open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Яя Банана

**Яя Банана** (; 1991 жылы 29 шілдеде туған, Маруа, Камерун) — камерундық футболшы, "Паниониос" клубы мен Камерун құрамасының қорғаушысы.

## Мансабы

### Ұлттық құрамада
2008 жылдан бастап банан Камерунның жастар құрамасына үнемі шақырылып келеді. 2009 жылы 20 жасқа дейінгі әлем чемпионатында Германия жастар құрамасының қақпасына алғашқы голын соқты. 2011 жылы Колумбияда өткен жастар командалары арасындағы футболдан әлем чемпионатына қатысты.

2019 жылдың жазында Мысырдағы Африка ұлттары Кубогында ұлттық құрамаға шақыртылды. Гвинея-Бисауға қарсы алғашқы ойында ол 66-минутта гол соқты, ал команда 2:0 есебімен жеңіске жетті.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* MTNFootball сайтындағы профилі
* Soccerway сайтындағы профилі
* Transfermarkt сайтындағы профилі
* National Football Team сайтындағы профилі

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Эсперанс ФК ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Санат:Лозанна ФК ойыншылары
Санат:Платаньяс ФК ойыншылары
Санат:Паниониос ФК ойыншылары
Ян Ваутерс

**Ян Ваутерс** (; родился 17 шілде 1960 жыл, Утрехт) — нидерландтық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, 1988 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Карьерасы

### Клубтық
"Утрехт" клубының түлегі. 1980 жылы қараша айында клуб сапында тұңғыш рет Нидерланд чемпионатында алаңға шықты. 

1986 жылы "Аяксқа" ауысты. 1986/87 жылғы маусымда 33 кездесуде клуб намысын қорғап, төрт голдың авторы атанды. 

1990 жылы осы клуб сапында Нидерландтың үздік футболшысы атанды. 

1991 жылы жазда "Баварияға" ауысты. 

1993 жылдың соңында ПСВ футболшысы атанды. 

### Халықаралық
1982 жылы 10 қарашада тұңғыш рет Нидерланд құрамасы сапында алаңға шықты. 1988, 1992 жылдары Еуропа чемпионатына, 1990, 1994 жылдары әлем чемпионатына қатысты.

### Бапкерлік
1996 жылы карьерасын аяқтаған соң бірден бапкерлікке кірісті. Өзінің туған клубы "Утрехтте" бапкер көмекшісі қызметін атқарды. 

1999 жылы "Аякс" бас жаттықтырушысы боп тағайындалды.

Кейін бірнеше клубта бапкер көмекшісі және бапкер міндетін атқарды.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Нидерланд кубогы: 1985, 1987
* Кубок иелері кубогы: 1987

### Халықаралық

* Еуропа чемпионы: 1988

### Бапкерлік

* Нидерланд кубогы: 1999

### Жеке

* Нидерланд жыл футболшысы: 1990

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі мен статистикасы
* Құрамадағы матчтары

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Утрехт ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Санат:Утрехт ФК жаттықтырушылары
Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары
Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары
Санат:ПСВ ФК жаттықтырушылары
Санат:Рейнджерс ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Қосбастау (тау)

**Қосбастау** – Шыңғыстау жотасының оңтүстік-батыс бөлігіндегі тау.

## Географиялық орны
Абай облысы Абай ауданы Көкбай ауылының оңтүстік-батысында 24 км жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1077 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км-ге созылған, енді жері 1 км. Солтүстік беткейі тіктеу келген. Батысында Ақдомбақ, шығысында Ақбиік таулары, оңтүстігінде Ақшатау жотасы орналасқан. 

## Өсімдігі
Беткейінде тобылғы, қараған, тал, терек, қайың, т.б. өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Абай ауданы (Абай облысы) таулары
Сергей Анатольевич Гоцманов

**Сергей Анатольевич Гоцманов** (27 наурыз 1959, Қарасу ауданы, Қостанай облысы, Қазақ КСР) — КСРО-лық және беларусьтік футболшы, шауылшы. 

## Карьерасы

### Клубтық
Ата-анасы 50-жылдары Қазақстанға тың игеру үшін көшіп келді де, Сергей Қостанай облысында дүниеге келді. 1961 жылы қайтадан Минскіге көшіп өтті. 

1977 жылы карьерасын "Динамо" (Минск) клубында бастады. 

1978 жылғы маусымды "Динамо Брест" клубында өткізді. 

1979 жылы "Динамо" (Минск) клубына қайта оралып, одақ тарқағанша сонда ойнады. 1982 жылы КСРО чемпионы атанды. 

1990 жылы "Саутгемптонға" ауысты. Бір маусымнан соң Германияның "Галлащер" клубының сапына қосылды.

1992 жылы отанына қайта оралды. Кейін "Динамо" (Минск), "Динамо-93", АҚШ-тың "Миннесота Тандер" клубтарында доп тепті.

### Халықаралық
1984 жылы КСРО құрамасындағы тұңғыш ойынын өткізіп, ӘЧ-1986 іріктеу матчтарына қатысты. 1988 жылғы Еуропа чемпионында өнер көрсетті. 

1992 жылы Беларусь Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнады.

## Жетістіктері

### Командалық
* КСРО чемпионы: 1982, қола жүлдегер: 1983
* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 1988

### Жеке
* Белорусь жыл футболшысы: 1983, 1985, 1987, 1989

## Дереккөздер

Санат:КСРО футболшылары
Санат:Беларусь футболшылары
Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Беларусь Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Динамо Минск ФК ойыншылары
Санат:Динамо Брест ФК ойыншылары
Санат:Динамо-93 ФК ойыншылары
Санат:Брайтон энд Хоув Альбион ФК ойыншылары
Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары
Виктор Васильевич Пасулько

**Виктор Васильевич Пасулько** (; 1 қаңтар 1961, Ильница, Иршавс ауданы, Закарпатье облысы, Украин КСР) — кеңестік және украиналық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1988 жылғы Еуропа чемпионатына қатысып, күміс жүлдегер атанды.  

## Карьерасы

### Клубтық
"Говерла" клубының түлегі. 1979 жылға дейін КСРО екінші лигасында 16 кездесуде алаңға шықты. 1982 жылы КСРО жоғары лигасында ойнайтын "Черноморецке" ауысты. 

1987 жылы Чернобыль апатының зардабынан қашып, Мәскеудің "Спартагына" өтті. Мәскеулік клуб сапында екі рет КСРО чемпионы атанды. 

1990 жылдан бастап карьерасын аяқтағанша бірнеше неміс клубтарында доп тепті.

### Халықаралық
КСРО құрамасы сапында 1988 жылы 8 кездесуде алаңға шықты. 1988 жылғы Еуропа чемпионатынан соң құрамаға шақырылған жоқ.

### Бапкерлік
1996 жылы бапкерлікке кірісті. Германия, Әзірбайжан, Қазақстан, Өзбекстан, Италия, Люксембург клубтарын жаттықтырды.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* УКСР Чемпионатындағы үздік 33: 1985 — № 3
* КСРО чемпионатындағы үздік 33: 1985 — № 3
* КСРО чемпионы: 1987, 1989
* Еуропа чемпионатының финалисі: 1988

### Бапкер ретінде

; «Ордабасы»

* Қазақстан кубогы: 2011
* Қазақстан суперкубогы: 2012

## Дереккөздер

## Әдебиеттер

* *Шаинский Ефим.* Виктор Пасулько: Сегодня я — свободный человек // Футбол от «СЭ». — № 49. — 1997.

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:КСРО футболшылары
Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Говерла ФК ойыншылары
Санат:СКА Львов ФК ойыншылары
Санат:Черноморец Одесса ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Айнтрахт Брауншвейг ФК ойыншылары
Санат:Украина футболшылары
Санат:Украина футбол жаттықтырушылары
Санат:Хазар-Ленкорань ФК жаттықтырушылары
Санат:Ордабасы ФК жаттықтырушылары
Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары
Санат:Оқжетпес ФК жаттықтырушылары
Санат:Молдова Ұлттық футбол құрамасы жаттықтырушылары
Санат:Роданж 91 ФК жаттықтырушылары
Соменок

**Соменок** – Каспий теңізінің солтүстік батысындағы арал.

## Орналасқан жері
Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Жамбыл ауылының оңтүстік-шығысында 24 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км созылған., енді жері 1 км. Жағалауының ең терең жері 1 м. Жер бедері тегіс келген, қамыс қалың өскен. Солтүстік батысында Сомовий, оңтүстік-батысында Зюйд, солтүстік-шығысында Баба, шығысында Средний, оңтүстік-шығысында Дальний аралдары жатыр. Аралды саздақты-құмайтты аллювийлі шөгінділер жапқан.

## Дереккөздер

Санат:Каспий теңізі аралдары
Санат:Атырау облысы географиясы
Санат:Қазақстан аралдары
Кармела Аллуччи

**Кармела (Лилли) Аллуччи** (; 22 маусым 1970 жыл, Неаполь) — италиялық ватерполшы. Италия қыздар ватерпол құрамасында ойнаған.  

## Жетістіктері

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Кармела Аллуччи 

Санат:Алфавит бойынша ватерполшылар
Санат:Италия ватерполшылары
Санат:Су добынан Олимпиада чемпиондары
Санат:Су добынан әлем чемпиондары
Санат:Су добынан Еуропа чемпиондары
Санат:Италия Олимпиада чемпиондары
Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Сантьяго Уркиага

**Сантьяго Уркиага Перес** (; 18 сәуір 1958, Баракальдо) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 

## Жетістіктері

### Командалық
«Атлетик Бильбао»

* Испания чемпионы: 1983, 1984
* Испания кубогы: 1984
* Испания суперкубогы: 1984

## Қатысқан турнирлері

* 1980 жылғы Жазғы Олимпиада
* ӘЧ-1982
* ЕУРО-1984

## Сілтемелер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Эспаньол ФК ойыншылары
Хосе Антонио Камачо

**Хосе Антонио Камачо Альфаро** (; 8 маусым 1955 жыл, Сьеса) — испаниялық футболшы, футбол жаттықтырушысы, қорғаныс шебінде ойнаған. Испания Ұлттық футбол құрамасы сапында 1982, 86 жылдары әлем чемпионатына, 1984, 1988 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 

2000 жылғы Еуропа чемпионаты мен 2002 жылғы Әлем чемпионатына Испания құрамасын бапкер ретінде бастап барды.  

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* УЕФА кубогы: 1984/85, 1985/86
* Испания чемпионы: 1974/75, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1979/80, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89
* Испания кубогы: 1973/74, 1974/75, 1979/80, 1981/82, 1988/89
* Испания суперкубогы: 1988, 1989
* Испания лига кубогы: 1984/85

### Бапкер ретінде

* Португалия кубогы: 2003/04

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Альбасете ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Қытай Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Габон Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Райо Вальекано ФК жаттықтырушылары
Санат:Эспаньол ФК жаттықтырушылары
Санат:Бенфика ФК жаттықтырушылары
Санат:Осасуна ФК жаттықтырушылары
Санат:Севилья ФК жаттықтырушылары
Рикардо Гальего

**Рикардо Гальего Редондо** (; 8 ақпан 1959, Мадрид) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы.

## Жетістіктері

### Ұлттық
«Реал Мадрид»

* Испания чемпионы: 1986, 1987, 1988, 1989
* Испания кубогы: 1982, 1989
* Испания суперкубогы: 1988

### Халықаралық

* УЕФА кубогы: 1985, 1986
* Еуропа чемпионатының финалисі: 1984

## Қатысқан турнирлері

* Еуропа чемпионаты: 1984, 1988
* Әлем чемпионаты: 1982, 1986

Санат:Испания футболшылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Райо Вальекано ФК ойыншылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Хуан Антонио Сеньор

**Хуан Антонио Сеньор** (; , Мадрид) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы. 

## Жетістіктері

### Командалық

; «Реал Сарагоса»

* Испания кубогы: 1986

## Қатысқан турнирлері

* Футболдан Еуропа чемпионаты 1984 (финалист)
* Футболдан әлем чемпионаты 1986

## Сілтемелер

* National team data
* Official football campus website

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Алавес ФК ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Луис Арконада

**Луис Мигель Арконада Эчарри** (, ; 26 маусым 1954, Сан-Себастьян, Баск) — испаниялық футболшы, қақпашы.

## Жетістіктері

### Командалық

* Испания чемпионы: 1981, 1982
* Испания суперкубогы: 1982
* Испания кубогы: 1987

### Жеке

* Испанияның үздік қақпашысы: 1980, 1981, 1982

## Қатысқан турнирлері

* 1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
* Футболдан 1978 жылғы әлем чемпионаты
* Футболдан 1980 жылғы Еуропа чемпионаты
* Футболдан 1982 жылғы әлем чемпионаты
* Футболдан 1984 жылғы Еуропа чемпионаты (финалист)

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары
Хулио Альберто Морено

**Хулио Альберто Морено Касас** (; 7 қазан 1958 жыл, Кандас) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 1984 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері. 1986 жылғы әлем чемпионатына да қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Испания суперкубогы: 1984
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1986
* Испания чемпионы: 1984/85

### Халықаралық

* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 1984

## Сілтемелер

* Статистикасы

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Максим Боссис

**Максим Боссис** (**Босси**, ; 26 маусым 1955, Сент-Андре-Трез-Вуа, Вандея, Франция) — франциялық футболшы, қорғаушы, 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Жетістіктері

### Командалық

* Франция чемпионы: 1977, 1980, 1983
* Франция кубогы: 1979
* Франция кубогының финалисі: 1983
* Альпі кубогы: 1982
* Еуропа чемпионы: 1984
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1986
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1982

### Жеке

* Франция жыл футболшысы: 1979, 1981

## Сілтемелер

* Максим Боссис l'equipe ресми сайтында

Санат:Франция футболшылары

Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Санат:Расинг Париж ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Сент-Этьен ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Соркөл (көл, Ойыл алабы)

**Соркөл** – Ойыл өзенінің сағасындағы тұзды көл.

## Географиялық орны
Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қаракөл ауылының оңтүстігінде 2 км. жерде. 

## Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 58 м биіктікте жатыр. Аумағы 3,5 км2. Ұзындығы 3,9 км, енді жері 1,2 км. Ойыл аңғарында жатқан көл жағалауы жазық , сирек қамыс шоғырлары кездеседі. Жаз айларында Соркөл және оның атырабы сорға құрғап сорға айналады. Негізінен көктемгі қар, жауын-шашын суларымен толысады.

## Дереккөздер

Санат:Жайық су алабы өңірі
Санат:Қызылқоға ауданы көлдері
Патрик Баттистон

**Патрик Баттистон** (; 12 наурыз 1957 жыл, Амневилль) — франциялық футболшы, қорғаушы.

## Карьерасы
1976 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына, 1978, 1982, 1986 жылғы әлем чемпионаттарына, 1984 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.1982 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалында ГФР-мен ойында ойында доп үшін таласта неміс қақпашысы Тони Шумахердің шынтағы оңбай тиіп, Баттистон алаңды ес-түссіз тәрк етіп, ауруханаға жөнелтілді. Осы тәртіпсіздігі үшін Шумахердің атына түрлі ауыр әңгімелер айтылды, Кейін Шумахер көпшілік алдында Баттистоннан кешірім сұрады.

## Жетістіктері

* Франция чемпионы: 1981, 1984, 1985, 1987, 1988
* Еуропа чемпионы: 1984
* Франция кубогы: 1986

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (footballplayers.ru) 

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Мец ФК ойыншылары
Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Луис Фернандес

**Луис Фернандес** (; 2 қазан 1959 жыл, Тарифа, Испания) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Карьерасы
"Пари Сен-Жермен" клубының түлегі. Карьерасының көп бөлігі осы клубта өтті. 1979-86 жылдары 225 рет Франция чемпионатында алаңға шықты. 

1986 жылы париждік тағы бір клуб — "Расингке" ауысты. Үш маусымда өнер көрсетіп, 1989 жылы "Кан" клубының қатарына қосылды. 

1993 жылы бапкерлік жолын осы клубта бастады.

Ұлттық құрама сапында 1984, 1992 жылдары Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты. 

Кейін Испания, Франция, Катар клубтарын және Израиль, Гвинея құрамаларын жаттықтырды.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

; ПСЖ

* Франция чемпионы: 1986
* Франция кубогы (2): 1982, 1983

; Франция

* Еуропа чемпионы: 1984
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1985

### Бапкер ретінде

; ПСЖ

* Франция вице-чемпионы: 1996
* Франция кубогы: 1995
* Лига кубогы: 1995
* Кубок иелері кубогы: 1996
* Интертото кубогы: 2001

; «Атлетик Бильбао»

* Испания вице-чемпионы: 1998

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Кан ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Расинг Париж ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары
Санат:Эспаньол ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Райян ФК жаттықтырушылары
Санат:Бейтар Иерусалим ФК жаттықтырушылары
Санат:Реал Бетис ФК жаттықтырушылары
Санат:Реймс ФК жаттықтырушылары
Санат:Израиль Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Гвинея Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Кан ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Бернар Лякомб

**Бернар Лякомб** (; 15 тамыз 1952, Лион) — франциялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына, 1984 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.  

## Жетістіктері

### Клубтық

* Франция кубогы: 1973, 1986, 1987
* Альпі кубогы: 1980
* Франция чемпионы: 1984, 1985, 1987

### Халықаралық

* Еуропа чемпионы: 1984
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1982

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Олимпик Лион ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Мануэль Аморос

**Мануэль Аморос** (; 1 ақпан 1962 жыл, Ним) — франциялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы, 1986 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері, 1982 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалисі. 

1992 жылғы Еуропа чемпионатына да қатысты. 

## Жетістіктері

### Командалық
Монако

* Франция чемпионы: 1982, 1988
* Франция кубогы: 1985

Марсель

* Франция чемпионы: 1990, 1991, 1992
* Франция кубогының финалисі: 1991
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1991
* Чемпиондар кубогы: 1993

Франция

* Еуропа чемпионы: 1984
* ӘЧ қола жүлдегері: 1986

### Жеке

* Фрация жыл футболшысы: 1986
## Сілтемелер
*Профилі (''equipe-nationale'')
 

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Сфакс ФК жаттықтырушылары
Санат:Кувейт Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Комор аралдары Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Бенин Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Бернар Женгини

**Бернар Женгини** (; 18 қаңтар 1958, Сульс-О-Рен, Франция) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Жетістіктері

### Командалық

; Франция

* Еуропа чемпионы: 1984
* Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1986
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1982

; «Сошо»

* Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1980
* Франция чемпионатының қола жүлдегері: 1982

; «Монако»

* Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1984
* Франция чемпионатының қола жүлдегері: 1985
* Франция кубогы: 1985
* Франция кубогының финалисі: 1984
* Франция суперкубогы: 1985
* Альпі кубогы (2): 1983, 1984

; «Олимпик» (Марсель)

* Франция чемпионатының күміс жүлдегері: 1987
* Франция кубогының финалисі: 1987

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.worldfootball.net/player_summary/bernard-genghini/

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Серветт ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Сошо ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Мишель Идальго

**Мишель Идальго** (; 22 наурыз 1933, Леффринкук, Нор — 26 наурыз 2020) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылы Франция құрамасының бапкері ретінде Еуропа чемпионы атанды.

## Жетістіктері

### Ойыншы ретінде

* Франция чемпионы: 1955, 1961, 1963
* Франция кубогы: 1960, 1963
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1956

### Бапкер ретінде

* ӘЧ жартылай финалисі: 1982
* Еуропа чемпионы: 1984
* Франция чемпионы: 1989, 1990, 1991
* Франция кубогы: 1989

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі 

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гавр ФК ойыншылары
Санат:Реймс ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Санат:Конго Республикасы Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Жан-Франсуа Домерг

**Жан-Франсуа Домерг** (; 23 маусым 1957 жыл, Бордо) — франциялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы.

## Жетістіктері

### Халықаралық
Франция

* Еуропа чемпионы: 1984

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.thefinalball.com/coach.php?id=9698

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Тулуза ФК ойыншылары
Санат:Кан ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Гавр ФК жаттықтырушылары
Санат:Монпелье ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Ивон Ле Ру

**Ивон Ле Ру** (; род. 19 сәуір 1960 жыл, Плуворн, Финистер, Бретань, Франция) — франциялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1984 жылғы Еуропа чемпионы. 

## Жетістіктері

### Клубтық

* Франция чемпионы: 1988/89
* Франция кубогы (2): 1984/85, 1988/89

### Халықаралық

* Еуропа чемпионы: 1984
* ӘЧ қола жүлдегері: 1986
* Артемио Франки кубогы: 1985

## Дереккөздер

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нант ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Брест ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Брест ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Мануэль Сарабиа

**Мануэль «Ману» Сарабиа Лопес** (,  9 қаңтар 1957 жыл, Абанто-и-Сьервана, Бискайя) — испаниялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 

## Жетістіктері

; Атлетик Бильбао

* Ла Лига:  Чемпион (2) 1982-83, 1983-84
* ИспаниЯ КУБОГЫ:  Чемпион (1) 1983-84;  Финалист (2) 1976-77, 1984-85
* ИСПАНИЯ СУПЕРКУБОГЫ:  Чемпион (1) 1984
* УЕФА КУБОГЫ:  Финалист (1) 1976-77

; Испания

* Еуропа чемпионаты:  Финалист (1) 1984

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы на BDFutbol
* Статистикасы на BDFutbol

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары
Санат:Логроньес ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Нумансия ФК жаттықтырушылары
Роберто Фернандес Бонильо

**Роберто Фернандес Бонильо** (; , Бечи) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.  

## Карьерасы
1984 жылы Еуропа чемпионатына, 1990 жылы әлем чемпионатына қатысты. 1986 жылы жастар арасында Еуропа чемпионы атанды. Карьерасында "Вильярреал", "Валенсия", "Барселона", "Кордова" клубтарында доп тепті. "Барселона" сапында 1989 жылы Кубок иелері кубогын, екі рет Испания кубогын ұтып алды. 2001 жылы карьерасын аяқтаған соң бапкерлікке кірісіп, Испанияның төменгі лигаларындағы клубтарды жаттықтырды. 2015 жылы "Барселонаның" спорттық директоры боп тағайындалып, бұл қызметті үш жыл атқарды. 

## Сілтемелер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Валенсия ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Франсиско Хосе Карраско

**Франсиско Хосе Карраско Идальго** (; 6 наурыз 1959 жыл, Алькой) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1980, 1984 жылдары Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты. 

## Жетістіктері

### Клубтық
Барселона

* Кубок иелері кубогы: 1978/79, 1981/82, 1988/89
* Испания чемпионы: 1984/1985
* Испания кубогы: 1980/1981, 1982/1983, 1987/1988
* Испания суперкубогы: 1983
* Лига кубогы: 1982-83, 1985-86
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1986

### Құрама

* Еуропа біріншілігінің Вице-чемпионы: 1984

## Сілтемелер

* https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/23639

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Реал Овьедо ФК жаттықтырушылары
Виктор Муньос

**Виктор Муньос Манрике** (; 15 наурыз 1957 жыл, Сарагоса) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.  

## Карьерасы

### Қатысқан турнирлері

* Футболдан Еуропа чемпионаты: 1980
* Футболдан Еуропа чемпионаты 1984 (финалист)
* Футболдан әлем чемпионаты 1986
* Футболдан Еуропа чемпионаты 1988

## Жетістіктері

### Ойыншы
«Барселона»

* Испания чемпионы: 1984/85
* Испания кубогы: 1982/83, 1987/88
* Испания суперкубогы: 1983
* Лига кубогы: 1982/83, 1985/86
* Кубок иелері кубогы: 1981/82

«Сампдория»

* Италия кубогы: 1988/89
* Кубок иелері кубогы: 1989/90

### Бапкер
«Реал Сарагоса»

* Испания кубогы: 2003/04
* Испания суперкубогы: 2004

## Сілтемелер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Сент-Миррен ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Реал Сарагоса ФК жаттықтырушылары
Санат:Панатинаикос ФК жаттықтырушылары
Санат:Хетафе ФК жаттықтырушылары
Санат:Ксамакс ФК жаттықтырушылары
Санат:Сьон ФК жаттықтырушылары
Санат:Вильярреал ФК жаттықтырушылары
Сальвадор Гарсиа

**Сальвадор Гарсиа Пуиг** (, 4 наурыз 1961 жыл, Сент-Адриа-де-Безос) — испаниялық футболшы, қорғаушы. 1984 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Клубтық

* Испания чемпионы: 1984/85
* Испания кубогы: 1987/88
* Кубок иелері кубогы: 1988/89

### Халықаралық

* Еуропа чемпионатының финалисі: 1984

## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Эркулес ФК ойыншылары
Герман Вайнгертнер

**Герман Вайнгертнер** (; , Одердегі Франкфурт — , Одердегі Франкфурт) — германиялық  гимнаст, 1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының үш дүркін чемпионы. Сондай-ақ осы Олимпиадада күміс және қола медальдарды да иеленді. 

1919 жылы суға кеткен адамды құтқарам деп қайтыс болды. 

## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша гимнасттар
Санат:Германия гимнастары
Санат:Гимнастикадан Олимпиада чемпиондары
Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Германия Олимпиада чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Франсиско Лопес Альфаро

**Франсиско Хавьер Лопес Альфаро** (; 1 қараша 1962, Осуна, Севилья) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 
## Карьерасы
### Клубтық
1981 жылы карьерасын "Севилья" клубында бастады. Тоғыз маусым ойнап, Испания чемпионаты матчтарында 250-ден аса кездесуде алаңға шықты.

1990 жылы "Эспаньолға" ауысып, карьерасының қалған бөлігін осы клубта өткізді. 

### Халықаралық
1984 жылы Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты.  
### Бапкерлік
2000 жылы бапкерлікке кірісті. Әуелі "Кориа" клубының жастар командасын жаттықтырды. 2001 жылы Испанияның төменгі лигаларындағы "Эстремадура" клубының бас бапкері боп тағайынДалды.
## Дереккөздер

Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Санат:Эспаньол ФК ойыншылары
Санат:Испания футбол жаттықтырушылары
Санат:Нумансия ФК жаттықтырушылары
Роберт Гарретт

**Роберт С. Гарретт** (; , Балтимор — , Балтимор) — америкалық жеңіл атлет, 1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, күміс жүлдегері, 1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының екі дүркін қола жүлдегері. Бұл олимпиадада диск лақтырудан, биіктікке секіруден, ұзындыққа секіруден сынға түсті.

Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер
Санат:АҚШ жеңіл атлеттері
Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:1896 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары
Санат:АҚШ-тың Олимпиада чемпиондары
Санат:1900 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Жан-Мари Пфафф

**Жан-Мари Пфафф** (; 4 желтоқсан 1953 жыл) — бельгиялық футболшы, қақпашы, футбол жаттықтырушысы.  

## Карьерасы

### Қатысқан турнирлері

* Футболдан Еуропа чемпионаты 1980
* Футболдан әлем чемпионаты 1982
* Футболдан Еуропа чемпионаты 1984
* Футболдан әлем чемпионаты 1986

## Жетістіктері

### Клубтық

* Бельгия чемпионы: 1978/79
* ГФР чемпионы (3): 1984/85, 1985/86, 1986/87
* Бельгия кубогы: 1977/78
* ГФР кубогы: 1983/84, 1985/86
* Чемпиондар кубогының финалисі: 1986/87

### Халықаралық

* Еуропа чемпионатының финалисі: 1980
* Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1986

### Жеке

* Әлемнің үздік қақпашысы: 1987
* Бельгияның үздік ойыншысы: 1978

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Льерс ФК ойыншылары
Санат:Беверен ФК ойыншылары
Санат:Трабзонспор ФК ойыншылары
Санат:Бельгия футбол жаттықтырушылары
Санат:Остенде ФК жаттықтырушылары
Канада — Ресей қатынастары

**Канада-Ресей қатынастары** — әлемнің ауданы бойынша екі ең үлкен елдер Канада және Ресей арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар.

## Салыстырма

## Тарихы
Жаңа экономикалық саясат кезінде бірлескен кеңестік-канада-америкалық РУСКАПА АҚ кәсіпорны бірнеше жыл бойы жұмыс істеді. 1931 жылы Канада кейбір кеңестік тауарлардың импортына эмбарго салып, оның жауабына кеңес билігі Канадамен сауда қатынастарын тоқтатты: КСРО мен Канада арасындағы сауда соғысы 1936 жылға дейін созылды.

## Қазіргі уақыт

### 2000-жылдардың басы
нобай|Монреальдағы Ресей консулдығы
Соңғы жылдары Ресей-Канада қатынастарында жаңа формалар мен бағыттар пайда болып, олар айтарлықтай алға жылжыды.

Көп жағдайда бұл жоғары деңгейдегі интенсивті байланыстардың арқасында мүмкін болды. 2000 ж. желтоқсан айында Ресей Президенті В. В. Путиннің Канадаға ресми сапары орын алды. 2001 ж. шілде, 2002 ж. ақпан, 2003 ж. мамыр және 2004 ж. қазан айларында Канада премьер-министрі Ресейге келген болатын. Әртүрлі халықаралық жиылыстар аясында екі ел басшылары арасында жүйелі түрдегі кездесулер орнатылды. Олардың соңғысы 2006 ж. 15 шілдеде Санкт-Петербургтағы "Үлкен сегіздік" саммиті болды.

Халықаралық форумдар аясында кездесіп тұратын премьер-министрлер тұрақты байланыста. 2004 ж. қыркүйекте Канада сыртқы істер министрі жұмыс бабымен Ресейде болды. Ресейдің сыртқы істер министрі С. В. Лавров Оттаваға 2006 ж. наурызында барып, Канада министрі П. Маккей мен премьер-министрі С. Харпермен кездесулер өткізді. Жүйелі түрде стратегиялық тұрақтылық, терроризммен күрес, аумақтық мәселелер бойынша министрлер арасында консультациялар өткізіледі. 2004 ж. мамырында Оттавада сыртқы істер министрлерінің бірінші орынбасарлары деңгейінде халықаралық қауіпсіздік мәселесі бойынша кезекті кеңес өткізілді. 2005 ж. 24 қараша күні Мәскеуде екі ел өкілдерінің арасында терроризммен күрес, ұйымдасқан қылмыскерлік, заңсыз миграция мен нашақорлық жайында кезекті кеңес өтті. 

### 2014 — қазіргі уақыт
нобай|Канада Ресейдің «Дос емес елдер тізімінде» (қызыл). Тізімдегі елдер мен аумақтар Ресейге қарсы санкциялар салған немесе оған қосылған.
Қарым-қатынастардың нашарлауы Украинадағы биліктің ауысуынан және Қырымның Ресейге қосылуынан кейін болды. Канада басшылығы Ұлы Отан соғысындағы жеңістің 70-жылдығына арналған Мәскеудегі іс-шараларға қатысудан бас тартты. Канада бірнеше рет Ресей, оның ұйымдары мен жеке азаматтарына қарсы санкциялар енгізді. Канаданың санкция тізіміне 200-ден астам ресейлік компаниялар мен ұйымдар, сондай-ақ жеке тұлғалар кіреді.

## Дипломатиялық қатынастардың хронологиясы
*  1924 ж. 24 наурыз — Канада КСРО-ны де-юре ретінде таныды, алайда дипломатиялық қатынастар орнатылмады. 
* 1942 ж. 12 шілде  — миссия деңгейіндегі дипломатиялық қатынастар орнатылды. 
* 1943 ж. 13 қараша  — миссиялар өкілдіктерге айналды.
*  1991 ж. 25 желтоқсан — Ресей Федерациясы мен Канада арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды. 
*  2005 ж. қазан — Ресей-Канада іскерлік кеңесі өз жұмысын бастады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:Канада — Ресей қатынастары
Санат:Ресейдің халықаралық қатынастары
Санат:Канаданың халықаралық қатынастары
Бір ел, екі жүйе

«**Бір ел, екі жүйе**» () — 1980-жылдардың басында Қытай Халық Республикасының жетекшісі Дэн Сяопинмен ұсынылған идея. Осы идеяға сәйкес, Қытайдың саяси жүйесі өзгеріске ұшырауы керек еді. Дэн Сяопин тек бір Қытайдың болуын, бірақ Гонконг, Макао және Тайвань сияқты аймақтар өздерінің капиталистік экономикалық және саяси жүйелеріне ие болып, Қытайдың басқа бөлігінде социалистік жүйенің сақтаулын ұсынды. Ұсынысқа сәйкес, Тайваньның өзінің саяси жүйесін, юрисдикциясын, қарулы күштерін, экономикасы мен қаржылық жүйесін, оның ішінде басқа елдермен жасалған қаржылық және мәдени келісімдерді сақтай алуы мүмкін болды.

## Дереккөздер

## Қолданылған әдебиет
* 

Санат:Гонконг
Санат:Қытай экономикасы
Санат:Қытай саясаты
Жеңілдетілген иероглифтер

**Иероглифтерді жеңілдету** () — Қытай жазуын жеңілдету мақсатында Қытай және басқа елдердегі жазудың жаңа қағидаларын өңдеу және енгізу үдерісі. Реформа аясында ең қиын жазуға ие 2235 иероглифтің жазылуы өзгертілген болатын.

## Дереккөздер

Санат:Қытай жазуы
Санат:Қытай тілі
Құйғанкөл (көл, Ақтөбе облысы)

**Құйғанкөл** – Құмжарған құмының солтүстік-батысындағы тұйық көл. 

## Географиялық орны
Ақтөбе облысы Темір ауданы Шұбарши кентінің солтүстік-шығысында 28 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 198 м биіктікте жатыр.

## Гидрографикасы
Аумағы 2,9 км2, ұзындығы 2,1 км, енді жері 1,7 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді. 

## Жағалау сипаты
Жағалауы жазық. Солтүстігінде Жәмет, оңтүстігінде Талдышоқы таулары, батысында Аққұм құмы мен Тереңқұдық қыстауы жатыр. Суы ащы, кермек, мал суаруға пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Темір ауданы көлдері
Құйғанкөл (көл, Жамбыл облысы)

**Құйғанкөл** – Билікөл көлінің солтүстік-батысындағы тұйық көл. 

## Географиялық орны
Жамбыл облысы Талас ауданы Қаратау қаласының солтүстігінде 9 км жерде орналасқан. Аса өзені алабында. Теңіз деңгейінен 474 м биіктікте жатыр. 

## Гидрографикасы
Аумағы 2,1 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 0,7 км, жағалау бойының ұзындығы 8 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Желтоқсанда суы қатып, наурыз айында ериді. 

## Жағалау сипаты
Жағалауы жазық, қамыс, құрақ өседі. Суы мал суаруға пайдаланылады. Солтүстік-шығысында Қайназар көлі жатыр. Оңтүстік-батысынан Жаңатас – Қаратау теміржолы өтеді.

## Дереккөздер

Санат:Талас ауданы көлдері
Санат:Аса су алабы
Құйғанкөл

* Құйғанкөл – Ақтөбе облысы Темір ауданындағы тұйық көл.
* Құйғанкөл – Жамбыл облысы Талас ауданындағы тұйық көл.
Каталан атласы

**Каталан атласы** (кат. *Atles català*; ис. *Atlas Catalán*) — XIV ғасырда Каталан тілінде жасалған ортағасырлық әлем картасы; ол картография Каталан мектебінің шыңы, сонымен қатар Орта ғасырлардағы ең маңызды карта және «ортағасырлық картографияның зениті» ретінде сипатталған.

Оны 1375 жылы Мальорка картографиялық мектебі құрған, мүмкін еврей Абрахам Крескес және оның ұлы Иехуда Крескеспен бірге Арагон Патшасы I Хуанның бұйрығымен.

Ол 1380 жылы француз патшасына V Карлға сыйлық ретінде Францияның патшалық кітапханасында болды.

Парижде (қазіргі Франция Ұлттық кітапханасы) сақтаулы.

Каталан атласы бастапқыда пергаменттің алты парағынан тұрды (әрқайсысы шамамен 64,5-тен 50 см-ге дейін). тігінен бүктелген, түрлі түстермен боялған, соның ішінде алтын мен күміс.

Бірінші парақтарда космография, астрономия және астрология мәселелері түсіндіріледі (атап айтқанда, жердің сфералық формасы белгіленеді). 

Сондай-ақ, теңізшілерге практикалық кеңестер берілген.

Атластың соңғы төрт парағы – Марко Поло мен Джон Мандевиллдің шет елдер туралы ақпараты бар егжей-тегжейлі портулан картасы. Араб дәстүрі бойынша оңтүстіктен солтүстікке қарай. Қалалардың тиесілігі жалаулармен белгіленеді.

## Галерея

Сурет:Atles català (full 1, ca000003).jpg|Бірінші парақтың репродукциясы
Сурет:Atles català (full 2, ca000001).jpg|Екінші парақтың репродукциясы
Сурет:1375 Atlas Catalan Abraham Cresques.jpg|Толық атлас (8 парақ)
Сурет:El mar Mediterráneo en el Atlas catalán de Cresques Abraham.jpg|Картаны заманауи қайта құру


## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Каталан атласы —  Франция Ұлттық кітапханасының сайтында.

Санат:Географиялық карталар
Санат:Каталония тарихы
Соколов ауданы

**Соколов ауданы** — 1921 жылдың қыркүйегінен қазанына дейін, 1936 жылдың шілдесінен 1963 жылдың қаңтарына дейін және 1964 жылдың желтоқсаннан 1997 жылдың сәуіріне дейін болған Ақмола губерниясы мен Солтүстік Қазақстан облысының әкімшілік бөлінісінің бірлігі.

## Тарихы
Соколов ауданы 1921 жылы 15 қыркүйекте Ақмола губерниясының құрамында, Түмен губерниясының Есіл уезінен берілген аумақта құрылды. Соколовское ауылы аудан орталығы болып белгіленді. Аудан құрамына 5 болыс кірді: Бугров, Краснояр, Налобин, Соколов, Сум.

1921 жылы 28 қазанда Соколов ауданы таратылып, оның аумағы Петропавл уезіне берілді.

1936 жылы 29 шілдеде Солтүстік Қазақстан облысының құрамында Соколов ауданы қалпына келтірілді.

1957 жылы 14 қыркүйекте таратылған Петропавл ауданы аумағының бір бөлігі Соколов ауданына қосылды.

1963 жылы 2 қаңтарда Соколов ауданы таратылып, аумағы Мамлют ауданына қосылды.

1964 жылы 31 желтоқсанда аудан қалпына келтіріліп, Мамлют және Совет аудандарынан ауылдық кеңестер берілді.

1965 жылы 5 қазанда Прибрежный ауылдық кеңесі құрылды.

1966 жылы 21 маусымда Мамлют ауданына Петерфельд, Архангел ауылдық кеңестері берілді.

1967 жылы 2 қаңтарда жаңадан құрылған Бескөл ауданына Асанов, Бескөл, Прибрежный, Светлополь  ауылдық кеңестері берілді.

1967 жылы 27 шілдеде Виноградов ауылдық кеңесі құрылды.

1969 жылы 13 қаңтарда Кустов ауылдық кеңесі Вагулин ауылдық кеңесі болып өзгертілді.

1974 жылы 28 ақпанда Лесной ауылдық кеңесі құрылды.

1976 жылы 20 шілдеде Рощин ауылдық кеңесі құрылды.

1986 жылы ауданға 11 ауылдық кеңес кірген: Берёзов, Бугров, Вагулин, Виноградов, Долматов, Краснояр, Лесной, Налобин, Рощин, Соколов, Якорь.

1994 жылы 12 қаңтарда бұрынғы ауылдық кеңестер аумағында ауылдық округтер құрылды.

1997 жылы 12 ақпанда Краснояр және Лесной ауылдық округтері таратылды.

1997 жылы 18 сәуірде Соколов ауданы Бескөл ауданының құрамына еніп, Бескөл ауданы Қызылжар ауданы болып өзгертілді.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Феликс Эдмундович Дзержинский

**Феликс Эдмундович Дзержинский** (; лақап аты **Темір Феликс**, **ФД**, жасырын лақап аттары: *Я́цек, Я́куб, Переплетчик, Франек, Астроном, Ю́зеф, Доманский*; 11 қыркүйек 1877, Дзержиново қожалығы, Ошмән уезі, Вилна губерниясы, Ресей империясы (қазіргі Столбцовский ауданы, Минск облысы, Беларусь Республикасы) — 20 шілде 1926, Мәскеу, КСРО) — ресейлік және поляк революционері, кеңестік мемлекет және партия қайраткері. Бірқатар халық комиссариаттарының басшысы, БТК негізін қалаушы және басшысы.

РСДЖП(б) ОК хатшысы (1917), РК(б)П ОК Ұйымбюросының мүшесі (1919-1920, 1921-1924), РКП(б) ОК Ұйымбюросы мүшелігіне кандидат. РКП(б) (1921, 1924-1926). БК(б)П ОК Саяси бюросының мүшелігіне кандидат.

## Тегі және отбасы
### Дзержинскийлер әулеті
Сулима елтаңбасын қолданған Дзержинскийлер әулеті ертеректегі поляктік католик ақсүйектер (шляхта) болып келеді: «Дзержиново» мұражай-мекенжайдың қызметкерлері әулеттің шежіресін XVII ғасырдың ортасына дейін зерттеді. Әулеттің негізін қалаушы Станислав Дзержинский болып саналады.

Сонда да, бұл отбасы байлығымен танымал болмады, XVIII ғасырда Дзержинский ақсүйектері көбінесе көрнекті поляк-литва ақсүйектерінің мүлік басқарушысы қызметін атқарды. Феликстің атасы Юзеф-Ян (Йозеф-Иван) Дзержинский (1788–1854) Радван елтаңбасын қолданған ақсүйек отбасынан шыққан Антуанетта (Антонине) Озембловскаға (1799–1869) үйленіп, қалыңдықтың жасауы ретінде Оземблово () алпауыт қожалығын немесе мұра ретінде алып, атауын Дзержиново деп өзгертті. Алпауыт қожалық байбатша үйінен және 180 гектар жерден тұрды. Дзержинский алпауыт қожалығы 1830 жылғы поляк көтерілісі кезінде қиратылды, бірақ біртіндеп қалпына келтірілді. Алайда, Дзержинскийлер отбасының көп баласы болғандықтан, табысы жеткіліксіз болды.

Юзеф-Ян Дзержинский мен Антуанетта Озембловсканың некесінде он бір бала туды. Екі кіші ұлдары Эдмунд (Эдмунд-Руфин) мен Фелисиан-Иосиф университетте білім алды.

### Әкесінің тұлғасы

## Дереккөздер
Мыңтөбе (қоныс)

**Мыңтөбе** — Нарын құмының орта тұсында, Бозанай (Бұзанай) құмды алқабындағы қоныс. 

## Географиялық орны
Атырау облысы, Исатай ауданы, Мыңтөбе ауылының оңтүстігінде 2 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Құм төбелер қоршап жатқан Мыңтөбенің ұзындығы 10 км, енді жері 8 км шамасында. Жер бедері тегіс, жиектеріндегі құм төбелерді жағалап теріскен, ебелек, сорқаңбақ, т.б. шөптесіндер өскен. Оңтүстік бөлігін сор басқан. Қоныс жиегінде қыстаулар жатыр. Теңіз деңгейінен 3-5 м төмен жатыр. Қоныс жиегімен даланың бірнеше қара жолдары  өтеді.

## Дереккөздер

Санат:Қоныстар
Санат:Қазақстан қоныстары
Санат:Атырау облысы қоныстары
Намазтақыр (қоныс)

**Намазтақыр** — Жем өзенінің оң жағалауындағы қоныс.

## Географиялық орны
Атырау облысы, Жылыой ауданы, Ақкиізтоғай ауылынан шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Жер беті тегіс тақыр келген. Жем өзеніне қарасты оңтүстігінде жарқабақтар кездеседі. Оның табанында бұта шоғырлары өскен. Кезінде (20-ғасырдың 70 жылдарына дейін) мұнда аумағы 05,8 км2, ұзындығы 5,2 км, енді жері 4,5 км тұзды көл болған. Теңіз деңгейінен шамамен 23-25 м биіктікте жатқан қоныс бетінде шөлге тән сораң шөптесіндер өскен. Солтүстігі мен шығысынан ортасына қарай құрғақ арналар созылып жатыр.

## Дереккөздер

Санат:Қоныстар
Санат:Қазақстан қоныстары
Санат:Атырау облысы қоныстары
Мойнақ (қыстау)

**Мойнақ** — Нарын (Бұғылыөзек) каналы өзенінің арнасындағы қыстау. 

## Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданы, Сарытоғай ауылының оңтүстік -батысында 8 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Батысында Ащықұдық, оңтүстігінде Қонақүй қыстаулары жатыр. Қыстау бойынан елді мекендермен байланыстыратын қара жолдар өтеді. Сортаңды қоңыр топырақ жабындысында тасбұйырғын, қара жусан, бұйырғын, бұталар т.б. өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары‎
Санат:Махамбет ауданы географиясы
Нарын (Бұғылыөзек) каналы

**Нарын (Бұғылыөзек) каналы** – Атырау облысының Махамбет және Исатай аудандары жеріндегі суғару жүйесі.

## Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 140 км, секундына 5 м3 су өткізе алады. Жайық өзенінен Ақтоғай ауылының тұсынан бөлініп шығып, Нарын құмды алқабындағы Әбдір қыстауы маңында құмға сіңіп кетеді. Жоғарғы және орта ағысында суы егіншілікке, шабындық суландыруға пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Жайық су алабы өңірі
Санат:Атырау облысы каналдары
Нұрман (қыстау)

**Нұрман** — Нарын (Бұғылыөзек) каналының  бойында орналасқан қыстау.

## Географиялық орны
Атырау облысы, Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылынан солтүстік –батысқа қарай 12 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Жер бедері жазық. Теңіз деңгейінен 21 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, астық тұқымдас шөптесіндер өседі. Суы мол, мал жайылымына қолайлы. Төңірегінде Сарыбай, Қызылкөпір, Сүйін т.б.қыстаулар жатыр.

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Исатай ауданы географиясы
Оспанқора (қыстау)

**Оспанқора** — Тентексор қонысының оңтүстік шығысындағы қыстау.

## Географиялық орны
Атырау облысы, Жылыой ауданы, Шоқпартоғай ауылының солтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан.

## Сипаттамасы
Қыстау теңіз деңгейінен 10 м төмен жатыр. Солтүстігінде Бартылдақты, оңтүстік-шығысында Қоскөл көлдері, шығысында Құдықсай қыстауы бар. Сортаңды қоңыр, құмды топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, сораң, эфемерлі шөптер өседі. 

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Жылыой ауданы географиясы
Отырқожа (қыстау)

**Отырқожа** – Бұғылөзек және Бақсай өзендерінің аралығындағы қыстау. 

## Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданы, Таңдай ауылының батысында 16 км жерде орналасқан.

## Сипаттамасы
Батысында Текеқұлақорпа, Бақтыбай, солтүстік-батысында Сүлмеқұдық, оңтүстігінде Теген, оңтүстік-шығысында Сарықатын қыстаулары бар. 
Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, сораң, шағыр, жүзгін, жыңғыл, қызылмия, құланқұйрық, т.б. өсімдіктер өседі. 

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Махамбет ауданы географиясы
Өтеубай (қыстау)

**Өтеубай** — Ақсай мен Бұғылыөзек өзендерінің аралығындағы қыстау. 

## Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданы, Ақтоғай ауылының солтүстік-батысында  25 км жерде орналасқан.

## Сипаттамасы
Жер бедері жазық, теңіз деңгейінен шамамен 15 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақты жамылғысында жусан, сораң, шағыр, қаңбақ, құмаршық, жүзгін, қызылмия, изен, т.б.өсімдіктер өседі. Қыстаудың шығысында Әбен, оңтүстігінде Мейірман қыстаулары бар.

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Махамбет ауданы географиясы
Нұрлан Мұсақанұлы Қашағанов

**Нұрлан Мұсақанұлы Қашағанов** (17 наурыз 1971, Михайловка ауылы, Жамбыл облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері жоғарғы қолбасшылығының өкілі, генерал-майор (05.05.2016 бастап), «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы (2016 бастап).

## Өмірбаяны
1971 жылы 17 наурызда Жамбыл облысы Михайловка ауылында дүниеге келді.

1993 жылы Алматы жоғарғы жалпыәскерлік қолбасшылық училищесін бітірді.

Офицерлік қызметін Республикалық ұлан взводының командирі болып бастады.

1993 жылдың маусымынан 1999 жылдың маусымына дейін Республикалық ұланда әртүрлі офицерлік лауазымдарда қызмет етті.

1999 жылдың маусымынан 2001 жылдың шілдесіне дейін — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Әскери академиясының тыңдаушысы.

2001 жылы Қазақстан Республикасы ҚК Әскери академиясын бітірді.

2001 жылдың шілдесінен 2003 жылдың қазанына дейін — Қазақстан Республикасы Республикалық ұлан полкі командирінің орынбасары.

2003 жылдың қазанынан 2004 жылдың сәуіріне дейін — ҚР ҚМ Бас штабы бастықтары комитетінің Жедел жоспарлау департаментінің аға офицері.

2004 жылдың сәуірінен 2005 жылдың қаңтарына дейін — штаб бастығы — мотоатқыштар дивизиясы мотоатқыштар полкі командирінің орынбасары.

2005 жылдың қаңтарынан 2005 жылдың шілдесіне дейін — мотоатқыштар дивизиясы мотоатқыштар полкінің командирі.

2005 жылдың шілдесінен 2009 жылдың тамызына дейін — механикаландырылған бригада командирі.

2009 жылдың тамызынан 2011 жылдың шілдесіне дейін — Беларусь Республикасы Әскери академиясының Бас штабы факультетінің тыңдаушысы.

2011 жылы Беларусь Республикасы Әскери академиясының Бас штабының факультетін бітірді.

2011 жылдың шілдесінен 2013 жылдың ақпанынан дейін — мотоатқыштар бригадасының командирі.

2013 жылдың ақпанынан 2013 жылдың шілдесіне дейін — Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — Аэроұтқыр әскерлері штабының бастығы.

2013 жылдың шілдесінен 2016 жылдың маусымына дейін — «Астана» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — «Астана» өңірлік қолбасшылығы қолбасшысы басқармасының штаб бастығы.

2016 жылдың 2 маусымынан 2019 жылдың 21 қыркүйегіне дейін – «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы.

## Марапаттары
* 3 дәрежелі Айбын ордені (2001)

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан генерал-майорлары
Нұрымбет (қыстау)

**Нұрымбет** — Жайық өзенінің оң жағалаулық аңғарындағы  Ақсай каналының бойындағы орналасқан қыстау. 

## Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданының қиыр батысында. Көздіқара ауылынан батысқа қарай 18 км жерде. 

## Сипаттамасы
Жер бедері жазық келген, теңіз деңгейінен шамамен 18 м төмен жатыр. Суы мол, шөбі шүйгін, негізінен астық тұқымдас шөптесіндер өседі. 

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Махамбет ауданы географиясы
Саралжын (қыстау)

**Саралжын** — Жайық өзенінің оң жағалаулық аңғарындағы  қыстау.

## Географиялық орны
Атырау облысы, Индер ауданы, Көктоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км жерде орналасқан.

## Сипаттамасы
Жайық өзенінің Ақсай тармағынан бөлініп шығатын каналдар мен жылғалар арасында жатыр, жері тегіс. Шөбі шүйгін, мал жайылымына қолайлы.

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Индер ауданы географиясы
Сарысай (құдық)

**Сарысай** – Атырау облысы, Индер ауданындағы құдық.

Жайық өзенінің сол жағалауында, Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 8 км жерде, теңіз деңгейінен 8 м төменде орналасқан. Тереңдігі 5 м. Су шығымы 200 л/сағ. Суы тұщы. Құдық маңындағы жазықтың сортаңдау шалғынды қоңыр топырағында галофитті бұталар, аралас сораң шөптесіндер өскен.

## Дереккөздер

Санат: Құдықтар
Санат: Қазақстан құдықтары 
Санат:Атырау облысы географиясы
Санат:Индер ауданы
Сәйтімбет (қыстау)

**Сәйтімбет** — Тайсойған құмының солтүстігінде, Жарыпшыққан өзенінің аңғарындағы қыстау.

## Географиялық орны
Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Жасқайрат ауылының оңтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан. 

## Сипаттамасы
Жер бедері құмды, төбешікті келген. Батысында Балабейіт, оңтүстігінде Сарғыш қыстаулары бар. Құмды, сұр топырақ жамылғысында жусан, сексеуіл, бұйырғын, еркек шөп, т.б.өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Қыстаулар
Санат:Атырау облысы қыстаулары
Санат:Қызылқоға ауданы географиясы