open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сынтулка

**Сынтулка (Сынтул)** — Ресейдегі өзен. Рязань облысы, Владимир облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/408 орналасқан.  Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Копоново ауылындағысу өлшеу постынан Мокша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 09010102312110000026689
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110002668
* Су алабының коды — 09.01.01.023
* ГЗ томының нөмірі — 10
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Рязань облысы өзендері
Санат:Владимир облысы өзендері
Санат:Мәскеу облысы өзендері
Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Пута (Печора тармағы)

**Пута** — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 377 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 137 км-ді құрайды.

## Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су тізіліміндегі су нысанының коды — 03050300212103000080734
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103008073
* Су алабының коды — 03.05.03.002
* ГЗ томының нөмірі — 03
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Коми Республикасы өзендері
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Үлкен Паток

**Үлкен Паток (Иджид Поток)** — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щугор өзенінің оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 121 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03050100212103000062576
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103006257
* Су алабының коды — 03.05.01.002
* ГЗ томының нөмірі — 03
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Подгорная (Дон тармағы)

**Подгорная** — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Волгоград облысы, Ростов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дон өзенінің сол жағалауынан 983 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Подгорная. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Үлкен Есентучек

**Үлкен Есентучек** — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Карачаев-Черкесск Республикасы, Кабардин-Балқар Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подкумок өзенінің сол жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Подкумок Кисловодск қаласынан сағасына дейін . Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек, Дон және Еділ өзендері аралықтарындағы ағынсыз аудандар.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 07010000512108200001820
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 108200182
* Су алабының коды — 07.01.00.005
* ГЗ томының нөмірі — 08
* ГЗ бойынша шығарылуы — 2

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Кіші Пшиш

**Кіші Пшиш, сост. р. Пшиш** — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пшиш өзенінің оң жағалауынан 258 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.

## Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пшиш өзені. Өзен саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су тізіліміндегі су нысанының коды — 06020001212108100005133
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 108100513
* Су алабының коды — 06.02.00.012
* ГЗ томының нөмірі — 08
* ГЗ бойынша шығарылуы — 1

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Краснодар өлкесі өзендері
Санат:Адыгея өзендері
Санат:Кубань су алабы өңірі өзендері
Айба (Балда тармағы)

**Айба (Бардянка)** — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Тюмен облысы, Курган облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Балда өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пышма Белоярск суқоймасынан сағасына дейін, Рефт өзенін қоспағанда бастауынан Рефтинск су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 14010502212111200008331
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111200833
* Су алабының коды — 14.01.05.022
* ГЗ томының нөмірі — 11
* ГЗ бойынша шығарылуы — 2

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Андобка

**Андобка (Пигинка)** — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Конома өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Рыбинск суқоймасы Рыбинск су торабына дейін және оған құятын өзендер, Молога өзені өзенін қоспағанда, Суда және Шексна; бастауынан Шексна су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010200412110000008239
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110000823
* Су алабының коды — 08.01.02.004
* ГЗ томының нөмірі — 10
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Клешня (Кіші Бурначка тармағы)

**Клешня** — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Бурначка өзенінің оң жағалауынан 8,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.

## Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Савала. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су тізіліміндегі су нысанының коды — 05010200312107000007164
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 107000716
* Су алабының коды — 05.01.02.003
* ГЗ томының нөмірі — 07
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Воронеж облысы өзендері
Санат:Тамбов облысы өзендері
Санат:Дон су алабы өңірі өзендері
Сайылмыш

**Сайылмыш** (, ) — Ресейдегі өзен. Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сақмар өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 193 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 12010000712112200006626
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 112200662
* Су алабының коды — 12.01.00.007
* ГЗ томының нөмірі — 12
* ГЗ бойынша шығарылуы — 2

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Орынбор облысы өзендері
Санат:Башқұртстан өзендері
Санат:Жайық су алабы өңірі
Безымянка (Самара тармағы)

**Безымянка (Сухая Безымянка)** — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Самара өзенінің сол жағалауынан 178 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Елшанка ауылындағы су өлшейтін посттан Үлкен Кинель өзенін қоспағанда, Самара (қаладан жоғары) қаласына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 11010001112112100007569
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 112100756
* Су алабының коды — 11.01.00.011
* ГЗ томының нөмірі — 12
* ГЗ бойынша шығарылуы — 1

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Маховка (Шығыс Қазақстан облысы)

**Маховка** — Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы, Малоубинка ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2009 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Глубокое кентінен солтүстік-шығысқа қарай 61 км-дей жерде орналасты.

## Халқы
Тұрғыны 31 адам (2009).

## Дереккөздер
 

Санат:Глубокое ауданының таратылған елді мекендері
Тагирджал

**Тагирджал (Чутор-вац)** — Әзірбайжандағы өзен. Өзен сағасы Самур өзенінің оң жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Азия өзендері
Иныш (Свияга тармағы)

**Иныш** — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Чуваш Республикасы, Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Свияга өзенінің оң жағалауынан 100,8 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Свияга Альшеево ауылынан сағасына дейін . Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010400612112100002607
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 112100260
* Су алабының коды — 08.01.04.006
* ГЗ томының нөмірі — 12
* ГЗ бойынша шығарылуы — 1

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Татарстан өзендері
Санат:Чувашия өзендері
Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Санат:Ульянов облысы өзендері
Берёзовик (өзен)

**Берёзовик** — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинеж көлі - №3333 атауы жоқ өзен орналасқан.  Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.

## Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін . Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.

Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:
* Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03020300412103000033348
* Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103003334
* Су алабының коды — 03.02.03.004
* ГЗ томының нөмірі — 03
* ГЗ бойынша шығарылуы — 0

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі 

Санат:Ресей өзендері
Baker Hughes

**Baker Hughes** — әлемдегі мұнай-газ саласында қызмет көрсетуші (сервистік) компания. Halliburton және Schlumberger  компанияларынан кейінгі әлемдік үш үлкен сервистік компанияның қатарына кіреді. Негізгі қызмет көрсету аясы: ұңғымаларды бұрғылау, геофизикалық қызмет, ұңғыманы аяқтау, бұрғылау сұйықтарын дайындау, бұрғылау құралдарын жасау.  Компания 90 астам елде жұмыс істеуде, оның 35 000 астам қызметкері бар. 

