open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Диего Перотти

**Диего Перотти** (; 26 шілде 1988 жыл, Буэнос-Айрес) — аргентиналық футболшы, «Рома» футбол клубы мен Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
2016 жылы "Дженоадан" "Ромаға" ауысты. Келісім-шарт мерзімі 2021 жылға дейін жарамды.
 
## Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамаға  сирек шақырылады. 2009 жылы 9 қараша күні Испаниямен жолдастық кездесуде алғашқы ойынын өткізді. 8-минутта Лионель Мессидің орнына алаңға шықты.

## Қызықты фактілер
Әкесі Уго "Моно" Перотти — 1981 жылы «Бока Хуниорста» Диего Марадонамен бірге ойнаған.

## Жетістіктері
*Испания кубогы: 2009/10

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Футболшының профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Черноярка (Павлодар облысы)

**Черноярка** — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Чернояр ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстікке қарай 19 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер
 

Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Джеймс Милнер

**Джеймс Филип Милнер** (; 4 қаңтар 1986, Лидс, Англия) — ағылшын футболшысы. «Ливерпуль» футбол клубының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері
### Командалық
Манчестер Сити»
*Англия чемпионы (2): 2011/12, 2013/14
*Англия кубогы: 2011
*Англия Лига кубогы: 2014
*Англия суперкубогы: 2012

### Жеке
*Ағылшын Премьер-лигасының жас үздік ойыншысы: 2010
*Ағылшын Премьер-Лигасының жыл командасына енген: 2010

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* ''liverpoolfc.com'' сайтындағы профилі 
* ''Thefa.com'' сайтындағы профилі  
* ''Worldfootball.net'' сайтындағы профилі  
* ''transfermarkt.com'' сайтындағы профилі 
* ''Astonvilla.ru'' сайтындағы профилі  

Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Англия футболшылары
Черноярка

* Черноярка – Абай облысы Көкпекті ауданындағы ауыл.
* Черноярка – Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл.
Джорджиньо Вейналдум

**Джорджиньо Греджон Эмил Вейналдум** (нидерл. *Georginio Gregion Emile Wijnaldum*; 11 қараша 1990 жыл, Роттердам) — нидерландылық футболшы, тегі суринам. "Аль-Иттифак" футбол клубы мен Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
### Клубтық
"Фейеноорд" футбол академиясының түлегі. Кейін үйіндегілер Амстердамға қоныс аударып, "Спарта" футбол академиясына ауысты. "Спарта" сапында біраз ойнады.  Және тез арада клубтың пайдалы футболшыларының біріне айнала бастады. Елдегі "Аякс", "ПСВ", "Фейеноорд" секілді клубтар бірінен соң бірі өздеріне шақырды, таңдауы "Фейеноордқа" түсті. 2007 жылы 17 жасында "Фейеноордтың" негізгі құрамында ойнай бастады.

2011 жылы ПСВ клубына ауысты да, төрт жылдай ойнады. 

2015 жылы "Ньюкасл Юнайтед" клубына ауысты. 

2016 жылы "Ливерпуль" футболшысы атанды.

2021 жылы "Пари Сен-Жермен" клубымен келісім шарт жасасты.

### Халықаралық
Ұлттық құрама сапындағы алғашқы ойынын 2011 жылы өткізді. Алғашқы добын сол жылы 11 қыркүйекте ЕУРО-2012 іріктеу ойынында Сан-Мариноның қақпасына соқты. Бұл ойында Нидерланд құрамасы 11:0 есебімен жеңіске жетті.

## Жетістіктері
*Нидерланд чемпионы: 2014/15
*Нидерланд кубогы: 2011/12
*Нидерланд суперкубогы: 2012
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2014
*УЕФА Чемпиондар лигасы: 2018/19
*УЕФА суперкубогы: 2019
*Англия чемпионы: 2020

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Нидерланд футболшыларыСанат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары

Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Әл-Иттифак ФК ойыншылары
АҚХА Төмен байытылған уран банкі

'''Атом қуаты халықаралық агенттігінің''' **Төмен байытылған уран банкі** (ТБУБ) — жеңіл су ядролық реакторына отын өндіру үшін қолайлы, жалпы салмағы 90 метрикалық тоннаға дейін төмен байытылған уранның физикалық қоры қоймасы. Қазақстан Республикасы Өскемен қаласында "Үлбі металлургиялық зауыты" Акционерлік қоғамы аумағында орналасқан. 

ТБУ қоры бір 1000 МВт қуатты реакторды толық тиеу үшін жеткілікті.

## Тарихы
2006 жылғы "Ядролық қауіпті қысқарту бастамасы" қоры (ағыл. *Nuclear Threat Initiative*) алғаш рет ТБУБ құру идеясын ұсынды .

2010 жылғы желтоқсанда АҚХА Басқарушылар кеңесі АҚХА ТБУБ жобасын бекітті. 

2015 жылғы 27 тамызда Қазақстан Республикасы мен АҚХА Қазақстан аумағында АҚХА ТБУБ құру туралы келісімге қол қойды.

## Ашылуы
2017 жылғы 29 тамызда Астана қаласында Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен АҚХА Бас директоры Юкия Аманоның қатысуымен ТБУБ-тің ресми ашылу рәсімі өтті.

Рәсім барысында Қазақстан Президенті АҚХА-ның Бас директорына Үлбі металлургия зауытының аумағында орналасқан Төмен байытылған уран банкінің символдық кілтін табыс етті.

## ТБУ бақылау, қолдану, тасымалдау
ТБУ АҚХА бақылауында және ресми заңды иелігінде болады, сондай-ақ егер қандай да бір атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдаланатын АҚХА мүше мемлекеті отынды дәстүрлі өнім берушінен саяси сипаттағы себептер бойынша ала алмайтын жағдайда ТБУ-ды пайдаланылатын болады. 

ТБУ-ды арнайы цилиндрлік контейнерлерінде тасымалдау Ресей Федерациясы мен Қытай Халық Республикасы арқылы транзитпен жүзеге асырылады.
 
2015 жылғы 18 маусымда Ресей Федерациясы мен АҚХА арасында атом энергетикасының қажеттілігі үшін ТБУ-ды Ресей аумағы арқылы транзитке қол қойылды. Аталған келісімнің жүзеге асырылуы төмен байытылған уранды ТБУБ-қа және АҚХА мүше мемлекеттеріне жеткізуіне мүмкіндік береді.

2017 жылғы 12 сәуірде Қытай Халық Республикасы мен АҚХА арасында АҚХА төмен байытылған уранын Қытай аумағы арқылы ТБУБ-қа және одан кері транзит бойынша өткізу туралы келісімге қол қойылды.

## Қаржыландыру
ТБУБ құруға және кем дегенде он жыл бойы оның қызметіне шамамен 150 млн. АҚШ доллары  бөлінді :
* "Ядролық қауіпті қысқарту бастамасы" қоры - 50 млн. АҚШ доллар
* Америка Құрама Штаттары - 49,5 млн. АҚШ доллар
* Еуропалық Одақ - 25 миллион еуроға дейін (оның ішінде қауіпсіздік үшін 5 миллион еуроға дейін)
* Біріккен Араб Әмірліктері - 10 млн. АҚШ доллар
* Кувейт Мемлекеті - 10 млн. АҚШ доллар
* Норвегия Корольдігі - 5 млн. АҚШ доллар
* Қазақстан Республикасы - 400 мың АҚШ доллар

## Дереккөздер

Санат:Атом Қуаты Халықаралық Агенттігі
Санат:Ядролық энергетика
Луиш Фигу

**Луиш Филипе Мадейра Каэйру Фигу** (; 4 қараша 1972, Лиссабон) — португал футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған.  «Барселона» клубының тұңғыш шетелдік-капитаны.

