Ленин ордені

**Ленин ордені** () — КСРО Орталық Атқару Комитеті Төралқасының 1930 жылғы 6 сәуірдегі қаулысымен бекітілген Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының ең жоғарғы мемлекеттік марапаты.

## Тарихы
Бұйрықтың тарихы 1926 жылдың 8 шілдесінен басталады, Қызыл Әскер Бас нұсқаулықтың бастығы В.Н.Левичевтен Қызыл Тудың төрт орденін алған адамдарға жаңа марапатты - «Ильич орденін» беруді сұраған кезде басталады. Бұл марапат жоғары дәрежелі жауынгерлік белгі болды. Алайда Ресейдегі Азамат соғысы аяқталғандықтан, жаңа бұйрық жобасы қабылданбады. Сонымен бірге, КСРО Халық Комиссарлар Кеңесі әскери қызмет үшін ғана емес, Кеңес Одағының ең жоғары наградасын құру қажеттілігін мойындады.

1930 жылдың басында «Ленин ордені» деп аталатын жаңа бұйрықтың жобасы бойынша жұмыс қайта басталды. Мәскеудегі Гознак зауытының суретшілеріне басты кескін Владимир Ильич Лениннің портреті болуы керек болатын бұйрық сызбасын жасау тапсырылды. Көптеген эскиздердің ішінен 1920 ж. Шілде-тамызында фотограф Виктор Булла Мәскеудегі Коминтерннің II конгресінде Лениннің портреті үшін негіз болған суретші И.И.Дубасовтың жұмысы таңдалды. Онда Владимир Ильич сол жақ профильде түсірілген.

1930 жылдың көктемінде макет жасау үшін бұйрықтың эскизі мүсіншілер Иван Шадр мен Петр Тайгаға тапсырылды. Сол жылы Гознак зауытында Лениннің алғашқы бұйрықтары жасалды. Ленин орденінің сынақ үлгісіне марканы Алексей Пугачев ойып жазған.

Бұйрық КСРО Орталық Атқару Комитеті Төралқасының 6 сәуірдегі қаулысымен белгіленді және оның жарғысы 1930 жылғы 5 мамыр болды. Бұйрық туралы ереже және оның сипаттамасы КСРО Орталық Атқару Комитетінің 1934 жылғы 27 қыркүйектегі қаулысымен, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы және 1947 жылғы 16 желтоқсандағы қаулыларымен өзгертілді.

КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы қаулысымен бұйрық туралы ереже оның соңғы нұсқасында бекітілді.

## Мәртебесі
1. Ленин ордені – революциялық қозғалыстағы, еңбек қызметіндегі, социалистік Отанды қорғаудағы, халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты дамытудағы, бейбітшілікті нығайтудағы ерекше қызметтері және Кеңес мемлекеті және қоғам алдындағы басқа да аса көрнекті қызметтері үшін берілетін КСРО-ның жоғарғы марапаты.
2. Ленин орденімен марапатталады:
* КСРО азаматтары;
* кәсіпорындар, бірлестіктер, мекемелер, ұйымдар, әскери бөлімдер, әскери кемелер, құрамалар мен бірлестіктер, одақтық және автономиялы республикалар, өлкелер, облыстар, автономиялы облыстар, автономиялы округтар, аудандар, қалалар және басқа елді мекендер.
Ленин орденімен КСРО азаматы болып табылмайтын тұлғалар, сондай-ақ шет мемлекеттердің кәсіпорындары, мекемелері, ұйымдары, елді мекендері де марапатталады.
3. Ленин орденімен марапаттау жүргізіледі:
* кеңес қоғамының экономикалық, ғылыми-техникалық және әлеуметтік-мәдени дамуы саласындағы ерекше жетістіктері мен табыстары үшін, жұмыстың тиімділігі мен сапасын арттырғаны үшін, Кеңес мемлекетінің қуатын нығайтудағы көрнекті қызметтері үшін және КСРО халықтарының туысқандық достығы үшін;
* социалистік Отанды қорғаудағы, КСРО-ның қорғаныс қабілетін нығайтудағы ерекше маңызды еңбегі үшін;
* көрнекті революциялық, мемлекеттік және қоғамдық-саяси қызметі үшін;
* Кеңес Одағы мен басқа мемлекеттер халықтары арасындағы достық пен ынтымақтастықты дамытудағы ерекше маңызды қызметтері үшін;
* социалистік қоғамдастықты нығайтудағы, халықаралық коммунистік, жұмысшы және ұлт-азаттық қозғалысын дамытудағы, бейбітшілік, демократия және әлеуметтік ілгерілеу жолындағы күрестегі ерекше көрнекті қызметтері үшін;
* Кеңес мемлекеті мен қоғамы алдындағы басқа да ерекше қызметтері үшін.
4. Еңбегi үшiн Ленин орденiмен марапатталуға, әдетте, бұрын басқа ордендермен жанқиярлық еңбегiмен марапатталған тұлғалар ұсынылуы керек.
5. Ленин орденімен Кеңес Одағының Батыры, Социалистік Еңбек Ері атақтары берілген тұлғаларға, сондай-ақ тиісінше «Батыр-Қала», «Батыр-Бекініс» атағы берілген қалалар мен бекіністерге беріледі.
6. Ленин ордені кеуденің сол жағына тағылады және КСРО-ның басқа ордендері болған жағдайда олардың алдында орналасады.

