open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жейхан

**Жейхан** () – Түркияның Адана иліндегі қала және аудан.

Халық саны 180 мың адам (2000 жылы жүргізілген санақ қорытындысы). Осы қалада 1988 жылы 21 қазанда  Түркия мен Сирия арасындағы жасырын келіссөздер жүргізілді. Сирия Күрдістанның жұмыскер партиясының күрд көтерілісшілеріне қаржылай және әскери көмек көрсетуін жалғастырса, Түркия соғыс ашуға дейін баратындығын мәлімдейді. Сирия күрд көтерілісшілеріне көмек көрсетуді тоқтатып, өз елінде күрдтерге қарсы әрекеттер жасайтындығына уәде береді. Мұнай құйма порты мен мұнай құбырының соңғы пунктінің орналасуы қаланың экономикалық жағынан дамуына үлкен ықпал етті. Ескі мұнай құбыры Ирактан мұнай жеткізсе, жаңа мұнай құбыры 2005 жылы 25 мамырдан «Баку – Тбилиси – Жейхан» жолымен Әзірбайжаннан мұнай жеткізеді.

Санат:Түркия қалалары
Сергей Николаевич Есин

**Сергей Николаевич Есин**  – орыс жазушысы. 18 желтоқсан 1935 жылы КСРО КФСР Мәскеу — 11 желтоқсан 2017 жылы Беларусь Минск .

1960 жылы Мәскеу Гуманитарлық университетінің филология факультетінде сырттай білім алған. Кітапханашы, журналист, орманшы, әртіс, **«Кругозор»** журналының бас редакторы болып жұмыс істейді. 1969 жылы С. Зенин деген бүркеншік атпен алғашқы «Живем только два раза» повесі жарияланады. 1979 жылдан бастап КСРО Қазақстан жазушылар одағының мүшесі. 1992-2006 жылдары Әдебиет институтының ректоры болады. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері.

## Шығармалары
* «Живем только два раза» 
* «При свете маленького прожектора» 
* «Мемуары сорокалетнего» 
* «Имитатор» 
* «Сам себе хозяин»
* «Дорога в Смольный» 
* «Гладиатор» 
* «Временитель».
* «Типы», 1990 (сборник)
* «Венок геодезисту» // Альманах «Апрель», сб. № 2, 1990
* «Казус, или Эффект близнецов». Однопартийный роман // «Московский вестник», 1992, № 2—5 (антиутопия)
* «Стоящая в дверях» // «Наш современник», 1992, № 4
* «Затмение Марса» // «Юность», 1994, № 10
* «Отступление от романа», или «В сезон засолки огурцов», 1994
* «Рассказы», 1995
* «Гувернёр», 1996 (роман)
* «Культура и власть», 1997 (сборник эссе)
* «Ленин. Смерть титана», 2002 (роман-биография)
* «На рубеже веков. Дневник ректора», 2002
* «Ах, заграница, заграница…», 2006 (в книгу вошли романы «Хургада» и «Марбург»)
* «Случайная закономерность. Сергей Есин — Марк Авербух. Межконтинентальные разговоры», 2009
* «Твербуль, или Логово вымысла» (роман), 2009
* «Маркиз» (роман), 2011
* «Опись имущества одинокого человека» (роман), 2014

## Дереккөздер

Санат:Мәскеуде туғандар
Санат:Орыс жазушылары
Санат:КСРО жазушылары
Санат:Ресей журналистері
Санат:Ресей өнер қайраткерлері
Санат:18 желтоқсанда туғандар
Санат:11 желтоқсанда қайтыс болғандар
Маруся Климова

**Маруся Климова** (шын аты-жөні — Татьяна Николаевна Кондратович) — орыс жазушысы, аудармашы. 

## Өмірбаяны
1961 жылы 14 қаңтарда Ленинградта дүниеге келген. Санкт-Петербург Гуманитарлық университетінің филология факультетін бітірген. Университетті бітірген соң аудармашы, мұражайдың ғылыми қызметкері болып жұмыс істейді. Өзінің автобиографиялық трилогиясында («Голубая кровь», «Домик в Буа-Коломб», «Белокурые бестии») Ресейдің 80-90 жылдардағы тыныс-тіршілігі суреттелген. Француз тілінен Л.Ф. Селина («Смерть в кредит», «Из замка в замок», "Север", "Ригодон"), Жана Жене («Кэрель»), Пьер Гийота («Проституция», "Эдем, Эдем, Эдем"), Жорж Батай («История глаза»), Монник Виттиг («Лесбийское тело»), Луи Арагон, Франсуа Жибо, Пьер Буржада, Мишель Фуко шығармаларын аударған. 

## Шығармалары
* «Голубая кровь» (1996) 
* «Домик в Буа-Коломб» (1998) 
* «Белокурые бестии» (2001)
* «Морские рассказы» (1999)
* «Селин в России» (2000)
* «Моя история русской литературы» (2004)
* «Парижские встречи» (2004)
* «Моя теория литературы» (2009)
* Портрет художницы в юности (2012)
* Безумная мгла (2013)
* Профиль Гельдерлина на ноге английского поэта (2016)

## Дереккөздер


 
Санат: Орыс жазушылары
Вильям Фёдорович Козлов

**Вильям Фёдорович Козлов** ─ орыс, кеңес жазушысы. 

1950 жылы Харьков авиация байланыс училищесін бітірген. 1954 жылы педагогикалық институттың филология факультетінде оқиды. 1955 жылы Ленинградқа оқуға жіберіледі. **«Великолукская правда»**, **«Вечерний Ленинград»** газеттерінде жұмыс істейді. 

1960 жылы алғашқы «Валерка председатель» әңгімелер жинағы жарық көреді. Кейінірек «Юрка Гусь», «На старой мельнице», «Копейка» повестері басылып шығады. Балалар мен ересектерге арналған елуге жуық кітаптың авторы. 

## Шығармалары
* «Белый конь с золотой гривой» 
* «Гость из леса» 
* «Волосы Вероники» 
* «Золотая петля» 
* «копейка» 
* «красное небо» 
* «Куда улетают ласточки» 
* «Волк и Филин» 
* «Мальчишка с собакой»
* «Горсть рыболовных крючков» 
* «Два Пети».

## Дереккөздер


Санат:Орыс жазушылары
Санат:Ресей жазушылары
Иосиф Ионович Дик

**Иосиф Ионович Дик** – орыс, кеңес балалар жазушысы..  

1922 жылы 20 тамызда Мәскеуде дүниеге келген. 1940 жылы жергілікті «Рыбинская правда» әдеби үйірмесінің мүшесі болып, әңгімелер жаза бастайды. Ұлы Отан соғысы кезінде қолынан айырылып, көзін зақымдап алады. Самарқандтағы әскери ауруханада ұйымдастырылған әдеби үйірмеге қатысады. Ол қаламды ауызында ұстап жазуына тура келеді. 1947 жылы «Золотая рыбка» әңгімелер жинағы жарық көреді. 1949 жылы Жазушылар Одағының мүшесі болады. 

**Балаларға арналған кітаптары:** 
* «Огненный ручей», 
* «В нашем классе», 
* «В дебрях Кара-Бумбы», 
* «На буксире», 
* «Синий туман», 
* «Девчонки и мальчишки», 
* «Встреча с отцом».

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Михаил Генрихович Горлин

**Михаил Генрихович Горлин** ─ орыс ақыны.. 

1909 жылы 29 мамырда Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1927-1931 жылдары Берлинде профессор М. Фасмерадан славян филологиясын игеріп, 1933 жылы «Н.В. Гоголь және Э.Т.А. Гофман» тақырыбында диссертация қорғайды. Горлин бала кезінен өлең жазумен айналысады, 1930 жылы кейінірек неміс тілінен өзі аударған «Сказки и города» жинағы Д. Мираев деген бүркеншік атпен жарық көреді. 1931-1933 жылдар аралығында жыл сайын өзінің орыс тіліндегі өлеңдері енген «Сборник берлинских поэтов» жинағы жарық көріп отырады. 1936 жылы орыс тіліндегі жалғыз «Путешествия» жинағы жарық көреді. 

