open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Қазақстанның Грузиядағы Елшілігі

**Қазақстанның Грузиядағы Елшілігі** — Қазақстан Республикасының Грузиядағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Грузия астанасы Тбилиси қаласында орналасқан.

## Тарихы

Қазақстан Республикасы мен Грузия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылғы 23 шілдеде орнатылды.

1992 жылы Алматы қаласында Грузия Елшілігі ашылып, ол 2003 жылы Астана қаласына көшірілді.

1996 жылғы қыркүйекте Әзірбайжан Республикасында Грузияны қамтитын Қазақстан Елшілігі ашылды.

2003 жылы Тбилиси қаласында Қазақстан Дипломатиялық миссиясы ашылып, ол 2008 жылдың қаңтарында ҚР-дың Грузиядағы Елшілігі болып өзгерді.

2018 жылғы 31 мамырда Қазақстан Республикасының Грузиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Бауыржан Мұхаметжанов тағайындалды.

2017 жылдың наурыз айында Грузияның Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Зураб Абашидзе тағайындалды.

## Байланыс

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері
Қазақстанның Израильдегі Елшілігі

**Қазақстанның Израильдегі Елшілігі** — Қазақстан Республикасының Израиль Мемлекетіндегі дипломатиялық миссиясы. Елшілік Израильдегі Тель-Авив қаласында орналасқан.

## Тарихы

Дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылы 10 сәуірде орнатылған.

2019 жылы қазан айынан бастап Израиль Мемлекетіндегі Қазақстанның Елшісі Сатыбалды Бұршақов болып табылады.

2018 жылы қазаннан бастап Қазақстандағы Израиль Елшісі – Лиат Вексельман.

Израиль аумағында Қазақстан Елшілігі 1996 жылы мамыр айынан бастап қызмет атқарады.

Қазақстан аумағында Израиль Елшілігі 1992 жылы тамыздан бастап қызмет атқарады

## Байланыс

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері
Қазақстанның Иорданиядағы Елшілігі

**Қазақстанның Иорданиядағы Елшілігіі** — Қазақстан Республикасының Иордания Хашимит Корольдігіндегі дипломатиялық миссиясы. Елшілік Иордания астанасы Амман қаласында орналасқан.

## Тарихы

### Иордания

Қазақстан Республикасы мен Иордан Хашимит Корольдігі арасындағы дипломатиялық қатынастар 1993 жылы 8 ақпанда орнатылды.

Қазақстанның Аммандағы Елшілігі 2007 жылы шілдесінде ашылды. Иорданияның Қазақстандағы Елшілігі 2007 жылы сәуір айынан бастап қызмет етуде.

2019 жылы 6 маусымнан бастап Айдарбек Әнұарбекұлы Тұматов Қазақстанның Иорданиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болып табылады.

2019 жылы 11 ақпаннан бастап Юсуф Абделгани Иорданияның Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі ретінде қызмет атқаруда.

### Ирак

Дипломатиялық қатынастар 1995 жылдың 14 қыркүйегінде Хаттамаға қол қою арқылы орнатылған. 2020 жылғы 22 ақпаннан бастап Қазақстан Республикасының Ирак Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Айдарбек Тұматов болып табылады.

Ирактың Қазақстандағы Елшілігі 2008 жылы 12 қазанынан бастап жұмыс істейді. 2015 жылғы 20 тамыздан бастап Юнис Салим Сархан Қазақстандағы Ирактың Уақытша сенімді өкілі болып тағайындалды.

### Палестина
Қазақстан Республикасы мен Палестина Мемлекеті арасында дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 6 сәуірде орнатылды.

Палестинаның Қазақстандағы Елшілігі 1993 жылдың маусымынан бері жұмыс атқарады. 2015 жылдың қазан айынан бастап Палестинаның Қазақстандағы Елшісі Монтасер Абу Зейд.

2020 жылғы 22 ақпаннан бастап Қазақстан Республикасының Палестина Мемлекетіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Айдарбек Тұматов болып табылады.

ҚР Иордан Хашимиттік Корольдігіндегі Елшілігі Қазақстан мен Палестина арасындағы қарым-қатынастарға жетекшілік етіп келеді.

## Байланыс

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері
Кристен Раункиер

**Кристен Раункиер** (, 29 наурыз 1860 — 11 наурыз 1938) — Даниялық ботаник.

Ол өсімдіктердің ландшафтқа байланысты тіршілік нысандарының жүйесін ұсынды.

Копенгаген университетінің профессоры бола отырып, ол көптеген өсімідіктердің сипаттамасын да жасады.

## Раункиер суреттеген өсімдіктер

Санат:Ботаниктер
Санат:Дания ботаниктері
Қазақстанның Индонезиядағы Елшілігі

**Қазақстанның Индонезиядағы Елшілігі** — Қазақстан Республикасының Индонезия Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Индонезия астанасы Джакарта қаласында орналасқан.

## Тарихы

Индонезия Республикасы Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігін 1991 жылы 28 желтоқсанда таныды. Қазақстан мен Индонезия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар 1993 жылы 2 маусымда орнатылды. 2012 жылғы сәуірде Жакартада Қазақстан Республикасының Индонезиядағы Елшілігі ашылды.

2023 жылғы 23 қазаннан бастап - Қазақстан Республикасының Индонезиядағы Елшісі С.О. Әбдікәрімов. 

## Байланыс

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері
Метр (музыка)

**Метр** () — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі. Бір тегеурінді үлестен екінші тегеурінді үлеске дейінгі аралық Метрдің негізгі тактісін құрайды.

Тактідегі дыбыстар үлесінің уақыттық арақатынасын анықтау арқылы ырғақтық жүйе белгілі болады. Метр осы уақыттық арақатынастың өлшемі іспетті. Метрлік өлшем дыбыстардың жүйелі түрде алмасуын есептеуге мүмкіндік береді. Такт ішіндегі үлес санының жүйелі не жүйесіз есебіне қарай: жай метр, күрделі метр, аралас метр түрлері кездеседі. Өлшемдер екі сандық таңбамен белгіленеді – жоғарғы таңба тактідегі үлестің санын білдірсе, төменгісі үлестің ырғақтық мағынасын білдіреді. Мысалы, жай өлшемдер былайша белгіленеді: күрделі екі үлесті – күрделі үш үлесті – т.б. Кейбір музыка жанрлары белгілі бір метрді талап етеді. Мысалы, вальс – 3 үлесті, марш – 2 немесе 4 үлесті өлшемде жазылады.

## Дереккөздер
Кельтибериялықтар

[нобай|225x225 нүкте|[Боторритадан келген қорғасын таблеткасы, кельтибер тілінде жазылған]]
**Кельтибериялықтар** (, ) — Римге дейінгі кезеңдегі Испания мен Португалиядағы орталық және солтүстіктегі тайпалар тобы. Кельтибериялықтар атауы олардың мәдениетінде кельт және ибериялық элементтердің бар екенін көрсетеді. Кельтибериялықтар кельттер мен ибериялықтар аралас болды ма, әлде олар осы екі топтың бірі екіншісінен маңызды мәдени әсерге ие болды ма, белгісіз. Олардың тәуелсіз тарихы қаншаға созылғаны да белгісіз.

