open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

**XXXI Олимпиада ойындары** (, , ), жиі қолданылатын атауы **[[жазғы Олимпиада ойындары]] [[2016 жыл|2016]]** (, , ), Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында 2016 жылдың 5 — 21 тамыз күндері аралығанда өткізіледі. Бұл Олимпиада ойындары алғаш рет Оңтүстік Америкада өткізіледі.

## Олимпиада қаласын таңдау
Үміткер қалалардың ұсынысын қабылдау рәсімі 2007 жылдың 16 мамырында басталып, сол жылдың 13 қыркүйегінде аяқталды. Ойындарды өткізуге өз ниеттерін келесі қалалар білдірді: Баку (Әзірбайжан), Доха (Катар), Мадрид (Испания), Прага (Чехия), Рио-де-Жанейро (Бразилия), Токио (Жапония), Чикаго (АҚШ) және Мәскеу (Ресей). Ресей 2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындарын өткізу құқығына ие болған соң, додаға қатысудан бас тартты. 2008 жылдың 4 маусымында үміткер-қалалардың ішінен 4 финалист қала таңдалды: Мадрид, Рио-де-Жанейро, Токио және Чикаго.

Қаланы таңдау бойынша ақырғы дауыс беру рәсімі 2009 жылдың 2 қазанында Данияның Копенгаген қаласында өткен халықаралық Олимпиада комитетінің 121-ші сессиясында жүргізілді. Дауыс беру рәсімінде түгел 3 айналым өткізіліп, нәтижесінде Рио-де-Жанейро 2016 жылдың жазғы Олимпиада ойыдарының астанасы ретінде таңдалды. 

Бұрын Рио-де-Жанейро 1936, 1940, 2004 және 2012 жылдарының жазғы Олимпиада ойындарын өткізуге ниет білдірген, бірақ бірде-бір рет финалға өткен емес.

## Спорт түрлері
2016 жылдың жазғы Олимпиада ойындарының бағдарламасына 28 спорт түрлері кіреді.

* 20px|Академиялық есу Академиялық есу
* 20px|Бадминтон Бадминтон
* 20px|Баскетбол Баскетбол
* 20px|Бокс Бокс
* 20px|Күрес Күрес
* 20px|Велоспорт Велоспорт 
* 20px|Су добы Су добы
* 20px|Волейбол Волейбол
* 20px|Қол добы Қол добы
* 20px|Байдаркада және каноэде есу Байдаркада және каноэде есу

* 20px|Гандбол Гандбол
* 20px|Гольф Гольф
* 20px|Спорттық гимнастика Спорттық гимнастика
* 20px|Көркем гимнастика Көркем гимнастика
* 20px|Гимнастика Дзюдо
* 20px|Ат спорты Ат спорты
* 20px|Лёгкая атлетика Жеңіл атлетика
* 20px|Үстел үсті теннисі Үстел теннисі
* 20px|Желкенді спорт Желкенді спорт

* 20px|Жүзу Жүзу
* 20px|Суға секіру Суға секіру
* 20px|Синхронды жүзу Синхронды жүзу
* 20px|Қазіргі бес сайыс Қазіргі бессайыс
* 20px|Нысана көздеу Нысана көздеу
* 20px|Регби-7 Регби-7
* 20px|Садақтан ату Садақтан ату
* 20px|Теннис Теннис

* 20px|Триатлон Триатлон
* 20px|Тхэквондо Тхэквондо
* 20px|Тяжёлая атлетика Ауыр атлетика
* 20px|Семсерлеу Семсерлесу
* 20px|Футбол Футбол
* 20px|Көгалдағы хоккей Көгалдағы хоккей

## Трансляция

*  - ZDF/ARD
*  - ORF
*  - İTV
*  - VRT
*  - Rede Globo, Rede Record
*  - CBC
*  - CCTV
*  - Radio Televisión Española

*  - ERR, MTG
*  - NBC
* 22px - Sportfive
*  - YLE
*  - France Télévisions
*  - Sky Italia
*  - NHK
*  - SBS 

*  - LNK, Lietuvos rytas TV, MTG
*  - NOS
*  - TV 2
*  - RTV Slovenija
*  - Sveriges Television
*  - SRG SSR
*  - BBC
*  - FOX

## Медальдар санағы

## Сілтемелер
* 
* European Olympic Committees

Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

## Дереккөздер

Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Бразилиядағы спорт
1984 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**ХІV қысқы олимпиялық ойындар**, 1984 жылы 8-23 ақпан аралығында Сараева (Югославия) қаласында өтті. Жарысқа 49 елден 1591 спортшы, оның ішінде 368 әйел қатысып, 39 комплект жүлде сарапқа салынды.

## Қорытынды

### Медальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* https://www.olympic.org/sarajevo-1984

Санат:1984 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Югославиядағы спорт
1980 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

АҚШ астанасы Лейк-Плесид қаласында өтетін XIII қысқы олимпиада ойындары 1980-ші жылғы акпанның 13-і мен 24-і аралығында өтті.

## Медальдар санағы

## Олимпиада маркаларда

Сурет:CPA 1980 5038.jpg|Шаңғы
Сурет:CPA 1980 5037.jpg|Шана
Сурет:CPA 1980 5033.jpg|Коньки
Сурет:CPA 1980 5036.jpg|Слалом
Сурет:CPA 1980 5035.jpg|Хоккей
Сурет:CPA 1980 5034.jpg|Мәнерлеп сырғанау


## Дереккөздер


## Сілтемелер

Санат:1980 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:АҚШ-тағы спорт
1976 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**X	қысқы олимпиялық ойындар** 1976 жылы 4-14 ақпан аралығында Инсбурск (Аустрия) қаласында өтті. Инсбурк он екі жыл өткеннен кейін тағы да олимпиаданы екінші рет құшақ жая қарсы алды.

## Қорытынды

### Жүлделер

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:1976 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Аустриядағы спорт
1972 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**X	қысқы олимпиялық ойындар** 1972 жылы 3-13 ақпанның арасында тұңғыш рет Азия құрлығында Жапонияның Саппоро қаласында өтті. Бұл ойындарға 35 мемлекеттен 1012 (204-і әйелдер) спортшы қатысты. КСРО-ның құрамасы бұл жолы 8 алтын, 5 күміс, 3 қола медапьға ие болып, өзінің бұрынғы көшбастаушылық орнына қайта келді. Екінші орынға 83 ұпаймен ГДР-дың (Герман Демократиялық Республикасының), үшінші орынға 79 ұпаймен Норвегияның құрамасы шықты. Осы ойындарға КСРО құрамасының сапында қатысқан қазақстандық шаңғышы (Рудный қаласынан) И.Гаранин 50 км қашықтыққа жарысуда 2:50.00, 78 сек. уақыт көрсетіп 17-ші орынға ие болды.

## Қорытынды

### Медальдар

## Дереккөздер

## Сілтемелер

Санат:1972 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Жапониядағы спорт
1968 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**X қысқы олимпиялық ойындар** 1968 ж. 6-18 ақпаның аралығында Францияның Гренобль қаласында өтті, Бұл ойындарға 37 мемлекеттен 1158 (202-сі әйелдер) қатысты. Ресми емес жалпыкомандалық бірінші орынды 16 жылғы үзілістен кейін Норвегияның командасы жеңіп алды. Екінші орынға КСРО-ның, үшінші орынға Австрияның құрама командасы шықты. Ойындардың үздік спортшысы деп VІІ қысқы Олимпиялық ойындардан Австралиялық А.Зайлердің табысын қайталаған француз Ж.Килли атанды. Ол шаңғымен шапшаң түсуден, слаломнан және слаломгиганттан жеңіске жетті. Осы ойындарда КСРО құрама командасының сапында өнер көрсеткен қазақстандық конькиші А.Керченко 1500 м қашықтыққа сырғанауда 2.07.11 сек. уақыт көрсетіп 11-ші орынға ие болды.