## Орденнің сипаттамасы
Орденді жасауда қолданылатын сыртқы көрінісі, өлшемдері мен материалдары жасау үдерісінде де, оны бекіткеннен кейін де бірнеше рет өзгертілді.

Бастапқыда құрылысында орталық дөңгелек мойынтұмар, орақ пен балғаны, «КСРО» әріптерін жиектейтін шір масақтарынан басқа, сондай-ақ орденнің төменгі жағында жұмысшылар одағы, еңбекші шаруалар және зиялы қауымды білдіретін үшбұрыш кірді. Орденнің бұл нұсқасы бекітілмеді.

Сондай-ақ, Ленин орденімен тағы да марапаттау кезінде, Қызыл Ту орденімен жасалғандай, орденнің бет жағының төменгі бөлігіндегі арнайы қалқанға орденнің реттік нөмірін қою керек болды. Алайда орденге сандары бар қалқандарды орналастыру ойы қабылданбады.

Ленин орденінің иегерлеріне берілген нұсқаларын төрт негізгі түрге бөлуге болады.

### I түрі
thumb|160px|Ленин орденінің бірінші түрі (1930—1932)

Ленин орденінің бірінші түрі 1930 жылы 23 мамырда бекітілді.

1930 жылғы үлгідегі Ленин ордені ортасында Лениннің барельефі және артқы жағында өнеркәсіпті көрінісі бар дөңгелек мойынтұмар портреті болды. Ленин барельефінің астына трактордың суреті қойылды. Мойынтұмар дәнекерлеу әдісімен бекітілген алтын қапталған жиекпен қоршалған болатын. Алдыңғы жағында алтын жиекте лағылды қызыл эмалмен толтырылған ойық болды. Медальонның айналасында алтын жиектің сыртында бидайдың масақтары бар, оның жоғарғы бөлігінде алтындатылған орақ пен балға, ал төменгі бөлігінде — «КСРО» деген жазу бар еді. Жазудың әріптері алтыннан жасалып, қызыл эмалмен қапталған. Әрбір әріп жеке элемент болып, дәнекерлеу әдісімен бекітілді.

Орден 925 сынамды күмістен жасалған. Өлшемдері: биіктігі - 38 мм, ені - 37,5 мм.

Бірінші үлгідегі Ленин ордені 1932 жылдың ақпанына дейін қысқа уақытқа шығарылды. Бұл түрдегі ордендердің шығуын тоқтату себептерінің бірі КСРО-ның басқа марапаттарының, тіпті кейбір төсбелгілер елдің бас марапатына қарағанда қанық түсті эмалмен безендірілуі болды.

Бірінші үлгідегі орденнің шамамен 700 жуық данасы шығарылды.

### II түрі
thumb|right|150px|Ленин орденінің екінші түрі (1934—1936)
Бірінші үлгідегі Ленин орденінде негізгі пролетарлық рәміздер - қызыл жұлдыз және қызыл тудың бейнелері болмағандықтан, оның сыртқы көрінісін сәл өзгерту туралы шешім қабылданды.

