open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Смайылов атындағы көше (Алматы)

thumb
**Смайылов атындағы көше**.
Көшеге көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген
қайраткері Камал Смайыловтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 6.03.2008 №983 шешімі мен
Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Смайылов Камал (1932-2003)
Қарағанды облысы Ұлытау ауданында дүниеге келген. Ол «Қазақфильм» киностудиясының
директоры, ҚР телевизия және радиохабарлары жөніндегі мемлекеттік комитеттің төрағасы,
Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бөлім меңгерушісі, «Қазақстан коммунисі», «Парасат», «Ақиқат» журналдарының бас редакторы секілді жауапты қызметтер атқарған.
Көше Әуезов ауданының «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы
- 1600 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Жүзгіндер

**Жүзгіндер** - Таужыныстардың су немесе ауа қабатында қалқып жүретін өте ұсақ (мөлшері микронның оннан бір бөлігінен бірнеше мм-ге дейін) бөлшектері. Жүзгіндер есебінен тұнба яки шөгінді таужыныстар түзілуі кеңінен етек
алған процесс.

## Дереккөздер


Санат:Тау жыныстары
Теңіз орамы (Астана)

**Теңіз орамы (Астана)** - бұрынғы атауы Л. Чайкина қысқа көшесі. Теңіз орамы Шиелі көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 160,1 м.

Теңіз - Қорғалжын алабындағы көл. Ақмола облысының оңтүстік-батысында орналасқан. Теңізге Нұра, Құланөтпес өзендері қүяды.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ахметов атындағы көше (Алматы)

Көшеге шығыстанушы ғалым, журналист, педагог, дипломат, қоғам қайраткері Ілияс Ахметовтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Ахметов Ілияс 1897 жылы Семей облысында дүниеге келген. Ол Міржақып Дулатов, Ахмет Байтұрсынұлы, Мағжан Жұмабаев, Сәкен Сейфуллин сынды сол уақыттағы қазақ интелигенциясының әйгілі қайраткерлерінің әріптесі әрі қызметтесі болған.

Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Мырзағалиев көшесімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 150 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Дірілді бұрғылау

Әдейі жасақталған қондырғылар
(дірілдеткіштер) көмегімен бұрғылау ұңғымасын тербелту арқылы бұрғылау әдісі.

## Дереккөздер


Санат:Мұнай және газ геологиясы
Санат:Терминология
Санат:Геология
Тобыл қысқа көшесі (Астана)

**Тобыл қысқа көшесі (Астана)** - бұрынғы атауы М. Кутузов қысқа көшесі. Тобыл қысқа көшесі А. Чехов көшесінен басталады. Ұзындығы - 81,8 м.

Тобыл - Ертіс алабындағы өзен. Қазақстанның Қостанай облысы және Ресейдің Қорған, Түмен облыстары жерімен ағады. Жалпы үзындығы - 1591 шақырым.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Снегин атындағы көше (Алматы)

thumb
**Снегин атындағы көше**.  
Көшеге Қазақстанның белгілі жазушысы, Ұлы Отан соғысына қатысушы Дмитрий Федорович Снегиннің (Поцелуев) есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімшілігінің
11.06.2003 № 2/350 қаулысы) берілген. Снегиннің (Поцелуев) Дмитрий Федорович ( 1912 - 2000)
Алматы қаласында дүниеге келген. Ол Қазақстан жазушылар одағы басқармасының хатшысы
қызметін атқарған.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 1000 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Енесай көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №130 көше. Енесай көшесі Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабындағы (оң жақ) көше. Ұзындығы - 416 м.

Енесай - жер шарындағы аса ірі өзендердің бірі. Ол Бий Хем (Үлкен Енесай) және Ка-Хем (Кіші Енесай) өзендерінің Қызыл қаласының (Тыва Республикасы) тұсында қосылуынан пайда болады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ахрименко атындағы көше (Алматы)

Көшеге Кеңес одағының батыры Никифор Акимович Ахрименконың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 17.12. 1958 №ЗЗ шешімі) берілген. Ахрименко Никифор Акимович (1914-1944) Ресейде туған.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, Алматының батыс шекарасына қарай созылып жатыр. Есенин, Качалов, Войков, Рысқұлов даңғылымен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 1620 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Машанов атындағы көше (Алматы)

right|px180|thumbКөшеге геолог, тау-кен инженері, геомеханика заңын ашып, қағидасын тұжырымдаған теоретик, 
Ақбастау-Құсмұрын кен өндірісін ашқан зерттеуші, Қазақстанда геомеханика ғылымының
негізін салған ғалым Ағжан Жақсыбекұлы Машановтың есімі (Алматы қаласы мәслихатының
24.12.2003  №26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 №5/764 қаулысы) берілген.
Машанов Ағжан Жақсыбекұлы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Нұркен ауылында туған.
Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Сұлтан Бейбарыс көшесі
мен Шәймерденов көшесінің аралығында созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 468 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Сумен тоғыту түрі

Тоғыту ұңғымаларының игеру нысанының
геологиялық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес орналастырылуымен
сипатталатын сумен тоғыту әдістерінің бірі. Бұл сумен тоғыту түрінің өкілдеріне
шектеусырттық, шектеубойлық және шектеуіштік сумен тоғытуларды жатқызуға
болады; бұлардың соңғысының құрамына жатынды "тілгілеп өту" арқылы,
аумақтық, таңдамалы түрдегі ошақтық, т.с.с. сумен тоғыту тәсілдері кіреді.

## Дереккөздер


Санат:Мұнай және газ геологиясы
Санат:Терминология
Санат:Геология
Урицкий көшесі (Алматы)

thumb|right|Мойсей Соломонович Урицкий
Көшеге революциялық қозғалыс жетекшісі, 1917 жылы Петроградтағы қарулы төңкерісті басқарған Мойсей Соломонович Урицкийдің есімі (1956 жылы) берілген. Урицкий Мойсей Соломонович (1873-1918) Черкасск қаласында дүниеге келген. Ол Сыртқы істер комиссары, Петроградтың төтенше жағдай жөніндегі комиссия төрағасы қызметтерін атқарған.

Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бейсебаев, Некрасов, Бартольд атындағы көшелермен қиылысады. Көшенің ұзындығы - **1100 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Соболев атындағы көше (Алматы)

thumb
**Соболев атындағы көше**.
Көшеге орыс жазушысы, аудармашы, Азамат және Ұлы Отан соғысына қатысушы, Социалистік Еңбек Ері Леонид Сергеевич Соболевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 21.08.1974 №332Б шешімі) берілген. Соболев Леонид Сергеевич (1898-1971) Иркутскіде дүниеге келген. Ол - «Капитальный ремонт» романы мен «Морская душа» әңгімелер жинағының авторы. Мұхтар Әуезовтің
«Абай жолы» роман-эпопеясын орыс тіліне тәржімалаған.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 900 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Мұнай мен газды іздеу-барлау жұмыстарының геофизикалық әдістері

**Мұнай мен газды іздеу-барлау жұмыстарының геофизикалық әдістері** - Геологиялык қимадағы таужыныстардың физикалық қасиеттерінің әр түрлілігіне негізделген іздеу-барлау әдістері. бұл әдістер кешені әдетте "геофизикалық барлау" деген атауға біріктіріледі. Алайда оларды екіге бөлу орынды, оның біріншісі - "далалық іздеу геофизикасы", екіншісі - "өндірістік барлау геофизикасы". Біріншісінің мақсаты — шөгінді алаптың немесе оның жекелеген алқаптары мен аудандарының аймақтық қойнаулық құрылысын анықтау, сөйтіп Мұнай мен газдың түтқышы рөлін атқаруы мұмкін жергілікті құрылымдарда іздеу бүрғылауларын дайындау. Дала геофизикасында қолданылатын басты-басты әдістер — гравиметрлік, магниттік, электрлік және сейсмикалық әдістер болып табылады. Радиометрлік және геотермикалық әдістерді қолданудың да болашағы үмітсіз емес. Өндірістік барлау геофизикасы кенорынды игеруге дайындау және өндірістік қорларды анықтау мұддесін көздей отырып, Мұнайлы (газды) қабат қимасын және кенорын жатындарының параметрлерін зерттеу шараларын жүзеге асыратын өндірістік геофизика әдістерін пайдаланады. бұл әдістер қатарына жататындар — электрлік каротаж, радыоактывтік каротаж, термокаротаж, акустикалық каротаж т.б.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Еңбекшілер көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Трудовой көшесі. «Заречное» тұрғын алабы. Еңбекшілер көшесі Жиделі, Үшкөпір көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1181,7 м.

Еңбекшілер - «еңбек сүйгіш, еңбекқор, бейнетқор» деген мағынаны білдіреді.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Громова қысқа көшесі (Астана)

**Громова қысқа көшесі (Астана)** - бұрынғы атауы У. Громова қысқа көшесі. У.Громова қысқа көшесі Кенесары көшесінен басталады. Ұзындығы - 145,2 м.

Ульяна Громова (1924-1943) - Ұлы Отан соғысының кезінде Ворошиловград облысы Краснодон қаласындағы «Жас ұлан» астыртын комсомолдық үйымын басқарушыларының бірі. Кеңес Одағының Батыры.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Никодим Иванович Васькин

**Никодим Иванович Васькин** (1910-1972), тау-кен инженері. Донецк индустриалдық институтын бітірген (1937). Ұлы Отан соғысы жылдары Қарағанды бассейніне жіберілді, бірнеше шахтаны басқарады. Соғыстан кейін Киров атындағы шахта директоры, «Ленинкөмір» тресінің басқарушысы. 1959-1965 жылдары «Қарағандыкөмір» комбинатының бастығы. 1966—1970 жылы Қаз КСР көмір өнеркәсібі басқармасы бастығының 1-орынбасары, 1970 жылдан «Қарағандыкөмір» комбинаты бастығының орынбасары. Ленин, Октябрь революциясы, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. «Шахтер даңкы» белгісінің толық иегері. Қарағанды қаласының құрметті азаматы.

## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Санат:Қазақстан инженерлері
Санат:1910 жылы туғандар
Санат:1972 жылы қайтыс болғандар
Тұлпар орамы (Астана)

**Тұлпар орамы (Астана)**  - бұрынғы атауы №4 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Тұлпар орамы Ырғыз көшесінен басталып, Сілеті көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 94,6 м.

Асқан жүйрік, дүлдүл жылқыны қазақ халқы «тұлпар» деп атаған.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ахтанов көшесі (Алматы)

Көшеге қоғам қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы, драматург, сыншы ғалым Тахауи Ахтановтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 20.11.1997 № 698 шешімі) берілген. Ахтанов Тахауи (1923-1994) Ақтөбе облысында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Ол - «Қаһарлы күндер», «Боран», «Ант» шығармалардың авторы. Қазақстан Жазушылар Одағына қарасты және басқару ұйымдарында әр түрлі жауапты қызметтер атқарған.

Көше Жетісу ауданында орналасқан. Көше Тобаяқов көшесінен басталып, Ломоносов көшесіне дейінгі аралықта орналасқан. Бұрынғы атауы - Выборгская көшесі. Көшенің ұзындығы - 1050 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Маяковский атындағы көше (Алматы)

right|px180|thumbКөшеге қазақ балаларының бірқатар буынын тәрбиелеуде өзіндік орны бар туындыгер, орыс
ақыны, 1910-1920 жылдары Авангард өнерін танытушылардың бірі Владимир Владимирович
Маяковскийдің есімі 1956 жылы берілген. Маяковский Владимир Владимирович (1893-1930)
Кутаиси губерниясында дүниеге келген. Ол - «Облако в штанах», «Человек», «Владимир Ильич Ленин», «Хорошо» шығармаларының авторы.
Көше Жетісу ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 600 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Успенский көшесі (Алматы)

right|thumb|Глеб Иванович Успенский
Көшеге орыс жазушысы Глеб Иванович Успенскийдің есімі (Алматы қаласы әкімінің 22.01.1992 № 1/12 шешімі) берілген. Успенский Глеб Иванович (1843-1902) Тула қаласында дүниеге келген. Ол - «Крестьянин и крестьянский труд», «Разорение», «Власть земли» т.б. шығармалардың авторы.

Көше Түрксіб, Жетісу аудандарында орналасқан. Сейфуллин даңғылы, Молдағұлова көшесімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Молдақұлова көшесі. Көшенің ұзындығы - **500 метр.**

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Сокольсий атындағы көше (Алматы)

**Сокольсий атындағы көше**. 
Көшеге Қазақстан және Ресей химигі, катализ саласында ғылыми мектеп ашқан ғалым, Қазақ
КСР Ғылым академиясының академигі, вице-президенті, Социалистік Еңбек Ері Дмитрий Владимирович Сокольскийдің есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімінің 12.05.2000 № 455 қаулысы) берілген. Дмитрий Владимирович Сокольский (1910-1987) Энзели қаласында дүниеге келген. Қазақ КСР Ғылым академиясының Органикалық катализ және электрохимия институтының директоры қызметін атқарған.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Паллади көшесінен басталып, Зопоржес көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Барабин көшесі. Көшенін ұзындығы - 1300 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Құлмағанбет Лекерұлы Есбаев

***Құлмағанбет Лекерұлы Есбаев*** (1930-1994), әдебиет зерттеуші ғалым, белгілі әуезовтанушы. Филология ғылыми кандидаты (1973), доцент (1975). Қазақтың мемлекеттік университетін бітірген (1956). 1956-1963 жылдары Жамбыл мәдени-ағарту училищесінің ұстазы, оку ісінің меңгерушісі, 1963-64 жылдары Қарағанды педагогикалық училищесінің, 1964 жылдан педагогика институттың, ҚарМУ-дін оқытушысы, доценті, кафедра менгерушісі. Есбаевтың әуезовтану тақырыбына ден қоюы оның университет қабырғасында «Абай поэзиясының халықтығы» деген тақырыпта диплом жұмысын қорғауынан басталады. М. Әуезовтің осы диплом жұмысына жазған пікірі «Абайтанудан жарияданбаған материалдар» атты кітапта (1988) жарық көрді. Әуезов қудаланған шақта жанын ұғып, жанынан табылды. Өзінің саналы өмірін ұлы ұстазының шығармашылығы мен мұрасын зерттеп, насихаттауға арнаған шәкірт «М. О. Әуезовтің эстетикалык көзқарасы» деген тақырыпта кандидатгык диссертация корғайды. ҚарМУ-де «Мұхтартану» атадатын арнаулы курстын негізін қалады. 1987 жылы М. Әуезовтің 90 жылдығына орай Қарағанды университетінде республикалық деңгейдегі ғылыми-теориялык конференция өткізді.

