Василий Ярославович Слипак

**Василий Ярославович Слипак** ( 20 желтоқсан 1974 жыл, Львов – 29 маусым 2016 жыл, Луганск)  — украиналық опера әншісі, Ресей-Украина соғысына "оң сектор" ерікті украин корпусының құрамында қатысты. Қайтыс болғаннан кейін Украина батыры атағымен және "Алтын Жұлдыз" орденімен марапатталды.

## Жастық шағы
Ол 1974 жылғы 20 желтоқсанда Украинаның Львов қаласында Надежда және Ярослав Слипаковтардың отбасында дүниеге келген. Бала кезінен музыкаға қызығушылық танытты. 1981–1991 жылдары Львов қаласының №46 мектебінде оқыды.
Оның әншілік қабілетін дамытуына ағасы Орест ықпал етті. Ағасы оны әйгілі «Дударик» мемлекеттік ерлер хорына апарды, онда Василий 1994 жылға дейін ән айтты.
Репертуары XVII ғасырдың екінші жартысы – XVIII ғасырдың бірінші жартысындағы украин композиторларының шығармаларына негізделген, атап айтқанда:
Дмитрий Бортнянскийдің, Артемий Ведельдің, Максим Березовскийдің концерттері, украин композиторлары - Николай Лысенко, Николай Леонтович, Кирилл Стеценко, Александр Кошиц өңдеген шығармалары.

Василий Слипак хор мүшесі ретінде Украинаның және әлемнің ең беделді концерттік залдарында өнер көрсетті: Тарас Шевченко атындағы Украина Ұлттық операсында, Украина Ұлттық филармониясында, «Украина» Ұлттық өнер сарайында, Карнеги Холлда (Нью Йорк, АҚШ, 1990) Нотр-Дам соборы (Франция), Ванкувер әуе алаңы (Канада, 1990), Варшава филармониясы (Польша, 1991, 1992, 1994), Күмбез соборы (Латвия, Рига), сондай-ақ Литва, Эстония (1987, 1991), Беларусь, Ресей, Грузия, Молдова, Мажарстан, Словакия (1993, 1994), Аустрия (1993), Италия, Ватикан, Бельгия, Нидерланд, Швейцария (1993).

## Студенттік шағы
Ол сирек дауысына (контртенор) қарамастан жоғары музыка институтына түсе қойған жоқ. Тек 1992–1997 жылдары Н.В.Лысенко атындағы Жоғары мемлекеттік музыка институтында оқыды (қазіргі Н.В. Лысенко атындағы Львов ұлттық музыка академиясы).

1992 жылы Украинаның халық әртісі профессор Байко Мария Яковлевнаның жеке әншілік сыныбының студенті болды, оның жетекшілігімен украин және Батыс Еуропа композиторларының шығармаларынан айтарлықтай репертуар алды.

Карл Орфтың "Кармина Буран" фильмінде Дмитрий Бортнянский мен Лебедтің аттас операсынан Алкидтің партияларын орындады. 

Институтта оқып жүргенде (1992–1996) концерттік қызметін жалғастырды. Ол Дж.Каччини, А.Фальконьери, А.Скарлатти, А.Стефани, А.Вивальди, Л.Винчи, А.Страделла, А.Лотти, В.А.Моцарт, М.Березовский және басқа композиторлардың шығармаларын орындады.

Александр Козаренконың контртенор-аспаптық ансамбліне арналған «Пьеро мертвопетлюе» камералық кантатасын жазды. Алғашқы қойылымы 1994 жылы Львовта өтті. Василий Слипак өзін заманауи музыканың орындаушысы деп жариялады.

1994 жылы Клермон-Ферранда (Франция) «Grand Prix France Telecom» 10-халықаралық оратория және ән байқауының ұйымдастыру комитетінен шақыру алды. Ол неміс, француз әндерін, итальяндық арияларды түпнұсқа тілінде орындады.
Ол бас жүлдені және көрермендердің Гран-приін жеңіп алды. Оған Парижде өз бағдарламасын орындау құқығы берілді. 1994 жылы жас әнші Опера Виши (Франция) театрында жеке концерт берді.

1995 жылғы сәуірде Одессада «Жаңа музыканың екі күні мен екі түні» Бірінші халықаралық заманауи өнер фестивалінің 48 сағаттық музыкалық марафонында өнер көрсетті.