## Өмірбаяны
Өзінің 20 жылдық карьерасында "Спортинг", "Барселона", "Реал", "Интер" клубтарында доп тепкен. "Барселона" клубында жарқырап жүрген жерінен 2000 жылы жазда 56 милиион долларға (сол кездегі рекордтық баға) "Реалға" ауысып, Еуропаны таңғалдырды. Нәтижесінде каталондық клубтың жанкүйерлері біраз жылға дейін оны кәдімгідей жақтырмай жүрді. Барселонада өткен "Барселона"—"Реал" матчтарында жанкүйерлер наразылық ретінде түрлі заттарды алаңға лақтырып, оған деген ренішін байқатып отырған. Кейін Фигу бұл шулы трансфердің себебін өзінің отбасылық және экономикалық жағдайына байланысты екенін түсіндірген.

2004 жылғы Еуропа чемпионатының финалында Португалия және Грекия құрамалары кездесті. Ойын барысында каталондық әйгілі футбол фанаты Джимми Джамп алаңға жүгіріп шығып, Фигуге "Барселонаның" баннерін лақтырып, оған деген өкпе әлде жек көру сезімін айғақтаған. 

Фигу "Реалда" бес маусым ойнап, "Интерге" ауысты. 2009 жылы футболшылық карьерасын аяқтады. 

Ұлттық құрама сапында 2006 жылға дейін ойнап, 2004 жылы Еуропаның вице-чемпионы атанды. 

## Жетістіктері
### Командалық
*Жастар арасындағы (-16) Еуропа чемпионы: 1989
*Жастар арасындағы әлем чемпионы (-21): 1991
*Еуропаның қола жүлдегері: 2000
*Еуропаның күміс жүлдегері: 2004
*Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2006
*Кубок иелерінің кубогы: 1996/1997
*УЕФА Суперкубогы: 1997, 2002
*УЕФА Чемпиондар Лигасы 2001/2002
*Құрлықаралық кубок: 2002
*Испания чемпионы («Барселона», «Реал» Мадрид): 1998, 1999, 2001, 2003
*Италия чемпионы: 2006, 2007, 2008, 2009

### Жеке
*ФИФА 100 тізіміне енген
*Еуропаның үздік футболшысы: 2000
*ФИФА версиясы бойынша әлемнің үздік футбошысы: 2001
*Португалияның үздік футбошысы: 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000

## Жеке өмірі
Швед модельері Элен Свединге үйленген. Үш қыз, бір ұлы бар. Қазір Миланда тұрады.

## Дереккөздер

Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Португалия футболшылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Алтын доп иегерлері
Педру Паулета

**Педру Мигел Каррейру Резендиш** (; 28 сәуір 1973, Понта-Делгада, Азор аралдары), **Педру Паулета** () деген атпен кеңірек танылған — португалиялық футболшы. Португалия Ұлттық футбол құрамасының экс-шабуылшысы. Қазіргі таңда "Пари Сен-Жермен" клубында жастар ісімен шұғылданады.

## Жетістіктері
### Командалық
 «Депортиво Ла-Корунья»
*Испания чемпионы: 1999/00
*Испания суперкубогы: 2000

 «Бордо»
*Француз лигасының кубогы: 2001/02

 «Пари Сен-Жермен»
*Франция кубогы: (2): 2003/04, 2005/06
*Француз лигасының кубогы: 2007/08

*Еуропаның вице-чемпионы: 2004

### Жеке
*Франция чемпионатының мергені (3): 2001/02, 2005/06, 2006/07
*Португалия чемпионатының мергені: 1995/96
*Франция чемпионатының үздік футболшысы (2): 2002, 2003

## Қатысқан турнирлері

* Әлем чемпионаты: 2002
* Еуропа чемпионаты: 2004
* Әлем чемпионаты: 2006

## Дереккөздер

Санат:Португалия футболшылары
Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Саламанка ФК ойыншылары
Санат:Эшторил-Прая ФК ойыншылары
Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы

**Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық жарыстарда Мозамбиктің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган — Мозамбик футбол федерациясы. 

Әзірше әлем чемпионаттарына қатыспаған. 

## Қызықты фактілер
Португалия Ұлттық футбол құрамасының бірнеше жұлдыздары, атап айтқанда Эйсебио, Карлуш Кейруш, Абел Шавьер Мозамбикте дүниеге келген. Абал Шавьер қазір Мозамбик құрамасының бас бапкері. Ол Португалияның да, Мозамбиктің де азаматтығын алған.

## Әлем чемпионаттарында
*1930 — 1978 — қатыспады
*1982 — іріктеу
*1986 — қатыспады
*1990 — қатысуға тыйым салды
*1994 — 2018 — іріктеу
## Африка Ұлттары Кубогы
*1957 — 1980 — қатыспады
*1982 — іріктеуден өте алмады
*1984 — іріктеуден өте алмады
*1986 — топтық турнир
*1988 — 1994 — іріктеуден өте алмады
*1996 — топтық турнир
*1998 — топтық турнир
*2000 — 2008 — іріктеуден өте алмады
*2010 — топтық турнир
*2012 — іріктеуден өте алмады
*2015 — іріктеуден өте алмады
*2017 — іріктеуден өте алмады
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Мозамбик Ұлттық футбол құрамасы
Науру Ұлттық футбол құрамасы

**Науру Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық футбол жарыстарында Наурудың намысын қорғайтын құрама. Ешқандай футбол ұйымына мүше емес. Сол үшін де Әлем чемпионаттарына да, ОФК Ұлттар кубогына да қатыса алмайды. Олардың қазіргі мақсаты — тым құрығанда NF-Board ұйымына мүшелікке өту.
## Тарихы
left|thumb|250px|«Линкбелт Овал» стадионында өткен австралиялық футболдан 1999 жылғы матч
Наурудағы ұлттық спорт түрі Австралия футболы. Өзінің футболдан ұлттық құрама командасы бар, бірақ елдегі кәсіби спортшылардың және үлкен стадиондардың жоқ болғанына байланысты ФИФА-мен және Океанияның футбол конфедерациясымен танылған жоқ. Ойыншылар формасының түсі — көк түсті, көлденең сары жолағы бар. Ұлттық құраманың күні бүгінге дейінгі алғашқы әрі соңғы басқа ел командасымен ойыны 1994 жылдың 2 қазанында өтті. Сол ойында Науру құрамасы Соломон аралдарының құрамасын 2:1 есебімен жеңді . Науру құрамасы үшін бұл үлкен жеңіс саналды, өйткені Соломон аралдары жеңіске жететін басты үміткер болатын (олар сол жылғы Меланезия Кубогының жеңімпаздары).

## Стадиондары
Аралда бірнеше спорттық алаңдар және стадиондар бар: «Линкбелт Овал» (Айво округінде орналасқан, бірақ ол едәуір ескерген және халықаралық стандарттарға сай емес), Мененг стадионы (2006 жылы құрылған және 3500 көрерменді сыйдыра алады) және Дениг стадионы.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құраманың профилі 
*http://footballfacts.ru сайтында
*http://www.footballtop.ru сайтында

Санат:Науру Ұлттық футбол құрамасы
Кирибати Ұлттық футбол құрамасы

**Кирибати Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол турнирлерінде Кирибатидің намысын қорғайтын құрама. ФИФА-ға да, ОФК-ге де жартылай ғана мүше. Әлемнің мемлекет ретінде мойындалмаған аймақтарының құрамалары мүше болатын NF-Board ұйымына тіркелген.

## Тарихы
Кирибатиге футбол 1950 жылдары келді. Бірақ оны әуесқой футбол деп айтға да келмейтін еді, тек ермек үшін ешқандай ережесіз доп қуалай беретін. 1960 жылдардан бастап қана осы спорт түрі өркен жая бастады. Елде футбол комитеттері құрылды, ауыл-кенттер арасында біріншіліктер өтетін болды. 1980 жылы Кирибати Футбол қауымдастығы құрылды.

Кирибати құрамасы бүкіл тарихында 11 матч ғана өткізіп, барлығында да ұтылып қалды.
## Барлық матчтары

## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Құраманың статистикасы

Санат:Кирибати Ұлттық футбол құрамасы
Намибия Ұлттық футбол құрамасы

**Намибия Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол турнирлерінде Намибияның намысын қорғайтын құрама. ФИФА және КАФ мүшесі. 

## Тарихы
1990 жылы ФИФА-ға мүше болды. Басқарушы орган — Намибия Футбол Федерациясы. 1990 жылдан бергі матчтары ғана ФИФА хаттамаларына тіркелген. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Ал Африка Ұлттар Кубогына екі рет (1998, 2008) қатысып, екеуінде де топтан шыға алмады.

## КОСАФА кубогы
*2015 - турнир жеңімпазы
*1997, 1999 жылдары финалға шыққан

## Әлем чемпионаттарында
*1930 — 1994 — қатыспады
*1998 — 2018 — іріктеу
## Африка Ұлттар кубогы
*1957 — 1994 — қатыспады
*1996 — іріктеу
*1998 — топтық турнир
*2000 — 2006 — іріктеу
*2008 — топтық турнир
*2010 — 2017 — іріктеу

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Намибия Ұлттық футбол құрамасы
Реюньон Ұлттық футбол құрамасы

**Реюньон Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Реюньонның намысын қорғайтын құрама. ФИФА-ға мүше емес, КАФ-қа жартылай ғана мүше. Сондықтан әлем және Африка чемпионаттарына қатыса алмайды.

## Жетістіктері
*Үнді мұхиты ойындарының жеңімпазы: 1979, 1998, 2007

## Қарсыластары

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*CAF Profile

Санат:Реюньон Ұлттық футбол құрамасы
Нигер Ұлттық футбол құрамасы

**Нигер Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Нигердің атынан сынға түсетін ұлттық құрама.  Басқарушы орган — Нигер Футбол Федерациясы. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған, ал, Африка Ұлттар Кубогынде 2012 жылы дебютант болды.

## Әлем чемпионаттарында
*1930 — 1974 — қатыспады
*1978 — іріктеуден өте алмады
*1982 — іріктеуден өте алмады
*1986 — ұсынысын қайтып алды
*1990 — қатыспады
*1994 — іріктеуден өте алмады
*1998 — ұсынысын қайтып алды
*2002 — қатыспады
*2006 — 2018 — іріктеуден өте алмады

## Африка Ұлттар Кубогында
*1957 — 1968 — қатыспады
*1970 — іріктеуден өте алмады
*1972 — іріктеуден өте алмады
*1974 — ұсынысын қайтып алды
*1976 — іріктеуден өте алмады
*1978 — ұсынысын қайтып алды
*1980 — ұсынысын қайтып алды
*1982 — қатыспады
*1984 — іріктеуден өте алмады
*1986 — 1990 — не участвовала
*1992 — іріктеуден өте алмады
*1994 — іріктеуден өте алмады
*1996 — ұсынысын қайтып алды
*1998 — дисквалификация
*2000 — 2010 — іріктеуден өте алмады
*2012 — топтық турнир
*2013 — топтық турнир
*2015 — іріктеуден өте алмады
*2017 — іріктеуден өте алмады

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*ФИФА сайтында 

Санат:Нигер Ұлттық футбол құрамасы
Равнополь (Павлодар облысы)

**Равнополь** — Павлодар облысы Успен ауданы, Равнополь ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Успен ауданы елді мекендері
Руанда Ұлттық футбол құрамасы

**Руанда Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Руанданың намысын қорғайтын құрама. Басқарушгы орган — Руанда Футбол Федерациясы.

## Тарихы
1978 жылы ФИФА-ға, 1976 жылы Африка Футбол Конфедерациясына мүше болды. 

Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Африка Ұлттары кубогына бір рет, 2004 жылы қатысты. Тунис, Гвинея, Конго Демократиялық Республикасы құрамаларымен бір топқа түсті. Әуелі Тунистен 2:1 есебімен ұтылды. Руандалықтар сапынан тарихи голды 41-минутта Элиас Нтаганда соқты. Екінші турда Гвинеядан 0:1 есебімен ұтылып тұрып, 90+3 минутта Карим Кманзи есепті теңестіріп кетті. Ал соңғы турда конголықтарды 1:0 есебімен ұтқанымен, бәрібір үшінші орында қалып, ширек финалға шыға алмады.

## Жетістіктері
**Орталық және Шығыс Азия кубогы**
*Чемпион (1998)
*Финалист (2003, 2005, 2007, 2011)
*3-орын (2001, 2002, 2006)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құраманың статистикасы
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Руанда Ұлттық футбол құрамасы
Сан-Томе және Принсипи Ұлттық футбол құрамасы

**Сан-Томе және Принсипи Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Сан-Томе және Принсипи аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы орган — Сан Томе Және Принсипи Футбол Федерациясы.

## Тарихы
1986 жылы ФИФА-ға, 1987 жылы Африка Футбол Конфедерациясына мүше болды. Төрт рет әлем чемпионатының іріктеуіне, жеті рет Африка Ұлттар Кубогы іріктеуіне қатысты. Әзірше бұл екі турнирдің финалдық кезеңіне жолдама алған емес.

2003 жылы ӘЧ-2006 іріктеуіне қатысып, Ливиядан 0:8 есебімен ұтылып, жарыстан шығып қалды. Содан құрама 2011 жылдың қараша айына дейін бір матчқа да қатыспай, ФИФА құрамаларының рейтингіне де ілінбей қалды (рейтингіге соңғы 4 жыл ішінде тым болмағанда бір ойын өткізген құрама ғана ілігеді). 2006 жылы қаржының тапшылығынан құрама команда таратылды. 2008 жылы қайта құрылғанымен, үш жылға дейін ешқандай ойын өткізбеді.

2011 жылы араға сегіз жыл салып ресми матч өткізді. ӘЧ-2014 іріктеуінде Конго Республикасы құрамасынан екі ойын қорытысында ұтылып қалды (сыртта - 0:5, өз алаңында - 1:1)

## Стадионы
Өз алаңындағы ойындарын Сан-Томе қаласындағы "Эстадио Насьонал 12 де Жульо" алаңында өткізеді. Сыйымдылығы 6, 500 адам. Стадион 1920 жылы салынған, 1930 жылдары ғана пайдалануға берілген. 2002 жылы реконструкция жасалды. Ұлттық құрамадан бөлек "Андоринья", "Спортинг Прая Крус" клубтары да өз алаңындағы ойындарын өткізеді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама статистикасы

Санат:Сан-Томе және Принсипи Ұлттық футбол құрамасы
Фарер аралдары Ұлттық футбол құрамасы

**Фарер аралдары Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Фарер аралдарының намысын қорғайтын құрама. Фарер аралдары тәуелсіз мемлекет емес, Данияның қарамағындағы арал. Соған қарамастан өздерінің футбол федерациясы, ұлттық футбол құрамасы бар.  

## Тарихы
Алғашқы ресми емес ойынын 1930 жылдары өткізсе де, ФИФА жылнамасына тіркелген ойындары 1990 жылдардан ғана бастау алады. Жеке құрама ретінде ФИФА-ға 1988 жылы, УЕФА-ға 1990 жылы тіркелген. 

Құраманы жаттықтырған бапкерлердің бірнешеуі дат өкілдері. 1992 жылғы Еуропа чемпионы Хенрик Ларсен құраманы 2002-2005 жылдары басқарды. Тағы бір ЕУРО-1992 чемпионы - Ларс Ольсен құраманың қазіргі бапкері. 

Фарерлер құрамасы Еуропа аутсайдерлерінің арасындағы мықтысы саналады. Олар ЕУРО-92 іріктеуіне дебютант ретінде қатысты. Алғашқы матчта-ақ Аустрия құрамасын 1:0 есебімен ұтып, аралда дәстүрлі футболдың әлдеқашан қалыптасып қойғанын мойындатты. Ойын тағдырын шешкен жалғыз допты сатушы боп жұмыс істейтін Торкиль Нильсен соқты. Құрама сапында ондай балықшы, сатушы, мұғалім т.б боп жұмыс істейтіндер көп-ақ.

Фарерлер құрамасы ешқашан әлемдік және құрлықтық додаларға қатысқан емес.

## Статистикасы
Құраманың 2018 жылға дейінгі барлық ойыны: 181 24 матчта жеңіске жеткен, 19 ойында тең ойнап, 138 кездесуде ұтылып қалған. Доп айырмасы: 113 - 449

## Негізгі формасы

## Сыртқы сілтемелер
* Құраманың барлық ойындары 

Санат:Фарерлер Ұлттық футбол құрамасы
Эсватини Ұлттық футбол құрамасы

**Эсватини Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Эсватинидің (бұрынғы *Суазиленд, Эсватини*) намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Суазиленд Ұлттық футбол Қауымдастығы. 2018 жылға дейін *Суазиленд Ұлттық футбол құрамасы* деп аталып келді.

1978 жылдан бері Халықаралық Футбол Федерациясының және 1976 жылдан бері Африка Футбол Конфедерациясының және КОСАФА аймағының мүшесі. Әзірше әлем біріншіліктеріне де, Африка Ұлттары кубогына да қатысқан емес.

## Әлем чемпионаттарында
*1930 — 1990 — қатыспады
*1994 — 2018 — іріктеу

## Африка Ұлттары кубогында
*1957 — 1982 — қатыспады
*1984 — ұыснысын қайтып алды
*1986 — іріктеу
*1988 — қатыспады
*1990 — 1992 — іріктеу
*1994 — қатыспады
*1996 — ұсынысын қайтып алды
*1998 — қатыспады
*2000 — 2012 — іріктеу
*2013 — ұсынысын қайтып алды
*2015 — іріктеу
*2017 — іріктеу

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Ұлттық құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Эсватини Ұлттық футбол құрамасы
Сейшель аралдары Ұлттық футбол құрамасы

**Сейшель Аралдары Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Сейшель аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сейшель аралдары футбол федерациясы. 

## Тарихы
Сейшель футбол федерациясы 1979 жылы құрылды. 1986 жылы ФИФА-ға да, Африка Футбол Конфедерациясына да мүше болды. Әзірше әлем біріншілігі мен Африка Ұлттар кубогына қатысқан емес. Жоғағы жетістігі ретінде 2011 жылғы Үнді мұхиты ойындарындағы бірінші орынды айтуға болған. Сондай-ақ, 1979 жылы осы турнирде финалға дейін жетіп, Реюньон құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалған.

## Африка Ұлттар кубогы
*1957 — 1988 — қатыспады
*1990 — іріктеу
*1992 — шеттеілді
*1994 — қатыспады
*1996 — шеттетілді
*1998 — іріктеу
*2000 — қатыспады
*2002 — 2010 — іріктеу
*2012 — ұсыныс бермеді
*2013 — іріктеу
*2015 — дисквалификация
*2017 — іріктеу

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құраманың статистикасы
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Сейшель аралдары Ұлттық футбол құрамасы
Сомали Ұлттық футбол құрамасы

**Сомали Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Сомалидің намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сомали Футбол Федерациясы. 

## Тарихы
Елдегі футбол ұйымы 1951 жылы құрылған. 1962 жылы ФИФА-ға, алты жыл өткен соң Африка Футбол Конфедерациясына мүше болған. Осы күнге дейін әлем немесе Африка чемпионатына жолдама ала алмай келе жатыр.

Құрлықтағы аутсайдер ұжымдардың бірі. 2018 жыл 12 сәуір күнгі есептеу бойынша, Ангилья, Багам, Эритрея және Тонга құрамаларымен ФИФА рефтингінде соңғы 207 орынды бөлісіп тұр.

Әлем және Африка Ұлттары чемпионатының іріктеулерінен бөлек Араб Елдерінің кубогына, КЕФАФА кубогына қатысып тұрады. Бірақ ешқайсысында топтық турнирден асқан емес. 

## Әлем чемпионаттары
*1930 — 1978 — қатыспады
*1982 — іріктеу
*1986 — 1998 — қатыспады
*2002 — 2018 — іріктеу

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Сомали Ұлттық футбол құрамасы
Судан Ұлттық футбол құрамасы

**Судан Ұлттық футбол құрамасы** — Халықаралық футбол жарыстарында Суданның намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Судан Футбол Қауымдастығы. 
## Тарихы
Судан Футбол Қауымдастығы 1936 жылы құрылған. 12 жыл өткен соң ФИФА-ға мүше болды. Африка Футбол Конфедерациясына алғаш тіркелген ұйымдардың бірі (1957 жылы тіркелді).

Әзірше әлем чемпионатына қатысқан емес. Африка Ұлттар Кубогына 1957 жылдан бері сегіз рет қатысқан. 1957 жылы үшінші орын алды, ал 1959, 1963 жылдары күміс жүлдегер атанды. Ең жоғары жетістігі: 1970 жылы өз елдерінде өткен турнирде чемпиондыққа қол жеткізді.

Үш рет КЕСАФА кубогында топ жарды — 1980, 2006, 2007.

## Атақты ойыншылары
*Атта Гобара
*Ибрагим Мустафа
*Ибрагим Хуссейн
*Захир Абдель Гани
*Идрис Хатир
## Африка Ұлттар Кубогы
**Финал**

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Судан Ұлттық футбол құрамасы
Даңғара

Қазақ халқының көне ұрмалы музыкалық аспаптарының бірі — даңғара. Аспап дауылпаз, керней, дабыл сияқты тұрмыста кеңінен пайдаланылған. Даңғара аспабының үні жаугершілік кезінде сарбаздарды жинап, сапқа тұрғызуға, ұрандатуға, шайқасты тоқтатуға бағытталған. Аспап бақсылардың ішінде қобыз сияқты кеңінен таралған. Даңғараның дыбысы емдік қасиетке бай, ол адам бойындағы жағымсыз күштерді шығарады.

## Жасалу жолы
Даңғара аспабының шанағы қарағай ағашынан жасалады. Сыртқы жағы ешкі терісімен қапталады. Ішкі жағына шығыршық, қоңырау, шынжыр, сылдырмақ тағылады. Қосымша дыбыстық реңк беру үшін аспаптың бетіне ішек тартқан.
Даңғараның көлемі қолданылуына байланысты әртүрлі болады. Бақсылар көбіне көлемі 1-1,5 метрге, ал әскербасылар 2-2,5 метрге дейін жететін даңғараны қолданған. Даңғара аспабына ұқсас аспаптар өзге елдерде де кездеседі. Ол ұйғыр халқында «дап», қалмақтарда «дунгурга», чуваш халқында «хангрма», өзбектерде «дойра» деп аталады.

## Сілтемелер
# https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/music/458/
# Қазақтың музыкалық аспаптары

Санат:Музыка
Санат:Қазақтың саз аспаптары
Белоусовка (Павлодар облысы)

**Белоусовка** — Павлодар облысы Успен ауданы, Успен ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан батысқа қарай 6 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Успен ауданы елді мекендері
Белоусовка

* Белоусовка – Павлодар облысы Успен ауданындағы ауыл.
* Белоусовка – Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы кент.
Успенка

**Қазақстан:**

* Успенка – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл.
* Успенка – Павлодар облысы Успен ауданындағы ауыл.
* Успенка – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы ауыл.
* Успенка – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл.

**Башқұртстан:**

* Успенка – Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл.
* Успенка – Башқұртстанның Благовещен ауданындағы ауыл.

**Өзендер:**

* Успенка – Ресейдегі өзен.
Танзания Ұлттық футбол құрамасы

**Танзания Ұлттық футбол құрамасы** — Халқаралық жарыстарда Танзанияның атынан сынға түседі. Басқарушы ұйым — Танзания Футбол Федерациясы. ФИФА және КАФ мүшесі. Әзірше әлем чемпионаттарына қатыспаған. Африка Ұлттар Кубогына бір рет 1980 жылы (Нигерияда өткен) қатысып, топтық турнирден аса алмады.

Танзанияның құрамындағы аймақ саналатын Занзибардың да Ұлттық футбол құрамасы бар, бірақ олар ФИФА-ға мүше емес, КАФ-ға жартылай ғана мүше. Сондықтан ӘЧ және Африка Ұлттар Кубогының іріктеулеріне қатыса алмайды.

## Әлем чемпионаттары
*1930 — 1970 — қатыспады
*1974 — іріктеу
*1978 — жарыстан шеттеілді
*1982 — 1986 - іріктеу
*1990 — не принимала участие
*1994 — іріктеу барысында жарыстан шеттетілді
*1998 — 2018 — іріктеу

## Африка Ұлттар Кубогы
*1957 — 1965 — қатыспады
*1968 — іріктеу барысында жарыстан шеттетілді
*1970 — 1978 — іріктеу
*1980 — топтық турнир
*1982 — жарыстан шеттетілді
*1984 — іріктеуден өте алмады
*1986 — іріктеу барысында жарыстан шеттетілді
*1988 — 1992 — іріктеу
*1994 — іріктеу барысында жарыстан шеттетілді
*1996 — 2002 — іріктеу
*2004 — іріктеу барысында жарыстан шеттетілді
*2006 — 2017 — іріктеу

## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Құраманың статистикасы
*ФИФА сайтындағы профилі 

Санат:Танзания Ұлттық футбол құрамасы
Сьерра-Леоне Ұлттық футбол құрамасы

**Сьерра-Леоне Ұлттық футбол құрамасы** — халықаралық футбол жарыстарында Сьерра-Леоненың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сьерра-Леоне футбол федерациясы.
## Әлем чемпионаттарында
*1930 — 1970 — қатыспады
*1974 — 1986 — іріктеу
*1990 — қатыспады
*1994 — жарыстан шеттетілді
*1998 — 2018 — іріктеу
## Африка Ұлттары кубогында
*1957 — 1968 — қатыспады
*1970 — жарыстан шеттетілді
*1972 — қатыспады
*1974 — іріктеу
*1976 — қатыспады
*1978 — іріктеу
*1980 — қатыспады
*1982 — іріктеу
*1984 — іріктеу
*1986 — қатыспады
*1988 — іріктеу
*1990 — жарыстан шеттетілді
*1992 — іріктеу
*1994 — топтық турнир
*1996 — топтық турнир
*1998 — жарыстан шеттетілді
*2000 — елдегі азамат соғысына байланысты дисквалификацияға ұшырады
*2002 — 2017 — іріктеу
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Құрама жайлы ФИФА сайтында 

Санат:Сьерра-Леоне Ұлттық футбол құрамасы
Чистополь (Павлодар облысы)

**Чистополь** — Павлодар облысы Успен ауданы, Қоңырөзек ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2025 жылы таратылған. 2018 жылға дейін қысқартылған "Надаров ауылдық округі" құрамында болған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Успен ауданының таратылған елді мекендері
Вознесенка

**Қазақстан:**

* Вознесенка – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Павлодар облысы Успен ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл.

**Башқұртстан:**

* Вознесенка – Башқұртстанның Бир ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Башқұртстанның Буздяк ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Башқұртстанның Иглин ауданындағы ауыл.
* Вознесенка – Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл.

**Өзен:**

* Вознесенка — Ресейдегі өзен.

Санат:Айрық беттер
Галицкое (Павлодар облысы)

**Галицкое** — Павлодар облысы Успен ауданындағы ауыл, Новопокров ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 48 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Успен ауданы елді мекендері
Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

**1930 жылдан 2018 жылға дейін [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионаттарында]] 2548 гол соғылды**. Бірінші голды 1930 жылы 13 шілдеде Франция-Мексика матчында француз Люсьен Лоран енгізді. Әзірше соңғы голды 2018 жылғы финалда хорватиялық Марио Манджукич Францияның қақпасына соқты.

Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты. 

Жекелеген чемпионаттарда ең көп гол соққан футболшы француз Жюст Фонтен. Ол 1958 жылы 13 рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді.

## Әлем чемпионатына көбірек қатысқан мергендер
**Бүгінге дейінгі [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионаттарында]]** 1300-ден аса футболшы гол соқты. Соның төртеуі ғана төрт бірдей әлем чемпионатында соға алды: біріншісі бразилиялық Пеле (1958-70), екіншісі германиялық Уве Зеелер (1958-70), үшіншісі германиялық Мирослав Клозе (2002-2014), төртіншісі португалиялық Криштиану Роналду (2006-18) 

**Тағы бірнеше футболшы үш әлем чемпионатында қарсыластар қақпасын көздеген.** 
*Диего Армандо Марадона (Аргентина, 1982, 1986, 1994)
*Габриэль Батистута (Аргентина, 1994, 1998, 2002)
*Рауль Гонсалес (Испания, 1998, 2002, 2006)
*Куатемок Бланко (Мексика, 1998, 2002, 2010)
*Рафаэль Маркес (Мексика, 2006, 2010, 2014)
*Роберто Баджо (Италия, 1990, 1994, 1998)
*Гжегож Лято (Польша, 1974, 1978, 1982)
*Юрген Клинсманн (1990, 1994, 1998)
*Роналдо (Бразилия, 1998, 2002, 2006)
*Карл-Хайнц Руммениге (ГФР, 1978, 1982, 1986)
*Давид Вилья (Испания, 2006, 2010, 2014)
*Клинт Демпси (АҚШ, 2006, 2010, 2014)
*Тим Кэхилл (Аустралия, 2006, 2010, 2014)
*Арьен Роббен (Нидерланд, 2006, 2010, 2014)
*Робин ван Перси (Нидерланд, 2006, 2010, 2014)
*Дэвид Бекхэм (Англия, 1998, 2002, 2006)
*Асамоа Гьян (Гана, 2006, 2010, 2014)
*Руди Феллер (Германия, 1986, 1990, 1994)
*Лотар Маттеус (Германия, 1986, 1990, 1994)
*Фернандо Йерро (Испания, 1994, 1998, 2002)
*Хулио Салинас (Испания, 1986, 1990, 1994)
*Анджей Шармах (Польша, 1974, 1978, 1982)
*Пак Чи Сон (Корея, 2002, 2006, 2010)
*Сами Әл-Жабер (Сауд Арабиясы, 1994, 1998, 2002)
*Мишел Платини (Франция, 1978, 1986, 1994)
*Доминик Рошто (1978, 1982, 1986)
*Хенрик Ларссон (1994, 2002, 2006)
*Джо Джордан (1974, 1978, 1982)
*Луис Суарес (2010, 2014, 2018)
*Эдинсон Кавани (2010, 2014, 2018)

## 7 және одан көп гол соққандар

## Чемпионаттар бойынша мергендер
thumbnail|Жюст Фонтен
thumbnail|Эйсебио

## Дереккөздер

Санат:Футболдан әлем чемпионаты
Гильермо Стабиле

**Гильермо Стабиле** (; 17 қаңтар 1905, Буэнос-Айрес — 27 желтоқсан 1966 жыл) — аргентиналық футболшы және бапкер. Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігінің күміс жүлдегері әрі сұрмергені (8 гол соққан).

## Өмірбаяны
1930 жылы алғашқы әлем чемпионатында 4 матчқа қатысып, сегіз гол соқты да, біріншіліктің үздік мергені атанды. Ол алғашқы турдағы Франциямен ойынға шыққан жоқ. Егер құрамадағы әріптесі Роберто Черро жарақат алмағанда қалған ойындарға да қатысуы екіталай еді. 

Футболшылық карьерасының көп бөлігін "Уракан" клубында өткізді. Он жылдай ойнап, Италияға келді. Кейін, 1936 жылы Францияның "Ред Стар" кбулына ауысты да, 1939 жылы 34 жасында карьерасын аяқтап, бапкерлікті бастады. Аргентина құрамасын өте ұзақ уқаыт, 21 жыл бойы жаттықтырды. Құрама сапында бапкер ретінде 100-дан аса ойын өткізген сегіз бапкердің бірі.

## Жетістіктері
### Ойыншы ретінде
*1930 жылғы әлем чемпионатының сұрмергені: 1930
*1930 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 1930

### Бапкер ретінде
*Оңтүстік Америка чемпионы: 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшы жайлы Internet Movie Database сайтында

Санат:Аргентина футболшылары
Олдржих Неедлы

**Олдржих Неедлы** (чеш. *Oldřich Nejedlý*; 26 желтоқсан 1909 жыл Жебрак, Чехословакия — 11 маусым 1990 жыл, Жебрак, Чехословакия) — чехословакиялық футболшы. 1934 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері әрі үздік сұрмергені (5 гол).

## Өмірбаяны
Екі бірдей әлем чемпионатына қатысқан (1934, 1938). 1930 жылдардағы ең таңдаулы футболшылардың бірі. Футболдан 1934 жылғы әлем біріншілігінде қазіргі есеппен бес гол соққан. Олай дейтініміз, әлем біріншілігің статистиктері ұзақ жылдар бойы оны "төрт гол соқты" деп есептеп келді. 2006 жылы қараша айында әлем чемпионаттарына қайта шолу жасап, түзету енгізген ФИФА алқасы 1934 жылы жартылай финала Германияның қақпасына екі емес, үш доп соққанын дәлелдеді. 1938 жылғы әлем чемпионатында Неедлы және екі гол соқты. Сонымен барлығы жеті гол соғып, Чехословакия және Чехия құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергендер көшін бастап тұр. 

Орталық Еуропа құрамасы сапында бір матч өтікізген. (1937 жылы, Батыс Еуропа құрамасына қарсы).

## Жетістіктері
*Әлемнің күміс жүлдегері: 1934
*Әлем чемпионатының үздік мергені: 1934
*Чехословакия құрамасы сапында ӘЧ-да ең көп гол соққан футболшы: 7 гол
*Чехословакия чемпионы: 1931/32, 1935/36, 1937/38
*Богемия және Моравия чемпионы: 1939/40
*Богемия және Моравия чемпионатының үздік мергені: 1938/39 (21 гол)
*Митропа кубогы: 1935

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*ФИФА.ком сайтындағы профилі 

Санат:Чехословакия футболшылары
Санат:Чехословакия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Спарта Прага ФК ойыншылары
Шандор Кочиш

**Шандор Петер Кочиш** (мажар. *Kocsis Sándor Péter*; 21 қыркүйек 1929, Будапешт, Мажарстан — 22 шілде 1979, Барселона, Испания) — мажар футболшысы. Мажарстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Футболдан 1954 жылғы әлем біріншілігінің сұрмергені (11 гол соққан). 

## Карьерасы
1958 жылғы әлем чемпионаты аяқталғанша әлемдік Әлем Чемпионаттарының ең үздік мергені атағын иеленіп тұрған. 1958 жылы 13 гол соққан француз Жюст Фонтен мұны екінші орынға ығыстырды. 

Кочиштің халықаралық деңгейдегі карьерасы 1948-56 жылдар аралығында созылды. 1954 жылы әлем чемпионатында екі рет хет-трик жасады. Бір турнирде екі рет хет-трик жасаған тарихтағы жалғыз футболшы. Құрама сапында жеті рет хет-трик жасапты.

Карьерасының көп бөлігінде Будапештің "Гонвед" клубында ойнады. 1966 жылы карьерасын "Барселонада" ойнап жүріп тәмамдады. 

1979 жылы Кошичке ота жасамақ болады. Бріақ ота жасауға екі күн қалғанда төртінші қабаттан секіріп, өз-өзін құрбан етеді. 

## Жетістіктері
*Олимпиада чемпионы: 1952
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1954
*Орталық Еуропа кубогы: 1953
*Жәрмеңкелер кубогы: 1960
*Мажарстан чемпионы: 1949, 1950, 1952, 1954, 1955
*Испания чемпионы: 1959, 1963
*Испания кубогы: 1959, 1963

### Жекелей
*1954 жылғы әлем чемпионатының мергені: (11 гол)
*Мажарстан құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергені: 11 гол
*Мажарстанның үздік футболшысы: 1954
*Мажарстан чемпионатының мергені: 1951, 1952, 1954

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының статистикасы

Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гонвед ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары
Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Леонидас да Силва

**Леонидас да Силва** (порт.*Leônidas da Silva*; 6 қыркүйек 1913 жыл, Рио-де-Жанейро — 24 қаңтар 2004 жыл, Котия, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Пеле халықаралық аренаға шыққанша Бразилияның ең үздік футбошысы саналған.

## Өмірбаяны
Леонидас 1913 жылы Рио-де-Жанейрода дүниеге келген. Мектепте сабақты оншалық оқып жарытпаған, бірақ дене шынықтыру пәніне белсене қатысыпты. Карьерасын 13 жасында "Сан-Кристован" клубында бастады.

ФИФА-ның 2006 жылғы әлем чемпионаттарын қайта қарап шығып, түзету енгізуі бойынша, Леонидас 1938 жылғы әлем чемпионатында сегіз емес емес, жеті гол соққан. Турнирдің алғашқы ойынында (1/8 финалда) Бразилия құрамасы Польшамен кездесті. Леонидас осы ойында хет-трик жасады. Ал, поляк футбошысысы Эрнст Виллимовски тіпті Леонидастан да асып түсіп, төрт гол енгізді. Бірақ қорытындыда Бразилия 6:5 есебімен жеңіске жетті. 

Ал ширек финалдағы Бразилия — Чехословакия кездесуі екі тарапқа да ауыр соқты. Алғашқы ойын 1:1 есебімен тең аяқталып, екі күннен соң құрамалар жеңімпазды анықтау үшін қайта ойнады. Бұл ойын 2:1 есебімен Бразилиялықтардың пайдасына шешілді. Леонидас екі матчта бір-бір голдан соқты. 

Жартылай финалда Бразилия футболшылары Италиямен ойнады. бұл жолы бразилиялықтардың бапкері Адемар Пимента Леонидасты ойынға қоспай, құрама 1:2 есебімен ұтылып қалды. Бапкердің түсініксіз қадамы жайлы екі түрлі жорамал бар: Леонидас чехословактармен ойында жарақат алған. Екіншісі: бапкер финалға шығатындарына тым сенімді болып, Леонидасты финалдық ойынға сақтаған.

Үшінші орын үшін матчта шведтердің қақпасына Леонидас екі гол соқты.

Бразилия құрамасы сапында Леонидас 24 ойын өткізіп, 25 гол соқты. Карьерасын аяқтаған соң футбол комментаторы болды. 2004 жылы 90 жасында дүниеден өтті.

## Жетістіктері
*Рио-де-Жанейро штатының чемпионы (3): 1934, 1935, 1939
*Әлемнің қола жүлдегері: 1938
*Рио-Бранко кубогы: 1932
*Сан-Паулу штатының чемпионы (5): 1943, 1945, 1946, 1948, 1949
*Рока кубогы: 1945
*Әлем чемпионатының үздік мергені: 1938 (78 гол)

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Леонидас жайлы Internet Movie Database сайтында

Санат:Бразилия футболшылары
Люсьен Лоран

**Люсьен Лоран** (; 10 желтоқсан 1907, Сен-Мор-де-Фоссе, Париж — 11 сәуір 2005, Безансон) — француз футболшысы, жартылай қорғаушы, әлем чемпионаттары тарихындағы тұңғыш голдың авторы ретінде танымал.

## Карьерасы
1921-1930 жылдары "Серкль Атлетик" клубында ойнап жүріп "Сошоға" ауысты. Әлем чемпионатына бару үшін құрамаға "Сошоның" сапынан шақырылды. 1930 жылы 13 шілдеде әлем біріншілігінің беташар матчында Франция — Мексика құрамалары ойнады. 19-минутта Лоран есеп ашып, әлем чемпионаттары тарихындағы бірінші голдың авторы атанды.
:*"Ойын басында екі құрама ойыншылары да бірінші болып есеп ашуға тырысты. Біз бірнеше шабуыл жасадық. Бір шаубылда оң қапталдан асырылған допты айып алаңына кіре берісте қақпашы Бонфильоның оң жағынан зу еткіздім. Ол кезде қазіргідей мәре-сәре боп, құшақтасып голды тойлау деген жоқ-тұғын. Командаластарым арқамнан қақты да қойды".* (**Лоранның естелігінен**).

Бұл ойында Франция 4:1 есебімен жеңіске жетті. Бірақ кейінгі екі ойында ұтылып, жартылай финалға шыға алмады.

Лоран тек француз клубтарында ғана ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үш жыл тұтқында отырды. Соғыстан кейін азырақ уақыт "Безансон" сапында доп тепті де, сол қалада орнығып қалды. 

Бапкерлік ғұмырында біаз уақыт "Безансонды" жаттықтырды.

2005 жылы 11 сәуірде 98 жасқа қараған шағында қайтыс болды.

## Ұлттық құрама сапындағы матчтары

## Жетістіктері
*Франция кубогы: 1928

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі 
*Биографиясы

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Вава

**Эдвалду Изидиу Нету ** () (12 қазан 1934 жыл, Ресифи — 19 қаңтар 2002 жыл, Рио-де-Жанейро), **Вава** ретінде кеңінен танымал () — бразилиялық футболшы, екі дүркін әлем чемпионы. 

## Карьерасы
Бразилиялық "Васко даГама", "Палмейрас" секілді атақты клубтарда және Испанияның "Атлетико Мадрид" командасына ойнаған. Бразилия Ұлттық футбол құрамасының үздік шабуылшыларының бірі. 

Бразилия құрамасы сапында 23 кездесу өткізіп, екі рет әлем чемпионы атанды (1958, 1962). Және де бес футболшымен бірге Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігінің үздік мергені атанды. 1958 жылғы чемпионатта 5, 1962 жылы 4 гол соққан.

Екі бірдей финалдық матчта гол соққан төрт футболшының бірі (Пеле — 1958, 1962, Пауль Брайтнер — 1974, 1982, Зинедин Зидан — 1998, 2006). Вава 1958 және 1962 жылғы әлем чемпионаттарының финалында гол соққан.

## Жетістіктері
*Пернамбуку штатының чемпионы: 1949
*Рио-де-Жанейро штатының чемпионы: 1952, 1956, 1958
*Рио-Сан-Паулу турнирінің чемпионы: 1958
*Сан-Паулу штатының чемпионы: 1963
*Әлем чемпионы: 1958, 1962

## Дереккөздер

## Cілтемелер
*Биографиясы 

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Спорт Ресифи ФК ойыншылары
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары
Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Санат:Америка Мехико ФК ойыншылары
Санат:Эльче ФК ойыншылары
Санат:Португеза Деспортос ФК ойыншылары
Санат:Гранада ФК жаттықтырушылары
Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары
Санат:Әл-Райян ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Гарринча

**Мануэл (Манэ) Франсиску дус Сантус** (порт.-браз. *Manuel «Mané» Francisco dos Santos*; 28 қазан 1933 жыл, Пау-Гранди — 20 қаңтар 1983 жыл, Рио-де-Жанейро), **Гарринча** (*Гарринша*; порт.-браз. *Garrincha*) атымен жақсы танымал — бразилиялық футболшы. Шабуылшы, футбол тарихындағы ең мықты шабуылшылардың қатарына кіреді. Бразилия футболы тарихындағы Пеледен кейінгі екінші орында.

## Өмірбаяны
thumb|left|240px|<center>«Ботафого» cапында</center>
Оның тегі афро-бразилиялық. Отбасындағы алты перзенттің үлкені. 

Гарринчаның табиғи ерекшелігі: бір аяғы қысқалау болған, ол кемшілікті түзетуге ешқандай ота жәрдем бермеген. Соған қарамастан бала кезінде-ақ өз қатарластарынан футболды әлдеқайда жақсы ойнаған.

Карьерасының көп бөлігі "Ботафого" сапында өткен. Клуб сапындағы алғашқы ресми ойынын 1953 жылы 19 шілдеде "Бонусессо" клубына қарсы өткізіп, хет-трик жасады (бір голы пенальтиден). Бұл ойында "Ботафого" 6:3 есебімен жеңске жетті. Алғашқы маусымда 20 гол соғып, чемпионаттағы  мергендер көшінде екінші орын алды. "Ботафогода" 1966 жылға дейін тұрақты ойнап, сол жылы қаңтарда "Коринтиансқа" ауысты. Клубтағы соңғы ойынын 1965 жылы 15 қыркүйекте "Португезеге" қарсы өткізді (2:1). 