## Дереккөздер


Санат:1930 жылы туғандар
Санат:1994 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қазақ ғалымдары
Еңлік - Кебек көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Садовый көшесі. «Көктал» тұрғын алабы. Еңлік-Кебек көшесі Болашақ көшесінен басталады. Ұзындығы - 1188,8 м.

«Еңлік - Кебек» - екі жастың махаббатын жыр ететін, XVIII ғасырдан бастап кең тараған дастанның бірі. Бүгінде жыр түрінде жеткен «Еңлік-Кебек» дастанының екі нұсқасы белгілі. Оның біріншісі - Абайдың айтуымен Шәкәрім жазған нұсқа. Екіншісі — Мағаұия Абайұлы жазған нұсқа. «Еңлік-Кебек» - М.Әуезовтің белгілі шығармасы.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Әбдірәшұлы атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақтың көрнекті ақыны, М.Жұмабаев атындағы сыйлықтың тұңғыш лауреаты Жарасқан Әбдірашевтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/765 қаулысы) берілген. Әбдірәшев Жарасқан (1948-2006) Қызылорда облысы Арал ауданы Аманөткел ауылында дүниеге келген. Белгілі қазақ басылымдарында бас редактор болып қызмет атқарған. «Тамаша» ойын-сауық театрында бас редактор болған.

Көше Алатау ауданындағы «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Соқпақбаев атындағы көше (Алматы)

**Соқпақбаев атындағы көше** — Алматы қаласының Алмалы ауданында орналасқан көшесі. 

Алматы әкімінің 1997 жылғы 7 қарашадағы №670 шешімі көшені Бердібек Соқпақбаевтың құрметіне атаған.

Райымбек даңғылынан басталып, Рысқұлов даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Памир, Сахалин, Фадеев көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы — **Аврора көшесі**. Көшенің ұзындығы — 1250 метр.

## Дереккөздер

Санат:Алматы көшелері
Барлаудың геофизикалық әдістері

**Барлаудың геофизикалық әдістері** - табиғи немесе жасанды тудырылған физикалық өрістердің кенорын қимасында таралу шеліктерін сол кенорынның геологиялық құрылысын нақтылауға пайдалану араларына негізделген геофизикалық әдістер жиынтығының жалпылама атауы.  Жиынтыққа кіретін басты-басты барлау әдістері - гравибарлау, магнитбарлау, хабарлау, сейсмобарлау т.б. Нақтылы геологиялық міндеттерді шешу сатында бұлар әдетте жеке-дара тұрде емес, кешенді түрде қолданылады.

## Дереккөздер


Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ
Солонички құм-қиыршық тас кен орны

**Солонички құм-қиыршық тас кен орны** - Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданында орналасқан. Нұра өзенінің жайылмасындағы аллювийлі шөгінділердің беткі қабатында. «Казметаллург құрылыс» тресі 1958 жылы барлап, пайдалануда. 

## Жатыс сипаты
Өнімді кен қабаты құмайт және саздақ қабатшалары бар алмакезектесіп тұратын ірі түйірлі және ұсақ түйірлі кварцтық-алаңдық-шпаттық құм болып келеді. Олардың  қалыңдығы 42-9,2 м (орта есеппен 6,6 м), аршылған бетінің орташа қалыңдығы (саздақтың) - 2,5 м. Құм-қиыршық тас қоспасы 150-маркалы және одан да жоғары маркалы бетондар (байыту жағдайында), сылақтық және тасқалау ерітінділерін дайындауға пайдаланылады.

## Дереккөздер

Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Магадан көшесі (Алматы)

right|180px 
**Магадан көшесі** - Көшеге Ресей Федерациясындағы Магадан облысының орталығының атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 28.08.1957 #17 шешімі) берілді.
## Орналасқан жер
Көше Алмалы ауданында орналасқан. Листа (Лисаковск) көшесінен басталып, Рысқұлов даңғылына дейін созылып жатыр.

*Көшенін ұзындығы - 1020 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Мәди көшесі (Алматы)

right|thumbКөшеге қазақ ақыны, композитор Мәди Бәпиұлының есімі берілген. Бәпиұлы Мәди (1880-1921)
Қарағанды өңірінде дүниеге келген. Ол - халық арасына кең таралған «Қаракесек» әнінің авторы. 
Мәдидің өмірі мен-шығармашылығын А.Жұбанов, А.Бектасов зерттеген. А.Әбішев оның өмірі
туралы «Найзағай» романын жазған.
Көше Бостандық ауданында орналасқан. Сырғабеков көшесі мен Есенәлиев көшелерінің
аралығында созылып жатыр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Ұлықбек көшесі (Алматы)

right|thumb|Ұлықбек Мұхаммед Тарағай
Көшеге әлемге әйгілі ғалым, Орта Азия математик, ұлы астроном Мұхаммед Торағай Ұлықбектің (1394-1449) есімі (Алматы қаласы әкімінің 25.05.1995 № 2І316 шешімі) берілген. Ол - Ақсақ Темірдің немересі. Ұлықбек атақты астрономиялық мектепті ашқан. Самарқан билеушісі болған.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Алтынсарин даңғылы, Сайын, Момышұлы көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Домостроительный көшесі. Көшенің ұзындығы - **900 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Газдың салыстырмалы ылғалдылығы

Нақтылы
жағдайдағы газ массасына кіріккен су булары мөлшерінің нақ сол жағдайдағы
сол газ массасына кірігуі мүмкін су буларының ең жоғары мөлшеріне қатынасы.

## Дереккөздер


Санат:Мұнай және газ геологиясы
Санат:Терминология
Санат:Геология
Қайыпов атындағы көше (Алматы)

right|thumbКөшеге көрнекті ғалым, геология-минералогия ғылымдарының докторы, профессор, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақ КСР Ұлттық Ғылым академиясының академигі Артықбай Қайыповтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 31.03.1993 № 144 шешімі) берілген. Қайыпов Артықбай Қарағанды облысында дүниеге келген. Геология-минералогия институтында басшы қызмет атқарған. Көше Медеу ауданындағы Алатау кентінде орналасқан. Көшенін узындығы - 500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Солодовников атындағы көше (Алматы)

thumb
**Солодовников атындағы көше**. 
Көше Қазақстанның ғалым-агрономы Федор Сергеевич Солодовниковтің есімі
(1956 жылы) берілген. Солодовников Федор Сергеевич (1910-1948) Башқұртстанда
дүниеге келген. Ол ВАСХНИЛ президиумы қазақ бөлімінің мүшесі болған.
Көше Бостандық ауданында орналасқан. Егізбаев көшесінен басталып, Жароков
көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. 20 шы Линя, Хүсейінов, Розыбакиев, Гагарин, Айманов көшелерін қиып өтеді. Көшенін ұзындығы - 1050 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Әбдіров атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақтың ержүрек ұлы, Кеңес Одағының Батыры Нүркен Әбдіровтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 12.12. 1956 №31 шешімі) берілген. Нүркен Әбдіров (1919-1942) Қарағанды облысында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысындағы шайқаста өртке оранған ұшағын жау бекінісіне
бағыттаған ол немістердің қару мен оқ-дәрі қоймасын талқандаған.

