Шептицкий

**Шептицкий** () — Украинаның Львов облысындағы қала. Шептицкий ауданы мен Червоноград қалалық қауымдастығының әкімшілік орталығы. Львов-Волын көмір бассейні мен Червоноград агломерациясының орталығы.
2025 жылы Шептицкий қаласының тұрғындарының саны 82 486 адамды құрады.

## Географиялық орналасуы
Ол Батыс Буг пен оның салалары Солокин мен Ратыдың түйіскен жерінде орналасқан. Шептицкий бөгет арқылы ескі қалаға және жаңаға (көмір бассейнінің игерілуіне байланысты салынған) бөлінген. Қала арқылы Львов-Бельз және Червоноград-Радехов теміржол желілері өтеді.

## Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық
Шептицкий — шағын қала. Ол өз елінде халық саны бойынша 41 орында (Украина), облыста 3 орында (Львов облысы). Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 6515 орын.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Сокаль (11 км), Сосновка (11 км), Белз (15 км), Великие Мосты (17 км), Каменка-Бугская (32 км), Радехов (32 км), Угнев (33 км), Нововолынск (39 км), Жовква (40 км), Горохов (40 км), Рава-Русская (45 км), Владимир-Волынский (51 км), Грубешов (51 км, Польша), Устилуг (53 км), Буск (54 км), Дубляны (54 км), Томашув-Любельский (57 км, Польша), Львов (62 км), Винники (63 км), Берестечко (63 км).

## Тарихы
Шептицкий тарихы XIII ғасырдан басталады. Қазіргі қаланың орнына қоныстану туралы алғашқы деректер 1424 жылы, ол Литва Ұлы Герцогтігінің құрамына кірген кезде пайда болды. 
1527 жылы сол кезде Кристинополь деп аталатын елді мекен Магдебург құқықтарын алды, бұл оның сауда және қолөнер орталығы ретінде дамуына серпін берді. 
Осы уақытта қала Польша мен Литваны Қара теңіз жағалауымен байланыстыратын сауда жолындағы маңызды нүктеге айналды.

Шептицкий тарихындағы маңызды оқиға 1692 жылы Поляк магнаты Франциск Салей Потоцкийдің бұйрығымен салынған Кристинополь сарайының құрылысы болды. Бұл сарай Потоцкийдің аймақтың маңызды мәдени орталығына айналды. Оның айналасында қалалық өмір қалыптаса бастады, бұл Кристинопольдің одан әрі өсуі мен дамуына ықпал етті. XVIII ғасыр қала үшін айтарлықтай өзгерістер кезеңі болды. 

1772 жылы Польшаның бірінші бөлінуінен кейін Кристинополь Аустрия империясының құрамында болды. Осы кезеңде қала қолөнер мен сауданың дамуына байланысты экономикалық өрлеуді бастан өткерді. 1787 жылы мұнда бірінші шіркеу салынды, ол жергілікті тұрғындар үшін маңызды діни орталық болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1919 жылы қала Польша республикасының құрамында болды. Осы кезеңде қала айтарлықтай саяси және әлеуметтік өзгерістерге ұшырады. Алайда, 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Шептицкий Кеңес Одағының құрамына кірді.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Батыс Украинаның көптеген басқа қалалары сияқты қаланы неміс әскерлері басып алды. Қала қатты зардап шекті. 1944 жылы Қызыл Армия оны азат етті. Соғыстан кейін қаланы белсенді қалпына келтіру басталды.

1951 жылы Кристинополь Червоноград болып өзгертіліп, көмір өнеркәсібінің маңызды орталығы ретінде дами бастады. Осы кезеңде шахталар, тұрғын үйлер мен әлеуметтік инфрақұрылым нысандары белсенді түрде салынды.

1990 жылдары Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Украинаның көптеген басқа қалалары сияқты Червоноград экономикалық қиындықтарға тап болды. Дегенмен, қала өзінің негізгі кәсіпорындарын сақтап қалды және одан әрі дамуын жалғастырды.

2024 жылы 19 қыркүйекте Украинаның Жоғарғы Радасы Червоноград қаласының атауын Шептицкий деп өзгертуге дауыс берді.

## Өндіріс орындары
Украинаның тәуелсіздік жылдарында көмір өндірісінің құлдырауына қарамастан, қаладағы шахталар жұмысын жалғастыруда.

Қала экономикасында көтерме сауда, бөлшек сауда және көмір өндіру басым. Бұл салалардың көлемі 2010 жылы қаржылық емес кәсіпорындардың жалпы сату көлемінің 79%-ын құрады және жұмыс орындарының 32%-ын қамтамасыз етті (2009 ж.).

## Әлеуметтік жағдайы
Қалада 11 орта мектеп пен гимназия, екі кәсіптік-техникалық училище, тау-кен техникумы, музыка және өнер мектептері, екі спорт мектебі, Иван Франко атындағы Львов ұлттық университетінің филиалы, спорт сарайы, екі стадион және мототрек, «Просвита» халық үйі, жиырма кітапхана, дін тарихы мұражайы (Львов дін мұражайының филиалы) және Ұлттық музей (Львов ұлттық мұражайының филиалы) жұмыс жасайды.

## Көрікті жерлері
Өткен ғасырда қала өзінің басты көрікті жері - Потоцкий сарайын сақтай алды. Қазіргі уақытта онда Львов дін тарихы мұражайының филиалы өзінің бірегей экспонаттарын орналастырды. Өзінің бүкіл тарихында 1989 жылдан бері мұражай қызметкерлері 5 мыңға жуық сирек экспонат жинады. Олардың ішінде 15-16 ғасырлардағы бірегей иконалар бар.

Тарихи сәулет ескерткіштерінің бірі - қазіргі уақытта православие шіркеуі орналасқан Святой Дух шіркеуі. Шіркеу ғимараты барокко стилінде жасалған, кірпіштен салынған.

## Бауырлас қалалар
*  Мариямполе (Литва)
*  Пысковице (Польша)

## Галерея

CzerwonogrodPalacPotockich2.JPG|Бұрынғы Потоцкий сарайы
ВП центр червонограда.jpg|Орталық алаң
Панорама монастиря Юра. Червоноград.jpg|Юра монастырының панорамасы
ВП Межиричанская.jpg|Бұрынғы көмір шахталары
Шахтар.jpg|Кеншілерге арналған ескерткіш


## Дереккөздер

Санат:Украина қалалары
Санат:Львов облысы қалалары