open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Владимир Андреевич Сухов

thumb
***Владимир Андреевич Сухов*** 1937 жылы 10 қарашада УКСР Запорожье облысының Бердянск қаласында туған. Украиндық Киев музыкалық комедия театрының жанындағы Музыкалық комедия театрының  артистерін даярлау студиясының актерлік факультетін бітірген. Киев музыкалық комедия театрының жанындағы актер кадрларды дайындау студиясының актерлік факультетін бітірген (1961), музыкалық комедия театрының әртісі. Украин және орыс тілдерін біледі.

Нұр Отан ХДП мүшесі (2006 жылдан).

1961 жылдан - Ставрополь мемлекеттік өңірлік музыкалық комедия театрының әртіс-вокалисі. 1963 жылдан - Свердловск музыкалық драмалық театрының әртіс-вокалисі, 1965 жылдан - оперетта солисі. 1966 жылдан - Новосібір оперетта театрының оперетта солисі, 1969 жылғы тамыз айынан 1970 жылға дейін - солист-вокалисі. 1969 жылдың мамыр айынан - Волгоград музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. 1970 жылдан - Харьков музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. 1973 жылдың қаңтар айынан - Ставрополь мемлекеттік өңірлік музыкалық комедия театрының  әртіс-вокалисі. 1973 жылдың қазан айынан - Қарағанды облыстық музыкалық комедия театрының әртіс-вокалисі. 1977 жылдың ақпан айынан - Кузбасс оперетта театрының солист-вокалисі. 1977 жылдың мамыр айынан - Қырым Украина музыкалық театрының солист-вокалисі. 1977 жылдың тамыз айынан бері - Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының вокалис-әртісі. Қазақстан Театр қайраткерлері одағының мүшесі. «Еңбек ардагері» (1989), ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі төралқасының құрмет грамоталарымен (1975), Білім беру, мәдениет және Денсаулық сақтау министрлігінің құрмет грамотасымен (1998) марапатталған. Суда жүзуден спорт шебері (1954). ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1981). Мәдениет қайраткері. Діни көзқарасы - православиелік. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - II Александр, Н.Ә. Назарбаев, Д.А. Медведев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тіршілік ету деңгейі Даниядай, Швециядай, еркін, демократиялық, гүлденген ел». Хоббиі - жүзу. Сүйіп оқитын әдебиеті - М.М. Зощенко, А.П. Чехов, А.С. Пушкин. Үйленген. Жұбайы - Рязанова Татьяна Александровна (1969 жылы туған), Қарағанды академиялық музыкалық комедия театрының труппа меңгерушісі. Ұлдары - Сухов Андрей Владимирович (1959 жылы туған), Сухов Александр Владимирович (1981 жылы туған); Қыздары - Сухова Лилия Владимировна (1959 жылы туған), Сухова Анна Владимировна (1985 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:1937 жылы туғандар
Санат:Украиндар
Санат:Қазақстан актерлері
Раиса Сәлмағамбетқызы Күзденбаева

**Райса Сәлмағамбетқызы Күзденбаева** (3 сәуір, 1942 жыл, Ақтөбе – 27 наурыз 2026 жыл) — кеңестік және қазақстандық ғалым-фармаколог, Медицина ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003), ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері (2001), Ақтөбе қаласының құрметті азаматы, Қазақстанның Денсаулық сақтау ісінің үздігі.

## Өмірбаяны
Күзденбаева АқММИ-ді үздік (1965), Н.И. Пирогов атындағы Ленин орденді Мәскеу мемлекеттік медициналық институтінің аспирантурасын (1968) фармаколог-дәрігер мамандығы бойынша бітірген. Кейін ол медицина ғылымдарының кандидаты (1968), докторы (1982), профессор (1983) атанды. Ол, оған қоса, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі (1994), ҚРСМА (1995), ҚР ҰҒА академигі (2003) болды.

Ол М. Оспанов атындағы БҚММА құрметті профессоры және 4 монографияның, 300 ғылыми мақаланың, 30 оқу құралының, 20 ғылыми-әдістемелік ұсыныстар мен ақпараттық парақтардың авторы болды. Күзденбаева, оған қоса, орыс-қазақ медициналық-фармакологиялық сөздігінің авторы (2006) ретінде және 28 патент, алдын ала патент пен авторлық куәліктердің иегері, 11 фитопрепарат әзірлеуші ретінде белгілі болды.

* 1968 жылдан ол — БҚММА фармакология кафедрасының доценті; 1971 жылдан - фармакология кафедрасының меңгерушісі; 
* 2005 жылдан бері ол — «Дәрі-дәрмек жабдықтары, медициналық міндеттегі бұйымдарды және медициналық техниканы сараптау ұлттық орталығы» РМК фармакологиялық орталығының директоры. БФҒҚ Басқармасының мүшесі (1974–1994), РФ фармакологтары ғылыми қоғамының құрметті мүшесі (1995 жылдан), «Эксперименттік және клиникалық фармакология» (РФ), «Орталық Азия журналы», «Қазақстан фармациясы», «Батыс Қазақстанның медициналық журналы» журналдарының редакциялық кеңес мүшесі.

Күзденбаева 2026 жылғы 27 наурызда қайтыс болды.

## Ғылыми атақтары
Күзденбаева ғылыми атақтарының қатарында:
* 1982 жылы Медицина ғылымдарының докторы
* 1983 жылы профессор құрметті ғылыми атақтары берілді.
* 2003 жылдан Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі
болды.

## Марапаттары
Күзденбаеваның мемлекеттік марапаттары қатарында осылар болды:
* Құрмет Белгісі ордені (КСРО);
* КСРО Денсаулық сақтау ісінің Үздігі (құрметті атағы); 
* Қазақстанның Денсаулық сақтау ісінің Үздігі (құрметті атағы);
* Қазақстанның «Шапағат» мемлекеттік медалі;
* 2001 жылы ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері атанды.
* 2001 жылы Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалі;
* 2002 жылы Ақтөбе қаласының Құрметті азаматы (құрметті атағы); 
* 2003 жылы «Жыл адамы» сыйлығы;
* 2005 жылы елбасының жарлығымен Құрмет ордені; 
* 2007 жылы Ломоносов атындағы үлкен алтын медалі (Ресей);
* 2007 жылы ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің құрмет грамотасы;
* 2011 жылы Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі;
* ҚР тұңғыш президенті — Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жеке алғыс хаты;
* «Қазақстан денсаулық сақтау ісіне қосқан үлесі үшін» медалі;
* 2016 жылы Қазақстанның Еңбек ардагері мемлекеттік медалі.