Көше Қарасу өзенін бойлай Райымбек даңғылынан солтүстікте қарай созылып жатыр. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 750 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Ұлытау көшесі (Алматы)

right|thumb|Ұлытау
Көшеге қазақ тарихындағы ерекше орны бар, барша қазақ руларының таңбасы салынған киелі таудың атауы (Алматы қаласы мәслихатының 24.03.2005 № 138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 № 2/185 қаулысы) берілген.

Көше Медеу ауданындағы «Думан-1» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы -** 650 метр.**

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Алексей Александрович Воейков

**Алексей Александрович Воейков** (1926 жылы туған) - журналист, жазушы. 

Қырғыз мемлекеттік педагогикалық институтын бітірген (1954). Гурьев (қазіргі Атырау) облыстық «Прикаспийская коммуна» газетінде, Барнаул және Қарағанды телестудиясында бас редактор болып істеген. 1991 жылдан «Шахтерская неделя» газетінің редакторы. 

«Город солнечного камня», «Шахтерские горизонты», «Солонаты, земля» (диқан А. Христенко туралы) кітаптары шықты. 

Қазақстан Магниткасы, Қарағанды көмір бассейні, болат балқытушы А. Жүнісов, диқан, Социалистік Еңбек Ері И. Иванов туралы телефильмдердің авторы.

## Дереккөздер


Санат:1926 жылы туғандар
Санат:Қазақстан жазушылары
Санат:Қазақстан журналистері
Санат:Қырғыз мемлекеттік педагогикалық институты түлектері
Санат:Қазақстан бас редакторлары
Әбілқайыр хан атындағы көше (Алматы)

Көшеге 1720 жылдары жоңғарларға қарсы шайқаста қазақ қолын басқарған Кіші жүз ханы Әбілхайырдың есімі берілген. 1731 жылы Әбілқайыр хан (1693-1748) орыс елшілігін қабылдады. Бұл - Қазақстанның Ресейдің қарамағына кіруінің бастамасы еді.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1200 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Ер Көкше көшесі (Астана)

**Ер Көкше көшесі (Астана)** -Бұрынғы атауы №22 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ер Көкше көшесі Арқайым көшесінен басталып, Бурабай көшесінде аяқталады. Жаңаарқа көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 580 м.

«Ер Көкше» — тарихи жыр. Бұл дастанның бірнеше нұсқасы бар. Оның ертеректе жазылып алынғандары В.Радлов пен М.Көпеев нұсқалары. Бұл екі нұсқа да Ертіс бойынан жазылып алынған. Жырдың нұсқалары Орталық ғылыми кітапхана қорында сақтаулы. Одан басқа Каспий өңірінде Мұрын жырау, Сырдария, Арал бойында Айтбай Хангелдин, Бейсен Сарманов айтқан нұсқалары бар.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Қажымұқан көшесі (Алматы)

thumb|right|200px
**Қажымұқан көшесі (Алматы)** Көшеге әлемнің бірнеше дүркін чемпионы атанған қазақ балуаны, жойқын күштің иесі,
классикалық күрестің майталманы - Қажымұқан Мұңайтпасовтың (1871-1948) есімі (Алматы
қаласы атқару комитетінің 04.09.1981 №18/458 шешімі) берілген. Қажымұқан Мұңайтпасов (1871-
1948) Ақмола облысында дүниеге келген. Ол Мәскеу, Омбы, Петербор, Париж, Лондон, Берлин
қалаларында өткен кәсіби балуандар сайысына қатысқан. Балуан Ұлы Отан соғысы кезінде
кеңес жауынгерлеріне ұшақ сыйлаған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Достық даңғылынан басталып, 8-ші Гвардияшылар көшесіне дейін созылып жатыр. Байжанов, Фурманов, Ескендіров, Тайманов көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Алматы қиылысы. Көшенің ұзындығы - 1280 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Қайтадан туындаған су

Минералдардың (мәселен,
гипстің) ылғалсыздану процесі салдарынан туындай отырып, сол минералдардың
кристалдану немесе қабатаралық сулары есебінен қалыптасатын дербес су, немесе
байламды су.

## Дереккөздер


Санат:Мұнай және газ геологиясы
Санат:Терминология
Санат:Геология
Жеңілдік

**Жеңілдік** - сатып алу және сату келісімінің жағдайлары, оларда тауардың келісімде көрсетілген бастапқы
немесе базистік бағасын кеміту мөлшері белгіленеді. Сауда айналымында бұл жеңілдік жай, күрделі және сериялы (үдемелі) жеңілдіктерге ажыратылады. Жай жеңілдік кезінде сатып алушы төлейтін іс жүзіндегі баға бастапқы бағаның тұтастай белгілі бір пайызға немесе белгілі бір сомаға бір жолғы кемітілуі арқылы белі іленеді. Күрделі жеңілдік бағаның бірнеше рет кемітілуі арқылы жүзеге асырылады. Сериялы жеңілдіктерді сатушылар бір түрлі заттардың үлкен тобын (сериялап) көтере сатып алушыға береді, тауарларды осылайша неғұрлым көп алса, сериялы жеңілдік те соғұрлым өсе түседі.

## Дереккөздер


Санат:Экономика
Санат:Банк терминдері
Абай даңғылы (Астана)

thumb|300px|Абай даңғылындағы «Ramada Plaza Astana» қонақ үйі.
**Абай даңғылы**. Абай даңғылы К. Күмісбеков көшесінен басталып, Пушкин көшесінде аяқталады. Ол Сарыарқа, Жеңіс, Республика даңғылдарын және Желтоқсан, Бейбітшілік, Әзірбайжан Мәмбетов, М. Әуезов, М. Ғабдуллин, Ш. Уәлиханов, Ә. Сембинов, Б. Бейсекбаев, А. Жұбанов көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы 5280,6м.

