open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Футболдан Америка кубогы 2016

**Футболдан Америка кубогы 2016** (ресми атауы — ***Copa América Centenario***) — КОНМЕБОЛ-дың 100 жылдық мерейтойына орай өткізіліп жатқан 45-ші Америка кубогы. Турнир ойындары АҚШ-та өтуде.

## Стадиондар
thumb|right|200px|Турнирдің қатысушы елдері
## Командалардың құрамы
*Басты мақала: [[Футболдан Америка кубогы 2016 (командалар құрамы)]]*

## Турнир
### Топтық кезең

#### A тобы

----

----

#### B тобы

----

----

#### C тобы

----

----

#### D тобы

----

----

### Плей-офф

#### Ширек финал

----

----

----

#### Жартылай финал

----

#### 3-орын үшін ойын

#### Финал
*Басты мақала: [[Футболдан Америка кубогы 2016 (Финал)]]*

## Бомбардирлер
;6 гол

*  Эдуардо Варгас

;5 гол

*  Лионель Месси

;4 гол

*  Гонсало Игуаин

;3 гол

*  Филиппе Коутиньо

*  Клинт Демпси

*  Алексис Санчес

;2 гол

*  Эсекьель Лавесси
*  Эрик Ламела
*  Ренато Аугусто
*  Саломон Рондон

*  Карлос Бакка
*  Хамес Родригес
*  Блас Перес
*  Артуро Видаль
*  Эдсон Пуч
*  Хосе Педро Фуэнсалида
*  Эннер Валенсия

;1 гол

*  Серхио Агуэро
*  Эвер Банега
*  Анхель Ди Мария
*  Виктор Куэста
*  Николас Отаменди
*  Хуан Карлос Арсе
*  Жасмани Кампос
*  Габриэл Барбоза
*  Лукас Лима
*  Хосе Мануэль Веласкес
*  Хосеф Мартинес
*  Джеймс Марселен
*  Кристиан Сапата
*  Марлос Морено

*  Франк Фабра
*  Сельсо Борхес
*  Йохан Венегас
*  Хесус Корона
*  Рафаэль Маркес
* Орибе Перальта
*  Хавьер Эрнандес
*  Эктор Эррера
*  Абдиэль Арройо
*  Мигель Камарго
*  Виктор Айяла
*  Хосе Паоло Герреро
*  Кристиан Куэва
*  Рауль Руидиас

*  Эдисон Флорес
*  Бобби Вуд
*  Джермейн Джонс
*  Гьяси Зардес
*  Грэм Зуси
*  Диего Годин
*  Матиас Корухо
*  Абель Эрнандес
*  Чарлес Арангис
*  Хайме Айови
*  Майкл Арройо
*  Миллер Боланьос
*  Антонио Валенсия
*  Кристиан Нобоа

**Автоголдар:**
*  Франк Фабра (Коста-Рика үшін)
*  Альваро Перейра (Мексика үшін)
*  Джи-Вон Уотсон (Уругвай үшін)

## Символикалық құрама
**Қақпашы**
* Клаудио Браво
**Қорғаушылар**
* Маурисио Исла
* Николас Отаменди
* Гари Медель
* Жан Босежур

**Жартылай қорғаушылар**
* Хавьер Маскерано
* Артуро Видаль
* Чарлес Арангис

**Шабуылшылар**
* Лионель Месси
* Эдуардо Варгас
* Алексис Санчес

## Ойындардың үздік ойыншылары

## Турнир кестесі

Санат:Футболдан Америка кубогы
Санат:2016 жылғы футбол
Шұбар (Ақмола облысы)

**Шұбар** — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Қызылсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Округ орталығы - Қоянды ауылынан оңтүстікке қарай 4 км-дей, Астана қаласының солтүстік-шығысында 3 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Қараадыр (станция)

**Қараадыр** —  Ақмола облысы Шортанды ауданы, Петров ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Шортанды кентінің оңтүстік-батысында 49 км-дей жерде. 

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шортанды ауданы елді мекендері
Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Мирный ауылдық округі (Қарағанды облысы)

**Мирный ауылдық округі** – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы  әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Мирное ауылы кіреді. Орталығы – Мирное ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Шалқар (Целиноград ауданы)

**Шалқар** (2010 жылға дейін – *Егіндікөл*) — Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл, Шалқар ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақмол ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей жерде, Егінді көлінің солтүстік-батысында орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Шнет

**Шнет** (*Шенет*) — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Рақымжан Қошқарбаев ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Округ орталығы - Рақымжан Қошқарбаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 19 км-дей жерде, Шенет көлінің солтүстік-шығыс жағасында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 198 адам (106 ер адам және 92 әйел адам) болса, 2009 жылы 170 адамды (78 ер адам және 92 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Целиноград ауданының таратылған елді мекендері
Мирный ауылдық округі

**Мирный ауылдық округі**:

* Мирный ауылдық округі – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Мирный ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ерлан Кенжеғалиұлы Сағадиев

**Ерлан Кенжеғалиұлы Сағадиев** (29 қыркүйек 1966, Алматы) — қазақстандық ірі мемлекеттік қайраткер, экономист, кәсіпкер. 2016—2019 жылдары Білім және ғылым министрі.

## Өмірбаяны
Екі жоғары білімі бар. 1990 жылы С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген  "экономика" мамандығы бойынша бітірген, біліктілігі: экономист — саяси экономиканың оқытушысы.

1993 жылы АҚШ-тың Миннесота қаласындағы Қолданбалы экономика департаментінің Миннеаполис штаты университетін бітірген, ғылым магистрі дәрежесі бар.

1990 жылы — еңбек жолын Сыртқы істер Министрлігінің Қолданбалы экономика департаментінің халықаралық экономикалық қатынастарды дамыту жөніндегі екінші хатшы лауазымынан бастаған.

1992 жылдан 1993 жылға дейін — Дүниежүзілік банк департаментінің ауыл шаруашылығы күйіне сараптау бойынша ассистенті, Шығыс Еуропа, ТМД елдерінің, АҚШ-тың кураторы.

1993 жылдан 1994 жылға дейін — Деволопед Текнолоджи Рисорста Технологиялар маркетингі жобасын басқарды, Миннеаполис, АҚШ.

1995 жылдан 2004 жылға дейін — бизнес құрылымдарында басшылық қызметтерді атқарды.

2003 жылдан  2009 жылға дейін — "Жаңа технологиялар. Қазақстан" АҚ директорлар Кеңесінің төрағасы, бас директоры қызметін атқарды.

2004 жылдан бастап 2012 жылға дейінгі кезеңде  — Халықаралық бизнес университетінің президенті.

2007 жылдың ақпан айынан бастап — Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің штаттан тыс кеңесшісі, .

2008-2009 жылдары — "Инвестициялық қор" АҚ тәуелсіз директоры лауазымын атқарды .

