open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Көтеру-тасымалдау машиналары

**Көтеру-тасымалдау машиналары** — жүкті, адамдарды тік, жазық немесе көлбеу бағыттарда тасымалдауға арналған машиналар жиынтығы.

Жұмыс істеу принциптеріне қарай бұлар өнеркәсіпте, құрылыста, көлікте, тау-кен ісінде және ауыл шаруашылығында жүк көтеру-түсіру, тиеу, тасымалдау үшін, көп қабатты тұрғын үйде, қоғамдық және өндірістік үймеретте, шахтада, метрополитен станцияларында адамдарды жеткізіп салу үшін қолданады. Атқаратын қызметі мен жүкті тасымалдау сипатына байланысты К.-т. м. жүк көтергіш машина мен механизмдер, тасымалдауыш машиналар, рельсті және рельссіз (жердегі) көлік машиналары, жүк тиеу-түсіру машиналары болып бөлінеді. Іс-әрекетіне қарай К.-т. м. қайталамалы (циклды) және үздіксіз әрекетті болып ажыратылады. Циклды әрекет ететіндер қатарына домкрат, блок, полиспаст сияқты жетексіз жүк көтергіш құрылғылармен бірге күрделі электрлік-мех., гидравлик. және пневматик. жетегі бар жүккөтергілер (шығыр, автокөтергі, авто- және электр тиеуіш, т.б.), сондай-ақ көтергіш кран, автокар, лифт, фуникулер және скип, шахта кілеті тәрізді көтергіштер жатады. Үздіксіз қимылды К.-т. м. қатарына: конвейер, эскалатор, рольганг (жетексізі), пневматик. және гидравлик. көлік құрылғылары кіреді. Сыңар рельсті жол мен аспалы жол да К.-т. м. болып саналады.

Eskalator_Flora.jpg|Эскалатор
Lift BNC.jpg|Лифт
Carton Conveyor.jpg|Конвейер
AGV_retractil.jpg|Айырлы тиегіш

## Дереккөздер

Санат:Машиналар
Санат:Көтеру механизмдері
Санат:Техника
Әлмұхамед Көтібаров

**Әлмұхамед Көтібарұлы **(1920 жылдан *Курумчин*) (1876/78, 7 ауыл, «Царская» болысы, Перовск уезі, Сырдария облысы – 1938, Ташкент) – Алаш қайраткері, заңгер. Бірінші Жалпықазақ съезінің төраға серігі болды. Мұстафа Шоқай серіктерінің бірі болған.  

1917 жылы Қазақ азаматтық көтерілістерінің Сырдария облысындағы комитет төрағасы болып сайланды. Ташкент уездік атқару комитетінің мүшесі болды. Орынбордағы 2-жалпы қазақтық съезіне Сырдария облысы Перовск уезінен делегат болып қатысқан. Кеңестік дәуірдің алғашқы жылдарында Ташкент, Алматы қалаларында әр түрлі қызмет атқарды.  

Көтібаров 1937 жылы жазықсыз жала жабылып, қамауға алынған. 1938 жылы 10 желтоқсанда Ташкентте ату жазасына кесілген. 

## Есімі
Әлмұхамед Көтібарұлының есімі Әлмағамбет, Әлмұхамет, Әлимұхамед деген нұсқалары кездеседі. Әлмұхамед Көтібарұлын оның бауыры дәрігер Әли Көтібаровпен шатастыруы мүмкін. 

## Отбасы
Әкесі - Көтібар Итаяқұлы, болыс. Көтібар өзінің әкесі Итаяққа арнап тұрғызған мұнара қазір Көтібар мұнарасы деп танылған. 

Бауыры - Әли Көтібаров, дәрігер. Петербордағы Императорлық әскери-медициналық академияда білім алған. 

Әйелі - Зүфнүн Шалымбекова, Бақия Шалымбековтің үшінші қызы. Ұлдары – Құриятбек (ғалым), Ұлықбек (соғыста қаза тапқан).

## Дереккөздер


Санат:Алаш қозғалысы
Санат:1938 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО-да бұйрықпен атылғандар
Санат:1876 жылы туғандар
Санат:Қызылорда облысында туғандар
Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары
Санат:Алаш Орда қайраткерлері
Көтібар Бәсенұлы

**Көтібар Бәсенұлы (немесе Бәсендеұлы)** (1757 – 1823 (1833), Жайық) — Әлімұлы тайпасы Шекті руынан шыққан халық батыры. Бәсен батырдың бес баласының біреуі.  

Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысы кезінде сарбаз жинап, Ресей үкіметінің отарлау саясатына қарсы күрескен. Жайық бойындағы бекіністерге бірнеше рет шабуыл жасаған. Көтібар батырдың жеті баласы болған, үлкені – атақты Есет Көтібарұлы батыр тарихи тұлға. Көтібар Бәсендеұлы – “Айман-Шолпан” дастанында, М. Әуезовтің осы дастан желісімен жазылған пьесасының кейіпкері. 1823 жылы (немесе 1833) Ресей патшалығына қарсы қарулы ұлт-азаттық көтерілісін ұйымдастыру кезінде Ресей патшасының жалдамалы бас кесерлерінен қаза табады. Халық өз қаржыларына 2000 жылы Көтібар батырға Мұғалжар ауданы Ақкемер ауылында жаңадан кесене тұрғызады.

## Тағы қараңыз
* Көтібар Бәсенұлы кесенесі

## Дереккөздер

Санат:1757 жылы туғандар
Санат:Қазақ батырлары
Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Әли Көтібаров

**Көтібаров Әли Көтібарұлы **(25 желтоқсан 1871, 7-ауыл, Царская болысы, Перовск уезі, Сырдария облысы – ақпан, 1926, Шіркейлі, Сырдария ауданы, Қызылорда облысы) – алғашқы қазақ дәрігерлерінің бірі. Петерборда оқыған тұңғыш қазақтардың бірі.

Сырдария өңіріндегі белгілі ақсақал Көтібар Итаяқовтың отбасында дүниеге келген. Ташкент гимназиясын (1893), Санкт-Петербург Әскери-медицина академиясын (1898) бітірген. Академияны бітіргеннен кейін (1898) Жаяу әскерлер Суздаль полкіне (Ресей) кіші дәрігер болып тағайындалады. Әскери міндетін өтегеннен кейін, 14-Түркістан линиялық батальонының кіші дәрігері болып тағайындалған. Одан кейін Кершек лазаретіне жіберіліп, 2-Түркістан артиллерия бригадасы 6-батареясының санитарлық бөлімінің меңгерушісі болған. Жетісу майданында ақ гвардияшыларға қарсы күрес жүргізген 1918 – 19 жылдары Черкасск қорғанысы аудандарындағы лазаретті басқарды. Оның тікелей басшылығымен лазарет дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілді. Жетісу ақтардан азат етілген соң, Ташкент қаласына қайта оралып, дәрігер болған. 1922 жылы Перовск уездік (қазіргі Қызылорда қ.) денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі болды. Өмірінің соңына дейін ол қалалық аурухананың меңгерушісі болып еңбек етті. 

Әли туған ауылында, бабалары жатқан Көтібар мұнарасында жерленген.

Қызылорда қаласында "Дәрігер Әли" деген көше Әли Көтібаровтың құрметіне ашылған. 

## Отбасы
Жанұя құрмаған. Әкесі - Көтібар Итаяқұлы, болыс. Бауыры - Әлмұхамед Көтібарұлы, Алаш қайраткері.

Кіші жүздің Жаппас руынан шыққан.

## Дереккөздер


Санат:1871 жылы туғандар
Санат:1926 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қызылорда облысында туғандар
Санат:Қазақстан дәрігерлері
Көшек хан

**Көшек хан, Күшік хан** – 1730–1740 жылдары Найман тайпасын басқарған Хан. Орта жүзге ең беделді әрі адал Хан атағы болған. Кенесары ханның оң қолы және жан досы болды. Көкжал Барақ батырға ағайын туыс және Әбілқайыр ханның баласы Нұралы ханның қайын атасы.

1733 жылы Найман елін басқарған кезінде Ресейдің қол астына өтуге ант берген. 1742 жылы жоңғарлармен бейбіт бітім жасалған уақытта Көшек хан келісімшартқа белсенді түрде қатысып, өз мөрін басқан. Ең соңғы мәлімет-деректерде Көшек ханның қазақ билеушілерінің арасында аса беделді болғанымен, ол туралы мәліметтер аз  көрсетіледі, сондай-ақ ол 1748 жылға дейін Найман ханы болған деп саналады.

