open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рене Клер

**Рене Клер** (, шын есімі **Рене-Люсьен Шометт** ; 11 қараша, 1898, Париж — 15 наурыз, 1981, Париж, Франция) — француз кинорежиссері, кинодраматург. Франция академиясының мүшесі (1960). Сюжеті қиял-ғажайыпқа құрылған «Ұйқыдағы Париж» (1923) комедиясы оның тұңғыш қойған фильмі. Бұдан кейінгі фильмдері де («Антаркт») осы  тақілеттес. 30-жылдардың ортасында АҚШпен Ұлыбританияда қызмет етті. 1947 ж. Францияға  қайта оралды. Ол буржуазиялық күйкі өмірге қарсы шығып, оның өткір сынға алды. Өткір поэтикалық ой оның режиссерлік творчествосына тән қасиет. 

Фильмдері: «Сабан қалпақша» (1927, Э.Лабиштың шығармасы бойынша), «Екі момын» (1928), «Порт Де Лила» (1957), «Дүниенің бар алтыны» (1961). Қойған фильм сценарийлерінің көбін өзі жазды. «Кино өнері туралы» (1958) атты кітаптың авторы.

## Дереккөздер

Санат:Франция драматургтері
Джейсон Биггз

**Джейсон Мэттью Биггс** (; 12 мамыр 1978, Помптон-Плэйнс, Нью-Джерси) – америкалық актер, «Американский пирог» квадрологиясына түсіп, танымал атанған.

## Өмірбаяны
Биггз менеджер мен медбикенің отбасында дүниеге келген. Ол өз карьерасын он үш жасынан бастайды. 1991 жылы Drexell’s Class сериалында өзін сынап көрді. World Turns операсына қатысып, «Эмми» жүлдесінің номинанты атанған. 15 жасынан «Как вращается мир» операсында екі жыл түсті де, «Дайджест мыльных опер» сыйлығына ие болды. Осы рөлдерінің кесірінен, Биггз колледжді бітіре алмайды. Бір тоқсан Нью-Йорк университетінде оқып, кейін шығып кетеді де, Нью-Джерси штатының Монтклер университетінде жалғастырады. Одан соң, Биггз Голливудқа бару жайлы ойланып, 1997 жылы «Каникулы с Элвисом Пресли» фильмінде рөлге ие болады. Джейсонның Адам Сендлермен түрі ұқсас болғандықтан, екеуін жиі салыстырып отырады.

## Жеке өмірі
«Американский пирог» жобасы шыққан соң, Биггз көптеген фанаттарға ие болғанымен де, өзінің махаббаты - Дженни Молленге адал болып қалады. 2008 жылдың 23 сәуірінде екеуі үйленіп, 2014 жылдың 15-ақпанында Сид Моллен-Биггз атты ұлдары дүниеге келеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 
* Джейсон Биггз 
* Джейсон Биггз
Марк Акимович Клешня

**Клешня Марк Акимович** (1899, Днепропетровск облысы - 1961, Ақмола облысы)- партия қызметкері, Социалистік Еңбек Ері (11.1.1957). 

Семей губерниясы Кеңес партия мектебін бітірді (1927). Қазақстандағы Азамат соғысына қатысты. 1917-1926 ж. Семей, Павлодарда болыстық, уездік органдарда қызмет істеді. 1928-1934 ж. Павлодар окургтік аткомының нұсқаушысы және оның бөлім меңгерушісі, М.Горький ауаткомының және Булаев ауаткомының төрағасы. 1934-1937 ж. Ақмола аудандық жоспарлау бөлімінің және жер бөлімінің меңгерушісі, Тельман ауаткомының төрағасы. 1937-1942 ж. Қарағанды облысы астық шаруашылығы басқармасының бастығы, Ақмола ауаткомының төрағасы. 1942-1951 ж. Қазастан КП Балқашин аудандық комитетінің хатшысы. 1951-1958 ж. Шортанды аудандық партия комитетінің бірінші хатшасы болды.

## Дереккөздер

*КЛЕШНЯ Марк Акимович 

Санат:1899 жылы туғандар
Санат:Петриковка ауданында (Днепропетровск облысы) туғандар
Санат:1961 жылы қайтыс болғандар
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері
Санат:Украиндар
Александр Матвеевич Матросов

**Александр Матвеевич Матросов** (1924, Днепропетровск - 1943, Псков облысы, Локнянск ауданы, Чернушки ауылының маңында) — Кеңес Одағының Батыры (1943). 1942 жылдан ВЛКСМ мүшесі. Балалық шағында ата-анасынан айырылған Матросов Ульиновск обылысының Ивановск  балалар үйінде және Уфада балалардың еңбек колониясында тәрбиеленеді. 1942 ж. қазанда Қызыл Армияға шақырылып, жаяу әскерлер училищесіне курсант етіп жіберіледі. 1942 ж. қарашада өз еркімен майданға аттанып, 56-гвардиялық атқыштар дивизисы (Калинин майданы) 254 - гвардиялық атқыштар полкінің  құрамында қатардағы жауынгер болып ұрысқа қатысты. Матросов Чернешки ауылы үшін ұрыста жау дзотының  амбразурасын өз денесімен жауып, қаһармандықпен қаза тапты. Уфада Матросовқа  ескерткіш орнатылған.

## Дереккөздер

Санат:Кеңес Одағының батырлары
Маточкин Шар

**Маточкин шар** — Жаңа Жердің Солтүстік және Оңтүстік аралдары аралғыныда орналасқан бұғаз. Баренц және Кара теңіздерін жалғастырады. Жағалауы тік, құзды келеді. Ұзындығы 100 км, ені (ең тар жерінде) 0,6 км. Тереңдігі 12 м. Жылдың көп мезгілінде қатып жатады. Жағалауында балықшылар ауылдары орналасқан (Маточкин Шар, Столбовой).

Санат:Ресей бұғаздары
Санат:Жаңа жер
Санат:Солтүстік Мұзды мұхит бұғаздары
Материк етегі

**Материк етегі**, континент етегі — материк беткейінің негізгі мен мұхит табаны аралығындағы еңіс келген өңір. Геоморфологиялық тұрғыдан материк етегіне материктік беткейден ысырылған шөгінділер шоғырланған, еңкіш келген белесті аккумуляциялық жазық, геологиялық құрылымы жөнінен Жер қабығының материктік және мұхиттық бөліктері жалғасқан жеріндегі терең ойпаң. Ені кейде жүздеген км-ге жетеді. Рельефінде ысырынды конустар, төбелер кездеседі. Материк етегі суының органикалық құрамы материк беткейіне қарағанда әлдеқайда кедей болады.

## Дереккөздер

Санат:Мұхиттану
Вилем Матезиус

**Матезиус Вилем** (03.08.1882, Пардубице, - 12.04.1945 Прага) - чех тілі маманы. Прага лингвистикалық үйірмесінің негізін салушы және оның президенті. Жалпы тіл білімі мен ағылшын тілінің маманы. Матезиус тілдерді синхрония және диахорния жолымен зерттеуді қолдады ("О потенциальности языковых явлений", 1911). Ол өзі ұстанған бағытыy дыбыстық элименттерін пайдаланып дәлелдемек болды.

## Дереккөздер

Санат:Чехия тұлғалары

Санат:1882 жылы туғандар
Санат:1945 жылы қайтыс болғандар
Джозеф Гордон-Левитт

**Джозеф Леонард Гордон-Левитт** (; 17 ақпан 1981, Лос Анжелес, АҚШ) – америкалық актер, режиссер, «Алтын глобус» жүлдесінің номинанты атанған (2009, 2012).