1995 жылы Киевте Халықаралық жастар форумы аясында жеке концерт өтті, оның бірінші бөлімінде заманауи музыка, ал екіншісінде барокко орындалды.

1995 жылы Жилинде (Словакия) өткен V Халықаралық концерттік өнер фестиваліне қатысып, клавесиннің сүйемелдеуімен барокко дәуіріндегі ариялар бағдарламасын орындады.

1995 жылғы 23 маусымда Львов орган және камералық музыка залында өткен концертте Джулио Каччини операсынан үзінді орындады. 1995 жылғы тамызда Байройт театрында (Бавария, Германия) өтетін жыл сайынғы Вагнер музыкалық фестиваліне қатысты.

1996 жылғы 1 мамырдан 6 мамырға дейін Честоховада (Польша) өткен «Gaude Mater» алтыншы халықаралық музыка фестиваліне қатысты. Львов облыстық филармониясының «Виртуозы Львов» камералық оркестрінің сүйемелдеуімен 53 кантата орындады.

Ол 1996 жылғы 17–26 мамыр аралығында Львов филармониясында өткен VII Халықаралық «Виртуози» музыкалық өнер фестиваліне қатысуға шақырылды. 1996 жылғы 31 мамырда «Краков композиторларының музыка күндері» халықаралық заманауи музыка фестивалі аясында XIX ғасырдағы Польша ұлттық өнер мұражайының (Краков қ.) концерт залында өнер көрсетті.

## Шығармашылығы
1997 жылы В.Я. Слипак Париж ұлттық операсына түсу үшін конкурстық емтиханды сәтті тапсырды. Оның дауысы оған Франция мен Еуропада жеке мансабын бастауға мүмкіндік берді.

1997 жылы Риони қаласында (Франция) «Piano in Rion» классикалық және джаз музыка фестиваліне қатысты. 1998 жылы Мармандада (Франция) өткен халықаралық ән байқауында «Жас үміт» жүлдесін алып, жеңімпаздардың концертіне қатысты.

Париждегі (Франция) «Бастилия» операсында лейтенант (Евгений Онегин Чайковский), Андре (Дж. Бизе – Кармен), Корте (Дж. Верди – Риголетто), Трифон (Чайковский – Евгений Онегин), Стрижнев («Хованщина» М. Мусоргский), Фламанд депутаты («Дон Карлос» Г. ​​Верди), екінші неміс генералы («Соғыс және бейбітшілік» С. Прокофьев), Масетто («Дон Карлос» Г. ​​Верди), Эскамило («Кармен», Дж. Бизе), Граф приставы («Риголетто» Дж. Верди) және т.б. рөлдерін сомдады.

2002 жылы Милан, Брешия, Комо, Кремона, Павия (Италия) қалаларында қойылған спектакльдерде Жак Оффенбахтың «Гофманның ертегілері» операсындағы Линдорф, Дапертутто, Коппелиус, Ғажайып рөлдерін сомдады. Сол жылы оркестрдің сүйемелдеуімен Сент-Мадлен (Париж) шіркеуінде Джузеппе Вердидің Реквиемін орындады.

2005 жылғы маусымда Париждегі Қасиетті Троица шіркеуінде ол Артур Онеггердің «Жанна д'Арк» операсындағы әзәзілдің ариясын «Леополис» симфониялық оркестрінің сүйемелдеуімен, сондай-ақ хордың сүйемелдеуімен ораторияны орындады.

2005 жылғы қазанда ол жыл сайынғы «Украинадан көзқарас» фестивалі аясында өткен «Ер мен әйел» классикалық музыкалық концертіне қатысты.
Ол сондай-ақ Юли Гальпериннің «Алтын балық» опера-балетінде басты рөлді сомдады, оның әлемдік премьерасы 2006 жылы қарашада Валь-д'Уаз және Эрбле (Франция) қалаларының театрларында өтті.