Кең таралған қателік — «кельтибериялықтар» терминін испан-кельт тілдерінде сөйлеген Рим дәуіріне дейінгі Пиреней түбегінің барлық халықтарына тарату. Бұл қателік тек кельтибериялықтардың Пиреней түбегінің салыстырмалы түрде аз бөлігін алып жатқанымен, жазба ескерткіштерді қалдырғандығына байланысты.

Ежелгі авторлар кельтиберліктерді соғысқұмар халық деп сипаттаған. Біздің заманымызға дейінгі 2 ғасырда кельтибериялықтарды римдіктер жаулап алды. Кельтибериялық мұра Испанияның Галисия провинциясында кездеседі. Кельтибериялық тілінің жазба ескерткіштері сақталған.

## Тарих
* Б. з. д. 218 ж.: көптеген кельтибериялықтар мен оңтүстік Галлиялар Ганнибалдың Италияның солтүстігіндегі жорығына қатысады
* Б. з. д. 197 ж. — б. з. д. 179 ж.: кельтибериялық соғыстарының басталуы. Римдіктерге қарсы бірінші соғыс
* Б. з. д. 154 ж. — б. з. д. 133 ж.: римдіктерге қарсы екінші соғыс (бірінші Нумантин соғысы немесе екінші кельтибериялық соғысы)
* Б. з. д. 133 ж.: Римдіктер келтибериялық Нуманция қаласын қиратып, содан кейін ұзақ бейбітшілік кезеңі болды.

## Тағы қараңыз
* Ежелгі Испанияның халықтары мен тайпалары
* Серториан соғысы

## Дереккөздер

## Әдебиеттер
* Циркин Ю. Б. Ежелгі Испанияның тарихы. — СПб.: Филологический факультет СПбГУ; Нестор-История, 2011. — 432 с. — (Тарихи кітапхана). — 500 экз. — ISBN 978-5-8465-1009-8.

## Сілтемелер
* Диодор Сицилиялықтың кельтиберліктердің сипаттамасы (Тарихи кітапхана, V, 33). «Ежелгі Рим тарихы» веб-сайтындағы жарияланым

Санат:Испания тарихы
Джоуль

**Джоуль** (қазақша белгіленуі Дж, халықаралық белгіленуі J) — Халықаралық бірліктер жүйесіндегі (СИ) жұмыстың, энергияның және жылу мөлшерінің өлшем бірлігі. Бір Джоуль бір Ньютон күштің күш бағытында бір метр жолға істелінген жұмысқа тең: 1 Дж = 1 Н·м.

## Басқа өлшем бірліктеріне аудару
* 1 Дж = 1 кг·м²/с² = 1 Н·м = 1 Вт·с = 1 Кл·В.
* 1 Дж = 107 эрг.
* 1 Дж ≈ 6,24151 эВ.
* 1 МДж = 0,277(7) кВт·сағ.
* 1 кВт·сағ = 3,6 МДж.
* 1 Дж ≈ 0,238846 калория.
* 1 килограмм-күш-метр (кгк·м) = 9,80665 Дж.
* 1 Дж ≈ 0,101972 кгк·м.
## Еселік және үлестік бірліктер

Санат:Өлшем бірліктері
Метр (айрық)

**Метр**  — көп мағыналы термин: 

* **[[Метр]]**  – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) ұзындықтың негізгі өлшем бірлігі.
* **[[Метр (музыка)|Метр]]**  — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі.
Тікқорғасын

thumb|right|200px|Британия музейіндегі ежелгі тікқорғасын нұсқасы
thumb|right|200px|Кәдуілгі тікқорғасын нұсқасы
**Тікқорғасын** (немесе **тікқорғасын өлшеуіш**, , ) — көбінесе қорғасын секілді ауыр металдардан жасалатын, төмен қараған конус пішінді, төменгі жағында сүйір ұшы бар, салмақты зат болып, жіпке ілінеді де, төмен тасталады, сөйтіп кез келген тірек нүктеден төменгі вертикал нүктеге дейінгі сызықты бағытты дәл табуға, нақты белгілеуге және дұрыс есептеуге қолданылады. Бұл тік деңгейдің алғашқы прекурсоры, көбінесе тік құрылғыларды орнату үшін керек. Ол әдетте тастан, ағаштан немесе қорғасыннан жасалған, бірақ басқа металдардан да жасалуы мүмкін. Егер ол безендіру үшін қолданылса, ол сүйектен немесе піл сүйегінен жасалуы мүмкін.

Тікқорғасын құралын конструкциялардың «плюб» немесе тік болуын қамтамасыз ету үшін ең алғашында Ежелгі Мысырлықтар қолданғаны туралы дерек бар.  Ол сонымен қатар маркшейдерлік жұмыстарда, кеңістіктегі нүктенің гравитациясына қатысты минималды (зенитке қарама-қарсы) белгілеу үшін қолданылады. Ол әртүрлі құралдармен (соның ішінде нивелирлер, теодолиттер және болат таспалар) аспапты тұрақты түсіру маркерінің үстіне дәл орнату немесе маркерді орналастыру үшін позицияларды жерге көшіру үшін қолданылады.

## Этимологиясы

Plumb bob - латынның plumbum («қорғасын») сөзінен және боб (тербелу, тіктелу) сөздерінен жасалған. Қазақ тіліндегі *тікқорғасын* термині — осы сөздің әдеби бейнелеп аударылуы. 

## Дереккөздер

Санат:Сәулет өнері
Санат:Құрылыс құралдары
Санат:Құрылыс
Санат:Мысыр
Давид Мамиевич Дегтярев

**Давид Мамиевич Дегтярев** (1996 жылы 12 маусымда туған, Атбасар, Ақмола облысы, Қазақстан) — қазақстандық пауэрлифтер-паралимпиадашы. 2020 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында 54 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде алтын медаль иегері.

## Өмірбаяны
Давид Дегтярев парапауэрлифтингпен 2016 жылы айналыса бастады. Дегтярев үшін алғашқы жарыс 2016 жылы Көкшетау қаласында өткен «Надежда» облыстық спартакиадасы болды. 2018 жылы III Азия пара ойындарында екінші орын алды.

2021 жылдың мамырында Тбилисиде 185 кг штанганы көтеріп, Азия рекордын жаңартты және әлем кубогының жеңімпазы болды. Осы жеңістен кейін Дегтярев Паралимпиада ойындары алдында әлемдік рейтингтің көшбасшысы болды. 2021 жылдың 26 тамызында Токиода 2020 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында 54 кг дейінгі салмақ дәрежесіндегі барлық қатысушылардың ең үлкен салмағын бірінші әрекетте 170 кг, екіншісінде — 172 кг, үшіншісінде — 174 кг көтерді. Барлық 3 тәсілді сәтті аяқтап, Паралимпиада ойындарының чемпионы атанды.

2021 жылдың 29 қарашасында Тбилисиде Давид Дегтярев ерлер арасындағы парапауэрлифтингтен 178 келі штанганы көтеріп, 54 келіге дейінгі салмақта әлем чемпионы атанды.