## Өмірбаяны
Джозеф Гордон-Левитт 1981 жылы 17-ақпанда Калифорния штатының Лос-Анжелес қаласында дүниеге келген. Ол еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Деннис Левитт, «Pacifica Radio» радиостанциясында жұмыс жасады. Ал анасы, Джейн Гордон, сол радиостанциядағы телебағдарламаның редакторы болды. Джоның Дэниэл атты ағасы болған. Алайда, ол 2010 жылы өмірден өтті. Джозеф актерлік карьерасын кішкентайынан бастайды. 1988 жылы «Ни шагу назад» телефильмінде сынға түсті. 1992 жылы «Бетховен» фильмінде түсті. Кейін «Там, где течёт река» фильмінде Роберд Редфордың рөлін ойнайды. Ал 1996 жылдан бастап «Третья планета от Солнца» сериалында түсе бастайды. Соның арқасында екі сыйлыққа ие болады. Хит Леджер және Джулия Стайлзбен бірге «10 причин моей ненависти» комедиясына түсіп, басты рөлдердің бірін иеленеді. 2001 жылы Колумбия университетін бітіріп, Джозеф 2005 жылы көрермендердің ыстық ықыласына ие болады, «Загадочная кожа», «Кирпич» фильмдерде түседі. 2006 жылы Дайан Лэйн және Микки Руркпен «Киллер» триллерінде көрінеді. 2009 жылы Зоуи Дешанельмен «Жаздың 500 күні» романтикалық комедиясында басты рөлді ойнайды. Осы фильмдегі рөлі үшін «Независимый дух» және «Detroit Film Critics Society Awards» сыйлықтарына ие болады. 2010 жылы «Начало» атты фильм шығады. Бұл фильмде Леонардо Ди Каприомен басты рөлді ойнайды. Натали Портманмен «Хэшер» фильмінде түседі. 2011 жылы «Жизнь прекрасна» фильмінде Адамның рөлін ойнайды. Кейін актертағы да көптеген фильмдерге түседі.

## Фильмографиясы

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресми сайты
* 
* 

Санат:Колумбия университеті түлектері
Андрей Матвеевич Матвеев

**Андрей Матвеев Матвеевич** (1701 жыл, Новгород - 1739 жыл, Санкт-Петербург) - орыс кескіндемешісі. Петр I Матвеевтың суретшілік білімін көтеру мақсатымен Голландияға жіберді. 1725-27 ж. ол Антверпен көкемсурет акеадемиясында оқыды. 1727 жылдан Петербург құрылыс басқармасы жанындағы "суретшілер тобына" жетекшілік етті. Петропавловск соборы мен бірнеше шіркеулерді әсем жазбалар мен, "Жазғы үйді" соғыс тақырыбындағы суреттермен көркемдеді. Еңбектері : : "Кескіндеме аллеегориясы" (1705), "Зайыбымен бурге отырған автопортреті" (1729, екеуі де Орыс музейінде), И.А мен А.П. Голицындар портреті. Матвеев еңбектері 18 ғасырдағы орыс реалистік өнеірінің  бірден-бір биік шоқтығы саналады.

## Дереккөздер

Санат:Ресей суретшілері
Санат:1701 жылы туғандар
Санат:1739 жылы қайтыс болғандар
Мастоидит

**Мастоидит** *(грек. mastoeides - емзік тәрізді)* - ми сауытының самай бөлігінің қабынуы. Көбіне мастоидит ортаңғы құлақтың қабынып, іріңденуінен болады. Сондай-ақ, туберкулез, мерез, сепсис ауруы кезінде инфекцияның қан айналым жүйесімен жарақаттанған органға өтуі де мастоидитке шалдықтырады. Аурудың белгісі: құлақтың самай бөлігін қолмен басқанда қатты ауырады.

## Дереккөздер

Санат:Аурулар
Санат:Ісіну
Mac OS

**Mac OS** (Macintosh Operating System) — Apple корпорациясының жеке меншік  операциялық жүйелер топтамасы. 2011 жылдың мамырындағы дерек бойынша қолданушылар саны бойынша Mac OS әлемде ең танымал бағдарламалар жасақтама топтасмаларындағы үлесі 5,4%-бен екінші орындағы құрады. Ол Macintosh дербес компьютерлері үшін жасалған. Қазіргі заманғы компьютерлерде Графикалық интерфейстің кеңінен қолдау табуында Mac OS топтамасының орны зор. Ол бірінші рет 1984 жылы Macintosh 128K дербес компьютерінде орнатылған.

Apple компаниясы Macintosh-тың «барлығына ортақ компьютер» болуын қалады. «Mac OS» деген терминнің өзі жүйенің 1990 жыдларда ресми түрде қолданып басталғанға дейін қолдалданысқа енбеді. Содан бері бұл термин Макинтош операциалды жүйесілерінің бәріне қолдалынып келеді, себебі ол оның басқа опериациалды жүйелер контекстінде ерекшеленуіне жол береді.

Mac OS-ның ертеректегі нұсқалары Mac компьютерлерінің Motorola 68k процессорларымен ғана танымал болса, қазіргі күнгі нұсқалары PowerPC&nbsp;(PPC) архитектурасымен&nbsp;танымал.

Төменде Mac OS-нің ертеректегі нұсқалары кесте түрінде келтірілген:

## Тағы қараңыз
* Қолданбалы бағдарлама (Windows ортасындағы)

## Дереккөздер


Санат:Mac OS
Санат:1984 жылы жасақталған операциялық жүйелер
Санат:Apple операциялық жүйелері
Санат:Apple бағдарламалық жасақтамасы
Марк Руффало

**Марк Алан Руффало** (, 22 қараша, 1967, Кеноша, Висконсин, АҚШ) — америкалық киноактер. «Вид сверху лучше» (2003), «Зодиак» (2007), «Остров проклятых» (2010) және «Мстители» (2012) сияқты фильмдердің арқасында танымал болған. «Детки в порядке» (2010) және «Охотник на лис» (2014) жобаларынағы атқарған жұмысы үшін көптеген сыйларды иеленген.

## Өмірбаяны
Марктың әкесі-суретші, ал анасы шаштаразда жұмыс істеген. Отбасыларында Марктан басқа тағы үш бала болған. Ол балалық шағын Висконсинде, кешірек — Сан-Диегода өткізген. Мектепті бітірген соң, Марк Лос-Анжелестегі Стелла Адлердің Консерваториясында білім алған. 9 жыл бойы театрда жұмыс жасап, 2000 жылы «Можешь рассчитывать на меня» фильмінде түсіп, танымал атанады. Басында ісігі барына қарамастан, «Соучастник» және «Вечное сияние чистого разума» фильмдерінде түсті. «Детки в порядке» атты жобада түскені үшін 2011 жылы «Оскар» жүлдесінің номинанты атанған. «Охотник на лис» драмасында түскені үшін тағы да «Оскар» сыйлығын алады.

## Жеке өмірі
Марк Суффалоның әйелі - Санрайз Койни. Оның үш баласы бар.

## Фильмография
* 2015 — «Кек алушылар: Альтрон дәуірі»
* 2019 — «Кек алушылар: Финал»
* 2023 — «Байғұс жандар»

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Марк Руффало
* Марк Алан Руффало

Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Марчелло Мастроянни

**Марчелло Винченцо Доменико Мастроянни** (; 28 қыркүйек, 1924, Фонтана-Лири, Лацио, Италия — 19 желтоқсан, 1996, Париж, Франция) — итальян киноактері. Алғашқыда жұмысшы болып, әуесқойлардың қойлымына қатысты. Актерлік қызметін 1947 ж. бастады. Режисёр Л.Винсконтидің шақыруымен соның драмалық труппасында ойнады. Кинода ойнаған алғашқы ролі - "Тамыз жекcенбісі" фильіміндегі Эрколе. 50 жылдары негізінен комедиялық фильмдерде ойнап, ерекше көзге түсті. Ол режисёр Ф.Феллини мен М. Антонионидың фильмдерінде буржуазиялық қоғамның қысымына ұшыраған Батыс интеллигенттерінің кейпін шынайы бейнеледі. 

## Рольдері
*Фефе ("Илаьянша ажырасуда", 1961)
*Доменико ("Итальянша некелесуде" 1964)
*Антонио ("Күнбағыста", 1971)

## Дереккөздер

Санат:Италия тұлғалары
Санат:1924 жылы туғандар
Санат:1996 жылы қайтыс болғандар
Қызылтас (тау, Түнғатар тауы)

**Қызылтас** – Түнқатар тауының оңтүстік-шығысындағы тау сілемі.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының оңтүстік-шығысында орналасқан. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км-ге жуық. Абсолюттік биіктігі 1000 м.