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Яков Аркадьевич Гордин

**Яков Аркадьевич Гордин** – ресейлік тарихшы, публицист, әдебиетші.  

Әдебиет зерттеушісі Аркадий Гордин мен жазушы Марианна Басинаның ұлы. Ленинград университетінің филология факультетінде оқиды, алайда аяқтамайды. Бес жыл геологияда жұмыс істеп, Верхоянье (Солтүстік Якутия) экспидициясына қатысады. 1963 жылдан бастап ленинградтық мерзімді басылымдарда өлеңдері, кейінірек сыни мақалалары мен тарихи тақырыптағы пьесалары жариялана бастайды. 1972 жылы Гординнің «Пространство» өлеңдер жинағы жарық көреді. 1991 жылдан бері Андрей Арьевпен бірге *«Звезда» журналының* бас редакторы. Гординнің кітаптары 1999 жылы «Северная Пальмира» сыйлығына және 2001 жылы Царскосельская сыйлығына ие болады. 

## Сыртқы сілтемелер
* Петербург тұлғалары: Яков Аркадьевич Гордин

Санат:Орыс жазушылары
Марианна Яковлевна Басина

**Марианна Яковлевна Басина** — жазушы. 1916 жылы Стародуб қаласында дүниеге келген. 

Жазушы Аркадий Гординнің жары, Яков Гординнің анасы. А. И. Герцен атындағы Ленинград педагогикалық институтын бітірген. Орыс тіліндегі оқулықтар мен хрестоматия, сөздіктерді құрастыруға қатысады. 1950 жылдары бірнеше көркем-деректі кітаптары жарық көреді. 

## Шығармасы
* «Пушкин жайлы төрт повесть: 
* «В садах Лиция» — ақынның лицейдегі жылдары 
* «На брегах Невы» — Лицейді бітірген соң Петербургтегі өмірі 
* «Далече от брегов Невы» 
* «Под сенью дедовских, лесов» — ақын өмірінің cоңғы он жылы бейнеленген»

Санат:Орыс жазушылары
Лариса Григорьевна Матрос

**Лариса Григорьевна Матрос** ─ заңгер, философия докторы, жазушы, әдебиет сыншысы. 

Одесса қаласында дүниеге келген. Одесса Мемлекеттік университетінің Заң факультетін бітірген. 1992 жылы АҚШ-қа қоныс аударып, әдеби шығармашылықпен айналысады. Орыс тіліндегі, ағылшын тіліндегі әдеби конкурстарға, радио бағдарламаларға, конференцияларға қатысады. 2005 жылы **«Сенатор»** Ресей Федералды журналы өткізген әдеби конкурста «Со слезами на глазах» әңгімесімен *Бірінші дәрежелі дипломға* ие болады. 

## Шығармалары
* «Собачка с дамой» 
* «Мама» 
* «За лестницей, Альманах» 
* «Степью лазурною, цепью жемчужною» 
* «Соавтор» 
* «Со слезами на глазах» 
* «Последний подвиг ветерана»

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Ирина Леонидовна Мамаева

**Ирина Леонидовна Мамаева** – ресейлік жазушы, драматург, сценарист. 

1978 жылы 15 сәуірде Петрозаводск қаласында дүниеге келген. 2000 жылы Петрозаводск мемлекеттік университетін бітірген. М. Горький атындағы Әдебиет институтының поэзия бөлімінде оқыған. *«Машиностроитель»* және *«Принежье»* газеттерінде жұмыс істейді. Бала кезінен өлең жаза бастап, 1990 жылдары жариялана бастайды. 2003 жылдан бастап прозалық шығармаларын жаза бастайды. 2008 жылы **М.А. Волошин атындағы VII Халықаралық әдебиет фестивалінің** қатысушысы. 2006 жылы **«Эврика» сыйлығына**, 2007 жылы *'Валентин Распутин сыйлығына* ие болады. Шығармалары «Дружба народов», «Наш современник», «Север» журналдарында, «Литературная газета», «Литературная Россия» газеттерінде жарияланады. 

## Шығармалары
* «Ленкина свадьба» 
* «Земля Гай» 
* «Бутыль» 
* «С дебильным лицом». 

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Юрий Григорьевич Лаптев

**Юрий Григорьевич Лаптев** ─ орыс, кеңес жазушысы. . 

1903 жылы 12 қазанда Киров қаласында дүниеге келген. 1927 жылы кино мектебін бітіріп шығады. 1928-1931 жылдары Н.Э. Бауман атындағы Мәскеу мемлекеттік техникалық университетінде оқиды. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1942 жылы алғашқы повесі жарық көреді. 1942 жылы *«Красный сокол»* газетінің тілшісі болады. 1943 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Соғыстан кейін 1975 жылға дейін Әдебиет институтының проректоры болады. Өз шығармаларына соғыстан кейінгі ауыл өмірі, колхоздың жасаған еңбегі мен кеңес жастары тақырыптарын арқау етеді. 

## Шығармалары
* «Волчья кровь» 
* «Полк Д. Д» 
* «Вынужденная посадка»  
* «Народный суд» 
* «Волки и овцы» 
* «Старики»  
* «Сибирские стрелки» 
* «Балаши» 
* «Заря» 

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Александр Левиков

**Александр Левиков** (шын аты-жөні ─ Александр Ильич Агранович) – орыс ақыны, жазушы,публицист..  

1952 жылы Мәскеу заң институтын бітірген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. «Журналистер әнінің» сөзін жазған. **КСРО Журналисттер Одағы сыйлығының** лауреаты. 1984 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Прозалық шығармалары: «Колыма и колымчане», «Люди дела», «Калужский вариант», «Чернов и другие», «Весы доверия», «Ищи себя, пока не встретишь». Поэзиялық шығармалары: «песня журналистов», «Из клетки выпускаю сны», «Светотени». 

## Дереккөздер


   Санат: Орыс жазушылары
Захар Прилепин

**Захар Прилепин** (шын аты-жөні – Евгений Николаевич Прилепин) ─ Ресей жазушысы, филолог, журналист.  

Алғашқы шығармалары 2003 жылы **«День литературы»** газетінде жарияланады. **«Народный наблюдатель»** газетінің бас редакторы болады. 2004 жылы *Борис Соколов сыйлығының* лауреаты, 2004 жылы *«Литературная Россия» газеті сыйлығының* лауреаты, 2006 жылы *«Эврика» сыйлығының дипломына* ие болады. 2007 жылы «Русская жизнь» журналында «Пацанский рассказ» әңгімесі жарық көреді. 

## Дереккөздер

Санат:7 шілдеде туғандар
Санат:1975 жылы туғандар
Санат:Скопин ауданында туғандар
Санат:Ресей Федерациясы Президенті Құрмет грамотасының иегерлері
Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:Лақап есімімен танымал әдебиетшілер
Санат:Захар Прилепин
Санат:Ресейдегі наразылық қозғалысының қайраткерлері (2011—2013)
Санат:Ресей қоғам қайраткерлері
Санат:Ресей ютуберлері
Санат:Ресей блогерлері
Валерий Иванович Прокошин

**Валерий Иванович Прокошин** – орыс ақыны.  

1959 жылы 26 желтоқсанда Буда ауылында дүниеге келген. 1990 жылы және 1992 жылы «Поводырь души» және «Боровск. Провинция» кітаптарын өз қаражатымен шығарады. 1998 жылдан бастап Ресей Жазушылар Одағының мүшесі. Евгений Козинаки деген бүркеншік атпен «Про секреты», «Во всём виновата Жучка», «Озорная азбука» балаларға арналған кітаптары жарық көреді. 2006 жылы *Марина Цветаева атындағы сыйлыққа*, 2007 жылы *«Футурум АРТ» журналының сыйлығына* ие болады. 

