Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы

**«Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» КеАҚ** — Қазақстанның аграрлық саласының ғылыми-білім беру мекемелерінің мемлекет және бизнеспен тұрақты өзара әрекеттесуінің бірыңғай операторы, ғылыми-білім беру орталығы.

## Тарихы
"Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы" коммерциялық емес акционерлік қоғамы Үкіметтің 2015 жылғы 22 тамыздағы № 659 қаулысымен құрылды. Акционерлік қоғам құрамына Ауыл шаруашылығы министрлігінің 3 жоғары оқу орны өтті. Сонымен бірге "ҚазАгроИнновация" акционерлік қоғамын таратып, мүлкін "Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығына" беру көзделді.

Үкіметтің 2016 жылғы 25 қазандағы № 616 қаулысы "ҚазАгроИнновация" акционерлік қоғамының толық таратылуын жоққа шығарды.

Үкіметтің 2017 жылғы 3 сәуірдегі № 160 қаулысымен "ҚазАгроИнновация" акционерлік қоғамы мен оның 42 еншілес ұйымы "Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы" коммерциялық емес акционерлік қоғамына қосылды.

Үкіметтің 2020 жылғы 8 қыркүйектегі № 558 қаулысымен Аграрлық орталықтың "Қазақ су шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты" мен "Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы" ЖШС Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің қарамағына өтті.

Үкіметтің 2022 жылғы 29 сәуірдегі № 275 қаулысымен "Қазақ ғылыми-зерттеу ветеринария институты" ЖШС Денсаулық сақтау министрлігінің жаңадан құрылған "QazBioPharm" Ұлттық холдингінің құрамына берілді.

Үкіметтің 2022 жылғы 25 қарашадағы № 949 қаулысымен "Агроөнеркәсіптік кешендегі экономикалық саясаттың талдау орталығы" ЖШС тікелей Ауыл шаруашылығы министрлігінің қарамағына өтті.

Үкіметтің 2022 жылғы 26 желтоқсандағы № 1061 қаулысымен "Агроинженерия ғылыми-өндірістік орталығы" ЖШС Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің қарамағына өтті.

Үкіметтің 2024 жылғы 29 шiлдедегi № 610 қаулысымен "Ә.Н. Бөкейхан атындағы Қазақ орман шаруашылығы және агроорманмелиорация ғылыми-зерттеу институты" ЖШС Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің қарамағына өтті.

## Миссиясы мен қызмет көрсету бағыттары
«ҰАҒБО» КеАҚ миссиясы - Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенінің инновациялық дамуына жәрдемдесу. Олардың қатарында: сұрыптардың өнімділігін арттыру үшін егін шаруашылығында инновациялық тәсілдерді енгізу, жаңа технологияларды апробациялау және енгізу үшін тәжірибе шаруашылықтарының негізінде демонстрациялық алаңдарды құру, Қазақстан Республикасының АӨК дамыту үшін отандық және шетелдік ғылыми-зерттеу әзірлемелерін жасау, аграрлық саладағы ғылыми ортаны нығайту және одан әрі дамыту.

Миссияны орындау үшін «ҰАҒБО» КеАҚ келесі қызмет түрлерін жүзеге асырады:
* Агроөнеркәсіп кешенінің ғылыми және кадр әлеуетін арттыру.
* Еншілес ұйымдардың құқықтары мен мүдделерін қорғау.
* Мемлекеттік органдармен тиімді өзара әрекеттесу.
* Ауыл шаруашылығы саласының  бәсекеге қабілеттілігі мен экономикалық тиімділігін арттыру, аграрлық ресурстар мен стандарттарды дамыту, аграрлық сектордағы инвестициялық және инновациялық белсенділікке ынталандыру мақсатында акциялары Қоғамға берілетін заңды тұлғаларды тиімді басқару.
* Педагогикалық қызметкерлердің, студенттердің бірлескен ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-құрылымдық жұмыстарын ынталандыру.
* Тәжірибелі-конструкторлық жұмыс саласындағы халықаралық ынтымақтастықты,  агроөнеркәсіптік кешендегі инновациялық сипаттағы іргелі және қолданбалы зерттеулерді дамыту, олардың коммерциялануы және Қазақстан Республикасында жүзеге асырылуы.
* Отандық тәжірибе-конструкторлық жұмыстарды, агроөнеркәсіптік кешеннің іргелі және қолданбалы зерттеулерін сыртқы нарықтарға алға жылжытуға жәрдемдесу.
* «ҰАҒБО» КеАҚ-ның және оның еншілес ұйымдарының қызметіне халықаралық стандарттарды енгізу.
* Ауыл шаруашылығына отандық және шетелдік инвестицияларды тарту.
* Заманауи өндірістік технологияларды енгізетін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін ынталандыру шараларын әзірлеу.
* Қазақстанның аграрлық ғылым мен білім деңгейін халықаралық сапа стандарттарына көтеру.
* Қазақстандық аграрлық ғылыми өнімдерді (сорттар, тұқымдар, технологиялар және т.б.) әлемдік және аймақтық нарықтарға жылжыту.
* Заманауи ғылыми әзірлемелерді және инновациялық технологияларды өндіріске енгізудің тиімді жүйесін құру.
* Аймақтық тәжірибе-эксперименталдық орталықтар желісін және білімді тарату орталықтарын құру.
* Бюджет қаражатын тиімді пайдалануды қамтамасыз ету және бюджеттен тыс қаражат есебінен  ғылыми әзірлемелерді бірлесіп қаржыландыру жүйесін құру.
* Әлемдік деңгейде аграрлық ғылым мен білім инфрақұрылымын құру және дамыту және оның дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету .

## Еншілес ұйымдары
Акционерлік қоғам құрамына 31 еншілес компания, оның ішінде 3 жоғары оқу орны, 11 ғылыми-зерттеу институты, 15 тәжірибе шаруашылығы және 2 сервистік компания кіреді.

### Жоғары оқу орындары
* «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КеАҚ — 100% (Алматы)
* «С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КеАҚ — 100% (Астана)
** «А.И. Бараев атындағы Астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС — 100% (Ақмола облысы, Научный кенті)
*** Көкшетау филиалы (Ақмола облысы, Шағалалы ауылы)
** «Солтүстік Қазақстан ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (СҚО, Шағалалы ауылы)
* «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КеАҚ — 100% (Орал)

### Ғылыми-зерттеу орталықтары
* «Қазақ аграрлық-өнеркәсіптік кешенінің экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** Солтүстік филиалы (Астана)
* «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы облысы, Алмалыбақ ауылы)
** Талдықорған филиалы (Жетісу облысы, Өтенай ауылы)
** Жамбыл филиалы (Жамбыл облысы, Бесағаш ауылы) 
* «Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** «Павлодар» аймақтық филиалы (Павлодар облысы, Кемеңгер ауылы)
** «Сарыағаш» аймақтық филиалы (Түркістан облысы, Жемісті ауылы)
** «Қайнар» аймақтық филиалы (Алматы облысы, Қайнар ауылы)
** «Талғар» аймақтық филиалы (Алматы облысы, Алмалық ауылы)
* «Ы. Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Қызылорда)
* «Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** Семей филиалы 
** Астана филиалы
* «Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** «Қ.Ү. Медеубеков атындағы Қой шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» филиалы (Алматы облысы, Мыңбаев ауылы)
** «Мал шаруашылығы ғылыми-инновациялық орталығы» филиалы (Астана)
* «Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** Қостанай филиалы (Қостанай облысы, Тобыл қаласы) 
** «Оңтүстік Қазақстан» филиалы (Түркістан облысы, Ынтымақ ауылы)
* «Ө.Ө. Оспанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Алматы)
** «Орталық Азия экология және қоршаған орта ғылыми-зерттеу орталығы» ЖШС — 51% (Алматы)
* «Қазақ жылқы шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Ақтөбе)
* «Оңтүстік-Батыс мал және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (Шымкент)
** «Өсімдіктер генетикалық қорының Н.И. Вавилов атындағы Арал өңірі тәжірибе станциясы» филиалы (Ақтөбе облысы, Шалқар қаласы)
** Атырау филиалы
* «Солтүстік Қазақстан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС — 100% (СҚО, Бескөл ауылы)

### Тәжірибе станциялары мен шаруашылықтары
* «Арқалық ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС — 51% (Қостанай облысы, Ашутасты ауылы)
* «Заречное» ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Қостанай облысы, Заречное ауылы)
* «Кондрат тәжірибе көрсететін орман питомнигі» ЖШС — 100% (СҚО, Боровское ауылы)
* «Көкшетау тәжірибелік-өндірістік шаруашылығы» ЖШС — 100% (Ақмола облысы, Шағалалы ауылы)
* «Красноводопад ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Түркістан облысы, Сарқырама ауылы)
* «Қазақ тұлпары» ЖШС — 100% (Қостанай облысы, Заречное ауылы)
* «Қарабалық ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Қостанай облысы, Научное ауылы)
* «Қарабау тәжірибелік-өндірістік шаруашылығы» ЖШС — 100% (Түркістан облысы, Қарабау ауылы) 
* «А.Ф. Христенко атындағы Қарағанды ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Қарағанды облысы, Центральное ауылы)
* «Мақта және бақша ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Түркістан облысы, Атакент кенті)
** Шардара филиалы (Түркістан облысы, Ұзыната ауылы) 
* «Мерке» тәжірибе шаруашылығы» ЖШС — 100% (Жамбыл облысы, Жеміс-жидек ауылы)
* «Орал ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (БҚО, Деркөл кенті)
* «Павлодар ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (Павлодар облысы, Кемеңгер ауылы)
* «Түгіскен» тәжірибе шаруашылығы» ЖШС — 100% (Қызылорда облысы, Түгіскен ауылы)
* «Шығыс Қазақстан ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы» ЖШС — 100% (ШҚО, Опытное Поле ауылы)

### Сервистік компаниялар
* «Республикалық мал шаруашылығын асылдандыру орталығы «Асыл түлік» АҚ — 94,89% (Ақмола облысы, Қосшы қаласы)
* «Агротехнологияларды трансферттеу және коммерцияландыру орталығы» ЖШС — 100% (Астана)

## Басшылары
; Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығының басшылары
# Асқар Наметов (2015-2017)
# Ұлан Тәжібаев (2018-2019)
# Төлеутай Рақымбеков (2019-2020)
# Гүлмира Исаева (2021-2022)
# Дархан Балпанов (2022-2023)
# Бауыржан Қасенов (2023-2024)
# Айгүл Ахмеджанова (2024-2025)
# Ерлан Айтаханов (2025)
# Бауыржан Асанов (2025-)

; «ҚазАгроИнновация» басшылары
# Төлеутай Рақымбеков (2007-2009)
# Берік Оспанов (2009)
# Баян Әлімғазинова (2009-2010)
# Серік Кененбаев (2010-2012)
# Сергей Могильный (2012-2014)
# Әзімхан Сатыбалдин (2014-2015)

; Ұлттық академиялық аграрлық зерттеулер орталығының басшысы
* Әзімхан Сатыбалдин (1996-2003)

## Қосымша мәліметтер

## Дереккөздер