## Дереккөздер

Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері
Санат:Қазақстан фармакологтары
Жар Нұрмұханұлы Қапесов

**Жар Нұрмұханұлы Қапесов** - 1946 жылы 1 қазанда Павлодар қаласында туған. Қазақ.
Әкесі - Қапесов Нұрмұхан Қапесұлы, зейнеткер, заң
ғылымдарының докторы, профессор. Анасы - Қапесова
Күлпаш, зейнеткер.
А.В. Луначарский атындағы Мемлекеттік театр өнері институтының педагогикалық-балетмейстерлік факультетін
бітірген (1971), педагог-балетмейстер.
Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының
профессоры.
Музыкалық-ритмикалық тәрбие жөніндегі оқу құралының
авторы. Алматы қаласының мектеп түлектеріне арналған
«Ақ Жол» театрлық-жаппай көрінісінің (2009), «Президент
шыршасының», «Наурыз мейрамының» режиссері.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1971 жылдан - ҚазКСР Мемлекеттік ән және би ансамблінің
бас балетмейстері. 1973 жылдан - Т. Жүргенов атындағы
Қазақ ұлттық өнер академиясының дәріскері, 1980 жылдан
бері - профессоры.
Қазақстан Төатр қайраткерлері одағының, Қазақстан Хореографтар одағының мүшесі.
Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (1996). «Қазақстан
Республикасының тәуелсіздігінө 10 жыл» медалімен
марапатталған (2001).
Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.
Діни көзқарасы - ислам.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жас
прогрессивті үкімет».
Хоббиі - үй құстарын өсіру.
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар.
Үйленген. Жұбайы - Қапесова Бәтима Нарекепқызы.
Қыздары - Қапесова Әнел, психолог, Қапесова Әсел,
студент.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Қазақстанның елу жылдығы атындағы парк

**Қазақстанның елу жылдығы атындағы парк** ашық аспан астындағы мәдени ағарту мекемесі, Қарағандының шығысындағы
Әлихан Бөкейхан ауданының Майқұдық тұрғын массивінің
солтүстік бөлігінде (басты қақпасы — Магнитогорск
қаласы жағында), 1967 жылы ашылған, ауданы 12 га. Ағаштардың негізгі тұқымдары: қараағаш, қайың,
үйенкі, көктерек, итмұрын т. б. Гүлзарлар, газондар, аллеялар бар. Би алаңы, жазғы эстрада; «Умка» кафесі, 9 аттракцион, бүлдіршіндердің ертегі
қалашығы жұмыс істейді. Паркте жаужүрек пионер В. Дубининге ескержіш (авторы ҚазКСР-інің
еңбек сіңірген өнер қайраткері Ю. В. Гуммель) орнатылған. Қоғамдық-көпшілік және мәдени-ағарту
жұмыстары, кәсіптік мейрамдар, еңбек озаттары,
соғыс және еңбек ардагерлерімен кездесу, көркем өнерпаздар ұжымдарының өнер керсетулері
және спортnық жарыстар өткізіліп тұрады.
## Дереккөздер


Санат:Тарих
Санат:Мәдениет
Тойкен Мұсаұлы Қангереев

**Тойкен Мұсаұлы Қангереев** -  1945 жылы 9 шілдеде Талдықорған облысының Шаған ауылында туған.
Мәскеу көлік инженерлері институтын (1968) «Вагон жасау
және вагон шаруашылығы» мамандануы бойынша бітірген.

*1968 жылдан - Алматы электр вагонын жөндеу зауыты электрмашина цехы шеберінің көмекшісі, шебері, аға шебері; 1969 жылдан - цех бастығы. 
*1977 жылдан - КСРО ЖҚМ Алматы электр вагонын жөндеу зауытының бас инженері; 1979 жылдан - бастығы (директоры). 
*1980 жылдан - Алматы электр вагонын жөндеу зауытының бас инженері; 1992 жылдан - директоры. 
*1994-2008 жылдары - «Ырысты Алматы электр вагонын жөндеу зауыты» АҚ президенті.
*2004 жылдан бері - «Ырысты Алматы электр вагонын жөндеу зауыты» АҚ Директорлар көңесінің мүшесі. Ауэзов аудандық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1973-1975, 1975-1977). М.Тынышбаев атындағы ҚазККА Мемлекеттік емтихан комиссиясының төрағасы.
ҚР Жұмыс берушілер конфедерациясының, ҚР Өнеркәсіпшілер одағының мүшесі. «Құрмет» орденімен (2005); ҚР Көлік және коммуникация министрінің (2006), Алматы қаласы әкімінің құрмет грамоталарымен марапатталған. КСРО ЖҚМ Құрметті теміржолшысы (1985).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ермеков көшесі

**Ермеков көшесі** (1978 жылға дейін - Горношахтная, 1992 жылға дейін — Дзержинский), Қарағандының Қазыбек би ауданында орналасқан. Гоголь көшесі мен Н. Әбдіров данғылы қиылысқан жол айналмасынан басталып, Ерубаев көшесі мен Бұқар жырау даңғылын қиып өтеді. Ермеков көшесі бойындағы ғимараттарда Баспасөз үйі, Химия металлургия институты, тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындары, «Турист» қонақ үй кешені, «Атамұра» корпорациясының кітап дүкені және басқа жеке меншік нысандар орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Көшелер
Санат:Қарағанды
Мейірхан Әбілқайырұлы Сатыбалдин

**Мейірхан Әбілқайырұлы Сатыбалдин** 1956 жылы 1 шілдеде Жамбыл облысы Талас ауданының Алакөл ауылында туған. Қазақ. Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан. Әкесі - Сатыбалдин Әбілқайыр, марқұм. Анасы - Тілеуүмбетқызы Ұрымша, марқұм. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1980) «құқықтанушы» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1973 жылдан - Жамбыл облысы Талас ауданының БЖСМ тренері. 1974 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің тыңдаушысы, 1975 жылдан - студенті. 1980 жылдан - Жамбыл қаласы Орталық ауданы прокуратурасының тергеушілігіне тәжірибеден өтуші. 1981 жылдан - Жамбыл облысы Қаратау қаласы прокуроры көмекшілігіне тәжірибеден өтуші. 1982 жылдан -Жамбыл облысы Қаратау (қала) прокуратурасының аға тергеушісі, 1984 жылдың сәуірінен - Жамбыл облысы прокуратурасының тергеу бөлімінің прокуроры. 1984 жылдың мамырынан - Жамбыл облысы прокурорының жалпы бақылау жөніндегі көмекшісі. 1988 жылдан - Жамбыл облысы прокуратурасы тергеу басқармасының прокуроры, 1989 жылдан - аға прокуроры. 1992 жылдан - Жамбыл облысы прокуратурасы жалпы бақылау бөлімінің бастығы. 1993 жылдан - Жамбыл қаласы Зауыт ауданы прокурорының көмекшісі, 1994 жылдан - прокурордың аға көмекшісі, 1995 жылдан - прокурордың орынбасары. 1996 жылдан - Жамбыл облысы Шу ауданының прокуроры. 1997 жылдың сәуірінен - Жамбыл облысы Шу ауданаралық прокурорының м.а., 1996 жылдың маусымынан - прокуроры. 1998 жылдан - Жамбыл облысы прокурорының орынбасары, 2001 жылдан - прокурордың бірінші орынбасары. 2006 жылдан - Түркістан облысы прокурорының орынбасары. 2008 жылдың қаңтарынан бері - Түркістан облысы Кедендік бақылау департаментінің бастығы. «Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін» (2005) медалімен; ҚР қаржы министрлігі Кедендік бақылау комитетінің 2-ші (2009) және 1-ші (2010) дәрежелі «Кеден органдарындағы үздік қызметі үшін» белгісімен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - барлық діндерге құрметпен қарау. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Қазақстан экономикалық тұрақты дамыған жоғары технологиялы мемлекеттердің біріне болады»*. Хоббиі - кітап оқу, футбол, белсенді демалыс. Сүйіп оқитын әдебиеті - психология, философия, мерзімді басылымдар. Үйленген. Жұбайы - Мақұлова Венера Төлөгенқызы, нотариус. ¥лдары - Әбілқайыров Рүстем Мейірханұлы; Мейірхан Мәрлен; қызы - Сатыбалдина Жанерке Мейірханқызы.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сәрсекен Құрманов

**Сәрсекен Құрманов** -1940 жылы 28 ақпанда Гурьев облысы Мақат ауданының
Комсомол кентінде туған. Қазақ.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін
бітірген (1961), инженер-экономист.
Экономика ғылымдарының кандидаты (1970). Кандидаттық
диссертациясының тақырыбы: «Негізгі қорларды пайдаланудың тиімділігін арттыру жолдары (Қазақстанның жеңіл өнеркәсібінің мысалында)». Алматы технологиялық университетінің профессоры (2000 жылдан).
150-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 12 өнертабыс
куәлігінің, 600-ден астам өнеркәсіптік үлгіге авторлық
куәліктің авторы.

