open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алматы Арена

**Алматы Арена** — Қазақстанның Алматы қаласында орналасқан. 

Мұз сарайы: 12000 орындық мәнерлеп сырғанауға арналған. Бас арена және 475 орындық Керлингке арналған Кіші аренадан құралған.

Мұз сарайы 2017 Қысқы Универсиаданың ең үлкен спорттық нысаны.

Көп функциялы кешен Универсиада мұрасы ретінде Қазақстанның бастаушы спорттық ғимараттарының бірі болып, жылына 600 мың көрермен қабылдай алады.

Нысан мұз шабыны волейбол, баскетбол, мини-футбол тағы да басқа ойындар алаңына өзгертуге келетін болып жобаланған. Ауқымды концерттер өткізу үшін сахналық дыбыс пен жарық бойынша заманауи шешімдер ескерілген. Жабдықталған залдары, келіссөздер жүргізетін бөлмелері бар нысан конференциялар, форумдар және әртүрлі деңгейдегі көрмелер өткізуге өте ыңғайлы болып жобаланған.

Мұз айдыны кәсіпқой спортшылар үшін тұрақты жаттығу нысанына айналады. Сонымен қатар, мұз ареналарын пайдалануға барлық қалаушылардың мүмкіндігі болады (көпшілік сырғанаулар, әуесқой жарыстар өткізу, спорттық секциялар ұйымдастыру және басқалар).

## Дереккөздер

Санат:Алматы спорт кешендері
Санат:Қазақстан мұзайдыны сарайлары
Қаратөбе (Қаратөбе ауылдық округі)

**Қаратөбе** — Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл, Қаратөбе ауылдық округінің орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Intel 80386

Intel 80386 процессоры
80386 процессоры түрлі нұсқаларымен ұзақ уақыт шығарылған. Процессордың алғашқы нұсқасы 16MHz тактілік жиілігі болды, 5-6 млн. операциялар секундына орындаған. 1987 жылы жиілігі (6-7 млн арасындағы операциялар секундына) 20 МГц дейін ұлғайды. 25 МГц 1988 жылы жетті (секундына 8,5 млн. операция). технология саласындағы одан әрі жетілдіру 33 МГц жиілігі жету үшін 1989 жылы мүмкіндік берді (11,4 млн. секундына операциялар).

1989 жылы жиілігің 33 МГц-ке дейін жетілдірілді (секундына 11,4 млн. операциялар орындалған). 
80386 процессордың ішіндегі транзисторлардың саны рекордтік 275 000-ке жетті (басында 1,5 мкм технологиясын пайдаланды, ал болашақта  1 мкм) 
Жаңа процессор күшімен жады 4 Гбайт шешу үшін мүмкін болды, және виртуалды жад мөлшері 64 ТБ (Терабайт) жетті. 
1985 жылы мұндай мүмкіндіктер таңғаларлық болды, бірақ сіз өзіңіздің дербес компьютеріңізге қараңыз – бүгін 4GB қатты диск мультимедиялық қосымшалар үшін жеткілікті емес!.
80386 процессор Intel корпорацисымен ғана өндірілмеген, сонымен қатар көптеген фирмалармен әр түрлі нұсқаларда шағарылған. 
Мысалы, ең танымал корпустің түрі – ол аналық тақшаға жалғанған планарлық шығыстары бар пластикалық корпус болды. Осы корпустің түрі процессорды аустыруға мүмкіндік бермеген.
Ал, осындай турдегі процессоры бар компьютерлер әлі күнге дейін сәтті қолдануда, олар 33 және 40 МГц тактілік жиілігі бар. Тіпті қазіргі уақытта 386 процессоры бар компьютерлер ғана емес,16-биттік 8088 және 80286 процессорларымен компьютерлер шығарылатыны байқалады. 
Окінішке орай, конструкцияны мұқият құрастырылғанына қарамастан, бірінші Intel 386 процессорының нұсқасында 32-биттік арифметикалық операцияларды орындауға қатысты қате орын алған. 
Сондықтан, 32 биттік режимде дұрыс жұмыс істемеген процессордың корпусына, «тек 16 биттік операциялар» таңба қойылған.
Яғни, мұндай процессорлар 16-биттік режимінде жұмыс істейтін бағдарламаларды дұрыс орындай алады, ал, мысалы, Windows 95 осындай процессоры бар компьютерге орнату мүмкін емес.
Кең ауқымы пайдаланушылардың Intel 386 көптеген уақыт мерзімі ешқандай сұраныс болмағандықтан, 1988 жылында  компьютерлердің бағасын азайту үшін, суффикс SX белгіленген процессор шығарылды. 
Intel 386SX процессоры 8088 сияқты екі рет қысқартылған деректер шиналарға ие болған, ал сақтаушы үяшықтын мекендеуіне 32 орнына  24 бит ғана пайдаланған.
Intel 386SX шыққаннан кейін  толық өлшемдегі нұсқалары Intel 386DX аталып кетті.
1990 жылы портативтік компьютерлер үшін Intel  386SL процессоры шығарылды.
Ол Intel 386SX негізгі техникалық сипаттамаларын қайталады.
Энергия үнемдейтін мақсатында ішке пайдаланылмаған блоктарды ажыратуға мүмкіндік беретін техникалық шешімдерді пайдалынған.
Сондай-ақ, процессор сәулетіне  кэш жады және басқару құралдары енгізілген.
Процессордың ішіндегі транзисторлардың саны 855 000 дейін ұлғайды. (1 мкм технологиясы).

Санат:Intel өнімдері
Эктор Бельерин

**Эктор Бельерин Моруно** (; 19 наурыз 1995, Барселона) — испаниялық футболшы, "Арсенал" клубының жартылай қорғаушысы.

## Клубтық мансабы
Эктор "Барселонаның" танымал футбол академиясының тәрбиеленушісі . Лондондық "Арсенал" қорғаушыны "Ла Масиядан" 2011 жылы сатып алды. 

2013/2014 жылғы маусымда Эктор "Уотфорд" клубына жалға беріліп, Англия чемпионатында сегіз рет алаңға шықты. Чемпиондар Лигасындағы дебюті 2014 жылы 16 қыркүйекте, дортмундтық "Боруссияға" қарсы ойында өтті. 

2015 жылы 1 ақпанда "Астон Виллаға" қарсы ойында "Арсенал" сапындағы алғашқы голын соқты, ал ойын 5:0 есебімен аяқталды.

## Құрамадағы мансабы
Эктор Испанияның түрлі деңгейдегі жасөспірімдік ұлттық құрамасының сапында өнер көрсетті. Испанияның 19 жасқа дейінгі жасөспірімдік ұлттық құрамасының сапында 2013 жылғы Еуропа чемпионатында өнер көрсетті, ал испандықтар сол бәсекеде қола жүлдені жеңіп алды.

## Жетістіктері
**Арсенал**
* Англия Кубогының жеңімпазы: 2014/15
* Англия Суперкубогының жеңімпазы: 2015
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль ресми сайтында АПЛ  (ағылш.)
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары

Санат:19 наурызда туғандар
Санат:Испания футболшылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Уотфорд ФК ойыншылары
ВАЗ 2172

**ВАЗ-2172 ** — Ресейдің автокөлігі. Ізашары ВАЗ-2112, ізбасары Lada-Vesta.

## Автокөліктің жасалу тарихы
Автокөлiктi дайындау 2008 жылы басталды. Автокөлiктiң өндiрiсi 2008 жылы басталды. Волжский автокөлік зауытында (АвтоВаз) 2008 жылдан 2015 жылға дейін шығарылған. 2015 жылы өндірістен алынып тасталды.

## Суреттері
VAZ-2172 LADA Priora Hatch 1.JPG

## Автокөліктің құрылғысы
### Құрастырылуы

### Қозғалтқыш

### Трансмиссиясы

### Жүріс бөлігі

### Автокөліктің шанағы

### Техникалық сипаттама

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* ВАЗ-2172 на официальном сайте 

Санат:Хэтчбектер
Санат:ВАЗ автомобильдері
Қазақстан. Ұлттық энциклопедия

**Қазақстан. Ұлттық энциклопедия**&nbsp;— қазақ тіліндегі әмбебап энциклопедиялық басылым. Энциклопедия негізгі 10 томнан, сондай-ақ орыс тіліндегі 5 томдық нұсқасынан және ағылшын тіліндегі анықтамалық құралдан тұрады.

## Тарихы
1967 жылы құрылған "Қазақ кеңес энциклопедиясының бас редакциясы" (қазіргі "Қазақ энциклопедиясы") 1972-1978 жылдары 15 томдық (12 негізгі том) "Қазақ кеңес энциклопедиясы" басып шығарады, ал 1998-2007 жылдары дәл осы энциклопедия негізінде Қазақстан Республикасының президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың&nbsp;бастамасымен «Қазақстан» Ұлттық энциклопедиясы құрыстырылып, Алматы қаласында басып шығарылады.

Алғашқы төрт негізгі томның Бас редакторы - академик, философия ғылымдарының докторы Әбдімәлік Нысанбаев&nbsp;болып табылады. Бас редактор Энциклопедияның келесі томдары мен орыс тіліндегі нұсқасының Бас редакторы — тарихшы Бүркітбай Аяған. Энциклопедия сөздігін жасауға Ж. Сыдықов, Ә. Байбатша, Б. Көмеков, К. Серікбаев, О.&nbsp;Смағұлов, Т. Ғабитов, Х. Халықов, С. Борбасов, К. Оқаев, К. Жарықбаев, М. Тәтімов, Н. Омашев, А. Бекенов, Ж. Ісмұхамбетов, Ф. Бәйімбетов, А. Алдашев, М. Алшынбаев және басқа да&nbsp;бірнеше қазақ ғалымдары қатысқан.

## Мазмұны
### Негізгі томдар
нобай|10 томдық "Қазақстан ұлттық энциклопедиясы" (6 және 8 томдар жоқ) .Фотода одан бөлек ақиық ақын "Мұқағали Мақатай энциклопедиясы" мен "Жамбыл"энциклопедиясы бейнеленген.

### Орыс тіліндегі нұсқасы

## Сілтемелер
* Қазақстан. Ұлттық энциклопедия (oрыс тіліндегі нұсқасы): ; ; ; ; .

## Дереккөздер

Санат:Қазақша энциклопедиялар
Сарқырама (Төле би ауданы)

**Сарқырама** (1992 жылға дейін – *Подгорное*) — Түркістан облысы Төле би ауданы, Жоғарғы Ақсу ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Леңгір қаласынан солтүстікке қарай 26 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Төле би ауданы елді мекендері
ВАЗ-2170

**ВАЗ-2170 ** — Ресейдің автокөлігі. Ізашары ВАЗ-2110, ізбасары Lada Vesta.

## Автокөліктің жасалу тарихы
Автокөлiктiң өндiрiсi 2007 жылда басталды.Өндірісі әлі жалғасып жатыр .

## Автокөліктің құрылғысы
### Құрастырылуы

### Қозғалтқыш

### Трансмиссиясы

### Жүріс бөлігі

### Автокөліктің шанағы

### Техникалық сипаттама

## Дереккөздер

Санат:Седандар
Санат:ВАЗ автомобильдері
Вестминстер жүйесі

[thumb|right|300px|[Лондондағы Вестминстер сарайы]]
**Вестминстер жүйесі** — Ұлыбританияның мемлекет моделі қағидаттарында құрылған мемлекеттік басқарудың демократиялық парламенттік жүйесі. Вестминстер жүйесі өз атауын Ұлыбритания парламентінің отырыстары өтетін Вестминстер сарайының құрметіне аталды.
Вестминстер жүйесі Ұлттар достастығы мемлекеттеріне тән. XIX ғасырдың ортасында Ұлыбританияның Канада провинциялары және Австралия колониялары алғашқы болып қолданыла бастады.

Вестмнстер жүйесіне келесі ерекшеліктер тән:

* Салтанатты және өкілдіктік міндеттерін ғана атқара алатын мемлекет басшысының бар болуы;
* Мемлекет басшысымен тағайындалатын және әдеттегідей, Парламенттегі орындардың басым бөлігіне ие саяси партиялардың басшысы болып табылатын үкімет басшысының бар болуы;
* Әдеттегідей, үкімет басшысымен басқарылатын кабинет түрінде атқарушы билік махенизмдерінің бар болуы;
* Елдегі парламенттік оппозицияның және көппартиялы жүйенің бар болуы;
* Бикамерализмнің (екі палаталы парламент) бар болуы және уникамерализмнің жұмысына рұқсат ету;
* Парламенттің үкіметке деген сенімсіздігін білдіру мүмкіндігі;
* Парламентті тарату және кезектен тыс сайлауды хабарлау мүмкіндігі.

## Вестминстер жүйесі қолданыстағы елдер

*  Ангилья
*  Антигуа және Барбуда
*  Австралия
*  Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары
*  Багам аралдары
*  Бангладеш
*  Барбадос
*  Белиз
*  Бермуд аралдары
*  Вануату
*  Доминика
*  Гибралтар
*  Гренада
*  Жаңа Зеландия
*  Израиль
*  Ирак
*  Ирландия
*  Италия
*  Кайман аралдары
*  Канада
*  Мавритания
*  Малайзия
*  Мальта
*  Монтсеррат
*  Науру
*  Папуа — Жаңа Гвинея
*  Пәкістан
*  Питкэрн аралдары
*  Сент-Винсент және Гренадиндер
*  Сент-Китс және Невис
*  Сент-Люсия
*  Сингапур
*  Соломон аралдары
*  Тринидад және Тобаго
*  Тувалу
*  Үндістан
*  Ұлыбритания
*  Фолкленд аралдары
*  Ямайка


## Сыртқы сілтемелер
* *[http://ksghome.harvard.edu/~pnorris/Acrobat/APSA%202000%20bpg%20Twilight.pdf The Twilight of Westminster? Electoral Reform & its Consequences]*, Pippa Norris, 2000.

Санат:Саяси жүйелер
Санат:Демократия
Санат:Ұлттар достастығы
Анибар (шығанақ)

right|250px|thumb|Анибар шығанағы (тікұшақтан көрініс)
**Анибар** () — Науру аралының шығыс жағалауындағы шығанақ. Анибар шығанағы бір-бірінен 2 км қашықтықта орналасқан Июв және Мененг мүйістерінің арасында орналасқан. Аралдың ең басты туристтік объектілердің бірі болып табылады, өйткені ақ маржан құмы бар бұл шығанақтың жағалауы аралдағы ең жақсы жағажай орналасқан орын болып табылады. Жүзуге және серфингпен айналысуға қолайлы жер. Шығанақ жағалауының оңтүстігінде «Мененг» (мемлекетке тиесілі) қонақ үйі орналасқан. Шығанақ жағалауында 2000 жылы Анибар порты салынды.