Компанияның негізгі ірі  кеңселері Абердин қаласында (Ұлыбритания), Сингапур және Дубай қалаларында орналасқан. Одан басқа ғылыми-зерттеу орталықтары Целле қаласында (Германия),  Лафает, Хьюстон (АҚШ), Пескара (Италия) және Куала-Лумпур (Малайзия) қалаларында орналасқан.  

Компанияның қызметі әлемдік операцияларды негізгі екі бөлімге бөлу арқылы жүргізіледі. Олар Батыс жарты шары және Шығыс жартышары. Біріншісіне 5 аймақ кіреді: Еуропа, Африка, Таяу Шығыс, Шығыс Азия және Ресей/Каспий теңізі). Екінші бөлімге төрт аймақ кіреді: Канада, АҚШ, Мексика шығанағы (АҚШ шельфі) және Латын Америкасы); осы Аймақтардың әр қайсысы Гео Маркеттерге бөлінеді.

Baker Hughes жалпы капитализациясы 22 млрд АҚШ долларын құрайды. 2014 жылдың 13 қараша күні Halliburton мен Baker Hughes компанияларының өзара бірігу мүмкіндігі туралы хабарланды. Halliburton капитализациясы - 48 млрд, Schlumberger - 125 млрд АҚШ долларын құрайды.    

## Тарихы
2007 жылы Baker Hughes компаниясы өзінің 100 жылдық мерей тойын атап өткен болатын.  

**Baker Hughes Incorporated** 1987 жылы **Baker International** және **Hughes Tool Company** компанияларының қосылуы негізінде пайда болды.  Компанияның бастауы 1900 жылдардан бері мұнай және газ саласында қызмет етіп келе жатқан көптеген компаниялардың тарихынан жасақталып келе жатыр. 

### Бұрғылау қондырғыларының статистикасы
Компания бұрғылау қондырғыларының статистикасын дайындап, мұнай және газ өнеркәсібіндегі компанияларға арналған The Baker Hughes Rig Counts  арнайы қызметін ұсынады. Бұл қызмет 1944 жылдан бері АҚШ пен Канада аймағында қондырғылардың апталық есебін дайындаудан басталды. Әлемде қызмет ететін қоныдрығылар саны туралы ақпарат 1975 жылдан бастап дайындала бастады. The Baker Hughes Rig Counts қызметі мұнай ұңғыларын бұрғылау өнеркәсібі үшін маңызды параметр. Аталған есеп негізінде компаниялар өздерінің жоспарын құрады, бұрғылау компанияларының белсенділігінің көрсеткіші. Сонымен қатар тарихи деректеме қорын қалыптастырып, өткенге шолу жасау мүмкіндігін береді. 

Солтүстік Америка аумағына қатысты статистика апта сайын соңғы жұмыс күні түсте жарияланады. Ал әлемдік статистика әр айдың бесінші жұмыс күнінің кешінде жарияланады. Ақпарат компанияның ресми сайтында жарияланады.  

### Қазақстанда
Компания Қазақстандағы қызметін Қарашығанақ кен орнында сервистік қызмет көрсетуден бастаған болатын. Қазіргі кезде Қашаған кен орны мен ірілі-кішілі компанияларға қызмет көрсетумен айналысады. Компанияның негізгі кеңселері Атырау және Ақтау қалаларында орналасқан. 

## Тағы қараңыз
* Schlumberger 
* Каспий теңізі 
* Қашаған

## Сыртқы сілтемелер
* www.bakerhughesdirect.com 

## Дереккөздер
Пауло Коэльо

**Пауло Коэльо** (, 2 тамыз 1947, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық ақын және жазушы. Жалпы 16 кітапты жарыққа шығарды, оның ішінде — романдар, пікір білдіріліген антология жинақтары, қысқа әңгіме-аңыз кітаптары. Ең әйгілі кітабы - ұзақ уақытқа дейін ең жақсы оқылатын кітаптар ондығынан  түспеген "Алхимик". Барлық тілдегі тираж саны 300 миллион дананы құрап отыр.
                                     

Санат:Бразилия әдебиеті
Арыс ауданы

**Арыс ауданы** — 1928-1963 жылдары және 1988 жылдан бері болған Сырдария округі мен Қазақ КСР Оңтүстік Қазақстан облысының (1936 жылға дейін - Қазақ АКСР, 1991 жылдан - Қазақстан Республикасы) әкімшілік бөлінісі. Қазіргі уақытта Арыс қаласының ауылдық аймағын құрайды.

## Тарихы
Арыс ауданы 1928 жылы 17 қаңтарда Қазақ АКСР-нің Сырдария округінің құрамында Сырдария губерниясының Шымкент уезінің бұрынғы Арыс болысы аумағында құрылды. Ишанбазар ауылы аудан орталығы болды.

1930 жылы 17 қаңтарда аудан орталығы Ишанбазардан Арысқа көшірілді. Сол жылы округтердің таратылуына байланысты аудан Қазақ АКСР-нің тікелей бағыныштылығына өтті.

1932 жылы 10 наурызда аудан жаңа Оңтүстік Қазақстан облысына бекітілді. Сол жылы 11 наурызда аудан орталығы - Арыс - жұмысшы ауыл мәртебесін алды.

1943 жылдың 8 қыркүйегінде аудан орталығы Темірлан ауылына көшірілді, бірақ 1952 жылы 3 сәуірде Арыс ауылына қайтарылды (1956 жылы шілдеде Арыс қала болды). 1954-1956 жылдары аудан орталығы қайтадан Темірланға көшірілді.

1951 жылғы мәліметтер бойынша ауданға 13 ауылдық кеңестер кірді: Ақбұлақ, Бадам, Боралдай, Бөріжар, Жалғызағаш, Қараспан, Киров, Көлтоған, Монтайтас, Найман, Тақыркөл, Темірлан және Шұбар.

1963 жылы 2 қаңтарда Арыс ауданы жойылып, оның аумағы Қызылқұм мен Түркістан аудандары арасында бөлінді.

1988 жылы 25 шілдеде Арыс қаласы мен Бөген ауданы біріктіріліп, Арыс ауданы қайта құрылды.