Карьерасының соңында бірнеше клуб ауыстырды. 1972 жылы футболмен қоштасқан соң, 1973 жылы 18 желтоқсан күні "Мараканада" қоштасу матчы өтті. Бразилия құрамасы мен Әлем құрамасы кездесіп, Бразилия 2:1 есебімен жеңіске жетті. Матчты 133 555 адам тамашалады. 

Өмірінің соңғы шағында бірнеше рет ауруханаға түсіп, 1983 жылдың басында науқастан қайтыс болған. Туған қаласы Пау-Грандиге жерленді.

### Құрама сапында
1958, 1962 жылдары әлем чемпионы атанған. Құрама сапында тұңғыш рет 1955 жылы 18 қыркүйекте Чилиге қарсы жолдастық ойында алаңға шықты. Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігінде топтық турнирдің үшінші турындағы КСРО-ға қарсы матчта тұңғыш рет Пелемен бірге алаңға шықты. Көп ұзамай негізгі құрамнан орын алып, құраманың жетекшілерінің біріне айналды.

Гарринча үш әлем чемпионатына қатысты — 1958, 1962, 1966. 1966 жылғы әлем чемпионаты бразилиялықтар үшін сәтсіз болды да, Гарринча турнирден соң  ұлттық құрамамен қош айтысты.

## Жетістіктері
*Рио-де-Жанейро шатының жеңімпазы: 1957, 1961, 1962
*Рио — Сан-Паулу чемпионатының жеңімпазы: 1962, 1964, 1966
*Әлем чемпионы: 1958, 1962. 
*Төрт футболшымен бірге 1962 жылғы әлем чемпионатының мергені атанды.
*Освальдо Круз кубогы: 1958, 1961, 1962
*Рока кубогы: 1960

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Биографиясы 

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Санат:Коринтианс ФК ойыншылары
Санат:Португеза Рио-де-Жанейро ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Флориан Альберт

**Флориан Альберт** (; 15 қыркүйек 1941, Херцегсанто — 31 қазан 2011, Будапешт) — мажар футболшысы, шабуылшы. 

## Карьерасы
"Алтын доппен" марапатталған жалғыз мажар футболшысы. Бүкіл карьерасында тек «Ференцварош» (1958—1974) клубында ғана ойнаған.

1962 жылғы әлем чемпионатында 4 гол соғып, Вава, Гарринча, Дражан Еркович, Валентин Иванов, Леонель Санчес секілді футболшылармен бірге турнирдің сұрмергені атанды.

Будапештегі "Ференцварош" клубының өз алаңындағы матчтарын өткізетін стадионы 2007-2013 жылдары Флориан Альберттің атымен аталды. Қазір ол стадионның орнына "Групама Арена" стадионы салынған.

## Жетістіктері
### Командалық
*Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 1964 
*Олимпиада ойындарының қола жүлдегері: 1960 
*Жәрмеңкелер кубогы: 1965
*Мажарстан чемпионы: 1963, 1964, 1967, 1968 
*Мажарстан кубогы: 1972 года

### Жекелей
*Еуропаның үздік футболшысы 1967 
*Мажарстанның үздік футболшысы 1966, 1967 
*Әлем чемпионатының сұрмергендерінің бірі: 1962 
*Мажарстан чемпионатының сұрмергені: 1960, 1961, 1965 
*"Алтын доп" иегері: 1967

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Мажарстан футболшылары
Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары
Санат:Ференцварош ФК ойыншылары
Санат:1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Алтын доп иегерлері
Валентин Козьмич Иванов

**Валентин Козьмич Иванов** (19 қараша 1934 жыл, Мәскеу — 8 қараша 2011 жыл, Мәскеу) —  КСРО футболшысы, футбол бапкері. 1960 жылдары КСРО Ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған.

## Карьерасы
Ұлттық құрамада 10 жыл бойы тер төкті. 1960 жылғы Еуропа чемпионы, 1964 жылғы Еуропаның күміс жүлдегері. 1962 жылғы әлем біріншілігінде 4 гол соғып, чемпионаттың сұрмергендерінің бірі атанды. Карьерасында ұзақ уақыт бойы Мәскеудің "Торпедосында" ойнаған. Бапкерлік ғұмырында да бірнеше рет "Торпедоны" жаттықтырды. 

Белгілі ресейлік төреші — Валентин Ивановтың әкесі.

КСРО-ның "Еңбек сіңірген спорт" шебері" атағына ие болған.

## Жетістіктері
### Футболшы ретінде
*КСРО чемпионы: 1960, 1965
*КСРО кубогы: 1960
*Олимпиада чемпионы: 1956
*Еуропа чемпионы: 1960
*Еуропаның күміс жүлдегері: 1964

### Бапкер ретінде
*КСРО чемпионы: 1976
*КСРО кубогы: 1968, 1972, 1986

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Футболшының профилі 

Санат:КСРО футболшылары
Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:КСРО футбол жаттықтырушылары
Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Торпедо Мәскеу ФК жаттықтырушылары
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары
Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары
Санат:1956 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Адемир

**Адемир Маркес де Менезис** (порт.*Ademir Marques de Menezes*; 8 қараша 1922 жыл — 11 мамыр 1996 жыл) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Бразилия Ұлттық футбол құрамасы тарихындағы ең үздік шабуылшылардың бірі.

## Карьерасы
Футболға 14 жасында келді. Екі рет штаттар арасында чемпион атанып үлгерді. Кейін ересектер арасында үш рет осы титулға қол жеткізді. 1948 жылы кәсіпқойлық деңгейін көтеру үшін "Флуминенседен" "Васко да Гамаға" қайта оралды. Онысы нәтиже берді де: Бразилия Ұлттық футбол құрамасына қайта шақырылды. Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігінде ең үздік мерген атанды. Чемпионатта Адемир сегіз гол соқты. Тек топтық турнирдің соңғы матчында Уругвайдың қақпасына гол соға алмады. Бұл ойында Бразилия құрамасы 1:2 есебімен ұтылып, чемпион атана алмады.

1954 жылғы әлем біріншілігіне Адемир жарақатының кесірінен бара алмады. 

Бапкерлік карьерасы ұзаққа созылмады. Аз уақыт "Васко да Гаманың" тізгінін ұстады да, көп ұзамай өз еркімен бас тартты. 
*1937—1942	 Спорт Ресифи	? (27)
*1942—1945	 Васко да Гама	
*1946—1947	 Флуминенсе	77 (64)
*1948—1956	 Васко да Гама	429 (301)
*1957	 Спорт Ресифи	1 (0)

## Жетістіктері
### Командалық
*Оңтүстік Америка чемпионы: 1949
*Әлемнің вице-чемпионы: 1950
*Рио штатының чемпионы (5): 1945, 1946, 1949, 1950, 1952
*Пернамбуку штатының чемпионы: 1939, 1940, 1941
*Клубтар арасындағы Оңт. Америка чемпионы: 1948

### Жекелей
*Әлем чемпионатының үздік мергені: 1950 (8 гол)
*Америка Кубогы финалында хет-трик жасаған жалғыз футболшы: 1949. 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Биографиясы

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Спорт Ресифи ФК ойыншылары
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары
Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары
Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Санат:Васко да Гама ФК жаттықтырушылары