*1961 жылдан - Қазақ Кеңхалшар экономисі, аға экономисі (Алматы қ.). 
*1964 жылдан - Алматы аң терісі комбинаты директорының орынбасары - бас экономисі. 
*1966 жылдан - ҚазКСР Министрлер кеңесі жеңіл өнеркәсіп бөлімінің аға референті.
*1970 жылдан бері - ҚазКСР 50-жылдығы атындағы Алматы аң терісі комбинатының (1992 жылдан - «АпПам» АҚ, 1998 жылдан - «АпПам» ЖАҚ, 2006 жылдан - «АлПам» ЖШС) бас директоры. Алматы еңбекші депутаттар қалалық кеңесінің депутаты (1972-1996), Алматы қалалық Өнеркәсіп және сауда жөніндегі комиссиясының төрағасы. Ол жетекшілік еткен комбинат КСРО (1976) және ҚазКСР (1981) ХШЖК Аптын құрмет кітабына енгізілген, Халықтар достығы орденімен марапатталған (1985). 12 жылдың ішінде комбинат ҚКП ОК, ҚазКСР Министрлер кеңесінің, Қазкеңескәсіп және Қазақстан ЛКЖО ОК ауыспалы Қызыл Туын үнемі жеңіп алған (1973-1984).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ғани Қалыбайұлы Сәдібеков

**Ғани Қалыбайұлы Сәдібеков** 1967 жылы 23 қазанда Алматы қаласында туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқыған (1987); Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетін (1993) «Экономика» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2010 жылдан). 1985 жылдың қыркүйегінен 1987 жылдың қыркүйегіне дейін - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 1985 жылдың қарашасынан 1987 жылдың қарашасына дейін - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1988 жылдың қыркүйегінен 1993 жылдың маусымына дейін - Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің студенті. 1992 жылдан - Алматы облысы «Салқын саз» кооперативі директорының коммерциялық жүмыс жөніндегі орынбасары. 1994 жылдан - Алматы қаласы Совет аудандық әкімшілігі шаруашылық есеп қызметінің директоры; 1995 жылдан - инфрақұрылым мен әлеуметтік саланы дамыту бөлімінің меңгерушісі. 1997 жылдың ақпанынан - Алматы қаласы Әуезов ауданының әкімі аппаратының бөлім меңгерушісі, 1997 жылдың қарашасынан - әкімнің орынбасары. 2002 жылдан - Алматы қаласы Өнеркәсіп пен сауда департаменті бастығының орынбасары. 2004 жылдан - Алматы қалалық қоршаған ортаны қорғау аймақтық басқармасы бастығының орынбасары, бас мемлекеттік инспекторы, 2005 жылдың желтоқсанынан - басқарма бастығы; 2008 жылдан - Балқаш-Алакөл экология департаменті бастығының орынбасары, ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Алматы қаласы бойынша бас мемлекеттік инспекторы. 2009 жылдың желтоқса- нынан -Жамбыл облысының әкімі аппаратыныңжетекшісі. 2010 жылдың желтоқсанынан бері - Жамбыл облысы әкімінің орынбасары. «Қазақстан Республикасының тәуелсізідігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Үйленген. Жұбайы - Сәдібекова Жанара Әлібекқызы (1969 жылы туған). Қызы - Сәдібекова Жүлдыз Ғаниқызы (1993 жылы туған); ұлдары - Сәдібеков Дарын Ғаниұлы (1997 жылы туған), Сәдібеков Дулат Ғаниұлы (2002 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сағызбай Қарабалин

**Сағызбай Қарабалин** (12 қазан 1954 жылы Атырау облысы, Қызылқоға ауданы Сағыз стансасында туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1987). Құрмет орденінің иегері (2013).

## Жалпы мәлімметтер
Әкесі - Қарабалин Махмет, зейнеткер. Анасы - Қарабалина Ағипа, зейнеткер. М.С.Щепкин атындағы Мәскеу театр училищесін (1978), драма және кино актері; Б. Бейшенәлиева атындағы Қырғыз мемлекеттік өнер институтын (2010) бітірген, драма режиссері. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1971 жылдан - ҚР Қазақ мемлекеттік қуыршақ театрының актері. 1973 жылдан - М.С. Щепкин атындағы Мәскеу театр училищесінің студенті. 1978 жылдан - С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театрының актері. 1998 жылдан - Атырау облыстық Махамбет атындағы Қазақ драма театрының режиссері. 2004 жылдан бері - Ғ. Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдерге арналған театрдың актері. Қазақстан Театр қайраткерлері одағының мүшесі.

## Марапаттары
* 1987 жылы «Қазақ КСРның Еңбек сіңірген артисі» құрметті атағы берілді.
* 2011 жылы "ҚР тәуелсіздігіне - 20 жыл" медальі;
* 2013 жылы елбасының жарлығымен «Құрмет ордені»мен марапатталды.
* 2016 жылы "ҚР тәуелсіздігіне - 25 жыл" медальі;

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері
Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары
Леонид Николаевич Дигай

**Леонид Николаевич Дигай** 1949 жылы 13 шілдеде Қызылорда облысы Шиелі ауданы «Авангард» ұжымшарында туған. Корей.Әкесі - Дигай Николай Васильевич, марқум, Сарыағаш ауданының өсімдіктерді қорғау жөніндегі бас инспекторы болды. Анасы - Цой Раиса, марқұм, Сарыағаш қаласы аудандық ауруханасында акушер болып еңбек етті. Өзбек мемлекеттік дене шынықтыру институтының спорт факультетін бітірген (1978), денө шынықтыру оқытушысы, ауыр атлетикадан жаттықтырушы. Орыс және қазақ тілдерін біледі. 
*1966 жылдан - «БасТашкентҚұрылыс» (Ташкент қ.) тресінде жұмысшы-құрылысшы. 
*1978 жылдан - Ташкент облыстық жоғары спорт шеберлігі мектебінде ауыр атлетикадан ӨзКСР құрамасының жаттықтырушысы. *1996 жылдан - №3 ОРМБЖСМ (Шымкент қ.) ауыр атлетикадан жаттықтырушы.
*2002 жылдан бері - ҚР ұлттық штаттық қурама командасының жасөспірімдер құрамасында ауыр атлетикадан жаттықтырушы.
Әлем чемпионы (2009) Манеза Майяны; Азия чемпионы (2003), Азия ойындарының қола жүлдегері Фролов Дмитрийді; 2 мәрте Еуропа чемпионы, Еуропа Чемпионатының 2 мәрте күмісжүлдегері, XVIII Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (Афины, 2004), РФ бірнеше мәрте чемпионы (1994-2010) Перепелов Олегті және басқаларды тәрбиелеген.  