## Медальдар

## Дереккөздер


Санат:1968 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Франциядағы спорт
1964 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**IX қысқы олимпиялық ойындар**, 1964 ж. 29 қаңтар 10 ақпанның аралығында Австрияның Инсбурк қаласында өтті. Бұл ойындарға 36 мемлекеттен 1111 (197-сі әйелдер) спортшы қатысты. Осы ойындарда 11 алтын, 8 күміс, 6 қола медаль алған КСРО құрамасы тағы да жеңіске жетті. Ойындардың ең үздік спортшы атағына конькишілер бәсекесінде барлық қашықтықтарда алтыннан (4) алқа таққан Свердловск қаласының өкілі Лидия Скобликова ие болды.

## Дереккөздер


Санат:1964 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Аустриядағы спорт
1992 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**ХVІ қысқы олимпиялық ойындар**, Альбервильдегі (Франция 1992) қысқы Олимпиялық ойындарына қатысу үшін Әлемнің 65 елінен 1804 спортшы, оның ішінде 492 әйел жиналып, спорттың 12 түрінен 57 жүлде сарапқа салынды. Олимпиялық ойындарының багдарламасына жаңа 15 жарыс түрі енгізілді: әйелдер арасында биатлоннан 7,5 км., 15 км., эстафета 3x7,5 км; шаңғыдан бұрынғы 20 км-дің орнына 30 км-ге жарыс; фристайлдан-могул; шорттректен - 1000 және 5000 метр қашықтықтағы жарыстар; трамплиннен секіруден - 70 метрдің орнына 120 метрге секіру енді. Жұртшылыққа таныту мақсатында ерлер және әйелдер арасындағы ойын бағдарламаларына шаңғымен акробатика, фристайлдағы балет және спидскиинг спорттарынан көрсетілімдер қойылды.

## Дереккөздер


Санат:1992 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Франциядағы спорт
1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**ХV қысқы олимпиялық ойындар** 1988 жылы 13-28 ақпан аралығында Калгарийде (Канада) өтіп, оған 57 елден 1634 спортшы, оның ішінде 364 әйел қатысты. Алғаш рет бағдарламаға тау шаңғы спорты бойынша жаңадан 4 медаль сарапқа салынды. Дәлірек айтқанда, ерлер және әйелдер арасында - супергиганттық слалом мен альпілік қоссайыс, командалар арасында - тұғырдан секіру және шаңғы қоссайысы, әйелдер арасында - 5000 м. қашықтықта конькимен жүгіру жарыстары.

## Дереккөздер


Санат:1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Канададағы спорт
1956 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**VІІ қысқы олимпиялық ойындар** 1956 жылы 26 қаңтар мен 5 ақпанның аралығында Италиядағы Кортина д Ампеццо деген жерде етті. Бұл ойындарға 22 мемлекеттен 924 (146-сы әйелдер) спортшы қатысты. Осы жолы қысқы Олимпиялық ойындар КСРО-ның құрама командасы алғаш рет сынға түсті. Олар 7 алтын, 3 күміс, 6 қола медальмен 103 ұпай жинады да, коман далық есепте бірінші орынға шықты. Австриялықтар 66 ұпаймен екінші, финдер 57 ұпай мен үшінші орынға ие болды. КСРО командасының қысқы Олимпиялық ойындарға қатысуы қысқы спорт түрлерінен күштің арасалмағын көрсетті. Осы ойындарда КСРО құрамасының сапында қазақстанның өкілі Александра Артеменко тау шаңғысынан өнер көрсетті. Ол шаңғымен шапшаң түсуде 1.51.1 мин.уақыт көрсетіп 14-інші орынға ие болды. Ойындардың ең үздік спортшысы атағын тау шаңғысының барлық түрлері бойынша 3 алтын медальды жеңіп алған австриялық А.Зайлер иеленді.

## Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1956 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Италиядағы спорт
1948 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**V қысқы олимпиялық ойындар**, 1948 жылы 30 қаңтар мен 8 ақпанның аралығында Швейцарияның Санкт-Мериц қаласында өтті. Осы ойындарға 28 мемлекеттен 713 (77-сі әйел- дер) спортшы қатысты. Қысқы спорттың 8 түрінен өткен жарыстарда 4 алтын, 3 күміс, 3 қола медаль алған Швейцарияның құрама командасы ресми емес жалпыкомандалық есепте 70 ұпаймен жеңіске жетті. Олардан екі ұпай ғана ұтылған швейцариялықтар екінші, 64,2 ұпай жинаған АҚШ-тың құрамасы үшінші орынға ие болды.

## Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1948 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Швейцариядағы спорт
1952 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**VІ қысқы олимпиялық ойындар** 1952 жылы 14-25 ақпан айының аралығында Норвегияның Осло қаласында өткен ойындарға 80 мемлекеттен 782 (108-і әйелдер) спортшы қатысты. Командалық бірінші орынға 7 алтын, 3 күміс, 6 қола медаль алып 104,6 ұпай жинаған Норвегияның құрамасы шықты. Екінші орында АҚШ-тың (77,6 ұпай), үшінші орында Финляндияның (63 ұп.) құрамалары.

## Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1952 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Норвегиядағы спорт
1936 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**ІV қысқы олимпиялық ойындар** 1936 жылы  6-16 ақпанның аралығында Германияның Гармиш-Партенкирхен қаласында етті. Бұл ойындарға 28 мемлекеттен 756 (76-сы әйелдер) қатысты. Бірінші орынға 7 алтын, 5 күміс, 3 кола медальдарға ие болған Норвегияның құрама командасы шықты. Екінші орында Германияның (46 ұпай), үшінші орында Швецияның (42 ұпай) құрамалары. Осы ойындарда Норвегияның шаңғышысы И.Баллангруд 3 алтын, 1 күміс, ал конькимен мәнерлеп сырғанаушы С.Хени 3 алтын медальға ие болды.

## Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1936 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

Санат:Германиядағы спорт
1932 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**III Қысқы олимпиялық ойындар** 1932 жылы 4-15 ақпанның аралығында АҚШ-тың Лейк-Плэсид қаласында өтті. Бұл ойындарға 17 мемлекеттен 307 (30-ы әйелдер) спортшы қатысты. Жалпыкомандалық ресми емес есепте 6 алтын, 4 күміс, 2 қола медаль алып 85 ұпай жинаған АҚШ-тың құрамасы бірінші орынға шықты. Екінші орында Норвегияның (68 ұпай ), үшінші орында Канаданың (46 ұпай ) командалары.

## Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1932 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:АҚШ-тағы спорт
1924 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

Францияның Шамони қаласында өткен I қысқы олимпиада ойындары. 1924-ші жылғы кантардың 25-і мен акпанның 5-і аралығында ұйымдастырылды. Басында Қысқы Олимпиада деп аталмады, тек "*Жазғы Олимпиада ойындарының қысқы спорт түрлерінің апталығы*" деп аталды. 1925 жылы ХОК конгресінде қысқы спорт түрлерінен де Олимпиада ойындарын тұрақты түрде өткізіп тұру жөнінде шешім қабылданды да, Шамониде өткен форумды "Бірінші Қысқы Олимпиада ойындары" деп ресми түрде атау ұйғарылды.

Ойындарға 16 мемлекеттен 293 спортшы қатысты. 

## Спорт түрлері

* Бобслей (1)
* Кёрлинг (1)
* Коньки спорты (5)
* Шаңғы қоссайысы (1)
* Шаңғы жарысы (2)
* Трамплиннен секіру (1)
* Әскери патрульдер жарысы (1)
* Мәнерлеп сырғанау (3)
* Хоккей (1)

## Қатысушы елдер
Олимпиадаға 293 спортшы қатысты, оның 280-і ерлер, қалған 13-і ғана әйелдер болды.

## Медальдар

## Сілтемелер
* https://www.olympic.org/chamonix-1924

Санат:Франциядағы спорт
Санат:1924 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Рахат

**Рахат** сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:

**Елді мекендер:** 

* Рахат — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл.
* Рахат — Алматы облысы Ұйғыр ауданындағы ауыл.
* Рахат — Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы ауыл.
* Рахат — Маңғыстау облысы Жаңаөзен қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.