1989 жыл 13 қазанда Бөген ауданы қайта бөлініп шықты. Сол жылы 13 қарашада Бөген ауданының Монтайтас мен Шардара ауданының Тақыркөл ауылдық кеңестері Арыс ауданына берілді.

1991 жылдан кейін Арыс ауданы Арыс қаласының ауылдық аймағы болып қайта құрылды.

## Тұрғындары

1939 жылғы санақ бойынша Арыс ауданының этникалық құрамы келесідей болды: қазақтар — 65,5 %, орыстар — 22,8 %, украиндар — 5,6 %, татарлар — 1,5 %

## Дереккөздер

Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
Марин Ле Пен

**Марин Ле Пен** (; шын аты — Марион Анн Перрин Ле Пен (); 1968 жылдың 5 тамыз айында туған)  — Францияның мемлекет саясаткері. Атақты ұлтшыл-саясаткер Жан Мари Ле Пеннің қызы болып келеді.

Париж II Пантеон-Ассас Университетін заң магистрі дәрежесімен бітіріп, адвокат қызметін атқарды. 1986 жылы Ұлттық фронт қатарына қосылды.

2003 жылдан Ұлттық фронт вице-президенті қызметін атқара бастады. 2004 жылы Еуропа парламентінің депутаты болып сайланды. (2009 жылы қайта сайланды.) Сонымен қатар 2010 жылдың наурыз айынан бастап, Марин Ле Пен, Нор — Па-де-Кале  аймақтық кеңесінің мүшесі және 2008 жылдан бастап, Хенин-Бомонс (Па-де-Кале) муниципалдық кеңесінің мүшесі болып келеді. 2011 жылдың қаңтар айында, 38 жыл бойы Ұлттық фронтты басқарып келген әкесін, Жан Мари Ле Пенді, алмастырды..

Ұлттық фронт атынан 2012 жылғы Францияның президенттік сайлауының кандидаты болған. France Soir газетінің тапсырысымен *Ifop* агенттігінің және «Le Parisien» газетінің тапсырысымен Харрис институтының социологиялық сауалдамаларының пайымдауынша, 2012 жылдың президенттік сайлауының бірінші турында Марин Ле Пен үшін француздардың 20%-дан 23%-ға дейін дауыс берулерін әзір екенін көрсеткеннен кейін, Марин Ле Пен Францияның ең әйгілі саясаткерлердің үштігіне көтерілді. Натоның Ливиядағы басқыншылығына наразылық білдіріп, Натодан шығу және Ресеймен бірігудің көзқарасын ұстанатын саясаткердің бірі.
## Түсініктемелер


## Сыртқы сілтемелер

* Еуропалық парламент 

Санат:Франция саясаткерлері
Санат:1968 жылы туғандар
Санат:Франция саясаты
Шынар

Шынар - Дербенттiң Дагестан ауданындағы ауыл. (Бильгади Шынар ауылы және ауыл қосады) Чинар ауылшаруашылық әкiмшiлiгiн құрастырады.
## Тарихы
## Тұрғын
(2002-шi санақ) 4357 тұрғындардың тұрғыны.

(48, 8 %) 2127 еркектер және (51, 2 %) 2230 әйелдердiң шынарындағы 2002 жылдың санақтары арналған.
## Экономикасы

Санат:География
Санат:Ресей географиясы
Адольф Арцишевский

**Адольф Арцишевский** (7.1.1938. РКФСР. Кемер облысы, Прокопьевск қаласы) - журналист, қаламгер, сценарийст.. ҚазМУ- ді және КСРО Жазушылар одағы жанындағы Жоғары әдебиет курсын бітіргеннен кейін "Красноярский рабочий" газетінің тілшісі, Краснояр өлкесі аудандық газеттерінде бөлім меңгерушісі, Қазақстан салалық журналдарында, радиода, "Жазушы" баспасында және "Простор" журналында қызмет жасады.

Алматы қаласындағы жасөспірімдер театрында, М.Лермонтов атындағы академиялық орыс драма театрында әдебиет бөлімінің меңгерушісі, "Қазақфильм" студиясында "Тоғысқан тағдырлар" атты телехикаяның бас редакторы, "Новая эра" журналының бас редакторы болып қызмет еткен. Қазір "Central Asia Monitor" газетінде қызмет жасайды. І.Есенберлин, К.Ыскақов, Ә.Тарази, Б.Мұқай, Д.Исабеков, Ш.Құсайынов шығармаларын орыс тіліне аударған.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аса жоғары айқындықтағы телевизия

** Аса жоғары айқындықтағы телевизия** - мұнда телебейнелер киноның экранындағыдай анық та айқын көрсетіледі. .Телевизияның бейнелерді көрсетуде кинодан айырмасы - онда келіп түскен бейнелеу белгілері жол-жолмен орналасады, реттеледі, ал кинода бейне бірден жайылып, (бірден көрінеді. Сондықтан телеэкранда әрдайым бір қозғалыс-діріл көрініп-білініп отырады. Енді телетехниканың жаңа ұрпағының жәрдемімен телеэкрандағы бейне де кинодағыдай көрінеді. Ондай хабарларды құрастырып, монтаждау мақсатында сандық телевизия (қазіргі аналогтық-ұқсастық телевизия орнына) тәсілдері қолданылады.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аса қуатты станция

**Аса қуатты станция** - кабельдік жүйе арқылы спутниктік байланысты пайдаланып, жалпыұлттық көлемде хабар таратуды жүзеге асыратын тәуелсіз телестанция.. Хабар тарату ұйымының тележүйелер мен жергілікті телестанциялар арасындағы аралық қызмет атқаратын жаңа санаты. АҚШ-та 70 жылдардың соңында пайда болды.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Айжігіт Асанов

**Айжігіт Қалмырзаұлы Асанов** (1957. Түркістан облысы Созақ ауданы, Тасты ауылы) - тележурналист, композитор, таукен инженері. Уақ тайпасынан шыққан.
Кентау қаласындағы №2 мектеп-интернаттың 1974 жылғы түлегі. Қазақ политехникалық институтын бітірген (1980). 1980-1984 жылдары Сарышаған сынақ полигонында инженерлік қызметте, 1984-1990 жылдары оқытушылық қызметте, 1990 жылдан бастап ҚР ТРК АҚ Түркістан облысы телерадиокомпаниясында, кейін филиалында директордың орынбасары.Мәдениет саласының үздігі.Қазақстан журналистер одағының мүшесі..

Композитор-орындаушы Асанов Айжiгiт Қалмырзаұлының қысқаша шығармашылық өмірбаяны:

1.	2006ж. Республикалық Шардара қаласына арналған жаңа әндер байқауының БАС жүлдегері («Шағалалы Шардара» әні).

2.	Түркістан облысы бойынша 2007 жылғы ЕҢ ҮЗДІК “Димаш аға» әнінің авторы;

3.	Шымкент қаласының ән ұранына айналған «Шымкент» әнінің авторы;

4.	2009 ж. VI Республикалық «Елім менің» патриоттық әндер байқауының лауреаты («Қазақстан сарбаздары» әні). Астана қ.;

5.	2009ж. Мұқан Төлебаев атындағы Республикалық жаңа әндер байқауының лауреаты («Димаш аға» әні).  Талдықорған қаласы.;

6.	ОҚО бойынша 2011 жылдың «Үздік композиторы» номинациясының иегері.

7.	2012 ж. ОҚО 80 жылдығына арналған жаңа әндердің Республикалық байқауындағы «ең үздік» болып танылған «Оңтүстігім киелі» әнінің авторы, Шәмші Қалдаяқов атындағы жүлденің иегері;

8.	2013 жыл. IV-ші «Тәуелсіздік толғауы» Республикалық конкурстың лауреаты. 2-ші орын, Астана қаласы.

9.	2014 ж. Бірінші халықаралық «Южный ветер» авторлық әндер байқауының «Композитор» номинациясы бойынша ІІ-дәрежелі лауреаты.
10. 2018 ж. XV Республикалық "Елім менің" патриоттық әндер байқауының "Бабаларға тағзым" номинациясы бойынша І орын иегері.
11. 2018 ж. ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің "Мәдениет саласының үздігі" төсбелгісімен марапатталған.
12. 2018 ж. Қазақ теледидарының 60 жылдық төсбелгісімен марапатталды.

## Дереккөздер


Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Созақ ауданында туғандар
Санат:1957 жылы туғандар
Балтабек Асанов

**Балтабек Асанов** (1907. Павлодар облысы, Баянауыл ауданы) - журналист, публицист. . Павлодар ауданы содан соң облысында "колхоз" газетінің бірінші басшыларының бірі. Челябі облысы "Магнитагорский рабочий" газетінің редакторы.
 
1943 жылы республикалық "Социалистік Қазақстан" газетінің редакторы кезінде ВКП (б) ОК-не орталық газеттерде жариялау және радиодан беру үшін "Қазақстан халқының қазақ майдангерлеріне хатын" жеткізген. Бұл атақты хат 1943 жылы 6 ақпанында "Правда" және "Известия" газеттерінде жарияланып, Бүкілодақтық радиодан берілді. Оны орыс тілінде Ю.Левитан, қазақ тілінде Б. Асановтың өзі оқыды. Соңғы жылдары Асанов Солтүстік Қазақстан облысы "Ленин туы" газетін басқарды. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Асахи

**Асахи** ("Көтерілген күн") - Жапонияның "Асахи симбунся" компаниясы шығаратын, жалпы халықтық бес ықпалды газетінің бірі.. 1979 жылы құрылған. Штаб-пәтері мен редакциясы Токиода. Ел әкімшіліктерінде жергілікті жаңалықтармен бет ауыстыратын филиалдары бар. Редакция күн сайын басылымның 15-ке дейін таңертеңгі және кешкі шығарылымдарын шығарады. 

Таралымы 10 млн. асады. Газет кертартпалық бағыт ұстайды. Жапон тіліндегі басылымдарымен бірге ағылшын тілдес баламасы да бар. "Асахи" техникалық жарақтандыруы бойынша алдыңғы қатарда. Токиодағы кеңсесінің төбесінде тікұшақтарға арналған алаңы бар, газет шығару үшін соңғы буын техникалары пайдаланылады, күн батареяларының энергиясы қолданылады, репортерлар байланыстың ұялы құралдарымен жарақтандырылған.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Асин

**Асин** - Латын Америкасының ұлттық ақпарат қызметінің ұйымы (Accion de Sistemas In- formativos Nacionales -ASIN) - 1979 жылы Қарақаста құрылды. . Aсин жарғысы 1982 жылы 25 сәуірінде күшіне енді. Антигуа және Барбуда, Боливия, Венесуэла (Венпрес), Гайана (Гайананың ақпарат агенттігі), Гондурас, Гренада, Доминикан Республикасы, Колумбия (кольпренса), Коста-Рика, Мексика (Ноти- мекс), Никарагуа (Нуэва Никарагуа агенттігі), Панама, Перу (Андина), Сент-Кристофер және Невис, Суринама (Суринама ақпарат агенттігі), Эквадор, Ямайка елдерінің және (Пренса Латина) латын американ елдерінің ақпарат агенттіктері мен мемлeкеттік баспасөз қызметін біріктіреді. 

Мемлекетаралық ұйым дәрежесіне ие (Колумбия, Картахен қаласында 1983 жылы қазанындағы қол қойылған халықаралық келісімшарт негізінде).

Асин мақсаты - Латын Америкасы елдері мен Кариб бассейніндегі ағылшын тілді елдермен ақпаратты кеңінен алмастыру. ЮНЕСКО-да кеңесшілік дәрежесі ("В" категориясы) бар. Асин редакциясы күнделікті орта есеппен 15 мың сөз көлемінде ақпараттық агенттіктер мен осы елге кіретін мемлекеттік ақпарат қызметтеріне арнап 4 ақпарат бюллетенін шығарады. Кариб бассейніндегі ағылшын тілі елдерге ағылшын және Араб ақпарат агенттіктерінің Федерациясына мүше елдерге араб тілінде ақпараттар береді. 

Асин тарататын ақпараттардың тақырыбы: саяси, экономикалық және әлеуметтік мәдениет және сыртқы байланыс мәселелері. Жоғары ұйымы - жыл сайын шақырылатын Бас ассамблея. Бас ассамблеяның сессияларын жүргізетін тұста Асин қызметін ұйымдастыратың, бағыт сілтейтін Басшы комитетті сайлайды. Асиннің техникалық ұйымдарына Оперативті және Атқарушы секретариат жатады. Штаб-пәтері - Сан-Хосе қаласында (Коста-Рика) орналасқан. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Лев Архипов

** Лев Архипов** (1936 - 1978. Орал қаласы) - тележурналист. . А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институттың бітірген (1956). Еңбек жолын 1959 жылы Орал облыстық радиосында тілшілік қызметтен бастады.

 1965 жылы облыстық теледидардын тілшісі, кейін бас редакторы қызметтерін атқарды. Көгілдір экранда алғашқы телевизиялық циклді хабарларды тікелей эфир арқылы көрермен аудиториясына ұсынды. Жетпісінші жылдары облыс аумағындағы елді мекендердің тыныс-тіршілігі, мал шаруашылығы менен ірі астық кеңшарының күнделікті қарбалас істері және өткір проблемалары айшықты тіл, тың пікір, терең талдау арқылы беріліп турды. Оның телекейіпкерлері - ғалымдар мен қарапайым еңбек адамдары, қазақтың әйгілі ақбасты ірі қара малының жаңа сорты, шаруашылық басшылары, шопандар мен егіншілер болды.

 Өз жұмысына аса ұқыпты маман теледидар қызметкерлерінен өз ісіне берілгендік пен жинақылықты, білімділік пен ізденісті талап ететін. Ұлы Отан соғысының бірнеше медальдарымен марапатталған. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Асқар Мұсақұлұлы Идош

**Асқар Мұсақұлұлы Идош** (1939 жылы Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Берсиев ауылында дүниеге келген) -тележурналист..

## Өмірбаяны
ҚазМУ-ді бітірген.

Алға, Ойыл аудандық газеттерінде, Ақтөбе облыстық теледидарында, Ойыл аудандық партия комитетінде қызмет етті. Облыстық "Ақтөбе" газетінде тілші, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшының орынбасары, редактор болып жұмыс істеді.

## Мақалаларының мазмұны
"Ақтөбе" энциклопедиясын шығарушыларының бірі. Оның төрт түлік малды өсіру, табиғат қорғау, адамгершілік, тарихи-танымдық, ауыл-ел өмірінің көптеген мәселелері туралы жазған мақалалары республикалық басылымдарда жарық көрді. Атақты тары өсіруші диқан Шығанақ Берсиевтің өмірін, еңбек жолдарын зерттеуші.

## Дереккөздер


Санат:1939 жылы туғандар
Санат:Ойыл ауданында туғандар
Санат:Қазақстан журналистері
Төлеген Асқаров

** Төлеген Асқаров** (1957) - экономист,журналист.. Алматы халық шаруашылығы инстиуттың бітірген (1979). Жоғары білім беру жүйесінде, Қазақ КСР FА мен Мемлекеттік Жоспарлау комитетінің ғылыми- зерттеу экономикалық институттарында, республикалық мемлекеттік органдарда жұмыс істеді. Экономика ғылымының кандидаты 1994 жылы "Focus Central Asia" (ағылш. тіліндегі) талдаушылық журналының шолушысы, кейіннен бас редакторының орынбасары, 
1996-2000 жылдары фрилансер, "Деловые обозрения - Республика", "Экономика, финансы, рынки", "Assandi -Times", "Kazakhstan Monitor", "Азамат-Times", Ифо-Цес", "Время По" газеттерінің экономикалық шолушысы, "Прайм-Тасс" ақпараттық агенттігінің тілшісі, "Транспаренси Казахстан" және "Сорос-Казахстан" қорларының экономикалық сарапшысы. 2003-2004 жылдары - "Эпоха" апталығының бас редакторы. Қазіргі уақытта "Республика" газетінің экономикалық шолушысы. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аспирата

**Аспирата** (көмейлік дауыссыз дыбыстар) - мұндай дауыссыздардың пайда болу кезінде, өкпеден шығатын ауаның мол болуынан, ұзақ салдыр пайда болады. .

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Артық міндет және тура әрекет

**Артық міндет және тура әрекет** - бұлар негізгі шығармашылық мақсат және шығармашылық әрекет, яғни мыңдаған жекелеген міндеттерді, рөлдерді  біріктіріп, қорытындылайтын әсері. . Артық міндет және тура әрекет пьесаның тамыр соғысы, жүйкесі, қолқасы, негізгі өмірлік жолы. 

Тура әрекет - бүкіл пьеса арқылы жүретін ой өзегі. Артық міндет және тура әрекет артисті  ізденіске ұмтылдыратын және шығармашылыққа бағыттайтын компас. Тура әрекет рөлдердің өзіндік жекелеген бөлімдерін біріктіретін ұйымдасқан, терең тамырлы байланысы. Бұл рухани жіп, яғни маржанды, әшекейді немесе нақты жекелеген моншақты өз бойынан өткізеді.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ассоциативті

**Ассоциативті** (жараспалы) монтаж -1) Хабарды көру кезінде көрерменде ассоциация туғызу мақсатында аудиториямен субъективтік байланысты іштей табу.. Ассоцивті (оны идеологиялық деп те атайды) жарыспалы монтаж Кеңес киноматографистері ойлап тапқан, көркемдік монтаждын ең жоғары түрі. 2) Адамдардың ішкі субъективті байланыстарын білдіретін түрін ассоциативтік монтаж дейді. Бұл тәсілді Кеңес Одағы кезіндегі көркемсуретті фильм жасаудың қас шебері С.Эйзенштейн дүниеге келтірген болатын: "Біз параллельді монтаждың ауқымын кеңейтіп жаңа сапаға, жаңа түсінікке: қозғалыстан, мәндік ұғымға қосуды жузеге асырдық". 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ассоциативті тест

**Ассоциативті тест** - жарнама психологиясын зерттеу әдістерінің бірі. . Ассоциативті тест жеке сөздерді зерттеуде немесе сөздерді жүйелі оқу кезінде яки пікірлерді толықтыру кезінде айқындалады.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ассошиэйтед Реди-Фьюжн

**Ассошиэйтед Реди-Фьюжн** - жарнама берушілермен келісімшарт негізінде коммерциялық телеарналарға бағдарламалар даярлайтын ағылшын компаниясы.. Компанияның басты иелік жасаушылары электротехникалық фирмалар болып табылады. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ассошиэйтед Пресс оф Пакистан

**Ассошиэйтед Пресс оф Пәкістан** - Пәкістанның ақпарат агенттігі, 1947 жылы негізі қаланған.. 1961 жылы үкімет бақылауына алынған. Штаб- пәтері Карачиде орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Астана телерадио хабарларын тарату дирекциясы

**Астана телерадио хабарларын тарату дирекциясы** - 2000 жылы "Қазақстан" және "Хабар" телеарналарының бағдарламаларын таратуды "Зона-1" және "Зона-2" қуатты электрондық лампалы таратқышы орындайды. . Кейінірек будар транзисторлық "Полярис" таратқыштарымен ауыстырылады. Қазір дирекция "Қазақстан", "Хабар", "Ел арна", "Еуразия", "КТК", "НТК", "Астана", "31 арна", "СТВ", "Эра", "7 арна", "МИР" арналарыньң бағдарламаларын қуатты және шағын қуатты телевизиялық таратқыштар арқылы эфирге шығаруда. 

Дирекцияның құрамында аппараттық монтаждау бөлімі бар. Ұжымның бастығы Геннадий Петрушин. Ол бас инженерлік қызметті 1965- 2002 жылдар аралығында атқарды. 2002 жылы бастап бұл қызметті Александр Рубцов атқарады. 

Таратқыштар цехының бастығы Жеңіс Арыстанов бұл қызметке 1984 жылдан бастап кірісті. Ұжымның ардагері Василий Стеценко энергиямен қамсыздандыру бөлімі бастығының орынбасары. Эйзенберд Эмильевис аппараттық студиялық бөлімнің бастығы.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Астарлап айту

**Астарлап айту** - құбылыстар мен заттардың, атын атап, түсін түстеп емес, соның айналасында айрықша белгі- қасиеттерді негізге алатын ауыстыру тәсілінің бір түрі.. Астарлап айту мәтіннің идеялық-эстетикалық және көркем байлығын арттырады, мағыналық экспрессивтігін, әсерлігін күшейтеді. Мысалы  дала кемесі (комбайн деудің орнына: қара алтын (көмір).

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Астыртың партиялар

**Астыртың партиялар** - заң бойынша тыйым салынып, жұмысын астыртын, жасырын жүргізген партиялар.. Әдетте, олар үстемдік етіп отырған құрылысты күшпен өзгертуді мақсат етеді.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Фред Астер

**Фрэд Астэр** (1899-1987) - киноактер, биші, теледуман бағдарламасын жүргізуші.. Көптеген сазды фильмдерде би нөмірлерін (көпшілігінде әріптесі Джинджер Роджерс пен бірлікте) орындаған. 

Биінің әсемдігі және оны орындау кезіндегі ерекше жылдамдығымен көпшілік құрметіне бөленген. "Бредвей әуені" (1940), "Таңғаларлық мұрын" (1957).

## Дереккөздер


Санат:АҚШ актерлері
Санат:Құрметті Оскар сыйлығының иегерлері
Жаңылхан Асылбекова

**Жаңылхан Асылбекова** (25.1970. Алматы облысы Кеген ауданы Жалаңаш ауылы) - филолог, телередактор. .ҚазҰУ-ді (1994), ҚазҰУ-дің аспирантурасын бітірген (2003). "ҚР мине- ралды ресурстары" журналда корректор (1995-96). Алматы қаласы №86 Ғ. Мүсірепов атындағы мектепте мұғалім (2000-2002). "Алматы бизнес" колледжінде оқытушы (2002). "Хабар" агенттігінде сценарист-редактор (2002-2006). "Қазақстан" ҰТА-да продюсер (2006-2008). "Қазақстан" ҰТА-да "Мәдени- танымдық бағдарламалар шығармашылық бірлестігінің" жетекшісі (2008 жылдан бастап). "Сезім тамшылары" жыр жинағы жарық көрген (1998). Н. Мәукенұлы атындағы сыйлықтың лауреаты. "Жыр мүшәйра" (1999). "Қазақстандағы кімнің кім екендігі" кітабының редакторы (1998-2008). "Қазақстан" РТРК-ның Алғыс хаты, Құрмет грамоталарымен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат: 1970 жылы туғандар
Санат: Қазақстан филологтары
Астарлау яки символ

**Астарлау яки  символ** - троптың бір түрі.. Бір нәрсені, не құбылысты тура суреттемей, бұларға ұқсас басқа бір нәрсеге, не құбылысқа құпия теліп, жасыра жарыстырып, бүкпелей бейнелеу, ойды да ашық айтпай, тартымды тұспалмен түсіндіру. 

Мұның өзі - ой мен образға әрқашан астыртын, бұлдыр мағына береді деу қате (символды символизмнен айыра білу керек); ең бастысы - символ сөз өнерінде көркем кестеленіп отырған шындыққа әсем ажар, байсалды философиялық астар береді, шығармаға бір түрлі сыршыл сипат береді. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Рамиз Аскеров

**Рамиз Аскеров** (1954. бүкеншік аты - Рамиз Аскер) - тележурналист.. М.Ломоносов атындағы ММУ-ді бітірген (1978). Халықаралық Журналистика Одақтары Конфедерациясы Кеңесінің (ЖОХК) мүшесі, белгілі әзірбайжан журналисі. 

Әзірбайжан Мемлeкеттік телерадио комитетінде редактор (1978-83), "Одлар юрду" газетінде бас редактор (1983-91) болып жұмыс істеді. Газет беттерінде тұңғыш рет Әзірбайжан Демократиялық Республикасының 1918-20 жылдары көшбасшылары, шетелдердегі әзірбайжан диаспорасы жайлы материалдар жариялады. 1991 - 92 жылдары "Hurriyet" (Стамбул) газетінің және ИНА (Анкара) агенттігінің тілшісі, түріктің "Yeni Forum" журналының Әзірбайжандағы өкілі. 1992 жылы Әзірбайжан Журналистер одағының хатшысы. Көптеген мақалалар мен бірнеше кітаптардың авторы. "Алтын қауырсын" (1988), "Гасан бек Зардаби" (1995) және "Бейбіт Кавказ үшін күрескер" (1997) сыйлықтарының иегері. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Меліс Атамқұлов

**Меліс Атамқұлов** (11.10. 1947. Алматы) - химик-технолог.. 1971 жылы Мәскеудің Губкин атындағы химиялық мұнай және газ өнеркәсібі инстиуттың бітірген (1971). Қазақ КСР ГА Химия инстиутында кіші ғылыми қызметкер, қазақ теледидарының әдеби- драмалалық хабарлар редакциясында редактор, "Қазақфильм" киностудиясында сценарлық коллегия мүшесі, қазақ театр қайраткерлері одағының драматургия жөніндегі кеңесшісі қызметтерін аткарды. 

1990 жылы бизнеспен айналысады. Бұл күндері "Хай текнолоджи" және "Дана фильм", "Маматай" баспасының бас директоры, сондай-ақ "Рахат" телекомпаниясының вице-президенті.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Целинное

* Целинное – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
* Целинное – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.
* Целинное – Қостанай облысы Қарабалық ауданындағы ауыл.
* Целинное – Қостанай облысы Қарасу ауданындағы ауыл.
* Целинное – Қостанай облысы Қарасу ауданындағы ауыл.
* Целинное – Түркістан облысы Шардара ауданындағы ауыл.
* Целинное – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл.
* Целинное – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл.
* Целинное – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл.
* Целинное – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы ауыл.
Артықбаев оқиды

**Артықбаев оқиды**-"Қазақтелефильм" студиясының 1 бөлімді, қазақ тілінде, ақ-қара түсті фильмі (1970). . Мәтінді мәнерлеп оқушы Артықбаеваның орындауында спорт тақырыбына арналған миниатюралар орындалады. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Арыс толқындары

**Арыс толқындары** - Түркістан облысы Арыс қаласының көрермендеріне арнап, күн сайын қазақ және орыс тілдерінде хабар тарататын телеарна.. Меншік иесі- "Арыс толқындары ГКПО. Эфирге қоғамдық-саяси және ақпарат жаңалықтарын, көңіл-көтерушілік бағыттағы бағдарламалар таратады. Қалалық статусқа ие. Бас редакторы - Махамбет Төлебеков.

## Дереккөздер


Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аспендостағы Кармен

**Аспендостағы Кармен** - әлемдік опера өнерінін жауһар туындыларының бірі болып саналатын Жорж Бизенің "Кармені" қандай айтулы өнер ордасы үшін де елеулі сынақ. . Фильмді жасаушылар (сценарий авторы - Эльмира Жамилова, режиссері Гүлнәр Мейірбекова, операторы - Эдуард Галеев) Аспендостағы айрықша спектакльдің ұзын-ырғасын көрсетіп тұрып алмай, Ангалия аясындағы VIII халықаралық опера және балет өнері фестивалінің қайталанбас атмосферасын, сахна туындысын дүниеге әкелер алдындағы тебіреністі сәттерді, Қазақ опера әншілерінің әлемдік деңгейдегі вокалына лайықты баға берген шетелдік көрермендердің лебіздерін жеткізуді көздегені өте сәтті шыққан. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Associated Newspapers

**Associated Newspapers** (Associated Newspapers Group Ltd. оқылуы: Ассошиэйтед Ньюспейперз) - лорд Ротермирдің тобы. . Газет-баспа концерні. Жалпыұлттық "Дейли мейл", жексенбілік "Дейли он санди", апталық "Уикенд" газеттерін басып шығарады. Концерн құрамына: "Нортклиф ньюспейпери труп", "Ивнинг стандарт", Лондонның кешкілік "Стандарт" газетін шығарушы және бірнеше аймақтық газет- баспа компаниялары да кіреді. Солтүстік теңізде мұнай өндіруден ірі көлемде түсім алады және мейрамхана бизнесінде де салымы мол, әрі ірі көлемдегі жер иесі. 4 коммерциялық радиостанцияның акциясына ие.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ассошиэйтед Пресс

**Ассошиэйтед Пресс агенттігі** — 1848 жылы Нью-Йорктың алты жетекші газеті ақпаратты жинау мен жеткізу үшін жұмсалатың үлкен шығыннан қауіптеніп, банкротқа ұшырамау үшін бірігіп, "Ассошиэйтед Пресс" ақпарат агентгігін құрды.. Әлемнің 101 елінде ақпарат агенттіктері бар. Оған 1320 газет, 3400 радиостанция, 1000 жеке або- ненттер мен көптеген телестанциялар мүше. Дүниежүзінің 160 қаласында 2500-ден астам меншікті тілшілері, хабар жинаумен айналысатын 100 мыңнан аса қызметкері (1990) бар. Бұл агенттіктің құрылуы АҚШ журналистикасын дамытудағы елеулі кезең болады. 

АҚШ-тағы газеттердін 95%-ы, соның ішінде "Нью-Йорк тайме", "Хартфорд курант", "Пост", "Плейн диллер", "Европус-Кристи коллер тайме", "Нью-хейвен Риджестер" сынды танымал газеттер мен мыңдаған радиостанциялар "Ассошиэйтед пресс" ақпарат агенттігінің жүйесіне қосылған. Әлемде бұл агенттіктен басқа ешкім де оқиғаларды дәл сондай көлемде қамти алмайды. Оның ақпараттық таспасына әлемдік саясаттан бастап, аймақтық деңгейдегі ақпаратқа дейін материалдар түсіп отырады. "Ассошиэйтед Пресс" ақпарат агенттігінің әлемнің 71 елінде 226 бөлімі бар. "Ассошиэйтед Пресс" ақпарат агенттігінің материалдарын АҚШ-тың 1322 күнделікті газеті пайдаланады.
 
## Дереккөздер

Санат:Ақпараттар агенттігі
Санат:Фотожурналистика
Санат:АҚШ компаниялары
Астана жаңалықтарын аумақтарға тарату

**Астана жаңалықтарын аумақтарға тарату** - әр тәулікте 20 сағат ("Эра" телекомпаниясы) көрермендерге қызмет ететін, оның 30%-ы төл бағдарламалары.. Олар: "Апта айнасы", "Қазақстан-2030", "Арман қала", "Жылы жуздесу", "Астана таңы", "Мен - астаналықпын" т.б. хабарлар Астана имиджін қалыптастыруға бағытталған. "Эра" арнасының жаңалықтары (2006) республиканың 32 қаласына тарай бастады. 

Бұл игілікті істің бастамашысы да, қаржылай қолдау білдірушісі де Астана қаласының әкімшілігі. "Астананың имиджі аумақтық телеарналарда" атты арнайы тендерге қатысқан телеарналар ішінен жеңіске жеткен.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Астана телерадио орталығы

**Астана телерадио орталығы**-"Қазақстан"ұлттық телеарнасындағы ақпарат-сараптама бағдарламалары дирекциясы 2002 жылы шілденің 7-де құрылды.. Оған белгілі тележүргізуші, "Мезгіл" саяси сараптамасының авторы, талантты журналист Ғалым Боқаш директор болып тағайындалды. 

Жаңалықтар Астанадан күніне екі тілде 5 рет эфирге тікелей тарайды. Оның сыртында "Мезгіл", "Парламент", "Мәселе", "Елден хабар" сияқты бағдарламалар да Астанада жасалады. 

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ару-Ай-Атырау

**Ару-Ай-Атырау** - Атырау қаласына кабель арқылы қазақ және орыс тілдерінде алыс-жақын шетел арналарының бағдарламаларын күн сайын ретрансляция жасайтын арна.. Меншік иесі - ЖШС "Ару-Ай Атырау". Қалалық статусқа ие. Бас редакторы - Нұрлан Ермағанбетов. Мекенжайы: Атырау қаласы Суворов көшесі, 3 45-үй.  

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қазақстан-Астана (телеарна)

**Қазақстан- Астана**- телеарна филиалының телевизиялық орталығы Целиноград қаласында 1963 жылы іске кірісті.. 

АСК 4 камералық аппаратурадан тұрды. Телевизиялық қуатты таратқыш болды. Телевизиялық діңгектің биіктігі - 186 м. Кейін телеорталық 3 камералы ЖТС-пен жабдықталды. 1978 жылы "Район" камерасы, АСЖ түрлі-түсті "Перспективамен" ауыстырылып, 1979 жылы Кадр-Зпм атты бейнемагнитофонмен толықтырылды. 

1982 жылы"JIo- тус" атты 4 камералық ЖТС, 1986 жылы 4 камералық "Магнолия" ЖТС-ы алынды. 1993 жылы АСК жаңадан 4 камералық ПАЛ атты жабдықпен ауыстырылды. 2006 жылы 4 камералы АСБ жабдығын алды. 2007 жылы ЖТС арқылы ғарыштық "Интелеатка" тікелей шығу мүмкіншілігіне ие болып, соның нәтижесінде республика аймағына телевизиялық хабарларды ретрансляциялау басталды. 2008 жылы филиал 6 камералық жаңа ЖТС алды. Телеорталықтың директоры - Григорий Лурье.

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Санат:Астана
Санат:Қазақстанның жабылған телеарналары
Асыл арман

**Асыл арман** — өткен жылдар әндерін сүйіп тыңдайтын, сол арқылы жастық шағын еске алуға тырысатын көрермендерге арналған "Хабар" арнасындағы бағдарлама. 2003 жылы қарашадағы кезекті санында кезінде әнімен де, сәнімен де жүректерді жаулаған эстрада әншісі А.Мақашевтің шығармашылығы туралы сыр шертілді. Жүргізушісі кезінде «Дос-Мұқасанда» өнер көрсеткен танымал артіс Бақытжан Жұмаділовтің өз кейіпкерлерінің өмірімен де, өнерімен де етене таныстығы байқалып тұрды. Әндердің арасын жалғайтын әңгімелерін оның кейде сахнада, кейде шымылдық сыртында, кейде жарық түсіруші аспапты, кейде телекамерамен бірлікте баяндауы да режиссерлік сәтті шешім. Алайда кейіпкер туралы толығырақ білгісі келетін көрермен үшін хабарда сол адамнын әріптестері, ізбасарлары, замандастары, тыңдармандары, тілеулестері тарапынан айтылатын қызықты естеліктерге орын берілмей келеді. Ондай жағдайда бағдарлама кейіпкерінің болмысы, бет-бейнесі экранда толығырақ ашыла түсер еді. 

## Дереккөздер

Санат:Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Асыл мұра (телебағдарлама)

**Асыл мұра** -  айдарымен 1990-95 жылдары эфирден берілген хабар..   Мақсаты - қазақ халқының шешендік, топ алдында сөз бастау, сөздің мазмұның аңғару, сөз түсіну және аталы сөзге тоқтау өнерін бағамдау. Хабардын тақырыпты іздеу және тандау ауқымы кең болды. 

Автор Түркістан қаласына барып, Ахмет Яссауи мазарыньң тарихы және қазақтың әулиелері мен дарынды тұлғалары жайында бірнеше телехабарлар дайындап көрермен назарына ұсынды. Облыстағы термешілермен кездесіп, олардын жинақтаған халық мұраларын теледидардар арқылы көрерменге жеткізді. Сол жылдары облыста (Павлодар) ашыла бастаған "Атамұра" мәдени орталықтарында ұйымдастырылған мәдени іс- шаралардан репортаждар, хабарлар көрермендер көзайымы болды. Хабардың авторы және жүргізушісі Наржан Паятов, режиссері - Жанна Тұяқова. Ұзақтығы - 30 мин.  

## Дереккөздер


Санат: журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
БҰҰ-ның Азия әне Тынық мұхит елдеріне арналған экономикалық және әлеуметтік комиссия

**БҰҰ-ның Азия әне Тынық мұхит елдеріне арналған экономикалық және әлеуметтік комиссия** (АТМЕЭӘК)  — БҰҰ-ның экономикалық комиссиясы. . 
Африка және Латын Америкасы елдеріне де арналған. Экономика және техникалық (жоспарлау, өнеркәсіп, электр энергиясы, қазба байлықтары, демография т.б.) түрлі саладағы дамуы және осы өңірде бұл проблемалардың шешілуі жайында бюллетеньдер сериясын шығарумен де айналысады. 

## Дерекөздер


Санат: Журналистика
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары