Қызғылт сары, қызыл, сары

**Қызғылт сары, қызыл, сары** () — американдық суретші Марк Ротконың 1961 жылы боялған және түс өрісінің кескіндемесіне қатысты абстрактілі экспрессионизмнің жетекші өкілі. 2012 жылдың 8 мамырында ол Кристис аукционында 86 882 500 долларға сатылды, соғыстан кейінгі заманауи өнер туындысының рекордтық номиналды бағасы. Картина 2011 жылдың соңында Дэвид Пинкус қайтыс болғаннан кейін Пинкус отбасының жеке коллекциясынан, өнердің ықпалды картридждерінен алынды.

## Тарихы
"Қызғылт сары, қызыл, сары" картинасын Марлборо бейнелеу өнері (ағылш. Marlborough Fine Art) атты Лондондағы галерея сатып алды, ол Нью-Йорктегі Марлборо-Герсон галереясынан келді. 1964 жылдың ақпанынан наурызына дейін ол Марк Ротко көрмесінің бөлігі ретінде Лондонның Марлборо-Жаңа Лондон галереясында қойылды. Лондон галереясы бұл жұмысты 1967 жылы Дэвид Пинкусқа сатты, ол ХХ ғасырдың екінші жартысындағы жетекші американдық өнер жинаушылардың бірі болып саналады Сурет 45 жыл бойы көпшіліктен жасырылды, ал Пинкус оны иеленіп, тек ерекше жағдайларда көрсетілді. 1986 жылдың қыркүйегі мен қарашасы аралығында "қызғылт сары, қызыл, сары" Филадельфия өнер мұражайында "Филадельфия жинағы: 1940 жылдан басталатын өнер" (ағылш. Philadelphia Collects: Art Since 1940) атты көрмесінде көрсетілді. 1996 жылдың маусымынан желтоқсанына дейін картинаны Пенсильвания штатының университетіндегі Палмер өнер мұражайы университет саябағында "абстракциядан фигурацияға дейін: Пинкус коллекциясынан заманауи өнер таңдаулары" (ағылш. Abstraction to Figuration: Selections of Contemporary Art from the Pincus Collection)атты көрмесіне берілді.

## 2012 жылғы Аукцион
"Қызғылт сары, қызыл, сары" сатылымға дейін Марк Ротконың жұмысының рекордтық бағасы 72,8 млн АҚШ доллары 2007 жылдың 17 мамырында болған, Катар корольдік отбасысы Дэвид Рокфеллерден " Ақ орталық (қызғылт түсті сары, қызғылт және күлгін)"жұмысын сатып алған болатын. "Қызғылт сары, қызыл, сары" жұмысының бағасы 77,5 миллион долларды құрады, ал сатып алушының комиссиясын ескере отырып, 86,8 миллион долларды құрады, осылайша соғыстан кейінгі заманауи өнер үшін қоғамдық сауда-саттықта инфляцияны есепке алмай жаңа рекорд орнатты.Сонымен қатар, соғыстан кейінгі кескіндеме үшін жеке сатылымда төленген ең жоғары баға 2006 жылдың қарашасында Джексон поллоктың "№ 5, 1948" жұмысы үшін 140 миллион долларды (2012 жылдың мамырында шамамен 160 миллион доллар) құрайды деп есептеледі. Тұрақты долларда соғыстан кейінгі өнер үшін рекордтық баға 2008 жылы мамырда Сотбис аукционында Фрэнсис Бэконның 1976 жылғы Триптихіне төленген 86,3 миллион доллар (2012 жылдың мамырында шамамен 92 миллион доллар) болды.

Сату алдындағы бағалаулар негізінде "қызғылт сары, қызыл, сары" құны 45 миллион доллардан асады деп болжанған. Аукцион барысында ол 70 миллион долларға жеткенде, оған бәсекелес үш қатысушы қалды. Сауда-саттық алты жарым минуттан астам уақытқа созылды, бұл қазіргі заманғы өнер туындыларының арасындағы ең ұзақ сауда-саттық [2].

## Критика
"The New York Times" фильміндегі Сурен Меликян Ротконың "қызғылт сары, қызыл, сары" жұмысын, оның барлық картиналарының ішіндегі ең мықтысы деп атады[2]. "The Wall Street Journal" журналының қызметкері Келли Кроу "шие қызыл фонында тербелетін қызғылт сары және сары тіктөртбұрыштар күн батуы немесе эскимо сияқты тартымды палитраны құрайтынын" атап өтіп, "аукцион мамандары коллекционерлер көбінесе сұрға қарағанда қызыл және алтын түсте жасалған жұмыстар үшін көбірек төлейтінін айтады".

## Дереккөздер