құрбан болғандардың есімдері жазылған.Обелисктің жанына гипстен жасалған биіктігі 0,70 см.болатын совет солдаттары мүсінделген мәрмәрлі  постамент (биіктігі 1,8м)  орналасқан. Орталықта орналасқан (обелиск және 2 мүсін) безендірілген шойынмен (3мх5м) қоршалған, бұрыштарына күміс түсті 4 шырақтар орналасқан.  Мемориал орналасқан алаңқай, диаметрі 21 см болатын дөңгелек пішінді. Оның беті көк шөппен көмкерілген. Алаңқайдың периметріне қарай обелисктің екі жағынан биіктігі 2,10 см, ені 0,45 см. бетонды жартылай дөңгелек жасаған Жетыбаев (Маңғышлақ) ұлу тасынан қапталған стелла қоршап тұр. Стеллалардың арасы 7м стелланың ішкі және сыртқы беттерінде алюминнен совет солдатының, соғыс құралдары, соғыстан көріністер бейнеленген. Қызыл түске боялған ірі әріптермен жазылған «*Помните*» деген жазу, стелланың ішкі жағында **ҰОС** қайтыс болған 194 жерлес-жауынгерлердің, оның ішінде 2 Совет Одағының Батырлары: Н. Есеболатов пен Е. Сиқымовтың аттары жазылған мраморлы тақталар ілінген.

## Маңыздылығы
Бұл ескерткіш бүгінгі бейбіт күнде өмір кешуге қол жеткізген Отан үшін от кешкен 1941-45 жылдардағы фашистермен болған қанды шайқастан қаза болған Қазақстандықтардың құрметіне арналып қойылды.

## Дереккөз

*http://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30772777
*http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V10D0002052/compare
Санат:Мәдениет
Иван Иванович Мирошников

**Иван Иванович Мирошников** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ның тракторшылар бригадасының бригадирі (1946). 1910 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* 1930 жылы "Новый путь" колхозына оның құрылуының алғашқы күндерінен бастап жұмысқа кіреді.
* 1935 жылы тракторшылар курсын бітіріп, бастапқыда дөңгелекті, кейінірек шынжыр табан тракторда тракторшы болып істейді.
* Ұлы Отан соғысы жылдары майданда болып, соғыстан 1945 жылдың желтоқсанында оралған соң өз жұмысына кіріседі.
* 1946 жылы тамыз айында таркторшылар бригадасының бригадирі болып тағайындалады. Осы жылы бригада егін жинау науқанын ойдағыдай аяқтап, сүрі жерді жырту жоспарын уақытынан ерте орындайды. Егіндікті жоғары дәрежеде механикаландырудың нәтижесінде колхоз қант қызылшасынан - 120 гектар жердің әр гектарынан орташа есеппен 506 центнерден өнім жинайды.

## Наградалары
* Ленин ордені
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Василий Семенович Мирошниченко

**Василий Семенович Мирошниченко** -  Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі,  Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Талдықорған ауданы, "Первое Мая"  колхозының председателі  (1947-1960). 1899 жылы Украинада, Херсон облысы, Каменка селосында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Бала кезінде ата-анасымен Қазақстанға, Талдықорған облысына қоныс аударады.
* 1911 жылы Қопалы ауылшаруашылығы мектебінде оқып, оны 1915 жылы бітіреді.
* 1918-1919 жылдары қызыл партизан қатарында Черкасск қорғанысында болады.
* 1919-1923 жылдары Қызыл Армияда қызмет етеді. Әскерден қайтқан соң әр түрлі жұмыстар атқарады.
* 1929 жылы жаппай коллективтендіру кезінде Қоғалы ауданындағы Буденный атындағы колхозға жұмысқа кіреді.
* 1932 жылы Талдықорған ауданы, Кировск МТС-на жұмысқа шақырылып, 1941 жылға дейін бөлімше агрономы болып істейді.
* Ұлы Отан соғысы кезінде майданда болып, жауынгерлік ерліктері үшін Қызыл Жұлдыз орденімен және "За победу над Германией" медалімен наградталады. Бейбіт еңбекке оралған ол Талдықорған аудандық жер бөлімінде техникалық дақылдар бөлімінің бастығы болып, қызылша шаруашылығын көтеруді қолға алады.
* 1947 жылы "Первое Мая" артелінің колхозшылары оны колхоздың председателі етіп сайлайды. Тамаша ұйымдастыру қабілеті және агротехника бойынша терең білімінің арқасында егін шаруашылығын жоғары көтеріп, мол өнім алуға мүмкіншілік тудырады. 1947 жылы колхоз 8 гектар жерге 828,6 центнер, ал қалған 215 гектарға - 362 центнер қант қызылшасын өсіреді. Астық дәнді дақылдардан да мол өнім алады - 944 гектар жерден межеленген 10,5 центнердің орнына 16,4 центнер бидай жинайды.