* Хоббиі - археология, тарих.
* Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар.

## Марапаттар

* Ауыр атлетикадан ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушы (2003). 
* «Ерен еңбегі үшін» медалі (2009).

## Отбасы
*Үйленген. Жұбайы - Дигай Людмила (1951 жылы туған). Ұлы - Дигай Николай (1975 жылы туған); қызы-Дигай Галина (1980 жылы туған. 

## Дереккөздер


Санат:Ауыр атлетикадан жаттықтырушылар
Санат:1951 жылы туғандар
Санат:Шиелі ауданында туғандар
Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Қасымқан Қаскенұлы Ахметов

**Қасымқан Қаскенұлы Ахметов** (1951 жылы туған), тау-кен инженері. Қазақ политехникалық институтын бітірген (1974). 1974-1986 ж. Жезқазған қалалық комсомол комитетінің бөлімі меңгерушісі, хатшысы. Акадыр аудандық, Жезқазған облыстық комсомол комитетінің 1-хатшысы, 1986 ж. Жезқазған облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі, 2-хатшысы, 1991 ж. Мемлекеттік мүлік жөніндегі Жезқазған аймақтық комитетінің төрағасы, 1993 ж.Жезқазған облысы әкімінің орынбасары, Мемлекеттік мүлік жөніндегі аймақтық комитеттің төрағасы. 1995-97 ж. ҚР Президент аппаратының мемлекеттік инспекторы, Алматы қаласы Алатау ауданының, 1997-2003 ж. Балқаш қаласының әкімі. 2003 жыддан Балқаш кен-металлургия комбинаты басқармасы төрағасының орынбасары. 13-шақырылған КР Жоғарғы Кеңесінің депутаты.

## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы
Санат:Тұлғалар
Санат:1951 жылы туғандар
Тұрсынхан Төкенқызы Қарақожаева

**Тұрсынхан Төкенқызы Қарақожаева** 
1965 жылы 23 ақпанда Алматы облысында туған. Қазақ.
Әкесі - Қарақожаев Төкен Әбішұлы, зейнеткер, ІІБ отставкадағы майоры. Анасы - Бастаубаева Қорлан, зейнеткер.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының халық аспаптар факультетін бітірген (1989),
педагог, солист-аспапшы.

Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1984 жылдан - Н.Тілендиев атындағы ''«Отырар сазы»''оркестрінің концертмейстері, Жамбыл атындағы Мемлекеттік филармонияның солисі. 2000 жылдан - Л.Н.Гумилеватындағы Еуразия ұлттық университетінің *«Қоңыр қаз»*
ансамблінде жұмыс істеген (Астана қ.).
2002 жылдан бері - Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясы *«[[Сазген]]»* ансамблінің көркемдік жетекшісі.
ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1995).
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Ең өркендеген
ел. Жоғары деңгей. Тұрақты экономика. Бай [[Қазақстан]].
Әдемі қалалар мен ауылдар»*.

Хоббиі - бильярд, әдемі демалыс, көркем мелодрамалық
фильмдер, журналдарды қарау.
Сүйіп оқитын әдебиеті - М.Мақатаев, Д.Карнеги, романдар, поэзия.
Ажырасқан. Ұлы - Жомарт, студент.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:1965 жылы туғандар
Санат:Қобызшылар
Колея

**Колея** - 
*1. көліктің жер немесе жол бетінде қалдырылатын ізі;
*2. доңғалақты немесе шынжыр
табанды келік іздерінің ортаңғы
сызықтары арасындағы қашықтық.

## Дереккөздер


Санат:Транспорт
Ғалия Бейсенбекқызы Байғазинова

**Байғазинова Ғалия Бейсенбекқызы**
1966 жылы 26 наурызда Талдықорған облысы Талдықорған ауданы Алдабергенов атындағы ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Тәженов Бейсенбек Бейсенбекүлы (1921-2003),
ҰОС қатысушы, педагог болған, автомай құю стансасының
меңгерушісі болып жұмыс істеген. Анасы - Тәженова
(Әубәкірова) Нұркенже (1932-1995), батыр-ана, сатушы
болып жұмыс істеген.

К. Байсейітова атындағы Талдықорған музыкалық училищесінің вокал бөлімшесін (1987), солист-вокалшы; Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының хор бөлімшесін бітірген (1993), жеке ән салушы.

Профессор Теодор Корезидің шебөр-классынан өткен
(Австрия, Вена).

Қазақ, орыс, итальян, неміс, француз, ағылшын және
қырғыз (сөздікпен) тілдерін біледі.

«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).

1994 жылдан - Ақмола облыстық филармониясының
солисі. 1995 жылдан - Қ. Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драма театрының солисі. 1997 жылдан - Астана
Мемлекеттік филармониясының солисі. 1997 жылдан - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия үлттық университетінің
вокал бойынша оқытушысы.

2001 жылдан бері - К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера
және балет театрының солисі.

«Ост-Вест мьюзик» фестивалінің қатысушысы (Вена, 2005).

«Шабыт» республикалық шығармашылық жастар фестивалі бірінші сыйлығының лауреаты (1998). ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1998). ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен марапатталған (2010).

Діни көзқарасы - ислам.

Саяси қайраткер ретіндегі идөалы - Н.Ә. Назарбаев.

Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлеуметтік
және мәдени түрмысы жоғары деңгейдегі дамыған мемлекет».

Хоббиі - семсерлесу, теннис.

Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия, классикалық әдебиет.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Байғазинов Танат Төлеубайұлы
(1965 ж.т.), «Прогресс» ЖШС бас директоры. Қыздары - Байғазинова Алмагүл (1991 ж.т.), студент; Байғазинова Томирис
(2000 ж.т.), оқушы; Байғазинова Салтанат (2007 ж.т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Ермак Бидахметұлы Сәлімов

**Ермак Бидахметұлы Сәлімов** (26 қараша 1957, Шердіаяқ ауылы, Күршім ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — қазақстандық мемлекет қайраткері, Риддер қаласының (07.2009-11.2009), Зырян ауданының әкімі (2010-2015), Семей қаласының әкімі (2015-2021).

## Өмірбаяны
* В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын (1981) тау-кен инженері-маркшейдер мамандығы бойынша;
* Қазақ мемлекеттік заң академиясын (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қ

### Қызмет жолы
* 1975 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының студенті.
* 1981 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы Ертіс полиметалл комбинатының Березовск кенішінде шахтаның жер асты кен шебері. 
* 1985 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы Ертіс полиметалл комбинатында Ертіс кеніші бас инженерінің қауіпсіздік техникасы жөніндөгі орынбасары
* 1986 жылдан - №3 учаскенің жер асты кен шебері, учаске бастығы
* 1987 жылдан - Ертіс кенішінің партия бюросының хатшысы.
* 1989 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы «Ертіс полиметалл комбинаты» АҚ Ертіс кеніші №3 жер асты кен учаскесінің бастығы.
* 1994 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое аудандық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары.
* 1996 жылдың наурызынан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы әкімінің орынбасары.
* 1996 жылдың қазанынан - «Ертіс полиметалл комбинаты» АҚ сенімгерлік басқарушысы.
* 1997 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы әкімінің орынбасары.
* 1999 жылдан - «Ертіс мыс балқыту зауыты» ЖШС, «Ертіс кен байыту комбинаты» ЖШС сайыстық басқарушысы.
* 2000 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы әкімінің орынбасары м.а.
* 2001 жылдан - әкімнің орынбасары.
* 2008 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының бастығы.
* 2009 жылдың шілдесінен - Шығыс Қазақстан облысы Риддер қаласының әкімі.
* 2009 жылдың қарашасынан - Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары.
* 2010 жылдың шілдесі - 2015 жыл - Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданының әкімі.
* 2015 жылдың маусымынан — Семей қаласының әкімі.

## Қоғамдық қызметі
* «Нұр Отан» ХДП мүшесі.

## Марапаттары
* «Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008)
* «Өнертабыс және рационализация саласының озаты» белгісімен марапатталған.

## Шені
* Әскери атағы - запастағы лейтенант.

## Отбасы
* Анасы - Сәлімова Сақужамал, зейнеткер, үй шаруасында.
* Үйленген. Жұбайы - Сәлімова Эмма Әнуарқызы (1958 жылы туған), үй шаруасымен айналысады.
* Ұлдары - Сәлімов Рүстем Ермакұлы (1981 жылы туған), Сәлімов Рамир Ермакұлы (1986 жылы туған).

## Дереккөздер

Санат:Күршім ауданында туғандар
Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері
Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері
Санат:Риддер әкімдері
Санат:Алтай ауданының әкімдері
Санат:Семей әкімдері
Санат:Аманат партиясының мүшелері
Санат:Қазақстан лейтенанттары
Николай Мартынович Малашенко

**Николай Мартынович Малашенко** - 1939 жылы 2 қаңтарда Көкшетау облысы Ленинград ауданы Чистяковка ауылында туған.
С.М. Киров атындағы Орал политехникалық институтын
(1973) «Машина жасау технологиясы, металл кесетін станоктар мен құралдар» мамандығы бойынша бітірген.
«Пневмогидроаккумулятор» (2004), «Бұрыштық редуктор» (2004), «Қалбағай жетегінің өзгерткіші» (2004), «Тербелетін шайбаның тетігі» (2005), авторлық куәліктері бар.
*1957-1958 жылдары - ҚазКСР облыстық мөмлекеттік баспаханасының (Көкшетау қ.) ротациялаушы шәкірті. 
*1962 жылдан - ОДА зауытының (Көкшетау қ.) токарьлық автоматтардың реттеуші шәкірті, механикалық цехтың шебері.
*1964 жылдан - зауытында револьверлік станоктардың 4-, 5-ші разрядты реттеушісі. 
*1968 жылдан - ОДА зауытының эксперименттік учаскесінің шебері. 
*1974 жылдан - ОДА зауытының 1-ші топтағы эксперименттік учаскесінің бастығы. 
*1979 жылдан - ОДА зауытының механикалық құрастыру цехының бастығы. 
*1982 жылдан - ОДА зауытының өндірістік-технологиялық кешенінің бастығы.
*1984 жылдан - ОДА зауытының бас инженері. 
*1994 жылдан - «Тыныс» АҚ (Көкшетау қ.) бірінші вице-президенті.
*1998 жылдан - «Тыныс» АҚ зауытының сенім тапсырылған басқарушысының бірінші орынбасары - бас инженері. 
*2004 жылдан - «Тыныс» АҚ арнайы бөлімінің бастығы.
*2005 жылдан бері - «Тыныс» АҚ бас директорының кеңесшісі. *«Құрмет белгісі» орденімен (1988), «Тыңжерлерді игергені үшін» (1957), «1941-1945 жылдардағы [[Ұлы Отан соғысы]] жеңісінің жиырма жылдығы» (1965), «Ерен еңбегі үшін. В.И. Лениннің туғанына 100 жыл толуы құрметіне» (1970) медальдарымен; «Құрметті машина жасаушы»* белгісімен (2005) марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Дәмеш Әмірханқызы Ермекова-Жүргенова

**Дәмеш Әмірханқызы Ермекова-Жүргенова** (1905-1990), дәрігер, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген дәрігері (1966).

Орта Азия мемлекеттік университетініңмедицина факультетін бітірген (1929). 1929-1933 жылдары Ташкент медициналық институтында оқытушы. 1938-1946 жылдары «халық жауының» жары ретінде Карлагтаотырған. Ермекова-Жүргенова ақталып келгеннен кейін 1956-1973 жылдары Алматы медициналық институтында оқытушы болады. Жұбайы Темірбек Қараұлы Жүргеновтің (Мемлекеттік қайраткер, Қазақстан халық ағарту комиссары) ақталуына, шындықтын орнауына көп еңбек сіңірді.

Алматы қаласының құрметті азаматы (1982).

## Дереккөздер


Санат:1905 жылы туғандар
Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан дәрігерлері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары
Венера Камалқызы Қармысова

**Венера Камалқызы Қармысова** (22.05.1936, Алматы - 18.06.2019) — қазақстандық опералық және концерттік-камералық әнші.

## Өмірбаяны
1936 жылы 22 мамырда Алматы қаласында туған. Қазақ.

Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокал факультетін бітірген (1960), опералық және концерттік-камералық әнші. Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1960 жылдан - Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының солисі.

1969 жылдан - Мемлекеттік телевизия және радиотарату комитетінің солисі.

2001 жылдан бері -Ж. Елебеков атындағы Республикалық эстрада-цирк колледжі эстрадалық вокал бөлімінің меңгерушісі (Алматы қ.).

## Марапаттары
**«Еңбекте үздік шыққаны үшін»* медалімен марапатталған (1967).
* Қазақ КСР Еңбек сіңірген әртісі (1981).

## Отбасы
Әкесі - Қармысов Камал (1912-1991), ҚР Халық әртісі, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. 

Анасы - Қармысова Хақша (1915-1995), үй шаруасымен айналысқан.

Жұбайы - Мырзағалиев Ғибадулла Мырзағалиұлы (1934-
2000). 

Ұлдары - Мырзағалиев Еркен (1961 ж. т.), скрипкашы, консерваторияның ұстазы; Мырзағалиев Дәурен (1967 ж. т.), философ.

## Жеке өмірі
Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер рөтіндегі идеалы - И. Ганди. Хоббиі - әлемдік опера жұлдыздары орындауындағы классикалық музыка, кітап оқу.

Сүйіп оқитын әдебиеті - М. Әуезов, Ә. Нұрпейісов, I. Есенберлин, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов және басқалар.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан опера әншілері
Қошқарбек Тасбергенов

right|100px
**Қошқарбек Тасбергенов**  1954 жылы 1 маусымда Қызылорда облысы Шиелі кентінде туған. қазақ. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының оркестр факультетін бітірген (1981), оқытушы, концерт орындаушысы. «Жақсыдан шапағат» оқулығының авторы (2005), «Сарыарқа әндері» антологиясының тең авторы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1972 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы  ұлттық аспаптар оркестрінің домбырашысы, солисі, концертмейстері. 1992-2002 жылдары -  Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының концертмейстері.

«Жақсыдан – шапағат» оқу­лығы мен «Сарыарқа әндері» анто­логиясы авторларының бірі.

2002 жылдан бері - Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының доценті. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген әртісі (1995). 