## Жер бедері
Төбесі жазық, бөлектенген тау тізбегінен тұрады. Беткейлері сай-жыралармен тілімденген. Оңтүстік беткейі жартасты.

## Геологиялық құрылымы
Соңғы тас көмір және пермь гранитоидтарынан түзілген. Түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатады.

## Өсімдігі
Қызғылт қоңыр топырағында селеу, сұлыбас, көде өседі. Беткейі қысқы жайылым ретінде де пайдаланылады. 

## Дереккөздер

Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Қызылтас (тау, Жалпақтау таулары)

**Қызылтас** – Жалпақтау тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Ақжал кентінің оңтүстік-батысында 31 км жерде орналасқан. 

## Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 732. Батыстан шығысқа қарай 4 км-ге созылған, енді жері 1,5 км. Беткейлері көлбеу қырқалардан тұрады. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Етектерінде қойтас жыныстарының мол үйінділері шоғырланған. Солтүстігінде Құммола, Жуантөбе таулары, батысында Қосбұлақ бұлағы, шығысында Қызыладыр қонысы бар.

## Өсімдігі
Сұрғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, боз, селеу, сұлыбас, қозықұлақ, бұталар өседі.

## Дереккөздер

Санат:Шет ауданы таулары
Қызылтас (төбе, Қараүңгір таулары)

**Қызылтас** – Қараүңгір тауларының солтүстік-шығысындағы төбе.

## Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы Мәдениет ауылының оңтүстік-батысында 16 км жерде, Бақанас өзенінің аңғарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 729 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-ге созылған, енді жері 1 км.

## Жер бедері
Беткейі жонды-белесті келген адырлардан тұрады. Солтүстігінде Ақөгіз, батысында Үлкен Күйкентай таулары, шығысында Тасжарған төбесі, оңтүстігінде Жіңішкеөзек, оңтүстік-батысында Белеу қоныстары жатыр.

## Өсімдігі
Сұрғылт қоңыр топырақ жамылғысында көкпек, жусан, бұйырғын, боз, селеу, бетеге, сұлыбас, т.б. өсімдіктер өседі. Алабы - жайылым.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы таулары
Қызылтас (төбе, Тасжарған төбесі)

**Қызылтас** – Тасжарған төбесінің солтүстік-батысындағы оқшау төбе.

## Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы Мәдениет ауылының солтүстік-шығысында 18 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 706 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 2,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км шамасында.

## Жер бедері
Беткейі көлбеу келген. Солтүстігінде Ажар, Сарыбұлақ қыстаулары, батысында Қойтас жоны, оңтүстігінде Саянбай, Жолдас қыстаулары мен Көкен бұлағы, шығысында Кіпірбай қыстауы орналасқан.

## Өсімдігі
Сортаңды сұрғылт топырақ жамылығысында дала өсімдіктерімен қоса аралас астық тұқымдас өсімдікітер өседі. Мал жайылымына қолайлы.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданы таулары
Қызылтас (тау, Ақдала қонысы)

**Қызылтас** – Ақдала қонысының солтүстік-батыс бөлігіндегі аласа тау.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа  ауданы Шалқия кентінің оңтүстік-шығысында 47 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 649 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай доға тәрізді 5 км-ге созылған, енді жері 2 км.

## Жер бедері
Беткейі жонды-белесті, етегінде жақпартастар мен қойтастардың үйінділері шоғырланған. Батысында Аққұдық құдығы, оңтүстігінде Сасырлы, оңтүстік-батысында Киіктау таулары бар.

## Өсімдігі
Қоңыр, сортаң топырағында бетеге, селеу, көкпек, жусан, боз, бұталар өседі.

## Дереккөздер

Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Қызылтас (тау, Кішітау таулары)

**Қызылтас** – Кішітау тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Жезді кентінің оңтүстік-шығысында 7 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 542 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге созылған, енді жері 2,5 км.

## Жер бедері
Беткейі көлбеу, солтүстік бөлігіндегі жартастардың биіктігі 20-25 м-ге жетеді. Шығысынан Көкдомбақ өзенінің саласы бастау алады. Солтүстік-шығысында Итауыз, солтүстік-батысында Ақжал, оңтүстігінде Жанай таулары, батысында Ащықұдық құдығы, шығысында Жаман қыстауы жатыр.

## Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, боз, селеу, қылқұрт, бұталы өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Ұлытау ауданы таулары
Қызылтас (шоқылы тау, Қарағанды облысы)

**Қызылтас** – Табақкеңтатыр аңғары мен Балқаш көлінің аралығындағы шоқылы тау.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Орта Дересін ауылының солтүстік-шығысында 47 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 447 м.

## Жер бедері
Беткейі адырлы жыралармен қатты тілімденген. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Солтүстігінде Жырық, солтүстік-шығысында Бөрітүскен құдықтары, шығысында Көпшоқы, оңтүстік-шығысында Итмұрынды таулары орналасқан.

## Өсімдігі
Қиыршықты қоңыр топырақ жамылғысында сұр жусан, баялыш, күйреуік, т.б. өсімдіктер өседі.

## Дереккөздер

Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Қызылтас (тау, Ақтау таулары)

**Қызылтас** – Ақтау тауларының оңтүстік-батысындағы аласа тау.

## Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы Ақтау ауылының солтүстік-шығысында 16 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 857 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 7 км-ге созылған, енді жері 2 км.

## Жер бедері
Беткейі көлбеу төбелерден тұрады. Таудың етегінде қорымтас үйінділері жиналған. Баурайындағы бұлақтардан жылғалар бастау алады. Шығысында Қосшоқы, оңтүстік-шығысында Қотыржал таулары, оңтүстігінде Ақсай, Талдыбұлақ, батысында Жексембі қыстаулары орналасқан.

## Өсімдігі
Қиыршықтасты, қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, боз, селеу, бұталар, т.б. өседі.

## Дереккөздер

Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Қызылтас (тау, Шұнақ таулары)

**Қызылтас** – Шұнақ тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.

## Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Мойынты кентінің оңтүстік-батысында 48 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 791 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 8 км-ге созылған, енді жері 6 км.

## Жер бедері
Беткейі көлбеу, қырқалардан тұрады. Солтүстік-батысында Шауыпкелді, солтүстік-шығысында Айыртау, оңтүстігінде Қарауылшоқы таулары, батысында Қараоба төбесі, шығысында Бұлаққұдық құдығы мен Кеңаңғар қонысы жатыр.

## Өсімдігі
Қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, боз, селеу, бетеге аралас бұталы өсімдіктер өседі. Баурайы бұлақтарға бай.

## Дереккөздер

Санат:Шет ауданы таулары
Қызылтау (тау, Павлодар облысы)

**Қызылтау** – Сарыарқаның орталық бөлігіндегі аласа тау.

## Географиялық орны
Павлодар облысындағы Баянауыл ауданында, Баянауыл тауларынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км жерде орналасқан. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай Еспе өзенінің аңғарынан Балатүндік өзенінің аңғарына дейін 65 км-ге созылып жатыр. Ені 10 — 15 км. Абсолюттік биіктігі 800 м.

## Жер бедері
Күмбез, шошақ тәрізді денудациялық аласа таулар мен ұсақ шоқы, төбелер тобынан тұрады. Ірі таулары: Қарақуыс (764 м) пен Әулие (1055 м). Беткейлері сайлармен тілімделген. Етегінде бұлақтар бар.

## Геологиялық құрылымы
Таулар соңғы тас көмір, пермь кезеңдерінің граниттерінен, төменгі және орта девон жыныстарынан түзілген. Тау етектерін төрттік дәуірдің делювийлік-пролювийлік шөгінділері жауып жатыр.  