Санат:Науру географиясы
Санат:Тынық мұхит шығанақтары
Санат:Аустралия және Океания шығанақтары
Банаба

thumb|right|200px|Фосфаттарды өндіру кезіндегі Банаба аралының картасы
**Банаба** () — экватордан сәл ғана оңтүстікке қарай төмен орналасқан Тынық мұхитындағы арал. Гилберт топаралынан (Кирибати) батысқа қарай және Наурудан шығысқа қарай 306 км қашықтықта орналасқан. Кирибати Республикасының құрамына кіреді. Аралдың ұзындығы — 3,2 км-де көп емес, аумағы — 6,39 км². Арал атауының ағылшынша нұсқасы — «Ошен» (), кирибати тіліндегі атауы — Банаба. Фосфориттер өндіру кезінде арал қатты зардап шекті. Аралдың халық саны — 295 адам (2010), олардың барлығы фосфаттық өндіруден зардап шекпеген кедей өсімдік жабындысы бар ауданда тұрады. В конце Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында арал тұрғындарының басым бөлігі  Раби (Фиджи) аралына көшірілді. Аралда қалғандар, бүгінгі күнге шейін өз дәстүрлерін сақтап, Раби аралына көшіп кеткен туыстарымен жақын қарым-қатынас жасауда. Аралға келу үшін Аралдар кеңесінің рұқсатын алу керек.

## Дереккөздер

Санат:Кирибати
Санат:Тынық мұхит аралдары
Гилберт аралдары

**Гилберт аралдары** ()&nbsp;— Микронезиядағы Тынық мұхиттың батыс бөлігінде орналасқан аралдар тобы (3°17' с. ш. и 2°38' ю. ш.). Бұрын ағылшын колониясы Гилберт және Эллис аралдарының құрамына кірген. Қазіргі кезде Кирибати мемлекетіне тиесілі. 16 маржан атоллынан тұрады. Аумағы 279,23 км². Халқы  адам (2010). Әкімшілік орталығы&nbsp;— Тарава қаласы.

## Географиясы
Климаты экваториалды, ыстық және ылғалды, бірақ оңтүстік және кейбір орталық аралдар топтары мерзімді құрғақшылыққа шалдығады. Негізінде бұталы өсімдіктер өседі. Кокос пальмалары, көкөністер, жемістер өсіріледі.

Ескертпе: Тарава атоллы үш сайлау округіне бөлінген:
# **Оңтүстік Тарава** немесе *Teinainano Urban Council* (Баирикадан Бонрикаға дейін);
# **Бетио** немесе *Betio Town Council*;
# **Солтүстік Тарава** или *Tarawa Ieta*.

## Тарихы
Гилберт аралдары 1764 және 1824 жылдар аралығында ағылшын теңіз офицерлерімен ашылған еді. Бұл аралдарға 1788 жылы барып қайтқан капитан Томас Гилберттің құрметіне аталды.

## Тағы қараңыз
* Кирибати аралдарының тізімі

## Дереккөздер


Санат:Аустралия және Океания топаралдары
Айдаркөл қашары

**Айдаркөл қашары** — Түркістан облысы Шардара ауданы, Көксу ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстікке қарай 35 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Денсаулық сақтау ісінің үздігі медалі

thumb|right|180px|"Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау ісінің Үздігі" құрметті төсбелгісі
**«Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау ісінің Үздігі»** құрметті төсбелгісі — жалпы медицина саласындағы белсенді қызыметкерлерін ынталандыру көтермелеу және моральдық өсу үшін тағайындалған Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ведмостволық марапаты.

## Толығырақ
*«Денсаулық сақтау ісінің үздігі» құрметті төсбелгісі 1936 жылы Кеңес Одағы кезінде бекітілген ведомстволық награда.
*«Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау үздігі» құрметті белгісі медицина қызметкерлерінің жұмысына ынталандыру нысаны ретінде, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 жылғы 15 қаңтарындағы 39 бабының бұйрығы негізінде белгілеген ведмостволық наградысы.
*«Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау үздігі» құрметті белгісімен медицина қызметкерлері марапатталды.
*ұзақ мерзімді және 10 жылдан астам жұмыс тәжірибиесі бар денсаулық сақтауға, медицина ғылымының дамуына қосқан жеке үлестері үшін;
*медициналық даму, диагностикалау және емдеу бірегей әдістерін енгізіп, және жетілдіргені үшін;
*сондай-ақ денсаулық сақтау саласындағы реформаларға белсенді қатысқаны үшін;
*медициналық ғылымды дамытып, денсаулық сақтау саласындағы білім беру және инновациялық дамуға жеке үлестерін қосқан медицина қызыметкерлері марапатталады.

## Құрметті белгінің сипаттамасы
*«Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау үздігі» құрметті белгісі 40 мм диаметрлі бұрыс шеңбер нысанында жезден жасалған;
*Құрметті белгідегі шеңбер ортасында, көгілдір эмаль шомылатын, бедерлі «Шаңырақ» бейнесі орналастырылған; 
*Шеңбердің ішіндегі, фондық эмаль қызыл түспен толтырылады және медицинаның бедерлі эмблемасы жылан бейнесі орталығында орналастырылған;
*Ақ эмаль жазуы «Денсаулық Сақтау Ісінің Үздігі» сөзі жазылған;
*Төменде лавр филиалдарымен көмкерілген «Қазақстан» деген жазу бар;
*Құрметті белгі 32 мм тікбұрышты жолағы ені және төмен орналасқан лавр филиалдармен көк лентамен қапталған 19 мм биіктікте және сақинамен қосылған.

Санат:Қазақстан медалдары
Пішентөбе

**Пішентөбе** — Түркістан облысы Шардара ауданы, Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
 

Санат:Шардара ауданының таратылған елді мекендері
Офшорлық банк

**Офшорлық банк мекемесі** — ұқсас мекемелермен немесе шетел кәсіпорындармен ғана қаржы операцияларын өткізуге құқығына ие офшорлық қаржы отралығында орналасқан банк.

## Офшорлық банк мекемелерінің түрлері
Офшорлық банктердің келесі санаттары ажыратылады:

**Толық лицензиясы бар офшорлық банктер** («Б» санатындағы «шектелмеген» банктер) қабылдаушы елден тыс банктік және/немесе сенімгерлік операциялармен айналысуға мүмкіндік беретін лицензияны қабылдаушы елден алады. Осы санатқа жататын банктер клиенттермен елден тыс орналасқан жағдайда жұмыс жасау құқығына ие.

**Шектелген лицензиясы бар офшорлық банктер** («Б» санатындағы «шектелген» банктер) «Б» санатындағы «Шектелмеген» банктердің лицензиясына ұқсас лицензияны алады, бірақ, осындай банктер лицензияда бекітілген шетелдік тұлғалармен және корпорациялармен ғана жұмыс жасай алады. 

**Басқарылмалы офшорлық банктер** («қызметкерлерсіз» банктер) банк және офшорлық банк иесінің арасындағы шарттық негіздер аясында бас лицензиясы бар банк негізінде жұмыс атқарады. Осындай банкті құру үшін тиісті лицензия қажет. Негізгі банк қамқорлықтағы банктің басқаруын және жұмысын қамтамасыз етуі бойынша әкімшілік функцияларын атқарады.

**«Өкілдіктік» банктер** — бұл банктер бір елде ұйымдастырылады және лицензияландырылады, сонымен қатар өкілділікті құру үшін екінші елден лицензияны алады. Олар басқа елде бизнеспен айналыса алмайды, бірақ басқа елмен бірлесіп бизнес жасай алады.

Белгілі бір банктік функцияларын жасауға рұқсат етілетін **Банк типтес несиелік мекеме**.

## Салық салу
Офшорлық банктер, әдеттегідей, салықтар төлемейді немесе тіркелу елінің резидент банктермен салыстырғанда оларды едәуір төмен мөлшерде төлейді. Осы жәйт офшорлық банктерге елеулі артықшылықтар береді және оларға салымдар бойынша үлкен пайыздарды төлеуге мүмкіндік береді. 
Жыл сайын офшорлық банктер тіркелімдік баж салығын және банк лицензиясынының мерзімін ұзарту бойынша баж салығын төлейді.

## Жарғылық капитал
Офшорлық банктің кәдуілгі офшорлық компанияларға қарағанда минималды төленген жарғылық капиталы едәуір жоғары, бірақ оншорлық (офшорлық емес) банктермен салыстырғанда он есе көп.

## Тағы қараңыз
* Офшор

## Дереккөздер

Санат:Офшорлық аймақтар
Санат:Несиелік мекемелердің түрлері
Нгерулмуд

**Нгерулмуд** () — 2006 жылдың 7 қазанынан бастап Палау астанасы. Елдің бұрынғы астанасы Корор қаласынан солтүстік-шығысына қарай 20 км қашықтықта және Мелекеок елді мекенінен солтүстік-шығысына қарай 2 км қашықтықта Бабелтуап аралында орналасқан.

## Тарихы
thumb|300px|Мелекеок штатындағы қаланың орналасуы
Палауның бұрынғы астанасы Корор қаласында орналасқан еді. 1979 жылы бекітілген конституция бойынша Палаудың Ұлттық конгрессі Бабелтуап аралында тұрақты ел астанасын құру туралы қаулы шығарды. Бұл қаулы бойынша конституцияның күшке енген күннен бастап он жыл ішінде елде жаңа елорда пайда болуы тиіс еді.. Микронезия Федерациялық Штаттарының астанасы Паликир қаласында Капитолий кешенін жобалаған гавайилық *Hawaii Ltd.*' сәулет фирмасына Капитолий ғимаратының құрылысы туралы шарты берілгеннен кейін жаңа астананың жобалануы 1986 жылы басталды. Құрылыс жұмыстары өте баяу жүргізілді, өйткені Палауда инженерлердің және сәулетшілердің жетіспеушілігі сезілді және құрылыс материлдардың басым бөлігін шетелден импорттаған.

Палау Тайваньнан 20 млн АҚШ доллары көлемінде екі елдің арасындағы қарым-қатынасты нығайту және Палау елі жағынан Тайваньның дипломатиялық мойындауын қамтамасыз ету шеңберінде қарыз алғанға дейін кейінгі құрылыс жұмыстары 2000-шы жылдардың басына дейін тоқтатылды. Құны 45 млн долларды құрайтын және қаланың орталық аланы арқылы байланысқан Палау парламенті (елдің заң шығарушы органы), сот және атқарушы билік тармақтарына арнайы салынған бөлек ғимараттар 2006 жылдың 7 қазанында ашылды. Ашылу салтанатына 5000-ға жуық адам қатысты. Үкімет шенеуніктері құрылыс аяқталғаннан кейін тез арада өз кеңселерін Корорадан Нгерулмудке қарай көшірді.

2013 жылы The Wall Street Journal газеті Капитолий ғимараты туралы «жергілікті климат үшін жарамсыз» және «Палауны қарызға кіргізді» деп жазды, сонымен қатар желдеткіш жүйесіндегі ақауларға байланысты ғимарат ішін зең басты. 2013 жылдың сәуірінде почтмейстер Томми Синсак жасаған шығындарды қысқарту шеңберінде Нгерулмудтың пошта бөлімшесі тұрақты негізде жабылды. Бөлімше 2011 жылдың желтоқсанында конгресстің резолюцияны енгізуінен кейін құрылды. Елде екі ғана осындай бөлімше жұмыс жасаған (екіншісі Корора қаласында). Жұмыстың 16 ай ішінде шығындар $ 30 000 асты, ал табысы, негізінде маркалардың сатуынан, $ 2000 әрең жетті. Нгерулмуд өзінің жеке пошта индексі (96939) бар Палаудағы жалғыз елді мекен, елдің басқа аймақтарында 96940 индексі қолданылады.

2014 жылдың шілдесінде Нгерулмудте Тынық мұхит аралдарының 45-ші форумы ресми түрде ашылды. Бірақ, осыған қарамастан форумдағы шаралардың басым бөлігі Корорада өткізілді. 2016 жылдың ақпанында Нгерулмудте Микронезия президенттерінің 16-шы саммиті өткізілді. Осы шараға Палауның, Маршалл аралдарының және Микронезия Федерациялық Штаттарының президенттері қатысты.

## Галерея



## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:Палау елді мекендері
Санат:Океания астаналары
Кингстаун

**Кингстаун** () — Сент-Винсент және Гренадиндер аралдық мемлекетінің астанасы, оның сауда және саяси орталығы, сонымен қатар Сент-Винсент аралының ең ірі қаласы және порты. Халқы — 17 400 (2003). Солтүстік және Оңтүстік Американың арасындағы Вест-Индия аймағынның Кіші Антиль аралдары топаралының шығыс бөлігіндегі Жел жақ аралдары топаралындағы Сент-Винсент аралының оңтүстік-батыс шетінде қорғалған шығанақта орналасқан.

Қала 1780 жылғы Ұлы дауылдан қатты зардап шекті, 600 құрылыстың ішінен 584-і түгелдей қирады.

Қалада Финляндияның консулдығы, Венесуэла, Бразилия, Куба, Тайвань елшіліктері орналасқан.

Қалада Сент-Винсент және Гренадиндер Олимпиада комитетінің штаб-пәтері орналасқан, Сент-Винсент және Гренадиндердің футбол федерациясы, Сент-Винсент және Гренадиндердің теннис қауымдастығы.

## Білім
*Trinity School of Medicine* медициналық мектебі жұмыс істейді.

*Saint Vincent Grammar School* орта мектебі 1908 жылы құрылды.

## Көрнекті жерлері
Қаланың кейбір көрнекті жерлері : 
*Ботаникалық бақ (8 га). 1763 жылы құрылған бақ, қазіргі кезде Батыс жарты шардағы ең емкісі болып табылады. 
*Шарлотт форты. 1806 жылы ағылшындықтармен жартастың шыңында салынған және оның басты міндеті, қаланы карибтерден қорғау болатын; 
*Әулие Георгий англикан шіркеуі, он тоғызыншы ғасырдың басында салынды; 
*Әулие Мария католиктік шіркеуі, 1935 жылы салынды.

## Дереккөздер

Санат:Сент-Винсент және Гренадиндер
Санат:Солтүстік Америка елордалары
Виктория (Сейшель аралдары)

thumb|left|Виктория қаласының көрінісі
**Виктория** (Порт-Виктория; ) — Сейшел аралдарының астанасы, елдің ең ірі қаласы. Маэ аралының солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. Халық саны — 24&nbsp;970 адам (2002).

XVIII ғасырда порт ретінде негізделді және ағылшын патшайымы Виктория құрметіне Порт-Виктория деген атау берілді. 1960 жылдан бастап қаланың атауы Виктория деп өзгертілді.

Виктория Африка — Үндістан бағытымен жүретін кемелерді отынмен қамтитын база болып табылады.

Қалада политехникум, университет, аурухана, 1971 жылы салынған әуежай, тарих және жаратылыстану мұражайлары орналасқан.

## Сілтемелер
* Викторияның көрнекті жерлеріне шолу 

Санат:Сейшел аралдарының қалалары
Оңтүстік Тарава

thumb|right|250px|Оңтүстік Таравадағы Кирибати парламентінің ғимараты
**Оңтүстік Тарава** () немесе **Теинаинано қалалық кеңесі** () — микронезиялық Кирибати мемлекетінің ресми астанасы, Тарава атоллында орналасқан. Халық саны — 50 182 адам (2010 жыл). Халық тығыздығы — 3184,14 км²/адам. Аумағы — 15,76 км².

## Муниципалитеттері
thumb|right|250px|Оңтүстік Тараваның муниципалитеттер картасы (қызыл түс)
Оңтүстік Тарава елдің әртүрлі мемлекеттік мекемелері және негізгі кәсіпорындары орналасқан төрт қалалық муниципалитеттен тұрады: **Бетио** (), **Баирики** (), **Бонрики** (), **Бикенибеу** () (олардың барлығы бір аттас аралдарда орналасқан).