## Шығармалары
* «Поводырь души»
* «Боровск» 
* «Новая сказка о рыбаке и рыбке»
* «Между Пушкиным и Бродским».

## Дереккөздер


Санат:26 желтоқсанда туғандар
Санат:1959 жылы туғандар
Санат:Думиничск ауданында туғандар
Санат:17 ақпанда қайтыс болғандар
Санат:2009 жылы қайтыс болғандар
Санат:Обнинскде қайтыс болғандар
Санат:КСРО ақындары
Санат:Ресей ақындары
Санат:Орыс ақындары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:КСРО балалар жазушылары
Санат:Ресей балалар жазушылары
Санат:Обнинск жазушылары
Санат:Обнинск ақындары
Санат:Ермолин жазушылары
Санат:Боровск жазушылары
Санат:КСРО фотографтары
Санат:Ресей фотографтары
Санат:Обнинск фотографтары
Санат:Ресей жазушылар одағы мүшелері
Санат:Обырдан қайтыс болғандар
Санат:Калуга облысында жерленгендер
Санат:Думиничск ауданы жазушылары
Санат:Дети Ра журналы жүлдесінің иегерлері
Юлия Моисеевна Нейман

**Юлия Моисеевна Нейман** (бүркеншік есімі – Ю. Новикова, сондай-ақ әдебиеттегі есімі ─ Ю. Нейман) ─ орыс ақыны, аудармашы.
. 

1930 жылы Мәскеу гуманитарлық университетінің әдебиет факультетін бітірген. 1934 жылы шығармалары жарық көре бастады. Нейман Давид Кугультиновтың, Кайсын Кулиевтің, Т. Зумакуловтың, Гамзат Цадастың, Р. Гамзатовтың, Фуркаттың өлеңдерін аударған. Р.Ю. Раловпен бірге «Дело в эрнике» және «Зеленая палочка» пьесаларын жазған. Сондай-ақ жазушылар мен суретшілер (А.И. Полежаев, Е.Л. Шварце, И.Д. Шадре) жайлы да қалам тербеген. 

## Шығармалары
*«Беспечными, суровыми...» 
*«Причуды памяти» 
*«Крымские стихи» 
*«Заветное слово» 
*«Возраст»

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Еремей Иудович Парнов

**Еремей Иудович Парнов** ─ орыс жазушысы, публицист, кинодраматург. 

1935 жылы 20 қазанда Харьков қаласында дүниеге келген. 1959 жылы Твер мемлекеттік техникалық университетін бітіреді. Химия ғылымдарының докторы. 1967 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Шекспирге арналған «Круг чудес и превращений» кітабы үшін Англия королевасы алғыс білдіреді. 

## Шығармалары
*«Возвращенное солнце» 
*«Окно в антимир» 
*«Неуязвимые материалы» 
*«Рассказ о торфе» 
*«Море Дирака» 
*«На перекрестке бесконечности».

## Дереккөздер


Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:Ресей фантаст-жазушылары
Санат:КСРО фантаст-жазушылары
Роман Григорьевич Подольный

**Роман Григорьевич Подольный** – кеңестік журналист,жазушы..  

Мәскеу мемлекеттік тарих-архив институтын бітірген. Жиырма жылға жуық *«Знание ─ сила»* журналының ғылым бөлімін басқарған. 1956 жылы еңбектері жарық көре бастайды. Ғылымның әртүрлі саласына бағытталған он шақты кітап жазған. 

## Шығармалары
* «Без подсказок» 
* «Бессмысленный брак» 
* «Впервые» 
* «Живое»
* «Интервью» 
* «Месть» 
* «Мамочка» 
* «Музей моды» 
* «Начало одной дискуссии» 
* «Всего один укол» 
* «Ловкость рук» 
* «Пионы» 
* «Планета Правда» 
* «Письмо» 
* «Потомки Орфея».

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Дмитрий Юрьевич Суслин

**Дмитрий Юрьевич Суслин** (16.09.1970, Норильск) ─ ресей балалар жаушысы, фантаст.

1988-1993 жылдары Чуваш мемлекеттік университетінің тарих факультетінде оқыған. 

1994 жылы *«Лик Чувашии»* журналында алғашқы «В ночь полной луны» повесі жарияланады. Балаларға арналған детектив «Шифр лунного света», «Сокровище с неба» және мектеп оқушыларына арналған «Валентинка» әңгімелер жинағында қазіргі балалар мен жасөспірімдер өмірі суреттеледі. Жазушының шығармалары Ресей халықтарының тілдеріне аударылған. 

## Дереккөздер


Санат:16 қыркүйекте туғандар
Санат:1970 жылы туғандар
Санат:Норильскде туғандар
Санат:Ресей жазушылары
Санат:XX ғасыр жазушылары
Санат:XXI ғасыр жазушылары
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:Ресей балалар жазушылары
Санат:Ертегішілер
Санат:Ресей фантаст-жазушылары
Санат:Чувашия жазушылары
Санат:Чуваш жазушылары
Санат:Чуваш мемлекеттік университеті түлектері
Андрей Михайлович Тавров

**Андрей Михайлович Тавров** (1998 жылға дейін Андрей Суздальцев деген атпен шығармалары жарияланады) ─ ақын, прозаик, журналист.

Мәскеу гуманитарлық университетін бітірген. Журналист болып қызмет атқарған. «Ресей Радиосындағы» қазіргі мифологияға арналған бағдарламаның авторы. «Культура» телевизиялық арнасына сценарий жазады. «Настоящее время», «Театрик», «Две серебряных рыбы на красном фоне», «Звезда и бабочка – бинарный счет», «Альпийский квинтет» матерализмге жақын поэтикалық кітаптардың, «Орфей» және «Мотылёк» романдарының авторы. 

## Дереккөздер


Санат:1998 жылы туғандар
Санат: Орыс жазушылары
Леонид Семёнович Серпилин

**Леонид Семёнович Серпилин** ─ кеңес, украин жазушысы, журналист. 

1912 жылы 4 сәуірде Киев қаласында дүниеге келген. 

1937 жылы Киев құрылыс институтының архитектура факультетін бітірген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 

1940-1950 жылдары Тарих Институтының ғылыми хатшысы, *«Радуга» журналының* редакциялық редколлегия мүшесі болады. 

## Шығармалары
* «После войны» 
* «Рассвет» 
* «Клятва над костром» 
* «Золотая осень» 
* «В свете дня» 
* «Родения человека» 
* «Зодчие»  
* «Путь дружбы» 
* «Огонек на опушке» 
* «Березовый гомон»

## Дереккөздер


Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Виктор Трифонович Слипенчук

**Виктор Трифонович Слипенчук** – орыс ақыны, прозаик.

* Он төрт жасында аудандық *«Черниговский колхозник»* газетінде алғашқы өлеңі жарияланады.
* 1964 жылы Омбы ауылшаруашылық институтын бітірген.
* 1968 жылы Василий Петрович Скрягинмен серіктес автор ретінде «Бараны-производители Алтайского края» кітабын жазып шығарады.
* 1982 жылы КСРО Жазушылар Одағының мүшелігіне қабылданады.
* 2007 жылы жапон «Ронсося» баспасы «Смеющийся пупсик» әңгімелер жинағын басып  шығарады. Кітап бір уақытта жапон және орыс тілінде жарық көргендігімен ерекшеленеді.

## Шығармалары
* «Путешествие в Пустое место» 
* «Свет времени» 
* «Зинзивер» 
* «Золотой короб» 
* «Светлое воскресение» «Пеодоление» 
* «Смеющийся пупсик».

## Дереккөздер


Санат:22 қыркүйекте туғандар
Санат:1941 жылы туғандар
Санат:Черниговта (Приморье өлкесі) туғандар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:Барнаул жазушылары
Санат:Новгород жазушылары
Санат:Мәскеу жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:КСРО ақындары
Санат:Ресей ақындары
Санат:XX ғасыр ақындары
Санат:КСРО көсемсөзшілері
Санат:Ресей көсемсөзшілері
Санат:XX ғасыр көсемсөзшілері
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:Омбы мемлекеттік аграрлық университеті түлектері
Тим Собакин

thumb|250px|Тим Собакин, 2012
**Тим Собакин** (шын аты-жөні – Андрей Викторович Иванов) ─ 1981 жылы Мәскеу инженер-физикалық институтын бітіріп, бағдарламашы болып жұмыс істейді. . 

1985 жылы мамандығын ауыстырып, журналист болады. 1987 жылы Мәскеу гуманитарлық университетінің журналистика факультетін бітіреді. 
1988 жылдан бастап тек әдеби еңбектермен айналысып, балаларға арналған әңгімелер мен өлеңдер жаза бастайды. Шығармалары: «Весёлые картинки»,«Мурзилка», «Пионер», «Октябрь» журналдарында жарияланып тұрады. 

1990-1995 жылдары «Трамвай» балалар журналының бас редакторы болып қызмет атқарады. 

## Дереккөздер



Санат: Тұлғалар   Санат: Орыс жазушылары
Васта қаласы

**Васта қаласы** (Египет) – Египеттегі Бени-Суэйф губернаторлығында орналасқан .
 
Ніл алқабында Гиза губернаторлығымен шектеседі. Халық саны 35 746 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Басты көрікті және тарихи жері – солтүстік-батысқа қарай 7 км қашықтықта орналасқан Мейдум пирамидасы. 

## Дереккөздер


Санат:Мысыр қалалары
Ирина Петровна Токмакова

**Ирина Петрова Токмакова** ─ балалар ақыны, прозаик, балаларға арналған өлеңдердің аудармашысы. 

1929 жылы 3 наурызда Мәскеуде дүниеге келген. 

1953 жылы Мәскеу гуманитарлық университетінің филология факультетін бітіреді. Сонымен бірге аудармашы болып жұмыс істеген. Балалар мен жасөспірімдерге арналған шығармалар жазғаны үшін Ресей мемлекеттік сыйлығының лауреаты болады. 

## Шығармалары
* «Времена года» 
* «Сосны шумят» 
* «Сказка про Сазанчика» 
* «На родной земле: Предание» 
* «Летний ливень» 
* «Может, нуль не виноват?» 
* «И настанет весело утро» 
* «Счастливо, Ивушкин!».

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Санат:Орыс жазушылары
Анатолий Николаевич Томилин

**Анатолий Николаевич Томилин** (шын тегі ─ Бразоль) – Kеңес және Ресей жазушысы, ғылымды таратушы..  

1927 жылы Ташкентте дүниеге келген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Әскери авиация училищесін бітіріп, Ленинград электротехникалық байланыс институтына оқуға түсіп, сонда оқытушы болып жұмыс істейді. 1973 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Ғылымның шығуы мен ғалымдар жайлы балалар мен жасөспірімдерге арналған бірнеше кітаптың авторы. 

## Шығармалары
* «Друг-невидимка» 
* «Для чего – ничего?» 
* «Проект Альфа К-2» 
* «В поисках первоначал» 
* «Как люди открывали свою землю».

## Дереккөздер


   Санат: Орыс жазушылары
Борис Исаакович Хотимский

**Борис Исаакович Хотимский** − орыс жазушысы, сыншы.

1926 жылы 29 наурызда Киев қаласында дүниеге келген. 1948 жылы М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу гуманитарлық университетін, 1959 жылы А.М. Горький атындағы Әдебиет институтын бітіреді. 

1979 жылы КСРО Жазушылар Одағының мүшесі болады.

## Шығармалары
* «Латырь-камень» 
* «Три горы над Славутичем» 
* «Непримиримость» 
* «Повествования разных времен» «Герой и время»

## Дереккөздер

Санат:29 наурызда туғандар
Санат:1926 жылы туғандар
Санат:Киевте туғандар
Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:КСРО әдебиет сыншылары
Санат:Ресей әдебиет сыншылары
Санат:XX ғасыр әдебиет сыншылары
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Горький атындағы Әдебиет институты түлектері
Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері
Алексей Кузьмич Югов

**Алексей Кузьмич Югов** ─ (25.03.1902-13.02.1979) кеңес, орыс жазушысы, аудармашы. 

1927 жылы Одесса медициналық институтын бітіреді. 

1927-30 жылдары Сібірде дәрігер болып жұмыс істейді. 

1922 жылдан бастап шығармалары жариялана бастайды. 

1972 жылы КСРО Жазушылар Одағының мүшесі болады. Әдеби мақалалар, рецензиялар, ғалымдардың биографиясының, романдар мен очерктердің авторы.

## Шығармалары
* «Бессмертие»
* «На большой реке» 
* «Ратоборцы» 
* «Страшный суд. Шатровы».

## Дереккөздер


Санат:Орыс ақындары
Санат: Орыс жазушылары
Санат:1902 жылы туғандар
Санат:1979 жылы қайтыс болғандар
Григорий Бенционович Остер

thumb|right|200px|Григорий Бенционович Остер
**Григорий Бенционович Остер** ─ кеңес және орыс жазушысы, драматург, сценарист. Ресей Федерациясының Еңбек сіңірген өнер қайраткері. 

1947 жылы 27 қарашада Одесса қаласында дүниеге келген. 

1982 жылы Мәскеудегі М.Горький атындағы Әдебиет институтының драматургия бөлімін бітіреді.

«Сказка с подробностями», «Папамамалогия», «Воспитание взрослых», «Бабушка удава», «Вредные советы», «Гадание по рукам, ногам, спине и шее» − балаларға арналған шығармалардың авторы. «38 попугаев», «Попался, который кусался!», «Обезьянки» мультфильдерінің сценариін жазған.

## Дереккөздер


Санат:27 қарашада туғандар
Санат:1947 жылы туғандар
Санат:Одессада туғандар
Санат:КСРО сценарийшілері
Санат:Ресей сценарийшілері
Санат:Ресей тележүргізушілері
Санат:Ресей Федерациясы мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Санат:Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Санат:Горький атындағы Әдебиет институты түлектері
Санат:СТС тележүргізушілері
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:КСРО балалар жазушылары
Санат:Ресей балалар жазушылары
Санат:Мультипликация сценарийшілері
Санат:Григорий Остер
Санат:Одесса әдебиет тұлғалары
Санат:Әдебиет және өнер саласындағы Ресей Федерациясы мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Давид Иосифович Ортенберг

**Давид Иосифович Ортенберг** (29.11.1904, Чуднов - 26.09.1998, Мәскеу) – кеңес жазушысы, редактор, журналист, генерал-майор.  

Азамат соғысына қатысқан. 1941-1943 жылдары **«Красная звезда» газетінің** бас редакторы болады. 

1978 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Ұлы Отан соғысының І дәрежелі орденімен, **Қызыл Жұлдыз орденімен** марапатталған. 

## Шығармалары
* «Огненые рубежи» 
* «Время не властно» 
* «Это останется навсегда» 
* «Фротовые поездки» 
* «Маршал Мосленко» 
* «Сталин, Щербаков Мехлис и другие».

## Дереккөздер


Санат:29 қарашада туғандар
Санат:1904 жылы туғандар
Санат:Чудновта туғандар
Санат:26 қыркүйекте қайтыс болғандар
Санат:1998 жылы қайтыс болғандар
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:КСРО журналистері
Санат:Ресей журналистері
Санат:XX ғасыр журналистері
Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері
Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Санат:II дәрежелі Богдан Хмельницкий орденінің иегерлері
Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері
Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Санат:Жауынгерлік еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:Мәскеуді қорғағаны үшін медалінің иегерлері
Санат:Сталинградты қорғағаны үшін медалінің иегерлері
Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері
Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл медалінің иегерлері
Санат:Жуков медалінің иегерлері
Санат:Мәскеудің 850 жылдығынан естелік медалінің иегерлері
Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері
Санат:Чехословак 1939 Әскери крестінің иегерлері
Санат:Темірқазық жұлдызы орденінің (Моңғолия) иегерлері
Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары
Санат:КСРО бас редакторлары
Санат:КСРО мемуаршылары
Санат:КСРО генерал-майорлары
Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері
Санат:КОКП мүшелері
Санат:Кеңес-фин соғысының (1939-1940) қатысушылары
Санат:Халхин-Гольдағы ұрыстардың қатысушылары
Санат:Ресей Азаматтық соғысының қатысушылары
Санат:Ұлы Отан соғысы саяси қызметкерлері
Санат:Волынь губерниясында туғандар
Санат:Кунцев зиратында жерленгендер
Санат:Красная звезда газетінің бас редакторлары
Александра Яковлевна Бруштейн

**Александра Яковлевна Бруштейн** ─ орыс жазушысы, драматург. 

60-қа жуық балалар мен жасөспірімдерге арналған «Май», «Голубое и розовое», «Едина боевая», «День живых» пьесаларының авторы. 

1956 жылы пьесалар жинағы, **«Дорога уходит в даль»** автобиографиялық трилогиясы жарық көреді. 

1952 жылы **«Страницы прошлого»** атты естелік кітабы жарық көреді. 

## Шығармалары
* «Дорога уходит в даль...» 
* «В рассветный час» 
* «Весна» «Хижина дяди Тома» 
* «Жестокий мир».

## Дереккөздер


   Санат: Орыс жазушылары
Текирдағ

**Текирдаг** (қала) – Түркияның солтүстік-батысындағы қала.

Текирдаг илінің әкімшілік орталығы. Түркияның Еуропа бөлігінде орналасқан. Халық саны 108 000 адам (2000 жылғы санақ қорытындысы). Текирдаг – бірнеше тарихи атауға ие болған қала. Родосто (Ρωδόστο) немесе Радестус (Ραιδεστός); Византия иелігінде болған кезде қала атауы – Византия (Βισάνθη); Осман кезеңінде Текфук Даг аталып, қазіргі атауы осының негізінде қалыптасты. Қаланың тарихы б.з.д. 4000 жылдан басталған. Сомос аралының тұрғындары ежелгі Родос қаласының негізін қалаған. 813 жылы қалада Болгарлардың Византия империясымен, 1206 жылы Латын империясымен шайқастары өтеді. 1306 жылы Осман түріктері қаланы жаулап алып, Эдирне уәлаяты құрамына кіргізеді. Түркия және Балқан түбегі елдері одағының арасындағы бейбіт келісімге сәйкес қала Бірінші Балқан соғысынан кейін Болгарияның құрамына кіреді. Бірнеше айдан кейін қала қайтадан Түркияға беріледі. 1918 жылы Бірінші Ұлы Отан Соғысы аяқталғаннан кейін қала грек әскерлерінің басқаруында болып, Сверск келісіміне сәйкес Грекияның құрамына кіреді. Бірақ 1922 жылғы Лозан келісіміне сәйкес Грекия қаланы Түркия Республикасына беруге мәжбүр болады.

## Дереккөздер


Санат: Қалалар
Санат: Түркия
Санат: География
Александр Максович Бараш

**Александр Максович Бараш** – ақын, прозаик, журналист . 

Мәскеу Гуманитарлық университетінің филология факультетін бітірген. Мектепте мұғалім болып жұмыс істейді. Төрт өлең кітаптың, «Счастливое детство» романының авторы. Прозалық шығармалары, аудармалары, өлеңдері *«Воздух»*, *«Иностранная литература»*, *«Знамя»*, *«Арион»* журналдарында жарияланып тұрады. 

## Шығармалары
* «Оптический фокус»
* «Панический полдень» 
* «Счатливое детство» 
* «Итинерарий» 
* «Строфы века» 
* «Самиздат века»

## Дереккөздер


   Санат: Орыс жазушылары
Игорь Владимирович Бахтерев

**Игорь Владимирович Бахтерев** — орыс жазушысы. 

1908 жылы 27 қыркүйекте Санкт-Петербургте дүниеге келген. 

1920 жылдың ортасында Даниил Хармсоммен және Александр Введенскиймен танысады. *«Радикс» театр ұжымын* ұйымдастырушылардың бірі. 
1926 жылы *«Левый фланг» әдеби тобының* мүшелігіне кіреді. 

1930 жылдан бастап Ленинградтағы балаларға арналған журналдар мен газеттерде шығармалары жарияланып отырады. 

## Шығармалары
* «Обманутые надежды»
* «Ночные приключения» 
* «Вилки и стихи»

Санат:Орыс жазушылары
Colgate-Palmolive Company

**Colgate-Palmolive Company** (NYSE: CL) – халықаралық компания. .
 
1806 жылы Уильям Колгейт «William Colgate & Company» компаниясының негізін салған. Құрылғаннан бері бірнеше рет атауы өзгерген. 

Colgate бірнеше жылдан бері Ресей, Украина, Белорусия және ТМД елдерінде бренд ретінде саналып келеді.

 1953 жылы Colgate-Palmolive Company атауына ие болған. Президенті Ян Кук. Қызметкерлер саны: 36 000 адам. Айналымы $11,396 млрд *(2007)*, таза табыс $1,351 млрд (2007) құрайды. 

Компания сабын, ауызқуысын тазалайтын дәрілер мен тіс пастасын, сонымен қатар үй жануарларына жем дайындайды.
 
**Қызықты мағлұмат:** «колгейт» испан тілінен аударғанда «барып асылып қал» деген мағынаны береді екен. 

## Сыртқы сілтемелер
www.colgate.com

## Дереккөздер


Санат:Компаниялар
Эрих Помме

**Эрих Помме** (20 шілде 1889 жыл, Хильдесхайм, Ганновер – 8 мамыр 1966 жыл, Лос-Анджелес, Калифорния штаты) – неміс және ағылшын кинематографиясының қайраткері. .

1951 жылы Эрих Помме Мюнхен қаласынан «Intercontinental Film GmbH» компаниясын ашқан. Бірнеше фильм түсірген: Nachts auf den Strassen (1951) and Kinder, Mütter und ein General (1955) т.б. 

## Марапаттары
*1953 Неміс марапаты «Nachts auf den Strassen», 
*1955. Ең үздік фильм «Kinder, Muetter, und ein General» номинациясы бойынша «Алтын Глобус» сыйлығын алған.

 1966 жылы Лос-Анджелесте қайтыс болған. 

## Дереккөздер
 

Санат: Ағылшын кинематографтары Неміс кинематографтары Компания
Мэрайя Кэри

**Мэрайя Кэри**  27 наурыз 1969) – поп-ритм және блюз орындаушысы, автор, продюссер және актриса. .

1990 жылы Томми Моттолдың басшылығымен сахнаға шыға бастаған. "Billboard Hot 100" чартында 5 синглы 18 рет алдыңғы орынды иеленген. Мэрайя Кэри Virgin Records компаниясымен 80 миллиондық келісім-шартқа отырады, алайда көп уақыт өтпестен келісім-шарт бұзылады. 2002 жылы Island Records компаниясымен тығыз жұмыс істейді. Ол «Грэмми» сыйлығының бес дүркін жеңімпазы.

## Жеке өмір
2015 жылы Кэри австралиялық миллиардер Джеймс Пакермен кездесе бастады және 2016 жылдың 21 қаңтарында ол олардың үйленетінін жариялады. Алайда қазан айына қарай олар келісімнен бас тартты. 2016 жылдың қазан айында ол американдық хореограф Брайан Танакамен кездесе бастады.

## Түскен фильмдері
*The Bachelor, 
*You Don’t Mess with the Zohan, 
*Precious т.б. 

## Ән жинақтары
*Mariah Carey -1990 
*Emotions - 1991 
*Music Box - 1993 
*Merry Christmas - 1994  
*Daydream - 1995 
*Butterfly - 1997 
*Rainbow - 1999
*Glitter - 2001
*Charmbracelet - 2002
*The Emancipation of Mimi - 2005 
*E=MC² -  2008
*Memoirs of an Imperfect Angel - 2009 
*Merry Christmas II You - 2010
 
## Дереккөздер
 

Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат: 1969 жылы туғандар
Карл Эрнст фон Бэр

**Карл Эрнст фон Бэр** (17 ақпан 1792 – 28 қараша 1876) – эмбриология мен салыстырмалы анатомияның негізін қалаушылардың бірі.  .

Петербург ғылым Академиясының академигі. Орыс энтомология қоғамының президенті. 1826 жылы Бэр сүтқоректілердің жұмыртқа жасушасын зерттеген. Басқа тілдерден биология саласына қатысты кітаптарды аударған. Карл Бэр өз еңбектерінде эмбриология заңдылығын тұжырымдаған, кейін бұл «Бэр Заңы» деп аталып кеткен. 1862 жылы отставкаға шыққан. 1876 жылы 16 (28) қарашада қайтыс болған.

## Дереккөздер
 

Санат: XIX ғасыр академиктері Санат: Биология Санат: Эмбриология мен анатомия
Феликс Антон Дорн

**Феликс Антон Дорн**  29 желтоқсан 1840, Штеттин – 26 қыркүйек 1909, Мюнхен) – неміс зоологі.
 
Энтомолог Карл Август Дорнның ұлы. Зоологияны Кёнигсберг, Бон, Йен және Берлин қалаларында оқып үйренген. 

1865 жылы Бреслауда кандидаттық диссертациясын, ал 1868 жылы Йенде докторлық дәрежесін қорғап шыққан. Феликс Антон Дорнның ең әйгілі еңбектерінің бірі – *«Омыртқалы жануарлардың пайда болуы және функциялардың ауысу қағидасы»* (нем. Der Ursprung der Wirbeltiere und das Princip des Functionswechsel  атты кітап. T. Heuss. Anton Dorhn in Neapel. – Berlin: Atlantis-Verlag, 1940.

  ==Дереккөздер ==
 

Санат: Зоология Санат: Биология
Этьен Жоффруа Сент-Илер

**Этьен Жоффруа Сент-Илер** (; 15 сәуір 1772 - 19 маусым 1844) -ранцуз зоологы, британдық эволюционист Ч. Дарвиннің континенталды ізашары және қазіргі заманғы инволюция ілімінің бастаушысы. Изидор Жоффруа Сент-Илердің әкесі.

Бальзак өзінің «Горио әкей» романына келесідей арнауды кіріспе ретінде баяндады: «Ұлы және әйгілі Жоффруа де Сент-Илерге оның шығармалары мен данышпандығына таңданудың белгісі ретінде», ол «Адами комедияның» алғысөзінде Кювье мен Сен-Илер арасындағы әйгілі дау туралы жазды.

## Ғылымға қосқан үлесі

## Дереккөздер
 

Санат:Сүтқоректілер
Санат:Зоология
Санат:Француз зоологтары
Томас Генри Хаксли* Гексли

**Томас Генри Хаксли* Гексли**  4 мамыр 1825; 29 маусым 1895) – ағылшын зоологі. .

Чарльз Дарвиннің эволюция теориясын жақтаушы, жолын жалғастырушы. Томас Генри Хакслиге «Дарвин бульдогы» лақабы тағылған. Лондон корольдік қоғамның мүшесі, ал 1883-1885 жылдары президенті болған. Жаңашыл биологияда Линнеейдің еңбегін жалғастырғаны үшін Карл Линней және Дарвин медальдарымен марапатталған. 

## Дереккөздер
 

Санат: Ағылшын зоологтары Санат: Карл Линней мен Дарвин медальдары иегерлері Санат: Биология
Андрей Владимирович Адрианов

**Андрей Владимирович Адрианов **(1964 ж) – Ресей зоологі, академик.   .

2 қаңтар 1964 жылы Ярославль облысы, Данилов ауылында дүниеге келген. 1986 жылы МҰУ-нің биология факультетінде оқып, 1989 жылы аспирантураға түсіп, кандидаттық диссертациясын қорғаған. Биология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алған. Салыстырмалы морфология мен омыртқасыз жануарларды жіктеу және теңіздің алуан түрлілігі салаларын жете меңгерген маман болған. Академик А.В. Иванов сыйлығының лауреаты. 

## Дереккөздер
 

Санат:Ресей академиктері
Санат:Ресей зоологтары
Пётр Кузьмич Анохин

**Пётр Кузьмич Анохин** (14 (26) қаңтар 1898 жыл,  – 5 наурыз 1974 жыл, ) — кеңестік физиолог, функционалдық жүйе теориясын құрушы, академик, Ленин сыйлығының лауреаты (1972).

Азамат соғысына қатысқан. Қызыл Дон журналының бас редакторы болған. Еңбектері: «Декарттан Павловқа дейін. Рефлекс теориясына 300 жыл», «Иван Петрович Павлов. Өмірі, қызметі және ғылыми мектебі», «Функционалды жүйе физиологиясының очерктері», «Шартты рефлекстің биологиясы мен нейрофизиологиясы» және т.б..

## Өмірбаяны
Петр Кузьмич Анохин жұмысшылардың отбасында дүниеге келген. 1913 жылы жоғары бастауыш мектепті бітірді. Отбасына көмектесу үшін ол теміржол кеңсесіне жазылды, содан кейін пошта-телеграф шенеунігі лауазымына емтихан тапсырды. Осы кезеңде экстерном нақты мектептің алты сыныбына емтихан тапсырып, 1915 жылдың күзінде Новочеркасс жер-агрономиялық училищесіне оқуға түсті. Азаматтық соғысқа қатысты. Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында-Новочеркассктегі "Красный Дон" газетінің баспасөз комиссары және бас редакторы. А. в. - Мен кездейсоқ кездесу. Осы кезеңде Оңтүстік майдан әскерлерін үгіт пойызымен аралаған Луначарский және "адам жанының материалдық механизмдерін түсіну" үшін миды зерттеуге деген ұмтылыс туралы әңгіме Анохиннің тағдырында маңызды болады.

1921 жылдың күзіне қарай ол Петроградқа шақырылып, оқуға жолдама алады Ленинград мемлекеттік медициналық білім институты (ГИМЗ), оны в.М. Бехтерев басқарды. Қазірдің өзінде 1-ші курста оның басшылығымен "дыбыстардың негізгі және кіші тербелістерінің ми қыртысындағы қозу мен тежелуге әсері"атты алғашқы ғылыми жұмыс жүргізілуде.

Әскери-медициналық академияда и. п. Павловтың бірқатар дәрістерін тыңдап, оның зертханасына оқуға түседі (1922).

1926 жылы бітіргеннен кейін ГИМЗа Ленинград зоотехникалық институтының физиология кафедрасының аға ассистенті болып сайланады (1928 жылдан бастап доцент). И. п. Павловтың зертханасында жұмысын жалғастыра отырып, ғалым институт кафедрасында мидың қан айналымын және ацетилхолиннің сілекей безінің Тамырлы және секреторлық қызметіне әсерін зерттеу бойынша бірқатар зерттеулер жүргізді.

## Жад

* Анохиннің аты - КСРО Медицина ғылымдары академиясының Қалыпты физиология ғылыми-зерттеу институты (қазіргі Ресей Медицина ғылымдары академиясының П.К. Анохин атындағы Қалыпты физиология ғылыми-зерттеу институты), оның бірінде 1974 жылы құрылған. ғимараттар (Мәскеу қ., Моховая көшесі, 4 үй, 11 корпус) мемориалдық тақта орнатылды.
* 1980 жылы Мәскеуде (Тропарёво-Никулино ауданы) көшеге Анохин есімі берілді.
* 1974 жылы Медицина ғылымдары академиясы қалыпты физиология саласындағы үздік жұмыс үшін Анохин атындағы сыйлықты тағайындады.
* 1977 жылы КСРО Байланыс министрлігі П.К.Анохинге арналған көркем мөр басылған конверт шығарды.

## Дереккөздер

Санат:КСРО физиологтары
Санат:КСРО академиктері
Андрей Григорьевич Банников

**Андрей Григорьевич Банников** (1915–1985) – совет және Ресей биологі. .

Мәскеу қаласында туған. Табиғатты қорғау саласының білікті маманы, профессор, герпетолог, териолог, орнитолог, эколог және қоғам қайраткері. 1935-1939 жылдары МҰУ биология факультетінде оқыған. 

1941 жылы ерікті түрде соғысқа қатысқан. 25 жыл бойы К.И. Скрябин атындағы Мәскеу ветеринарлық академиясының зоология және табиғатты қорғау кафедрасын басқарған. 400-ге жуық еңбектің, соның ішінде 30 кітаптың авторы. 
Мыңдаған жас маман мен 30 доктор және ғылым кандидаттарын даярлаған. 

## Жазған кітаптары
**«Моңғол Халық Республикасының сүтқоректілері»*, 
**«Сайғақ биологиясы»*, 
**«Экология негіздері»* т.б.

## Дереккөздер
 

Санат: Ресей биологтары Санат: Совет кандидаттары
Владимир Николаевич Беклемишев

**Владимир Николаевич Беклемишев** (22 қыркүйек (4 қазан) 1890, Гродно – 4 қыркүйек 1962, Мәскеу) – совет зоологі. .

Польша Ғылым Академиясының (1949) және КСРО МҒА-ның мүшесі (1945), Сталин сыйлығының лауреаты (1944, 1952).
 
1913 жылы Императорлық Санкт-Петербург университетін тәмамдаған. 

1918 жылы Пермь қаласына көшіп барып, Перьм университетінің доценті, 1920 жылы осы ЖОО-ның профессоры болған. 

1934 жылы Мәскеу Ұлттық Университетінің зоология және салыстырмалы анатомия кафедрасының профессоры қызметін атқарған. 

## Еңбектері
* *«Омыртқасыз жануарлардың салыстырмалы анатомия негіздері» [[1944]], 
* «Медициналық этимология» [[1949]], 
* «Салыстырмалы паразитологияның биогеоценология негіздері»*, 
* «Жүйе методологиясы»*, 
* «Медициналық паразитология және паразитті аурулар»* т.б.

## Дереккөздер
 

Санат:Биологтар
Санат: Императорлық Санкт-Петербург университетін тәмамдағандар
Алексей Николаевич Бах

**Алексей Николаевич Бах** (5 (17) наурыз 1857, Золотоноша, Полтава губерниясы – мамыр 1946, Мәскеу) – совет биохимигі және өсімдік физиологі
КСРО ғылым академиясының академигі (12 қаңтар 1929 ж). Социалистік Еңбек Ері (1945), Сталин сыйлығының бірінші дәрежелі лауреаты.

Киев университетінің физика-математика факультетінде білім алған. КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланған.
1936 жылы Бахтың бастамасымен «Биохимия» журналының негізі қаланады. Ол осы журналдың редакторы болған.
1928 жылы Бүкілодақтық ғалымдар және техника қызметкерлерінің қауымдастығын басқарады.
1932 жылы Д.И. Менделеев атындағы Бүкілодақтық химия қауымдастығының президенті болған.
Мәскеу қаласында Новодевичий зиратында жерленген. Оның құрметіне Киев қаласындағы көшеге А.Н. Бах есімі берілген.

## Дереккөздер
 

Санат:1857 жылы туғандар
Санат:Украина тұлғалары
Санат:1946 жылы қайтыс болғандар
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Григорий Яковлевич Бей-Биенко

**Григорий Яковлевич Бей-Биенко** (1903–1971) – совет зоологі, энтомолог..

7 ақпан 1903 жылы Харьков губерниясында дүниеге келген. КСРО ғылым Академиясының Бүкілодақтық этномология қауымдастығының президенті, РКФСР-дің қоғам қайраткері, профессор.

1938 жылы Ленинград ауылшаруашылық институтының энтомология кафедрасын басқарған.

23 қазан 1953 жылы КСРО ғылым академиясының тілшісі болып сайланады. 1 дәрежелі «Сталин сыйлығымен», «Құрмет белгісімен» т.б. марапатталған.

1991 жылы жаңа өрмекші түрі Бей-Биенконың құрметіне Beybienkoa Roth (Австралия, Жаңа Гвинея) деп аталған.

## Еңбектері==:
* «Астықтарды зақымдаушы жәндіктер»*, 
* «Өрмекшілер», 
* «Жапырақ шегіркелері»* т.б.

## Дереккөздер
 

Санат:Зоология
Санат:Физиология
Санат:Этномология
Наталья Петровна Бехтерева

**Наталья Петровна Бехтерева** (7 шілде 1924, Ленинград – 22 маусым 2008, Гамбург, Германия) – Ресей нейрофизиологі..

КСРО ғылым академиясының тілшісі (1970), КСРО Мғылым академиясының академигі (1975), медицина ғылымдарының докторы, профессор. В.М. Бехтердің немересі.

И.П. Павлов атындағы Ленинград медицина институтында білім алған. КСРО МҒА тәжірибелік медицина институтында ғылыми қызметкер болған.1990 жылы Бехтерева «Мозг» орталығының ғылыми жетекшісі қызметін атқарған. «International Journal of Psychophysiology» (1984-1994) және «Адам физиологиясы» журналдар[ның бас редакторы болған.

22 маусым 2008 жылы Гамбург қаласы Қасиетті Георг ауруханасында 83 жасқа келіп қайтыс болған. Комаров зиратында жерленген. 400-ге жуық ғылыми жұмыстың (оның ішінде 18 монографияның) авторы.

## Дереккөздер
 

Санат:Ресей Нейрофизиологы
Санат:Физиология
Санат:Медицина
Фёдор Фёдорович Брандт

**Фёдор Фёдорович Брандт**(Иоганн Фридрих фон)  мамыр 1802 жыл, Йютербог – 15 шілде 1879 жыл, Эстлянд губерниясы) – неміс зоологі, ботаник. 

## Өмірбаяны

Орыс энтомологиялық қауымдастығының президенті. Виттенберг лицейінде оқыған. 

1821-1826 жылдар аралығында Берлин университетінде медициналық білім алған. 

1824 жылы медицина ғылымының докторлық дәрежесін алу үшін ғылыми диссертация қорғаған. Брандтың ғылыми еңбектері зоопалеонтология, зоотомия, зоогеография салаларын қамтиды.

1879 жылы 3 (15) шілдеде Ресей империясы, Эстлянд губерниясында қайтыс болған. 
## Еңбектері
* *«Medizinische Zoologie», Берлин, 1829–1833; 
* *«Prodromus descriptionis anicualium ab H. Mertensio in orbis terrarum circumnavigatione observatorum. Fasciculus I. Polypos, Acalephas et Syphonophoras»* («Recueil des Actes», 1834); 
* *«Beiträge zur näheren Kentniss der Säugethiere Russlands»'' (в «Mémoires de l’Académie des Sciences de St. Petersb.», VI и VII) т.б. 

## Дереккөздер

Санат:25 мамырда туғандар
Санат:1802 жылы туғандар
Санат:Йютербогте туғандар
Санат:15 шілдеде қайтыс болғандар
Санат:1879 жылы қайтыс болғандар
Санат:Эстляндия губерниясында қайтыс болғандар
Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері
Санат:Ақ қыран орденінің (Ресей империясы) иегерлері
Санат:Ботаникалық таксондар авторлары

Санат:Ресей империясы биологтары
Санат:XIX ғасыр биологтары
Санат:Ресей империясы териологтары
Санат:Ресей императорлары энтомологтары
Санат:Германия орнитологтары
Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері
Санат:Орыс энтомологтары қоғамының президенттері
Санат:Құпия кеңесшілер
Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері
Николай Васильевич Смолич

**Николай Васильевич Смолич** (1888 жылы 12 маусымда Санкт-Петербургте дүниеге келіп, 1968 жылы 31 шілдеде дүниеден өткен) – орыс және совет актері, режиссер. .

*1944 жыл*ы *КСРО-ның халық әртісі* атағын алған. 

*1905-1908 жыл*дарда *Петербург университеті* тарих-филология факультетінде оқыған. 

*1911 жыл*ы *Петербург театр училищесі*нде оқып жүріп, драма курсын бітіреді. 

1911 жылы Николай Смолич Александрия театр тобына орналасып, *1916 жыл*дан бастап актерлікпен қатар режиссерлік қызметін атқарды. Сонымен қатар көптеген опера қойылымдарын қойған. *1930-1936 жыл*дар аралығында **Үлкен театрда** бас режиссер болып жұмыс істейді. Николай Смоличтың ұлы Д.Н. Смолич әкесінің жолын қуып, опера режиссері болған. 

## Дереккөздер
 

Санат: Тұлғалар Санат:Актёрлер Санат:Режиссёр
Владимир Иванович Немирович-Данченко

thumb|right|200px|Владимир Иванович Немирович-Данченко
**Владимир Иванович Немирович-Данченко** (23.12.1858 жыл, Озургети, Кутаиси губерниясы - 25.04.1943, Мәскеу) – орыс режиссері, ұстаз, драматург және театр қайраткері.

*Мәскеу Көркемөнер театры*ның негізін қалаған жетекшілердің бірі. *1936 жыл*дағы *КСРО-ның халық әртісі*.
  
Тбилиси гимназиясында (күміс медальмен бітірген), кейін *1876-1879 жыл*дары *[[Мәскеу университеті]]*нің физика-математика және заң факультетінде оқыған.

*1891-1901 жыл*дары *Мәскеу филармония қоғамы Музыка-драма училищесі*нің драма бөлімінде сабақ берген.

*1988 жыл*ы К.С. Станиславпен бірге *Мәскеу Көркемөнер театры*ның негізін қалаған.

''1943 жыл'ы Немирович-Данченко МХАТ кезіндегі Мектеп-студиясына қол жеткізеді. Қазір бұл студияға Владимир Иванович аты берілген. Немирович-Данченко жүрек талмасынан қайтыс болады.

## Дереккөздер


Санат:23 желтоқсанда туғандар
Санат:1858 жылы туғандар
Санат:Озургетиде туғандар
Санат:25 сәуірде қайтыс болғандар
Санат:1943 жылы қайтыс болғандар
Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Санат:КСРО театр режиссерлері
Санат:Ресей театр режиссёрлері
Санат:XIX ғасыр театр режиссерлері
Санат:XX ғасыр театр режиссерлері
Санат:Ресей империясы театр режиссерлері
Санат:КСРО театр педагогтары
Санат:Ресей театр педагогтары
Санат:Ресей империясы театр педагогтары
Санат:КСРО драматургтері
Санат:Ресей драматургтері
Санат:XIX ғасыр драматургтері
Санат:XX ғасыр драматургтері
Санат:Ресей империясы драматургтері
Санат:КСРО жазушылары
Санат:Ресей жазушылары
Санат:XIX ғасыр жазушылары
Санат:XX ғасыр жазушылары
Санат:Ресей империясы жазушылары
Санат:КСРО театр сыншылары
Санат:Ресей театр сыншылары
Санат:XIX ғасыр театр сыншылары
Санат:XX ғасыр театр сыншылары
Санат:Ресей империясы театр сыншылары
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Санат:Қызыл қыран орденінің иегерлері
Санат:КСРО халық әртістері
Санат:Ресей халық әртістері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Санат:МХАТ тұлғалары
Санат:ГИТИС педагогтары
Санат:Тбилиси гимназиясы түлектері
Санат:Станиславский және Немирович-Данченко атындағы Мәскеу музыкалық театры тұлғалары
Санат:Новодевичье зиратында жерленгендер
Санат:Республиканың халық әртістері
Санат:Почта конверттеріндегі адамдар
Леонид Вениаминович Якобсон

**Леонид Вениаминович Якобсон** (1904 жылы 15 қаңтарда Санкт-Петербургте дүниеге келіп, 1975 жылы 17 қазанда Ленинградта дүниеден өткен) – балет әртісі, балетмейстер .

1957 жылғы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері, 1951 жылғы Сталин сыйлығы лауреаты атағын алған. Ленинград хореография училищесiн бітірген. 

1926-1933 жылдарда би билеп, 1942-1950 және 1955-1975 жылдар аралығында С.М. Киров атындағы Опера және балет театрында балетмейстер болады. Леонид Якобсонның көптеген балет қойылымдары бар.

## Дереккөздер
 

Санат: Тұлғалар Санат:Актёрлер Санат:Балет әртістері
Федор Иванович Шаляпин

нобай|Федор Шаляпин
**Федор Иванович Шаляпин** (13 ақпан 1873, Қазан, Ресей империясы – 12 сәуір 1938, Париж, Франция) – орыс опера және камера әншісі (жоғарғы бас).

1918 жылы Республикада бірінші болып халық әртісі атағын алады. 1918-1921 жылдарда Мариин театрында көркем жетекші қызметін атқарған. Сонымен бірге бейнелеу, кескіндеу және мүсін өнерімен айналысып, әлемнің опера өнеріне үлкен ықпалын тигізген. 

Шаляпин 1889 жылы В.А. Серебряков драма тобына тапсырғанынан бастап өзінің әртістік мансабы басталды деп есептеді.

1890 жылы қыркүйек айында Шаляпин Қазан қаласынан Үфі қаласына барып, С.Я.Семен-Самара жетекшілігімен хорда жұмыс істеп бастайды. 

1918 жылдан бастап Мариин театрында көркемдік жетекші болып, Республиканың халық әртісі атанады. Шаляпин екі рет үйленеді, екі некесінен 9 баласы бар.

## Қазақстан
Алматыда Шаляпиннің аты берілген көше бар.
Сурет:Фёдор Шаляпин.jpg|"Жұлдыздар аллеясындағы" Шаляпинге арналған жұлдыз


## Галерея
солға|нобай|197x197 нүкте|1922 жыл Шаляпин
нобай|Шаляпиннің хаты|241x241 нүкте

ортаға|нобай|Шаляпинге арналған пошта маркасы|жиекті|191x191 нүкте

## Дереккөздер
 

Санат:Тұлғалар
Санат:Актёрлер
Санат:Опера әншісі