Ленин орденінің жаңа жарғысы КСРО ОАК 1934 жылғы 27 қыркүйектегі Жарлығымен бекітілді. Ленин ордені енді күмістен емес, 750-сынамалы алтыннан жасалды. Орденнің бет жағындағы трактордың және өнеркәсіпті көріністің суреттері жоғалып, «КСРО» деген жазу да жоғалып кетті. Жаңа үлгідегі орденде «ЛЕНИН» жазуы мен қызыл жұлдызшасы бар қызыл ту пайда болды. Орақ пен балға жоғарыдан төменге қарай жылжытылды. Бұл үлгіде қызыл ту, қызыл жұлдыз, орақ және балға лағыл-қызыл эмалмен қапталды. Көшбасшы бейнесі бар орталық дөңгелек портрет-мойынтұмар күміс жалатылды. Мойынтұмардың айналасындағы масақтар табиғи алтын түсті бетке ие болды.

Өлшемдері: биіктігі - 38,5 мм, ені - 38 мм.

### III түрі
thumb|right|150px|Ленин орденінің үшінші түрі (1936—1943)
Орденнің үшінші түрі 1936 жылдың 11 маусымынан 1943 жылдың 19 маусымына дейін берілді.

Алдыңғы түрімен салыстырғанда негізгі өзгеріс Ленин барельефінің жеке бөлік болып, платинадан жасалғаны болды (барельефтің салмағы 2,4-тен 2,75 г-ға дейін ауытқыды). Орденге барельеф үш тойтармамен бекітілді. Үшінші үлгідегі ордендердің орталық мойынтұмардың беті сұр-көк эмалмен қаптатылды. Тағы бір өзгеріс алтынның сынамасын арттыру болды. Енді орден 950 сынамалы алтыннан жасалған еді.

Өлшемдері: биіктігі - 38-39 мм, ені - 38 мм.

### IV түрі
thumb|right|150px|Ленин орденінің төртінші түрі (1943—1991)
Орденнің төртінші түрі 1943 жылдың 19 маусымынан Кеңес Одағы ыдырағанға дейін берілді.

1943 жылғы 19 маусымдағы қаулы түйреуіштегі жұлдызша тәріздес ордендерді төстің оң жағына, ал сопақ немесе дөңгелек пішінді ордендерді кеуденің сол жағына лентамен қапталған бесбұрышты қалыбында тағу тәртібін белгіледі. Сонымен бірге КСРО ордендері мен марапаттар санының күрт өсуіне байланысты олар ордендердің орнына муар ленталары бар белдіктерді тағуды енгізді. Осылайша, 1943 жылдың 19 маусымынан кейін Ленин ордені орденнің жоғарғы бөлігінде бесбұрышты қалыпқа жалғанған сақина бұрандалы көзшені иеленді. Ордендерді киюдің белгіленген тәртібінен бұрын шығарылған барлық ордендерді ауыстыруға болатындығы аңғарылды. I-III үлгідегі Ленин орденінің орнына ордендер кітапшасында көрсетілген реттік нөмірі сақталып, жаңа марапат берілді. Бұл, ең алдымен, әскери киім кию ережелері мен марапаттары қатаң реттелген қарапайым әскерилерге қатысты. Алдыңғы үлгідегі ордендерді жаппай ауыстыру Ұлы Отан соғысы аяқталғаннан кейін жүргізілді.


Ленин ордені – алтын шірге нақышталған бидай масағандағы шеңберге орналасып, платинадан жасалған В.И.Лениннің портрет-медальоны бейнеленген белгі. Медальон портретінің айналасындағы күңгірт сұр эмаль аясы тегіс және олардың арасында күрең-қызыл эмаль бар шоғырлас екі алтын жиекпен шектеседі. Шірдің сол жағында бес бұрышты жұлдыз, төменгі жағында - орақ пен балға, шірдің оң жақ жоғарғы бөлігінде - қызыл тудың жайылған ені бар. Жұлдыз, орақ пен балға, ту күрең-қызыл түсті эмальмен қапталған және пішініне сәйкес алтын жиектермен көмкерілген. Байрақта алтын әріптермен «ЛЕНИН» деген жазу бар.
Ленин ордені алтыннан, В.И.Лениннің барельефі платинадан жасалған. Ордендегі таза алтын 28,604 ± 1,1 г, платина - 2,75 г (18 қыркүйек 1975 ж.). Орденнің жалпы салмағы - 33,6 ± 1,75 г құрайды.

Орден құлақша мен шығыршықтың көмегімен ені 24 мм жібек қатқыл таспасымен жабылған бесбұрышты тағанмен жалғанған, таспаның ортасында ені 16 мм бойлық қызыл жолақ, ортаңғы жолақтың шеттерінде ені 1,5 мм екі алтын жолақ, содан кейін 1, 5 мм екі қызыл жолақ және ені 1 мм екі алтын жолақпен жалғанған.


Өлшемдері: биіктігі — 43-45 мм (жоғарғы бөлігіндегі құлақшаны қоса алғанда), ені — 38 мм, портреттік медальонның диаметрі — 25 мм.

## Марапаттау
### Алғашқы марапат
thumb|right|450px|«Комсомольская правда» газетінің бас мақаласы, 1930 жыл 24 мамыр
* Бірінші рет Ленин орденімен марапаттау КСРО Орталық Атқару Комитеті төралқасының 1930 жылғы 23 мамырдағы қаулымен жүзеге асырылды. Осы Қаулы бойынша «Комсомольская правда» газеті *«социалистік құрылыстың қарқынын нығайтуға белсенді көмек көрсеткені үшін және құрылғанына бес жыл толуына байланысты»* №1 Ленин орденімен марапатталды.
* Орденмен марапатталған алғашқы шетел азаматтары кеңес өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығында жұмыс істеген бес маман болды:
** көмір өндірудің маманы неміс Иоганн Георг Либхард (1931 жылы 8 ақпан);
** америкалық агроном Джордж Горфилд МакДауэлл (1931 жылы 7 шілде);
** трактор техникасының мамандары америкалық Фрэнк Бруно Бал (1932 жылы 17 мамыр) мен Леон Евнис Сважиан (1931 жылы 23 мамыр);
** американдық автомеханик Майк Трайкович Кадарян (1934 жылы 27 наурыз).
* 1934 жылы 20 сәуірде екі американдық авиамеханик Клайд Армистед (Clyde Armistead) пен Уильям Лавери (William Lavery) «Челюскин» пароходын құтқаруға көмектескені үшін Ленин орденімен марапатталды.
* 1932 жылы 5 тамызда 23-Қызыл Ту орденді атқыштар дивизиясының он жылдығына байланысты және «Серго Орджоникидзе атындағы Харьков трактор зауытының құрылысына большевиктік үлгідегі белсенді көмек көрсеткені үшін» Ленин орденімен марапатталған алғашқы кеңестік әскери ұжым болды.
* Әскери еңбегі үшін бірінші болып 1933 жылдың көктемінде басмашылармен шайқаста ерекше көзге түскен БМСБ 11-Хорезм атты әскер полкінің 1-дивизиясының Қызыл Әскер жауынгері Роман Панченко марапатталды. Орден оған сол жылдың 29 қазанында берілді.
* Ең алғаш Ленин ордені иегері болып ғалымдардан 1931 жылы маусымда И.В.Мичурин, мәдениет қайраткерлерінен – Максим Горький (1932 жылы 17 қыркүйек), суретшілерден – Исаак Бродский (1934 жылы 28 наурыз) марапатталған.
* Ең алғаш Ленин орденімен марапатталған композитор 1938 жылы Үзейір Қажыбеков болды.
* Алғаш рет «Осоавиахим-1» әуе шарының экипаж мүшелері қайтыс болғаннан кейін Ленин орденімен марапатталды. 1934 жылы 30 қаңтарда әуе шары рекордтық биіктікке 22 000 метрге жетті, бірақ тым қолайсыз ауа-райының салдарынан құрылғы Мордовияда мұз басып, құлады. Барлық үш экипаж мүшесі - командир П.Ф.Федосеенко, әуе шарының конструкторы А.Б.Васенко және физик И.Д.Усыскин апатта қаза тапты.
* Алғаш рет екі Ленин орденінің иегері болып 1936 жылы 24 шілдеде сынақшы-ұшқыш В.П.Чкалов болды.
* Алғаш рет үш Ленин орденінің иегері болып 1939 жылы 11 маусымда сынақшы-ұшқыш В.К.Коккинаки болды.
* Алғаш рет алты Ленин орденінің иегері болып 1948 жылы 24 маусымда Кеңес Одағының Маршалы Василий Данилович Соколовский атанды.
* Қорғаныс өнеркәсібін ұйымдастырушылардың бірі Василий Михайлович Рябиков 1957 жылы 16 қаңтарда, 1957 жылы 21 желтоқсанда және 1961 жылы 17 маусымда тиісінше жеті, сегіз және тоғыз Ленин ордендерінің алғашқы иегері атанды.
* Он және он бір Ленин ордендерінің алғашқы иегері болып — сәйкесінше 1978 жылғы 22 қыркүйекте және 1982 жылғы 5 тамызда КСРО сыртқы сауда министрі Николай Семенович Патоличев атанды.
* Ең жас Ленин орденінің иегері — тәжік пионер қызы, мақта теруші Мамлакат Нахангова (25.12.1935). Марапаттау кезінде ол 11 жаста еді.
* Ең қарт Ленин орденінің иегері — поляк-украин композиторы С.Ф. Людкевич (23.01.1979). 100 жылдығына байланысты марапатталды (Социалистік Еңбек Ері атағы берілді).