**Басқа мағыналар:**

* Рахат — кондитер фабрикасы.
* Рахат — адам аты, ләззат деген мағынаға жақын.
* Рахат — Қазақстан чемпионаттарында өнер көрсеткен Астана қаласындағы футбол клубы. 2008 жылы жабылып қалған.
Бурж Халифа

**Бурж Халифа** немесе **Бурж  Дубай** () - Дубайда орналасқан әзірге әлемдегі ең биік ғимарат.

Оны 2010 жылы 4 қаңтарда Дубай әмірлігінің билеушісі шейх Мұхаммед бен Рашед Әл Мақтұм салтанатты жағдайда ашты. Салтанатты рәсімді тікелей эфирден 2 миллиардтан астам телекөрермен тамашалады. Бүкіл әлемге «Дубай мұнарасы» ретінде танылып келген нысан ресми ашылғаннан кейін Біріккен Араб Әмірліктерінің Президенті шейх Халифа бен Заид Әл Нахаянның құрметіне «Бурж Халифа» деп аталатын болды. 

Биіктігі 828 (басқа деректерде - 825) метрге  жететін бұл мұнара әлемдегі ең биік және ең көпқабатты құрылыс, ең биік тұрғын үй ғимараты және әлемдегі ең биік тамашалау алаңы бар нысан (мұнараның 124-ші және 160-шы қабаттарда тамашалау алаңдары орналасқан) санаттары бойынша бірінші жүлде алып отыр. 
Мұнараның төменгі қабаттарында «Армани» қонақүйі орналасатын болса, 19-шы және 108-ші қабаттардың аралығында 900 апартамент, ал одан жоғары қабаттарда корпоративтік кеңселер орналасатын болады.

Осыған дейін адам қолымен жасалған Тайваньдағы 508 метрлік мұнара әлемдегі ең биік мұнара деп саналып келген болатын.

Дубай мұнарасы мыңдаған жұмысшының қолымен бес жыл бойына тұрғызылып, оған 1,5 миллиард доллар қаржы жұмсалған екен. Ғимараттың жобасы " Дубай мұнара қаладағы қала сияқты жобаланды - меншiктi көгалдармен, саябақ және бақтармен. Көк тiреген үйдiң жобасы Skidmore, сонымен бiрге Чикагоға Уиллисты жобалаған Owings and Merrillдiң американдық сәулеттiк бюросы жасады, Бүкiләлемдiк Нью-Йорктегi 1-шi Бүкiләлемдiк сауда орталығы және көп басқа белгiлi ғимараттарды жобалаушы. Жоба авторы - смит американдық сәулетшi Эдриан, (ол жеке алғанда 420 моларды биiктiкпен Қытайда Цзинь мао көк тiреген үйдiң жобалауында қатысты) ұқсас ғимараттардың жобалауының болатын тәжiрибесi ендi.Құрылыс ошақтары бас мердiгер ретiнде мұнаралардың құрылысында бұрын қатысатын Samsungның оңтүстiк корея серiктестiгiнiң құрылыс бөлiмшесi таңдаған - Куала-лумпурға егiз Петронас. Бурдж - ғалиф әлемдегi өзi биiк ғимаратты бастапқы сияқты жоспарланды. Көк тiреген үй қашан әлi салды, оның жобалық биiктiгi жасырын сырда ұстасты. Егер үлкенiрек биiктiктiң көк тiреген үйдi осы маңайда жобалап қойса - мұнараның дубайскойы жобаға сонда түзетулердi енгiзе алар ма есе бұл сол жағдайға iстелдi

Ғалифтың Бурджы - Дубайдағы жаңа iскер орталықтың маңызды элементi. Мейманхана, пәтер кешеннiң iшi орналастырған, кеңсе және сауда орталықтары. Ғимарат 3 жеке кiруi болады: кеңсе бөлмелерiнде тұрғын ұйларда және кiру мейманхана, кiруге кiру. Armani және фирманың кеңселерi мейманхана 1ден (қоспағанда 17 және 18 қабаттар, бұл техникалық қабаттар) 39ға дейiн қабаттарда орналасады. Бұзаулай өзiнiң Армань Джорджосын жасалды дизайн. 900 пәтерлер 44тен 72ге дейiн қабаттарда орналасады және 77ден 108ге дейiн. Жүзiншi қабат үндi миллиардерi Б.Р.Шеттиге, жүзiншi қабатта толық жатады 3 пәтер, шамамен 500 моларды әрбiр ауқыммен орналастырған

## Тағы қараңыз
*Әлемнің ең биік құрылыстары

## Дереккөздер


Санат:Дубайдағы көк тіреген ғимараттар
Санат:Аса биік құрылыстар
Санат:Мега жобалар
Коржев

**Гелий Михайлович Коржев** – орыс живопсиь суретшісі, «қатаң стильдің» өкілі. 
*1925 жылы 7 шілдеде Мәскеуде дүниеге келген. 
*1944-1950 жылдары В.И.Суриков атындағы Мәскеудің суретшілер институтында білім алған. Сол кездегі Коржев жетекшісі С.В.Герасимов болған. РКФСР Суретшілер Одағының мүшесі болған. 
*1954 жылғы «В дни войны» атты суретімен көрінген болатын. 1950-1960 жылдары үлкен жетістіктерге жеткен болатын. Оның 1957-1960 жылдардағы «Коммунисты», 
*1962-1967 жылдардағы «Опаленные огнем войны», 
*1974-1975 жылдардағы «Русском Икаре 17 века». Коржевтің сюрреалистік суреті – Мутанты (1984-1991 жылдары) өзінің «қатаң стильді» суреті болды.
*1951 жылдан бастап Мәскеудің жоғары көркем училищесінде мұғалім болып жұмыс істеген. 1987 жылы РКФСР Мемлекеттік премияның лауреаты болды.

Санат:Тұлғалар
Саяси дағдарыс

**Саяси дағдарыс** - қоғамның саяси жүйесінің қызметі мен дамуындағы ерекше жағдай, әсіресе, оған мемлекеттік-биліктік құрылымындағы саяси институттар қызметіндегі түрақсыздық, тепе-теңдікті жоғалту, экономикалық үрдістерді басқару деңгейінің төмендеуі, бұқараның сыни белсенділігінің өсуі сияқты құбылыстар тән.

Саяси дағдарыс өз дамуында бірнеше кезеңдерді басынан кешіреді: 
* қоғамның немесе саяси жүйенің дағдарыс алдындағы жағдайы; 
* өкіметтің қоғам алдындағы мәселелерді саяси құралдармен шеше алмауға қабілетсіздігін көрсететін дағдарыстың туындауы; 
* дағдарыстың дамуы, әрі шиеленісуі.

Қоғамның саяси жүйесі шеңберіндегі ішкі саяси дағдарыстар: 
1) конституциялық дағдарыс (мемлекеттің негізгі заңының қызметін тоқтатуын білдіреді); 
2) өкіметтік дағдарыс (өкімет беделінің жоғалуы); 
3) ішкіпартиялық дағдарыс (саяси партияның жікке бөлінуі).

*Сонымен бірге мемлекетаралық, аймақтык және халықаралық қақтығыстарға байланысты сыртқы дағдарыстар да болады.*

## Дереккөздер


Санат:Саясат
Қолхат

**Қолхат** – қол қоюшының әлденені алғандығын растайтын, уақыты жазылып, қолы қойылған құжаттама. Құқықта бұл жазбаша дәлелдің бір түрі. Қылмыстық іс жүргізу құқығында қолхат – анықтаушының, тергеушінің немесе соттың рұқсатынсыз тұрақты не уақытша тұратын жерінен кетпеу, сотта істі тергеуге және қарауға кедергі келтірмеу, белгіленген мерзімде қылмыстық іс жүргізуші органның шақыруы бойынша келу жөнінде сезіктінің, айыпталушының немесе оған кепілдік берген басқа адамдардың жазбаша міндеттемесі.
## Апаттық қолхат
Кеме иесінің диспашеге сәйкес, ортақ апат бойынша өзіне тиесілі үлесті төлеу міндеттемесі.