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Сәрінжіп Әзбергенұлы

**Сәрінжіп Әзбергенұлы** (1862-1935), ақын. Арғын тайпасы Қаракесектің Кәрсен руынан. Шет аударғандағы Тағылы тауының баурайында туған. Жастайынан өнер қуып ақындықты өзіне мұрат еткен. Атақты Нарманбет, Дия қажылардың тұрғылас замандасы. Сәрінжіптің көптеген өлеңі әлеуметтік теңсіздік тақырыбын қамтиды. Қазан теңкерісі басталысымен ақпен қызылдар арасындағы кескілескен ұрыстар жергілікті халыққа үлкен зобалаң туғызған болатын. Сол бірқатар түнек заманда Шу бойына қоныс аударуға мәжбүр болған қазақтардың ата-мекенді қимай қоштасуы Сәрінжіп  ақын: «Күн барма қайта оралар кең мекеңге, Бұл жерде бала туып, ер жетер ме, Жөңкіліп жаудан үркіп, аудық қой біз . Еркімен жерін тастап ел кетерме...» - деп суреттейді.  Арқаға қайта оралған елмен бірге туған жерге жеткен Сәрінжіп  ақын «Жастерек» ұжымшарын ұйымдастырушылардың бірі болған.  Ақынның шығармалары кағаз бетін көріп, жарыққа шықпаған Сәрінжіп өзі туған өңірде дүние салып , Тағылының баурайына жерленген.

## Дереккөздер


Санат:Шет ауданы тұлғалары
Санат:Қазақстан мәдениеті
Қазанғап (өзен)

**Қазанғап өзені** – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы өзен. 

## Бастауы
Басын Кешубай тауының солтүстік беткейіндегі бұлақтардан алып, Ақтайлақ өзеніне құяды. 

## Гидрологиясы
Солтүстіктен оңтүстікке қарай терең тілімделген сай-салалы өңірмен ағады. Ұзындығы 100 шақырымдай. Сарықұрақ деп аталатын жақ саласы бар. Өзеннің ұзына бойында ойдым қара сулар мен құрғақ табандар алмасып отырады. Жағасы жайпақ, кей жерлерінде тал-шыбық өседі. Өзен бойындағы өңірдің шөбі шүйгін. Өзен - еріген қар (60-70%) және бұлақ (жерасты) суымен қоректенеді.

## Дереккөздер

Санат:Қарқаралы ауданы өзендері
Санат:Балқаш су алабы
Нұрғали Абдулбәриұлы Сафиуллин

1957 жылы 17 қаңтарда Шымкент облысы Түркістан қаласында туған. Татар.

Әкесі - Сафиуллин Абдулбәри, марқұм, жүргізуші болып жұмыс істеген. Анасы - Сафиуллина Флюра, зейнеткер, аспаз болып жумыс істеген.

Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтының дене шынықтыру және спорт факультетін бітірген (1978), бокс бойынша жаттықтырушы.

1978 жылдан - облыстық БЖСМ бокс жаттықтырушы-оқытушы. 1980 жылдан - облыстық Жоғары спорт шеберлігінің кешенді мектебі бокс бөлімшесінің аға жаттықтырушысы.

Қазіргі уақытта - ҚР Үлттық құрама командасының бокс бойынша аға жаттықтырушысы.

«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (2000).

ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1993).

## Сілтемелер
* Спортқа чемпион Боламын деп кел 

Үйленген. Жұбайы - Файзуллина Зулхабира (1958 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Қызы - Сафиуллина Ильзира (1982 жылы туған); ұлдары - Сафиуллин Руслан (1984 жылы туған), Сафиуллин Рустам (1989 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:Бокс жатықтырушылары
Ольга Вячеславовна Довгун

**Ольга Вячеславовна Довгун** 1970 жылы 1 қыркүйекте Шымкент қаласында туған. Орыс. Әкесі - Беляев Вячеслав Апександрович (1939 ж. т.), инженер-мелиоратор. Анасы - Беляева Светлана Евдокимовна, марқұм, инженер болып жұмыс істеген.

М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің дене шынықтыру және спорт факультетін бітірген (2004), дене шынықтырудан оқытушы, спорт түрлерінен жаттықтырушы. 1993 жылдан бері - ШҰКД және CP спортшы-нұсқаушысы.
Шағын калибрлі винтовкамен жатып атудан әлем чемпионы (2002, 2006); XXVIII Олимпиада ойындарына қатысушы (Афин, 2004) - 4-орын; I Афро-Азия ойындарының жеңімпазы (Хайдарабад, Үндістан, 2003); XIII, XIV және XV Азия ойындарының, Еуропа, Азия, КСРО, Қазақстан чемпионы және жүлдегері; әлем, Еуропа, КСРО, Қазақстан, Түркістан облысының рекордсмені; I, II, III Орта Азия ойындарының 13 мәрте чемпионы; Қазақстан халықтары I спартакиадасының 3 мәрте чемпионы; ҚР СЖФҚ президент кубогының жеңімпазы, XVI Азия ойындарының күміс жүлдегері (2010). Әлем кубогы, «Динамиада», Норвегия, Финляндии, Чехословакия, Германия, Австрия, Қытай, Мексика, Югославия, Куба, Италия, Чехия, Таиланд, Малайзия, Иран, Австралия, АҚІІІ, Үндістан, Грекиядағы халықаралық сайыстар мен турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері. ҚР Жылдың үздік спортшысы (2002). Оқпен атудан ҚР Еңбек сіңірген спорт шебері (2002). Халықаралық кластағы
спорт шебері. «Құрмет» орденімен марапатталған (2002).
*Тұрмыс құрған. Жұбайы - Довгун Виталий Семенович (1971 жылы туған), ШҰКД және CP спортшы-нұсқаушысы. Қызы - Надежда (1989 жылы туған); ұлы - Илья (1994 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:Алфавит бойынша нысана көздеушілер
Санат:Қазақстан нысана көздеушілері
Қабай Қаленұлы Сәрсенғалиев

**Қабай Қаленұлы Сәрсенғалиев** 1957 жылы 12 мамырда Ақтөбе облысы Апға қаласында туған. Қазақ. Қазақ химия-технологиялық институтын бітірген (Шымкент қаласы), инженер-технолог.  Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1979 жылдан - Ақтөбе облысы коммуналдық шаруашылық өндірістік-техникалық бөлімінің инженері. 1980 жылдың қаң- тарынан - Қазан революциясының 50 жылдығы атындағы Шымкент ӨБ фосфор ұнтақ қалдықтарын қайта өңдеу цехының 5-ші разрядты айдау аппаратшысы. 1980 жылдың шілдесінен - «Су арнасы» Ақтөбе басқармасының таза ғимарат инженер-технологі, 1981 жылдан - бас технологі, 1985 жылдан - су жинау бастығы, 1987 жыл- дан - бас инженері, 1992 жылдан - басқарма бастығы. 1995 жылдан - «Ақбұлақ» АҚ президенті. 1997 жыл- дан - «Ақтөбегаз» ЖАҚ газ учаскечінің бастығы, 1998 жылдан - вице-президенті, 1999 жылдан - басқарма төрағасы. 2001 жылдан - басқарма төрағасының бірінші орынбасары, 2002 жылдан - басқарма төрағасының м.а. 2002 жыл- дан - «ЭЦ EC - Қазақстан» РМК АОФ директоры. 2002 жылдан - «Ақтөбе газ тасымалдау жүйесі» ЖШС директоры, 2003 жылдың қаңтарынан - техникалық директоры. 2003 жылдың сәуірінен - «Ақтөбе газ шаруашылығы басқармасы» ЖШС техникалық директоры. 2004 жылдың қаңтарынан - «ҚазТрансОйл» ЖАҚ батыс филиалының «Мұнайтас» ЛПДС менеджер тобының бас инженері - басшысы. 2004 жылдың шілдесінен - «Ақбұлақ» АҚ президенті. 2008 жылдың мамырынан - «Жұмылдарыуға дайындық, АҚ, авариялар мен апаттық жағдайлардың алдын алу мен жоюды ұйымдастыру басқармасы» MM бастығының міндетін атқарушы, 2008 жылдың маусымынан - бастығы. 2008 жылдан - «Ақтөбе облысы жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы» MM бастығы. 2009 жылдың желтоқсанынан бері - Ақтөбе облысы Алға ауданының әкімі. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; су құбыры-кәріз шаруашылығында жеткен жетіктіктері үшін «Үздік белгісімен» (2006) марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар
Нұрлыбек Ақанұлы Қосбармақов