2023 жылдың тамызында Дубайда 180 кг салмақты көтеріп әлем чемпионатында тағы да жеңіске жетті. 2023 жылдың қазан айында Ханчжоуда өткен IV Азия пара ойындарында Давид 186 кг салматы көтеріп алтын медаль жеңіп алды. Сонымен қатар, Азия мен Азия пара ойындарының жаңа рекордын орнатты.

## Марапаттары
* ІІІ дәрежелі «Барыс» ордені (2021 жылғы 6 қыркүйек)

## Спорттық нәтижелері

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан пауэрлифтингшілері
WikiOromgoh

**WikiOromgoh** немесе **УикиЛагерь** – Өзбекстанның Жастар ісі жөніндегі агенттігінің ұйымдастыруымен «WikiStipendiya» марафоны аясында Ташкент облысының Бостандық ауданындағы лагерьде бір апта бойы ұйымдастырылған шара.

## Хабарландыру
2022 жылдың 19 шілдесінде Өзбекстан Жастар ісі жөнінідегі агенттігінің директоры Алишер Садуллаев Telegram әлеуметтік желісіндегі өз арнасында «WikiStipendiya» марафоны аясында өтетін Wikioromgoh жобасы туралы хабарлайды және келесідей хабарлама қалдырады:

## Ұйымдастырушылар
Бұл жобаны жүзеге асыруда Өзбекстанның Жастар ісі жөніндегі агенттігі негізгі ұйымдастырушы болды. Оған сонымен қатар AOKA, ЖСҰ және Өзбек тілінде сөйлейтін уикимедиашылар қатысушылар тобы көмектесті.
нобай|Агенттіктегі кездесу. 2022 жыл 1 тамыз

## Лагерь туралы
Жастар лагері Ташкент қаласынан 110 км жерде Ташкент облысының Бостандық ауданында орналасқан. Лагерь тау беткейінде орналасқан, аумағы 10 гектардан асады. Лагерьде 10-нан астам жатын бөлмелері, асхана, жазғы бассейн, амфитеатр, баскетбол, футбол алаңдары, спорт залдары бар.

## Оқиғалар

### Біліктілік сабақтары
Өзбек Уикипедиясының админстраторлары Нодир Атаев, Мирзоулуғбек Каримов, Азиз Шарипов, Жамшид Нурқулов, Умар Рахимов, Николай Артёмов топтарға бөлініп, Уикипедияның жаңа қатысушыларына шеберлік сабақтарын өткізді.

### УикиҚонақ
Осы жоба аясында лагерьге белгілі өнер қайраткерлері, блогерлер, бизнесмендер келіп, лагерь қатысушыларымен кездесулер өткізді. Олар келесідей:
* Улығбек Исматов — Жобаларды басқару орталығының басшысы;
* Саида Рашидова – жазушы, өзбек тіл мектебінің негізін қалаушы;
* Шухрат Дарья – әнші, «Нихол» сыйлығының иегері;
* Ирода Каримова – «Puma» компаниясының қызметкері (Zoom арқылы);
* Шахноза Соатова – блогер, Әділет министрінің мемлекеттік тіл және руханият мәселелері жөніндегі кеңесшісі.

### Нәтижелер
Бұл жоба аясында Өзбекстанның әртүрлі аймақтарынан 150 қатысушы лагерьге қатысты. Олар 2 тамыз сағат 00:00-ден 6 тамыз 18:00-ге дейін Өзбекше Уикипедияға барлығы 8726 жаңа мақала қосты. Оның 7509-ын, яғни 87,3 пайызын лагерь қатысушылары жазып, Өзбекше Уикипедия грузин және норвег тілдерін басып озып, барлық тілдегі Уикипедиялар арасында 57-орыннан 55-орынға көтерілді.

### Жабылу салтанаты
Жабылу салтанатының соңғы бөлігінде марапаттау рәсімі өтті. Әр топтан ең көп мақала жазған қатысушыларға сыйлық ретінде ноутбук берілді.

## Марапаттау
Жабылу салтанатының соңғы бөлігінде марапаттау рәсімі өтті. Әр топтан ең көп мақала жазған қатысушыларға сыйлық ретінде ноутбук берілді.

## Тағыда қараңыз
* Өзбекше Уикипедия
* WikiStipendiya

## Дереккөздер

Санат:WikiStipendiya марафоны
Жереми Доку

**Жереми Баффур Доку** (; 2002 жылы 27 мамырда туған, Антверпен, Бельгия) — бельгиялық футболшы, ағылшындық «Манчестер Сити» клубы мен Бельгия құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Клубтық мансап
Доку «Андерлехт» клубының түлегі. 2018 жылдың 25 қарашасында «Сент-Трюйденге» қарсы матчта небәрі 16 жасында Жюпиле лигасында дебют жасады.

2020 жылдың 5 қазанында француздық «Ренн» клубына ауысты. Клубпен 5 жылға келісімшарт жасасты.

## Ұлттық құрамадағы мансап
2018 жылы Бельгияның жастар құрамасында Доку Англияда өткен жастар арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде ол Ирландия, Дания және Италия командаларына қарсы матчтарда ойнады. Даниялықтарға қарсы гол соқты.

2022 жылғы 10 қарашада Катарда өткен 2022 жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысу үшін Бельгия құрамасына шақыртылды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Футболшы профилі. *rbfa.be*

Санат:Бельгия футболшылары
Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Андерлехт ФК ойыншылары
Санат:Ренн ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Костенко (шахта)

**Костенко атындағы шахта** — «АрселорМиттал Теміртау» АҚ көмір департаментінің ірі көмір өндіруші кәсіпорны. Шахта Қарағанды қаласында орналасқан. 1980 жылдары Қарағанды көмір бассейнінің ең ірі шахталарының бірі болған. Қарағанды бассейнінің игерушілердің бірі, «Қарағандыкөмір» трестін басқарушы Иван Акимович Костенконың құрметіне аталған.

## Тарихы
Шахта 1934 жылы 18 мамырда шахта оқпанын салу кезінде алғашқы тонна топырақ алынған кезде салынды. 1942 жылы 8 мамырда аяқталмаған шахта пайдалануға берілді. Ұлы Отан соғысы жылдарында уақытша даму схемасы бойынша жұмыс істеді.

1952 жылы 26 мамырда жобалық қуаты жылына 750 мың тонна көмір болатын шахтаның бірінші кезегі пайдалануға берілді. 1962 жылы сол қуаттың екінші кезегі енгізілді.

1968 жылдың 1 қаңтарында Костенко атындағы шахтаға №86/87 шахтасы қосылды, кейіннен қайта құру және өндірістік қуаттылықты 3 млн 200 мың тоннаға дейін ұлғайтылды. 1984 жылы шахта тарихындағы ең көп көмір 3 млн 942 мың тонна өндірілді. 1992 жылы 7 мамырда шахта ұжымы 100 миллион тонна көмір берді.

Жоғары өнімді, жанқиярлық еңбегі үшін шахта ұжымы 1971 жылы Ленин орденімен марапатталды.

1996 жылы Костенко шахтасы "Испат Интернейшнл" халықаралық компаниясының "Испат Кармет" АҚ көмір департаментінің құрамына кірді, бұл қазіргі "АрселорМиттал Теміртау" АҚ.

1998 жылдың 1 қаңтарында Костенко атындағы шахтаға "Стахановская" шахтасы қосылды. Біріккен шахтаның өндірістік қуаты 2 млн 500 мың тоннаны құрады.

2023 жылдың 28 қазанында түнгі сағат 2:33 шамасында шахтада жарылыс орын алды. Шахтадан 252 кеншінің 208-і құтқарылды, 46 адам қаза тапты.

## Қызметі
нобай|оңға|Шахта аумағындағы ТЭМ7 тепловозы
"АрселорМиттал Теміртау" АҚ құрамында жұмыс істеген жылдары Костенко шахтасы 16,5 млн тонна көмір өндірді, 47 км-ден астам тау-кен қазбалары өтті.

Тау-кен бөлу алаңы 1370 га құрайды. Тау-кен жұмыстары 840 м-ден астам тереңдікте 8-ші тік оқпандармен ашылған бес жұмыс көкжиегінде жүргізіледі. Тау-кен қазбаларының ұзындығы 100 км-ден асады.

Шахта кенеттен көмір мен газ шығарындылары үшін қауіпті. Барлық көмір қабаттары көмір шаңының жарылғыштығы өте жоғары. Желдету әдісі — ауаны сорып алу.

Костенко атындағы шахтада Қарағанды облысының 1992–1997 жылдардағы әкімі Пётр Петрович Нефёдов еңбек жолын бастаған.

2023 жылы болған апаттан кейін Қазақстан Президенті ArcelorMittal инвесторымен және оның негізін қалаушы Лакшми Митталмен қарым-қатынасты тоқтатып, барлық шахталарды ұлттық қорға беруді тапсырды. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, бұл компания Қазақстан тарихындағы ең нашар компания болып шықты.

## Тағы қараңыз
* Қарағанды металлургия комбинаты

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан шахталары
Санат:АрселорМиттал Теміртау
Қытай Республикасы азаматтарына қойылатын визалық талаптар

нобай|Қытай Республикасы азаматының төлқұжаты
**Қытай Республикасы азаматтарына арналған визалық талаптар** — бұл басқа мемлекеттердің билігі Қытай Республикасы азаматтарына қоятын кіруге әкімшілік шектеулер.

## Виза талаптарының картасы
ортаға|нобай|800x800 нүкте|

## Дереккөздер

Санат:Азаматтығына байланысты визалық талаптар
Маршалл аралдары азаматтарына қойылатын визалық талаптар

нобай|Биометриялық чиппен Маршалл аралдары азаматының төлқұжаты.
**Маршалл аралдары азаматтарына қойылатын визалық талаптар** — бұл басқа мемлекеттердің билігі Маршалл аралдары азаматтарына кіруге әкімшілік шектеулер. 

## Визалық талаптар картасы
thumbnail|800px|center|

## Дереккөздер

Санат:Азаматтығына байланысты визалық талаптар
Шырақ (мультфильм)

**Шырақ** — 2023 жылы түсірілген қазақстандық 3D форматында шығарылған санаулы мультфильмнің бірі.  Мультфильмді ARA studios анимациялық студиясы жасаған. Мультфильмнің негізгі жеткізер ойы — отбасылық құндылықтар, мейірімділік, сүйіспеншілік және өзара көмек.

## Сюжет
Мультфильм шырақтың бастан кешкен оқиғасын баяндайды. Фильмде Шырақ бір үйдің зат қоятын бөлмесінде тұрып жатады. Сол үйде отбасы — әкесі, анасы, ұлы мен қызы өмір сүреді. Бірақ әкесі жұмыс істеп, анасы үй шаруасымен айналысқандықтан, ата-анасы балаларына көп көңіл бөлмейді. Шырақ адамдардан қорқады, сондықтан бөлмеде тығылып алып, сыртқа шықпайтын. Оның достары сол бөлмедегі жансыз ойыншықтар еді. Шырақ оларды өз отбасым деп білетін. Дегенмен достары жансыз заттар болғандықтан, Шырақ олармен сөйлесе алмайтын. Бір күні бөлмеге мысық кіріп, шырақтың сүйікті досы — қуыршақты алып кетеді. Шырақ досын құтқару үшін бөлмеден шығып, адамдар жүрген бөлмеге баруға мәжбүр болады. Қорқынышын жеңіп, соның арқасында мүлдем басқа әлемге — адамдар әлеміне тап болады. Неше түрлі оқиғаны бастан өткеріп, отбасындағы қарым-қатынасқа әсер етеді.

## Марапаттары
2023 жылы бұл фильм бүкіл әлем бойынша 80-нен астам кинофестивальде ұсынылды. Ол Cleveland International Film Festival (CIFF) және Kids First сияқты ірі іс-шаралардың тізіміне енді. АҚШ-тағы Film Festival, Қытайдағы Shanghai International Film Festival, Кореядағы Seoul International Children's Film Festival (SICFF) және Cartoon Club — Animation Cinema International Festival, Италиядағы Comics and Games.

* Албаниядағы Tirana International Film Festival (Albanian premiere) фестивалінде «AUDIENCE CHOICE Award KIDs — 10» жүлдесі. 

## Қызықты деректер
Мультфильм түсіруге 20-ға жуық маман қатысқан. Олардың ішінде концепт суретшісі, жарық қоюшы, қоршаған орта 3D суретшісі, 3D-кейіпкерлер суретшісі, sound designer, режиссер, продюсер және тағы басқа мамандар бар.

Жоба авторлары бұл мамандарды әлеуметтік желі, таныс арқылы тапқан. Оның ішінде бірнеше ай жұмыс істеп кеткендер де бар. Жобаны тұрақты түрде жеті-сегіз адам жасаған. Адам аз болғандықтан, бір қызметкер бірнеше маманның жұмысын істеуіне тура келген.

## Сілтемелер
* Мультфильмнің Youtube арнасындағы сілтемесі

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан мультфильмдері
Татьяна Акбарқызы Кәрімова

**Татьяна Акбарқызы Кәрімова** (26 тамыз 1948 жылы туған, Хабаровск) — Өзбекстанның тұңғыш президенті Ислам Кәрімовтың әйелі. 1991 жылдан 2016 жылға дейін Өзбекстанның бірінші ханымы.

## Өмірбаяны
Татьяна Кәрімова 1948 жылы 26 тамызда Хабаровск қаласында әскери қызметкердің отбасында дүниеге келген. Ол тәжік және орыс ұлтынан (әкесі тәжік, анасы орыс). 1952 жылы ата-анасымен Ферғана облысына көшіп келді. Оның отбасы ықпалды деп сипатталды.

Өзбекстан Ғылым академиясының Экономика институтында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеп, сонымен бірге қоғамдық жұмыстармен де айналысқан. Ол экономика ғылымдарының кандидаты.