2009 жылдан 2012 жылға дейін — "FrontierMiningLtd" директорлар кеңесінің төрағасы, сонымен бір мезгілде Халықаралық ақпараттық технологиялар университетінің президенті болды.

2010 жылдан 2011 жылға дейін — Алматы қаласы қаржы орталығы Академиясының директорлар Кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.

2011 жылдан 2012 жылға дейін — "Қазақстандық жылжымайтын мүлік" АҚ директорлар Кеңесінің төрағасы, .

2012 жылдан 2013 жылға дейін — Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің кеңесшісі.

2014 жылдың 7 ақпанынан тамызына дейін — Қазақстан Респубилкасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің вице-министрі.

2014 жылдың 17 тамызынан 2015 жылғы шілдеге дейін —  Қазақстан Республикасының инвестициялар және даму бойынша вице-министрі.

2016 жылғы 10 ақпаннан бастап — Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрі болып тағайындалды .

2016 жылдың мамыр айында Ерлан Сағадиевтің 2009 жылдан бастап оффшорлық шоттарды ашу бойынша Mossack Fonseca фирмасының қызметтерін пайдаланғаны  белгілі болды . Сағадиевтің өзі ұзақ уақыт бизнесмен болғандығын және Панамалық офшорлардан өз атын көруден еш таңқалмайтынын мәлімдеді.

## Ата-аналар
Әкесі Кенжеғали Сағадиев, экономика ғылымдарының докторы, профессор , Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 3 және 4-шақырылымдарының депутаты, ҚР ҰҒА академигі президенті (1994 — 1996).

## Дереккөздер

Санат:1966 жылы туғандар
Санат:Қазақстан білім және ғылым министрлері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері
Футболдан Еуропа чемпионаты 2016. A тобы

*Басты мақала: *'Футболдан Еуропа чемпионаты 2016**''

**Футболдан Еуропа чемпионатындағы A тобы'''  — Еуропа Чемпионатының топтық кезеңіндегі алты топтың бірі.

A тобында Франция, Румыния, Албания және Швейцария ойнайды.

## A тобы

## Құрамалар
### Франция
### Румыния
### Албания
### Швейцария

## 1 тур
### Ойын №1. Франция—Румыния

### Ойын №2. Албания—Швейцария

## 2 тур
### Ойын №15. Франция—Албания
Саймон Кузнец

**Саймон (Смит) Кузнец** (30 сәуір 1901 жыл, Пинск, Ресей империясы (қазір Беларусь) - 8 шілде 1985 жыл, Кембридж, Массачусетс АҚШ) — орыстан шыққан АҚШ статистигі, экономисті, және экономика тарихшысы. 1971 жылғы, Экономика саласында Нобель сыйлығының лауреаты.

## Таңдамалы жұмыстары

* 1930: *Secular Movements in Production and Prices*,  Boston ve New York: Houghton-Mifflin, 
* 1951: "Long-Term Changes in the National Income of the United States of America since 1870", Kaynak: *Income and Wealth of the United States: Trends and Structure*, International Association for Research in Income and Wealth, Income and Wealth, Series II, Cambridge: Bowes and Bowes, , 
* 1955: "Economic Growth and Income Inequality", *The American Economic Review*, Cilt. 45, No.:1 say.:1-28, [
* 1961: *Capital in the American Economy: Its Formation and Financing*, Princeton: Princeton University Press,  
* 1966: *Modern Economic Growth: Rate, Structure, and Spread*,  New Haven, Connecticut: Yale University Press,, 
* 1971: *Economic Growth of Nations: Total Output and Production Structure*,Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press,

## Сондай-ақ, қараңыз
* Экономика саласында Нобель сыйлығы sahipleri listesi

## Сыртқы сілтемелер
* Нобель электронды мұражайындағы өмірбаяны 
* Нобель сыйлығын алған кезде сөйлеген сөзі 

Kuznets, Simon
Санат 1901 жылы туғандар
Санат: 1985 жылы қайтыс болғандар
Санат: АҚШ экономистер
Санат: Статистика
Санат: Колумбия университеті түлектері
Санат: Пенсильвания Университетінің профессор-оқытушылар құрамы
Санат: Гарвард университетінің оқытушылары
Санат: Беларусьте туған еврей америкалықтар
Санат: Кеңес Одағынан Құрама Штаттарға көшіп келгендер
Томарлы (Атырау облысы)

**Томарлы** — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Қайыршақты ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Атырау қаласының солтүстік-шығыс іргесінде орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 2657 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 3050 адам (1503 ер адам және 1547 әйел адам) болса, 2009 жылы 5036 адамды (2494 ер адам және 2542 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 18879 адамды (9468 ер адам және 9411 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
* **Қ.Смағұлов атындағы орта мектебі**
* **№39 орта мектеп** — 2019 жылы қыркүйек айында Жұлдыз ықшам ауданынан 624 орындық мектеп болып ашылған.
* **«Жұлдыз» бөбекжай-балабақшасы**
* **«Шағала» бөбекжай-балабақшасы**
* **Спорт кешені**

## Діни ұйымдар
* **«Анашым» мешіті** — 2021 жылы 27 желтоқсанда ашылған. Мешіттің сыйымдылығы 500 адамға арналған.
* **«Қажымұқан Мұңайтпасұлы» мешіті** — 2010 жылы Жұлдыз-1 ықшам ауданында салынған. Жалпы ауданы 310 шаршы метр. Үлкен залдың аумағы 288 шаршы метр, әйелдер намаз оқитын бөлменің көлемі  12 шаршы метр, имамның қызметтік бөлмесінің ауданы 10 шаршы метр. Қабырғасының биіктігі 5,5 метр, мұнараның биіктігі 16 метр, Күмбезінің биіктігі 9 метр.

## Ауыл суреттері

## Дереккөздер

Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
Новокирпичное

**Новокирпичное** — Атырау облысындағы Атырау қалалық әкімшілігіне қарайтын ауыл, Геолог ауылдық округінің құрамына кірді. 2019 жылы қала құрамына енгізілді.

## Халқы
1999 жылы халық саны 276 адам болса, 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша ауылда 211 адам тұрады.

## Елді мекендегі көшелер
* Ахмет Жұбанов көшесі
* Міржақып Дулатов көшесі

## Дереккөздер

Санат:Атырау қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Вячеслав Вячеславович Мальцев

**Вячеслав Вячеславович Мальцев** - 7 маусым 1964 жылы  Ресей саясаткері және қоғам қайраткері. Саратовтық думның үш реттік мүшесі (1994, 1997, 2002 сайланды)
Ол активті блоггер, орыс тілінде Artpodgotovka YouTube каналында "жаман жаңалықтар" туралы жоба  авторы және жүргізушісі.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

Санат:7 маусымда туғандар
Санат:1964 жылы туғандар
Санат:Саратовта туғандар
Санат:Ресейде «шетел агенті» деп танылған адамдар
Санат:Орыс ұлтшылдары
Санат:Саратов мемлекеттік заң академиясы түлектері
Санат:Ресей ютуберлері
Санат:Ресей блогерлері
Санат:Ресей анархистері
Санат:БЛКЖО функционерлері
Санат:Франциядағы төртінші толқындағы орыс эмигранттары
Санат:Саратов облысты думасы депутаттары
Санат:КСРО сержанттары
Жаңаталап (Атырау облысы)

**Жаңаталап ** — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Атырау ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Облыс орталығы – Атырау қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1511 адам (776 ер адам және 735 әйел адам) болса, 2009 жылы 2605 адамды (1306 ер адам және 1299 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 5307 адамды (2658 ер адам және 2649 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік нысандары
* **Жамбыл атындағы орта мектеп**
* **Дәрігерлік амбулатория**
* **Мәдениет үйі**, 

## Кәсіпкерлік
«Жайық-Атырау бекіре балық өсіру зауыты», "Жамбыл атындағы" өндірістік кооперативі, көлік жөндеу нысандары, шағын маркеттер, тойханалар т.б. жұмыс істейді.

## Ауыл суреттері

## Елді мекен көшелері
* Айтқұл Исмағұлов көшесі
* Ащыкөл (переулок Каспийский) көшесі
* Бабатөбе (Спортивная) көшесі
* Байғазы (Первомай) көшесі
* Байшонас (Октябрь) көшесі
* Бестөбе (Зарослый) көшесі
* Бесшоқы (Ферма) көшесі
* Жамбыл Жабаев көшесі
* Жаңа құрылыс (Новостройка) көшесі
* Каспийский көшесі
* Хасан Өтегенов көшесі
* Хисма Сұлтанов көшесі

## Дереккөздер

Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
Алтайское (Ақмола облысы)

**Алтайское** —  Ақмола облысы Шортанды ауданы, Новокубан ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Шортанды кентінің оңтүстік-батысында 17 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Шортанды ауданы елді мекендері
Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі (командалар құрамы)

## А тобы
### Франция

### Румыния

### Албания

### Швейцария

## В тобы
### Англия

### Ресей

### Уэльс

### [[Словакия Ұлттық футбол құрамасы|Словакия]]

## С  тобы

### [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]

### Польша

### Украина

### Солтүстік Ирландия

Санат:Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі
Сыбайлас жемқорлықты түйсіну индексі бойынша елдер тізімі

**Сыбайлас жемқорлықты түйсіну индексі** (, **CPI**)&nbsp;— 1995 жылдан бері жыл сайын *«[[Transparency International]]»* компаниясымен жүргізілетін әлем мемлекеттерінің рейтингі.

## Жылдар бойынша индекс көрсеткіштері

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Жемқорлық
Санат:Индекстер
Санат:Рейтингтер
Водниково

**Водниково** — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Балықшы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 450 адам (220 ер адам және 230 әйел адам) болса, 2009 жылы 629 адамды (298 ер адам және 331 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Атырау қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Талқайран

**Талқайран** — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Қайыршақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Атырау қаласынан солтүстікке 11 км-дей жерде орналасқан.

## Халқы
1989 жылы елді мекенде 659 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 721 адам (374 ер адам және 347 әйел адам) болса, 2009 жылы 935 адамды (472 ер адам және 463 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1386 адамды (692 ер адам және 694 әйел адам) құрады.

## Әлеуметтік және мәдени нысандары
* **Талқайраң негізгі мектебі**
* **"Талқайраң" ауылдық клубы**

## Елді мекендегі көшелер
* Дүсіп Мұқанов көшесі
* Кенжеш Есмұханов көшесі
* Тәжі Сәуіров көшесі
* Тәжік Таңатаров көшесі
* Ізбасар Жұмалин көшесі

## Дереккөздер
thumb|орта|650px|'''Талқайраң. Құрылыс алаңы'''

Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
Алғабас (Қорғалжын ауданы)

**Алғабас** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Сабынды ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен солтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.

## Халқы

## Көшелері
Алғабас ауылында 1 көше бар:

* Абай Құнанбаев көшесі

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы елді мекендері
Алмас (Ақмола облысы)

**Алмас** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Қызылсай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019-жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен оңтүстік-батысқа қарай 28 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 89 адам (45 ер адам және 44 әйел адам) болса, 2009 жылы 14 адамды (8 ер адам және 6 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданының таратылған елді мекендері
Біртабан (көл)

**Біртабан ** – Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы ағынды көл. Қорғалжын кентінің оңтүстігінде 10 км жерде.

## Гидрографикасы
Аумағы 26,6 км2, ұзындығы 10-12 км, ені 5-7 км шамасында. Көл солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатыр. Оңтүстік-шығыс жағасы тік жарлы, қалған бөлігі жайпақ.

## Өсімдігі
Жағалауында қамыс, жайылмасында бетеге, жусан, ши және шалғын өседі. Көлге Нұра өзен құйып, ағып шығады.

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы көлдерi
Санат:Нұра су алабы
Екпінді (Ақмола облысы)

**Екпінді** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Кеңбидайық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен шығысқа қарай 46 км-дей жерде, Құмдыкөл көлінің оңтүстік-батыс жағасында орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы елді мекендері
Такоцубо кардиомиопатияcы

thumb|Сегізаяқтарға арналған жапон қақпандары
**Такоцубо кардиомиопатиясы** (, *такоцубо* — сегізаяқ қақпаны), **сол жақ қарынша ұшының транзитарлы шар тәрізді кеңеюі**, **күйзеліс кардиомиопатиясы** — миокард жиырылуының уақытша төмендеуімен сипатталатын кардиомиопатияның ишемиялық емес түрі. Миокард әлсіздігі жақын адамының қайтыс болуы сияқты эмоциялық күйзеліс нәтижесінде туындайтындықтан, «**жаралы жүрек синдромы**» деп аталады.

## Тағы қараңыз
* Жүрек жетіспеушілігі

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* http://www.medicus.ru/cardiology/pats/?cont=article&art_id=6010 
* «жаралы жүрек синдромы» дегеніміз не? 

Санат:Жүрек аурулары
Октябрьский

* Октябрский – Қостанай облысы Лисаковск қалалық әкімдігіне қарасты кент.
* Октябрский – Шығыс Қазақстан облысы Алтай қалалық әкімдігіне қарасты кент.
Бижігіт Бұзауұлы

**Бижігіт Бұзауұлы** (туған жылы белгісіз - 1796) - қазақ батыры. Бұзау Жарасұлының үлкен ұлы.

## Өмірбаяны

«Шудың аяғынан бері Маңқанай дейтін жер бар. Ол Үйсінбайдан бері жиырма шақырымдай жер. Бұл бұрынғы «Созақ» кеңшарының аумағына кірген. Маңқанай деген әйелдің аты. Мынау Бұзау руы бес атаға бөлінеді. Олар Бижігіт, Түке, Ақжүніс, Малқара, Жаңғара, Есқара. Ал Маңқанай – солардың шешелері. Сол кісіні құрмет тұтып, үй тіккен жерінің атымен «Маңқанай» атанған» 

Бұзау батырдың үлкен баласы Бижігіт жас кезінде жоңғар басқыншыларына қарсы соғыста ешкімге дес бермеген батырын көзінен көздеп атып, мерт қылады. Бірақ ұрыс аяқталған соң, ерлігін ешкімге жария қылмай, қосынына қай­тып кетеді. Хан қол астындағыларға жоңғар батырын кім өлтіргенін анықтауды тапсырады. Ең соңында уәзірлері:
- Бұзаудың Бижігіт деген баласы қана келмеді. Қалғандарынан тұтас сұрастырып шықтық. Әзірге жебенің кімдікі екені анықталмады, - дейді.
Билеушінің бұйрығымен келген Бижігіт:
- Хан ием, батырдың басынан бақайшығына дейін оқ өтпейтін темір сауытпен құрсалған екен, тек екі көзі және астындағы ақбоз атының екі көзі, екі танауында ғана саңылау бар екен. Оң көзіне қадалған жебе болса, онда ол менікі, - дейді.
Құралайды көзге атқан мергендігіне тәнті болған Абылай хан ақ батасын беріп, жоңғардың қаза болған батырының астындағы ақ боз аты мен ақ сауытын сыйға тартыпты. Кейін сол ақ боз ат Қарқаралыда өткен бәйгеде бас жүлде алған көрінеді. 

1796 жылы өмірден өтіп, көз жұмарда өзінің сүйегін Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерлеуді аманаттайды. Бижігіттің ұрпақтары әкесі Бұзау батырдың жанына арулап қояды.

2015 жылдың 29 қазанында «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық музейінің ғылыми кеңесі «Тама Бижігіт батыр Бұзауұлы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде жерленген» деген тұжырымды растап, кесенеде жерленген тарихи тұлғалардың тізімі жазылған тақтаға қосу туралы шешім қабылдады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Бұзау батыр 
* Қазақ батырлары ескерусіз қалмаса екен
* Бұзау және оның ұлы Бижігіт батырларға ас берілді

Санат:Туған жылы белгісіздер
Санат:1796 жылы қайтыс болғандар
Абилин

**Абилин**:
* Абилин — Канзас штатындағы қала (АҚШ).
* Абилин — Техас штатындағы қала (АҚШ).
Анальгезия

**Анальгезия** (аналгезия, аналгия,  — «ауырсыну жоқ») — әр түрлі топтағы фармакологиялық дәрі-дәрмек (есірткілік анальгетиктер, қабынуға қарсы стероидты емес заттар, спазмолитиктер және т.б), хирургиялық әдіс (нейротомия), физиотерапевтік әсер (электроаналгезия, ультражоғары, жоғары және аса жоғары жиілікті электромагнитті өріс, төменгі жиілікті электромагнитті өріс) көмегімен ауырсыну сезімінің (тіпті таңдамалы ауырсынудың да) төмендеуі. Ауырсынуды сезу интенсивтілігі түйсінудің толықтай жоғалуына дейін төмендеуі мүмкін.

Анальгезия жүйке жүйесінің кейбір ауруларында байқалуы мүмкін.

Сирек туа біткен анальгезия кездесуі мүмкін. Қалыпты адамдарда ауырсыну – белгелі бір аурудың белгісі ретінде диагноз қоюда қолданады, сондықтан туа біткен анальгезия жағдайында адам өз денесін бақылап жүруі қажет, сондай-ақ дәрігерге жиі қаралуы тиіс.

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:Фармакология
Құмкөл (көл, Нұра алабы)

**Құмкөл** — Нұра алабындағы көл.

## Географиялық орны
Ақмола облысы, Қорғалжын ауданының солтүстігінде, Құмкөл ауылының оңтүстік-шығысында орналасқан. Теңіз деңгейінен 330 м биіктікте жатыр.

## Гидрографикасы
Аумағы 6,5 км2, су жиналатын алабы 119 км2. Ұзындығы 4,2 км2, енді жері 1,7 км, жағалау бойының ұзындығы 18,4 км. Еріген қар және жер асты суларымен толысады. Шығысындағы шығанаққа жазда кеуіп қалатын жылға құяды. Суы тұщы, мал суаруға пайдаланылады.

## Жағалау сипаты
Көлдің жағалауы жайпақ, пішіні күрделі келген. Оңтүстігінде және шығысында 2 шығанақ бар. Көлдің орта тұсының түбі лайлы, жағалауына жақын жерлері құмдауытты. Онда қамыс, құрақ өскен.

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы көлдері
Санат:Нұра су алабы
Құмкөл (көл, Сарысу алабы)

**Құмкөл** — Сарысу алабындағы көл.

## Географиялық орны
Мыңадыр тауларының солтүстік-батысыныда. Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы, Аралтөбе ауылының оңтүстігінде 7 км жерде орналасқан. Солтүстік-батысында Жұмырткөл көлі, солтүстігінде Сәмек, оңтүстігінде Толағай таулары бар. Теңіз деңгейінен 430 м биіктікте жатыр.

## Гидрографикасы
Аумағы 2,9 км2, ұзындығы 2,4 км, енді жері 1,7 км, жағалау бойының ұзындығы 13,7 км. Көлге солтүстігінен Жосалы өзені құяды. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толысады. Суы мал суаруға пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Жаңаарқа ауданы көлдері
Санат:Сарысу су алабы
Аралтөбе (Ұлытау облысы)

**Аралтөбе** — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңаарқа кентінен солтүстік-батысқа қарай 73 км-дей, Құмкөл көлінің солтүстігінде 7 км жерде орналасқан.

## Халқы
1999 жылғы санақ қорытындысы бойынша ауылда 116 адам болған.

Санат:Жаңаарқа ауданының таратылған елді мекендері
Андреев ауылдық округі (Ғабит Мүсірепов ауданы)

**Андреев ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Андреевка, Жаңасу, Раисовка ауылдары кіреді. Орталығы – Андреевка ауылы. Округ құрамында болған ''Беспаловка'' ауылы 2018 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2466 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы ауылдық округтері
Андреев ауылдық округі (Мамлют ауданы)

**Андреев ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Андреевка, Бостандық, Владимировка ауылдары кіреді. Орталығы – Андреевка ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1121 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Мамлют ауданы ауылдық округтері
Андреев ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Андреев ауылдық округі** – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы  әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Андреевка, Октябрьское ауылдары кіреді. Орталығы – Андреевка ауылы.

## Тарихы
2000 жылы Андреев ауылдық округінен Петров, Пригородный ауылдық округтері бөлініп шықты. 2005 жылы *Новороменка* ауылы таратылды.

## Дереккөздер

Санат:Шортанды ауданы ауылдық округтері
Садырбай

**Садырбай** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Арықты ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен шығысқа қарай 23 км-дей жерде, Жәнібекшалқар, Ұялышалқар көлдерінің аралығында орналасқан.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы елді мекендері
Сулыкөл (Ақмола облысы)

**Сулыкөл** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Арықты ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 70 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 502 адам (255 ер адам және 247 әйел адам) болса, 2009 жылы 86 адамды (44 ер адам және 42 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданының таратылған елді мекендері
Өркендеу (Ақмола облысы)

**Өркендеу** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы ауыл, Амангелді ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен батысқа қарай 18 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы елді мекендері
Сам

**Сам** — географиялық нысан атаулары:
## Қазақстан
* Сам — Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы жерінде орналасқан, Үстірттің солтүстігіндегі құмды алқап.
* Сам — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданында орналасқан сор.
* Сам — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданындағы ауыл.
* Сам — Ақтөбе және Маңғыстау облыстарының аймағындағы архитектуралық ескерткіштер тобы.
* Сам қаласы

## Ресей
* Сам — Ресейдегі өзен.
PhD-доктор

**PhD-доктор (Философия докторы, PhD)** (, ) — тиісті мамандықтар бойынша докторантураның кәсіптік білім беру бағдарламаларын меңгерген және диссертация қорғаған адамдарға берілетін ғылыми дәреже.

Қазақстанда PhD-докторларды дайындау 2005 жылдан бастау алады, бастапқыда (2005-2011 жылға дейінгі аралықта) PhD-докторантура бітірген тұлғалар тек академиялық дәреже иеленді. PhD-доктор ғылыми дәрежесі тек 2011 жылдан бастап берілетін болды.

### Философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесін беру тәртібі
Философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесін Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті докторантураны бітірген Қазақстан азаматтарына, шетел азаматтарына және азаматтығы жоқ тұлғаларға диссертациялық кеңестердің ұсынысы негізінде, Комитеттің консультативтік-кеңес беру ұйымы болып табылатын тиісті Сараптау кеңесінің қорытындыларын ескере отырып береді.

Қазақстанда Философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор ғылыми дәрежелеріне ұсынылған диссертацияның ғылыми нәтижелері кем дегенде 7 (жеті) жарияланымда, оның ішінде кем дегенде 3 (үшеуі) уәкілетті орган ұсынатын ғылыми басылымдарда, 1 (біреуі) Томсон Рейтер (ISI Web of Knowledge, Thomson Reuters) компаниясының ақпараттық базасының деректері бойынша нөлдік емес импакт-факторға ие немесе Scopus компаниясының деректер базасына кіретін халықаралық ғылыми журналда, 3 (үшеуі) халықаралық конференция материалында, оның ішінде 1 (біреуі) шетелдік конференция материалында жариялануы тиіс.

Мемлекеттік құпиялары бар диссертация қорғалған жағдайда шет елдік ғылыми журналдағы жарияланымның орнына уәкілетті орган ұсынған ғылыми басылымдағы жарияланым есептеледі.

### PhD-докторантура мамандықтары
Қазіргі таӊда Қазақстанда 145 PhD-докторантура мамандығы тіркелген.

## Дереккөздер

Санат:Ғылыми атақтар және шендер
Санат:Жоғарғы оқу орындарынан кейінгі кәсіптік білім беру
Санат:Философия докторлары
Арқат (өсімдік)

**Арқат**, галинзога () – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 

## Өсу ареалы
Қазақстанда Іле, Күнгей Алатауларының етектерінде арамшөп ретінде, бақтарда, арық бойларында, егістіктерде өседі. 

## Сипаты
* Биіктігі 20 – 60 (100) см.   
* Сабақтары тықыр немесе жоғарғы жағы түкті.   
* Жапырақтары дөңгелек, созылыңқы.   
* Себеттері көп, гүлдері ақ, сары түсті.   
* Мамыр – шілде айларында гүлдеп, шілде – қыркүйекте жемістенеді. Тұқымы қара көкшіл, түкті.  

## Дереккөздер

Санат:Күрделігүлділер
Кеңгірбай би ауылы

**Кеңгірбай би** (1996 жылға дейін — *Олжабай*) — Абай облысы Абай ауданындағы ауыл, Кеңгірбай би ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қарауыл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 3 км-дей жерде.

## Дереккөздер

Санат:Абай ауданы (Абай облысы) елді мекендері
Орда (ауыл)

**Орда** — Абай облысы Абай ауданы, Арқат ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Қарауыл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде.

## Дереккөздер
 

Санат:Абай ауданы (Абай облысы) елді мекендері
Айдарлы ауылдық округі

**Айдарлы ауылдық округі**:
* Айдарлы ауылдық округі — Алматы облысы, Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Айдарлы ауылдық округі — Жетісу облысы, Панфилов ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Айдарлы ауылдық округі — Қостанай облысы, Қарасу ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Айдарлы ауылдық округі — Қызылорда облысы, Сырдария ауданындағы әкімшілік бірлік.
Айдарлы ауылдық округі (Қызылорда облысы)

**Айдарлы ауылдық округі** – Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Айдарлы ауылы кіреді. Орталығы – Айдарлы ауылы.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 1505 адамды (811 ер адам және 694 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) ауылдық округтері
Қазақстан ауылдық округі

**Қазақстан ауылдық округі**:
* Қазақстан ауылдық округі — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қазақстан ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Қазақстан ауылдық округі — Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік.
## Тағы қараңыз
* Қазақстан (айрық)

Санат:Айрық беттер
Қазақстан ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Қазақстан ауылдық округі** — Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Екішек, Есқара, Жаңа Жұлдыз ауылдары кіреді. Орталығы – Жаңа Жұлдыз ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Железин ауданы ауылдық округтері
Ақкөл ауылдық округі

**Ақкөл ауылдық округі**:
* Ақкөл ауылдық округі — Алматы облысы, Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Ақмола облысы, Зеренді ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Алматы облысы, Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Жамбыл облысы, Талас ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Ақкөл ауылдық округі — Павлодар облысы, Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.
Ақшәулі (тау)

**Ақшәулі** – Тарбағатай жотасының солтүстік-батысындағы тау. 

## Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданы жерінде орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1618 м. Тау батыстан шығысқа қарай ендік бағытта созылып жатыр. Солтүстіктен Шақараты өзені бастау алады, батыс беткейі тіктеу келген.

## Өсімдігі
Таудың қара және қызғылт топырағында бұта аралас боз, селеу, сұлыбас, бетеге өседі. Баурайы мал жайылымына пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Үржар ауданы таулары
Байқошқар (өзен)

**Байқошқар ** – Абай облысы Абай ауданының солтүстігіндегі өзен. Ұзындығы 58 км, су жиналатын алабы 817 км². 

## Бастауы
Шыңғыс және Шақпақтас тауынан басталып, Байқошқар аулының тұсында Бақанас өзеніне оң жағынан құяды.

## Гидрологиясы
Арнасы тар, жағасы тік жарлы. Әрқайсысының ұзындығы 10 км-дей 74 саласы бар. Қараша айының 1-жартысында суы қатып, сәуірдің 1-жартысында мұзы ериді. Шабындықтар мен жайылымдарды суландыруға пайдаланады.

## Дереккөздер

Санат:Абай ауданы (Абай облысы) өзендері
Санат:Балқаш су алабы
Заречное

**Заречное**:
* Заречное – Ақмола облысы Есіл ауданы ауданындағы ауыл.
* Заречное – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы ауыл.
* ''Заречное'' – Алматы облысы Қонаев қалалық әкімдігіне қарасты таратылған ауыл.
* Заречное – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл.
* Заречное – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл.
* Заречное – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл.
* Заречное – Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы ауыл.
* Заречное – Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданындағы ауыл.
Ақкөл ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Ақкөл ауылдық округі** — Павлодар облысы  Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақкөл, Жақсай, Зелёная Роща ауылдары кіреді. Орталығы – Ақкөл ауылы. Округ құрамында болған *Присовхозный* ауылы 2012 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Егізқызыл (тау)

**Егізқызыл ** – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Қарқаралы қаласының батысында 35 км жерде орналасқан тау. Ең биік жері 771 м. 

## Геологиялық құрылымы, жер бедері
Девон жыныстарынан түзілген. Беткейі жайпақ, сай-жыралармен аз тілімденген. 

## Өсімдігі
Қызыл қоңыр топырағында дала өсімдіктері өседі. Жатаған, қараған қопалары кездеседі.  

## Дереккөздер

Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Футболдан Америка кубогы 2016 (Финал)

**[[Футболдан Америка кубогы 2016|Футболдан 2016 жылғы Америка кубогының]] финалы** — 2016 жылдың 27 маусымында Америка Құрама Штаттарының Ист-Ратерфорд қаласында, Метлайф Стэдиумында өткен 2016 жылғы Америка кубогының финалдық матчы. Матч Аргентина және Чили құрамаларының арасында өтті.

Ойын жергілікті уақыт бойынша (UTC-4) сағат 20:00-де басталды.

Ойынның негізгі және қосымша уақытында есеп ашылмады. Пенальтилер сериясында Чили жеңіске жетіп, қатарынан екінші рет турнир жеңімпазы атанды.

## Финалға жолдама

## Матч

### Детальдар

|valign="top"|300px
|style="vertical-align:top; width:50%"|
} Хуан Антонио Пицци
|}
|}

## Фотогалерея
## Қызықты мәліметтер

Санат:Футболдан Америка кубогының финалдары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Санат:2016 жылғы футбол
Арыс ауылдық округі

**Арыс ауылдық округі**:

* Арыс ауылдық округі — Түркістан облысы, Түлкібас ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Арыс ауылдық округі — Түркістан облысы, Сайрам ауданындағы әкімшілік бірлік.
Арыс ауылдық округі (Сайрам ауданы)

**Арыс ауылдық округі** — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қожақорған, Нұржанқорған ауылдары кіреді. Орталығы – Қожақорған ауылы..

## Дереккөздер

Санат:Сайрам ауданы ауылдық округтері
Жүзағаш (тау)

**Жүзағаш** – Байтілеу тауларының оңтүстігіндегі оқшауланған тау.

## Географиялық орны
Абай облысының Аягөз ауданында орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 430 м. Дөңгелек пішінді таудың ұзындығы мен ені 2 км-дей. Беткейлері көлбеуленіп төңірегіндегі далаға ұласып кетеді. 

## Өсімдігі
Баурайында бұта аралас, бетеге, сұлыбас, қараған, т.б. шөптесіндер өседі.
 
## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы таулары
Көксала (өзен)

**Көксала** – Бақанас өзенінің бір саласы.

## Географиялық орны
Абай облысы  Аягөз ауданының жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 152 км, су жиналатын алабы 2270 км2.

## Бастауы
Бастауын Шыңғыстаудың Ақшатау сілеміндегі бұлақтардан алып, Әбдірейім қыстағы тұсында Бақанас өзеніне құяды.

## Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Ірі салалары: Арсалан, Ақшатау. Наурыздың аяғында тасиды, жазда қарасуларға айналады. Жайылмасы – шабындық.

## Дереккөздер

Санат:Балқаш су алабы
Санат:Аягөз ауданы өзендері
Тасарық ауылдық округі

**Тасарық ауылдық округі**:

* Тасарық ауылдық округі – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Тасарық ауылдық округі – Түркістан облысы Төле би ауданындағы әкімшілік бірлік.
Қалғұтты (өзен, Абай облысы)

**Қалғұтты** – Шаған алабындағы өзен.

## Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 46 км.

## Бастауы
Бастауын Ақшатау жотасының оңтүстік-шығыс етегіндегі бұлақтардан алып, Ақши қыстауынан төменде жерге сіңіп кетеді.

## Гидрологиясы
Арнасы бастауында ғана шатқалды, одан төменгі арнасы тауаралық сайлы-жыралы аңғармен ағады. Ақши, Ақкілет қыстаулары маңында тарамдалып кетеді. Арнасында жыл бойы су болады. Негізінен қар және жер асты суларымен толығады. Аңғары мал жайылымына қолайлы.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы өзендері
Санат:Шаған су алабы
Қоңыртау (тау, Қостанай облысы)

**Қоңыртау** – Торғай үстіртіндегі аласа тау. Абсолюттік биіктігі 296 м, салыстырмалы биіктігі 21 м. 

## Географиялық орны
Қостанай облысы Қамысты ауданындағы Жайылма ауылынан шығысқа-қарай 15 км жерде орналасқан. Тау солтүстіктен оңтүстікке қарай 17 км-ге созылып жатыр, енді жері 10 км-ге жуық.

## Геологиялық құрылымы мен жер бедері
Қатпарлы іргетастың бетін жапқан мезо-кайнозой шөгінді жыныстары қабатының қалыңдығы 200 м-ге жетеді. Геологиялық құрылымы жөнінен Тұран тақтасына жататын эпигерциндік тау. Қоңыртауында 1965 жылы Н.С Скрябиннің геологиялық экспедициясының аэрофототүсірім және геофизикалық  деректер кезінде 25 миллион жыл бұрын метеориттің құлағаны анықталды. Диаметрі 1000 м, тереңдігі 200 м-ге жуық дөңгелек кратердің беткейлері жартасты келген. Шұңқыры төменгі олигоцен-жоғарғы миоцен дәуіріндегі өсімдіктер мен балықтардың бірегей және жақсы сақталған қалдықтарын саз және алевролитті шөгінділер жауып жатыр. Одан тыс жерлерінде палеозойдың тау жыныстары шөгінді қабаттарда кездеседі. Қазіргі жер бедерінің ортатұсындағы ойлауытты жерінде (кратерде) шағын келген Круглое көлі жатыр. Дүние жүзінде Қоңыртаудың көне метеоритіндей жақсы сақталған кратерлер өте сирек кездеседі (бар-жоғы 200-дей). Қоңыртау кратері үлкен ғылыми қызығушылық тудырып отыр.

## Өсімдігі
Көлбеу келген беткейлеріндегі карбонатты қызғылт қоңыр топырағында төскей шөп, жусан аралас бетегелі сұлыбасты шөптесіндер өскен.

## Дереккөздер

Санат:Қамысты ауданы таулары
Ай (Мыңбұлақ ауылдық округі)

**Ай** — Абай облысы Аягөз ауданындағы ауыл, Мыңбұлақ ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 62 км-дей жерде, Ақшәулі тауының батыс беткейінде, Ай (өзен)нің жоғарғы ағысының аңғарында орналасқан.

    

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы елді мекендері
Ай (Нарын ауылдық округі)

**Ай** — Абай облысы Аягөз ауданы, Нарын ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2024 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде, Ай өзенінің оң жақ аңғарында орналасқан.

     

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданының таратылған елді мекендері
Айғыржал (жота, Абай облысы)

**Айғыржал** – Абай облысы Аягөз ауданындағы жота.   

## Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 961 м. Сопақ пішінді келген таудың солтүстік бөлігі көтеріңкі. Қарасу өзені аңғарына тірелетін шығысы аласа келген. Сай-жыралармен тілімденген. Батыс және шығыс бөктерлерінен шағын өзендер бастау алады. 

## Өсімдігі
Жусан, көкпек басым астық тұқымдас шөптесін өскен. Тауалды жазығы мал жайылымына пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы таулары
Ынтымақ ауылдық округі (Жамбыл облысы)

**Ынтымақ ауылдық округі** – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Мәдімар ауылы кіреді. Облыс әкімінің 12.06.2001 жылғы №839 қаулысымен құрылған. Орталығы – Мәдімар ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Байзақ ауданы ауылдық округтері
Қазыбек би ауылдық округі

**Қазыбек би ауылдық округі** — Түркістан облысы, Жетісай ауданындағы әкімшілік бірлік. 2011 жылға дейін *Ынтымақ ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Абибола, Алғабас, Әлкен Оспанов, Жамбыл, Қазыбек би, Құрбан ата, Таубай ата  ауылдары кіреді. Орталығы – Қазыбек би ауылы. 

## Дереккөздер

Санат:Жетісай ауданы ауылдық округтері
Желдіқара (тау, Абай облысы)

**Желдіқара** – Тарбағатай жотасының солтүстігінде орналасқан оқшау тау.

## Географиялық орны
Абай облысы Ақсуат ауданында орын тепкен. Бұғаз және Базар өзендерінің аралығында жатыр. Тарбағатай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км жерде. Үштөбе елді мекеніне жақын орналасқан.

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1804 м. Ұзындығы 12 км, енді жері 7 км. Солтүстік беткейі көлбеу келген. Оңтүстік және оңтүстік-шығыс беткейлері жарқабақты, құзды. Солтүстік-батысынан Базар өзенінің саласы бастау алады.

## Геологиялық құрылымы
Төменгі кембрийдің гранитоидтарынан түзілген.

## Өсімдігі
Тауалды бозғылт топырағында бұта аралас сұр жусанды өсімдіктер өседі. Мал жайылымына қолайлы.

## Дереккөздер

Санат:Ақсуат ауданы таулары
Алакөл ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Алакөл ауылдық округі** — Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Көркем, Полтавское ауылдары кіреді. Орталығы – Полтавское ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Егіндікөл ауданы ауылдық округтері
Александров ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Александров ауылдық округі** – Павлодар облысы Шарбақты ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Александровка, Алексеевка, Жаңаауыл, Құрқамыс ауылдары кіреді. Орталығы – Александровка ауылы. 2013 жылы Алексеев ауылдық округіне таратылған Назаров ауылдық округінің Назаровка (орталығы), Каховка ауылдары қосылды. 2017 жылы Алексеев ауылдық округінің құрамында болған ''Бөріктал'', ''Каховка'', ''Николаевка'' ауылдары таратылды. 2019 жылы Алексеев ауылдық округі таратылып, Алексеевка (орталығы), Құрқамыс ауылдары Александров ауылдық округіне, Назаровка ауылы Шарбақты ауылдық округіне қосылды.

## Дереккөздер

Санат:Шарбақты ауданы ауылдық округтері
Бадам ауылдық округі

**Бадам ауылдық округі**:
* Бадам ауылдық округі — Түркістан облысы, Сайрам ауданындағы әкімшілік бірлік.
* Бадам ауылдық округі — Түркістан облысы, Ордабасы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Бадам ауылдық округі (Ордабасы ауданы)

**Бадам ауылдық округі** — Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2013 жылы құрамындағы Алтынтөбе, Көкбұлақ ауылдары Шымкент қаласына қосылды. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақбұлақ, Бадам, Дербес, Қарабастау, Мамыр, Ордабасы ауылдары кіреді. Орталығы – Бадам ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Ордабасы ауданы ауылдық округтері
Жаздың 500 күні

**«Жаздың 500 күні»** ( — «*Саммердің 500 күні*») — америкалық, романтикалық кинокомедия. Режиссёр Марк Уэббтің, алғашқы толықметражды фильмі.

## Сюжеті
Фильмде  Том Хэнсонның (Джозеф Гордон-Левитт) жұмыс істейтін кеңсесінде Саммер Финнмен (Зоуи Дешанель) ( — «жаз») көріскеннен кейінгі, 500 күн ішіндегі өмірі жайлы айтылады.

## Рөлдерде
* Джозеф Гордон-Левитт — *Том Хэнсен*
* Зоуи Дешанель — *Саммер (Жаз) Финн*
* Джеффри Аренд — *МакКензи*
* Хлоя Грейс Морец — *Рейчел Хэнсен*
* Мэттью Грэй Габлер — *Пол*
* Кларк Грегг — *Вэнс*
* Патрисия Белчер — *Милли*
* Рэйчел Бостон — *Элисон*
* Минка Келли — *Отэм (Күз)*

## Пікірлер
Жалпы фильм оң бағалар алды. IMDb сайтында фильм 7,8 балл көрсеткішін құрады. Ал Rotten Tomatoes-да киносыншылардың  217 рецензиясы бойынша  фильмнің рейтингі 86 % құрады.

Питер Треверс Rolling Stone журналынан қызықты сәттерді көрсететін, бірақ сол сәтте айрылыс линиясын көруге көмектесетін, ерекше сценарийді атап өтті. Және де ол Джозеф Гордон-Левитт пен Зоуи Дешанель жұмысына былай баға берді: «Олар рөлді өте шынайы ойнайды,түсінікпен және сезіммен ».

## Марапаттары
26 қазан 2009.Скотт Нюстадтер мен Майкл Уэбер  *Hollywood Breakthrough Screenwriter Award*- да номинацияланып, *[[Hollywood Film Festival]]* марапатын жеңіп алды. Және олар *[[Жолсеріктік марапаттама|Satellite Award]]*-да үздік ерекше сценарийға номинацияланған болатын.

«Жаздың 500 күні»  Ұлттық АҚШ киносыншылар кеңесі нұсқасы бойынша 2009 жылдың ең үздік 10 фильмнің бірі атанды және  «Еркін рух» пен *[[Халық таңдауы (премия)|People’s Choice Award]]*ның төрт марапатына номинацияланды.

Фильм 67-ші «Алтын глобус»-та екі номинация алды: «Үздік фильм (комедия немесе музыкалық)» номинациясы және Джозеф Гордон-Левитт «үздік актер (комедия немесе музыкалық фильм)» номинациясы.

## Саундтрек
# «A Story of Boy Meets Girl» — Mychael Danna and Rob Simonsen
# «Us» — Regina Spektor
# «There Is A Light That Never Goes Out» — The Smiths
# «Bad Kids» — Black Lips
# «Please, Please, Please Let Me Get What I Want» — The Smiths
# «There Goes the Fear» — Doves
# «You Make My Dreams» — Hall & Oates
# «Sweet Disposition» — The Temper Trap
# «Quelqu’un m’a dit» — Carla Bruni
# «Mushaboom» — Feist
# «Hero» — Regina Spektor
# «Bookends» — Simon and Garfunkel
# «Vagabond» — Wolfmother
# «She’s Got You High» — Mumm-Ra
# «Here Comes Your Man» — Pixies
# «Please, Please, Please Let Me Get What I Want» — She & Him
# «Sugar Town» - Nancy Sinatra 
# «She likes the wind» - Patrick Swayze

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Фильмнің ресми сайты 
* 
*  
* 
* 
* 

Санат:АҚШ кинокомедиялары
Санат:2009 жылғы кинокомедиялар
Санат:Марк Уэбб фильмдері
Санат:2000 жж. романтикалық комедиялық фильмдері
Санат:АҚШ романтикалық фильмдері
Санат:Кинорежиссерлердің дебюттік фильмдері
Алғабас ауылдық округі (Абай облысы)

**Алғабас ауылдық округі** – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Тарихы
**Алғабас ауылдық кеңесі** 1955 жылға дейін Семей облысы Абыралы ауданының құрамында болды. Ауданның таратылуына байланысты, ауылдық кеңес Қарағанды облысының Қу ауданына қосылды. 1957 жылы Бүркітті ауылдық кеңесімен біріктіріліп, 1962 жылы «Доғалаң» кеңшарының құрылуына байланысты Алғабас ауылдық кеңесі болып өзгертілді. 1977-1988 жылдары жаңадан ашылған Талды ауданының құрамында болды. 1988 жылы аудан таратылып, ауылдық кеңес Егіндібұлақ ауданына қайтарылды. 1990 жылы Абыралы ауданының қайта құрылуына байланысты Семей облысына берілді. 1997 жылы Абыралы ауданы таратылып, Семей қаласының қарамағына өтті.

## Әкімшілік құрамы
Құрамындағы жалғыз елді мекен әрі әкімшілік орталығы — Алғабас ауылы. Округ құрамында болған *[[Киікқашқан]]*, ''Қызылжал'' ауылдары 2017 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Жаңасемей ауданы ауылдық округтері
Ынтымақ ауылдық округі (Түркістан облысы)

**Ынтымақ ауылдық округі** — Түркістан облысы Жетісай ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Ағынсай, Ақниет, Әден ата, Көрікті, Нұрауыл, Өркенді, Победа, Талапты, Үшкөпір ауылдары кіреді. Орталығы – Өркенді ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Жетісай ауданы ауылдық округтері
Алакөл ауылдық округі (Павлодар облысы)

**Алакөл ауылдық округі** – Павлодар облысы Железин ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алакөл ауылы кіреді. Орталығы – Алакөл ауылы. 2012 жылы округ құрамында болған *Шипкуль* ауылы таратылды.

## Дереккөздер

Санат:Железин ауданы ауылдық округтері
Қызылжал

**Елді мекен:**
* ''Қызылжал'' – Абай облысы Жаңасемей ауданындағы таратылған елді мекен.

**Өзен:**
* Қызылжал – Сарысу алабындағы, Ұлытау ауданы жеріндегі өзен.

**Таулар:**
* Қызылжал – Жақсы Иманақ тауының солтүстік-батысындағы шоқы.
* Қызылжал – Түлкілі тауларының оңтүстік-шығысындағы тау.
Қанаш Қамзин ауылдық округі

**Қанаш Қамзин ауылдық округі** – Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Айнакөл, Алғабас, Көктас, Қанаш Қамзин, Қарабай, Қаракөл, Ребровка, Сынтас ауылдары кіреді. Орталығы – Алғабас ауылы. 2000 жылы округ құрамына қысқартылған Приозёрный ауылдық округі ауылдары қосылды. 2003 жылы Жолқұдық ауылдық округінің *Приозёрное* ауылы таратылды. 2013 жылы қысқартылған Айнакөл ауылдық округі ауылдары (Айнакөл (орталығы), Қарабай, Көктас, Сынтас) мен Жолқұдық ауылдық округі ауылдары (Жолқұдық (орталығы), Қаракөл, Ребровка) қосылды. 2023 жылы Алғабас ауылдық округі **Қанаш Қамзин ауылдық округі** болып өзгертілді.

## Дереккөздер

Санат:Ақсу қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Алғабас ауылдық округі (Мақтаарал ауданы)

**Алғабас ауылдық округі** – Түркістан облысы Мақтаарал ауданында болған әкімшілік бірлік. 2011 жылы Ленинжолы ауылдық округімен біріктірілген.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Алғабас, Еркінабад, Табысты ауылдары кірді. Орталығы – Алғабас ауылы болған. 

## Халқы
2009 жылғы санақ бойынша округ халқы 4455 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Мақтаарал ауданының таратылған ауылдық округтері
Алғабас ауылдық округі (Бәйдібек ауданы)

**Алғабас ауылдық округі** — Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Қазата, Таңатар, Үсіктас, Шақпақ ауылдары кіреді. Орталығы – Шақпақ ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Бәйдібек ауданы ауылдық округтері
Вирджиния Раджи

**Вирджиния Раджи** (; 18 маусым 1978, Рим) — итальяндық саясаткер, Рим мэрі (2016 жылдан). Рим мэрлігінде алғашқы әйел мэр.
## Дереккөздер
Астрахан ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Астрахан ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы  Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Астраханка, Қаратомар ауылдары кіреді. Орталығы – Астраханка ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1135 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Астрахан ауылдық округі (Ақмола облысы)

**Астрахан ауылдық округі** — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Астраханка, Жаңабірлік, Таволжанка ауылдары  кіреді. Орталығы – Астраханка ауылы.

## Дереккөздер

Санат:Астрахан ауданы ауылдық округтері