## Наградалары
* "За освоение целинных земель" медалі 
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Ленин ордені 
* "Орақ пен Балға" алтын медалі
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*  История народов Средней Азии 

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Еуропа чемпиондары кубогы 1956/57

**Еуропа чемпиондары кубогы 1956/57** — Еуропадағы ең салмақты клубтық трофей — Еуропа Чемпиондарының Кубогының екінші маусымы.Турнирді қатарынан екінші рет 1957 жылдың 30 мамырында Сантьяго Бернабеу алаңында болған ақтық ойында Фиорентинаны 2–0 есебімен ұтқан Мадридтік Реал жеңді.

Алғашқы турнирдің табысқа жетуіне байланысты жаңа алты ұлттың өкілдері, атап айтқанда:Болгария, Түркия, Англия, Люксембург, Румыния және Чехословакия кубокка қатысуға өтініш білдірді.
 
## Бастапқы раунд
Бастапқа раундтың жеребе тарту рәсімі 1956 жылдың 29 маусымында Париждегі УЕФА-ның штаб-пәтерінде болды.Реал Мадридтың 21 қарсыласы географиялық орналасуы бойынша үш топқа бөлінді.Әрбір топтағы бастапқы төрт команда сол жылдың қыркүйегінде бастапқы раунды ойнайтын болды, ал қалған үшеуі плей-оффқа тікелей жолдама алды.
|}

|}
1 Боруссия Дортмунд бірінші квалификациялық раундқа жолдама алу үшін болған плей-офф ойынында Спора Люксембургті 7–0 есебімен тізе бүктірді.
### 1-інші ойын

----

----

----

----

----

### 2-нші ойын

----

----

----

----

----

### Плей-офф

## Бірінші квалификациялық раунд

|}
1  Ницца ширек финалға жолдама алу үшін болған плей-офф ойынында Рейнджерсті 2–0 есебімен тізе бүктірді.

2 Реал Мадрид ширек финалға жолдама алу үшін болған плей-офф ойынында Рапид Венаны 2–0 есебімен тізе бүктірді.

3 2-нші ойын Брюссельдегі Эйзель стадионында ойналды.

### 1-інші ойын

----

----

----

----

----

----

----

### 2-нші ойын

----

----

----

----

----

----

----

### Плей-офф

----

## Ширек финал

|}

## 1-інші ойын

----

----

----

### 2-нші ойын

----

----

----

## Жарылай финал

|}

----

### 2-нші ойын

----

## Финал

## Бомбардирлер
;9 голдың авторы
* Деннис Вайоллет (Манчестер Юнайтед)

;8 гол
* Томми Тейлор (Манчестер Юнайтед)

;7 гол
* Альфредо ди Стефано (Реал Мадрид)

;6 гол
* Альфред Прайсслер (Боруссия Дортмунд)

;5 гол
* Хосе Луис Артече (Атлетик Бильбао)
* Жак Фойкс (Ницца)
* Бора Костич (Қызыл Жұлдыз Белград)

;4 гол
* Жак Файвре (Ницца)
* Иван Петков Колев (ЦСКА София)

;3 гол
* Марк Бореукс (Спора Люксембург)
*Эрнст Хаппель (Рапид Вена)
*Хосе Иглесиас Фернандес (Реал Мадрид)
*Альфред Кельбасса (Боруссия Дортмунд)
*Энрике Матеос (Реал Мадрид)
*Армандо Меродио (Атлетико Мадрид)
*Лиам Уилан (Манчестер Юнайтед)(Манчестер Юнайтед)
## Сыртқы сілтемелер
*1956–57 1955-56 маусымындағы барлық ойындар УЕФА сайтында
* Еуропа Чемпиондар Кубогының 1955/56дағы бомбардирлер тізімі УЕФА сайтында 
*Еуропа Чемпиондар Кубогының нәтижесі Rec.Sport.Soccer Statistics Foundationда
*1956-57 Еуропа чемпиондары кубогы 1955/56 – нәтижелер мен құрама (мұрағат) 
*  Еуропа чемпиондары кубогы 1955/56 – нәтижелер, хаттамалар, ойыншылардың статистикасы 

Санат:Еуропа чемпиондары кубогының маусымдары
Санат:1956 жылғы футбол
Санат:1957 жылғы футбол