## Дереккөздер


## Дереккөздер


Санат:Құқық
Санат:Заң
Сенімхат

**Сенімхат** () — сенім білдірушінің өз атынан өкілдік ету үшін екінші тұлғаға берген жазбаша уәкілдігі. Сенімхат жазбаша нысанда және нотариаттық куәландыру арқылы жасалынады. Егер сенімхат мүлікті басқару үшін және нотариаттық куәландыруды талап ететін мәміле жасауға берілсе, оны міндетті түрде нотариат куәландыруға тиіс. Сенімхаттың мерзімін сенім білдіруші өзі белгілейді, бірақ заң бойынша ең ұзақ мерзім — 3 жыл. Сенімхатта мерзімі көрсетілмесе, толтырылған күнінен бастап 1 жыл мерзімге жарамды болып саналады. 

Сенімхат мынадай әрекеттер жасау үшін берілуі мүмкін: 

1) мәміле жасау; 

2) акционердің атынан қоғамның жиналысына қатысу;

3) белгіленген уақыт ішінде сенім білдірушінің атынан әрекет ету; 

4) сенім білдірушінің мүліктік кешенін басқару, т.б. 

Сенімхат мына негіздер бойынша тоқтатылады: 

1) мерзімінің өтуі; 

2) көзделген әрекеттің орындалуы; 

3) Сенімхат беруші тұлғаның cенімхат күшін жоюы; 

4) Сенімхат берілген адамның одан бас тартуы; 

5) Сенімхат берілген заңды тұлғаның таратылуы; 

6) Сенімхат берген не алған адамның қайтыс болуы немесе әрекет қабілеттілігі жоқ, шектеулі не хабар-ошарсыз кетті деп танылуы.

**Сенімхаттың мазмұндық-құрылымдық жүйесі:**

- құжат атауы;

- күні, айы, жылы, мекен-жайы; 

- сенімхат беруші туралы толық мәлімет (аты-жөні, мекен-жайы, жеке куәлік нөмірі); 

- сенім білдірілетін тұлға туралы толық мәлімет (аты-жөні, мекен-жайы, жеке куәлік нөмірі);

- алынған заттың атауы (егер ақша болса, көлемі санмен де, жазбаша да көрсетіледі);

- қайтарылатын нақты уақыты;

- қайтара алмаған жағдайдағы шарты;

- нотариалдық мекеме мөрі.

Санат:Іс қағаздар
Санат:Құқық
Санат:Заң
Шарт

**Келісім-шарт** - сыртқы саудада бір жақ (сатушы, лицензиар) келісімшартта көрсетілген мүлікті (тауарды), ғылыми-техникалық білімді екінші жақтың меншігіне (алушы, лицензиат) беруге міндеттенетінін, ал екінші жақ өз кезегінде бұл мүлікті немесе білімді көрсетілген мерзімде алып, белгіленген бойынша төлеуге міндеттенетінін көрсететін құжат. Халықаралық саудада «шарт» деген термин қолданылады. Тараптар қолданымдағы тармақтардың бәрі бойынша талап етілетін формада келісетіндігін бір-біріне білдірген жағдайда ғана шарт жасалды деп танылады. Сыртқы сауда қатынастарында шарттардың мынадай түрлері таралған: халықаралық, монополиялық, консигнациялық, комиссиялық, т.б. Аралас шарттар, яғни бір өзінде шарттың бірнеше типтерінің элементтері үйлесім табатын түрлері де кездеседі.

**Шарт мынадай жағдайларда жасалады:**

**1. Жылжымайтын [[мүлік]] жөніндегі мәмілелер:**

а) тұрғын үйді сатып алу — сату туралы;

ә) тұрғын үйді сыйға беру туралы;

б) тұрғын үйді ауыстыру туралы.

**2. Жер учаскелері туралы мәмілелер:**

а) жер учаскесін сыйға беру туралы келісім-шарт;

ә) жер учаскесін ауыстыру туралы келісім-шарт;

б) жер учаскесін сатып алу - сату туралы келісім-шарт.

**3. Көлік құралдары жөніндегі мәмілелер:**

а) автокөлікті сатып алу — сату жөніндегі келісім-шарт;

ә) автокөлікті залогқа беру жөніндегі келісім-шарт;

б) автокөлікті сыйға беру жөніндегі келісім-шарт.

**4. Ақша қаражатын заемға алу — заемға беру жөніндегі мәмілелер:**

а) процент төлеу арқылы ақша алу туралы келісім-шарт;

ә) айып төлеу арқылы ақша алу туралы келісім-шарт.

## Дереккөздер


Санат:Экономика
Санат:Банк терминдері
Санат:Құқық
Санат:Заң
1928 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

**II Қысқы олимпиялық ойындар** 1928 жылы 11-19 ақпанның аралығында Швейцарияның Санкт-Мориц қаласында етті. Бұл ойындарға 25 мемлекеттен 491 спортшы (27-сі әйелдер) қатысты. Бағдарламаға спорттың 7 түрі енді. Ресми емес жалпыкомандалық есепте 5 алтын, 5 күміс, 5 қола медальдарға ие болып 93 ұпай жинаған Норвегияның құрамасы бірінші орынға шықты. АҚШ-тың құрамасы 45 ұпаймен екінші, Швецияның құрамасы 35 ұпаймен үшінші орындарға ие болды.

## Қорытынды

### Медальдар

## Дереккөздер

Санат:1928 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
Санат:Швейцариядағы спорт
Хаттама

**Хаттама** (көне грекше: πρωτόκολλον; πρώτος – «бірінші» + κόλλα – «жабысқақ») – бастапқыда белгілі бір оқиғаны, фактіні немесе келісімді тіркейтін құжат. Кейінірек бұл ұғымның мағынасы айтарлықтай кеңейді. Хаттама мыналарды білдіруі мүмкін:

* Белгілі бір іс-шараның (емдеу, дипломатиялық кездесу, жиналыс және т.б.) өту тәртібін бекітетін құжат.
* Қойылған мақсатқа жету үшін орындалатын іс-әрекеттер ретін сипаттайтын құжат.
* Түрлі құрылымдар, субъектілер немесе құрылғылар арасындағы өзара іс-қимылды реттейтін құжат.

## Тарихи құжаттануда
Көне дәуірде хаттама папирус шиыршығына жабыстырылатын қосымша парақ болды. Онда жазу уақыты, авторының есімі және негізгі мазмұны көрсетілетін.

## Құқықтану және іс жүргізу саласында

* Хаттама – белгілі бір оқиғаны немесе әрекетті бекітетін арнайы форматта жазылған құжат. Хаттама - жиналыстарда, кеңестерде, конференцияларда және алқалық органдардың мәжілістерінде мәселені талқылау мен шешім қабылдаудың барысы туралы мәлімет беретін құжат. Мысалы, полиция хаттамасы (оқиға орнының хаттамасы, тергеу хаттамасы және т.б.), ресми кездесулердің хаттамалары (мысалы, Маннинг хаттамасы).
* Жиналыс хаттамасы – қоғамдық жиындар, сот отырыстары және қабылданған шешімдер барысын тіркейтін ресми құжат.
* Жарыс хаттамасы – спорттық жарыстардың өту тәртібі мен нәтижелерін көрсететін ресми құжат.
* Келіспеушілік хаттамасы – келісімшарт талаптарын келісу барысында әзірленетін құжат.