Абай Құнанбайұлы (1845-1904) — қазақтың ұлы ақыны, философ, ағартушы, композитор. Абай бала кезінен елдегі шешен, ақын, ертегішілердің әңгімелерін тез ұғып алатын зеректігімен, ынталылығымен ерекшеленген. Қазақтың мәдени-рухани байлығын бала кезінен бастап бойына сіңірген ол - қазақ әдебиетіне жаңа идеялық, көркемдік үлгілер әкелді. Шығыс классиктері Низами, Сағди, Науаи, Физули, Жәми және орыс ақын-жазушылары А. Пушкин, М. Лермонтов, Л. Толстой мұраларын оқып, оларды тереңірек зерттепбіліп, таныс болған. Абай өлеңдерінің ішінде мазмүны жағынан да, көркемдік бітімі жағынан да ерекшеленіп тұрған үздік туындылар мол. *«Сегіз аяқ», «Сен мені не етесің», «Қансонарда бұркітші шығады аңға», «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым», «Жаз», «Желсіз түнде жарық ай», «Болыс болдым, мінеки», «Өлсем орным қара жер сыз болмай ма?»* секілді өлеңдері тың дүниелердің қатарына жатады.
Абайдың философиялық, көркемдік, әлеуметтік, гуманистік және діни көзқарастары терең көрінген еңбегі - оның қара сөздері. Абайдың қара сөздері - ұлы ақынның сөз өнеріндегі көркемдік қуатын, философиядағы даналық дүниетанымын даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығарма. Жалпы саны қырық бес бөлек шығармадан тұратын бұл шығарма тақырыбы жағынан бір бағытта жазылмаған, әр алуан. Ұлы ойшыл қара сөздерінде шығарманың ажарына ғана емес, оның тереңдігіне, логикалық мәніне назар аударған.
Абай мұрасы қазақ мәдениеті мен әдеби тілінің дамуына үлкен ықпал жасады. Оның шығармалары басқа тілдерге аударылу арқылы дүние жүзіне тарады. Қазақтың классик жазушысы М.Әуезовтің бас кітабы - «Абай жолы» ұлы ақынға арналған. Абай - қазақ әдебиетінің, оның ішінде қазақ поэзиясының өркендеп дамуына зор үлес қосқан ұлы тұлға.

Бұл даңғылда ҚР Мемлекеттік қызмет агенттігі, Астана қаласы әкімдігі, ақынның ескерткіші, *"Ramada Plaza Astana"* қонақ үйі, *«[[Мегаспорт]]»* сауда үйі, *«Жаннұр»* сауда орталығы орналасқан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Әбілов атындағы көше (Алматы)

Көшеге қоғам қайраткері, қазақ ақыны, Қазақстанның халық жазушысы Дихан Әбіловтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 02.03.2008 №83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 №2/139 қаулысы) берілген. Әбілов Дихан (1907-2003) Павлодар облысы Баянауыл ауданы Мойылды қыстауында дүниеге келген. Ол - Қазақстан жазушылар одағының хатшысы, 1938-1939 жылдары төрағасы, 1939-1940 жылдары - Қазақстан жазушылар одағы көркем әдебиетті насихаттау бюросының директоры қызметтерін атқарған.

Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1000 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Магнитная көшесі (Алматы)

right|180px
Көшеге Ресейдің Челябі облысындағы Оңтүстік Орал шығыс беткейімен жалғасқан таудың атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10.1958 №27 шешімі) берілді.
## Орналасқан жер
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Гете көшесінен басталып, Қапал көшесіне дейін созылып жатыр.
*Көшенің ұзындығы -1550 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Станиславский атындағы көше (Алматы)

thumb
**Станиславский атындағы көше**.  
Көшеге орыстың аса талантты режиссеры, актер, педагог, театр өнерінің теоретигі КСРО Ғылым
Академиясының академигі, КСРО халық әртісі Константин Сергеевич Станиславскийдің есімі
(1956 жылы) берілген. Станиславский (Алексеев) Константин Сергеевич (1863-1938) Мәскеуде
дүниеге келген. Оның шығармашылығы әлем театры өнеріне бетбұрыс жасаған.
Көше Жетісу ауданында орналасқан.Тәтібеков көшесінен басталып, Рысқұлов даңғылына
дейінгі аралықта созылып жатыр. Бөлтірік шешен, Почтовой, Шелихова көшелерін қиып өтеді.
Көшенін ұзындығы - 1700 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Спартак атындағы көше (Алматы)

thumb
**Спартак атындағы көше**. 
Көшеге Италияда б.з.д. өткен Құлдар көтерілісші көсемі, жауынгер Спартактың есімі
(1956 жылы) берілген. Спартак Францияда дүниеге келген. Ол бастаған құлдар көтерілісі
алдымен оңтүстікті, кейін күллі Италияны шарпыған, ереуілге шамамен 70 мың адам
қатысқан.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Ақан сері көшесінен басталып, Чехов көшесіне
дейінгі аралықта созылып жатыр. Сейфуллин даңғылын қиып өтеді. Көшенін ұзындығы
- 900 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Үмбетбаев көшесі (Алматы)

right|thumb|Үмбетбаев Әнуарбек Бисембайұлы
Көшеге қазақ опера әншісі, Қазақ КСР халық әртісі Әнуарбек Бейсембайұлы Үмбетбаевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 02.07.1956 № 256 шешімі) берілген. 

**Үмбетбаев Әнуарбек Бисембайұлы** (1914-1973) Алматы облысында дүниеге келген. Ол «Абай», «Біржан мен Сара», «Т.Тоқтаров» операларында басты бейнелерді сомдаған.

Көше Бостандық, Алмалы аудандарында орналасқан. Бөгенбай батыр, Жамбыл, Шевченко көшелерімен қиылысады. 

Бұрынғы атауы - 12-ші линия көшесі.

Көшенің ұзындығы - **1100 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Үркер көшесі (Алматы)

right|thumb|Үркер
Көшеге Торпақ шоқжұлдызындағы шашыранды галактикалық жұлдыздар шоғырының атауы (Алматы қаласы мәслихаттың 24.03.2005 № 138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 № 2/184 қаулысы) берілген. Мұны жай көзбен 6-9 жарық жұлдызын ғана көруге болады. Жұлдыз шоғырына шамамен 540 жұлдыз жататындығы статистикалық жолмен дәлелденген. Үркердің диаметрі 15 парсек (шамамен 49 жарық жылы).

Көше Алатау ауданындағы «Айгерім-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 750 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Абылай хан даңғылы (Астана)

thumb|300px|Абылай хан даңғылы.
**Абылай хан даңғылы**. Абылай хан даңғылы Кенесары көшесінен басталып, Қарағанды-Астана тасжолына дейін жалғасады. Ол І. Жансүгіров, Мақтымқұлы, Қ. Рысқұлбеков, Ғ. Мүсірепов, Ғ. Мұстафин, Арқайым, Бурабай, Еділ көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 4994,7 м.

Абылай хан (1711-1781) - ұлы мемлекет қайраткері, қолбасшы, дипломат, қазақтың даңқты ханы. Жәңгір ханның бесінші ұрпағы.

Абылайдың шын есімі - Әбілмансұр. Жасынан Төле бидің тәлімтәрбиесінде болуы Әбілмансұрға зор ықпал етті. Қазақ даласының даналығын бойына жинап, ақыл-парасатымен, ел билеу қабілетімен дараланған Төле би қазақ халқы анталаған жауға басы біріксе ғана тойтарыс бере алатынын жас баланың санасына ұялата білді. 1730-1733 жылдар аралығында болған бір ұрыста жас жігіт Әбілмансұр жекпежекке шығып, қалмақтың бас батыры, қоңтажы Қалдан Сереннің туысы Шарышты өлтіреді. Атасының аруағын шақырып, жауға «Абылайлап» шапқан Әбілмансұрдың есімі содан бастап «Абылай» атанады. Осылайша Абылай хан қазақ халқының жадында қажырлы мемлекет қайраткері, батыл қолбасшы, майталман мәмілегер ретінде сақталып келеді. Оның есімі тәуелсіздік символына, жауынгерлік ұранға айналды.
Азаттық күрестің жалынды басшысы Абылай ханның асқақ тұлғасы, ақыл-парасаты Бұқар, Үмбетей, Шәді Жәңгірұлы, М. Жүмабаев жырларында, І. Есенберлиннің, Ә. Кекілбаевтың, т.б. ақынжазушылардың шығармаларында сомдалды.

Бұл даңғылда *«Әділ»* дүкені, *«Сұлтан Бейбарыс»* мейрамханасы, *«Гүлжан»* сауда үйі, *«Мирас»* мектебі, Республикалық клиникалық аурухана, Ұлттық ғылыми медицина орталығы орналасқан.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ер Қосай көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №21 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ер Қосай көшесі Арқайым көшесінен басталып, Жалаңтөс көшесінде аяқталады. Жаңаарқа, Бурабай көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 721,7 м.

«Ер Қосай» - тарихта болған кісі есімі. Ол Ер Көкше батырдың баласы. «Ер Қосай» туралы жырдың сюжетіне, көбінесе, қиял-ғажайып сипаттар араласып отырғанымен, тарихта болған оқиғаларды қамтиды. Жырдың бірнеше нұсқасы бар. Олар - В.Радлов, Г.Потанин, А.Хангелдин, М.Көпеев нүсқалары. Жырдың барлығының мазмұны ұқсас, негізгі тақырыбы - Отан қорғаұ. Жыр Орталық ғылыми кітапхананың қолжазбалар қорын да сақтаұлы тұр.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Волын агроөнеркәсіп кешені

**«Волын агроөнеркәсіп кешені»**, жауапкершілігі шектеулі серіктестік. Бұқар жырау ауданында, Қарағандыдан онтүстік-батысқа 5 км, Қарағанды—Жезқазған автожолынын бойында орналасқан. 1974 жылы «Волын» кеңшар-кешені ретінде ұйымдастырылған. 2000 жылы соның базасында ЖШС құрылып, өндіріс бағыты сақталды. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыты — шошқа өсіру және бордақылау. Шұжық цехы, құрама жем зауыты бар. 1981 жылы кеңшар-кешен «Қаз КСР-інің Алтын Құрмет кітабына» жазылған.

## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы
Санат:Қазақстан мал шаруашылығы
Станкевич атындағы көше (Алматы)

thumb
**Станкевич атындағы көше**. 
Көшеге Ресей қайраткері, философ, ақын, әдебиеттанушы, ағартушы Николай Владимирович Станкевичтің есімі (1956 жылы) берілген. Станкевич Николай Владимирович (1813-1840) Ресейдің
Воронеж облысында дүниеге келген. Ол гуманизм идеясын насихаттауды мұрат еткендіктен, 1831
жылы әдеби-философиялық үйірме ашқан.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Шолохова көшесінен басталып, Челюски көшесіне дейінгі
аралықта созылып жатыр. Майбороды, Аймауытов, Чернышевский көшелерін қиып өтеді. Көшенін
ұзындығы -1850 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Майборода атындағы көше (Алматы)

thumb
**Майборода атындағы көше** - Көшеге Майборода шартты атауы (Алматы қаласы әкімінің 22.09.1993 #390 шешімі) берілді.
## Орналасқан жер
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. 
*Көшенін ұзындығы - 1400 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Ер Тарғын көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №20 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ер Тарғын көшесі Арқайым көшесінен басталып, Жалаңтөс көшесінде аяқталады. Жаңаарқа, Бурабай көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 721,8 м.

«Ер Тарғын» - Ноғайлы заманының батыры, қазақ-ноғай халық-тарының арасына кең тараған «Ер Тарғын» жырының басты кейіпкері. Ноғайлы дәуірінің тарихи оқиғаларын бейнелейтін жырдың негізгі идеясы - ерлік пен батырлықты дәріптеу, ел бірлігін сақтау.

## Дереккөздер


  

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Әбіров атындағы көше (Алматы)

Көшеге қазақтың алғашқы балетмейстері, Қазақстан Республикасының халық әртісі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, өнертанушы ғалым Дәурен Тастанбекұлы Әбіровтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 №26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген.

Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданда орналасқан. Бекет-ата Мырзағұлұлы, Кәрменов көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 180 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Қазақбаев атындағы көше (Алматы)

thumb|right|200px 
**Қазақбаев атындағы көше (Алматы)** — мемлекет қайраткері Әбдісәмет Қазақбаевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 23.08.1978 №368 шешімі) берілген көше. 

Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Оның бұрынғы атауы — Новая көшесі, ал ұзындығы — 1150 метр.  

## Қазақбаев Әбдісәмет
Қазақбаев Әбдісәмет (1898-1959ж.) Қарағанды облысының Ұлытау ауданында дүниеге келген. Ол Ақмола облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары, Қарағанды облыстық атқару комитеті төрағасы, ҚазКСР Жоғары Президиумы төрағасы қызметтерін атқарған. 

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Әбішев атындағы көше (Алматы)

Көшеге белгілі қоғам қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы, драматург, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Әлжаплар Әбішевтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 02.08.2008 №129 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.08.2008 Ме 3/558 қаулысы) берілген. Әбішев Әлжаппар (1907-2001) Қарағанды облысында дүниеге келген. Көпшілік оқырмандарға танымал «Найзағай», «Жас түлектер», «Сахара сәулеті», «Төлеген Тоқтаров» атты шығармалары, сондай-ақ М.Әуезовпен бірге жазған «Намыс гвардиясы», «Мен өлмеймін», «Достық пен махаббат» пьесалары қазақ драматургиясына үлкен үлес болып қосылған.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1100 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Стасов атындағы көше (Алматы)

thumb
**Стасов атындағы көше**.  
Көшеге орыстың көркемөнер және музыка сыншысы, өнер тарихшысы, Петербор Ғылым
академиясының құрметті мүшесі Владимир Васильевич Стасовтың (1824-1906) есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 05.11.1958 №29 шешімі) берілген.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Шолохов көшесінен басталып, Сүйінбай даңғылына
дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенін ұзындығы - 1300 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Ерейментау көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №36-9 көшесі. «Қараөткел» шағын ауданы. Ерейментау көшесі Тұран даңғылынан басталады. Ұзындығы - 402,9 м.

Ерейментау - Сарыарқаның солтүстігіндегі таулы алқап. Ақмола және Қарағанды облыстары аумағында орналасқан. Ең биік жері - 901 м (Ақдің тауы). Таулы алқап оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 100 шақырымға созылып жатыр. Ақмола облысында Ерейментау атты қала бар.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Иван Самсонович Гаврилов

**Иван Самсонович Гаврилов** (1912-1944), Кеңес Одағының Батыры (1943), аға сержант. Тау-кен өнеркәсібі училищесін бітіріп, Донбастағы Макеевка учаскесіңде бекітуші, десятник, учаске бастығының көмекшісі болды. 1941-1942 жылдары Қарағандыда №12 шахтаның ішкі транспортының бастығы. 1942-1943 жылы Печора көмір бассейнін игеру үшін Воркутаға көмекке жіберідді. 1943 жылы Кеңес Армиясы қатарына шақырылды. Ұлы Отан соғысы кезінде Курск шайқасына қатысты. 38-ші армияның 163 атқыштар дивизиясының құрамында 1943 жылы Днепр өзенінен етуде тұтқиылдан шабуыл жасау тобын бастап, жау орналасқан жерге жасырын бекініп, негізгі күш өзенді алғанға дейін ұстап тұрды. 1944 жылы ұрыста ауыр жарақаттанып қайтыс болды. Орден, медальдармен марапатталған.

## Дереккөздер


Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Санат:1912 жылы туғандар
Санат:1944 жылы қайтыс болғандар
Майлин атындағы көше (Алматы)

right|200px
**Майлин атындағы көше** — көшеге шағын проза жанрының хас шебері, жазушы, сталиндік репрессия құрбаны Бейімбет Майлиннің есімі (Алматы қаласы әкімінің 23.10.1991 15/398 шешімі) берілді. Майлин Бейімбет Бимұхамбет)  (1894-1939) Қостанай облысында дүниеге келген. Ол - «Еңбекші қазақ», «Ауыл тілі», «Қазақ әдебиеті» газеттерінің редакторы болған, «Шұға», «Раушан - коммунист», «Азамат Азаматыч», «Мырқымбай» шығармаларының авторы.

## Орналасқан жер
Көше Түрксіб ауданында орналасқан Ахметов көшесінен басталып, Хмельницкий көшесіне дейін созылып жатыр. Камышински, Абхаз, Бекмаханов, Поддубный көшелерін қиып өтеді.
*Көшенін ұзындығы - 3670 метр.

## Бұрынғы атаулары
Бухтарминская → Звездная → Кремлевская көшелері.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Бауыржан Момышұлы даңғылы (Астана)

**Бауыржан Момышұлы даңғылы** (бұрынғы атауы — 13-магистральды автожолы) Сарайшық көшесінен басталып, Қошқарбаев даңғылында аяқталады. М. Жұмабаев, Тәуелсіздік даңғылдарын және Қызыларай, Сырымбет, Қордай, М. Төлебаев көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3958,7 м.

Бауыржан Момышұлы (1910-1982) - әскери қайраткер, ержүрек қолбасшы, жазушы, Кеңес Одағының Батыры. Ол 1932 жылы әскерге алынып, мергендік өнерді игереді. 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталысымен генерал-майор И. Панфиловтың басшылығымен Алматыда жасақталған 316-атқыштар дивизиясы құрамында майданға аттанады. Батальон, полк командирі болған Б. Момышұлы соғыстың соңгы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарады. 1956 жылы демалысқа шығып, шығармашылық қызметпен айналысады. Б. Момышұлы шығармаларын қазақ, орыс тілінде жазып, қазақ әдебиетіндегі әскери проза жанрының негізін қалады. Жазушы шығармаларының басты тақырыбы Ұлы Отан соғысы кезіндегі жауынгерлердің тұлғасын жан-жақты суреттеп сомдау болды. Осы шығармашылық мақсаттың айғағы ретінде жазушы қаламынан туған «Офицер жазбалары», «Артымызда Мәскеу», «Үшқан ұя», «Қанмен жазылған кітап», т.б. туындыларын айтуға болады. «Ұшқан ұя» кітабы үшін жазушы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты атанды.

Бұл даңғылда *«[[Астанаэнергосбыт]]»* мекемесі, *«Тұран»* мейрамхана кешені, *«Меруерт»* бизнес орталығы орналасқан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Рибат

**Рибат**, рабат ( — қонақ үй) —
# Діншілдік жолындағы қарулы күрескерлер тұратын  қамал. VII - X ғ-ларда мұсылмандар мен христиандардың *(немесе пұтқа табынушылардың*) әскери қақтығыс аудандары - Кіші Азия, Орта Азия және солтүстік Африкада пайда болған қамалдар мен бекіністер атауы. Рибат тұратын дін жолындағы күрескерлер, әдетте еріктілерден құрастырылды, олар басқа діндегілерге  қарсы соғыс  қимылдарына  қатынаста және тақуалықтың  қатаң тәртіптерін берік сақтады. Арнайы әдебиетте Рибатты көбінесе монастырьлар санатына  қосып, теріс пікір айтушылық орын алды. X - XII ғ-да Рибаттың көпшілігі әдеттегі соғыс бекінісіне айналды. XI - XII ғ-да ол Мағрибта екі міндетін де сақтап қалды. Мароккодағы Әлмурабит әулеті мен қозғалысы өз атауын осы Рибаттан алған. Өзінің әскери мақсатын жоғалтқан Рибат шамамен XI ғ-дың бас кезінде Иранда дәруіштер - ханакахтардың мекеніне айналды. Рибат атауы осы мағынасында Мағрибқа дейінгі бүкіл мұсылмандар әлеміне тарап, кейінгі орта ғасырларда «тақуалар тұрағы» деген де, *«әулие»*  қабірінің айналасында пайда болған  құрылыстар тобы деген де мағынасында зауийа атауының баламасы ретінде қолданылды. Әл-Мурабит атауы Мағрибта өмір сүретін, «әулиемен» ерекше байланысы бар және киелі күш несі деп танылатын сопылар  ұғымын білдірді. Мағриб пен Испанияда тақуа-диуаналар тұрағына да рабат атауы пайдаланылды. 

# Қала ішіндегі сауда-қоймасы, керуен-сарай, бекет, мұсылман  қаласының төңірегіндегі сауда орны.

## Дереккөздер



Санат:Ислам сәулет өнері
Санат:Ислам тарихы
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне он жыл көшесі (Алматы)

thumb|right|200px **Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне он жыл көшесі (Алматы)** Көше Қазақстан Республикасы егемендігінің 10 жылдығы құрметіне (Алматы қаласы мәслихаттың 4.04.2001 Ма 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 №200 қаулысы) берілген. Көше Медеу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - 17-ші көше. Көшенің ұзындығы - 1500 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Үсенов Әнуарбек көшесі (Алматы)

right|thumb|Металлург 
Көшеге алтын мен күмісті химиялық жолмен өндіруді бірінші рет ойлап тапқан ғалым, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, КСРО-ның құрметті металлургі Әнуарбек Үсеновтің (1933-1996) есімі (Алматы қаласы мәслихатының 6.03.2008 № 83 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.03.2008 № 22/139 қаулысы) берілген. Ол «Қазалмазалтын» консорциумын басқарған.

Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - **1000 метр**.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Әділов атындағы көше (Алматы)

Көшеге Ахмет Әділовтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Нұрмаханов көшесінен басталып, Жандосов көшесіне дейін созылып жатыр. Сейітов, Римова, Мусина, Бутина, Дауылбаев, Ахметов көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - 1-ші көше. Көшенің ұзындығы - 1062
метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Үсенов Асқар көшесі (Алматы)

right|thumb|Бокс қолғабы
Көшеге қазақ боксшысы, спорт шебері, Бүкілодақтық дәрежедегі төреші, Қазақстанның 9 рет, Қазақстан мен Орта Азия республикаларының 5 рет чемпионы Асқар Садықұлы Үсеновтің есімі берілген. Үсенов Асқар Садықұлы Алматыда (1928-2005) дүниеге келген.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Бөгенбай батыр даңғылы (Астана)

thumb|300px|Бөгенбай батырдың ескерткіші.
**Бөгенбай батыр даңғылы**. Бөгенбай батыр даңғылы Н. Тілендиев даңғылынан басталып, Сарыарқа, Жеңіс, Республика даңғылдарын және Желтоқсан, Бейбітшілік, М. Әуезов, С. Торайғыров, Ш. Айманов, Ж. Аймауытов, Р. Қошқарбаев, Ш. Уәлиханов көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3611,7м.

Бөгенбай батыр (1680-1775) - қазақ халқының тәуелсіздігі жолындағы күрескер, XVIII гасырда жоңгар басқыншыларына қарсы соғыста қол бастаган даңқты батыр, көрнекті мемлекет қайраткері. «Қазақтың қамал-қорганы» баһадұр Бөгенбай Абылай хан бастаган қазақ халқының үлт бірлігі жолындағы азаттық күресінің үйытқысы болды.
1710 жылы Қарақұмда өткен құрылтайда Бөгенбай батыр үш жүздің бас сардары болып сайланды. 1726 жылы Бөгенбай бастаған қазақ қолы Бұланты өзенінің бойында қалмақтарга қарсы күйрете соққы берді. Бөгенбай батырдың ерлігін Қожаберген жырау *«[[Елім-ай]]»* атты тарихи дастанында жырлап, батырдың ерлігіне «Ер Бөгенбай» атты қиссасын арнаған. Бұқар, Үмбетей, Жанкісі, Сегіз сері Бөгенбай туралы дастандар шығарған.

Бұл даңғылда Бөгенбай батырдың ескерткіші, *«[[НұрБанк]]»* ғимараты, М. Әуезов атындағы балалар кітапханасы, №7 мамандандырылған мектеп, *«Шапағат»* коммуналдық базары орналасқан.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Әзизбеков атындағы көше (Алматы)

Көшеге Әзірбайжандағы революциялық қозғалыстың көрнекті қайраткері Әзизбеков Мешади Азим-Бекоглының есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 10.01. 1961 №1 шешімі) берілген. Әзизбеков Мешади Баку қаласында (1876-1918) дүниеге келген.

Көше Әуезов ауданында орналасқан. Алматы үй құрылысы комбинаты (ДДК) ауданынан басталып, Райымбек даңғылымен батысқа қарай созылып жатыр. Ахрименко, Есенин көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 850 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Қазан көшесі (Алматы)

thumb|right|200px
**Қазан көшесі (Алматы)** Көшеге Ресей Федерациясындағы Татарстан Республикасының астанасының атауы (1976 жылы) берілген. Қазан қаласы Казанка өзені аңғарында Волга өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан. Қала 1177 жылы салынған, 1708 жылы Қазан деп аталған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Сырдария көшесінен басталып, Рязанский көшесіне дейін созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 1250 метр.

## Дереккөздер


Санат:Алматы көшелері
Фадеев көшесі (Алматы)

**Фадеев көшесі** — Алматы қаласының Алмалы ауданында орналасқан көшесі.

1957 жылғы 28 шілдедегі Алматы қаласы атқару комитетінің №31 шешімінше көше орыс жазушысы Александр Александрович Фадеевтің құрметіне аталды.

Көше Райымбек, Рысқұлов даңғылдары, Маганадский, Бөкеев, Соқпақбаев көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы — 1850 метр.

## Дереккөздер

Санат:Алматы көшелері
Ертіс көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №11 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Ертіс көшесі Хантау, Қаратау, Қозыбасы көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1127,1 м.

Ертіс - Солтүстік Мұзды мұхит алабында жатқан өзен. Қазақстан жерінде Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстарының жерімен ағады. Жалпы ұзындығы - 4248 шақырым, оның 1698 шақырымы Қазақстан жерінде. Зайсан көліне дейінгі бөлігі - Қара Ертіс, көлдей төмен қарай Ақ Ертіс немесе Ертіс деп аталады.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы  

Санат:Астана көшелері
Ар-Ридда

**ар-Ридда** *(«жолдан таюшылық»)* - Мұхаммед (с.а.у.) өлгеннен кейін 632 - 33 жылдары халифа өкіметіне  қарсы Арабия тайпаларының  қозғалысы. Мұсылмандардың тарихи дәстүрінде бұл  қозғалысы Ислам жолынан таюшылық деп атайды. Мұхаммедке бас нген тайпалар Әбу Бәкір халифа болған соң мұсылман әкімдеріне алым-салық төлегілері келмей немесе Мұхаммедке (с.а.у.)  ұқсап, өздерін Аллаһтың немесе ар-Рахманның елшісіміз деп жарпялаған *«жалған Пайғамбарға»* сеніп, Ислам жолынан тайды. Оны басуға Әбу Бәкір *«жалған Пайғамбар»* Тулайха бастаған асад, ғатафан, тайи, т.б. тайпаларға қарсы Орталық Арабияға *«жалған Пайғамбар»* Мүсәйлима бастаған ханифа, *«жалған Пайғамбар»* Саджах бастаған тамим тайпасына қарсы шығыс Арабияға, мазһиджиттердің* «жалған Пайғамбары»* Абхал әл-Асуадқа қарсы Иеменге, әл-Ашғас киндиттері көтеріліске шыққан Хадрамаутқа, Бахрейнге, Уман мен Махраға әскери экспедициялар жіберді. ар-Ридда соғыстарында  қолбасшы ретінде Халид б. әл-Уәлид ерекше көзге түсіп, даңқы шықты. ар-Ридда соғыстарын аяқтау алифалардың бар күшті Арабиядан тыс жерлерді жаулап алуға бағыттауларына мүмкіндік берді. Мұсылман аңыз әңгімелерінде тайпалар бүлігіне  қарсы күрес Пайғамбар (с.а.у.) өлгеннен кейін ғана басталған Арабия түбегінің негізгі аудандарын бағындыру жолындағы жаугершілік жорықтар түрінде сипатталады. Исламға қарсы көтеріліс ретінде көрсетілген көптеген оқиғаларды мұсылмандар өздерінің саяси үстемдіктерін нығайту үшін өте шеберлікпен пайдалана білді. Ол ішкі ал ауыздықтардың жалғасы болатын. Көптеген *«жалған Пайғамбарлар»* өз қызметтерін Мұхаммед (с.а.у.) Пайғамбар өлмей тұрыпақ бастаған еді.

## Дереккөздер


Санат:Дін
Санат:Ислам