## Белсенділігі
[нобай|Татьяна Кәрімова қызы Лола мен Өзбекстан премьер-министрі [Шавкат Миромонұлы Мирзиёев|Шавкат Мирзиёевпен бірге Кәрімов қайтыс болғаннан кейін 4 күннен кейін Самарқанта Ресей президенті Владимир Путинмен кездесті.]]
Кәрімова 2016 жылы күйеуі Ислам Кәрімов қайтыс болғанға дейін ел тәуелсіздігінен Өзбекстанның бірінші ханымы болды. Ол әртүрлі қайырымдылық жобаларына қатысып, мемлекеттік қызметтерді атқарғаны белгілі, сонымен қатар күйеуінің көптеген саясаттарында өте ықпалды кеңесші болған.

Татьяна Кәрімова 2016 жылы күйеуінің мұрагерін таңдауда шешуші тұлға болады деп күтілген, бірақ ол президенттікке өзі барады деп күтпеген еді. Татьяна Ұлттық қауіпсіздік қызметінің төрағасы Рустам Иноятовтың одақтасы болып саналды, ол сондай-ақ елдің келесі президентін таңдауда ықтимал көмекші ретінде қарастырылды. Артынша 2016 жылы желтоқсанда өткен сайлауда премьер-министр Шавкат Мирзиёев Өзбекстан президенті болып сайланды.

## Жеке өмірі
Татьяна Кәрімова болашақ күйеуі Ислам Кәрімовпен Самарқанта оқып жүргенде танысқан:

Көп ұзамай, Татьяна Акбарқызының айтуынша, Кәрімов оның жатақханасына келіп, саябақта серуендеп жүріп, оған үйлену туралы күтпеген ұсыныс жасайды. Болашақ ерлі-зайыптылар халықаралық әйелдер күні қарсаңында отбасылық жиындарда бір-екі кездесуден және саябақта бір серуендеуден кейін шаңырақ көтерді. Ислам Кәрімов бұрын бірінші әйелі Наталья Петровна Кучмимен (1938 - 28 сәуір 2008 ж.) 1964 жылдан 1968 жылы ажырасқанға дейін үйленді. Бірінші некеден ұлы бар - Петр Исламович Каримов.

Кәрімовтар отбасының екі қызы болды - Гүлнәр Кәрімова (1972 жылы туған) және Лола Кәрімова-Тилляева (1978 жылы туған). Сонымен қатар, олардың бес немерелері болды: кіші Ислам Кәрімов, Иман Кәрімова, Мариям Тилляева, Умар Тилляев және Сафия Тилляева. Татьянаның Тамара Собирова деген қарындасы бар.

2013 жылы Twitterде Татьяна Кәрімова мен оның үлкен қызы Гүлнар Кәрімова арасында кикілжің орын алған. Гүлнәр анасын жеңгесі Акбарәлі Абдуллаевты тұтқындауға жол бермеуге тырысқаны үшін оны «жойып жібермек болды» деп айыптады. Сондай-ақ ол өзінің сіңлісі Лола Кәрімова-Тилляеваны бақсылық жасады деп айыптады. Гүлнәр Кәрімованың Twitter парақшасы айып тағылған соң көп ұзамай бұғатталды. 2014 жылы ол үй қамаққа алынды..

## Дереккөздер

Санат:Өзбекстан президенттерінің жұбайлары
Санат:Кәрімовтар жанұясы
Санат:Хабаровск өлкесінде туғандар
Санат:Өзбекстан бірінші ханымдары
Night Visions

**Night Visions** — американдық Imagine Dragons поп-рок тобының дебюттік студиялық альбомы. Ол 2012 жылдың 4 қыркүйегінде Kidinakorner және Interscope Records жапсырмаларында шығарылды. Альбомды негізінен топ мүшелерінің өздері, сондай-ақ американдық The Envy Corps инди-рок тобының ағылшын хип-хоп продюсері Алекс да Кид пен Брэндон Дарнер шығарды. Дэн Рейнолдстың айтуынша, альбомдағы жұмыс үш жылға созылды. Музыкалық тұрғыдан Night Visions фольклорлық, хип-хоп және поп-музыканың әсерін көрсетеді

Шығарылғаннан кейін альбом музыка сыншыларының аралас пікірлерін алды. Дегенмен, ол Америка Құрама Штаттарындағы Billboard 200 тізімінде екінші сатыда дебют жасады. Бірінші аптада 83 000-нан астам данамен сатылып, екі рет платина сертификатына ие болды. Ол сондай-ақ Billboard альтернативті альбомдары мен рок-альбомдар кестесінің шыңына жетіп, Аустралия, Аустрия, Канада, Германия, Ирландия, Мексика, Нидерланд, Жаңа Зеландия, Норвегия, Португалия, Швеция, Швейцария және Ұлыбританияың үздік ондығына кірді.

## Композициялар тізімі

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* ''Night Visions'' at YouTube (streamed copy where licensed)
* Imagine Dragons official site

Санат:Imagine Dragons альбомдары
Billboard Music Awards

**«Billboard Music Award»** — «Billboard» музыкалық баспа басылымы тағайындаған музыкалық марапат. Әртістердің музыкалық чарттардағы және шығармашылығын коммерциялық насихаттаудағы жетістіктері үшін беріледі.Марапаттау рәсімі алғаш рет 1990 жылы өткізіліп, 2006 жылы ұмытылғанға дейін жыл сайын желтоқсанда өткізілді.
Марапат 2011 жылы оралып, содан бері жыл сайын мамыр айында өткізіліп келеді.

## Жеңістер
Billboard Music Awards жеңіп алған номинациялар бойынша рекорд әнші Дрейкке (27) ал әйелдер арасында Тейлор Свифтке (23) тиесілі.

## Дереккөздер

Санат:Billboard
Санат:АҚШ музыкалық марапаттары
Санат:Fox телеарнасының бағдарламалары
Санат:American Broadcasting Company телеарнасының бағдарламалары
Елмұрат Зұлыпқарұлы Тасмұратов

**Елмұрат Зұлыпқарұлы Тасмурадов** (, 1991 жылы 12 желтоқсанда туған) — тегі қазақ Өзбекстандық грек-рим күресшісі. Азияның 5 рет чемпионы, әлем чемпионатының үш дүркін жүлдегері және 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.

## Өмірбаяны
1991 жылы Ташкент облысы, Бостандық ауданы, Қызыл-ту ауылында дүниеге келген. 2004 жылы ата-анасы оны тарихи Отаны Қазақстанға жіберіп, Түркістан қаласындағы Бекзат Саттарханов атындағы мектеп-интернатында 4 жыл оқыды. Ол Қазақстан құрамасына үміткерлердің бірі болды. 2008 жылы Дәулет Тұрлыханов турнирінде жеңілгеннен кейін бұл мүмкіндігінен айырылды. 2012 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанса, Лондонда өткен Олимпиада ойындарында 16-орынға ие болды.

2013 жылы Азия чемпионы атанып, әлем чемпионатында қола жүлдегер атанса, бұл нәтижені 2014 жылы да қайталады. Жартылай финалға шыққан ол финалға жолдама ала алмағанымен, 3-орын үшін күресте жеңіске жетіп, 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Олимпиада ойындарының қола жүлдегері атанса, 2018 жылы Азия чемпионы атағын жеңіп алды. Грек-рим күресі төртінші рет. 2019 жылы Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2020 жылдың ақпан айында Нью-Делиде Азия чемпионы атанды. 2021 жылдың желтоқсанында ол спорттық мансабын аяқтайтынын жариялады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 
* Эльмурат Тасмурадов: «Опыт, полученный в Венгрии — хороший фундамент для успеха в Ташкенте в 2014 году», интервью на сайте Ассоциации спортивной борьбы Узбекистана
* «Гюзель Манюрова, Эльмурат Тасмурадов и Нурсултан Турсунов, стали сегодня Чемпионами Азии по борьбе»
Санат:Бостандық ауданында туғандар
Санат:«Мехнат Шухрати» орденімен марапатталғандар
Санат:Өзбекстан балуандары
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Санат:Өзбекстан қазақтары
Поп-рок

**Поп-рок** () — поп және рок элементтерін біріктіретін музыка жанры. Поп-рок термині алғаш рет Битлз және олардың ізбасарларының алғашқы хиттерін сипаттау үшін қолданылды.

Поп-рокты ұнатпайтындар оны рок-музыкаға қарағанда шынайы емес таза коммерциялық өнім ретінде жиі мазақ етеді.

## Дереккөздер

Санат:Поп-рок
Санат:Америкалық рок
Санат:АҚШ музыка жанрлары
Санат:Рок-музыка жанрлары
Now and Then

**«Now and Then»** — The Beatles тобының соңғы шыққан әні, тыңдармандарға 2023 жылдың қарашасында таныстырылды.

Әнді Джон Леннон 1970-шы жылдардың соңында демо түрінде жазған, бірақ таспаға жазылу сапасы нашар болғандықтан мұрағатта сақтаулы тұрған. Заманауи технологияларға сүйеніп, топтың аман жүрген үш мүшесі әнді қайта жазып, жарыққа шығарады.

2025 жылдың ақпанында композицияға «Үздік рок-орындау» номинациясында Грэмми сыйлығы берілді. Сондай-ақ ол «Жылдың үздік жазбасы» номинациясына іліккен әндердің бірі болды.

Әнге бейнебаянды әйгілі режиссер Питер Джексон түсірді. 

## Орындаушылар
* Джон Леннон — вокал және бэк-вокал
* Пол Маккартни — вокал және бэк-вокал, бас-гитара, гавай гитарасы, фортепиано, электроклавесин, шейкер
* Джордж Харрисон — бэк-вокал, акустикалық гитара, электр гитарасы
* Ринго Старр — бэк-вокал, барабандар, сылдырмақ, шейкер

## Чарттар

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* 

Санат:The Beatles әндері
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитеті

**Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитеті** — тілдерді дамыту саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
Алғаш рет Тiл комитетi 1993 жылы ҚР Министрлер Кабинетiнiң жанынан құрылды. 1995 жылы Тiл комитетi негiзiнде ҚР Ұлттық саясат жөнiндегi мемлекеттiк комитетi құрылды. 1997 жылы таратылып, ҚР Білім және мәдениет министрлігіне қосылды.

Тіл комитеті қайтадан Үкіметтің 2005 жылғы 4 ақпандағы № 103 Қаулысына сәйкес ҚР Мәдениет, ақпарат және спорт министрлігінің құрамында құрылды. 2006 жылы ол ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігіне, 2010 жылы ҚР Мәдениет министрлігіне, 2012 жылы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігіне, 2014 жылы наурызда ҚР Мәдениет министрлігіне беріліп, тамызда ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитеті болып құрылды. 2018 жылы ҚР Қоғамдық даму министрлігі Қоғамдық келісім комитетінің бөлініп шығуына байланысты, Тіл саясаты комитеті болып өзгертілді. 2021 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігіне беріліп, 2022 жылы министрліктің екіге бөлінуіне байланысты ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің қарамағына өтті.

## Міндеттері
# тілдерді дамыту саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ету
# мемлекеттік тілді дамыту, қоғамдық қатынастардың барлық салаларында мемлекеттік тілдің қолданылуын қамтамасыз ету
# мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдардың Қазақстан Республикасының тілдер туралы заңнамасын іске асыру саласындағы қызметін үйлестіру
# тіл реформасын жүргізу, қазақ тілі әліпбиін латын графикасына көшіруді қамтамасыз ету
# халықты мемлекеттік тілге оқытуды және Қазақстан халқының тілдерін үйретуді әдістемелік қамтамасыз ету
# мемлекеттік тілді ғылым тілі ретінде дамыту, терминологиялық жұмысты жүйелендіру

## Құрылымы
Комитеттің 4 басқармаcы бар (2023 жылға):
# Тіл заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету басқармасы
# Тіл саясатын іске асыру басқармасы
# Лингвистикалық жұмыстар басқармасы
# Әдістемелік қамтамасыз ету басқармасы

## Қарамағындағы мекемелер
* «Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы» КеАҚ

## Төрағалары
# Сұлтан Оразалинов (1993 – 95)
# Георгий Ким 
# Арыстанбек Нұрмаханұлы Нұрмаханов 2001-2004 жж. 
# Шерубай Құрманбайұлы 2005-2006 
# Ерден Задаұлы Қажыбек  (2006-2009)
# Ербол Шаймерденұлы 2008 қазан - 2010 сәуір
# Бауыржан Жұмаханұлы Омаров 2010—2011
# Бауыржан Жұмаханұлы Омаров
# Мақсат Нұрлыбекұлы Сқақов 2012 - 2015
# Данияр Таумұратұлы Таумұрат (2014-2015)
# Қуаныш Жұмабекұлы Асылов (2014-2017)
# Әділбек Күнесханұлы Қаба  (09.2020-2022)
# Ербол Ердембекұлы Тілешов 2023 жылғы 27 наурыз

## Дереккөздер

Т
Санат:Тіл саясаты
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті

**Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті** — ғылым, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім саласында іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
ҚР Үкіметінің 2001 жылғы 16 қаңтардағы қаулысымен ҚР Білім және ғылым министрлігі Жоғары аттестациялық комиссиясының қайта ұйымдастырылуының нәтижесінде құрылды. ҚР Бiлiм және ғылым министрлігінiң Жоғары аттестациялау (аттестаттау) комитетi 2004 жылы Бiлiм және ғылым саласындағы қадағалау және аттестаттау комитетi, 2007 жылы Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті, 2019 жылы Білім және ғылым саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті болып өзгертілді. 2022 жылы комитет ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетіне және ҚР Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетіне бөлінді.

## Міндеттері
# Ведомство құзыреті шегінде ғылым, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыруға және жүзеге асыруға қатысу
# Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары ұсынатын білім беру қызметтерінің жоғары сапасын қамтамасыз ету мақсатында білім беру жүйесін сырттай бағалау жолымен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыру, сондай-ақ ғылыми кадрларды даярлау сапасын бақылау

## Құрылымы
Комитеттің 4 басқармаcы бар (2023 жылға):
# Сыртқы бағалау және талдау басқармасы
# Рұқсат беру саясаты басқармасы
# Реттеу саясаты басқармасы
# Ғылыми және ғылыми-педагогикалық кадрларды аттестаттау басқармасы

## Дереккөздер

Ғ
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім комитеті

**Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім комитеті** — жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім комитеті 2022 жылы ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің құрамында құрылды.

## Міндеттері
# жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру
# жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау

## Құрылымы
Комитеттің 6 басқармаcы бар (2023 жылға):
# Статистика және ЖЖОҚБҰ қызметін үйлестіру басқармасы
# Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мазмұны басқармасы
# Стратегия және жобалау қызметі басқармасы
# Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді интернационалдандыру басқармасы
# Білім алушылар контингентін қалыптастыру және кадрлар даярлау басқармасы
# Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының білім алушыларын әлеуметтендіру және тәрбиелеу басқармасы

## Дереккөздер

Ж
Уильям Сьюард Берроуз-кіші

**Уильям Сьюард Берроуз-кіші** (1947–1981) — америкалық жазушысы, Уильям Сьюард Берроуздың баласы.

Санат:АҚШ жазушылары
Қазақстанның Ирандағы Елшілігі

**Қазақстанның Ирандағы Елшілігі** — Қазақстан Республикасының Иран Ислам Республикасындағы дипломатиялық миссиясы. Елшілік Иран астанасы Тегеран қаласында орналасқан.

## Тарихы

Қазақстан Республикасы мен Иран Ислам Республикасы арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 29 қаңтарда орнатылды.

1993 жылы Қазақстанның Ирандағы Елшілігі ашылды. 

## Дипломатия
2019 жылғы қаңтардан бастап Қазақстанның Ирандағы Елшісі – Асхат Тұтқышбайұлы Оразбай болып табылады.

Елшілік Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігінің жүйесіне кіреді және Қазақстанның Ирандағы мүдделеріне өкілдік етеді.

Елшіліктің негізгі міндеттері:

* Қазақстан Республикасының Ирандағы ұлттық мүдделерін қамтамасыз ету және оның сыртқы саясатын іске асыру;
* Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды тұлғаларының Ислам Республикасындағы құқықтары мен мүдделерін қорғау;
* Қазақстан Республикасының Иранмен ынтымақтастығын дамытуды қамтамасыз ету, Қазақстанның мемлекеттік органдарының, қоғамдық ұйымдарының және іскер топтар өкілдерінің Ислам Республикасымен байланыстарын орнату және қатынастарын дамыту;
* Қазақстан Республикасының Иранмен халықаралық келісімшарттары жобаларын, келісімшарттарды жасасу, орындау және тоқтату жөніндегі ұсыныстарды әзірлеуге қатысу, Қазақстанның болу елімен жасасқан келісімшарттарының орындалуына бақылау жүргізу;
* консулдық қызмет;
* өзге де міндеттер.

Елшіліктің сайты көпшілік жұртшылықты Тегеран қаласындағы ҚР дипломатиялық өкілдігінің қызметімен таныстыру, сондай-ақ Қазақстанға турист ретінде келуге немесе елмен іскерлік байланыс орнатуға ниет білдірген Иран азаматтарына, Иранда тұратын қазақстандықтарға және шетелдік азаматтарға ақпараттық қолдау көрсету үшін ұсынылған. 

## Байланыс

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктері
Евгений Иванович Замятин

**Евгений Иванович Замятин** (1 ақпан 1884, Лебедянь, Ресей империясы — 10 наурыз 1937, Париж, Франция) — орыс және кеңес жазушысы, публицист және әдебиеттанушы, киносценарист, теңіз инженері, ағартушы, социалист. «Біз» атты сатира элементтері бар қиял-ғажайып роман-антиутопиясының авторы.

Санат:Орыс жазушылары
Санат:КСРО жазушылары
Танносома

**Танносома** — өсімдіктер жасушаларындағы органелла.

Жаңа органелланы 2013 жылы франциялық және мажарстандық ғалымдардың тобы тауып ашқан.

Танносомалар хлоропласттағы танинді вакуольге дейін шығару қызметін атқарады. Жиналған танин өсімдікті басқа ағзалардан және ультракүлгін сәулеленуден қорғауға қатысады.

Сондай-ақ танносоманың ашылуы шарап, шай, шоколад сияқты өнімдердің жұпарын өзгерте алуға жаңа мүмкіндіктер берді.

## Дереккөздер

Санат:Органеллалар
Санат:Өсімдіктер физиологиясы
Протеасома

нобай|140px|
**Протеасома** — қажетсіз немесе ақаулы ақуыздарды ыдырататын күрделі молекула, ол эукариоттар, архейлер және кейбір бактериялардың жасушаларында болады.

Жасуша ішіндегі ақуыздарды ыдырату протеолиз реакциясы арқылы өтеді, ол кезде молекулаларындағы пептидтік байланыстардың үзілуімен ақуыздар қысқа пептидтерге ыдыратылады, кейін жеке аминқышқылдарға дейін бөлінуі мүмкін. Протеасома қажетсіз ақуызды ыдыратуға кірісу үшін соңғыға убиквитин деп аталатын кішігірім ақуыз қосылуы керек. Убиквитин протеасомаға ілігіп, протеолиз реакциясы басталады.

2004 жылы Аарон Чехановер, Аврам Гершко және Ирвин Роуз убиквитинге тәуелді ақуыздың ыдырау механизмін ашқаны үшін химия саласындағы Нобель сыйлығын иеленді.

## Дереккөздер

Санат:Органеллалар
Сәуле

[нобай|200px|[Лазер сәулесі]]
**Сәуле** — нүктелік жарық көзінен шыққан және тік бағытпен таралатын энергия ағыны.

Жарықтың толқындық табиғатына орай таралуы белгілі бір бұрыштық шектеумен өтеді.

Санат:Оптика
Умберто Эко

**Умберто Эко** (; 5 қаңтар 1932, Алессандрия, Пьемонт, Италия — 19 ақпан, 2016 Милан, Ломбардия, Италия) — итальяндық ғалым, философ, семиотика және ортағасырлық эстетика маманы, мәдениет теоретигі, әдебиет сыншысы, жазушы, публицист. Умберто Эко өзінің жемісті ғылыми мансабында көптеген мәселелерді қозғады.Ол ортағасырлық және қазіргі заманғы эстетиканы, бұқаралық мәдениетті зерттеумен айналысып, өзінің семиотика теориясын жасады. «Раушанның атауы» және «Фуко маятнигі» әлемдік бестселлерлерінің авторы.

## Дереккөздер

Санат:Италия жазушылары
Меланосома

**Меланосома** — жарыққа сезімтал меланиндер пигментін синтездейтін және сақтайтын органелла.

Меланосомалар жануарлар жасушаларында түсті өзгерту, сондай-ақ жарықтан қорғау қызметтерін атқарады.

Органелланың диаметрі 500 нанометрге дейін барады. Олар меланоциттер немесе меланофорлар деп аталатын жасушалардың құрамында болады, сондай-ақ торлы қабықтың пигментті эпителиінде болады.

Меланоциттердің ішінде меланосомалар көбінесе қозғалыссыз күйде болады, ал меланофорларда дисперсия алады. Меланосомалардың қозғалысы негізімен гормондардың әрекетіне тәуелді болады.

Меланофорлар балықтарда, бақаларда, кесірткелерде (хамелеондарда) кең таралған.

Соңғы зерттеулерге қарағанда, меланосомалар өрмекшілер жасушаларыныӊ құрамында да бар екені анықталды.

## Дереккөздер

Санат:Органеллалар
Альтернативті рок

**Альтернативті рок** (**балама рок**, **альт-рок** және **альтернативті музыка** ретінде де белгілі ) — 1980-ші жылдардағы музыкалық андеграундта пайда болып. 1990-2000 жылдары танымал болған рок-музыка жанры. Бұл жағдайда "альтернативті" сөзі рок музыкасының негізгі ағымның (мейнстрим) антитезасын білдіреді. Альтернативті рок — бұл музыканың ұжымдық тұжырымдамасы, оның мазмұны дыбыстық, әлеуметтік контекст және аймақтық ерекшеліктер жағынан айтарлықтай ерекшеленеді.

## Дереккөздер

Санат:Альтернативті рок
Санат:Рок-музыка жанрлары
Måneskin

**Måneskin** — 2016 жылы Римде құрылған итальяндық рок тобы.Топ жетекші вокалист Дамиано Дэвид, басист Виктория Де Анджелис, гитарист Томас Рагги және барабаншы Этан Торчиодан тұрады . Алғашқы күндерінде көшеде өнер көрсеткен Манескинн 2017 жылы X Factor итальяндық нұсқасының он бірінші маусымында екінші орын алғаннан кейін танымал болды. Топ «Eurovision 2021» ән байқауында «Zitti e buoni» әнімен жеңіске жетті.

## Дискографиясы
* *Chosen* (EP) (2017)
* *Il ballo della vita* (2018)
* *Teatro d’ira: Vol. I* (2021)
* *Rush!* (2023)

## Дереккөздер

Санат:Италия рок топтары
Санат:Eurovision ән байқауының жеңімпаздары
Санат:2016 жылы құрылған музыкалық ұжымдар
Санат:Eurovision ән байқауы 2021 қатысушылары
Санат:Eurovision ән байқауындағы Италия өкілдері
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Орта білім беру комитеті

**Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Орта білім беру комитеті** — бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру саласында басшылықты жүзеге асырады, реттеу және іске асыру функцияларын орындайтын Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
Мектепке дейінгі және орта білім беру комитеті 2019 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің құрамында құрылды. 2022 жылы министрліктің екіге бөлінуіне байланысты ҚР Оқу-ағарту министрлігіне өтіп, Орта білім беру комитеті болып өзгертілді.

## Міндеттері
# Орта білім беру саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыру;
# Ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау;
# Тұлғаның зияткерлік, шығармашылық негіздерін қалыптастыру, даралықты дамыту үшін жағдай жасау арқылы зияткерлікті байыту;
# Комитеттің құзыретіне кіретін көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру. 

## Құрылымы
Комитеттің 4 басқармаcы бар (2023 жылға):
# Орта білімнің мазмұны және әдіснамасы басқармасы
# Мониторинг және талдау басқармасы
# Инклюзивтік білім беру басқармасы
# Педагог кадрлармен жұмыс басқармасы

## Дереккөздер

О
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті

**Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті** — мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру деңгейлерінде, қосымша білім беру, балалар мен педагогтердің құқықтарын қорғау саласында, Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасының талаптарын сақтау жөніндегі қызметіне қатысты іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
ҚР Үкіметінің 2001 жылғы 16 қаңтардағы қаулысымен ҚР Білім және ғылым министрлігі Жоғары аттестациялық комиссиясының қайта ұйымдастырылуының нәтижесінде құрылды. ҚР Бiлiм және ғылым министрлігінiң Жоғары аттестациялау (аттестаттау) комитетi 2004 жылы Бiлiм және ғылым саласындағы қадағалау және аттестаттау комитетi, 2007 жылы Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті, 2019 жылы Білім және ғылым саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті болып өзгертілді. 2022 жылы комитет ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым және жоғары білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетіне және ҚР Оқу-ағарту министрлігінің Білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитетіне бөлінді.

## Міндеттері
# мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыруға және іске асыруға қатысу
# білім беру жүйесінің сапасын сырттай бағалау, мемлекеттік бақылау жүргізу жолымен мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары көрсететін білім беру қызметтерінің жоғары сапасын қамтамасыз ету мақсатында білім беру саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыру

## Құрылымы

## Қарамағындағы мекемелер
* Облыстық және Алматы, Астана, Шымкент қалалық білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаменттері
* «Республикалық ғылыми-практикалық білім мазмұнын сараптау орталығы» ШЖҚ РМК

## Дереккөздер

Б
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Балалардың құқықтарын қорғау комитеті

**Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Балалардың құқықтарын қорғау комитеті** — балалардың құқықтарын қорғау саласында реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
Балалардың құқықтарын қорғау комитеті 2006 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігінің құрамында құрылды. 2022 жылы министрліктің екіге бөлінуіне байланысты ҚР Оқу-ағарту министрлігіне берілді.

## Міндеттері
# баланың құқықтарын қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру
# балаларды кемсітуге жол бермеу арқылы олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету
# балалардың құқықтары мен заңды мүдделерінің негізгі кепілдіктерін нығайту, сондай-ақ бұзылған жағдайларда олардың құқықтарын қалпына келтіру

## Төрағалары
# Оспанова Насымжан Жамбекқызы (10.2022 жылдан бастап)
# Иманғалиев Есенғазы Нұртілеуұлы (07.2020-09.2022)
# Оршыбеков Нұрбек Әбубекұлы (11.2017-2018)
# Оразалиева Забира Жандарқызы (08.2014-04.2017);
# Шер Раиса Петровна  (11.2009-08.2014);
# Жүкенов Жұмажан Қамкенұлы
# Сыздықова Бақыт Ахметқызы (02.2006-07.2007);

## Құрылымы

## Дереккөздер

Б
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Көші-қон қызмет комитеті

**Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Көші-қон қызметі комитеті** — көші-қон саласындағы мемлекеттік және іске асыруды, көші-қон процестерін мониторингілеуді, талдауды және болжауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының азаматтығы мәселелері бойынша жұмысты ұйымдастыруды жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің ведомствосы.

## Тарихы
Көші-қон қызметі комитеті Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 6 наурыздағы №110 Қаулысымен құрылды.

## Міндеттері
# Көші-қон процестерін мониторингілеу, талдау және болжау
# Сыртқы көші-қонды реттеу және заңсыз көші-қонға қарсы күресті ұйымдастыру
# Қазақстан Республикасында тұрақты тұрып жатқан шетелдіктермен жұмысты ұйымдастыру
# Халықты құжаттандыру және тіркеу жөніндегі жұмысты ұйымдастыру
# Қазақстан Республикасының азаматтығына байланысты мәселелерді қарау

## Құрылымы
Комитеттің 4 басқармаcы бар (2023 жылға):
# Халықты құжаттандыру және ішкі көші-қонды есепке алу басқармасы
# Сыртқы көші-қон басқармасы
# Азаматтық, иммиграция және эмиграция басқармасы
# Көші-қон процестерін бақылау және мемлекеттік қызметтерді үйлестіру басқармасы

## Дереккөздер

К