open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нұржан Камалов

**Нұржан Камалов** «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В.» (ҚПО) компаниясында жоғары басшы лауазымдарда қызмет еткен, Қарашығанақ жобасындағы 20-жылдық жұмыс тәжірибесіне ие. Қазіргі уақытта - ҚПО үкіметпен байланыс женіндегі директоры. 

*И.М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай және газ институтын бітірген; Мұнай-газ зерттеулері институтының (АҚШ), Санкт-Петербург  мемлекеттік университетінің, Оксфорд университетінің Темплтон колледжінің бағдарламапары бойынша оқытудан өткен; Эшридж бизнес-мектебінің жоғары басшылыққа арналған бағдарламасы дипломына (Ұлыбритания), мұнай өнеркәсібі ісіндегі ғылым бакалавры және магистрі дәрежесіне ие. 
*Қазақстан Петролиум Ассоциациясының басқарма терағасы.
*Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты.

## Марапаттар
*«Құрмет» ордені;
*«Ерен еңбегі үшін» медалі,
*«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Бауыржан Қалабайұлы Баймағамбетов

**Бауыржан Қалабайұлы Баймағамбетов** (29 маусым, 1962 жыл, Ақтөбе облысы Темір қаласы) - Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты.

## Өмірбаяны
* С. Орджоникидзе атындағы Мәскеу геологиялық-барлау институтын (1984) бітірген, тау-кен инженер-геолог. 
* Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты. 2 кітабының және 50-ден астам ғылыми еңбектің авторы.
* 1984 жылдан - Қырғыз геологиялық басқармасының Сарыжаз геологиялық экспедициясының геологы, аға минерологі.
* 1989 жылдан - «БатысҚазГеология» Қарғалы ГБЭ геологы, 1-ші санаттағы геологы, жетекші геологы.
* 1993 жылдан - «Эльфмұнайгаз» француз компаниясының бұрғылау инженер-геологы.
* 1994 жылдан - Қазақ ғылыми-зерттеу геология барлау мұнай институтының Ақтөбе бөлімшесінің ғылыми қызметкері, директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары.
* 1998 жылдан — «АқтөбеҒЗГБИ» АҚ президенті.
* 2010 жылдан бері - «АқтөбеҒЗГБИ» АҚ бас директоры.
## Қоғамдық қызметі
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің мұнайгаз ісі жөніндегі мемлекеттік аттестациялық комиссиясының төрағасы.

## Марапаттары
* «Қазақстан мұнайына 100 жыл»
* «ҚР Жер қойнауын барлау үздігі» белгілерімен марапатталған.

## Дереккөздер

Санат:29 маусымда туғандар
Санат:1962 жылы туғандар
Санат:Темірде туғандар
Санат:Мәскеу геологиялық-барлау институты түлектері
Санат:Геология-минералогия ғылымдарының кандидаттары
Санат:Қазақстан геологтары
Санат:Қазақстан мұнайына 100 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан жер қойнауын барлау үздіктері
Сарқырама (өзен)

**Сарқырама**, *Сарымсақты* – Есіл алабындағы өзен. 

## Географиялық орны
Ақмола облысы Сандықтау ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 79 км, су жиналатын алабы 1500 км2.

## Бастауы
Жақсытүкті тауларынан басталып, Спасское аулынан 6 км төменде Жабай өзеніне құяды.

## Гидрологиясы
Сарқыраманың Көкшетау қыратынан басталатын жоғарғы бөлігі таулық сипатты, аңғары кең (1,5 — 2,0 км). Жайылмасы төменгі бөлігінде 1 — 2 км, арнасы тік жарлы (6 м) Жылдық орташа су ағымы Каменка ауылы тұсында 1,09 м2/ Сарқыраманың бойында бірнеше бөгет бар.

## Дереккөздер

Санат:Сандықтау ауданы өзендері
Санат:Есіл су алабы
Исламабад

**Исламабад** (, ) — Пәкістан астанасы, әрі оныншы ең ірі қаласы. Қала жұрты 1951жылғы 100,000нан  2009 жылы 1.21&nbsp;миллионға жетті . Қала маңы 4.5&nbsp;миллион жұртымен елдегі үшінші ірі метрополитен аймағын құрады.

Исламабад Потоһар үстіртінде елдің солтүстігінде орналасқан, Исламабад астана аймағында. Бұл аймақ тарихи Пунжаб пен Khyber Pakhtunkhwa Маргалла өткелі құрамдас бөлігі болып сол екі аймақты қосатын торабы болған. Қала 1960шы жылдары Карачиды алмастыратын Пәкістан астанасы ретінде салын бастады.

Исламабад әр түрлі секторлар мен аймақтарға бөлінетін ұқыпты құрылымды қала. Ол 2008 жылы Гамма әлемдік қаласы деп танылды. Қалада Файсал мешіті, Оңтүстік Азиядағы ең ірі әрі әлемдегі алтыншы ірі мешіт бар.

Исламабад тұрғындары сауаттылығы Пәкістан бойынша ең жоғары және қалада елдің жоғары деңгейлі Quaid-i-Azam University, Инжиниринг және қолданбалы ғылымдар Пәкістан институты және Ұлттық ғылым және технология университеті сияқты жоғарғы оқу орындары орналасқан. Қаладағы Allama Iqbal ашық университеті әлемдегі ең ірі университетредің бірі.

### Тарихы
[thumb|left|upright|200px|15th century [Pharwala|Pharwala Fort beside the Swaan River]]
[thumb|left|upright|200px|[Rawat Fort, built by the Gakhars in the 16th century]]

Потхобар үстіртінде орналасқан Исламабад астана аймағы Азиядағы адамзат қоныстанған көне орындардың бірі саналады. Жастары 100,000-нан 500,000 жыл болатын әлемге белгілі ерте Тас дәуірінің артефакттары осы үстіртте табылған.

## Бауырлас қалалар

## Дереккөздер

Санат:Пәкістан қалалары
Санат:Көшірілген елордалар
Санат:Азия елордалары
Санат:Исламабад
Қазақстан әйелдер ұлттық волейбол құрамасы

**Волейболдан әйелдер арасындағы Қазақстан ұлттық құрамасы** халықаралық жарыстардағы Қазақстан командасы. Команда Жапонияда өткен іріктеуде бесінші орын алып, 2008 жылғы Жазғы Олимпиадаға өткен.

## Көрсеткіштері
### [[Олимпиада ойындары]]
* 1996 — қатыспады
* 2000 — қатыспады
* 2004 — қатыспады
* 2008 — 9 орын
* 2012 — қатыспады
* 2016 — қатыспады
* 2020 — қатыспады

### [[Əйелдер арасындағы волейболдан əлем чемпионаты|Əлем чемпионаттар]]
* 1994 - 2002 — іріктеуден өтпеді
* 2006 — 17-орын
* 2010 — 21-орын
* 2014 — 15-орын
* 2018 — 24-орын
* 2022 —

### [[Азия ойындары|Азия Ойындары]]
* 1998 — 6-орын
* 2002 — 6-орын
* 2006 — 6-орын
* 2010 — 3-орын
* 2014 — 6-орын
* 2018 — 5-орын

### [[Əйелдер арасындағы волейболдан Азия кубогы|Азия Кубогы]]
* 2010 — 5-орын
* 2012 — 3-орын
* 2014 — 3-орын
* 2016 — 2-орын
* 2018 — 10-орын
* 2020 — өткізілген жоқ

### [[Əйелдер арасындағы волейболдан Азия Чемпионаты|Азия Чемпионаты]]
* 1993 — 5-орын
* 1999 — 9-орын
* 2003 — 7-орын
* 2005 — 2-орын
* 2007 — 5-орын
* 2009 — 5-орын
* 2011 — 9-орын
* 2013 — 5-орын
* 2015 — 7-орын
* 2017 — 7-орын
* 2019 — 5-орын
* 2021 —  өткізілген жоқ

### Әлемдік Гран при
thumb|left|250px|Алматыда өткен Әлемдік Гран при алғашқы айналымдарындағы Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасы
* 1993-2006 — қатыспады
* 2007 — 10-орын
* 2008 — 12-орын
* 2011 — 15-орын
* 2013 — 17-орын
* 2014 — 24-орын
* 2015 — 26-орын
* 2016 — 22-орын
* 2017 — 24-орын

## Құрамы

Бас бапкер: Вячеслав Шапран

## Сыртқы сілтемелер
* FIVB

Санат:Қазақстан ұлттық құрамалары
Санат:Қазақстан волейболы
Күрестен әлем чемпионаты 2010

**2010 жылғы Күрестен әлем чемпионаты** Мәскеудің олимпиадалық стадионында қыркүйектің 6 мен 12 аралығында, 2010 жылы өткен.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
*Results 
*Official website 

Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:Ресейдегі күрес
Санат:2010 жылғы күрес спорты
Елена Евгеньевна Шалыгина

**Елена Шалыгина** (желтоқсанның 15,1986 жыл, Шымкент) Қазақстан күресшісі, 63&nbsp;кг салмақ дәрежесінде 2008 жылғы Жазғы Олимпиадалық Ойындарда қола медаль жеңген.

**Елена Евгеньевна Шалыгина** (15 желтоқсан, 1986 жыл, Түркістан облысы) - 2008 жылғы Бейжің Олимпиада ойындарында 63 кг. салмақ дәрежесінде қола медаль иелеген. 2007 жылы Бакуда өткен Әлем Чемпионтаында күміс, 2010 жылы Мәскеуде - күміс, ал 2009 жылы Хернингте - қола медальға еріскен. 2009 жылы Азия чемпионы, 2010 жылғы Гуанчжоудағы Азия ойындарының жеңімпазы, 2006 және 2007 жылдары Азия Чемпионатында күміс және 2008 жылы Азия Чемпионатында қола жүлдегер. 2012 жылы наурызда Астана қаласында өткен Азия квалификациялық турнирінде 1-орынды жеңіп, Жазғы Олимпиада ойындары 2012-ге жолдама алды.
## Сілтемелер

Санат:Қазақстанның Олимпиада қола жүлдегерлері
Санат:1986 жылы туғандар
Санат:Қазақстан балуандары
Санат:Алфавит бойынша балуандар
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Күрестен Азия чемпиондары
Уэмбли

**«Уэмбли»** (; ), **Жаңа Уэмбли** атымен де танымал () — футбол стадионы, Англиядағы Лондон қаласында орналасқан.

## Тарихы
### "Ескі Уэмбли"
1923 жылы құрылысы аяқталды да, пайдалануға берілді. Ол кезде "Британ империясының көрме стадионы" деп аталды. Сол жылы 28 сәуір күні алғашқы ресми матч ойналып, Англия кубогында «Болтон Уондерерс» пен «Вест Хэм Юнайтед» кездесті. Матчты тамашалауға қанша көрермен жиналғаны белгісіз, бірақ 150000 адамнан кем жиналмаған көрінеді.

"Уэмбли" 1948 жылғы Жазғы Олимпиададағы жеңіл атлетика жарыстарының негізгі аренасы болды. 1966 жылғы әлем біріншілігінің бірнеше ойыны (финалдық матчпен қоса) осында өткізілді.

1996 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше кездесуі осында ойналды.

Стадионда жеті рет УЕФА Чемпиондар Лигасының финалдық матчы ойналды (1963, 1968, 1971, 1978, 1992, 2011, 2013).

### Жаңа "Уэмбли"
350px|нобай|ортаға|Уэмбли стадионының іші
2003 жылы стадион бұзылды да, қайта тұрғызылды. Қайта ашылу салтанаты 2007 жылы өтті. Бұл жолы жүгіру жолдары алынып тасталып, тек футболға арналған арена ретінде салынды.

2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының басты аренасы болды.

2020 жылғы Еуропа біріншілігінің финалдық матчы "Уэмблиде" өтеді.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ресми сайт 
* д/Ф «Стадион Уэмбли» из цикла «Инженерные идеи»  (National Geographic, 2010)

Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Санат:Англия футбол стадиондары
Санат:Стадиондар
Баатара шатқалы сарқырамасы

**Баатара шатқалы сарқырамасы** (немесе *Баала* шатқалы сарқырамасы) — Таннурин, Ливандағы сарқырама.

Құлаған су Юра дәуірінің әк тасты Баатара үңгіріндегі шұңқырға құйылады located on the Lebanon Mountain Trail..

Сарқыраманы 1952 жылы француз био-спелеолог Анри Коиффайт ашты, сарқырама мен құйылатын шұңқыры толықтай 1980 жылдары либан спелео клубымен зерттеліп сипатталды. Үңгір сонымен қатар "Үш көпір үңгірі" атымен белгілі. Лаклуктан Таннуринге бара жатқанда Баала елді мекені болады, содан төмен бес минуттық жерде үш табиғи көпірлерді көруге болады, олар бірінің үстінде бірі орналасқан. During the spring snow melt, a  cascade falls behind the three bridges and then down into the  chasm. A 1988 florescent dye test demonstrated that the water emerged at the spring of Dalleh in Mgharet al-Ghaouaghir.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Balaa the 3 leveled waterfall  - Фотосуреттер
*Gouffre de Balaa  - Фотосуреттер
*Chasm bridges Tannourine Balaa 

Санат:Ливан сарқырамалары
Рональд Дэвид Лэйнг

thumb|Рональд Дэвис Лейнг (1983)
**Лейнг Рональд Дэвис** (1927 – 1989 жылдары) – шотландтық психиатр және ортодоксалдық психиатрияны сынаушы. Ол жеке тұлғаның экзистенциалистік және феноменологиялық тәжірибесімен айналысты. Лейнг адамның жан ауруын индивидуалдық тәжірибені әлеуметтік тұрғыдан қарастыра отырып зерттеу керек деген теорияны ұсынады. Негізгі еңбектері: "Я" и другое", "Здравомыслие, безумие и семья", "Политика опыта и райская птица".

## Дереккөздер


Санат:Терминология
Ақсуат

**Ақсуат** сөзі мынандай мағыналар білдіруі мүмкін:

**Елді мекендер:**
* Ақсуат – Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы ауыл.
* Ақсуат – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы ауыл.

**Өзен:**

* Ақсуат – Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы өзен.
* Ақсуат – Қостанай облысы Науырзым ауданы жеріндегі тұщы көл.
* Ақсуат – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы жеріндегі тұйық көл.

**Тау:**
* Ақсуат – Талас Алатауының солтүстігіндегі тау.
Ақсуат (Абай облысы)

**Ақсуат** — Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл, аудан және Ақсуат ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Облыс орталығы - Семей қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 342 км жерде, Зайсан қазаншұңқырының оңтүстік-батысында, Қарабұға өзенінің сол жағалауындағы шөлейтті белдемде орналасқан. Ауылға ең жақын темір жол стансасы - Жаңғызтөбе (295 км жерде).

## Тарихы
Іргесі 1929 жылы ұжымдастыру кезінде қаланған. 1963-1995 жылдары Ақсуат кеңшарының орталығы болған. 1995 жылы шаруа қожалықтары құрылған. Ақсуаттың аты екі сөзден шыққан: ақ және суат.

## Инфрақұрылымы
Баспахана, орта мектептер, аурухана, өлкетану мұражайы, аудандық мәдениет үйі т.б. мекемелер бар. Ақсуат арқылы Аягөз — Көкпекті — Қалбатау — Жаңғызтөбе автомобиль жолы өтеді.