Бетиода, елдің басты порты, атоллдың басты электр стансасы, бірнеше үкімет мекемелері, Теңіз институты () және бірнеше сауда мекемелері орналасқан.

Бетио аралынан 3 км қашықтықта ораласқан Баирики аралында елдің басты үкімет мекемелері, соның ішінде президент резиденциясы, парламент, бірқатар министрліктер, Кирибатидің Ұлттық соты, пошта, телебайланыс мекемелерінің орталық кеңселері және қалалық базар орналасқан.

Бонрики муниципалитетінде Оңтүстік Таравадағы 60 орынға шақталған ең ірі қонақ үй, білім министрлігі, мұғалімдерді дайындау орталығы (), ұлттық аурухана орналасқан.

Бонрикиден 5-7 км қашықтықта жатқан Бикенибеу аралында әуежай, Табиғи ресурстар министрлігі орналасқан.

Бонрики және Бетио көптеген бөгеттермен бірлескен.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Фотосуреттер 

Санат:Кирибати елді мекендері
Санат:Океания астаналары
Нукуалофа

right|350px|thumb|Нукуалофа
**Нукуалофа** () —  Тонга корольдігінің елордасы. Халық саны — 24 310 адам (2010). Тонгатапу аралында орналасқан. Нукуалофада теңіз порты және әуежай орналасқан.

## Табиғи жағдайлар
Нукуалофа Тонга топаралының ең ірі маржан аралы — Тонгатапуда орналасқан. Осы жердегі климат тропикалық океаниялық болып табылады. Жыл бойы ауа температурасы Цельсий бойынша +20-да +26 градусқа дейін өзгеріп тұрады. Ең ыстық және ылғалды маусым желтоқсаннан сәуірге дейін жалғасады. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 1500 мм. Табиғи өсімдік жамылғылары негізінде тропикалық ормандардан, бұталардан және пальмалардан тұрады.

## Халқы, тілі, діні
Қаланың халық саны — 24 310 адам (2010). Қалада негізінде тонгалықтар (96 %) тұрады. Екі ресми тіл — тонга және ағылшын. Діншіл адамдардың басым бөлігі — мормондар.

## Қаланың даму тарихы
Еуропалықтардың ішінен Тонгапату аралына алғашқы болып 1643 жылы Голландия теңіз саяхатшысы Абель Тасман келді. 1773 және 1777 жылдары Нукуалофа аумағына ағылшын капитаны Джеймс Кук келді. Шамамен XIX ғасырдың ортасында Тонга аралдар тобы король билігінің астында бірлесті.

## Дереккөздер


Санат:Океания астаналары
Бағыскөл

**Бағыскөл** — Түркістан облысы Шардара ауданы, Жаушықұм ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2024 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 7 км-дей жерде, Шардара бөгенінің солтүстігінде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шардара ауданының таратылған елді мекендері
Егізқұм

**Егізқұм** (2008 жылға дейін – *Қазақ ССР-інің 60 жылдығы*) — Түркістан облысы Шардара ауданы, Ақшеңгелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстікке қарай 118 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер
 

Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Шабырлы

**Шабырлы** — Түркістан облысы Шардара ауданы, Сүткент ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстікке қарай 118 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шардара ауданының таратылған елді мекендері
Деруэнт өзені

**Деруэнт** — Тасмания аралындағы өзен. Сент-Клэр өзенінен бастау алып, оңтүстік-шығыс бағытта Хобарт жеріне қарай құяды. Өзеннің ұзындығы 215
км-ді қамтиды.
Нью-Норфолк қаласының төменінде өзен үлкейіп, біртіндеп эстуарийге айнала бастайды.
Өзеннің зерттелу тарихы Тасманияның тарихымен тікелей байланысты. Себебі, 19 ғасырда еуропалық-аралға қоныстанушылар осы жерге алғаш көшіп келген. Содан кейін, жақын арада Хобарт қаласы пайда болып, қазірде ол Тасманияның астанасына айналған.
Деруэнт өзені өзінің маңайындағы халықты ауыз сумен қамтиды және 1930-1960 жылдары салынған гидроэлектростанцияларда энергия өндіріп, халық үшін энергия көзі болып табылады. 
## Тарихы
### 18 ғасыр және одан да ерте
Көп жылдар бұрын, өзеннің жағасы ормандарға толы болып, онда тек тасмандықтар өмір сүрді. Олар бұл жерде британдық қоныстар пайда болам дегенше, яғни, 8 000 жыл бойы өмір сүрді. 1793 жылдың қаңтар-желтоқсан айлар аралығында Сторм ағысының жанында Жозеф Антуан де Брюни д’Антркасто атты француз теңіз саяхатшысы экспидиция жүргізді. Ағыстың солтүстік бөлігін зерттеу арқылы экспидиция офицері д’Антркасто Шарль-Франсуа Ботан-Бопре және оның көмекшілері үлкен өзеннің келіп құятынын аңғарған. Олар оны Rivière du Nord («солтүстік өзен») деп атаған. 
1793 жылы, бірнеше айдан соң , осы жерді ағылшын теңіз жүзушісі Джон Хейз зерттеп, Камбриядағы Деруэнт өзенінің құрметіне оны да Деруэнт деп атайды. 
Ағылшын тілінде Derwent сөзінің көптеген нұсқалары бар. Оның бірі, бұл сөз кельт тілінде «мөлдір су» дегенді білдіреді деп болжаса, бірі бриттік тіл бойынша "еменге толы аумақ" дегенді білдіреді деп болжайды.
## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша өзендер
Санат:Аустралия географиясы
Вестминстер сарайы

нобай|Вестминстер сарайы
**Вестминстер сарайы** () — Британ парламентінің отырысы өтетін, Лондон қаласынының Вестминстер ауданында Темзаның жағалауында орналасқан ғимарат. Сарайда 1100 бөлме, 100 баспалдақ және дәліздің үзындығы 5 км-ге дейін созылып жатыр.

## Тарихы
Ежелгі Торни аралында Вестминстер сарайы алғаш рет Дания, Англия, Норвегия патшасы Ұлы Кнудтың басшылығымен салынған. Ежелден сақталған сарайдың бөлігі - зал, ол Вильгельм ІІ-нің билік етуі кезінде салынған.

Вестминстер сарайы ортағасырларда корольдік резиденцияның негізі болды, сонымен қатар бұл жерде парламент, корольдік жиналыстар, 1265 жылдағы Симон де Монфордың парламенті өткізілді. Ең алғашқы ресми кеңес осы сарайда 1295 жылы өткізілгендіктен, содан бергі Англиядағы барлық жиындар ары қарай да сарайда болатын болды. 

Генри VIII билік басында отырғанда, 1512 жылы сарайдың корольдік бөлігінде өрт болды. 1534 жылы Генрих VIII Томас Уолсиден сарайды алып, Уайтхолл деп өзгертіп, оны негізгі резиденциясына айналдырады.

1834 жылы 16 қазанда үлкен өрт болып, сарайд толықтай дерлік өртенді. Тек Вестминстер залы, Қазыналар қамалы, Андеркрофт шіркеуі, монастырь және Әулие Стефан шіркеуі ғана аман қалды. Өрттен кейін, Вильгельм VІ аяқталған Букингем сарайында тұру туралы Парламентке ұсынды, бірақ депутаттар үсынысын қабылдамай, Вестминстер сарайында қалуға шешім қабылдады. 

## Сыртқы келбеті
Вестминстер сарайында үш мұнара бар. Ірісі және олардың биігі - сарайдың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Виктория мұнарасы, биіктігі 98,5 метр; оның құрылысы 1858 жылы аяқталды және сол уақытта ол әлемдегі ең биік құрылымдардың бірі болды. Мұнараның көп бөлігі 15 метр биіктіктегі және мүсіндердің қоршалған Суверен кіре берісінен тұрады. Мұнараның қалған бөлігінде парламенттік мұрағаттар сақталады; олар 12 қабатта орналасқан және 1497 жылдан бастап Парламенттің қабылдаған барлық актілерінің түпнұсқалары, барлығы шамамен үш миллион құжаттар сақталған.

Солтүстік бөлігінде Биг Бен ретінде белгілі Елизавета мұнарасы бар. Ол Виктория мұнарасынан сәл ғана төмен (96 метр), бірақ әлдеқайда жұқа. Ал биіктігі 91 метр Сегізбұрышты орталық мұнара орталық залдың ортасында орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Парламенттер ғимараттары
Санат:1860 жылы пайда болғандар
Санат:Ұлыбританиядағы әлемдік мұра
Санат:Вестминстер сарайы
Санат:Лондондағы үкіметтік ғимараттар
Санат:Неоготикалық стильдегі құрылыстар
Санат:1840 жылы іргесі қаланған ғимараттар мен құрылыстар
Санат:1860 жылы соғылған ғимараттар мен құрылыстар
Қызылата

**Қызылата** — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Сабыр Рақымов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Сриниваса Раманужан Айенгор

**Сриниваса Раманужан** (; , 22 желтоқсан 1887 — 26 сәуіз 1920) - әйгілі үнді математигі. Раманужан ешқандай білімі жоқ, оқу-тоқусыз болса да өз бетімен математикаға құлшыныс танытып үлкен жетістіктерке жеткен. Ол сандар теориясына, соның ішінде p(n) жіктеуін асимптотикасын тауып (Годфри Хардимен бірлесіп), зор үлес қосқан.

1887 жылы Үндістанның оңтүстігінде брахмандар отбасында дүниеге келген. Анасы өте діншіл, баласын да солай тәрбиелеген. 

Мектеп те ақ оның ерекше дарыны көріне бастайды. Мадраса қаласында бір студент оған тригонометриядан кітапша берген. Соны оқып шыққан Раманужан 14 жасында Эйлердің синустар мен косинустар формуласын тапқан.

16 жасында екі томдық математик Джордж Шубриж Карраның «Таза және қолданбалы математиканың элементар нәтижелері жинағы» атты кітабы оның қолына түседі. Ширек ғасырдай бұрын жазылған бұл еңбекті еш ЖОО бітірмеген не математиктер қоғымен араласпайтын жас (кейінірек Раманужан жетістіктеріне байланысты бұл кітапты математиктер қайта талдайды) Раманужан ерекше ынтамен оқып кетеді. Онда 6165 теоремалар мен формулалар еш дәлел дәйексіз дерлік келтірілген. Осылайша Раманужанның өзіндік ойлау, математикалық көзғарас қалыптасады. 

Раманужан өз айтуы бойынша Бойындағы күш, сезім оны құдайды тануға әкелді, ал құдай оған шексіз талант пен шексіз дүниенің есебін шығару үшін сандар берді. 

Ол ең бірінші болып жұмысын қаржы бөлімінен бастайды. Сонда жүріп жазған дүниелерін жинақтап Үндістанға белгілі-ау деген ғалымдарға көрсетіп, бір шешімін тапқысы келгенімен, нәтиже болмайды. 
Алғашқы хатын 1913 жылы Кембридж университетінің профессоры Годфри Хардиге жазады.  
Қолына түскен хатты оқып шыққан, профессор Г.Харди таң қалысын жасыра алмайды. Іштей басқа бір құрлықта өмір сүріп жатқан үндіс үшін іш жібіткісі де келген жоқ. Бірақ хаттағы формулалар кімді болмасын ойландыратын еді. Өйткені әлі ғылымда жоқ дүниені ашу, жаңалық әкелу ғалам үшін қайталанбас құбылыс еді. 
Харди «бұл формулаларды өтірік дейін десем ешкімнің соны ойлап табуға қиялы жетпеуші еді» деп Раманужанды тез арада университетке алдырғысы келді. 
Білімі толық емес, санасында сенген сандары ғана бар Рамануджан әлемге аты әйгілі, еуропаның ең беделді математигі, профессор Г. Хардимен жүзбе-жүз кездесіп қол алысты. 
Мұнда Рамануджан тек қана өзінің жазған, миына симай кеткен есептерінің белгілі бір кітапта не бір мақалада жарық көргенін қалады.

## Тағы қараңыз
* Раманужан сыйлығы

## Кинода
Келесі фильмдерде бас кейіпкерлер математик Раманужанды сомдайды:
* «Раманужан» (Ramanujan; 2014) Үндістан;
* «Шексіздікті таныған адам» (The Man Who Knew Infinity; 2015) Ұлыбритания

## Сыртқы сілтеме
* https://massaget.kz/blogs/kino/18316/

Санат:Үнді математиктері
Санат:1887 жылы туғандар
Санат:1920 жылы қайтыс болғандар
Джордан Мэлоун

**Джордан Мэлоун** (ағылш. Jordan Malone; род. 20 наурыз 1984, Дентон) — америкалық шорт-трекист, Олимпиада ойындарының жүлдегері. Екі дүркін әлем чемпионы: 2009 жылғы эстафеталық және АҚШ құрамасының сапында 2008 жылғы командалық әлем чемпионатында .

## '''Кәсіпқой мансабы'''
Бастапқыда роликтерде жылдам сырғанаумен айналысты. 2005 жылы шорт-тректен АҚШ-тың ұлттық құрамаға енгізілген .

2010 жылы Ванкувердегі олимпиадада АҚШ құрамасының сапында эстафеталық келуде қола жүлдені иеленді, алтын мен күміс жүлделері Канада мен Оңтүстік Кореяның үлесіне тиді .

Сочи Олимпиадасына жеке медаль ұтып ала алмады, ал эстафеталық төрттікте Ресей құрамасына жол беріп, күміс медальға ие болды.

## '''Дереккөздер'''
* Ресми сайты
* Профиль сайтында одағы ISU конькимен жүгіру

* Профиль ресми сайтында Олимпиада ойындары 2014
Рене Харрис

**Рене Рейнальдо Харрис** (; 11 қараша 1947 — 5 шілде 2008) — Науру саясаткері, 1999 — 2004 жылдар аралығында Науру президенті ретінде төрт рет (1999-2000, 2001-2003, 2003 және 2003-2004). 1977—2008 жылдар аралығында Науру парламентінің мүшесі.

## Өмірбаяны
Викториядағы (Австралия) Джилонг колледжінде білім алған. Парламентке сайлануға дейін Наурудың фосфат корпорациясында (NPC) жұмыс жасаған және Наурудың ұлттық кеме қатынасы компанисында (NPL) менеджер қызметін атқарған.

1977—2008 жылдар аралығында — Наурудағы заң шығарушы ассамблеясының депутаты. Оның спикері ретінде 1978 және 1986 жылдары сайланды. 

1992 жылы NPC директорлар кеңесінің төрағасы қызметіне тағайындалды. 1998 жылы ол түрмеде отырған өз отбасының үш мүшесін күшті қолдана отырып бостандыққа шығарды. Австралия телеарналарымен мемлекеттік ақшалай қаражатты жаратқаны үшін бірнеше рет айыпталды.  

2004 жылы президент қызметінен босатылды.

2008 жылы парламенттік орнынан айырылды және сол жылдың 4 шілдесінде ұстамалы жүрек ауруынан қайтыс болды.

## Дереккөздер

Санат:Науру президенттері
Жак Бресс

**Жак Антуан Шарль Бресс** (фр. *Jacques Antoine Charles Bresse*; 9 қазан 1822 жыл, Вьенне – 22 мамыр 1883 жыл, Париж) — француз инженері мен математик, оның аты Эйфель

мұнарасындағы 72 аттардын тізіміне кіреді.