**Нұрлыбек Ақанұлы Қосбармақов** 
1948 жылы 7 ақпанда РКФСР Алтай өңірі Құлынды ауданы
Қаракөл ауылында туған. Қазақ.

Анасы - Қосбармақова Рахима Хайфутдинқызы, зейнеткер,
медицина қызметкері болған.
Республикалық эстрадалық-цирк өнері студиясының вокал
факультетін бітірген (1973), вокалшы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
КОКП мүшесі (1971-1991).

1966 жылдан - Алтай өңірі Құлынды ауданы Қаракөл ауылында әртүрлі жұмыс істеген. 1968 жылдан - П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық училищесінің студенті. 1969 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
1971 жылдан - Республикалық эстрадалық-цирк өнері
студиясының студенті. 1973 жылдан - Целиноград мемлекеттік филармониясының солисі (1998 жылдан - Астана қаласы Мемлекеттік филармония).
2000 жылдан бері - К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера
және балет театрының хор әртісі.

К. Байсейітова атындағы Ұлттық опера және балет театрының хор көркемдік кеңесінің мүшесі (2000 жылдан).
*«Ерен еңбегі үшін. В.И. Лениннің туған күніне 100 жыл толуы құрметіне»* (1970), *«Ерен еңбегі үшін»* (2009) медальдарымен; КСРО Мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасымөн марапатталған (1977).

Діни көзқарасы - *«Құрметпен қараймын»*.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Әлемдегі
жетекші республикалардың бірі ретінде көру»*.
Хоббиі - сурет салу, шахмат.
Сүйіп оқитын әдебиеті - өнер туралы әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Қосбармақова К.Б. (1955 ж. т.), кітапханашы. Ұлы - Қосбармақов Әлібек Нұрлыбекұлы (1978 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:1948 жылы туғандар
Ділмұрат Нұрахметұлы Бахаров

**Ділмұрат Нұрахметұлы Бахаров** - 1975 жылы 9 желтоқсанда Алматы облысының Жаркент қаласында туған. Ұйғыр.

Әкесі - Бахаров Нұрахмет Ярмұхамедұлы (1952 ж.т.), зейнеткер, Панфилов қаласының «Октябрьдің 40-жылдығы» ұжымшарында ауыл шаруашылық саласының басшы лауазымдарында қызмет атқарған. Анасы - Құрбанова Муаззам Қасымқызы (1952 ж.т.), Билал Назым атындағы ОМ іс қағаздарын жүргізушісі, бұрын Панфилов қаласының Қалалық Халық депутаттары кеңесінде нүсқаушы болып қызмет атқарған.

П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің халық аспаптары факультетін (1994) оркестр әртісі мамандығы бойынша; Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының композиция факультетін (2000) композитор мамандығы бойынша; «Тұран» университетінің экономика факультетін (2007) экономист мамандығы бойынша бітірген.

ҚР Халық әртісі Роза Рымбаева; ҚР Еңбек сіңірген қайраткерлері Нұрлан Абдуллин, Бақыт Шадаева; «Дервиши»,
«101» топтары; «Саз Отау» дуэті; сондай-ақ Асылбек Еңсепов, Лана, Ділназ Ахмадиева, Мақпал Исабекова,
Медеу Арынбаев, Шұғыла және табы басқа да көптеген орындаушылар орындайтын 100-ден астам эстрада жанрындағы әндердің (1996 жылдан); 20-ға жуық инструменталдық шығарманың (домбыраға, скрипкаға, қобызға арналған), классикалық жанр шығармаларының, симфониялық оркестрге, ішекті квартетке арналған шығармалардың, сондай-ақ «Шығысқа», «Шарасыз ұры болғандар, немесе Сандықта не жатыр» фильмдері музыкасының және т.б. авторы.

1992-1996 жылдары - «Нава» фольклорлық ансаблінің оркестр әртісі, 1996 жылдан - Қ. Қожамияров атындағы Республикалық мемлекеттік музыкалық комедия ұйғыр театры ансамблінің музыкалық жетекшісі. 1993-1994 жылдары - П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің «Чанг аспабы» мамандығы бойынша педагогы.
1999 жылдан бері - «Дервиши» тобының солисі, композиторы, аранжирлеушісі, топ жетекшісі, «Дервиши» дыбысжазу студиясының директоры.

Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі (2002 жылдан).

«Media Wave» фольклорлық музыка халықаралық байқауында I орынға (Венгрия, 1999), «Жас Қанат» республикалық конкурсында II орынға (1999) ие болған. «Үздік аранжирлеуі үшін» «Азия дауысы» X халықаралық конкурсының сыйлығымен марапатталған (1999).

Бойдақ.

## Дереккөздер


Санат:9 желтоқсанда туғандар
Санат:1975 жылы туғандар
Санат:Жаркентте туғандар
Санат:Алматы музыка колледжі түлектері
Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Санат:Тұран университеті түлектері
Санат:Қазақстан сазгерлері
Санат:Ұйғыр сазгерлері
Санат:Қазақстан ұйғырлары
Санат:Алматы музыка колледжі оқытушылары
Санат:Республикалық мемлекеттік музыкалық комедия ұйғыр театры ансамблі тұлғалары
Санат:Дервиши музыкалық тобы тұлғалары
Санат:Қазақстан сазгерлер одағы мүшелері
Әлібек Байжанұлы Сәтбаев

**Әлібек Байжанұлы Сәтбаев** 1948 жылы 2 қаңтарда Қызылорда облысының Қазалы ауданының Жаңа Қазалы кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Сәтбаев Жүмабай, марқұм, стахановшы, теміржолшы болып жұмыс істеген. Анасы - Сәтбаева Сәнімкүл, зейнеткер, әрқилы жұмыстар істеген. Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтының агрономия факультетін (1971) ғалым-агроном мамандығы бойынша; Басқару және саясаттану институтының саясаттану факультетін (Алматы қаласы, 1991) саясаттанушы мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң академиясының заң факультетін (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Республикалық және облыстық басылымдарда жарияланған экономика, ұлттық дәстүр және тіл мәселелері бойынша көптеген мақалалардың авторы. Қазақ, орыс және ағылшын (базалық) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1971 жылдан - Шымкент облысы Алғабас ауданының №85 Шаян АӨТУ агрономия негіздерін оқытушы. 1973 жылдан - Орал облыстық комсомол комитетінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі. 1979 жылдан - Қазақстан Компартиясы Орал облыстық комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімінің нұсқаушысы, бірінші хатшының көмекшісі. 1981 жылдан - «№8 Ауылқұрылыс» тресі партия комитетінің хатшысы. 1986 жылдан - Орал облысы Орал маңы Жданов атындағы кеңшары партия комитетінің хатшысы. 1987 жылдан - Орал облысы Орал маңы аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1991 жылдан - Орал облыстық жер реформасы комитетінің төрағасы. 1994 жылдан - Батыс Қазақстан облысының Чапаев аудандық әкімшілігінің басшысы, Ақжайық ауданының әкімі. 2002 жылдан - ҚР Ақпарат министрлігінің Батыс Қазақстан облысындағы Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының бастығы. 2005 жылдан бері - Батыс Қазақстан облысы Жер қатынастары басқармасының бастығы. Орал қалалық Халық депутаттары кеңесінің (1982-1986), Орал қаласындағы Ленин аудандық Халық депутаттары кеңесінің (1982-1986), Орал маңы аудандық Халық депутаттары кеңесінің (1987-1991) депутаты. Батыс Қазақстан облыстық сайлау комиссиясының төрағасы (1992-1994). «Денсаулық» клубының мүшесі (волейбол, 1991 жылдан). «Еңбек ерлігі үшін» (1979), «Ерен еңбегі үшін» (2009), т.б. медальдарымен; «Алтын барыс» белгісімен (2002) марапатталған. Әскери атағы - отставкадағы подполковник. Діни көзқарасы - дінге сенеді. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық жағынан дамыған мемлекет». Хоббиі - волейбол, теннис, шахмат, танымал адамдардың нақыл сөздерін, халық мақалдарын жинайды. Сүйіп оқитын әдебиеті - кпассикалық әдебиет, детективтік жанр. Үйленген. Жұбайы - Сәтбаева Жаңыл Мақыпқызы, зейнеткер. Қызы- Сәтбаева Гүлнар Әлібөкқызы (1970 жылы туған), төреші; ұлы - Сәтбаев Азамат Әлібекұлы (1981 жылы туған), заңгер, прокуратура қызметкері. Немерелері - Әйгерім, Алматы қаласы Халықаралық қатынастар институтының студенті, Аружан, Санжар.

Санат: Тұлғалар
Санат: Саясат
Владимир Николаевич Сахнов

**Владимир Николаевич Сахнов** — 1961 жылы 25 сәуірде Целиноград облысы Сандықтау ауданы Каменка ауылында туған.

## Өмірбаяны
Бурабай ауылшаруашылық техникумын (1980), құрылыс шебері; Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген (1986), жаттықтырушы-оқытушы.

1980 жылдан - Қаз КСР Спорт комитетінің шаңғы спортынан нұсқаушы. 1989 жылдан - Бүкілодақтық кәсіподақтары ерікті дене шынықтыру-спорт қоғамының шаңғы спортынан әдіскер. 1990 жылдан - ҚР Туризм және спорт министрлігі Ұлттық Олимпиадалық комитетінің бас маманы. 1993 жылдан - шаңғы спортынан ҚР Ұлттық командасының аға жаттықтырушы. 1999 жылдан - Көкшетау қаласы ОРМБЖМ директоры. 2003 жылдан - биатлоннан ҚР Ұлттық командасының бас жаттықтырушысы. 2005 жылдан - «Liebert wolkwtz» спорт клубының шаңғы спортынан жаттықтырушысы (Германия).

2007 жылдан - шаңғы спортынан ҚР ұлттық командасының жаттықтырушы-кеңесшісі.

## Жетістіктері

* Калгариде өткен Олимпиада ойындары эстафетасында күміс жүлдегері (1988)
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (Оберстдорф, 1987)
* Әлем кубогының бірнеше мәрте жеңімпазы және жүлдегері (1983-1989)
* КСРО Халықтары спартакиадасының (1982, 1986) 50 км қашықтықтағы марафондық жарысында және эстафетасында 3 мәрте чемпионы
* Ынтымақтас армиялар спартакиадасының абсолюттік чемпионы (1984)
* 5 мәрте КСРО чемпионы; КСРО Кубогының жеңімпазы (1982,1986)
* ҚазКСР чемпионы (1985-1989)
* 50 км қашықтықтағы марафондық шаңғы жарысында КСРО чемпионы.

## Марапаттары

* КСРО спорт шебері (1984)
* Халықаралық санаттағы спорт шебері (1988).
* «Қажырлы еңбегі үшін» медалімен (1988)
* ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының құрмет грамоталарымен марапатталған (1982, 1986).
* Әскери атағы - лейтенант.

## Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Сахнова Ольга Федоровна (1966 жылы туған). Ұлы - Владимир (1988 жылы туған); қызы - Николь (2006 жылы туған).

## Дереккөздер


Санат:25 сәуірде туғандар
Санат:1961 жылы туғандар
Санат:1984 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының шаңғышылары
Санат:1988 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының шаңғышылары
Санат:1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Санат:КСРО шаңғышылары
Санат:Халықаралық сыныпты КСРО спорт шеберлері
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары
Санат:Сандықтау ауданында туғандар
Санат:Қазақстан орыстары
Санат:Қазақстан шаңғышылары
Санат:Бурабай ауыл шаруашылығы техникумы түлектері
Санат:Қазақ спорт және туризм академиясы түлектері
Санат:Шаңғыдан Қазақстан ұлттық құрамасының аға жаттықтырушылары
Санат:Шаңғыдан әлем біріншілігінің күміс жүлдегерлері
Санат:Шаңғыдан әлем чемпиондары
Санат:Шаңғыдан КСРО чемпиондары
Санат:Шаңғыдан Қазақстан чемпиондары
Санат:Биатлоннан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкерлері
Санат:Қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Санат:Алфавит бойынша шаңғышылар
Фарида Досанқызы Құдайбергенова

**Фарида Досанқызы Құдайбергенова** 
1963 жылы 5 ақпанда Талдықорған облысы Қапал-Арасан
ауылында туған. Қазақ.

Әкесі - Құдайбергенов Досан Ысқақүлы, зейнеткер, зоотехник болып жұмыс істеген. Анасы - Құдайбергенова Райхан
Асқарқызы, бас бухгалтер.

I. Жансүгіров атындағы Талдықорған педагогикалық институтының музыка факультетін бітірген (1985), музыкант,
ән-күй мұғалімі.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1985 жылдан - Талдықорған облыстық филармониясының вокалисі. 1986 жылдан - Маңғыстау облыстық филармониясының вокалисі. 1988 жылдан - Краснодар өңірі
филармониясының вокалисі, *«07»* Ленинград рок-тобының вокалісі, Волгоград облыстық филармониясының вокалисі.
1988 жылдан - *«Қазақконцерт»* Қазақ мемлекеттік концерт бірлестігінің вокалисі.
2009 жылдан бері - *«Гүлдер»* мемлекеттік ансамблінің әншісі.
«На хвылях свитязя» халықаралық конкурсының лауреаты (Украина, 2000).
Әскери атағы - запастағы лейтенант.
Діни көзқарасы - мұсылман.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - *«Гүлдену, байлық»*.

Хоббиі - күміс бұйымдарды жинаумен айналысу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер.

Тұрмыс құрған. Жұбайы - Абаханов Есқайыр Жәрдемұлы
(1959 ж. т.), Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы директорының орынбасары. Қызы - Абаханова
Диана (1989 ж. т.); ұлы - Абаханов Шыңғысхан (1991 ж. т.).

## Дереккөздер


Санат:Тұлғалар

Санат:1963 жылы туғандар