2008 жылы ол бүкіл Еуропа бойынша үлкен концерттік тур бастады. Орындаған опера рөлдері: Эскамильо, Тореадор (Дж.Бизенің Кармені), Фигаро (В.А.Моцарттың Фигароның үйленуі), Рамфис (Дж.Вердидің Аидасы), Борис (Н.Мусоргскийдің Борис Годуновы) , Игорь («Князь Игорь» А.Бородин), Гремин (“Евгений Онегин” – И.Чайковский), Қолбасшы, Масетто (“Дон Джованни”, В.А.Моцарт), Линдорф, Дапертутто, Коппелиус, Ғажайып (“Ертегілер” Гофман”, Дж. Оффенбах), Спарафуциле («Риголетто» Дж.Верди), Сарастро, бастамашылдардың шешені, князь-пристр («Сиқырлы флейта» В.А.Моцарт), өлім, дауыс зорайтқыш («Атлантида императоры» В.Ульман), Дон Жуан (В.А.Моцарттың Дон Жуаны), Рене, Прованс королі (Иоланта, И. Чайковский), Коллин (Дж.Пуччини бойынша Ла Богеме), Мефистофель (Ч.Гунод бойынша Фауст), Банкуо («Макбет» Г. Верди), Джованни да Просида («Сицилия весперстері» Дж.Верди), Филипп II («Дон Карлос» Дж. Верди), Базилио («Севильдік шаштараз» Г.А.Россини), Ральф («Перт сұлулығы» Дж.Бизе), граф Рудольф (В.Беллинидің «Сомнамбулист»), Дон Альфонсо (В.А.Моцарттың «Бәрі осылай істейді»), Демон («Жын» А.Г.Рубинштейн) және т.б.

## Қарулы қақтығысқа қатысуы және өлімі
2013 жылғы төңкеріс кезінде Василий Париждегі еріктілер штабын басқарды. Ол украиндықтарға қолынан келгенше көмектесті, сонымен қатар туған жерін қолдау үшін көптеген митингілер ұйымдастырды.

2015 жылғы мамырда ол Донбасста болды. Ол өз еркімен туған жерін орыс басқыншыларынан қорғауға аттанды. 2015 жылғы жаздан бастап ол ДУК ПС 7-ші жеке батальонының құрамында шайқасты.

Майданда Василий Ч.Гунноның сүйікті операсының кейіпкері Мефистофелдің құрметіне Миф шақыру белгісін алды.

20 жыл өзге елде өмір сүрген опера жұлдызы елін қорғау үшін бәрін тастады. Василий бұл әрекетінен ешқандай батырлық көрмеді. Ыңғайлы төсек-орынды блиндажға айырбастаудан қорықпайтынын айтты.
Майданнан оралған ол еріктілер қатарында жұмысын жалғастырып, Париждегі Украин орталығында қайырымдылық концерттерін берді.

18 маусымда Василий ерікті қорғаушыларға жиналған көмекті жеткізу үшін Донбасс қаласына барды және онда алты ай тұруды жоспарлады. Бірақ 29 маусымда Украинаның "оң сектор" ерікті корпусының 1-шабуыл ротасының (ДУК ПС) құрамында пулеметші ретінде жауынгерлік тапсырманы орындай отырып, ірі калибрлі мылтықтан атқан 12.7 мм жау оғынан қаза тапты.

## Марапаттары
*«Алтын Жұлдыз» ордені, 
*1-дәрежелі «Ерлігі үшін» ордені.

## «Василий Слипак» монетасы
солға|130px| оңға|130px|     
«Василий Слипак» монетасы — «Украинаның көрнекті тұлғалары» сериясының бөлігі болып табылады және оның қайтыс болғанына 5 жыл толуына орай 2021 жылдың 21 маусымында айналысқа шығарылды.

Монетаның бет жағында: Украинаның шағын Мемлекеттік Елтаңбасы, УКРАЇНА (жартылай шеңберде) деген жазу, ортада Василий Слипактың портреті, оң жақта оның ішінде: нота қатары, монетаның номиналы — 2, гривеннің графикалық таңбасы, монетаның соғылған жылы — 2021 және Украина Ұлттық банкі банкнотының және теңге сарайының логотипі; сол жақта жазулар бар: ВАСИЛИЙ СЛИПАК «МИФ».

Монетаның сырт жағында (реверсінде) соғыстағы әншіні бейнелейтін пулемет ұңғысындағы бұлбұлдың бейнесі, стильдендірілген ағаш бұтақтары.

## Дереккөздер

Санат:Украина опера әншілері