## Өсімдігі
Қызылтаудың қоңыр топырағында қараған, тобылғы, сұлыбас, қылқан селеу, бетеге, жусан өседі. Мал жайылымы ретінде пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Баянауыл ауданы таулары
Фред Дёрст

**Уи́льям Фредерик «Фред» Дёрст** (; 20 тамыз 1970, Гастония,  Солтүстік Каролина, АҚШ)  — америкалық музыкант, Limp Bizkit   рэпкор тобының негізін қалаушысы және әншіci, сондай-ақ режиссер және продюсер.

## Дискографиясы
### Limp Bizkit
* 1997 — *[[Three Dollar Bill, Yall$]]*
* 1999 — *[[Significant Other]]*
* 2000 — *[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]*
* 2003 — *[[Results May Vary]]*
* 2011 — *[[Gold Cobra]]*

## Фильмографиясы
* *The Education of Charlie Banks* (2007)
* *The Longshots* (2008)
* *EHarmony* (2014)

## Сыртқы сілтемелер
* Official Limp Bizkit website
* 

Санат:АҚШ музыканттары
Мэттью Гуд

**Мэттью Уильям Гуд** (; 3 сәуір 1978, Эксетер, Девоншир, Ұлыбритания) — ағылшын актері.

## Өмірбаяны
Мэттью Гуд Англияның Эксетер қаласында дүниеге келген. Отбасындағы 5 баланың ішінен ең кішісі. Әкесі - геолог, анасы - медбике болып жұмыс жасаған. Кішкентайынан қаладағы театр қойылымдарына қатыса бастайды. Бирменген университетінде білім алып, оқуын Лондон қаласындағы Веббер Дуглас драма өнері академиясында жалғастырады. 

## Мансап
Телебағдарламадағы ең бірінші жұмысы - 2002 жылы шыққан «Confessions of an Ugly Stepsister» телефильміндегі рөлі. Мэнди Мурмен «В погоне за свободой» фильміне түсіп, танымал атанады. Англияда болғанында ВВС каналында жұмыс жасайды, Агата Кристидің «Мисс Марпл» шығармасынан түсірілген сериалда рөлге ие болады. 2005 жылы Вуди Алленнің «Матч-пойнт» фильмінде Скарлетт Йоханссонмен және Джонатан Рис-Майермен  түседі. Кейін «Представь нас вместе» комедиясында, Диана Крюгермен бірге «Переписывая Бетховена» тарихи драмасында түседі. «Хранители» фильмінде Озимандиастың рөлін ойнайды. 2010 жылы Эми Адамспен «Как выйти замуж за 3 дня» комедиясында түседі. 2013 жылы "Stoker" фильмінде Чарли Стокердің рөліне ие болады. 

## Жеке өмірі
2009 жылы Мэттью Гуд және оның құрбысы София Дьюмок ата-ана атанады: 1 сәуірде Матильда Ева Гуд атты қыздары дүниеге келеді. 

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Мэттью Гуд
Иэн Кёртис

**Иэн Кевин Кёртис** (; 15 шілде 1956 - 18 мамыр 1980, Манчестер, Ұлыбритания)  — британикалық музыкант, Joy Division  рок-тобының әншіci және  әндердің авторы.

## Дискографиясы
### Joy Division
*1978 — *[[An Ideal For Living]]* (EP)
*1979 — *[[Unknown Pleasures]]*
*1980 — *[[Closer]]*

## Сыртқы сілтемелер
* Ian Curtis biography Joy Division Central
* Joy Division on Facebook

Санат:Ұлыбритания әншілері
Энтони Кидис

**Энтони Кидис** (; 1 қараша 1962, Гранд-Рапидс,  Мичиган, АҚШ) — америкалық музыкант, Red Hot Chili Peppers тобының әншіci, әндердің авторы және актер.

## Дискографиясы
### Red Hot Chili Peppers
* 1984 — *[[The Red Hot Chili Peppers]]*
* 1985 — *[[Freaky Styley]]*
* 1987 — *[[The Uplift Mofo Party Plan]]*
* 1989 — *[[Mother’s Milk]]*
* 1991 — *[[Blood Sugar Sex Magik]]*
* 1995 — *[[One Hot Minute]]*
* 1999 — *[[Californication ]]*
* 2002 — *[[By the Way ]]*
* 2006 — *[[Stadium Arcadium]]*
* 2011 — *[[I’m with You]]*
* 2016 — *[[The Getaway]]* 
* 2022 — *[[Unlimited Love]]* 
* 2022 — *[[Return of the Dream Canteen]]* 

## Сыртқы сілтемелер
* 
* 

Санат:АҚШ музыканттары
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Кейт Бланшетт

**Кэтрин Элиc «Кейт» Бланшетт** (; 14 мамыр 1969 жыл, Мельбурн, Австралия) — аустралиялық кино және театр актрисасы.

Жиырма жылдан асатын актерлік мансабында Бланшетт 40 жуық киноға түскен және жиырма шақты театр қойылымдарына қатысқан. Көптеген марапаттарға ие болған, соның ішінде екі рет «Оскар» (2005, 2014), үш рет «Алтын глобус» (1999, 2008, 2014) сыйлықтары және BAFTA (1999, 2005, 2014) марапатының иегерлері атанған. Голливуд Даңқ аллеясында өзінің жұлдызы бар.

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 
* 
* Cate Blanchett — Biography 
* The biography channel парағында актрисаның биографиясы  

## Дереккөздер

Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Санат:Голливуд Даңқ аллеясы
Санат:Үздік актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Санат:Үздік қолдаушы актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Шопоголик (фильм)

«Шопоголик»(ағыл. Confessions of a Shopaholic) —  америкалық комедия жанрында түсірілген фильм. София Кинселланың «Шопоголик» шығармасынан 2009 жылы Ребекка атты жас қыздың жаңа киімге деген тәуелділігі жайлы түсірілген фильм. Режиссёр: Пол Джон Хоган («Питер Пэн», «Свадьба лучшего друга»). АҚШ бойынша 44 277 350 $ жиналған.
## Сюжеті
25 жасар Ребекка Блумвуд өзінің құрбысы Сьюзимен Нью-Йорк қаласында тұрады. Ол өзінің банктік шегімен күресіп жүреді. Оған қоса, ол финанс басылымының журналисті.
## Рөлдегілер
Айла Фишер|Ребекка Блумвуд

Хью Дэнси|Люк Брэндон|журнал редакторы

Кристен Риттер|Сьюзи|Ребекканың құрбысы

Джоан Кьюсак|Ребекканың анасы|Джейн Блумвуд

Джон Гудмен| Ребекканың әкесі|Грэхам Блумвуд

Джон Литгоу||Эдгар Вест| журнал жұмысшысы 

Кристин Скотт Томас|Алетт Нейлор|француз қызы 

Фред Армизен|Райан Кениг

Лесли Бибб|Алиссия Биллингтон| Алетт жұмысшысы

Линн Редгрейв|кештегі мас әйел 

Роберт Стэнтон|Дерек Смит|банктегі агент 

Ник Корниш|Тарквин

Уэнди Мэлик|мисс|Корч|психилог 

Чэйз Вилмот|молодая Ребекка

Стефен Джуарино|Эллон

Леннон Пархам|Джойс

Йоширо Коно|Рюити

Майкл Пэнс|Рассел

Ленора Мэй|мать Сьюзи

Кэтрин Сигизмунд|Клэр

Джон Сэлли|Д. Фрик

## Дереккөздер
Шопологик

Санат:АҚШ кинокомедиялары
Голливуд Даңқ аллеясы

**Голливуд Даңқ аллеясы** () — Голливуд бульварінің он бес кварталын және Вайн стриттің үш кварталын алып жатқан тротуарлар қатары. АҚШ-тың Лос Анжелес қаласындағы Голливуд ауданында орналасқан бұл нысан өнер және ойын-сауық саласына дамуына үлес қосып жүрген актерлер мен актрисалар, музыканттар, продюсерлер, театр мен музыка ұжымының директорлары, тіпті ойдан шығарылған кейіпкерлердің *Жұлдыздары* қойылған. Тротуарларда жезден жасалған 2500 жуық жұлдыз бар. Даңқ аллеясын Голливуд сауда палатасы басқарады, Hollywood Historic Trust оны қаржыландырады.