Алғашқы 10 саны бар орден белгілерімен мыналар марапатталды:

### Орденнің бірнеше мәрте иегерлері
Ленин орденімен барлық дерлік кеңестік жетекшілер мен жоғары дәрежелі әскери жетекшілер марапатталды, олардың бірқатары - бірнеше рет.

#### Он бір мәрте иегерлері
* **11 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Николай Семенович Патоличев (17.05.1939; 30.09.1943; 05.08.1944; 31.03.1945; 31.07.1958; 17.12.1966; 20.09.1968; 21.12.1973; 30.12.1975; 22.09.1978; 05.08.1982)
**  Дмитрий Федорович Устинов (08.02.1939; 03.06.1942; 05.08.1944; 08.12.1951; 20.04.1956; 21.12.1957; 29.10.1958; 29.10.1968; 02.12.1971; 27.10.1978; 28.10.1983)

#### Он мәрте иегерлері
* **10 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Шараф Рашидович Рашидов (16.01.1950; 11.01.1957; 01.03.1965; 04.11.1967; 02.12.1971; 10.12.1973; 30.12.1974; 25.12.1976; 04.11.1977; 06.03.1980)
**  Ефим Павлович Славский (25.07.1942, 10.02.1944, 23.02.1945, 29.10.1949, 11.09.1956, 25.10.1958, 25.10.1968, 25.10.1971, 25.10.1978, 25.10.1983)
**  Александр Сергеевич Яковлев (27.04.1939; 28.10.1940; 06.09.1942; 25.05.1944; 02.07.1945; 15.11.1950; 31.03.1956; 31.03.1966; 23.06.1981; 17.08.1984)

#### Тоғыз мәрте иегерлері
* **9 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Анатолий Петрович Александров (06.03.1945; 29.10.1949; 19.09.1953; 04.01.1954; 11.09.1956; 12.02.1963; 17.09.1975; 10.02.1978; 11.02.1983)
**  Петр Васильевич Дементьев (5.03.1939; 8.09.1941; 25.05.1944; 6.12.1949; 23.01.1957; 28.04.1963; 24.01.1967, 25.10.1971, 21.01.1977)
**  Иван Дмитриевич Папанин (27.06.1937; 22.03.1938; 01.05.1944; 26.11.1944; 02.12.1945; 30.12.1956; 26.11.1964; 26.11.1974; 23.11.1984)
**  Джабар Расулович Расулов (03.01.1944; 29.12.1946; 24.02.1948; 17.12.1949; 23.10.1954; 17.01.1957; 09.07.1963; 09.07.1973; 26.02.1981)
**  Василий Михайлович Рябиков (08.02.1939; 03.06.1942; 05.08.1944; 16.09.1945; 06.12.1949; 20.04.1956; 16.01.1957; 21.12.1957; 17.06.1961)
**  Николай Николаевич Семенов (10.06.1945; 29.10.1949; 19.09.1953; 04.01.1954; 08.05.1956; 14.04.1966; 20.07.1971; 14.04.1976; 18.12.1981)
**  Николай Александрович Тихонов (26.03.1939; 31.03.1945; 04.09.1948; 05.11.1954; 19.07.1958; 26.11.1971; 13.05.1975; 12.10.1982; 13.05.1985)
**  Василий Иванович Чуйков (26.10.1943; 19.03.1944; 21.02.1945; 11.02.1950; 11.02.1960; 11.02.1970; 11.02.1975; 21.02.1978; 11.02.1980)