## Дереккөздер

 

Санат:Төрелер
Ыдырыс Көшкінов

thumb|right|200px|
**Ыдырыс Көшкінов** (1897 жыл, Алматы облысы Кеген ауданы – 1944 жыл, Ресей, Архангельск облысы) – қоғам және мемлекет қайраткері. 

## Өмірбаяны
Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан.
* 1917 ж. Жаркент а. ш. мектебін бітірген. 
* 1919 ж. Жаркенттің тұңғыш атты әскер эскадроны құрамында ақ гвардияшыларға қарсы күресті. 
* 1921 – 24 ж. Жаркент уездік атқару к-тінің бөлім меңгерушісі және оның төрағасы. 
* 1924 – 26 ж. Жетісу губ. атқару к-тінің төрағасы. 
* 1926 – 35 ж. Бат. Қазақстан, Ақтөбе және Ақмола, Қарағанды облысы атқару к-ттерінің төрағасы. 
* 1935 жылдан БК(б)П Қазақстан өлкелік бақылау комиссиясы төрағасының орынбасары және төрағасы, жұмысшы-шаруа инспекциясының халкомы, БК(б)П ОК партия бақылауының Қазақстан жөніндегі өкілінің орынбасары. 
* БК(б)П Қазақстан өлкелік к-ті мен Қазақстан өлкелік бақылау комиссиясының мүшесі
* 5 – 9 сайланған ҚазОАК және 2 – 4 сайланған КСРО ОАК-нің мүшесі болды. 
* 1937 ж. “халық жауы” ретінде Сібірге жер аударылып, сол жақта жүріп қайтыс болды. 
* 1960 ж. ісі қайта қаралып, ақталды.

## Есте қалдыру
* К. туған ауылы Ұзынбұлақта 4 сыныптық мектеп ашу ісіне ұйтқы болды. 
* 1964 ж. осы мектепке К. есімі берілді. 
* 1997 ж. Алматы облысы Райымбек ауданында К-тің туғанына 100 жыл толуы атап өтілді.
## Дереккөздер

Санат:1897 жылы туғандар
Санат:Райымбек ауданында туғандар
Санат:1944 жылы қайтыс болғандар
Санат:Архангельск облысында қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Санат:Орал облыстық атқару комитетінің төрағалары
Санат:Ақтөбе облыстық атқару комитетінің төрағалары
Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары
Санат:Қарағанды облыстық атқару комитетінің төрағалары
Санат:КСРО-да репрессияланғандар
Көшбасшы

**Көшбасшы **— көшті бастаушы әрі басқарушы. Қазақстанның Орт. және Бат. өңірлерінде көшпелі және жартылай көшпелі мал ш-на сай қазақ қауымы жиі-жиі қоныс аударып, көшіп-қонып өмір сүрген. Көшті жөн-жосықты жақсы білетін, жер-су жағдайымен жете таныс К. басқарған. 

Кейде ұзақ көш жолдарымен көшуге тура келіп, көптеген елді мекендерді басып өтетіндіктен К. болып ел мен жер тарихымен, жергілікті ру-тайпалардың әдет-ғұрыптарымен жақсы таныс, көпті көрген, көне көз адам тағайындалған. К. көштің бағдарын, уақытын, тәртібін ғана қадағалап қоймай, ру аралық қақтығыстарды болдырмайтын  мәмілегер, бітімгер, саясаткер адам ретінде көш қауіпсіздігін қамтамасыз еткен. 20 ғ-дағы ірі саяси оқиғаларға байланысты К-лықтың мән-мағынасы өзгерді; қ. Лидер.

Санат:Қазақстан мәдениеті
Көшпелі театр

**Көшпелі театр ** – елді мекендерді аралап спектакль көрсететін театр. Ол кәсіби ойын-сауық орнының ерекше түрі ретінде 19 ғасырда Еуропа мен Американың көптеген елдерінде пайда болды. Ресейде П.П. Гайдебуров құрған көшпелі театр кең танылды. Бұрынғы Кеңес Одағында әр түрлі жанрдағы (драма, музыкалық комедия, қуыршақ, т.б.) көшпелі театр көптеп (Мәскеудің А.Н. Островский атындағы облысы драма театры, Новосибирь облысы көшпелі театры, Татар көшпелі театрры, т.б.) құрылды. Олар көбіне тұрақты театры жоқ елді мекендерге қызмет етті. Театр репертуарының дені орыс драматургтері мен дүние жүзі классиктерінің пьесаларынан құралды. Орынбордан бастау алған орыс театры мен труппалары 1905 жылғы революциядан кейін Қазақстанға сапар шекті. Олар Қызылжар (Петропавл), Семей, Орал қалаларында ойындар көрсетеді. Татар тілінде тұңғыш спектакль 1905 жылы Орынбор қаласыннда И.Кудашев – Ашказарский ұйымдастырған шағын сауыққойлар үйірмесінің орындауында қойылды. Труппаға “Сайяр” (“Жылжымалы”) деген ат беріледі (1907 жылы). Осы театр негізінде татардың, башқұрттың бүгінгі мемлекеттік драма театрлары ашылды. Мәліметтерге қарағанда, Қызылжар, Семей, Ақмешіт, Орал, т.б. қалаларда жоғарыдағы труппалардың ықпалымен 1911 – 12 жылдары сауық үйірмелері ұйымдастырылды. Төңкерістен бұрынғы қазақтың көшпелі тұрмыс-салты көшпелі театр өнерін жатырқамай қабылдады. Оқыған қазақ жастары 20 ғасырдың басында театр өнерін жасаудағы алғашқы қадамдарын бастады. М.Әуезов “Қыр театры”, “Қала театры” деп қазақ театрын екі түрлі салада дамытудың жобасын айтты. Бірі – қалың елге ұғымды, соның мәдени салтына үйлесімді көшпелі қыр театры. Оның сахнасына қойылатын дүниелер – халық өнерінің шығармалары, ел ішіндегі түрлі ойындар, күлдіргі әңгіме, айтыстар, т.б. және соған көрермен қауымының өзін араластыру; екіншісі – қала театры, оның көрсететіні қазақтың өмірі, елдің көріністері болу керек деді. Кеңестік дәуірде ірі қалалардағы кәсіби театрлар ауылдық жерлерге барып, ашық аспан астында уақытша жасақталған сахналарда спектакльдер қойып жүрді.

## Дереккөздер



Санат:Мәдениет
Көші-қон квотасы

**Көші-қон квотасы** , көші-қон үлестемесі – ата жұртқа көшіп келуші шетжұрттық қазақтардың Қазақстан үкіметі белгілеген жыл сайынғы мөлшерлі саны. Түрлі себептермен шет жерлерде 5,0 млн. этникалық қазақ тұрады. Осы диаспораның тарихи отанына қайтып оралуы мәселесі өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап үкімет деңгейінде шешіле бастады. Содан бері қазақтарды шет елдерден бірте-бірте қайтарудың мемл. бағдарламасы жасалып, жүзеге асырылып келеді. 1991 жылдары 18 қарашада ҚазКСР Жоғарғы  Кеңесінің  шешіміне сәйкес республиканың Мин. Каб. “Ауылдық жерлерде жұмыс істеуге тілек білдіруші байырғы ұлт адамдарының басқа республикалардан және шет елдерден Қазақ КСР-ына көшіп келуі тәртібі мен шарттары туралы” қаулы қабылдады. Қазақстанның тәуелсіздігі жарияланған 1991 жылы желтоқсаннан кейін қазақ диаспорасының көші-қоны мәселесін шешуде жаңа кезең басталды. 1992 жылы 26 маусымда “Көшіп келу туралы” Қазақстан Республикасының заңы қабылданды. 1993 жылы 15 сәуірде республика президенті “Көші-қон квотасы және Иран Ислам Республикасынан және басқа мемлекеттерден отандастарымыздың көшіп келуін ұйымдастыру жөніндегі шаралар туралы” қаулыға қол қойды. Бұл шараларды мемлекет тарапынан бақылау үшін республикада 1997 жылы Көші-қон және демография жөніндегі агенттік құрылды. 1997 жылы 13 желтоқсанда қабылданған “Халықтың көші-қоны туралы” заңы Қазақстанда көшіп келу саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, көші-қон процестерінің құқықтық, экономикалық және әлеуметтік негіздерін, сондай-ақ өзінің тарихи отанына қайтып оралған адамдар мен отбасылар үшін жаңа жерде тұрмыс жағдайларын жасап, тіршілікке бейімделу жолдарын айқындады. Осы заң негізінде үкімет көшіп келушілерге жан-жақты көмек көрсету, қамқорлық жасау шараларын белгіледі. 1991 жылдан 2000 жылға дейінгі кезең аралығында Қазақстанға 41 мың отбасы көшіп келді, олардағы жан басы 176 мыңға жуық, соның ішінде Моңғолиядан 63,5 мың, Ираннан 4,8 мың, Түркиядан 2,4 мың, ТМД елдерінен 103 мыңдай адам келді. Ал 2001 жылы 600 отбасына Көші-қон квотасы белгіленді. Жоба бойынша әр жылы орта есеппен 20 мың отбасын көшіріп әкелу көзделген. Ата жұртына қайтып оралған оралмандар тұрғын үйге, жұмысқа орналасуға, республика азаматтығын алуға, тіршілік жағдайына бейімделуге, жерсінуге байланысты түрлі қиындықтарға тап болуда. Мемлекет көшіп келушілердің жерсіну процесін жақсарту үшін түрлі шаралар қолданып отыр. Көші-қон квотасы бойынша көшіп келген оралмандардың жол қаражаты, үй жүктерін тасымалдау шығыны төленеді, отбастарына тұрғын үй беріліп, әркімге бір мәрте арнайы әлеум. көмек көрсетілуде.

## Дереккөздер


Санат:Әлеуметтану
Санат:Терминология
Көшебе

**Көшебе ** – қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүздегі керей тайпасынан тарайды. К. үлкен К., құрама К., жалайыр К. болып бөлінеді. К. руы жанкөрпе, жазы, жомарт, жаған, жадай, жауғашты, жұмат, жәдігер, жандарбек, жантелі, жанкелді, жарқынбек, жақыпбек, жанәбіл, жанат аталарына таратылады. Ұраны – Ошыбай, таңбасы – ашамай.  Әдеб.: Сүлейменов Т., Сегіз сері, А., 1991; Әбуталиев Н., Шоқ жұлдыз, А., 1998.

Санат:Қазақ рулары
Санат:Орта жүз
Melotron

**Melotron** - 1996 жылы Германияда құрылған синти-поп яки фьючерпоп бағытындағы музыкалық ұжым. Анди Кругер (Andy Krüger), Эдгар Слатнов (Edgar Slatnow) пен Кай Хильдебрандт (Kay Hildebrandt) бұрынғы The Vermin тобындағы шығармашылығын аяқтап,  Melotron-ды құрды. 1998 жылы жарық көрген «**Dein Meister**» тұңғыш синглы арқасында топ алғашқы жетістігіне қол жеткізді.

2007 жылға дейін ұжым «таза» неміс тобы болып саналатын. Десек те, «Propaganda» күйтабағындағы «Broken» әні ағылшын тілінде жазылған алғашқы өлең болды.

Melotron электронды және индастриал музыка бағытындағы көптеген фестивальдердің қатысушысы. Солардың арасында **Wave Gotik Treffen** (1999, 2003, 2004 жылдары) және **M'era Luna Festival** (2001, 2003, 2005 жылдары) бар.

## Құрамы
*Анди Крүгер (Andy Krüger) - вокал, музыка
*Эдгар Слатнов (Edgar Slatnow) - синтезаторлар, мәтіндер
*Кай Хильдебрандт (Kay Hildebrandt) - синтезаторлар

## Күйтабақтары
*Mörderwerk (1999)
*Fortschritt (2000)
*Weltfrieden (2002)
*Sternenstaub (2003)
*Cliché (2005)
*Propaganda (2007)

Санат:Алфавит бойынша музыкалық топтар
Паоло Мальдини

**Паоло Чезаре Мальдини** (26 маусым 1968 жыл, Милан) — аты аңызға айналған итальян футболшысы. Италия құрамасы мен «Милан» футбол клубының көп жылдан бергі капитаны болған ойыншы. Футболшы әрі жаттықтырушы Чезаре Мальдинидің ұлы.

## Карьерасы
Балалық шағында әкесі секілді "Миланның" футболшысы болуды армандады. Ол арманына балалық шағында-ақ қол жеткізді, 1985 жылға дейін "Миланның" жастар командасының мүшесі болды.

1985 жылы 20 өаңтарда 16 жасында "Удинезеге" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Осылайша А сериясындағы ең жас ойыншы боп тарихта қалды, ол рекорд осы күнге дейін өзгерген жоқ.

Келесі жылы-ақ негізгі құрамға берік орнығып үлгерді, Мальдинидің "Миландағы" карьерасы 2009 жылға дейін жалғасты. 1997-2009 жылы клубтың капитаны боп алаңға шығып жүрді.

2009 жылы 31 мамырда сырт алаңда "Фиорентинаға" қарсы ойында футболшылық карьерасындағы соңғы ойынын өткізді.

2011 жылы қаңтар айында клуб тарапынан оған маусым соңына дейін жарақат алған қорғаушылардың орнына клубта ойнауға ұсыныс түсті, бірақ отбасымен ақылдаса келе Мальдини бас тартты.

Мальдинидің құрметіне клубтағы 3-нөмірлі жейде мәңгі бекітілді, бірақ Мальдинидің ұлдары клубта ойнай қалса, соларға берілетін болды.

Ұлттық құрамадағы тұңғыш ойынын 1988 жылы наурыз айында Югославияға қарсы өткізді. 

2002 жылғы әлем чемпионатына қатысты да, турнир біткен соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды.

2019 жылы жазда "Миланның" клубтық директоры боп тағайындалды.

## Жетістіктері

### Командалық
**«Милан»**

* Италия чемпионы (7): 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1998/99, 2003/04
* Италия кубогы: 2002/03
* Италия суперкубогы (5): 1988, 1992, 1993, 1994, 2004
* Чемпиондар лигасы (5): 1988/89, 1989/90, 1993/94, 2002/03, 2006/07
* УЕФА суперкубогы (5): 1989, 1990, 1994, 2003, 2007
* Клубтар әлем чемпионаты: 2007
* Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990

**Италия**

* ЕУРО-1988 қола жүлдегері
* ӘЧ-1990 қола жүлдегері
* ӘЧ-1994 күміс жүлдегері
* ЕУРО-2000 күміс жүлдегері

### Жеке

* Мыңнан аса ресми матчта ойнады
* Италия чемпионатында 647 матчта алаңға шықты (рекорд).
* Чемпиондар лигасының финалындағы ең жылдам голдың авторы (2005 жылы "Ливерпульдің қақпасына, 52-секунд)
* ФИФА 100 тізіміне енген
* Италия футболының құрмет залына енген : 2012
* Барлық уақыттағы символикалық құрамаға енген.

## Дереккөздер

## Сыртқы сiлтемелер
* Омiрбаян
* Статистика 
* Профиль sportbox.ru сайтада 

Санат:26 маусымда туғандар
Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Артиллерия сайманы

**<big>Артиллерия сайманымен</big>** - 20 мм-ден аз емес калибры және кез келген ұңғылы дәрiмен атылатын қару.

## Классификация
Әрекет ету қағидаты кез келген артиллерия саймандарында бiрдей: жау және оның заттық бөлiгiнiң ұтылуы үшiн қолайлы снаряд лақтыратын зарядтың жану құрастыратын кеңейтiлетiн оқ-дәрiлi газдарынан қысым күшi арқылы дiңгектен итерiп шығарады. Артиллерия саймандары тiптен әр түрлi белгiлер бойынша алуан түрлi классификациясы болады.

## Артиллерия саймандарының қысқаша классификациясы
### Конструктивтiк ерекшелiктер бойынша
* Зеңбiрек
* Зеңбiрек-гаубица
* Гаубица
* Мортира
* Мортира-миномёт
* Миномёт
* Керi теппейтiн сайман

### Жауынгерлiк тағайындау бойынша

* Танкiге қарсы сайман
* Зениттiк қару
* Жаға қорғаныстың сайманы

### Әскери көлiк құралда монтировка бойынша
* Танк сайманы
* Кеме сайманы
* Авиация сайманы
* Темiр жол транспортерiндегi сайман

Санат:Артиллерия
Хип-хоп

**Хип-хоп** () — 12 қарашаның нью-йорк жұмысшы табының ортасында 1974 түзiлген мәдени бағыт. Диджей Afrika Bambaataa бiрiншi мәдениеттiң хип-хобының бес бағаналарын анықтады:*эМсиинг (ағл. MCing), ДиДжеинг (ағл. DJing), брейкинг (ағл. breaking), граффити (ағылш. graffiti writing), and knowledge.*Басқа элементтер битбоксинг, хип-хоп сән және слэнг.

Хип-хоп 1980-шi жылдары әлем елдерiнің көпшiлiгiнде жастар мәдениетiнiң бөлiгі болды. Музыкалық индустрияның хип-хопты өткiр әлеуметтiк бағытталғандық болатын көшедегi андеграунд бiртiндеп айналып кеттiден бөлiкке 1990-шiсiн аяқтан, субмәдениеттiң бүгiнгi ғасырдың бiрiншi он жылдығының ортасына сәндi, мэйнстримной болды. Бұған қарамастан алайда, хиптың iшi - қайраткерлер хоп бiраз оның негiзгi сызықтарын әлi де жалғастырады - өкiмi жүретiнге теңсiздiк және әдiлетсiздiкке қарсы наразылық, оппозицияны.

## Этимология
Hip сөз (AAVE ) афроамерикан ағылшын диалектiнде әлi 1898 қолданылды және адамгершiлiк дененiң жылжымалы бөлiгiн бiлдiрдi. Hop сөз - бұл hip hopнiң жағдайындағы (секiрiс ) қозғалыс шындығында!». Сонымен бiрге hip дегенмен неге ақыл кiру немесе көтерудi бiлдiредi, бұл қозғалыс hop. Бұл барлығы сайып келгенде зерделi қозғалысты бiлдiредi.

Keith Cowboy Wiggins, Grandmaster Flash and the Furious Fiveсiмен рэперлер сияқты атап өтiлдi хип-хоп әскерлерге шақырылған Друзьлер өшiктiретiнде 1978 құрастырған. Олар сөздiң джаз үлгiлерiне ән айтты: «—hip/ hop/ hip/ hop, мақамы нақ сол дәл келтiре жауынгер сап түзеп жүретiн.«Cowboy өз сахналық сөз сөйлеуiн бөлiктегi хип-хобы мақамды кешiрек жасады. Негiзiнде топ артисттармен бұл MC/DJның жаңа түрлерiне олардың сол хиптары деп атай жататыны диск шығарылған музыка сөз сөйледi. Атау сыйламауды таңбаны бастапқы бiлдiрдi, бiрақ бұл жаңа музыканың белгiсi және мәдениет үшiн жақында өттi.

Санат:Музыка
Санат:Би түрлері
Кайф

**Кайф** - жағымды iссiздiктiң арабша уақытын араб кэйфiнен болды. Праведниктер, құранға сәйкес, кэйфа күйде үнемi жұмақ бiр нәрсеге тие болады. Есiрткiлердiң қабылдаудан соңыра релаксация эффектiнiң синоним болды. Орыс тiлiндегi (Кейф ) кайф сөз тұңғыш рет 1821 жылда ресми жазып қойған. О.И.Сенковский тап осы жылда, Мысыр бойынша өз саяхаттары туралы айта түсiндiрдi, Кейф деген несi:
:Шығыста бұрынғы саяхатшылар көп күрделi мән Кейф өрнегiн алатын бiледi. Ұқыпсыз ыдыратқан, кофе барлық қам мен ойлау әрi қарай айдап тастап iшсiн және Кейф iстеуге деп аталуға шылым тарту. Бұл аудармада тынышталумен ләззаттануға атауға болар едi.
Хаттардың бiрлерiндегi Кейф сөзiн 1838 жылда өзi атақты жазушылар Ф.М.Достоевскийользоватьнi қолданды. Достоевский және Чеховолар тiптi соның iшiнде. (бульдог бөлменi ара-арасынданы жайғасты және өз түстен кейiн Кейфiмен жалқау ләззаттанды). Сонымен бiрге олар (дивандағы менiң кейфуюiм қашан) А.П.чеховоларды пайдаланды, Д.В.Григорович, Н.С.Лесков, Вс. В.крестi, И.А.Гончароволар тағы басқалар.
Буржуазиялық идеологияның жататын әсер етуiне сөздiң Қазан төңкерiсiнен кейiн болып есептелдi және iс жүзiнде қолданудан шықты. Ол Сново шетелдiк тектiң сөзiнiң әңгiмесiнде бұрап қойғанда 1957 жылда Мәскеуде жастардың VI Бүкiләлемдiк фестивальсi және студенттерден кейiн тiлге өттi. Ол дәл қазiр және есiрткi заттардың әсер тарттырылатын күйдi белгi қоятын жаргондық болады.
## Сілтеме
* В. В. Колесов, *Язык города*, М., 1991.
* В. С. Елистратова, *Словарь русского арго: Материалы 1980—1990 жж.*, М., 2000, стр.182.
* Итоги конкурса «Язык русского арго»: от профессора В. С. Елистратова, Справочно-информационный портал Грамота.ru 

Санат:Терминология
76-шы 1902 жылдың үлгiсiнiң - дивизиондық зеңбiрегi

**76-шы өңделген 1902 жылдың - дивизиондық зеңбiрегi** - 76, 2 ммнiң калибрының орыс жеңiл дала артиллерия сайманы.

Кеңес одағы, Польша, Финляндия және тағы басқалар Ресейдегi орыс-жапон соғысқа, Бiрiншi әлемдiк соғысқа, азамат соғысында және бұрынғы Ресейлiк империядан елдерiнiң қатысуымен басқа қарулы дауларында белсене қолданылды) Бұл зеңбiректiң модернизациялалған варианттары басында екiншi әлемдiк соғыстарды қолданылды.

## Жасауды тарих
76, 2-шi 1902 жылдың үлгiсiнiң - конструктор Л.А.Бишлякомдармен, К.М.Соколовскиймен және өндiрiстiң тәжiрибесi және осы калибрды бiрiншi ресейлiк сайманның пайдалануын есепке алуы бар К.И.Липницкиймен Санкт-Петербургке Путил зауытында жасалды.

Сайманның өз уақыты үшiн өз конструкциясындағы көп пайдалы жаңалықтары қосты. Олардың санына төбенiң көкжиекке және бұрышы бойынша шегiнуге қарсы құрылымдары, сiлтеудiң тетiктерi кiрдi, жабулы позициялармен атыс және сiлтеумен түзу, оңай ашылатын екi тактiлi поршень затворы, бiртұтас оқтау үшiн өте дәл нысаналар.

Минимум бойынша зеңбiректiң конструкциясындағы сериялы өндiрiсiнiң жеңiлдетулерi үшiн жоғары қоспалы қолданылды болды, оған арзан аз қоспалы және көмiртектi болаттардан iстелдi.

Зеңбiрекке оқ-дәрiлер жарқышақ снарядтар, шрапнел және картечьлер қосты. Оқ-дәрiлердiң мамандандырылғанырақ түрлерi түтiндiк, жалынды және химия снарядтары тұрды. Өңделген 1902 жылдың дивизиондық зеңбiрегi үшiн көп оқ-дәрiлер Францияларда өндiрiлдi.

## Жауынгерлiк қолдану
1902 жылдың үлгiсiнiң дивизиондық зеңбiрегi Ресейлiк империяның артиллериясының негiз болды. 75 ммнiң калибрының деңгейде ұқсас олардан француз және немiс саймандарының ол мiнездемелерiне беттерiнше және орыс зеңбiрекшiлерiнiң биiк бағасын алған болды. Бұл түрдiң зеңбiректерi орыс-жапон және Бiрiншi әлемдiк соғыстарға белсене қолданылды. Оларды 1917 жылда Ресейлiк империяның күйреуiнен кейiн көп қарсы күресетiн фракциялардың қолында үйт - Большевик Қызыл әскерi, монархисттық және қарсы революция Ақ ұлан, төңiрегiнде орыс тұрғынының аз санымен ұлтшыл күштерi, ұлттық Польша әскерлерi және Финляндия, анархисттар және бұрынғы Ресейлiк империяның барлық еңгезердей аумағындағы тонаушылары жай ғана.

thumb|300px|Ұшақтар бойынша атыс үшiн қойылған (жер бетiндегi ) орыс сайманы. 1916-шы бас

Санат:Әскери іс
Санат:Тарих
Қазақстан кадастрлық нөмірлер тізімі

400px|thumb|right|Қазақстан аудандары

## Қазақстан облыстары

## Қазақстан аудандары

## Таратылған облыстар

## Таратылған аудандар

## Сыртқы сілтемелер
* Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы "Жер учаскелерiнiң кадастрлық нөмiрлерiн қалыптастыру мақсаттары үшін облыстарға, республикалық маңызы бар қалаларға, астанаға, аудандарға және облыстық (аудандық) маңызы бар қалаларға берiлетiн кодтардың тiзбесiн бекiту туралы" Бұйрығы
* Үкiметтің 1996 жылғы "Қазақстан Республикасында мемлекеттiк жер кадастрын жүргiзудiң тәртiбiн бекiту туралы" Қаулысы (2003 жылы күшін жойған)

## Тағы қараңыз
* Қазақстан әкімшілік бірліктері
* Қазақстан аудандары
* Қазақстан қалалары

Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі
Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Ақжайық

**Ақжайық** келесі ұғымдарды білдіреді:
## Топонимика
* Ақжайық ауданы
* Ақжайық (Атырау қалалық әкімдігі)
* Ақжайық (Махамбет ауданы)
* Ақжайық (Батыс Қазақстан облысы)

## Футбол клубы
* Ақжайық ФК

## Басқа мағыналар
* Ақжайық көшесі (Алматы)
* Ақжайық шипажайы
## Тағы қараңыз
* Ақ Жайық
Квонг Ип Сұн

**Квонг Ип Сұн** () — бұрынғы Гонконг‎ TVB өндіруші.

## Фильмография
* 1996 — Mutual Affection
* 1997 — Corner the Con Man
* 1997 — Taming of the Princess
* 1998 — Crimes of Passion
* 1998 — Armed Reaction
* 1999 — Anti-Crime Squad
* 2000 — Armed Reaction 2
* 2000 — The Legendary Four Aces
* 2001 — Armed Reaction 3
* 2002 — Take My Word For It
* 2003 — Perish in the Name of Love
* 2004 — Armed Reaction 4
* 2005 — Hidden Treasures

Санат:Телевидение
Санат:Қытай өнер қайраткерлері
Экономикалық қызметті әртараптандыру

**ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ӘРТАРАПТАНДЫРУ** – ірі фирмалардың, бірлестіктердің, кәсіпорындардың және тұтас салалардың белсенділігін негізгі бизнес шеңберінен тыс ұлғайту, яғни шығарылатын өнімнің басқа түрлерімен салыстырғанда сатудың таза көлеміндегі үлесі барынша жоғары тауарларды өндіру және қызметтерді көрсету. Қазіргі нарықтық экономикалар құрылымының аса маңызды бөлігі. Фирмалардың бәсеке жағдайында өзінің нарықтағы жағдайын нығайтуға, экон. жағдаяттың өзгеруіне дер кезінде бейімделуге ұмтылысын ынталандырады, өз қызметінің тиімділігін қамтамасыз етеді. Бұл орайда фирмалар мамандандырылған құрылымдардың құрамдас бөліктерінде өзара атқарымдық байланыстары жоқ салааралық конгломерат-кешендерге айналады.

Санат: Экономика
Санат:Бизнес
Экономикалық әлует

**ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӘЛУЕТ** – қоғамдық өндірісті дамыту, шығарылатын өнімнің көлемін ұлғайтып, сапасын жақсарту, күрделі құрылысты еселей түсу және жүктерді экономикалық тұрғыда тиімді ауқымда тасымалдау, халыққа қызмет көрсету үшін қажетті құралдар мен жағдайлар жиынтығы. Экономикалық әлует экономиканың, оның салаларының, кәсіпорындардың, шаруашылықтардың өндірістік-эконом. қызметті жүзеге асыруға, өнім, тауар шығаруға, қызметтер көрсетуге, халықтың сұранымын, қоғамдық қажеттерді қанағаттандыруға, өндіріс пен тұтынудың дамуын қамтамасыз етуге қабілеттілігін көрсетеді. Мемлекеттің Экономикалық әлует оның табиғи ресурстарымен, өндіріс құрал-жабдығымен, еңбек және ғыл.-тех. әлуетімен, қорланған ұлттық байлығымен айқындалады, яғни халық ш-нда бұрыннан қорланған еңбек құралдарының жиыны және тех. жетілдіру дәрежесі елдің экон. әлуетінің шешуші нышаны болып табылады.

## Дереккөздер


Санат:Экономика
Қоламта

**Қоламта**- оттың шоғы, суымаған күл. Қоламтаға қайнатылған шәй ең дәмді шәй болып есептелінеді. Өйткені, ыдыстағы шәй қоламтаның шоғын өз бойына сіңіріп, ерекше хош иіс береді. Дала қазақтары бұрынырақ, тұрмыс қиындығы кезінде шәйді осы қоламтаға қайнатып ішкен. Таңертең бірден жағуға қоздап тұрсын деп,жатарда жер ошақтағы шоққа жас жапа жауып, күлмен көміп қоятын болған. Қазақтар қоламтаға көміп, таба нан да пісірген. Бір-бірін жабатын екі табаның ішіне піскен таба нан ерекше дәмділігімен белгілі.
 
## Дереккөздер


Санат:Мәдениет
Сыралқы

**Сыралқы** – аңшының аңшылық олжасынан басқаға беретін сыйы. Мысалы: *Аңшыдан сыралқыға екі үйрек алдым, деп жатады.*

Санат: Ауыл шаруашылығы
Санат: Аңшылық
Храповик эффектісі

**Храповик әсері** – экономикадағы жиынтық сұраныстың өсуінің тауарлар бағасының өсуіне алып келетін эффект. Бірақ та, қысқа мерзімді кезеңде жиынтық сұраныстың қысқаруының жиынтық баға деңгейін төмендету әсерінен болуы міндетті емес. Бағалар тұрақты болады. Бұл эффект ең бірінші экономист Роберт Хиггс (Robert Higgs) кітабында баяндалды. Бұл атау дөңгелекті кері айналдырмай ұстап тұратын механикадағы құрылғыдан шығады.                                                                                                                   
Эффектінің экономикалық мағынасы мынада: бағаның өсуі оның төмендеуіне қарағанда тез орындалады. Храповик эффектісінің нарықта орын алуына себепші нәрселер жетерлік. Соның ішінде экономистер бөліп көрсететіні мыналар болып табылады: нарықтағы монополизм, орталықтанған экономикасы бар мемлекеттердің бағаны реттеп отыру саясаты, нарықтық қатынастар жақсы дамыған экономикасы бар мемлекеттердегі атаулы еңбекақыны төмендетуге қарсы кәсіподақтар әрекеттері. 
Храповик әсері кейнстік мектепте қаралады. Ол бағаның төмендеу икемсіздігіне байланысты анықталады. Тек бір жаққа қарай айналатын храповик дөңгелегі секілді, бағалар да тек бір көтерілу бағытан қарай кете береді, ал бағаны төмендету қиынға түседі. Храповик әсері деп аталатыны да содан. Бұл әсерді графикте көретін болсақ төмендегідей кескінді аламыз.Сурет:hrapovic effect.jpg 

Бірінші макроэкономикалық теңдік Е1 нүктесінде  Р1 баға көрсеткішінде У1 өндіріс көлемінде орындалады. Тепе-теңдік жағдайы болғанына қарамастан, толық жұмысбастылық деңгейінен әлі алыс болуы жатуы мүмкін. Бұл жағдайда мемлекет У2 нүктесінде тепе-теңдікке жету жоспарын қояды делік, және ол деңгейге керекті мемлекеттік шығындарды жұмсау арқылы жиынтық сұранысты AD2-ге ұлғайтып, жетеді делік. Жаңа макроэкономикалық тепе-теңдік У2 деген жоғары өндіріс көлемінде, бірақ та Р2 жоғарырақ баға деңгейінде орнайды. Жоспар орындалды. Бірақ енді мемлекетке жиынтық сұранысты жаңа деңгейде ұстап тұруға мүмкіндігі (мемлекет артық шығындана алмайды, ал бірақ одан басқа жиынтық сұранысты ұлғайтатын нәрсе жоқ) болмайды. Сонда жиынтық сұраныс AD1 нүктесіне қайтып оралады. Бірақ бұл жердегі негізгі мәселе бағаның икемсіздігі әсерінен (төмендеу жағына қарай) экономика Е1 нүктесіне емес, Е3 нүктесіне келеді. Бұл өз кезегінде берілген жағдайды нашарлатады, себебі жаңа Р2 баға көрсеткіші У3 төменгі өндіріс көлеміне сәйкес келеді. Храповик әсері жоспарланбаған экономикалық өсудің қауіпті екенін көрсетеді: егер оны берілген деңгейде ұстап тұра алмаса, кері қайту берілген жағдайды нашарлатуы мүмкін.