## Климаты
Ақсуаттың климаты өте континентті. Климаттың континенттігі ауданның көп жерінде температураның тез ауытқуынан, ауаның құрғақ болып, жауын – шашынның аз жауатындығынан байқалады. Климатының мұндай болу себебі – оның мұхиттар мен теңіздерден өте алыс қашықтықта орналасуына байланысты. Сондай-ақ, климатқа аудан территориясының және көршілес жатқан аймақтардың жер бедері де әсер етеді.

Ақсуаттың жазы ыстық, қысы суық, қаңтардың орташа температурасы – 22°С, - 30°С, шілдеде + 25°С, + 35°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 200-300 мм, көбі қыс айларында түседі.

## Сыртқы сілтемелер
*Тарбағатай ауданының Әкімі 

## Дереккөздер

Санат:Ақсуат ауданы елді мекендері
Рабат

**Рабат** сөзінің бірнеше мағынасы бар:

**Елді мекендер:** 

**Қазақстан:**

* Рабат – Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл

**Марокко**:

* Рабат – Марокко астанасы.
* Рабат – Мароккодағы облыс.

**Басқа мағыналар:**

* Рабат – ежелгі қоныс.
Күрестен әлем чемпионаты 2005

**2005 жылғы Күрестен әлем чемпионаты** Будапешт, Мажарстан астанасында 2005 жылы Қыркүйектің 26 – Қазанның 2 өтті.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
* FILA Database 

Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:2005 жылғы күрес спорты
Санат:Мажарстандағы күрес спорты
Күрестен әлем чемпионаты 2003

**2003 жылғы Күрестен әлем чемпионаттары**: еркін күрестен Нью-Йорк, АҚШта, ал грек-рим күресі бойынша Кретели, Францияда өтті.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
* Freestyle website 
* Greco-Roman website 
*FILA Database 

Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:Франциядағы күрес спорты
Санат:АҚШ-тағы күрес спорты
Санат:2003 жылғы күрес спорты
Нью-Йорк университеті

**Нью-Йорк Универстеті** (, NYU) — Нью-Йоркта орналасқан жекеменшік, зерттеушi АҚШ университетi.
Университет АҚШ-тағы ең ірі коммерциялық емес ғылыми зерттеулер жүргезетін университет болып табылады. Онда 39 408 студенттер оқиды (2004 жылдың күзгі мәлiметі).

Нью-Йорк Университеті - американдық университеттердiң қауымдастық мүшесi, 1900 жылдан бастап ғылыми зерттеулер жүргізетін Америка Солтүстік университеттерін бiрiктiретiн ең ірі университет.

## Дереккөздер

Санат:1831 жылы пайда болғандар

Санат:Америкалық университеттер қоғамдастығы
Намаз оқу

Сурет:takbir.pngТәкбір
     Тәкбір
	 Аллаһу әкбар!
    
	
	 
     Сурет:Kyiam.pngҚыям

         Иcтифтәх дұғасы:

	 Әғуузу билләһи мин аш-шайтонир-роджийм


         Фатиха - Сүресі:

	 
Бисмилләһи-р-рахмани-р-рахим
Әл-хамду лилләһи роббил ғаләмийн
Әр-рахманир рахим,
Мәәлики иәумиддин.
Иияәкә нәғбуду уә ияәкә нәстәғийн.
Иһдинас-сыйроотоль-мустақиим.
Сыйроотал-ләзиинә әнғамтә ғаләйһим, ғойрил мағдууби ғаләйһим уәләд-дооллийн!
Әмин!
    
     
     Ықылас - Сүресі:
	 Бисмилләһи-р-рахмани-р-рахим
Құль һуә Аллаһу ахад.
Аллаһус-самад.
Ләм ялид уә ләм юләд.
'Уә ләм йәк'улләһу күфуән ахад.

 
     Сурет:Rukug.png Рукуғ
     Тәкбір:
	 Аллаһу әкбар!

 
     Рукуғта тұрып:
	 Субыхаанә Роббиал-ғазыйм  (3 рет)
	
 
     Рукуғтан көтеріле бере:
	 Сәмиъаллаһу лимән хамидәһ  (1 рет)
	
 
     Қыямда тұрып:
	 Рәббәнә уә ләкәл-хамд  (1 рет)
	
 
     Тәкбір:
	 Аллаһу әкбар!
	

 
     Сурет:Sajde.pngСәжде
     Бірінші сәжде :
	 Субхаанә Раббиял-ағлә (3 рет)

 
     Тәкбір:
	 Аллаһу әкбар!
	
 
     Сәжде арасында:
	 Роббиғ-фир лии! Роббиғ-фир лии!
	
 
     Тәкбір:
	 Аллаһу әкбар!
	
 
     Екінші сәжде:
	 Субхаанә Раббиял-ағлә (3 рет)


     
     Сурет:Attahiat.pngӘттәхият
     Әттәхият дұғасы:
	 (әрбір екінші ракағаттан соң)
	 Әттәхиййәту лилләһи уәссоләуәту уаттойибәт, әссәләму ғаләйкә әййуһән-нәбиййу уә рахмәтуллаһи уә бәракәтуһ,
	     әссәләму ғаләйнә уә ғалә ғибәдилләһиссолихин. 
		 Әшһәду әл-лә иләһә иллАллаһу уә әшһәду әннә Мухаммәдән ғабдуһу уә росулуһу.
    
     
     Салауат:
(соңғы ракағатта)
	 Аллаһуммә солли ғалә Мухаммадин уә ғалә әли Мухаммад
	 Кәмә солләйтә ғалә Иброһимә уә ғалә әли Иброһим иннәкә хамидун мәжид.
Аллаһуммә бәрик ғалә Мухаммадин уә ғалә әли Мухаммад
Кәмә бәроктә ғалә Иброһимә уә ғалә әли Иброһим иннәкә хамидун мәжид.
    
 
     Дұға:
(соңғы ракағатта)
	 Раббәнә әтинә фиддуниә хасәнәт, уә фил әхирати хасәнәт, уә қыйнә ғазәбәннәр.
	
	
     
     Сурет:Taslim.pngТәслім
     Оңға:
	 Әссәләму ғаләйкум уә рахмәтуллаһ
    
     
     Солға:
	 Әссәләму ғаләйкум уә рахмәтуллаһ
    
	   
&nbsp;
Санат:Ислам
Рон Аткинсон

**Рональд Франклин Аткинсон** ( - 1939 жылы 18 наурызда Англияның Ливерпуль қаласында дүниеге келген

## Дереккөздер


Санат:Англия футболшылары
Жанкүйер

**Жанкүйер**  (; ; ) — белгілі бір затқа немесе адамға шамадан тыс әуестенген адамды атайды.

Санат:Терминология
Гари Невилл

**Гари Александр Невилл** (; 18 ақпан 1975,  Бери, Англия) — англиялық футболшы, қорғаушы. Тағы бір англиялық футболшы Фил Невиллдің ағасы.

## Карьерасы
"Бери" клубының түлегі. 1991 жылы 16 жасында "Манчестер Юнайтедтің" академиясына өтті. 1992 жылы қаңтарда клубпен алғашқы келіссім шартын жасасты. 

1994/95 жылғы маусымда клубның негізгі ойыншысына айналды. 

2006 жылы клубтан Рой Кин кеткен соң капитан боп тағайындалды. 2006-09 жылдары жиі жарақаттанып, алаңға онша көп шыға алмады да, 2011 жылы мамыр айында  карьерасын аяқтады. 

2012 жылы бапкерлікке кірісті. Біраз жылдар бойы "Манчестер Юнайтедтің" резервистер клубын жаттықтырды. 

2015 жылы желтоқсанда "Валенсия" клубының жаттықтырушысы болды, бірақ нәтиже ойдағыдай болмай, 2016 жылы 30 наурызда ол қызметтен босады. 

Ұлттық құрама сапында 1995-2007 жылдары ойнап, 1998, 2006 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 1996 жылғы Еуропа біріншілігінің қола жүлдегері атанды, 2000, 2004 жылдары да Еуропа чемпионатында ойнады.

## Жетістіктері

### <big>Командалық</big>
Манчестер Юнайтед

* Англия чемпионы (8): 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2008/09
* Англия кубогы (3): 1996, 1999, 2004
* Лига кубогы (2): 2006, 2010
* УЕФА чемпиондар лигасы (2): 1999, 2008
* Англия суперкубогы (3): 1996, 1997, 2008
* Құрлықаралық кубок: 1999
* Клубтар әлем чемпионаты: 2008

### <big>Жеке</big>

* Англия футболының құрмет залы: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
Санат:Англия футболшылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Англия футбол жаттықтырушылары
Санат:Валенсия ФК жаттықтырушылары
Паскаль заңы

**Паскаль Заңы** - осылай дейді:

 Тепе-теңдік күйде жатқан сұйық не газға әсер етілген қысым сол сұйық не газдың кез келген нүктесіне барлық бағыттарға бірдей таралады. 


Бұл заң француз философы Блез Паскаль есімімен аталынған, бірақ та осы заңды Г.Б.Бенедитти (1530-1590) мен Симон Стервин (1548-1620) екеуі 1586 дәлелдеген.
Осы заң сұйық не газ қозғалып жатқанда, бұл заңға сүйенуге болмайды. Сондықтан гидродинамика теңдеулерін қолдану керек. Сонымен қатар сұйық не газға гравитациялық өріс әсер еткенде, Паскаль заңы қолданылмайды, себебі биіктік өзгерген сайын сұйық пен газдардың қысымы өзгереді екені мәлім.

## Дәлелденуі

Суретте көрсетілген қабырғалары шексіз кішкентай сандарға ұмтылған параллепипеттің диагональ бойынша қиылған фигураны елестетейік. Мұндағы *BB'=l, ∠ACB=C, ∠CAB=A*. Осы дененің  тығыздығы *ρ* болсын. Және *BCC'B', CC'A'A* және *ABB'A*' беттеріне *p<sub>1</sub>, p<sub>2</sub>* және *p<sub>3</sub>* қысымдары сәйкесінше әсер етеді. Мұндағы бүкіл қысымдар өздерінің беттеріне параллель бағытта әсер етеді. Яғни, егер оң жаққа әсер ететін бүкіл күштерді ескеріп, бір-біріне қарама-қарсы бағытта әсер ететін екі күшті байқай аламыз. Ньютонның екінші заңын көлденең өсіне қолданамыз қолданамыз:

:\ p_1ABl  - p_3AClcosA= ma_x 

:\ ACcosA=AB , \ m = \frac {1}{2} BC ABl \rho  болғандықтан, біз соны алмастырып жаза аламыз

:\ p_1ABl - p_3ABl= \frac {1}{2} BC ABl \rho a_x, \ ABl  қысқарылады да,

:\ p_1 - p_3= \frac {1}{2} BCl \rho a_x ,      біздің фигурамыздың қабырғалары нөлге ұмтылғандықтан, BC-ні 0-ге тең деп ескере аламыз. Сонда

:\ p_1=p_3                  \ (1)  
шығады.

Енді тігінен өтетін оське тура сол денеге дәлелдеу керек. Тура сол суретті қолданамыз, бірақ дененің салмағы бар болғандықтан, оны да ескеру қажет. Ньютонның екінші заңы

:\ p_2BCl - p_3AClcosC + mg = ma_y 

:\ ACcosC=BC , \ m = \frac {1}{2} BC ABl \rho  болғандықтан, соны алмастыруға болады

:\ p_2BCl - p_3BCl +  \frac {1}{2} BC ABl \rho g =  \frac {1}{2} BC ABl \rho a_y 

:\ p_2BCl - p_3BCl=  \frac {1}{2} BC ABl \rho (a_y - g) , мұнда \ BCl  қысқарылады.

:\ p_2 - p_3=  \frac {1}{2} AB \rho (a_y - g) , біздің денеміздің қабырғалары нөлге ұмтылып жатқанын ескере отыра, біз AB-ні 0-ге тең деп йайта аламыз. Сонда

:\ p_2 = p_3       \ (2) 
деген шығады. \ (1)=(2)  ескергенде, біз
 
:\ p_1 = p_2=p_3  екенін көре аламыз, яғни қысым қандай бекте болмасын, бірдей әсер етеді.

## Дереккөздер


Санат:Физикалық заңдар
Санат:Гидростатика
Неманья Видич

**Неманья Видич** (; 1981 жылы 21 қарашада Югославия, Ужице қаласы) — сербиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
Ұзақ жылдар бойы "Манчестер Юнайтед" (2006-2014) сапында ойнаған. Манчестерлік клуб саыпнда алты рет Англия чемпионы атанды. Сондай-ақ, Англия кубогы, Англия суперкубогы, УЕФА Чемпиондар Лигасы, Клубтар арасындағы әлем біріншілігі секілді турнирлердің жеңімпазы атанды.

Одан бөлек "Црвена Звезда", "Спартак" (Мәскеу), "Интернационале" клубтарында доп тепті. 2016 жылы "Интернационале" командасында жүріп футболшылық карьерасын аяқтады.

2006 жылы Сербия және Черногория сапында, 2010 жылы Сербия сапында әлем чемпионатына қатысты. 2002 жылы Югославия сапында да ойнаған.

## Жетістіктері

### Командалық
**Црвена Звезда**

* Сербия және Черногория чемпионы: 2004
* Югославия кубогы: 2002
* Сербия және Черногория кубогы: 2004

**Манчестер Юнайтед**

* Англия чемпионы (**5**): 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13
* Англия Лига кубогы (**3**): 2006, 2009, 2010
* Чемпиондар Лигасы: 2008
* Англия суперкубогы (**5**): 2007, 2008, 2010, 2011, 2013
* Клубтар арасындағыы әлем чемпионы: 2008

### Жеке

* Сербияның жыл футболшысы (**2**): 2005, 2008
* Англия чемпионатының үздік футболшысы (**2**): 2008/09, 2010/11

## Дереккөздер

Санат:Сербия футболшылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Югославия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сербия және Черногория Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сербия және Черногория футболшылары
Санат:Югославия футболшылары
Санат:Црвена Звезда ФК ойыншылары
Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары
Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Күрестен әлем чемпионаты 1997

**1997 жылғы Күрестен әлем чемпионаттары**: еркін күрестен Красноярс, Ресейде, ал грек-рим күресі бойынша Вроклав, Польшада және әйелдер жарысы  Клермонт-Ферранд, Францияда өтті.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
*FILA Database 
*Complete results from Women's World Wrestling Championships 

Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:1997 жылғы күрес спорты
Санат:Франциядағы күрес спорты
Санат:Ресейдегі күрес
Санат:Польшадағы күрес спорты
Зарина Диас

**Зарина Диас** (18 қазан, 1993 жыл) — ITF турнирлерінің дара санатында бес мәрте жеңімпаз атанған қазақстандық кәсіби теннисші.

Зарина 2009 жылы Прага ашық ECM турнирінде ширек финалға дейін жетіп, онда Ивета Бенешоваға 4–6, 1–6 есебімен жол берген.

Ол алғашқы үздік 50 қарсысын 2010 жылғы Кремль кубогы жарысында жеңді. Сәтті іріктеуден кейін Зарина әлемнің №49 теннисшісі Гисела Дулконы алғашқы айналымда 6–3, 6–7(1), 7–6(5) есебімен ұтты. Кейін әлемнің №7 теннисшісі әрі бірінші кәрзеңкелі Елена Янковичті небәрі 59 минутта 6–1, 6–2 есебімен жеңді. Дегенмен, ширек финалда жергілікті теннисші, алтыншы кәрзеңкелі Мария Кириленкоға 1–6, 2–6 есебімен жол берді.

## Статистикасы
### Жеке көрсеткіштері 11 (5–6)

### Жұптық көрсеткіштері: 0 (0–1)

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан теннисшілері
Пайымдау

**Пайымдау** (немесе **Логикалық пайымдау**, ) — пайым қабілетінің логикалық арнайы формалары.

Формал логикада пайымдаудың үш түрі жиі талқыланады: дедукция, индукция және абдукция. Олардың негізгі формалары ретінде алғышарт, қорытынды және логикалық ойқорту, импликация, логикалық ереже қатарлыларды атауға болады.

# Дедуктивті пайымдау бойынша мәлім *қорытындының* ақиқаттығы оның *ережеге* айнала алуына байланысты, ал бұл тек алғышарттардың ақиқатына сүйеніп анықталады. Мысалы: "Жаңбыр жауса, сырттағы заттар су болады. Шөп сыртта, сондықтан: жаңбыр жауса, шөп су болады". Математикалық логика және философиялық логика әдетте осы пайымдау түрімен байланысты.

# Индуктивті пайымдау ережені анықтауды қолдауға тырысады. Көптеген мысалдар арқылы алғышарттан шығатын қорытындыларға сай оның ереже екенін болжауға болады. Мысал: "Жаңбыр жауған кезде шөп бірнеше рет су болды, сондықтан: жаңбыр жауғанда шөп әрқашан су болады". Пайымдаудың бұл түрі әдетте эмпирикалық дәлелдерді жалпыластырумен (generalization) байланысты болады. Бұл пайымдау нанымды болған күнде де, бәрібір бұл дәлелдер дедуктивті түрде жарамды емес: *[[индукция мәселесі]]н* қараңыз.

# Абдуктивті пайымдау, кейде ең жақсы түсіндіретін ойтұжырым (inference) деп аталады, ол ең сенімді *алғышарттар* жиынтығын таңдайды. Шынайы *қорытындыға* келу және басшылыққа алуға болатын *ереже* ұсыну үшін,ол қорытындыны қолдайтын кейбір ықтимал алғышарттарды таңдауға тырысады, ал ол шын болған күнде де негізгісі болмауы мүмкін. Мысалы: "Жаңбыр жауса, шөп су болады. Шөп су екен. демек жаңбыр жауғаны анық". Мұндай пайымдауды жорамал жасауға қолдануға болады, дегенмен ол өз кезегінде қосымша дәлелдер мен деректер арқылы қайта тексерілуі мүмкін. Диагностиктер, детективтер және ғалымдар мұндай пайымдау түрін жиі пайдаланады.

Математикалық модель контексті ішінде пайымдаудың осы үш түрін келесідей сипаттауға болады. Моделдің құрылымын құру/жарату дегеніміз *абдукция* болады. Ал, моделдің параметрлеріне мәндер тағайындау *индукция* болады. Ал, моделді орындау/жүргізу болса *дедукия* болмақ.

Жоғарыдағы үш жалпы санаттан басқа пайымдау түрлері:
* Мүмкінсіз пайымдау (Defeasible reasoning)
* Параконсистентті логика, (Параконсистентті пайымдау, Paraconsistent logic)
* Ықтималды пайымдау (Probabilistic reasoning)
* Статистикалық пайымдау (Statistics|Statistical reasoning)
* Дәлелдемес пайымдау (Non-demonstrative)
## See also

*Аналогия
*Аргумент
*Аргументация теориясы
*Сыни ойлау
*Диалогтік логика
*Сандырақ
*Тұжырымдау
*Бейформал логика
*Логика
*Пайым

## Дереккөздер


Санат:Логика
Санат:Эпситемология
Санат:Метафизика
Санат:Жантану
Санат:Медицина
Парабиоз

**Парабиоз** ( — маңында, төңірегінде, bios — өмір) — 1) екі немесе бірнеше организмнің қан, лимфа тамырларындағы, организмдегі сұйық заттарды жасанды іркілдету арқылы оларда жалпы қан айналымын қалыптастыру тәсілі; 
2) Тірі организмнің тітіркендіргіш әсеріне (тітіркенудің күші мен ұзақтығына қарай) қайтаратын сатылы жауаптың әлсіреуі. Парабиоз кезінде организмнің негізгі қасиеттері — қозғыштық, өткізгіштік жалпы қозу процесі қайтымды өзгеріске ұшырайды. Парабиоз ұғымы мен теориясын Н.Е.Введенский (1901 ж.) ашты. Парабиоз туралы ілім организмдегі қозу, тежелу процестерінің генетикалық бірлігін, қозғыштық пен өткізу арасындағы байланысты анықтады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Пароксизм

**Пароксизм** ( — тітіркену) — 
# спазмалық ұстама немесе селкілдек, яғни қайсыбір аурудың кенеттен ұстап, асқына қысымдайтын, күшейе булықтыратын күйі; 
# аурудың немесе эмоцияның бұзылуының кенеттен күшеюі немесе күйзелген эмоцияның (мысалы, торығып ашынудың, ашудың, үрейдің және т.б.) қиын түрі; 
# ашу немесе ыза ұстамасы.

## Дереккөздер


Санат:Жүйке жүйесі аурулары
Шаһар газеті

**Шаһар** – 2007 жылдан бастап шығатын Павлодар қаласындағы апталық газет. Редакторы белгілі жазушы, журналист Ғалымбек Жұматов . Таралымы 5000 дана шамасында. А3 форматында шығады.

Газет құрылған кезден қазақ халқының тарихын, түркі халықтарының мәдени құндылықтарын насихаттауды өзінің басты тақырыптарының бірі ретінде таңдады. Басылым беттерінде түркі халықтары хақында ақпараттар беріліп, олардың тарихы туралы қызықты әрі тың мәліметтер жарияланады.

«Шаһар» газеті Павлодар өңіріндегі қазақ тіліндегі тұңғыш жеке меншік басылымдардың бірі. Сонымен қатар, газет өзіндік сыртқы пішіні - ерекше дизайнімен танылған бірегей басылым.

Басылым беттерінен өзге де тақырыптардағы ақпарат пен жаңалықтарды көруге болады. Мәселен, «Шаһар» газетінде спорт, оның ішінде, аяқдоп тақырыбы кеңінен қозғалады. Мұнда да редакция қазақ футболының алдындағы проблемалар, ұлттық футбол лигасы, қазақ футболшыларын кеңінен насихаттауға көп көңіл бөледі. Сонымен бірге, газет Павлодардың футбол клубы - «Ертіс» туралы үнемі қалам тербейді. Команданың тыныс-тіршілігі, өткізген ойындарынан репортаж ұйымдастырып, біріншіліктегі кездесулердің шолуларын шығарып тұрады. Клуб футболшылары, бапкерлері мен жанкүйерлерімен сұхбаттар газет беттерінде жиі орын табады. Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасы өз ойындарын өткізудің алдында арнайы зерттеулер жүргізу - басылымның игі дәстүрі. Құрама өз ойындарын ойнаудың алдында бұл тақырыпқа кеңінен тоқталып, оның қарсыластары туралы біршама мәлімет келтіріледі.

Одан бөлек, басылым руханият тақырыбына да жиі тоқталады.

## Дереккөздер


Санат:Павлодар облысы газеттері
Парықтылық

**Парықтылық** — жеке тұлғаның өмір құбылыстарын бағалай білу белгісі. Парықсыздық ақылсыздықтан пайда болады. Әр нәрсенің (заттың, құбылыстың, іс-әрекеттің) парқын білу — адамның жауапты міндеті. Өмір құбылыстарын парықтай білуге жас ұрпақты үйрету — ата-ананың, айналасының міндеті. *Парықсыздық* — белгілі бір объектіге оң немесе теріс эмоционалдық реакцияларының, қызығушылығының жоқтығын сипаттайтын адамның суықтылығы мен немқұрайлылығы.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Күрестен әлем чемпионаты 1999

**1999 жылғы Күрестен әлем чемпионаттары**: еркін күрестен Анкара, Түркияда, ал грек-рим күресі бойынша Афина, Грекияда және әйелдер жарысы  Боден, Швецияда өтті.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
*FILA Database 

Санат:Грекиядағы күрес спорты
Санат:Түркиядағы күрес спорты
Санат:Швециядағы күрес спорты
Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:1999 жылғы күрес спорты
Парыз (жантану)

**Парыз** — адамның ел-жұрт, мемлекет пен қоғам алдындағы борышын білдіретін әдептік ұғым. Парыздың әр заманда, әр дәуірде тарихи-қоғамдық жағдайға орай анықталып түрленеді және толықтырылады. Парыз  адамның бейімділігі мен белсенділігіне, сезімталдығы мен естілігіне байланысты. Сондықтан оны адам болмысы мен мүддесінен, туған ел тұрмысы мен туған жер қажетінен бөліп қарауға болмайды. Парыз  дүниетанымдық бағдармен ұласып, астарласып жатады. Өйткені, парыз  өмірдің қажеттілігін растау, құндылығын көбейту ынтасынан туындайды, адамның қоғамдық болмыстағы орнын жалғастыру қажетін қуаттайды. Парыз: 
*1) адам мен қоғам арасындағы қарым-қатынастың ұрпақтық мән-жайын іріктейді;
*2) адамның адамға қамқорлығын, жағымды әдеп пен адал еңбек ету үлгісін сақтайды, жастардың үлкендер мен Отан алдындағы перзенттік қарызын, азаматтық міндетін тиянақты орындауға жұмылдырады; 
*3)адамның жақсы қасиетін орнықтыруға ұлтаралық қатынастың тиімді түрлеріне қызмет еткізеді.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Патологиялық мінез

**Патологиялық мінез** ( - азап шегу, ауру және ... логия) — адамның берекесіз, бақытсыз көңіл жайында нақты реніштен, жайсыз қырсықтан, түрлі бәледен туындайтын әдеп-дағдының адамгершілік пен әдептілік, денсаулық (ипохондрилық) туралы ауыр, үрейлі, мазасыздықты біржақты тамырлатуы. Мысалы, өз бітімі мен жүріс-тұрысына күдікпен қарайтын адам асқазаны аздап бұзылса да, денесі бөртіп қызара қалса да , ондай оқыс күйге үлкен секеммен қауіппен қарап, өз дегбірін қашырады. Жорамал күйді секемшілдік пен шүбәланғыштық сияқты басқа жеңіл мінез-құлықтар қоздыра түседі. Патологиялық мінездің естен танарлық сандырақ пен құндылығы жойылмас идеядан айырмашылығы — мінездегі кесапатты психотерапиялық әңгіме арқылы жеңілдетуде тіпті емдеуге болады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Күрестен әлем чемпионаты 1995

**1995 жылғы Күрестен әлем чемпионаттары**: еркін күрестен Атланта, АҚШта, ал грек-рим күресі бойынша Прага, Чехияда және әйелдер жарысы  Мәскеу, Ресейде өтті.

## Медаль кестесі

## Елдер нәтижесі

## Медал қорытындысы
### Ерлер еркін күресі

### Ерлер грек-рим күресі

### Әйелдер еркін күресі

## Сыртқы сілтемелер
*FILA Database 

Санат:Күрестен әлем чемпионаттары
Санат:1995 жылғы күрес спорты
Санат:Чехиядағы күрес спорты
Санат:Ресейдегі күрес
Санат:АҚШ-тағы күрес спорты
Патологиялық күмәндар

**Патологиялық күмәндар** ( - азап, ауру) - нақты немесе болуы ықтимал жамандық не қиыншылыққа мөлшерлеспейтіндей шамада мінез-құлықтық не әдептік тұрғыдан не ипохондриялық мағынада күйініп, торығушылық. Мысалы, асқазанның сәл де болсын мазалауы не тері қабатыңдағы кінәрат мұндай субъектіні қатерлі ауруға шалдықтым деген азап ойға батырады. Бұған сондай-ақ күмәншілдік, егжей-тегжейлі талдауға бейімділік және басқа да мінез ерекшеліктері себепші болады. Сандырақ пен ғаламдық идеялардай емес, патологиялық күмәндардан психотерапевтік білікті әңгімелесулер арқылы арылтуға болады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Патологиялық психология

**Патологиялық психология** — ауырған адамның психикалық қызметі мен қасиетінің, мінез-құлықтың ауытку заңдылықтарын зерттейтін психология (медициналық психология) ғылымының саласы. Патологиялық психология психологиялық теорияға сүйеніп, аурудың қозуы мен қайтуын дені сау адамның психикалық үрдістерінің қалыптасуы мен өту сипатын салыстыру арқылы анықтайды.

Патологиялық психологияның психопатологиядан айырмашылығы — клиникада байқалған психикалық ауыр күйдің құрылымдық ерекшелігі мен түрлену сипатын психикалық әдісті қолдану арқылы түсіндіреді. Патопсихологиялық зерттеулердің теориялық және қолданбалы ғылым аумағында маңызы зор. Соңғы кездерде патопсихологияның клиникалық практикада психотерапевтикалық жұмысқа да қатысуы дамып келеді. Патопсихологиялық эксперименттің балалық шақтың психиатриалық клиникасында да орны ерекше.

Патопсихологияның тарихы психиатрия, неврология және эксперименталды психология салаларының дамуымен байланысты. Негізгі патопсихологиялық экспериментті (Б.В.Зейгарник), кез келген диагностикалық процедураны танымдық үрдістердің тұтастық жүйесін және (В.Н.Мясищев) мотивтерді "тұлғааралық қатынасты" модельдеу үшін пайдаланылады. Патологиялық психология— әртүрлі аурулар нәтижесінде адамдардың психикасы мен қылығында пайда болатын ауытқуларды зерттейтін және солар туралы білімдерді қарастыратын психология саласы.

## Дереккөздер


Санат:Патологиялық психология
Такаши Адзума

**Такаши Адзума** ()— Гранд мастер, кудо (дайдо джуку) президенті және негізін қалаушы (8 дан Дайдо джуку,3 дан дзюдо).
thumb
## Өмірбаяны
1949 жылы Мияги префектурасының Кесен Нума қаласында дүниеге келді. 1965 жылы Кесен Нума қаласының орта мектебінде білім ала бастады. Сонымен қатар дзюдо клубына қатысып, онда Будомен танысты. Сол кезден бастап өз өмірін Будоны біліп-тануға арнады.
1970 жылы қарулы күштерде қызмет атқарды.
1971 жылы Васеда Университетінің кешкі бөліміне оқуға түсті.
1972 жылы қарулы күштердегі қызметін аяқтады.
22 жасында Киокушинкай Федерациясының мүшесі болды. Бастапқы кезден-ақ әріптестерінің арасында дзюдо арқасында иеленген үлкен физикалық күшімен және жеңілуді білмейтін үлкен рухтық күшімен ерекшеленді.
Васеда Университетінде Киокушинкай филиалын құрды.
1973 жылы Киокушинкайдан болған 5-ші ұлттық жарысқа қатысты.
1974 жылы Киокушинкайдан болған 6-ші ұлттық жарыста 2 орын иеленді.
1975 жылы каратеден жетістіктерін жоғарлату және оқып-үйрену мақсатымен АҚШ-қа кетті. Киокушинкайдың 1-ші халықаралық жарысында 6 орын алды.
1976 жылы Киокушинкайдың 8-ші ұлттық жарысында 3 орын алды.
1977 жылы Киокушинкайдың 9-шы ұлттық жарысында Гран-при ұтып алды.
1979 жылы Киокушинкайдың 11-ші ұлттық жарысында 3 орын иемденді. Киокушинкайдың 2-ші халықаралық жарысында 4 орын жүлдегері болды. Шектен тыс ауыр салмақтағы бәсекелестермен болған сайыстардан алған тәжірибе арқасында, ол салмақ дәрежесіндегі айырмашылықты ескеру үшін ресми ережелердің, сонымен қатар басқа соққы беру, белден төмен соққы және лақтыру шеберлігінің өзгертілуі қажеттігін түсінді.
1980 жылы Будоның мүлтіксіз идеалын іздеуге кірісті.
1981 жылы Мияги префектурасының Сендай қаласында «Каратэ-до Дайдо-Джуку» клубын ашты.
1995 жылы Хокутоки Турнирінде 12 мұзды тіректі сындыру өнерін керемет көрсетті. 2006 жылы 13 мұзды тіректі сындырып, әлемдік рекорд жасады.

Санат:Алфавит бойынша каратэшілер
Санат:1949 жылы туғандар
Санат:Жапония каратэшілері
Мұханмеди Жолболдин

thumb|250px|Құрық паркі
thumb|250px|Құрық жағалау
**Жолболдин Мұханмеди** (1923 жылы 25 наурыз — 1980 жылдың 23 қараша) — cоғыс және еңбек ардагері, қоғам қайраткері. Маңғыстау мұнайын ашуға, Қарақия ауданының ашылуына атсалысып, көп еңбек сіңірген. Форт-Шевченко (1963), Жетібай (1965), Өзен (1969), Ералы (1971, 1975, 1979) қалалық, аудандық, поселкелік Кеңестің депутаты болып сайланған.

Майданда  1942 жылдың 11 наурызынан — 1943 жылдың 3-мамырына дейін болып, Соғыста көрсеткен ерлігі үшін - «За отвагу», «За победу над Германией», «20 лет Победы», «30 лет Победы», «60 лет вооруженных сил СССР», «100 лет В.И. Ленину»;  еңбектегі ерлігі үшін - «За доблестный труд», «За трудовое отличие», «Победитель соцсоревнования-1973 года» медаль, төсбелгілерімен марапатталған.

Мұханмеди Жолболдин 57 жасында, 1980 жылдың 23 қарашасында ауыр науқастан қайтыс болған.

## Өмірбаяны
* 1923 жылы 25 наурызда Маңғыстау облысы, Онды жерінде туған. Бекдашыдағы кәсіпшілік жұмысшыларының балаларына арналған 4 сыныптық мектепте оқыған.
* 1942 жылы 19 жасында ҰОС-на өзі сұранып аттанып, 152-атқыштар бөлімінің құрамында ұрысқа қатысқан. 
* 1942 жылдың наурызының 11-нде оқу батальонына  жіберіліп, 17-нде ант қабылдаған. 
* 1942 жылы 5-қыркүйекте ауыр жараланып, госпитальға түседі. Жазылып шыққасын ұрыс даласына қайта оралады. 
* 1943 жылы 23-қаңтарда қолынан жараланып, госпитальға түсіп, шынтағын, саусағын кестіріп, соғысқа жарамсыз болып елге оралған. Елге келгесін Таушықта НКВД-ға, хатшылық қызметке тұрады. 
* 1945 жылдан КОКП мүшесі. 1949 жылы сауда мекемесіне (потребсоюзға) басшылық қызметке ауысады. 
* 1951 жылы Қазақстан тұтынушылар одағының басқарма төрағасын даярлайтын курстан өтіп келгесін, 1952-55 жылдары Форт-Шевченкода рыбкоопта бастық болады.
* 1954-56 жж. Алматыдағы Қарғалы сауда техникумын бітіріп, сауда кооперативінің жоспарлаушы мамандығын алады.
* 1956-58 жылдары Мақатқа жұмысы ауысып, облыстық сауда базасына директор болып барады.
* 1957 жылы Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетінің экономика факультетіне сырттай оқуға түсіп, 1962 жылы өнеркәсіп экономисі мамандығын алған.
* 1958 жылы Маңғыстау мұнай-газ барлау тресінің кадр бөліміне басшы болып барады. Содан кейін Құрықта (Ералы) материалдық-техникалық жабдықтау базасының бастығы болып 1974 жылдың 4-сәуіріне дейін жұмыс жасаған.
* 1974-1980 жылға дейін Ералиево аудандық кеңесі атқару комитетінің әлеуметтік қамту бөлімінің меңгерушісі болған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Педагогикалық қабілеттер

**Педагогикалық қабілеттер** - мұғалімнің педагогтік қызметте жоғары нәтижелерге жетуін қамтамасыз ететіндей даралық-психологиялық ерекшеліктері мен кәсіптік тұрғыдан маңызды қасиеттерінің жалпылама жиынтығы. Педагогикалық қабілеттердің мынадай түрлері сараланады: гностикалық (танып білу және одан ләззат ала білу), дидактикалық (түсіндіре білу, білім бере үйрете білу), коммуникациялық (қарым-қатынас, ынтымақтастық жасай білу), конструктивтік (оқу-тәрбие материалын іріктеп ала білу, жобалай, жасай білу), ұйыдастырушылық (шәкірттерін әр алуан қарекет түрлеріне еліктіріп, тарта білу, қатысушылардың бәрін біріктіріп, олардың мүдделерін қойылған мақсатты орындауға бағыттай білу), перцептивтік (баланың ішкі жан дүниесін ұғына білу, олардың сезімдері мен жай-күйін түсіне білу, эмпатияға қабілеттілік), болжамдаушылық (педагогикалық көрегендік жасай білу, педагогикалық қызметтегі өзара әрекеттестік нәтижелерін болжай білу), суттестивтік (мұғалімнің эмоциялық, ерік-жігерлік иландырушылық ықпалы, нық айтылған жігерлі сөзбен қажетті әсер нәтижесіне жете білу қабілеті), экспрессивтік (мұғалімнің өзінің білімі мен сенімдерін эмоциямен әсерлі етіп айтып жеткізе білуі, артистизмі, дауыс ырғағы, ым-ишара, оңтайлылық элементтерін жетік меңгеруі).

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Үлкен Манчестер

**Үлкен Манчестер**  () — Англия батысындағы салтанатты және метрополдық графтық.  Солтүстік-Батыс Англия аймағының бөлігі болып табылады. Тұрғындар саны 2,562 млн адам (2007 жылға қарай). 10 муниципалдық ауданынан (Болтон, Бери, Олдем, Рочдейл, Стокпорт, Теймсайд, Траффорд, Уиган) және 2 қаласынан (Манчестер и Солфорд) тұрады. 1972 жылғы қабылданған заңға сәйкес, 1974 жылы 1 сәуірде Үлкен Манчестер құрылды.
Зейнолла Бөлекбаев

**Зейнолла Елеуұлы Бөлекбаев** (16.06.1932 жыл Гурьев облысының Доссор кентінде – 18.12.2017 Қазақстан Ақтөбе http://www.inform.kz/kz/kazakstannyn-iri-munay-kenishterin-algash-ret-ashkan-zeynulla-bolekbaev-kaytys-boldy )
*И.М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай институтын инженер- геолог мамандығы бойынша (1955); ҚазКСР ҒА Геология ғылымдары институтының аспирантурасын бітірген (1958). Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты.
*Кеңқияқ, Қаратөбе, Оңтүстік Қаратөбе, Ақжар және т.б. кенорындарын ашқан ізашар. 100-ден астам ғылыми жарияланымның, 3 монографияның авторы. 1955 жылдан - «Қошқар» МКБ ұңғымаларды зерттеу жөніндегі технигі, геологы, бұрғылау жөніндегі аға геологы. 1957 жылдан - «Қазақстанмұнай» бірлестігінің «Сағыз» ірілендірген мұнай кәсіпшілігінің бас геологы. 1962 жылдан - Мұғалжар өңірі мұнай барлау экспедициясының бас геологы. 1963 жылдан - «Ақтөбемұнайбарлау» тресінің бас геологы. 1972 жылдан - Батыс Қазақстан мұнай және газ бас басқармасының Кеңқияқ мұнай барлау экспедициясының бастығы. 1979 жылдан - Ақтөбе МГБЭ бас геологы. 1981 жылдан - «Ақтөбемұнайгазгеология» ӨГБ бас геологы. 1997 жылдан - «ҚазақТүрікМұнай» ЖШС БК аға геологы. 1999 жылдан - Қазақ ұлттық техникалық университеті Ақтөбе филиалының профессоры. 2000 жылдан бері - «Ұңғымаларды геофизикалық зерттеу» компаниясы» АҚ бас геологы. «Құрмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған. КСРО және ҚР жер қойнауының Құрметті барлаушысы.

Зейнолла Елеуұлы Бөлекбаев 1962 жылы «Каспий маңы ойпатының шығыс бөлігіндегі мұнай мен газ контенцияларының келешегі» тақырыбында диссертациясын ойдағыдай қорғап, «Ақтөбемұнайбарлау» трестінің мұнай экспедициялық экспедициясының бас геологы өндіріске қайта оралды.

Ол 1964 жылы қаралып, мақұлданған Кеңқияқ мұнайының есебін дайындады. Мұнай кен орындарының қорлары уақыттың белгілі тұзды шөгінділерінің арасында ең үлкен болды. Ақжар кенорындарының (1963 ж.), Қаратөбе (1965) тұзды шөгінділерінде бұдан әрі ашылған.

## Өмірбаяны
16 маусымда 1932 жылы Гурьев облысының Доссор кентінде туған. Мәскеу мұнай институтын бітіргеннен кейін. И.М. Губкин 1955 жылы Оңтүстік Эмба мұнай кен орындарында жақсы инженер-зерттеуші ретінде бастады.
1959 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының Геологиялық ғылымдар институтында күндізгі аспирантураға түсіп, Қаз Ғылым академиясының президенті болды. Академик К.И. Сәтпаев. Ғылыми кеңесші бұрын Қазақ ССР Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі болып тағайындалды, бұрын Гурьев және Ақтөбе облыстарында өндірісте жұмыс істеген П.Я.Авов.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1932 жылы туғандар
Санат:2017 жылы қайтыс болғандар
Санат:16 маусымда туғандар
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Санат:18 желтоқсанда қайтыс болғандар
Санат:Ақтөбеде қайтыс болғандар
Роберт Бердіғожин

**Роберт Бердіғожин** 1940 жылғы 25 қарашада Гурьев қаласында туған.
*Әкесі - Бердіғожин Орынбай Адайұлы, ҚазКСР еңбек сіңірген мұнайшысы. Анасы - Бердіғожина Анна Ивановна.Әскери атағы - запастығы майор. Хоббиі - аңға шыгу, балық аулау, кітап оқу Үйленген. Жұбайы - Осаева Мнавара Рафхатқызы. Қызы - Ассоль; ұлдары - Шыңғыс, Олег, Іскендір.
*И.М. Губкин атындағы Мәскеу мұнай институтын (1964) тау-кен инженер-геологі мамандығы бойынша бітірген, Кеңес КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясын бітірген (1981). 1964 жылдан - Теңге мұнай барлау орнында кол- лектор, инженер-геолог. 1966 жылдан - Оңтүстік Маңғышлақ мұнай барлау экспедициясында аға геолог, геология бөлімінің бастығы. 1968 жылдан - Теңге газ кәсіпшілігінде аға инженер- геолог, «Өзенмұнай» МГӨБ аудандық инженерлік- технологиялық қызметі бастығының орынбасары. 1971 жылдан - Қазақстан КП Гурьев облыстық «эмитетінің өнеркәсіп-көлік белімінде нұсқаушы. 1973 жылдан - Гурьев геофизикалық экспедициясының бас геологі, бастығы. 1977 жылдан - Қазақстан КП Гурьев облыстық комитетінде бөлім меңгерушісі. 1985 жылдан - Гурьевмұнайгазгеология» геологиялық бірлестігінің бас директоры. 1987 жылдан - Қазақстан КП ОК ауыр өнеркәсіп бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1989 жылдан - «Оңтүстікқазгеология» ӨГБ бас директорының орынбасары. 1991 жылдан - «Тұран-Петролеум» БК вице-президенті. 1994 жылдан - Оңтүстікмұнайгаз» АҚ президенті. 1997 жылдан - «Лукойл-Қазақстан» ЖАҚ бас директоры. 2002 жылдан - «ҚОР» МК» ЖАҚ бас директоры. 2004 жылдан бері - «ҚОР» МК» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы. «Қаламқас» кен орнын алғаш ашқан ізашар.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1940 жылы туғандар
Марат Сайлаубекұлы Нұрпейісов

**Марат Сайлаубекұлы Нұрпейісов** 1971 жылы 16 сәуірде РКФСР-ныңТулақаласында туған
Әкесі - Нұрпейісов Сайлаубек Абубәкірұлы Анасы - Нұрпейісова Татьяна Борисовна.Үйленген. Жұбайы - Еғалиева Динара Қаһарманқызы, «Торғай-Петролоум» АҚ жобаларды басқару жөніндегі маман. Қыздар - Санди, Әліма, Фатим,Ясмин.
*М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік (1993) «Механика, қолданбалы математика»  мамандануы бойынша бітірген; РФ Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы академиясының. Халықаралық бизнес жоғары мектебін бітірген (2009), іскерлік әкімшіліктік басқару магистр. РФ Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы академиясының Корпоративтік басқару жоғары мектебінде білім алуда, іскерлік әкімшілікіі» басқару докторы. Экономика ғылымдарының кандидаты  Кандидаттық диссертациясының тақырыбы «Мұнай-газ өндіріп шығаратын саладағы қатерлерді басқару». Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
*1993-1994 жылдары - ҚР Ұлттық ғылым академиясының Механика және машинатану институты (Алматы қаласы) жер сілкінуге тұрақтылық теориясының жерасты ғимараттары зертханасының инженері. 1995 жылдан - «Бата» ЖШС-нің директоры. 1999 жылдан - «Қор» мұнай компаниясы» ЖАҚ-ның (Қызылорда қаласы) экономика және қаржы женіндегі директоры. 2000 жылдан - «Қор» мұнай компаниясы» АҚ-ның қаржы директоры. 2005 жылдан бері - «Қор» Мұнай компаниясы АҚ-ның бас директоры. «Достастықты нығайтқаны ушін»орденімен, ҚР Білімжәнеғылым министрлігінің медалі және дипломымен марапатталған.
*Діни көзқарасы - ислам.Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М. Мохаммад. Хоббиі - оқу, фотосурет, тау шаңғысы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1971 жылы туғандар