#### Сегіз мәрте иегерлері
* **8 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Павел Иванович Батов (04.07.1937; 11.03.1940; 30.10.1943; 21.02.1945; 31.05.1957; 31.05.1967; 31.05.1977; 31.05.1982)
**  Леонид Ильич Брежнев (02.12.1947; 18.12.1956; 17.06.1961; 18.12.1966; 02.12.1971; 18.12.1976; 19.12.1978; 18.12.1981)
**  Семен Михайлович Буденный (23.02.1935; 17.11.1939; 24.04.1943; 21.02.1945; 24.04.1953; 01.02.1958; 24.04.1958; 24.04.1973)
**  Александр Михайлович Василевский (21.05.1942; 29.07.1944; 21.02.1945; 29.09.1945; 19.09.1955; 29.09.1965; 29.09.1970; 29.09.1975)
**  Климент Ефремович Ворошилов (23.02.1935; 22.02.1938; 03.02.1941; 21.02.1945; 03.02.1951; 03.02.1956; 07.05.1960; 03.02.1961)
**  Сергей Владимирович Ильюшин (30.08.1936; 25.11.1941; 21.02.1945; 02.07.1945; 30.03.1954; 30.03.1964; 26.04.1971; 29.03.1974)
**  Никифор Тимофеевич Кальченко (07.02.1939; 29.05.1945; 23.01.1948; 08.02.1956; 26.02.1958; 08.02.1966; 08.12.1963; 06.12.1976)
**  Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев (11.01.1957; 11.01.1962; 02.12.1971; 11.01.1972; 10.12.1973; 06.10.1976; 01.11.1979; 11.01.1982)
**  Трофим Денисович Лысенко (30.12.1935; 10.06.1945; 10.09.1945; 29.09.1948; 27.10.1949; 19.09.1953; 27.09.1958; 15.09.1961)
**  Антанас Юозович Снечкус (08.04.1947; 20.07.1950; 06.01.1953; 05.04.1958; 05.01.1963; 01.10.1965; 27.08.1971; 05.01.1973)
**  Василий Данилович Соколовский (22.02.1941; 02.01.1942; 21.02.1945; 29.05.1945; 20.07.1947; 24.06.1948; 20.07.1957; 20.07.1967)
**  Андрей Николаевич Туполев (21.02.1933; 16.09.1945; 10.08.1946; 14.01.1949; 06.12.1949; 03.02.1953; 09.11.1958; 06.11.1968)
**  Алексей Федорович Федоров (07.02.1939; 18.05.1942; 23.01.1948; 26.02.1958; 24.04.1961; 23.10.1967; 27.03.1981; 28.03.1986)
**  Владимир Васильевич Щербицкий (26.02.1958; 16.02.1968; 02.12.1971; 08.12.1973; 30.12.1974; 13.09.1977; 16.02.1983; 16.02.1988)