Санат:Экономика
Санат:Терминология
Модернизация

right|200px
*Модернизация*(*франц*.-жаңғырту) - артта қалған елдердің алдыңғы қатардағы елдердің деңгейіне жетуге бағытталған мемлекеттің саясаты.

## Дереккөздер


Санат:Саясат
Агроценоз

**Агроценоз** (грек. agros дала, егістік жер, bios — тіршілік, ge — жер, koinos — жалпы)– ауыспалы егіс, тыңайту және өсімдіктерді қорғау жүйесі бірыңғай шаруашылық тәртіпте қолданылатын агроэкожүйенің (бір егістіктің) біртекті үлескісі шегіндегі мәдени өсімдіктер мен арамшөптер жиынтығы.

Агроценоз ауыспалы егістің немесе көп жылдық дара дақылдық егістіктің барлық фазаларын біріктіреді. 
Ауыспалы егіс барысында мәдени өсімдіктер өзгергенде топырақты арамшөптердің тұқымды және өсімді бастамасы (тамырсабағы) тұрақты сақталады.

Агроценоздың құрылымы мәдени өсімдікті еккеннен қар жауғанға дейінгі өсімді маусымда өзгереді. Мұндайда мәдени өсімдіктердің дамуына байланысты биіктеп өсуі, өркендер саны, жалпы биомассасы, өсімді және генеративті мүшелері арасындағы жайғасулары ғана өзгеріп қоймай, арамшөптердің маусымдық қозғалыс құрамы мен күйі де өзгереді. Олар әр түрлі кезеңде гүлдеп, жеміс береді. 
Сонымен қатар Агроценоз құрылымы климаттың ауытқуынан және ауыспалы егіс фазасына байланысты өзгеріске ұшырайды. Ылғалды және климаты салқын жылдары мәдени өсімдіктердің өсуі тежеліп, арамшөптер қаптап кетеді.

Гербицидтер қолданудан да Агроценоздың құрылымы өзгереді. Адамның іс-әрекеті нәтижесінде табиғаттағы жабайы өсімдіктер 4 мәдени өсімдіктер тобына бөлінеді:
#адамның араласуы нәтижесінде өзгеріске ұшыраған өсімдіктердің табиғи тобы мәдени түрге айналдырылған Агроценоз деп аталады. Бұған жоспарлы түрде пайдаланылатын табиғи орман мен жайылым, шабындықтар жатады; 
#қолдан егілген орман мен көп жылдық екпе шөп шала мәдени Агроценозға жатады. Олардың өсіп-жетілуіне жоспарлы шаралар қолданылмайды; 
#қолдан егіп, үнемі бақылап, жақсы өсіп-өнуіне түрлі шаралар қолданылып отыратын өсімдіктер құрамы (егістіктер, бақтар, т.б.) мәдени Агроценозға жатады; 
#интенсивті Агроценозға жылыжай, гидропоника өсімдіктері жатады. Мұнда адам топырақты ғана емес, ауаны да реттеп отырады.

## Дереккөздер

Санат:Ауыл шаруашылығы
Санат:Экожүйелер
Мұның аты соғыс

**«Мұның аты соғыс»** () — 2012 жылы шығатын комедиялы атыс-шабыс жанрындағы кинофильм. Режиссері Макджи.

## Оқиға желісі
Екі ажырамас дос болған тыңшылар бір келіншекке ғашық болады. Қызықтың бәрі осы жерден басталады. 

## Рөлдерде
* Риз Уизерспун
* Крис Пайн
* Тиль Швайгер
* Том Харди
* Лаура Вандервурт

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты 
* 
* 
* 

Санат:Макджи фильмдері
Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері
Санат:АҚШ кинокомедиялары
Санат:20th Century Fox фильмдері
Санат:Комедиялық атыс-шабыстар
Есепшот

**Есепшот** — заңды тұлғалардың (кәсіпорын, ұйым, мекеме, фирма, т.б.) өзге заңды тұлғалармен немесе жеке тұлғалармен есеп айырысуды жүргізу мақсатында және ақша қаражаттарын сақтау үшін банктен ашылған есебі.
## Дереккөздер


Санат:Банк терминдері
Үлкен айырмашылық

**Үлкен айырмашылық** () - ресейлік дидарларға каналда Біріншісіде тілде орысыда хабарландырлаған қалжыңбастан сықақты теледидар бағдарлама. Бастаушы - Иван Ургант және Цекало Александр. Бағдарламалар Украина вариант ICTV каналды жасалады.
 
## Актерлер
 
### Қазір түсіп жатыр
 
* Сергей Бурун
* Нонна Гришаева 
* Александр Олешко 
* Виктор Адриенка 
* Владимир Кисарав 
* Ольга Медынич 
* Вячеслав Манучарав 
* Валентина Рубцова 
* Игорь Кистол 
* Галина Коньшына 
* Светлана  Ұзақ қарға
* Алексей Федотов 
* МарияЗыкава 
* Владимирі Қоңыздардың 
* Александр  Кең маңдайлылардың 
* Дмитрий Малашенко 
 
### Бірінші шығарылым
* Эдуард Радюкевич 
* Федор Добронравов 
* Михаил Палицэймака 
 
### Авторы
* Кириллолар Керзок 
* Константин Варончыхин 
* Андрейі Сыбызғылардың 
* Руслан Сорокин 
* Максим Туханин 
* Дмитрий зверьков 
* Виталий Коломиец 
* Алексей  Александр
* Дмитрий Галдин 
* Денис Хорошун 
* Артемі Көзешілердің 
* Сергей Кинстлер

## Сықақ және шақырылған атақтылықтар

## Сілтемелер
Дәреже:Телехабарлар

Санат:Телевидение
Санат: Қоғам
Музыкант

**Музыка́нт** — музыка маманы немесе музыкалық аспапта ойнайтын адам.

## Түсіндірме
XIX ғасырдың ортасында В.И. Даль сөзді «а қолөнер ретінде, немесе білгірі және сүюшілердің ретінде музыка зерттеу» деп түсіндіріп кеткен.

Д.Н. Ушаков музыкант «Орыс тілінің сөздігі» - арнайы өнер ретінде музыканы зерттеген тұлға; кәсіби немесе кез келген аспапта ойнайды, әуесқойлық. Ушаков біз әнші туралы айтып Иван Крылов «Музыканттар» арқылы басне, мысалын сілтеме жасап, ескірген түсіндіру «әнші» атап өтті.

Түсіндіру С.И Ожегова музыкант - музыкалық аспапта ойнайды актер, сондай-ақ осы ойында айналысатын барлық адамдар болып табылады.

Қазіргі уақытта, сөз ретінде « музыка маманы немесе музыкалық аспапта ойнайтын адам» деп түсіндіріледі.

Идеографиялық сөздікке байланысты осындай сөздер жатады: музыкант, музыкант және актер, т.б. .. Жалпы сөз тіркестерін: поп-музыкант, камералық-музыкант және халық музыкант.

## Фактілер
Музыкант ретінде орыс тіліне аударылған ағылшын сөзі музыкант, орыс тіліне қарағанда неғұрлым кең маңызы бар: мысалы, ол әнші білдіруі мүмкін.

## Шығу тарыхы
Сөз, ол латын арқылы ортаға орта ғасырларда түсіп, оған неміс бастап қарыз ретінде 1-Петр орыс тілінде пайда болды, музыка (өнер) немесе музыка құны артқы ежелгі грек түпнұсқа көзіне жатады.

## Классификация
Музыканттың жұмыс салаларының белгiлi анықтаулары бар болады:

*өңдеушi - академиялық емес жанрларда, (мазмұндау, транскрипция) аранжирлауды классикалық музыкада,өйткенi ,әдетте жеке жұмыс облысымен басынады.
*вокалист - хордың жеке әншi немесе артисты.
*оркестр немесе (сонымен бiрге соңғы жағдайда хор басқарушымен деп атала алады) хордың дирижер-жетекшiсi дирижер.
*аспапшы - академиялық музыкада орындаушымен әдетте деп аталады.
*музыканың композитор-авторы композитор.
*халидник немесе лабух - көп ойнаушы үйлену тойы, туған күндер немесе мейрамханалардағы музыкант (Holidayнiң ағылшын сөзiнен - демалыс немесе мереке).
Сонымен бiрге музыканттарға билардың орындаушылары поп-музыка солисттардың жанрындағы шоуларға қатысатында бишiлер кейде әкетедi. Сонымен бiрге музыканттар стильлерге және музыка атқарылатын жанрлар бойынша кейде классификациялайды.

Қазақша Уикипедия

Санат:Музыка
Психолог

**Психолог** — психологиялық бiлiммен психологияның төңiрегiдегiн кәсiби қызмет орындайтын ақи көз адам бұл ғылым, психологиялық көмек немесе қолданбалы зерттеулер.
Ресей Федерациясындағы психологтерiн қызмет болған ықылас аудару керек, лицензия берiлетiн болып табылмағанында емес, психолог ат - атақтың қорғалған заң.
Бiрде немесе басқа үстiрт құқық психологтермен өзiн деп аталсын, бiлiм алған келесi формалар және баспалдақтардың адамдарын алады:
*сырттай немесе кешкi бөлiмшеде күндiзгiге, немесе 6 жылдар үйрену 5 жылдар маман; үйренулер 3, 5 жыл, (екiншi жоғарғы) басқа жоғары бiлiмнiң бар болуын шартта;
*бакалавр(кешкi немесе сырттай бөлiмшеде күндiзгiге, немесе 5 жылдар үйренудi 4 жыл) ;
*магистр(бакалавр дәрежесi немесе маман, және әзiрлеудi 2 қосымша жыл) ;
*кандидат немесе психологиялық ғылымдардың докторы;
*кәсiби қайта даярлау (тоғыз айлық курстер).
**Психолог түрлері**
медициналық психолог
Клиникадағы емдеу процесіне қатысушы ретінде маман психологтың пайда болуы соңғы уақытта ғана жүзеге асты. Бүгінде психиатриялық, наркологиялық және т.б. салаларда медициналық психолог мамандары бар.

Санат:Психология
Мартин Гор

**Мартин Ли Гор** (ағылшынша Martin Lee Gore) – ағылшын поэты әрі музыканты. 1961 жылы 23 шілдеде Англияның Эссекс графтығы Дагенем кентінде дүниеге келген. Depeche Mode тобы құрылған сәттен (1980 ж.) бастап, ұжым құрамында. 

1981 жылдан топ әндерінің басым көпшілігінің сөзі мен музыкасының авторы. Ұжымда қосалқы яки басты вокалдық орындаушы рөлімен қатар, гитара мен пернетақтада ойнайды. Горды электрондық музыка саласының дамуына өлшеусіз үлес қосқан дейді осы саланың мамандары. Топтағы жұмысынан бос уақытында ди-джей болғанды ұнатады. Гитарамен 13 жасында-ақ танысқан Мартин сәлден соң онда ойнауды үйреніп алады. 

Гор жасынан Roxy Music, Kraftwerk, Can музыкасына тәнті болып, кейіннен осы орындаушылар оның шығармашылығына әсерін тигізгенін айтқан болатын. Басында Norman and The Worms дуэтінде мүше болған Мартинді Винсент Кларк пен Эндрю Флетчер байқап қояды. Солардың қатарына Гор қосылғаннан кейін, біраздан соң оларға Дэйв Гэан қосылады. Өмірге Depeche Mode келді. 

Топта қарапайым пернетақташы болып жүрген Гор ұжымның басты музыканты болған Винсент Кларк кеткенінен кейін ДМ-дегі тізгінді қолға алады. Кларктың кетуі Мартиннің тасы өрге домалауына ғана емес, жалпы ұжымның шығармашылығына оң әсерін тигізді. Олай дейтініміз, қазіргі кезде Мартиннің мүмкіншіліктері Кларктан әлдеқайда жоғары екендігіне көз жеткізу қиын емес. Міне, Гордың жазған әндері әлемнің жұртшылығын 30 жылдан астам уақыт бойы риза етіп келеді. Оның әндерінде терең мағыналы сөздер мен әдемі мелодия тамаша үйлесіп жатады. Coldplay, Smashing Pumpkins, The Cure, The Bloodhound Gang, Paradise Lost, секілді топтар Гордың музыкасы алдында бас иіп, олардан көп нәрсе үйренгенін жасырмайды. 

Мартин Гордың шығармашылығы Depeche Mode-пен шектелмейді. Өзіндік вокалға ие ол 1989 жылы жеке Counterfeit E.P. күйтабағын шығарды. Ол ағылшын хит-парадтарында 57-орынды иеленді.

Санат:Ағылшын ақындары
Электрондық музыка

[|thumb|235px|right|[Минимог аналогтық синтезаторы.]]
**Электрондық музыка** () — электрондық музыка аспаптары көмегімен жасалатын кең мағынадағы музыка жанры. Бөлек жанр ретінде XX ғасырдың орта тұсында түзілген бұл саланың қазіргі кездегі түрлері ондап саналады.

Бұл музыка электрондық технологиялар мен электромеханикалық аспаптар қолдануының нәтижесінде түзіледі. Мұндай аспаптарға теллармониум, Хаммонд органы мен электрогитараны жатқызуға болады. Таза электрондық дыбыс терменвокс, синтезатор яки компьютер қолдану арқылы шығарылады.
|thumb|485px|center| Аналогтық синтезатордың панелі.
XX ғасырдың 60-жылдарына қарай бағасы қолайлы электрондық синтезаторлар шығарыла бастаған кезден бастап, электрондық музыка кең өріс ала бастады. Өздерінің бағасының төмен болуына байланысты синтезаторлар тек ірі дыбыс жазу студияларына ғана емес, қарапайым жұртшылықтың да қолына түсті. Бұл бұқаралық (поп) музыка келбетінің өзгеріске ұшырауына әсерін тигізді – көптеген орындаушылар өз шығармашылығында синтезаторларды пайдалануды әдетке айналдырды. Бүгінде электрондық музыканың эксперименталдық академиялық музыкадан бастап, бұқаралық би музыкасы салаларын қамтитын түрлері бар.

Санат:Музыка
Санат:Аяқталмаған мақалалар
Санат:Музыка жанрлары
Мұсылман

right|360px|thumb|Әлемдегі мұсылман үмбетінің пайызы

**Мұсылмандар** ( [*мусли́м*] – «мойынсұнушы», «көнуші») — Ислам дінін қабылдаған, Аллаға мойынсұнған адам. Мұсылман болу — бар ынта-ықыласымен Аллаға берілу, Хазіреті Мұхаммед Пайғамбардың (с.а.у.) айтқандарына толық илану, шариғат үкімдеріне мойынсыну және исламды дін ретінде толық қабылдау деген мағына береді. Шынайы мұсылман иман шарттарына шек келтірмей ислам қағидаларын орындауы қажет (*«Бақара», 112, 131, 133-аяттар; «Әли Ғымран», 20, 83-аяттар; «Ниса», 125-аят; «Мәида», 44-аят; (Әнғам», 14-
аят,* т.б.) Мұсылман адамды кейде «му'мин» (мүмін, момын) деп те
атайды.

«Муслим» - исламды мойындаушы деген мағына берсе, «мүмин» - иман
келтіруші деген ұғымды білдіреді. Құран Кәрімде айтылғандай (*«Юныс», 84-аят; «Нәміл», 81 -аят, т.б.*) иман мен ислам ұғымдары бірін-бірі толықтырады, яғни мұсылман мен мүмин сөздері өзара мағыналас. Әйтсе де иман — иман негіздеріне жүрекпен иланып, іштей сену болса, ислам — сол сенімді жария ету және Жаратқанның әмірлеріне толық мойынсұнып, амал ету болып табылады. Құран Кәрімде муслим сөзі бірнеше рет кездеседі. Сонымен қатар мүмин жайлы айтылатын аяттар және «му'минун» атты арнайы сүре бар. «Мүминдер» деген мағына беретін «му'минун» сүресінде мүминдердің
намаздарын терең тебіреніспен беріле оқып, тыйым салынған нәрселерден бойларын аулақ ұстайтыны, зекет беріп, аманатқа адалдық танытатыны және сөздеріне берік екендіктері айтылады. («Му'минун», 1 - 9-аяттар) «Инсан» сүресінде мүминдердің Алла ризалығын басты нысана етіп алатыны сөз
болады («Инсан», 8 - 9-аяттар). 
Сондай-ақ, «Рағыд» сүресінде мүмин *«Алла Тағаланың әмірлеріне толық мойынсұнып, есеп беретін ұлы күнді ойлаушы, сөзіне берік, ант пен аманатқа адалдық танытушы және Алла ризалығы үшін сабыр сақтап, намазын уақытында оқушы»* ретінде сипатталады. Хазіреті Мұхаммед Пайғамбардың (с.а.у.) хадистерінде Мұсылман — Алла және оның Елшісін жанынан артық жақсы көріп, иман еткеннен кейін күпірлік жасаудан тыйылып, ғибадатын Алла ризалығы үшін ықыласпен орындайтын адам. Ол тілімен де, қолымен де өзге мұсылмандарға зиян келтірмейді, қиянат жасамайды, өйткені, мұсылман — мұсылманның бауыры. Көркем мінезді, иманжүзді мұсылманның негізгі сипаты — жомарттықпен жетім-жесірлерге жәрдем береді, Алланың берген нәсібін Жаратқанның жолында жұмсайды.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Бес парыз
Санат:Ислам
Дэйв Гаан

**Дэвид Гэан** (ағылшынша David Gahan) — ағылшын музыканты. 1962 жылы Англияның Эппингінде дүниеге келген. Depeche Mode тобының құрылғанынан (1980 жыл.) бастап, мүшесі. 

Дэвид немесе Дэйв Depeche Mode тобында негізгі вокалист әрі фронтмені рөлін атқарады. Оған қоса, 2005 жылдан бастап, топтың бірқатар әндерінің авторы. Олардың қатарында: Playing the Angel (2005) күйтабағында – Suffer Well, I Want It All, Nothing’s Impossible мен Sound of the Universe (2009) – Come Back, Hole To Feed, Miles Away/The Truth Is. 

Гитара, пианино мен саз сырнайда ойнай алады. 

Depeche Mode-тағы шығармашылығынан бөлек, жеке музыкалық мансабымен де айналысады. Мәселен, Дэйв Гэан 2003 жылы Paper Monsters күйтабағын шығарса, 2007 жылы жеке Hourglass альбомын жазды. 

## Жеке өмірі

Дэйв 1997 жылдан Нью-Йоркте тұрады. Қазіргі кезде ол үшінші зайыбы Дженнифермен тұрады. Жұбайлардың ортақ некеден қызы Стелла мен Дженнифердің бұрынғы некесінен Джимми дейтін ұл балалары бар. Олардан бөлек, Гэанның бұрынғы некеден Джек деген ұлы бар. Дэйвтің қазіргі жарын «Suffer Well» әніне түсірілген бейнеклиптен көруге болады. Онда ол періште және дәл өзін сомдайды. 

Гэан – дертінен сауыққан бұрынғы нашақор. Өз өмірінде төрт мәрте о дүниелік болып кете жаздаған оған медицина қызметкерлері «Мысық» деген лақап ат таққан. 1996 жылы мамырда ауыр психикалық күйге шалдыққан Гэан Лос-Анджелестегіқонақ үйлердің бірінде шектен тыс есірткі қолданғанынан соң, жүрегі сыр береді. Дәрігерлердің күшімен екі минуттан соң есін жиған Дэйв «Өмірімде кездеспеген жерге барып, қара түнекке түскенім есімде. Не болғанмен, осыған дейін істеген ісім, тіршілігімнің үлкен қателік болғанын ұғындым», - деді.

Санат:Эппингте (Англия) туғандар
Санат:Ұлыбритания музыканттары
Санат:Depeche Mode музыканттары
Санат:Синти-поп стиліндегі музыканттар
Санат:Англия рок-әншілері
Эндрю Флетчер

**Эндрю Джон Леонард Флетчер (Флетч)** (ағылшынша Andrew John Leonard Fletcher) – Depeche Mode тобының пернетақташысы, басисті. 1961 жылы 8 шілдеде Англияның Ноттингемінде дүниеге келген. 

Топтағы музыкалық міндеттерінен бөлек, бір кездері ұжымның қаржылық жағын да меңгерген тәжірибесі бар.

«Флетч» лақап аты бар Эндрю Флетчер Винс Кларкпен бір мектепте оқыған. Екі дос музыкаға қызығушылық білдіріп, бірге құрған тобына Мартин Горды шақырады. Кейіннен бұл топқа Дэйв Гэан қосылады. 

Энди бос уақытында ермек қылатын істерін айта кетсек, олардың қатарында тарих, саясат, кітап, журнал, газет оқу бар. Олардан бөлек, Флетчер футбол жанкүйері болып табылады. Сүйікті командасы – әрине, Англия құрамасы мен лондондық «Челси».

Отбасы жағдайы – жары Граниямен, қызы Меган мен ұлы Джозеф есімді балалар тәрбиелейді.

Санат:8 шілдеде туғандар
Санат:1961 жылы туғандар
Санат:XX ғасырдағы Англия музыканттары
Санат:XXI ғасырдағы Англия музыканттары
Санат:Depeche Mode музыканттары
Санат:Англия электронды музыканттары
Санат:Англия жаңа толқын музыканттары
Санат:Англия продюсерлері
Санат:Англия рок-бас-гитаристері
Санат:Англия рок-клавишниктері
Санат:Тірі адамдар
Санат:Ноттингем тұлғалары
Санат:Ұлыбритания синти-поп жаңа толқын музыканттары
Санат:Ноттингемшир музыканттары
Тұрмыс

**Тұрмыс** - өндірістік, қоғамдық-саяси іс-әрекеттен тыс, адамдардың тіршілік қажеттілігін қамтамасыз ететін материалдық және мәдени жағдай. Адамдардың табиғи (ас, киім, баспана, денсаулық) және мәдени құндылықтарды игеруі, демалу, басқалармен араласу сияқты қажеттіліктерін жүзеге асыруы үшін қажетті сала. Тұрмыс күнделікті өмір. Тұрмыс қоғамдық өмірдің басқа салаларына да әсер етеді. Мысалы, еңбек процесі, адамдардың көңіл-күйі мен мінез-кұлықтары.

Адамның тіршілік қажеттілігінің ең бастылары 
* тамақ
* киім-кешек 
* тұрғын үй
* демалыс
* көңіл көтеру
* денсаулық сақтау болса, осылардың қамтамасыз етілуі үшін тұрмыстық қызмет саласы дамуы керек.

Тұрмыс әлеуметтік өмірдің барлық салаларына, әсіресе, адамдардың 
* еңбек етуіне
* көңіл-күйіне
* мінез-құлқына
* рухани ізденісіне айтарлықтай ықпал етеді.

Әлеуметтік жағдай өз кезегінде қоғамдағы тұрақтылыққа, адамдардың жан-жақты рухани дамуына әсер етеді. Қоғамның тарихи даму барысында және ғылыми-техниканың дамудың әсерімен тұрмыстың құрылымдық және жеке салаларының да айтарлықтай өзгерісін көреміз. Жаһандану дәуірінде тұрмыс ұлттар мен ұлыстардың әдет-ғұрпын, дәстүрін, ұлттық ерекшеліктерін сақтап, дамытуға кеңістік беретін бірден-бір сала болып табылады.

Дәстүрлі қазақ қоғамына тән өзіндік ерекшеліктерді сақтау үшін, тұрмыстық қажеттіліктерді тікелей қамтамасыз ететін өндіріс салаларының ұлттық мәдениет пен өнерден тамыр тартқаны абзал. Этно-педагогика *“Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің”* деген қағидаға сүйенер болса, болашақ ұрпақты елдік дәстүр, мемлекетшілдік, отаншылдық рухында тәрбиелеу үшін, тұрмыста ұлттық нақышқа ие тұрмыстық заттарды қолданудың маңызы зор.

## Дереккөздер


## Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том

*
Санат:Әлеуметтану