## Өмірбаяны
1843 жылы Политехникалық мектепті (Париж) бітірген және көпірлер мен жолдар Ұлттық мектебінде машина жасау саласында жылы білім алған.1848 жылы көпірлер мен жолдар ұлттық мектебіне қолданбалы механика курсының нұсқаушысы ретінде  қайтып келді және 1853 жылы қолданбалы механика профессор атағын алды, содан кейін мектепте 1883 жылы қайтыс болғанға дейін сабақ берген.

## Еңбектері
Bresse, Jacques Antoine Charles, Water-wheels; Or, Hydraulic Motors, John Wiley & Sons, New York 1869.

## Марапаттар мен атақтары
* 1874 — Понселе сыйлығына тағайындалды.

* 1880 — Француз академиясының мүшесі

* 1880 — Құрметті легион Ордені.

## Дереккөздер


Санат:1822 жылы туғандар
Санат:1883 жылы қайтыс болғандар

Санат:Франция тұлғалары
Aiboo

**Айбөпе Қарашева** (17 шілде 1991 жыл, Тараз, Қазақстан) — **Aiboo** лақап есімімен танымал қазақстандық әнші. Индиго тобының экс-солисті.

## Өмірбаяны
Айбөпе 1991 жылдыңы 17 шілдесінде Жамбыл облысы, Тараз қаласында дүниеге келген.

Темірбек Жүргенов атындағы қазақ ұлттық өнер академиясын эстрадалық өнер мамандығы бойынша тәмамдаған (2008-20012). Халықаралық және республикалық деңгейдегі музыкалық байқаулар жеңімпазы.

## Шығармашылығы
2011 жылы танымал «Stars On The Stage» франшизасының Қазақстандағы аналогы болып табылатын “Екі Жұлдыз” бағдарламасының төртінші маусымында Қайрат Нұртаспен бірге өнер көрсеткен. "Индиго" тобының мүшесі ретінде "Жаңа толқын" шоуының жартылай финалисті.

2009-2012 жылжылдар аралығында танымал "Индиго" тобында өнер көрсеткен.
2015 жылы Украинаның X Factor жобасына қатысып, финалға дейін өтті.

## Әндері

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*"Индиго" тобының тарихы
*Айбөпе Қарашева X Factor-да
Кіші егеуқұйрық

thumb|right|250px|Кіші егеуқұйрық
**Кіші егеуқұйрық** () — кеміргіштер сабының өкілі, егеуқұйрықтар түрінің ең кішісі — гемерофилдер.

## Сипаттамасы

Басқа егеуқұйрықтар түрлерімен салыстырғанда кіші егеуқұйрықтардың денесі қысқарырақ, сүйір тұмсықты, құлақтары неғұрлым үлкенірек және жүні әрқашанда қоңыр болып келеді. Ересек даралары тұмсық ұшынан құйрық түбіне дейін 11,5 сантиметрден 15 сантиметрге дейін жетеді; құйрығы — жіңішке, оның сыртында көптеген «сақиналар» бар. Құйрық ұзындыға шамамен дененің ұзындығымен бірдей. Кіші егеуқұйрықтың салмағы 40 граммнан 80 граммға дейін жете алады. 

## Таралу аймағы

Әлемде таралуы бойынша егеуқұйрықтар арасындағы үшінші түрі.
Болжалды пікір бойынша, кіші егеуқұйрықтар қазіргі Индонезия аумағынан (Хальмахера) Лапита мәдениетімен таралып Микронезияға, Фиджиге, Вануатуға дейін жетті. Жаңа Зеландияда бұл егеуқұйрықтар түрі шамамен 1280 жылы маори қоныс аударушылармен бірге таралды. Қазіргі кезде Оңтүстік-Шығыс Азияның және Океанияның бүкіл аумағында таралған және жергілікті тұрғындар оларды асқа қолдану үшін үй жануары ретінде ұстайды.

Табиғи ортада кіші егеуқұйрықтар далада, жазықты жерлерде және ормандарда мекендейді. 

## Мінез-құлқы, әдеттері және қоректенуі

Кіші егеуқұйрықтар қоректі іздеу мақсатында талдарға оңай шыға алады. Бірақ жүзуге өте нашар бейімделген. Негізінде түнгі уақытта белсенді. 

Негізінде күрішпен және маиспен, сонымен қатар қант құрағымен, кокос жаңғақтарымен, какаомен және ананастармен қоректенеді. 

Әдетте ұрғашылар ұрпақты жылына 4 ретке дейін әкеледі. Еуропалық егеуқұйрықтар кіші егеуқұйрықтармен будандаспайды.  

Полинезияда кіші егеуқұйрықтар *киоре* деп аталады.

Санат:Егеуқұйрықтар
Санат:Океания сүтқоректілері
Бернард Довийого

**Бернард Аннен Аувен Довийого** (, 14 ақпан 1946 — 9 наурыз 2003) — Науру саясаткері, Науру президенті қызметін жеті рет (1976/78, 1989/95, 1996: 11.11—26.11, 1998/99, 2000/01, 2003: 09.01—17.01, 2003: 18.01—10.03) атқарған. Наурудағы Ұлттық партиясының көшбасшысы - елдегі алғашқы саяси партия. 1976 жылғы 22 желтоқсанында партияның қолдауымен президент қызметіне бірінші рет сайланды.

1980-ші жылдары Тынық мұхит аймағында ядролық қару сынақтарын өткізген Франция мен АҚШ-ты қатты сынады. Президент ретінде екінші рет 1989 жылдың 12 желтоқсанында сайланды.

Вашингтондағы Джордж Вашингтон атындағы университетінің ауруханасында 2003 жылы президент қызметін атқару кезінде диабеттің асқынуы нәтижесінде  қайтыс болды. 

## Президенттіктері

Санат:Науру президенттері
Науру елтаңбасы

**Наурудың мемлекеттік елтаңбасы** үш бөліктен тұратын қалқан тәрізді. Өрілген алтын фонның жоғарғы бөлігінде фосфордың алхимиялық нышаны суреттелген, таяу уақыт бұрын аралдағы экономиканың негізін фосфориттер құрған. Өрілген фон Науру халқын білдіреді. Астынғы он жақта (геральдикада жақтар иеленуші жағынан анықталады) — мұхит толқындарының үстіндегі сырықта отырған фрегат құсы бейнеленген. Астынғы сол жақта — көк фондағы калофиллум гүлінің бұтағы. Қалқан пальма жапырақтарымен және фрегат құсының қауырсындарымен қоршалған. Он екі бұрышы бар жұлдыз Науру туынан алынған. Жоғарғы бөлігінде орналасқан лентада жергілікті тілдегі елдің атауы жазылған. Астынғы бөлігіндегі лентада елдің ұлттық ұраны *God’s Will First* («Біріншіден құдайдың еркі») жазылған.

Елтаңба суреті 1968 жылы Наурудың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін жарыққа шығарылды; ресми түрде 1970-ші жылдары ғана қолданыла бастады. 

Науру
Санат:Наурудың мемлекеттік нышандары
Анвар Шыңғысұлы

**Анвар Шыңғысұлы** (10.05.1962 жыл, Жебірейіл ауданы, Әзірбайжан) — əзірбайжан ғалым-этнограф, тюрколог, публицист. Әзірбайжан Журналистер одағының мүшесі.

## Биография

1962 жылы 10 mамырта Әзірбайжанның Жебірейіл ауданының Худоярлы ауылында дүниеге келді. 1977-1980 жылдары Баку кәсіптік-тех. училищесінің оқытушысы. 1980-82 жылдары Хабаровск қаласында әскери міндетін атқарып қайтады. 1990 жылы журналистика мамандығы бойынша Баку мемлекеттік университетін тамамдады. «Араз» газетінің тілшісі (1990-1993). 1994 жылдың 27 тамызынан «AzTV» Ұлттық телеарнасының Бас редакторының орынбасары.