#### Жеті мәрте иегерлері
* **7 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Сергей Александрович Афанасьев (25.07.1958; 17.06.1961; 26.07.1966; 29.08.1968; 25.10.1971; 14.02.1975; 29.08.1978)
**  Иван Христофорович Баграмян (29.07.1944; 06.11.1945; 01.12.1947; 02.12.1957; 02.12.1967; 01.12.1972; 01.12.1977)
**  Иван Павлович Бардин (15.12.1934; 12.11.1943; 31.03.1945; 10.06.1945; 19.09.1953; 12.11.1953; 19.07.1958)
**  Борис Павлович Бещев (23.11.1939; 29.07.1945; 15.07.1953; 01.08.1959; 15.07.1963; 04.08.1966; 25.08.1971)
**  Павел Андреевич Воронин (05.03.1939; 08.09.1941; 25.05.1944; 12.07.1957; 22.07.1966; 11.07.1973; 02.02.1982)
**  Сергей Георгиевич Горшков (26.02.1953; 23.02.1960; 28.04.1963; 07.05.1965; 25.02.1970; 21.02.1978; 21.12.1982)
**  Андрей Андреевич Громыко (03.11.1944; 05.11.1945; 17.07.1959; 31.12.1966; 17.07.1969; 17.07.1979; 17.07.1984)
**  Петр Дмитриевич Грушин (21.06.1943; 02.07.1945; 20.04.1956; 25.07.1958; 15.01.1966; 20.04.1981; 15.01.1986)
**  Вениамин Эммануилович Дымшиц (16.01.1943; 31.03.1945; 02.12.1947; 09.08.1958; 31.12.1966; 15.09.1970; 26.09.1980)
**  Валерий Дмитриевич Калмыков (10.04.1945; 20.04.1956; 21.12.1957; 27.08.1958; 17.06.1961; 29.07.1966; 25.10.1971)
**  Ян Эдуардович Калнберзин (28.06.1945; 31.05.1946; 20.07.1950; 19.09.1953; 15.02.1958; 16.09.1963; 01.10.1965)
**  Мстислав Всеволодович Келдыш (16.09.1945; 04.01.1954; 27.03.1954; 11.09.1956, 09.02.1961; 27.04.1967; 17.09.1975)
**  Исаак Константинович Кикоин (10.05.1945; 8.12.1951; 19.09.1953; 04.01.1954; 27.03.1958; 28.03.1968; 27.03.1978)
**  Андрей Павлович Кириленко (23.01.1948; 02.03.1953; 07.09.1956; 08.03.1958; 07.09.1966; 02.12.1971; 07.09.1976)
**  Андрей Николаевич Колмогоров (04.11.1944; 10.06.1945; 19.09.1953; 15.09.1961; 24.04.1963; 25.04.1973; 17.09.1975)
**  Александр Николаевич Комаровский (14.07.1937; 29.04.1943; 16.05.1945; 29.10.1949; 11.09.1956; 07.03.1962; 19.05.1966)
**  Иван Степанович Конев (29.07.1944; 21.02.1945; 27.12.1947; 18.12.1956; 27.12.1957; 27.12.1967; 27.12.1972)
**  Василий Васильевич Кузнецов (30.09.1943; 17.02.1951; 11.02.1961; 31.12.1966; 12.02.1971; 12.02.1981; 12.02.1986)
**  Петр Фаддеевич Ломако (25.07.1942; 10.02.1944; 08.12.1951; 15.07.1954; 11.07.1964; 25.08.1971; 11.07.1974)
**  Юрий Евгеньевич Максарев (19.09.1941; 05.06.1942; 20.01.1943; 05.08.1944; 08.12.1951; 04.01.1954; 22.01.1954)
**  Мирали Махмадалиев (17.12.1949; 17.04.1951; 17.01.1957; 03.04.1965; 10.12.1973; 25.12.1976; 24.07.1986)
**  Петр Миронович Машеров (15.08.1944; 28.10.1948; 18.01.1958; 12.02.1968; 02.12.1971; 12.12.1973; 10.02.1978)
**  Кирилл Афанасьевич Мерецков (03.01.1937; 21.03.1940; 02.11.1944; 21.02.1945; 06.06.1947; 06.06.1957; 06.06.1967)
**  Кирилл Семенович Москаленко (22.07.1941; 23.10.1943; 06.11.1945; 07.03.1962; 10.05.1972; 21.02.1978; 10.05.1982)
**  Александр Николаевич Несмеянов (04.11.1944; 10.06.1945; 19.09.1953; 08.09.1959; 27.04.1967; 13.03.1969; 07.09.1979)
**  Владимир Николаевич Новиков (03.06.1942; 05.08.1944; 05.12.1957; 03.12.1967; 26.11.1971; 05.12.1977)
**  Арвид Янович Пельше (31.05.1946; 20.07.1950; 15.02.1958; 01.10.1965; 06.02.1969; 02.12.1971; 06.02.1979)
**  Константин Константинович Рокоссовский (16.08.1936; 02.01.1942; 29.07.1944; 21.02.1945; 25.12.1946; 20.12.1956; 20.12.1966)
**  Ефим Иванович Смирнов (03.03.1942; 11.07.1945; 08.12.1951; 03.11.1953; 11.01.1966; 24.04.1973; 21.02.1978)
**  Сергей Львович Соболев (10.06.1945; 29.10.1949; 8.12.1951; 19.09.1953; 30.10.1958; 29.04.1967; 17.09.1975)
**  Салчак Калбакхорекович Тока (05.05.1942; 11.08.1944; 16.08.1946; 10.10.1949; 23.08.1957; 14.12.1961; 14.12.1971)
**  Михаил Васильевич Хруничев (08.09.1941; 24.11.1942; 05.08.1944; 16.09.1945; 29.10.949; 03.04.1951; 12.07.1957)
**  Никита Сергеевич Хрущёв (13.05.1935; 16.04.1944; 23.01.1948; 16.04.1954; 8.04.1957; 17.06.1961; 16.04.1964)
**  Николай Васильевич Цицин (30.12.1935; 10.06.1945; 10.11.1945; 19.11.1953; 17.12.1968; 17.09.1975; 15.12.1978)
**  Александр Иванович Шокин (29.03.1939; 17.06.1961; 29.07.1966; 08.10.1969; 25.10.1971; 17.02.1975; 26.10.1979)
**  Михаил Алексеевич Яснов (06.09.1947; 04.06.1956; 01.02.1957; 04.06.1966; 26.08.1971; 11.12.1973; 04.06.1976)