NPO/Plog зерттегені бойынша «Даңқ аллеясына» жыл сайын 10 миллионға жуық туристер келеді екен.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 
* [Даңқ аллеясы [Google Карталар]-да] 

Санат:Голливуд
Санат:Голливуд Даңқ аллеясы
Эрик Бана

**Эрик Бана** (, туған кездегі есімі **Эрик Банадинович** (Eric Banadinović); 9 тамыз 1968, Мельбурн) — аустралия телевизия және кино актері. Көпшілікке «Қара қаршығаның құлауы» (2001), «Халк» (2003), «Троя» (2004), «Мюнхен» (2005), «Стар Трэк» (2009) киноленталарында ойнаған ролдермен белгілі.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Tiscali.co.uk  
* Ericbana-archives.com 
* Eric Bana Central  
*
Это не игра

**Бұл ойын емес** () — төртінші студиялық альбом, бірақ Metalism Records лейблінде 20 шілдеде 2014 жылы шыққан орыс группасы «Гран-Куражъдың» бірінші альбомы.

## Жазба қатысушылары

### Негізгі құрамы
* Евгений Колчин — вокал
* Михаил Бугаев — гитара, клавишты
* Юрий Бобырёв — гитара
* Павел Селеменев — бас-гитара
* Алексей Путилин — ұрмалы
* Шақырылған қатысушылар
* Андрей Кустарёв — вокал 
* Олег Слюсарь — клавишты 

### Басқа
* Жазба, мастеринг - SonicPlant Studio.
* Дыбыс режиссёрі - Александр Меренков, Юрий Бобырёв.

## Дереккөздер
Бауыржан Момышұлы (телесериал)

**Бауыржан Момышұлы** — 2013 жылы режиссер Ақан Сатаевтың батыр Бауыржан Момышұлы туралы шыққан 5 бөлімді мини-сериал.

## Суреттеме
Фильмде батальон командирі ретінде ұрысқа қосылған Бауыржан Момышұлының алғашқы шайқасы, оның майдандас достарының  екіұдай көңіл-күйі, өзіне де, өзгеге де талапшыл командирдің жаужүрек мінезі туралы баяндалады.

## Басты рөлдерде
*Төлеубек Аралбай
* Виктор Ашанин
* Мақсат Сәбитов
* Әсел Сағатова 
* Еркебұлан Дайыров 
* Саят Исембаев 
* Асылхан Төлепов

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Кинопоиск сайтында рейтингі
* Сериал трейлері
* Киностан сайтында мәлімет 

Санат:Қазақстан телесериалдары
Санат:Хабар телеарнасының телехикаялары
Роуз Бирн

**Мэри Роуз Бирн** (; 24 шілде 1979, Сидней, Австралия) — австралиялық актриса.

1994 жылы «Кукла Даллас» фильмінде сынға түсті. 2000 жылы «Богиня 1967 ж.» фильмінде көзі көрмейтін қыздың рөлін иеленеді. Осы рөлі үшін Вольпи кубогына ие болады. 2007 жылы «Схватка» сериалында Эллен Парсонстың рөлін ойнайды.

## Өмірбаяны
Эстер Джудит Роуз Бирн Балмейннің Сидней қаласында дүние есігін ашады (Австралия). Оның анасы, Джейн Бирн, бастауыш мектептің әкімшісі болып жұмыс жасаса, әкесі Робин Бирн маркетолог болып істеген. Сегіз жасынан Австралияның жас баларға арналған театрында оқи бастайды. Брэдфилдтегі колледжге түсерінің алдында Роуз Балмейндегі орта мектепте білім алады. Кейін Сидней Университетінде білім алады. 1999 жылдан Уильям Мейси мен Дэвид Маметтің Атлант театрында оқиды. Роуздың Джордж Бирн атты үлкен ағасы, Элис Бирн және Люси Бирн атты апайлары бар. Төртеуі де өнерге бейімделген: ағасы-фотограф, бірінші әпкесі- суретші, екішісі Лондонның баспа фирмасында жұмыс жасайды. Роуздың ата-анасы атеисттер болса да, ол өзін агностик деп санайды.

## Мансап
Өзінің ең бірінші рөлін он екі жаста болғанында «Кукла Даллас» (1994) фильмінде ойнайды. Автралияның көптеген телесериалдарында түседі («Школы разбитых сердец» (1994), «Точка Эхо» (1995) и картине «Пальцы веером»). Кейін «Свидание» (1999), «Снова в колледж» (2000) және «Богиня 1967 ж.» (2000) фильмдерінде кішігірім рөлдерге ие болды. Даррен Хейздің «I Miss You», Алекс Ллойдың «Black the Sun» клиптерінде түседі. 2002 жылы бірінші голливуд фильмінде түседі: Джордж Лукастың «Звёздные войны. Эпизод II: Атака клонов» Натали Портман кейіпкерінің күңін ойнайды. Сол жылы Мэтт Диллонмен «Город призраков»  фильмінде рөлге ие болады. Кейін актриса көптеген сериалдар мен фильмдерге түсіп, дүние жүзіне танымал атанады.

## Жеке өмірі
Роуз австралиялық жазушы және режиссер-Грегор Джорданмен кездеседі. Кейін Брендан Коуэллмен романы болады. Олар алты жыл бірге болып, 2010 жылдың қаңтарында жұптары ажырайды. 2012 жылдың күзінен қазіргі кезге дейін Бобби Каннавалемен кездеседі.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Роуз Бирн
* Роуз Бирн
Келвин Харрис

**Келвин Харрис** (**Адам Ричард Вайлс** 17 қаңтар 1984 жыл Дамфрис, Шотландия) — шотланд әншісі, DJ, продюсер. *[[I Created Disco]]* альбомындағы тop 10-қа кірген және алтын диск алған «Acceptable in the 80s» және «The Girls» синглдері арқасында *электропоп Патшасы* атанған.Сонымен қатар басқа да әртістердің әндерінің авторы мен продюсері болған, соның ішінде Кайли Миноугтың *[[X (Кайли Миноуг альбомы)|X]]* пластинкасы, британ рэпері Dizzee Rascal — «Dance Wiv Me» және де америкалық әнші Rihanna — «We Found Love» (2011).

Оның екінші студиялық альбомы — *[[Ready for the Weekend]]* 17 тамыз 2009 жылы шықты және 23 тамызда UK Albums Chart-та номері 1 хит болды.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 
* Ultra Records 
* 

Санат:Ремиксерлер
Санат:Продюсерлер
Санат:Ұлыбритания продюсерлері
Санат:Шотландия музыканттары
Эми Ирвинг

**Эми Дэвис Ирвинг** (; 10 қыркүйек, 1953, Пало-Альто, Калифорния, АҚШ) – америкалық актриса. «Перекрёсток Дэлэнси», «Ярость» және «Кэрри» фильмдерінің арқасында танымал атанған. «Йентл» фильміне түсіп, «Оскар сыйлығы», «Алтын таңқурай» сыйлықтарының номинанты атанған.

## Жастық шағы
Эми Ирвинг Калифорния штатының  Пало-Альто қаласында дүниеге келген. Әкесі Джюля Ирвинг театр және кино режиссері болса анасы Присцилла Пойнтер акриса болған. Эмидің Дэвид атты үлкен ағасы және Кэти деген апайы бар. Ағасы - жазүшы және режиссер, әпкесі - әнші. 60-70 жылдары Ирвинг Сан-Франциско қаласының «American Conservatory Theater» театрында өнерін көрсеткен. 17 жасында «And Chocolate on Her Chin» қойылымында сынға түсті. Манхэттендегі балалар мектебін бітірген.

## Мансап
Эми сахнаға ең бірінші рет 2,5 жасында «принцесс Примроуз» қойылымында шығады. Қойылымның режиссері өзінің әкесі болатын. 12 жасында Уильям Уичерлидің «Провинциалка» комедиясына қатысады. 70 жылдары Лос-Анжелес қаласына қайтып, Эми Эрвинг голливудтың көлемді жобаларында өзін сынап көреді де, кішігірім рөлдерді иеленеді (көбінесе «Женщина-полицейский» және «Счастливые дни» сериалдары). Энтон Майрердің романы бойынша түсірілген «Однажды орёл…» ТВ-эпопеясында басты рөлді иеленеді.

## Жеке өмірі
1976-1979 жылдар аралығында америкалық режиссер Стивен Спилбергпен кездеседі. Кейін олар қайта қосылып, 1985 жылы үйленеді. Алайда, олар ұзаққа бармай, 1989 жылы жұптары ажырайды. 1996 жылы Эми Бруну Барретуге күйеуге шығады. Ирвингтің екі ұлы бар: Макс Самюэль (Спилбергтен) және Габриэль (Барретуден). Ирвинг пен Баррету 2005 жылы кездесуді тоқтатып, қазір жұлдыздың Кеннет Баузер атты режиссермен романы бар.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Эми Ирвинг
* Эми Ирвинг
Тафгай

alt=Тафгай|нобай|Тафгайлардың қорғаныстағы міндеті - қақпа алдындағы қауіпті сәтті қарсылас командамен төбелеске назар аудартып жіберу |338x338 нүкте**Тафгай** (мағынасы — «полицей» немесе «оққағар», ағылшын тілінен *tough guy*, тура мағынада «мықты», «сабаз, адуынды жігіт» деген мағынаны береді; сондай-ақ ағылшынша *enforcer, fighter* терминдері пайдаланылады) — хоккей командасының ойыншысы, оның негізгі мақсаты қарсыласының зәресін ұшыру, қорқыту, жұдырықтасу, қарсылас команданың жақсы ойыншыларын ойыннан шығару және өз командасының қымбат ойыншыларын қорғау болып табылады. 
Хоккейдегі бейресми рөлі бар ойыншы. 
## Қазақстан хоккейіндегі тафгайлар
Қазақстан хоккейінде Дамир Рыспаев танымал тафгай ретінде белгілі. Хоккей барысындағы ең бірінші төбелесі 2014 жылдың 24 желтоқсанында Александром Свитовпен болды. 2015 жылдың 19 қарашасында хоккей алаңында "Жыл төбелесі" болды. Бұл "Ақ барыс" командасына қарсы матчта болған  Евгений Артюхинмен төбелесі еді. 

## Дереккөздер

Санат:Хоккей
Санат:Шайбалы хоккей
Санат:Шайбалы хоккей терминдері
Билли Крудап

**Уильям Гейтер «Билли» Крудап** (; 8 шілде, 1968, Манхассет, Нью-Йорк) – америкалық актер. Уильям кішкентайынан актерлік карьераға қызығатын. Нью-Йорк университетінде драма өнерін оқып, Бродвейдегі университетті бітірген. А. Чехов, Т. Стоппард, А. Миллер пьесаларының қойылымында ойнап, өзін талантты актер деп танытты. «Спящие» (1996), «Почти знаменит» (2000), «Крупная рыба» (2003), «Красота по-английски» (2004), «Джонни Д.» (2009) фильмдерінде түсіп, танымал атанған.

## Фильмография

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Билли Крудап 
* Билли Крудап 

Санат:Тони сыйлығының иегерлері
Кирхгоф ережелері

**Кирхгоф ережелері** – тұрақты немесе квазистационар токтың тармақталған тізбегіндегі ток пен кернеуге арналған қатыстарды анықтайтын ережелер. Бұл ережелерді неміс физигі                   Г.Р. Кирхгоф (1824 – 1887) тұжырымдаған (1847).

## Кирхгофтың бірінші ережесі
Тізбектерге есептеулер жүргізгенде Кирхгоф ережелерін пайдаланған ыңғайлы, олар Ом заңының күрделі емес жалпылануы болып табылады. Жалпы жағдайда тізбекте кем дегенде үш өткізгіш тоғысатын нүктелерді табуға болады. Мұндай нүктелер түйіндер деп аталады. Тізбектің бір элементін тастап шыққан кез-келген зарядтың тізбек басқа бір элементіне келіп кіруі тиіс екені анық. Түйінде тоқтар тармақталады да, зарядтың сақталу заңынан, тоқтардың үзіліссіздік шарты шығады: түйінге кіріп жатқан тоқ күштерінің қосындысы, түйіннен шығып жатқан ток күшінің қосындысына тең:

Тоқтардың оң бағытын қалауымызша аламыз және оң бағытта таралатын тоқ күші үшін  I_k  деген белгілеу енгіземіз. Егер шешу кезінде қайсы бір   I_k  тоқ үшін теріс мән шықса, онда бұл берілген бөлікте тоқ қабылданған бағытқа қарама - қарсы қозғалады дегенді білдіреді. \sum_{kiris}\left(I_1 \right) = \sum_{shygys}\left(I_2 \right) қатынасы  Кирхгофтың бірінші ережесі  деп аталады.

## Кирхгофтың екінші ережесі
Берілген тізбекте бөліп қарастыруға болатын кез келген тұйықталған контурларға арналған: кез келген тұйықталған контурда кедергілерді кернеудің түсулерінің қосындысы осы контурдағы ЭҚК- тердің қосындысына тең болады.
\sum_{}\left(\epsilon_1 \right) = \sum_{}\left(\epsilon_2 \right)

Егер берілген бөлікте контурды айналып өту бағыты токтың оң бағытымен бағыттас болса, онда ток көзінің ішкі кедергісіндегі және өткізгіштердегі кернеудің тусуі оң деп есептеледі. Егер ток көзін айналып өту бағыты теріс полюстен басталып оң полюсте аяқталатын болса, онда ЭҚК-і оң таңбамен алынады. Ток көзін оң полюстен бастап теріс полюске қарай айналып өтетін болса, онда ЭҚК-і теріс таңбамен алынады.
Мысалы 9,8 суретте көрсетілген сұлба үшін:
# А түйінінде:  I_1=I_3 + I_5 
# С түйінінде:  I_1=I_2 + I_4 
# М түйінінде:   I_4 + I_6 = I_3 

BCKMOAB (сағат тілі бағытымен айналып өту) контуры үшін:
 \epsilon_1 - \epsilon_2 + \epsilon_3 = I_1 r_1 + I_2 r_2 + I_3 r_3  

CDEMC контуры үшін:
 \epsilon_4 + \epsilon_2 = I_4 r_4 - I_6 R_3 - I_2 r_2  

## Дереккөздер

Санат:Физикалық заңдар
Санат:Электротехника
Майкл Фассбендер

**Майкл Фассбендер** (; , Хайдельберг, Германия) — ұлты неміс ирландиялық актер. Халыққа көбіне «Атақсыз шаталар» (2009), «12 жылдық құлдық» (2013), «Икс адамдар: Бірінші санат» (2011) және «Прометей» (2012) фильмдеріндегі ролдермен белгілі. Сонымен қатар «Джейн Эйр» (2011), «300 спартандық» (2006), «Аштық» киноларында және «Жалмауыз», «Ағайынды топтар» телесериалдарында ойнаған.

АҚШ Гильдия киноактерлері (2009) сыйлығының лауреаты, Вольпи кубогының ең үздік ер адам ролінің иегері (2011), «Оскар» (2014), «Алтын глобус»  (2012, 2014) және BAFTA (2012, 2014) марапаттарының номинанты атанған.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* 
* Michael Fassbender Online 
* His name Michael Fassbender
Гай Ричи

**Гай Ричи** немесе *Ритчи* (, 10 қыркүйек, 1968, Хатфилд, Хартфоршир, Ұлыбритания) — британдық кинорежиссер, продюсер. Ең танымал фильмдері - «Карты, деньги, два ствола», «Большой Куш», «Револьвер», «Рок-н-рольщик» және «Шерлок Холмс».

## Өмірбаяны
Гай 1968 жылы 10 қыркүйекте, Хатфилд қаласында дүниеге келеді. Оның әкесі, Джон Ричи, жарнама компаниясының атқару директоры. Ата-анасы ажырасқан соң, анасымен және оның күйеуімен тұра бастайды. Гай Ричи 1998 жылы Lock, Stock and Two Smoking Barrels фильмі шыққан соң, Ұлыбританияның үздік режиссерлер қартарына кіреді.

## Жеке өмірі
Америкалық әнші - Мадоннаның күйеуі болған. 2000 жылдың 11 тамызында дүниеге келген Рокко атты ұлы бар. Ол Лос Анжелес қаласында дүниеге келген (Калифорния, АҚШ). «Рокконың қасында қанша болсам, сонша балалар жайлы фильм түсіргім келеді». Мадонна мен Гай жеті жыл бірге тұрып, 2008 жылдың 15 қазанында ажырасады. Олардың 14 жасар Рокко және Дэвид атты ұлдары бар. 2011 жылдың 5 қыркүйегінде Гайдың үшінші ұлы- Рафаэль дүниеге келеді. Оның анасы Джеки Эйнсли. 2012 жылдың 29 қарашасында Ривка атты қыздары, ал 2014 жылдың маусымында үшінші балалары дүниеге келді.

## Дереккөздер
Яков Исаакович Клейнбок

**Яков Исаакович Клейнбок** (1908 жыл 23 мамыр, Брест – 1961 жыл 15 қаңтар, Алматы) — мал дәрігері, ветеринария ғылымының докторы (1944), профессор (1944), Қазақ КСР ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1951), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1945). 1944 жылдан КОКП мүшесі.

## Еңбек жолы
1932 жылы Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтын бітіріп, осы институттың мал патологиясы және емдеу кафедрасында ассистент, ал 1937 жылдан өмірінің соңғы күніне дейін осы кафедраны меңгерді. Клейнбок жылқының асқазан органдары ауруларын зерттеуде айтарлықтай еңбек етті.

## Шығармалары
*Ол 40-тан астам ғылыми еңбектің авторы;
*Негізгі еңбектері «Диагностика, клиника и терапия заболевания желудка лошадей», «Прогрессивный никробронхит лошадей» және т.б;

## Марапаттары
*2 мәрте «Құрмет белгісі» ордені;
*Түрлі медальдар.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан ғалымдары
Николас Спаркс

**Николас Чарльз Спаркс** (; 31 желтоқсан, 1965, Омаха, Небраска, АҚШ) — танымал америкалық жазушы, Христиан діні, махаббат, адамның сезімдері жайлы көптеген романдардың авторы. Оның шығармалары шамамен 80 миллион рет сатылған, ал оның 50 миллионы АҚШ-та, 45 тілге аударылған. Қазіргі кезде Николас Спаркс әйелі Кэти Котпен және 5 баласымен Солтүстік Каролина штатындағы Нью-Берн қаласында өмір сүреді.

## Өмірбаяны
Николас Чарльз Спаркс 1965 жылы 31 желтоқсанда Омаха қаласында дүниеге келеді. Оның әкесі - профессор Патрик Майкл Спаркс (1942—1996), анасы-  Джил Эммы Марии Спаркс (1942—1989).

1985 жылы, Николас мектепте оқып жүргенінде, «Расставание» романын жазады. Бірақ оны жарияламайды. Оның тағы жарияланбаған «Королевские убийства» атты романы бар. Нотр-Дам университетінде білім алған. 1992 жылы Спаркс Оңтүстік Каролинаның Гринвилл қаласына көшеді. Бас уақытында «Дневник памяти»  атты романын жаза бастайды. Екі жыл өтіп, Тереза Парк атты әдебиет агенті байқайды. Бұл роман 1996 жылдың қазан айында шығып, көп сатылатын кітаптардың бірі атанады. «Послание в бутылке» (1999), «Спеши любить» (2002), «Дневник Памяти» (2004), «Ночи в Роданте» (2008), «Дорогой Джон» (2010), «Последняя песня» (2010), «Счастливчик» (2012) и «Тихая гавань» (2013), «Лучшее во мне» (2014) атты романдарына фильм түсірілген болатын.

## Жеке өмірі
Николас Спаркс өзінің әйелі Кэтимен 1988 жылы танысып, 1989 жылы үйленеді. Олардың Майлс, Райан, Лэндон атты ұлдары, Лекси және Саванна атты қыздары бар.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Николас Спаркс
* Николас Спаркс твиттер сайтында
* Николас Спаркспен сұхбат 

Санат:АҚШ жазушылары
III Клеомен

**Клеомен III** (, б.з.б. 260-219 жылдар ширегі) – Спарта патшасы (235-221 б.э.б.).

## Өмірбаяны
Агис IV патша сияқты бұл да құл иеленуші Спарта қоғамын толық күйреуден сақтап, Пелопоннеске Спарта үстемдігін орнатуды көздеді. Осы мақсатпен аграрлық реформалар жүргізді. Әскерді күшейтіп, Ахея одағымен соғыста Флиунт, Трезен, Клеоны, Аргос және т.б. қалаларды басып алды. Б.з.б. 222-221 жылдары Селласия түбінде Кир III әскері Ахея одағы мен Македония әскерінен жеңілгеннен кейін Египетке қашып кетіп, сонда қаза болды.

## Дереккөздер

Санат:Спарта патшалары
Райан Гослинг

**Райан Томас Гослинг** (, 12 қараша 1980) — канадалық киноактер. 2007 жылы «Полу-Нельсон» (2006) фильміне түскені үшін «Оскар сыйлығы», 4 рет «Алтын глобус» (2008, 2011, 2012 — екі рет), «Спутник» (2007, 2012), Satellite Award (2007, 2012) сыйлықтарының номинанты атанған. 2008 жылы Зак Шилдспен Dead Man’s Bones музыкалық тобының негізін салады. «Фанатик», «Соединённые штаты Лиланда», «Дневник памяти», «Перелом», «Валентинка», «Эта дурацкая любовь», «Мартовские иды», «Только Бог простит», «Драйв» фильмдерінің арқасында танымал атанған.

## Өмірбаяны
Отбасы: әкесі-Томас Гослинг (ағыл. Thomas Gosling), анасы- Донна Гослинг (ағыл. Donna Gosling), әпкесі- Мэнди Гослинг (ағыл. Mandi Gosling). Райан Берлингтондағы Lester B Pearson High School және Корнуолледегі Gladstone Public School мектептерінде білім алды. Кішкентайында Бритни Спирс, Кристина Агилера және Джастин Тимберлейк сияқты жұлдыздармен The Mickey Mouse Club клубының мүшесі болған. Райан  Dead Man's Bones группасының мүшесі. 2008 жылдың желтоқсанында Гослинг және оның жақын досы Зак Шилдс «In The Room Where You Sleep» альбомын шығарады.

## Жеке өмірі
Сандра Буллок (2002—2003 ), Рэйчел МакАдамс (2004—2007), Фамке Янссен (2007—2008), Джейми Мюррей (2009—2010) атты актрисаларымен романы болған. 2011 жылдан Ева Мендеспен кездеседі. 2014 жылдың 12 қыркүйегінде олардың қыздары дүниеге келді.

## Сыртқы сілтемелер
* Райан Гослинг
Аққу шоқжұлдызы

**Аққу** (, ***Cyg***) — Солтүстік аспан жартышарының шоқжұлдызы. Оның орталығындағы жарық жұлдыздар аспанда айқыш пішінді бейнелейді. Аққу α жұлдызы аспандағы 1 дәрежелі 21 жұлдыздың бірі. Аққу шоқжұлдызы - Құс жолында жатқан шоқжұлдыздардың бірі. Аққу шоқжұлдызындағы α Аққу жұлдызы, Лира шоқжұлдызындағы α Лира жұлдызы және Бүркіт шоқжұлдызындағы α Бүркіт жұлдызы жазғы аспан үшбұрышын құрайды.
thumb|left|200px|Аққу шоқжұлдызы

## Тарихы
thumb|right|200px|Аққу Х, жұлдыздықтардың алып шоғыры
Ең алғаш рет аққу щоқжұлдызы Клавдий Птолемейдің «Альмагест» кітабында  «құс» деген атаумен кездеседі. Егер бір деректер бойынша, аққуды Леданың артынан жүретін Зевс деп айтса, басқа деректер бойынша Аққу Лира шоқжұлдызының қасында орналасқан Орфей деп айтылады. 

Көп жағдайда бүгінгі шоқжұлдыздардың аты грек тілінде айтылса, жұлдыздардың аты арабша айтылады. Соған байланысты аққуды гректер «орман құсы» деп, ал арабтар «тауық» деп атаған. Арабтардың «тауық» деп атауының себебі, аққу шоқжұлдызының ең жарық жұлдызы – денеб араб тілінен аударғанда «тауықтың құйрығы» деген мағынаны береді.

## Шоқжұлдыз туралы мифология
Батыс мифологиясы бойынша Аққу шоқжұлдызы туралы үш түрлі айтылым бар:
thumb|right|200px|Аққу және басқа шоқжұлдыздар
* Құдайлардың Құдайы Зевс Афинаның солтүстігіндегі Rhamnus-тан өтіп бара жатқанда кек құдайы Немезиданы көріп ғашық болып қалады. Немезида одан құтылу үшін ұқсамаған хайуанның пішініне еніп, біресе су жолымен, біресе құрлық жолымен қашады. Бірақ ақыры Зевстің қуғындауынан қашып құтыла алмайды. Ол ақыры аспандағы Аққу шоқжұлдызына айналып кетеді.
* Зевс кек құдайы Немезиданы қолға түсіру үшін өзі аққуға айналып, махаббат құдайы Афродитаға бір бүркітке айналып өзін қуалауды бұйырады. Мақсаты Немезиданың жанашырлығын ояту болатын. Зевс мақсатына жетеді, сосын осы істі еске сақтау үшін Аққу және Бүркітті бірдей аспанға шығарып, оларды Аққу және бүркіт шоқжұлдызы етеді.
thumb|right|400px|Аққу шоқжұлдызы және басқалары
Осы екі ертегідегі оқиға бойынша, Немезида жұмыртқа табады да оны Гермеске береді (кейбір айтылым бойынша Спартаның әйел патшасы Ледаға береді, кейбірі бойынша бір қойшыға береді). Сол жұмыртқадан Гректің ең әйгілі сұлу аруы Елена (Helen of Troy) өсіп шығады.

* Тағы бір айтылым бойынша, Зевс аққуға айналып Спартаның әйел патшасы Леданы қызықтырмақ болады. Содан Леда екі жұмыртқа туады. Оның бірінен егізжұлдыз Кастор（Castor）мен  Полидевк （Polydeuces /Pollux）, ал келесі жұмыртқадан Елена (Helen of Troy) мен Клитемнестра (Clytemnestra) пайда болады. Жұмыртқа қабығы Спарта ғибадатханасында жібек жіппен іліп қойған екен. Әдетте Кастор мен  Клитемнестра Спарта патшасы Тиндарейдің （Tyndareus）ұрпағы есептеледі. Ал Троялық Елена мен Полидевк екеуі Зевстің ұрпағы есептеледі.

### Астеризм «жазғы-күзгі үшбұрыш»
Жазғы-күзгі үшбұрыш құрамына үш шоқжұлдыз кіреді. Олар: Аққу, Бүркіт және Лира. Бұл шоқжұлдыздардың барлығы да өте жарық және ашық аспаннан оңай табуға болады.  Яғни үшбұрышты осы шоқжұлдыздардың ең жарық жұлдыздары құрайды. Аққудың ең жарық жұлдызы – Денеб, Бүркіттікі – Альтаир, Лираныкі – Вега.

## Тағы қараңыз
* Аққу шоқжұлдызындағы жұлдыздар тізімі

Санат:Катастеризмдер
Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Лайза Миннелли

**Лайза Миннелли** (, 12 наурыз, 1946) — америкалық актриса, «Оскар сыйлығы» сыйлығының номинанты. Джуди Гарленд акрисаның және Винсент Миннелли режиссерінің қыздары.

## Өмірбаяны
Лайза теледидардан ең бірінші рет үш жасында «Старым добрым летом» фильмінен көрінеді. 1949 жылы шыққан бұл фильмнің басты рөлін Лайзаның анасы және Ван Джонсон ойнайды. 1951 жылы Гарленд күйеуімен ажырасып, Лайза анасымен қалады. Кейін анасы басқа жігітпен үйленіп, Джо атты бауыры мен Лорна деген сіңілі дүниеге келеді. Лайзаның анасы есерткімен әуестеніп, жас қыз бауырларына өзі қарайды. Оған қарамастан, 17 жасынан анасымен бірге сахнада өлең айтып, театрларда өнерін көрсетеді. Екеуінің қарым-қатынасы жақсы болғанымен, араларында талас болып жатқанын өздері де мойындайды.

## Кино
Альберт Финнимен «Чарли Бабблз» фильміне түсүі Лайзаға үлкен жетістік болады. Екі жылдан соң, «Бесплодная кукушка» фильмінде жасөспірімнің рөліне ие болып, «Оскар сыйлығы» жүлдесінің номинанты атанған. 1972 жылы «Кабара» фильміне түскен соң, бүкіл әлемге танымал атанады, үлкен жетістіктерге қол жеткізеді. 1980 жылдары фильмдерде аз көріне бастайды. 1981 жылы  «Артур» фильмінде Линда Маролланың рөлін ойнайды.

## Жеке өмірі
Лайза төрт рет күйеуге шыққан. Бірақ бәрі де ажырасумен аяқталды.
* Питер Аллен (3 наурыз 1967 — 24 шілде 1974). 
* Кіші Джек Хэйли (15 қыркүйек 1974 — 22 сәуір 1979). 
* Марк Гиро (4 желтоқсан 1979 — 15 қаңтар1992). 
* Дэвид Гест (16 наурыз 2002 — 25 шілде 2003).

Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Санат:Үздік актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері
Дайан Китон

**Дайан Китон** (; шын аты — **Дайан Холл**, ; 5 қаңтар, 1946 жыл, Лос Анжелес, Калифорния – 11 қазан 2025, Калифорния) — америкалық актриса, продюсер, режиссер. «Энни Холл» фильміндегі рөлі үшін Оскар сыйлығы, Алтын глобус пен BAFTA сыйлықтарын, «Ережеге сай мен ережесіз махаббат» фильміндегі рөлі үшін «Алтын глобус» жүлделерінің номинанты атанған. Фрэнсис Форд Копполаның «Өкіл әке» және Вуди Алленнің көптеген фильміндерінде түсіп, шет елге танымал атанған.

## Өмірбаяны
Өзінің анасының тегін лақап ат ретінде алған. 1969 жылы «Шаш» қойылымында сахнаға шығады. Сол кезде Вуди Алленмен көпжылдық жұмысы басталады. Алленмен қоштасқан соң, Китон Уоррен Биттимен жақындасады. Екеуі бірігіп, «Қызылдар» (1981) тарихи фильмінің жұмысын жасайды. Осы фильм мен «Марвин бөлмесі» (1996) «Ережеге сай мен ережесіз махаббат», «Твин Пикс», «Піл» фильмдері үшін тағы Оскар сыйлығы мен «Алтын пальма бұтағы» жүлдесінің номинанты атанған. 2006 жылдан «L'Oreal» фирмасының бет-бейнесі атанады.

## Өз өмірі
Дайан Китон ешқашан күйеуге тимеген. Оның екі асыранда балалары бар: Декстер атты қызы (1996 жылы туған) мен Дюк атты ұлы (2001 жылы туған).

## Таңдаулы фильмографиясы

## Сыртқы сілтемелер
* Дайан Китон
* Дайан Китон

## Дереккөздер

Санат:АҚШ продюсерлері
Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Санат:Үздік актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері