Игита

**Леонардо де Мело Виейра Лейте** (порт. *Leonardo De Melo Vieira Leite*; 6 маусым 1986 жыл, Рио-де-Жанейро, Бразилия), қысқаша **Игита**  (порт.*Higuita*) атымен танымал - қазақстандық футзал ойыншысы, «Қайрат» және «Семей» клубының қақпашысы, футзалдан Қазақстан ұлттық құрамасының капитаны Екі дүркін Футзалдан УЕФА чемпиондар лигасының жеңімпазы, Қазақстанның 10 дүркін чемпионы, 9 мәрте ел кубогын жеңіп алған.  Қайрат футзал клубының «Даңқ залына» кіреді.   

Бес мәрте әлемнің ең үздік қақпашысы атанған (2015, 2016, 2018, 2019, 2020).  Футзал қақпашыларының арасында аяқпен ойнап, шабуылға араласу дәстүрін тұңғыш енгізген ойыншы. Қазақстан ұлттық құрамасымен Футзалдан Еуропа чемпионатының қола медаль иегері (2016).  

## Өмірбаяны
1986 жылы 6 маусымда Бразилияның Сан-Паулу қаласында дүниеге келген. Оның спорттық мансабы ерте жастан басталды, әкесі футзал ойнаған кезде Рио-де-Жанейродағы Социальды клуб Рамоста алғашқы ойындарына қатыса бастады. Алты жасында өзінен жасы үлкен балалармен футбол ойнап жүріп, олар кіші баланы қақпаға тұрғызған, сол сәттен бастап Игитаның футзалдағы қақпашы ретінде өмірі басталды. 

Futsal: The Indoor Game Revolutionizing Soccer  кітабында әкесі Рамос әлеуметтік клубында әр сейсенбі сайын ойнайтынын және өзінен үлкен балалармен ойнап жүретінін айтқан. 

Бразилиялық шабуылшы Роналдо «Феномен» сол жерде, шағын алаңда, төрт жыл бұрын, 12 жасында ойнаған. Игитаға Роналдомен ойнау бұйырмады. Бірақ ол кейіннен Сантьяго Бернабеу стадионын жарқырата түсірген тағы бір бразилиялық футбол жұлдызымен бірге ойнап өсті. «Мен Марселомен Флуминенседе футзал ойнадым», — деп түсіндіреді ол. «Мен 15 жаста, ал ол 14 жаста еді. Ол өз шеберлігімен басқа балалардан әлдеқайда ерекше көрінетін. Ол Фалькао секілді дриблинг жасайтын, техникасы мінсіз болатын».

«Игита» лақап атын Леонардо өзінің ерекше және батыл ойынының арқасында алды. Ол танымал колумбиялық қақпашы Рене Хигитаның акробатикалық сейвтері мен ерекше стиліне ұқсастығы үшін осылай аталған.

Игитаның қақпашы ретінде дамуына бразилиялық футзал аңыздары Лавуазье мен Тиагоның ықпалы зор болды. Бұл қақпашылар жас кезінен оны шабыттандырып, ойын мәнеріне әсер еткен.

Футболды бес жасынан бастап ойнады. «Васку да Гама», «Фламенго» және «Флуминенсе» клубтарына ойнады. Ұзын шашына қарай әйгілі колумбиялық қақпашы Рене Игитаға ұқсағандықтан "Игита" деп кеткен. Мадридтік Реал командасына ойнаған Марсело Вейра екеуі бала кезден дос. 

18 жасына дейін футболды мини-футболмен параллель ойнады. 2009 жылы қарағандылық Тұлпар (футзал клубы)қақпашы ретінде шақыру алады. Қарағандыда бір маусым ойнағаннан кейін Португалия кетеді.  

### Қайрат
2013 жылы ол Қазақстанның азаматтығын алып, АФК «Қайрат» командасына қосылды. Оның қақпашы ретіндегі батыл ойыны, әсіресе 5-ке 4 ойында (*«ұшатын қақпашы»* ретінде танымал), футзалдағы қақпашылардың рөліне жаңа өзгеріс әкелді. Бұл тәсіл ойындағы нағыз революция болып саналады.  

Хигитаның қатысуымен АФК «Қайрат» екі мәрте Футзалдан УЕФА чемпиондар лигасын  (2012-13, 2014-15)  жеңіп алды.  2016 және 2018 жылдары Чемпиондар лигасында қола медаль алды. Қайратпен 10 мәрте ел чемпионы, 9 рет Қазақстан кубогын жеңіп алған. Қайрат футзал командасымен де келісімшарты 2024 жылға дейін созылды. 2023 жылы «Семей» футзал командасына ауысты.

### [[Футзалдан Қазақстан ұлттық құрамасы|Қазақстан ұлттық құрамасы]]
Қазақстанда 5 жыл тұрғаннан кейін Қазақстан азаматтығын алуға шешім қабылдайды. Қазақстанмен қатар Бразилия құрамасына да шақыру түседі. 

Қазақстан құрамасы 2016 жылы Сербияда өткен Еуропа чемпионатында қола жүлдегер атанды. Евро-2016 іріктеу кезеңінде Қазақстан Португалияны жеңіп, үлкен жетістікке қол жеткізді, бұл Қазақстан футзал құрамасының тарихындағы маңызды кезең болды. 

2024 жылы Өзбекстанда өткен Футзалдан Әлем чемпионатында құраманың капитаны ретінде өнер көрсетті. Испания құрамасына қарсы ойында есеп 1:1 болып аяқталды, ал Игита ойынның үздік ойыншысы ретінде танылды.  Игита 2024 жылғы «Әлемнің үздік қақпашысы» атағына ұсынылып, «FutsalPlanet» нұсқасы бойынша үздік ондыққа енді.  

### Семей
13 жыл бойы «Қайрат» сапында ойнағаннан кейін, Хигита 2023 жылы «Семей» футзал клубына ауысты. Бұл клубта ол биік мақсаттарға жетуге, соның ішінде команданы УЕФА Чемпиондар лигасының финалдық төрттігіне шығаруға бел буған. Оның ауысуының басты себептерінің бірі - бұрыннан досы әрі танымал футзалшы Ферраомен бірге ойнау мүмкіндігі болды. 

2025 жылғы 23 наурыз күні Талдықорған қаласында 29-шы рет Қазақстан кубогының финалдық кезеңі өтті. Қазақстан кубогының финалында Қайратты 5:1 есебімен жеңіп, Семей тарихындағы тұңғыш кубок иегері атанды. 

### Мұрасы
Хигита футзалдағы қазіргі заманғы қақпашылар стилінің пионері ретінде танымал. Оның ойын кезінде белсенді рөлі, қақпашының шабуылға қатысуы, футзалдың жаңа деңгейге көтерілуіне әсер етті. Хигита өз мансабының басты жетістігі деп осы белсенді қақпашы ретіндегі мұрасын қалдырғанын санайды. 

## Отбасы
Игитаның жолдасы Джулиана, қызы Клара. Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері атағына ие болады. Спорттық мансабынан тыс, Хигита өзінің отбасын, әсіресе Қазақстанда туған қызы Клараны мақтан тұтады. Клара қазақ тілін еркін меңгеріп, әкесінің ерекше мақтанышына айналған.

## Жетістіктері
* Қазақстанның чемпионы (4) : 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23.
* Қазақстанның чемпионатының күміс жүлдегері : 2010, 2024
* Қазақстанның кубогының иеленушісі (5) : 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2025
* Қазақстанның суперкубоғының иеленушісі (2) : 2012, 2014.
* УЕФА кубогының иеленушісі (2) : 2013, 2015.
* Әлем суперкубоғының иеленушісі : 2014.
* Әлем суперкубоғының күміс жүлдегері : 2015.
* Еременко кубоғының иеленушісі : 2014.
* Еременко кубоғының қола жүлдегері : 2015
* "Tashkent Cup" турнирының жеңімпазы (4) : 2014
* Қазақстанның чемпионатының алды қақпашысы: 2009/10.
* Қазақстанның кубогының алды қақпашысы (3) : 2010, 2012, 2013.

### Игита дауы
2024 жылғы 9 маусым күні Алматыда өткен «Қайрат» пен «Семей» арасындағы Қазақстан чемпионатының финалдық сериясының екінші матчы аяқталғаннан кейін «Қайрат» жанкүйерлері клубтың автобусына дейінгі жолды басқа командалардың шарфтары мен жалауларымен төсеп қойған болатын. Алғашында назар аудармаған Лео Игита сол атрибутикадан тапап өтіп, кейін жанкүйерлердің өтініші бойынша қарсыластардың шарфтарында билеген Лео Игитаның видеосы әлеуметтік желіде тарай бастады.  

Игитаның бұл әрекеті жанкүйерлердің ызасын оятып, ұлттық құрамадан аластату және қазақстандық азаматтығын кері алу туралы пікірлері айтыла бастады. Наразылық пікір білдіргендер арасында басқа клубтардың ойыншалыра мен футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының ойыншылары да бар. Лео Игита сол күні арнайы видео түсіріп, чемпионаттың басқа қатысушылары мен спорт қауымдастығынан кешірім сұрады, өзінің іс-әрекетінің салдарын видеоны көргенге дейін түсінбегенін айтты. «Қайрат» футзал клубы да «Ақтөбе» мен «Астана» футбол клубтарынан да ресми түрде кешірім сұрады:

"Қайырлы кеш баршаңызға! Егер "Ақтөбе" және "Астана" жанкүйерлерінің көңілін қалдырсам, кешірім сұраймын. Шынымды айтсам, олар не туралы сұрап жатқанын толық түсінбедім. Бұл қате көптеген жанкүйерлерді және мені де ренжітті, осыған қатты өкініп тұрмын. "Ақтөбе" және "Астана", сіздердің шарфтарыңызда суретке түскенім үшін кешіріңіздер. Бұл менің шынайы ниетім болған жоқ. Барлығы өте тез болды, тек видеоны көргеннен кейін ғана бұл "Ақтөбе" және "Астана" шарфтары екенін түсіндім. Екі қалада да маған әрқашан жақсы қарады, және менде оларға қарсы жаман ниет болмады. Мен Қазақстан футзалын жақсы көремін және біздің елімізде осы спорт түрінің дамып жатқанына мақтанамын. Әсіресе, "Ақтөбе" бұл дамуда маңызды рөл атқарады, және мен актөбеліктерге футзалға деген қызығушылықтары мен құмарлықтары үшін ризамын. Кешірім сұраймын, баршаңызға үлкен құрметпен қараймын!"

Қайрат футзал клубының бас директоры Әсем Кужанова болған оқиғаға өкініш білдіріп, Игитаның кешірім сұрағанын айтты. Сонымен қатар, бұл әрекет Қайрат футзал клубының жакүйерлері жасамағынан, «Қайрат» футбол клубының ультрас фанаттарының ісі екенін атап өтті.

Қазақстан футзал қауымдастығы (АФҚ) мен Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ) ресми мәлімдемелер жасап, Игитаның әрекетін айыптап, мұндай оқиғаларға жол берілмейтінін айтты. Тәртіптік тексеру нәтижесінде АФҚ «Қайратқа» 500 АЕК (шамамен 1 миллион 846 мың теңге) мөлшерінде айыппұл салынды, ал АФҚ «Қайрат» бас директорына тәртіптік ескерту жасалды.

«Қайрат» футзал клубына инцидентті бастаған адамдарды анықтап, олармен түсіндіру жұмыстарын жүргізу міндеттелді, болашақта осындай жағдайларға жол бермеу міндеттелді. Барлық жағдайларға қарамастан, Лео Игита команда құрамында қала береді, ал клуб пен федерация ойыншылар мен жанкүйерлер арасында жоғары этика мен кәсіпқойлық деңгейін сақтауға жұмыс істейді.

Қазақстан футбол федерациясының (ҚФФ) баспасөз қызметі де Лео Игитаға қатысты жағдай туралы ресми мәлімдеме жариялады: "Қазақстан футбол федерациясы ұлттық құраманың капитаны және АФК «Қайрат» ойыншысы Лео Игита және алматылық клубтың басқа ойыншылары қатысқан оқиғаға қатысты жағдайды ұйымның тиісті заңды органы қарайтынын мәлімдейді. Федерация мұндай әрекеттерді қабылдауға болмайды деп есептейді және ойыншылар арасында жоғары деңгейдегі этика мен кәсіпқойлықты сақтау үшін барлық күш-жігерін жұмсайды, сондай-ақ жанкүйерлер арасында осындай жағдайларды болдырмауға тырысады. Барлық жағдайлар зерттеліп, тиісті шаралар қабылданатын болады".

## Игита туралы
Futsal: The Indoor Game That Is Revolutionizing World Soccer кітабында Игитаның өмірбаянына арналған бөлім бар. 

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мини-футболшылары
Санат:Бразилия мини-футболшылары
Санат:Семей футзал клубының ойыншылары