## Халықаралық қатынастарда

* **Хаттама** – халықаралық шарттардың атауы немесе оларға қосымша құжат (мысалы, Киото хаттамасы, Германия мен КСРО арасындағы шабуыл жасамау туралы келісімге қосылған Құпия қосымша хаттама).
* **[[Дипломатиялық хаттама]]** – халықаралық қарым-қатынастарда үкіметтер, сыртқы істер министрліктері, дипломатиялық өкілдіктер мен ресми тұлғалар сақтайтын жалпыға ортақ ережелер, дәстүрлер мен рәсімдер жиынтығы.

## Ақпараттық технологиялар саласында

* **[[Деректерді беру хаттамасы]]** – функционалдық блоктардың деректер алмасу ережелерін сипаттайтын стандарт.
* **[[Жасырын дауыс беру хаттамалары]]** – электронды жасырын дауыс беру кезінде сайлаушылар мен сайлау комиссиясының өзара әрекеттесуін сипаттайтын ережелер жиынтығы.

## Медицинада

* **[[Диагностика және емдеу хаттамас]]<nowiki/>ы** – белгілі бір ауруды емдеуге арналған жүйелі түрде әзірленген емдеу жоспары (мысалы, Милуоки хаттамасы).
Ресми хат

**Ресми хаттар** белгілі бір ортаның атқаратын жұмыстарына байланысты мәселелер жазбаша қарастырылады. Олар ресми түрде мекеменің атынан жазылады және қызметтен тыс мәселені қозғамайды.

**Қызметтік жеке хатттар.** Бұл хаттардың ерекшелігі айтылатын мәселе өрісінің кеңдігі және қызметтен тыс мәселелерге де арналатындығы. Дегенмен де қызметтен тыс мәселелер, адамның өз қызметімен, ұйымның атқаратын қызметімен шеше алатын мәселелер өрісімен тікелей байланыста болады. Бұл хаттар жеке тұлға атынан жазылады.

**Ұсыныс хаттар.** Бұл хаттар бір мақсатта ғана жазылады: қызметқерді белгілі бір орынға , қызметке үсыну жөнінде басшыға ұсыныс жасау. Аталған қызметкердің сол орынға лайық екендігіне кепілдеме беру. Хат ресми, өзіне тән құрылымы сақталып жазылады. Бұл хатқа ұсыныс жасаған тұлға ғана қол қояды.

**Сұраныс хаттары.** Бұл хаттар да бір ғана мақсатпен жазылады: мекемеден керекті ақпаратты немесе белгілі бір құжатты жіберуін сұрау. Сұраныс хатқа мекеменің жауапты адамы қол қояды. 

**Шағым хаттар.** Белгілі бір мекеменің немесе мекеме қызметкерлерінің заңсыз іс-әрекетін көрсету, соған орай шара қолдануды сұрау мақсатында жазылады. Хат мазмұнының негізгі құндылығы онда көрсетілетін фактілерге байланысты. Шағым хатқа шағым беруші адам, кейде хат мазмұнына байланысты мекеменің жауапты қызметкері де қол қояды.

**Циркуляр хат.** Ведомстволық жағынан бағынышты барлық мекемелерге бір мезгілде жөнелтілетін хат. Олар негізінен тапсырма беру сипатында болады.

**Жолдама хаттар.** Құжатпен бірге жіберілетін қосымшаның немесе қосымшалардың құрамы, мазмұны, көлемі, саны жайлы мәліметтер көрсету үшін жазылады. Бұл хаттар көрсетілген ақпараттың дәлдігімен ерекшеленеді. Жолдама хатқа мекеме басшысы қол қояды. Хатты жазып отрығанда онда келтірілетін фактілер мен айтылатын мәселенің маңызына, мазмұнына ғана емес, өзіңіздің оны қалай беріп, жеткізіп отырғандығыңызға да назар аударыңыз. Әрбір хатты жазғанда қалыптасқан стильдік нормадан ауытқымаған жөн.

Санат:Іс қағаздар
Постскриптум

**Постскриптум** - латын тілінен аударғанда "хаттың аяқ жағына, қол қойылғаннан кейін "P.S." таңбаларын койып тұрып, одан кейін жазылатын сөздер немесе мәтін" деген мағына береді.

Постскриптум қызметтік хаттарда мынадай екі жағдайда ғана жазылады.

1.  Адресатқа міндетті түрде жеткізілуі тиіс мәлімет хаттың негізгі мазмұнында   айтылмай   қалса,   хат  дайындалып   қол   қойылып   койса, қойылған  қолдан  кейін  "P.S."   белгісі  қойылып,   қосымша  айтылатын мәлімет жазылады. Бұдан кейін қайтадан қол койылады.

2.  Хат мазмұнында айтылған ақпарат, мәлімет өзгерген жағдайда да қойылған қолдан кейін "P.S." белгісі қойылып жаңа ақпарат жазылады. Ол да қайтадан қойылған қолмен расталады. Хатты жедел жіберу қажет болған жағдайда Постскриптум қолмен жазылады. Қол қойылып, күні көрсетіледі.

"P.S." 4- квартал бойынша жасалып есепті жаңа ғана қабылдап алдым. 1999 жыяғы желтоқсанның 31-і сағ. 17.30"

(сигнатура, факсимиле)

"P.S." Шұғыл жолсапарға шығуға тура келіп түр. Сондықтан 2 аптаға дейін сізбен кездесе алмаймын. Кездесу уақытын қосымша хабарлаймын. 
22.04.98.

Құрметті

(сигнатура, факсимиле)

Кейбір күрделі, күтуге келмейтін, тығыз жағдайларда постскриптум қайталап та жазылады. Онда "P.p.s." постскриптум белгісі қойылады. Оның жазылу реті де дәл жоғарыда айтылғандай.

Санат:Іс қағаздар
Есім ханның ескі жолы

"**Есім ханның ескі жолы**" - дәстүрлі қазақ қоғамындағы заңдардың жиынтығы. Оның негізін Қасым хан салған болатын (1511 - 1523). Заң жинағында Қыпшақ, Шағатай, және басқа ұлыстарда қолданылатын әртүрлі жарғылар енгізілді. Есім хан өзіне дейін көп өзгеріске ұшырай қоймаған Қасымның заңдарын іс жүзінде қолдануды өзі билік жүргізгенде қатаң талап етті. Қасымның заңы Есімнің арқасында сол дәуірдің әскери-саяси және әлеуметтік қажеттіліктеріне, халықтың тұрмысы мен дәстүріне сәйкес жетілдірілді, соның нәтижесінде бұл заң халық арасында кеңінен тарады. Бұл заң ережелері жермен, малмен байланысты материалдық  тарап-арыз, қылмыстық іс туралы (ұрлық, кісі өлтіру және т.б.), әйелдердің жағдайы, әскери міндеттілік, дәстүрлі шаралар, кедейлерге көмектесу және т.б. туралы мәселелерді қарады. Халық бұқарасы Қасым хан заңының ережелерін ұстауды қалады. Бұл заң жиынтығы Есім ханның құрметіне "Есім ханның ескі жолы" деп аталды.

## Дереккөздер


Санат:Заң
Санат:Қазақ хандығының заңдары
Кіші Ат

**Кіші Ат** () - экваторлық шағын шоқжұлдыз. Дельфин, Суқұйғыш және Пегас (Пырақ) шоқжұлдыздарының аралығында орналасқан. Мұнда жарық жұлдыз жоқ. Қазақстан жерінде көктем, жазда және күзде көрінеді.

## Тағы қараңыз
* Жұлдызды аспан.

Санат:Катастеризмдер
Санат:Кіші Ат (шоқжұлдыз)
Қазақ газеті

**"Қазақ" газеті** (قازاق) — 1918 – 1913 жылдары Орынбор қаласында жарияланып тұрған қоғамдық-саяси және әдеби-мәдени басылым. № 1 номері 1913 жылы 2 ақпанда шыққан.

1915 жылға дейін аптасына бір рет, одан кейін екі рет шыққан. Бастырушысы — «Азамат» серіктігі. Газетке қаржылай көмектескендердің көшбасында Мұстафа Оразайұлы бар. Жалпы 265 нөмірі жарық көрген. Газет рәміздік-бейне ретінде киіз үйді ұсынды. Бұл — қазақ ұлты деген ұғымды берді. 

Оның түндігі батыстан ашылып, есігіне «Қазақ» деп жазылды. Мұны түсіндірген ұлт зиялылары «қазақ ішіне Еуропа ғылым-өнері таралсын, "Қазақ" газеті қазақ жұртына әрі мәдениет есігі, әрі сырт жұрт жағынан күзетшісі болсын» деп жазды.

1913 жылы 2 ақпаннан бастап «Каримов, Хусаиновтар баспаханасынан» шығып тұрған басылымның неліктен «Қазақ» аталғанына тоқталайық. Бұл туралы алаштанушы-ғалым М.Қойгелдиев: «Қазақ» газеті, белгілі дәрежеде, сол кезеңдегі қазақ ұлт-азаттық қозғалысының ең белсенді қайраткерлері Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов және М. Дулатовтың үлкен еңбегінің ортақ жемісі еді», - деп объективті бағасын берді . 

Басылымның «Қазақ» аталуында екі түрлі мағына барлығы аңғарылады. Біріншіден, газет жалпыұлттық газет болғандықтан, мақсаты жері бөлшектеніп, елі бытырап жүрген қазақ халқын топтастырып, бір ортаға біріктіру болғандықтан да ұлт атын иемденіп «Қазақ» аталды. Екіншіден, кітәби, әдеби, ғылыми айналымда қазақ атының өз аты аталмай, қырғыз аталып келгендігі белгілі, сондықтан, туған халқының төл атын қайта оралту мақсатында, қазақ зиялылары өз баспасөзін осылай атауды мақұл көрген. Ахмет Байтұрсыновтың бұл жайында: «Аталы жұртымыздың, ауданды ұлтымыздың аруақты аты деп, газетамыздың есімін «Қазақ» қойдық» - дейді . Осыдан аңғаратынымыздай, ұлт зиялалары газетті шығаруда ұлттың мүддесін басты орынға қойды. Бұл азаттық қозғалыстың ХХ ғасырдағы өркениетті түрі болатын.
солға|нобай
«Қазақ» газетін шығаруды ұйымдастырушы, редакторы — Ахмет Байтұрсынұлы, оның өкілетті өкілі М. Дулатұлы болды. 1918 жылы газетті Жанұзақ Жәнібекұлы басқарды. Басылымда А. Байтұрсынұлы, Ә. Бөкейхан, М. Дулатұлы, М. Шоқай, М. Тынышбайұлы, Ш. Құдайбердіұлы, Ғ. Қараш, Р. Мәрсеков, Ж. Тілеулин, Ғ. Мұсағалиев, М. Жұмабаев, Х. Болғанбаев, Х. Ғаббасов, Ж. Ақпаев, Ж. Сейдалин, С. Торайғыров, А. Мәметов, С. Дөнентайұлы, Х. Досмұхамедұлы т.б. авторлардың мақалалары жарияланып тұрды.

XX ғасыр басында аталған газет оқығандардың, діндарлардың, шәкірттердің, қарапайым сауаты бар адамдардың, тұтастай жалпы ұлттың ықыласпен оқитын басылымына айналды. Бұдан кейін пайда болған барша елшіл газет-журналдар осы «Қазақтың» шекпенінен шықты .

## Дереккөздер

Санат:Алаш қозғалысы
Санат:Қазақстан газеттері
Санат:Қазақ тілді газеттер
Ғибадат

нобай
**Ғибадат** () – Исламда бізді және бүкіл жаратылысты жоқтан бар еткен әрі әрқашан бар етіп ұстап тұрған, әртүрлі нығметтер мен жақсылықтар жіберіп, жетілдірген Аллаһу та’аланың әмірі мен тыйымдарын бұлжытпай орындау. Сонымен қатар, Аллаһтың махаббатына қауышқан пайғамбарларға, әулиелерге және ғалымдарға бағыну.

Сансыз нығмет берген Аллаһқа шамасы жеткенше шүкір ету - әрбір жанның бірден бір міндеті. Бірақ адам баласы өзінің құсырлы ақылы және қысыр санасымен жаратқанға құрмет амалдарды таба алмайды. Құрмет болып саналатын амалдар Аллаһу та’ала тарапынан білдірілмейінше адам санасында мадақтау болған нәрселер жаратқан үшін мазақ ету, жамандау болуы мүмкін.
Ғибадат деген ат-тілек білдірдім деген мағынаны береді
Адамдардың Аллаһқа деген діл, тіл және денемен өтеуі және сенуі қажет болған шүкір борышы мен құлдық міндеті, Аллаһу та’ала тарапынан білдірілген және Оның сүйікті Пайғамбары  арқылы жеткізілген. Аллаһ білдірген және әмір еткен құлдық міндеттері «Исламият» делінеді. Аллаһу та’алаға шүкір ету, Оның Пайғамбары алып келген дінге бағыну арқылы жүзеге асады. Бұл дінге қайшы немесе бұл жолдың сыртында қалған еш бір шүкіршілік, ғибадатты Аллаһу та’ала қабылдамайды және ұнатпайды. Сондықтан да Ислам дінінен хабарсыз жұртшылықтың өз бетінше әртүрлі ритуалдарды орындауларының Аллаһ құзырында еш бір құны болмайды.

Демек, ақылы бар адамның Аллаһқа шүкір және дұрыс ғибадат етуі үшін Мұхаммедке  бағынуы шарт.

Мұхаммедға  бағынған адам ғана мұсылман деп аталады. Ал Аллаһқа шүкір етуге, яғни Мұхаммедке  бағынуға «Ғибадат ету» делінеді. Ислам екі бөлімнен тұрады:

* Қалб, яғни жүрекпен сенуді қажет ететін нәрселер.

* Дене мен жүрек арқылы орындауды қажет ететін ғибадаттар.

Денемен орындалатын құлшылықтардың ең құндысы - намаз.

## Дереккөздер


Санат:Тарих
Санат:Мәдениет
Санат:Араб дін терминдері
Әлеуметтік мемлекет

**Әлеуметтік мемлекет** – кең әлеуметтік негізге сүйенетін және халықтың өмір сүру деңгейін көтеруге, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға және жүзеге асыруға, соңғы жетістіктермен қамтылған денсаулық сақтау, білім беру жүйелерін құруға, әлеуметтік әлсіз топтарға қолдау көрсетуге, әлеуметтік қақтығыстардың алдын алуға, бейбіт реттеуге бағыт¬талған белсенді әрі мықты әлеуметтік саясат жүргізетін демократиялық мемлекет.
Әлеуметтік мемлекет үғымының айналымға енгеніне көп болған жоқ. Десек те, ол туралы түсінік түрақтанып, тек ғьшымда ғана емес, сонымен қатар, саясатта да, үгіт-насихатта да, публицистикада да көп қолданылады.

Геоэкономика түсінігін «Әлеуметтік ағза ретінде мемлекетті дамыту» атты еңбекте Ф. Бродель қарастырады.

## Дереккөздер


	

Санат:Саясат
Санат:Мемлекет
Санат:Мемлекеттің пішіндері
Улы бақа

thumb
**Улы бақа** - Ұзындығы небәрі 5 см болатын кішкентай ғана сарғыш келген ағаш бақасы әлемдегі ең улы жануарлардың бірі. Ол Америка құрлығының Колумбия аймағындағы ормандарда тіршілік етеді. Кезінде үндістер оның уымен садақтың оғын майлаған. Бұл бақаның 1 грамм уы 100 мың адамды улай алады. Зерттеуші мамандардың пайымдауынша, оның уының құрамында бүгінде ең қауіпті болып саналатын батрахоносин уы бар.