“Сой” баспасының бас редакторы.

Ол əзірбайжан халқының өмірі мен тұрмысы, әдет-ғұрпы жайында ғылыми еңбектер жазды.

"Қарабақ хандығы" (2008), "Қарадақ хандығы" (2011), "Сараб хандығы" (2013), "Урмия хандығы" (2013), "Марага хандығы" (2013), "Ардабил хандығы" (2014), "Зенжан хандығы" (2015), "Халхал хандығы" (2016) кітаптарының авторы.

## Еңбектері

* «Əфшарлар», «Хуршидбану Натаван», «Навваб» деректі фильмдерінің авторы.
* Қажарлар ва Қажар ауылы, Баку, "Шуша", 2008, 368 с. 
* Дипломатия Каджарского Ирана, Баку, "Мутарджим", 2014. — 240 с. — ISBN 978-9952-28-200-9.
* Казахи (историко-этнографическое исследование). Баку: изд-во "Мутарджим", 2017. — 200 с. — ISBN 978-9952-28-344-0
* Мехмандаровы, Известия АИРО, Выпуск 3. Баку, 2002.с. 42-49;
* Калабековы, Известия АИРО, Выпуск 4. Баку, 2003. с. 7-16;
* Потомки Бехбудали-ага // Известия Азербайджанского историко-родословного общества. Выпуск 5. Баку, 2004. С. 18—29;
* Потомки Абульфат-хана Карабахского // Известия Азербайджанского историко-родословного общества. Вып. 6. Баку, 2007. С. 55—70;
* Эриванские ханы: Род и потомство,  Известия АИРО, выпуск 6,Баку,  2007. С.71-77; 
* Велибековы:поколенная Родословная роспись, Известия АИРО, выпуск 7,Баку, 2010. ст.57-63;
* Потомки Мухаммед Касим-ага // Известия Азербайджанского историко-родословного общества. Выпуск 7. Баку, 2004. С.48-56;
* Агаевы и Алиевы: потомки Али аги Амир оглу, Известия АИРО, выпуск 8,Баку, 2012, ст. 61-71;
* Ахундовы, "Генеалогия народов Кавказа. Традиции и современность". Владикавказ. 2010. ст.271-287;
* Нариманбековы, Известия АИРО, выпуск 8, Баку,2012. ст. 72-77;
* Мукаддамы:Марагинские ханы, Известия АИРО, выпуск 9, Баку,2014. ст. 66-76;
* Ахвердиевы, Известия АИРО, выпуск 9, Баку,2014. ст. 77-82;
* Конституционная революция в Иранского историографии, Известия Педагогического Университета, Баку, 2014, №1, с.169-174;
* Кирманские афшары: Их истории и некоторые этнографические особенности, Археология и этнография Азербайджана, 2014,№2, с.191-196;

Санат:10 мамырда туғандар
Санат:Жебірейіл ауданында туғандар
Санат:Әзірбайжан шежірешілері
Санат:Әзірбайжан көркемсөзшілері
Санат:Әзербайжан журналистері
Санат:Журнал редакторлары
Санат:Әзірбайжан этнографтары
Санат:XX ғасыр этнографтары
Санат:XXI ғасыр этнографтары
Санат:Әзірбайжан өлкетанушылары
Санат:Тарихи оқулықтар авторлары
Санат:Баку мемлекеттік университеті түлектері
Айнатас (Жігерген ауылдық округі)

**Айнатас** — Түркістан облысы, Қазығұрт ауданы, Жігерген ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 32 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер
 
 

Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы мәнерлеп сырғанау

*Басты мақала: [[Қысқы Универсиада 2017]]*

**2017 Қысқы Универсиада ойындарындағы мәнерлеп сырғану**  — мәнерлеп сырғанудан XXVIII Бүкіләлемдік қысқы Универсиададағы жарыс. Жарыс жеке жүру (ерлер және әйелдер) және мұздағы би бойынша өтті. 

Барлық мәнерлеп сырғанудағы жарыстар 2017 жылғы 1-ші және 5-ші ақпан аралығында Алматы қаласында өтті. Турнирдің өткізу стадионы — Алматы Арена.

## Қатысушылар
Әр мемлекеттен үш қатысушыдан артық мәлімдеме алыну қажет болды. Универсиадада алғаш рет қатысушыларға шектеу жүргізілді. Жалғыз жүру сайысында 36 қатысушыдан артық, ал би дуэтінде 25-тен аспау қажет.

## Медальдар

### Медальдар санағы

## Нәтижелер
### Ерлер

### Әйелдер

**WD** = фигурист жарыстан шығарылды.

### Мұздағы би

## Дереккөздер

Санат:2017 жылғы Қысқы Универсиада
Науру әнұраны

**"Науру әнұраны"** (науру тілінде — **Nauru Bwiema** (*Науру, біздің отанымыз*)) Науру Республикасының ұлттық әнұраны.

## Сөздері және музыкасы

Сөздер авторы — Маргарет Хендри (Margaret Hendrie), композиторы — Лоуренс-Генри Хикс (Laurence Henry Hicks).

Әнұран 1968 жылы Науру өз тәуелсіздігін алғаннан кейін қабылданды. 

## Науру тіліндегі мәтін
Nauru bwiema, ngabena ma auwe.
Ma dedaro bwe dogum, mo otata bet egom.
Atsin ngago bwien okor, ama bagadugu
Epoa ngabuna ri nan orre bet imur.
Ama memag ma nan epodan eredu won engiden,
Miyan aema ngeiyin ouge:
**Nauru eko dogin!**

## Қазақша аудармасы
Науру, біздің отанымыз, біз сені сүйеміз.
Біз саған сыйынамыз және сенің атыңды мадақтаймыз. 
Ертеден-ақ, сен біздің ата-бабамызға мекен болдын,
Және болашақ ұрпақтар үшін мекен болып қаласын.
Біз барлығымыз сенің туыңды құрметтеу үшін жиналамыз,
Жане қуана саған айтамыз:	
«Науру, мәңгі жасай бер!»

## Тағы қараңыз
* Науру туы
* Науру елтаңбасы

## Сыртқы сілтемелер
*Midi version of the Nauru national anthem 
*Streaming audio, lyrics and information for the Nauru national anthem 
*Sheet music 

Науру
Санат:Наурудың ұлттық нышандары
Санат:Ұлттық әнұрандар
Жігерген ауылдық округі

**Жігерген ауылдық округі** – Түркістан облысы Қазығұрт ауданына қарасты әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Айнатас, Диқан, Жігерген, Қызылбұлақ, Тесіктөбе, Ұғым ауылдары кіреді. Орталығы – Жігерген ауылы.

***Кестеде кішірек жазумен тиесілі ауыл маңындағы тұрғылықты тұрғыны бар, ұлттық санақ қорытындысына енген мекен-жайлар көрсетілген.***

## Дереккөздер

Санат:Қазығұрт ауданы ауылдық округтері
Айнатас (Қызылқия ауылдық округі)

**Айнатас** — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Қызылқия ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан оңтүстікке қарай 3 км-дей жерде орналасқан. 

## Халқы

## Дереккөздер

 

Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Жалғызтал

**Жалғызтал** (1993 жылға дейін — *Ковыльное*) — Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Жалғызтал ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Арқалық қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 624 адам (316 ер адам және 308 әйел адам) болса, 2009 жылы 386 адамды (209 ер адам және 177 әйел адам) құрады.  

## Дереккөздер

Санат:Арқалық қалалық әкімдігі елді мекендері