## Дереккөздер

Санат:Бақалар
Санат:Қосмекенділер
Утістілер

**Утістілер** немесе **Улы кесірткелер** - Бауырымен жорғалаушылар класының Қабыршақтылар отрядының тұқымдасы. 

Тұқымдаста жалғыз тегі бар. Текте  Мексика мен АҚШ-тың Аризона штатының құрғақ және шөлді далаларын мекендейтін улы кесірткелердің екі түрі бар.

## Жіктелуі

Утістілер тұқымдасында қазіргі уақытта 1 тек *Heloderma* бар. Текте 2 түрі, бірнеше түршелері бар.

*  (*Heloderma suspectum*) немесе Утіс
** *Heloderma suspectum suspectum*
** *Heloderma suspectum cinctum*
*  (*Heloderma horridum*)
** *Heloderma horridum horridum* немесе  эскорпион
** *Heloderma horridum alvarezi*
** *Heloderma horridum exasperatum*
** *Heloderma horridum charlesbogerti*
[thumb|left|150px|[Утіс]]
[thumb|left|150px|[Эскорпион]]
*Heloderma suspectum* -  ірі денелі, ұзындығы 33–56 см см. Сарғылт қызыл немесе қызғылт қоңыр түсті болып келеді. Басында дақтар бар.

*Heloderma horridum* немесе  *эскорпион*  алғашқысынан да ірірек, денесі  тұрқы 89 см-ге дейін жетеді. Басында дақ болмайды. 

Олар күндіз тастардың арасындағы індерде тығылып жатады. Тек кеш түсісімен ғана індерінен шығып, кішкентай жәндіктермен, құстардың жұмыртқасымен қоректенеді. Күн қатты ысыған кезде індеріне кіріп жатады. Жыл бойғы жиған қоректері құйрықтарына май болып жиналады да, соның тоқтығымен ұзақ уақыт жата береді. Бұл улы кесірткелердің уы өте күшті болады. Жануарларды шақса, өліп кетеді. Ал адамды шаққанда дер кезінде медициналық көмек алмаса, ісініп, соның салдарынан өліп кетуі де әбден мүмкін.

## Таралуы
Америка Құрама Штатының оңтүстік-батысы мен Мексиканың солтүстігінде тіршілік етеді.

## Дереккөздер

Санат:Утістілер
LabVIEW

**LabVIEW** (ағылшынша** Laboratory Virtual Instrumentation Engineering Workbench**) - бұл National Instruments АҚШ фирмасының "G" графикалық программалау тілінде қосымшалар жазу ортасы немесе сол тілде жазылған программалардың платформасы.

Санат:Ақпараттану
Һұд пайғамбар

**Һұд** () — Ислам пайғамбары, Құран Кәрімде аты аталған **Һұд(а.с.) пайғамбар**-дың есімі – жұмсақтық, бейбітшілік және тыныштыққа ұйытқы болушы деген мағынаға келеді. Ол Ад деген жиырма үш тайпадан тұратын үлкен қауымға пайғамбар болып жіберілген еді. Бұл қауым хазіреті Нұхтың баласы Самның әулетінен тараған, Нұх дүниеден өткен соң 800 жылдан кейін болған оқиға. 

Ад қауымы қазіргі Иемен, Оман мемлекеттерінің арасындағы өлкеде өмір сүрді. Бұл өлкенің топырағы өте құнарлы, ғажайып бау-бақшаға толы болатын. Тарихтағы әйгілі «Ирам бақтары» деген сөз сол кезден қалған. Осындай бай мемлекеттің халқы сымбатты денелі, ұзақ жасайтын адамдар болатын.

Олар тастарды кесіп, қашап, келісті үйлер салып, құрылыстар тұрғызатын. Ад халқы осындай дүние қызығымен Құдайды ұмытты. Хазіреті Нұхтың топан су оқиғасына көп заман өтпесе де оны естен шығарып, өз күштеріне сеніп такаппарланып кетті. Және өз қолдарымен жасаған Самад, Сада атты тас пұттарына табына бастады. Олар Құдайдан қорықпайтын өңшең қатігез еді, әлсіз адамдарды биік құрылыстан лақтырып, шашылған сүйектерін тамашалап, мәз-мейрам болатын. Һұд осы қауымнан болса да бір Құдайға құлшылық ететін ізгі әулеттен еді. 

Аллаһ Тағала Ад қауымына ескерту жасау үшін, Һұдқа құдайы әуез арқылы: «Өз қауымыңның ішіне қорықпай бар! Сен арқылы оларға мұғжизалар көрсетемін» деген сәлем жіберді. 

Пайғамбарлық қонған Һұд патшаның қарсы алдына барып зор дауыспен: «Тек Аллаһ Тағалаға құлшылық етіңдер! Нұқ қауымы пұтқа табынғаны үшін жойылды» деді. Адтың патшасы Халжан, баласының көптігі мен қисапсыз байлығын айтып, Һұдтың нәсихатын құлағына да ілмей, ашулы қарсы сөздер айтты. Һұд бұған қатты қапаланып, қолын көкке көтеріп, Аллаһ Тағалаға жалбарынды.
Осы сәттен бастап Ад қауымының әйелдері бала тумайтын бедеу халге түсті. Ад қауымы бұл қасі-реттен де сабақ алмады. Һұдтың көрсеткен желді қалаған жағына бұратын, тақыр жерді көз алдында көгалдандыратын ғажайып мұғжизаларына сенбей мазақ етті. Бұдан кейін құрғақшылық болып бау-бақшалар сарғайып, аштық жайлады. 
Һұд оларға Аллаһдан кешірім тілеуін насихат етті. Бірақ, олар байлықтан туған рақат әдеттерінен бас тартқысы келмеді. Ақыры аспанды бұлт торлады. Олар жаңбыр келеді деп қуанды, бірақ бұл апат дауылы еді. Һұд: «Құдайға бет бұрыңдар!» деп жанашырлықпен тағы ескертті. 

Олар: «Сенің сөзің бос сөз, енді жаңбыр жауады» деп қасарысты. Меңіреу қауым соңғы ескертуге де селт етпеді. Сәр-сенбі күні дауыл күшейіп, боран ағаштарды түбірі-мен қопарып, адамдарды қу сабан секілді аспанға көтеріп әкетті. Жеті күн жалғасқан азап желі Адтың тұрған қаласын, олар болмағандай құм төбелерге айналдырды. Құдайға арқа сүйеген Һұдтың әулеті ғана құдірет күшімен аман қалды. Бұл оқиғалардың қасиетті Құранда баяндалуы – кейінгі замандағы қауымға да дәл сондай ескерту деп білген жөн.

Санат:Пайғамбарлар
Омбы облысы

**Омбы облысы** () — Ресейдегі облыс, федерация буыны. Омбы облысы солтүстікте — Ресейдің Түмен облысы, Жаңасібір облысы, Томбы облысы, Қазақстан Республикасымен көршілес. Облыс орталығы - Омбы қаласы.

## Әкімшілік бөлінісі
400px|right|thumb|Омбы облысының әкімшілік-аумақтық бөлінісінің картасы
# Азов неміс ұлттық ауданы
# Большеречье ауданы
# Большие Уки ауданы
# Горьковский ауданы
# Знаменский ауданы
# Есілкөл ауданы
# Калачинск ауданы
# Колосовка ауданы
# Кормиловка ауданы
# Крутинка ауданы
# Любинский ауданы
# Марьяновка ауданы
# Москаленки ауданы
# Муромцев ауданы
# Называевск ауданы
# Нижняя Омка ауданы
# Нововаршавка ауданы
# Одесский ауданы
# Оконешников ауданы
# Омбы ауданы
# Павлоградка ауданы
# Полтавка ауданы
# Русская Поляна ауданы
# Саргатский ауданы
# Седельников ауданы
# Таврический ауданы
# Тара ауданы
# Тевриз ауданы
# Тюкалинск ауданы
# Усть-Ишим ауданы
# Черлак ауданы
# Шарбақкөл ауданы

Санат:Ресей облыстары
Санат:Омбы облысы
Экранас (футбол клубы)

**“Экранас” футбол клубы** (лит. *„Ekranas“*) — Литваның Паневежис қаласының намысын қорғайтын клуб. 1964 жылы құрылған. 2015 жылы қаржы тапшылығынан жабылып қалды.

Өз алаңындағы ойындарын "Аушкайтия" стадионында өткізген.

Ел біріншілігін жеті мәрте ұтқан. (1992/93, 2005, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012)

## Жетістіктері

* Литва КСР чемпионаты: 1985
* Литва чемпионаты: 1992/93, 2005, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012
* Лива кубогы: 1985, 1998, 2000, 2010, 2011
* Литва суперкубогы: 1998, 2006, 2010, 2011

## Литва чемпионаттарында

## Еурокубоктердегі статистикасы

## Дереккөздер

## Үздік ойыншылары

* Валдас Тракис, 
* Мантас Савенас
* Андрюс Величка

## Сілтемелер

* http://fkekranas.lt/ru 

Санат:Литва футбол клубтары
Диас Ерікұлы Кенешов

**Диас Ерікұлы Кенешов** (31 наурыз 1985 жыл, Үржар, Шығыс Қазақстан облысы) - қазақ биатлоншысы. 
## Карьерасы
Диас жазғы биатлон спортынан 2008 жылғы әлем біріншілігінің екі мәрте жүлдегері (күміс, қола).  Сондай-ақ Қазақстан кубогының иегері, ел чемпионы.
Ванкувер Олимпиадасының ашылу салтанатында Қазақ елінің көк байрағын Диас Кенешов ұстап шықты.

2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысты.

## Жетістіктері

* 2011 жылғы Азия ойындарының жеңімпазы.  
* Екі дүркін Азия чемпионы (2011, Шыршық).
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2008 
## Дереккөздер

Санат:Қазақстан биатлоншылары
Санат:1985 жылы туғандар
Санат:Алфавит бойынша биатлоншылар
Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары
Санат:Биатлоннан Азия ойындары чемпиондары
Санат:Биатлоннан Азия чемпиондары
Допты хоккей әлем чемпионаты 2010

**Допты хоккейден  әлем чемпионаты** 2010 жылы Мәскеуде өтеді.
## Кестесі
«А» тобы. Ресей, Швеция, Финляндия, Қазақстан, Норвегия, АҚШ
«В» тобы . Канада, Венгрия, Латвия, Голландия, Моңғолия

### «А» тобы
24 қаңтар Ресей – Қазақстан (4-1, 14-2), Швеция – Финляндия (8-1, 3-0), АҚШ – Норвегия (2-2, 5-10)
25 қаңтар Қазақстан – Норвегия, Швеция – АҚШ, Ресей – Финляндия
26 қаңтар АҚШ – Финляндия, Швеция – Қазақстан, Ресей – Норвегия
27 қаңтар Швеция – Норвегия, Финляндия – Қазақстан, АҚШ – Ресей
28 қаңтар АҚШ – Қазақстан, Финляндия – Норвегия, Ресей – Швеция
30 қаңтар .«А» тобында қалу үшін өткізілетін кездесу: А6 – В1. Жартылай финал. А1 – А4 және А2 – А3. 31 қаңтар. Финал және қола жүлде үшін матч
### «В» тобы
24 қаңтар Голландия – Венгрия, Канада – Латвия
25 қаңтар Голландия – Канада, Венгрия – Моңғолия
26 қаңтар Моңғолия – Канада, Латвия – Голландия
27 қаңтар Канада – Венгрия, Моңғолия – Латвия
28 қаңтар Голландия – Моңғолия, Латвия – Венгрия
30 қаңтар плей-офф.
## Қазақстан құрамасы
Қазақстан құрамасының бас бапкері Александр Ионкин бұрыннан ойнап жүрген хоккейшілерге сенім артып отыр. Тек биыл жаңадан Новосібірдің «Сибсельмаш» командасынан Андрей Рейн ғана қосылды. Оралдың «Ақжайығынан» команда капитаны Владислав Новожилов пен 1990 жылғы жас ойыншы Ескендір Нұғыманов алынып отыр. Сондай-ақ Орал допты хоккейінің түлектері, қазір Архангельскінің «Воднигінде» жүрген Рауан Исалиев, Нижний Новгородтың «Стартында» ойнайтын Денис Максименко мен Леонид Бедарев те ел намысын қорғамақ. Бұдан бұрын екі мәрте әлем біріншілігінің қола жүлдегері атанған Қазақстан құрамасы 2010 жылғы додада қаңтардың 24-інде – Ресей, 25-інде – Норвегия, 26-сында – Швеция, 27-сінде – Финляндия, 28-інде АҚШ құрамасымен күш сынасады. Бұдан кейін жартылай финалға шыққандар жүлде үшін бәсекеге түседі.

Санат:Допты хоккей
Санат:2010 жылғы спорт

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми торабы
Дивидендтер

**Дивидендтер** – акциялар, оның ішінде депозитарлық қолхаттардың базалық активтері болып табылатын акциялар бойынша төленуге жататын табыс; қордың басқарушы компаниясы пайларды сатып алған кезде олар бойынша табысты қоспағанда, пайлық инвестициялық қордың пайлары бойынша төленуге жататын табыс; заңды тұлға өз құрылтайшылары, қатысушылары арасында бөлетiн таза табыстың бiр бөлiгi; заңды тұлғаны тарату кезiнде, сондай-ақ құрылтайшы, қатысушы заңды тұлғаға қатысу үлесiн алып қойған кезде, құрылтайшының, қатысушының жарғылық капиталға салым ретiнде енгiзген мүлкiн қоспағанда, мүлiктi бөлуден түсетiн табыстар.

Санат:Қаржы
Eurovision ән байқауы

**Eurovision ән Байқауы** (; ) — Еуропалық хабар тарату одағының (ЕХТО) мүше мемлекеттер арасындағы эстрадалық әндер байқауы. 

Байқауда қатысуға ниет білдірген Еуропалық хабар тарату одағының әр бірмүше елден бір ғана өкілден қатыса алады. Фестиваль тікелей эфирде өткізіледі. Әрбір елден, өлеңі үш минуттан аспайтын бір ғана өкіл (жеке орындаушы немесе ұжым) қатыса алады. Ән орындалуы кезінде сахнада бір уақытта алты әртістен артық болмауы керек. Барлық өлеңдер орындалғаннан кейін, аса танымал ән финалда және жартылай финалда қатысқан елдердің телекөрермендер және жюри дауыс беру арқылы таңдалады.

Байқау жыл сайын 1956 жылдан бастап өткізіледі және әлемдегі ең танымал спорттық емес шара болып табылады.. Көрермендер саны 600 миллион адамға дейін жетеді. Сонымен қатар, Еуропа аумағына кірмейтін және Eurovision-ге қатыспайтынына қарамастан байқау Қазақстанда және Қырғызстанда, Аустралияда, Канадада, Мысырда, Үндістанда, Ливанда, Оңтүстік Африка Республикасында, Оңтүстік Кореяда, АҚШ-та және басқа елдерде көрсетіледі. 2000 жылдан бастап байқау ғаламторда көрсетіледі; атап айтқанда, 2006 жылы онлайн-трансляцияны 74 мың адам тамашалады.

Eurovision байқауы кейбір әртістердің атақтылығына қомақты үлес қосты. Мысалы, аты аңызға айналған швециялық ABBA тобы және Селин Дион  байқаудан кейін әлемге танымал болды.

Аталмыш байқауға Қазақстан 2011 жылдан бері қатысуға тырысып келеді. Бірақ, ЕХТО талаптарына сай келмегендіктен қатыса алмай келеді.

## Жеңімпаздар
нобай|246x246px|Қатысушы елдер

## Дереккөздер


Санат:Eurovision іс-шаралары
Санат:Ән байқаулары
Санат:Музыкалық телебағдарламалар