#### Алты мәрте иегерлері
* **6 рет** Ленин орденімен марапатталғандар:
**  Павел Сергеевич Александров (10.06.1945; 19.09.1953; 15.09.1961; 06.05.1966; 13.03.1969; 17.09.1975)
**  Александр Ерминингельдович Арбузов (31.07.1944; 10.06.1945; 24.06.1950; 19.09.1953; 11.09.1957; 09.09.1967)
**  Александр Александрович Архангельский (22.12.1933; 16.09.1945; 08.08.1947; 06.12.1949; 27.03.1953; 12.07.1958)
**  Николай Константинович Байбаков (06.02.1942; 24.01.1944; 08.05.1948; 31.12.1966; 05.03.1971; 05.03.1981)
**  Владимир Павлович Бармин (15.03.1943; 20.04.1956; 17.03.1959; 17.06.1961; 17.03.1969; 16.03.1979)
**  Николай Николаевич Боголюбов (19.09.1953; 20.08.1959; 29.04.1967; 13.03.1969; 17.09.1975; 20.08.1979)
**  Андрей Михайлович Бородин (11.01.1957; 22.03.1966; 27.08.1971; 13.10.1972; 24.12.1976; 03.03.1980)
**  Андрей Анатольевич Бочвар (29.10.1949; 19.09.1953; 11.09.1956; 07.03.1962; 17.09.1975; 06.08.1982)
**  Марк Андронович Брага (17.06.1949; 22.05.1950; 21.04.1952; 24.08.1953; 10.06.1954; 24.12.1976)
**  Борис Львович Ванников (23.02.1939; 03.06.1942; 05.08.1944; 06.09.1947; 11.09.1956; 16.09.1957)
**  Константин Андреевич Вершинин (13.12.1942; 21.07.1944; 19.08.1944; 21.02.1945; 20.05.1960; 22.05.1970)
**  Александр Павлович Виноградов (29.10.1949; 19.09.1953; 04.01.1954; 23.08.1965; 09.11.1970; 20.08.1975)
**  Степанида Демидовна Виштак (11.04.1949; 03.07.1950; 20.06.1951; 13.07.1954; 26.02.1958; 31.12.1965)
**  Николай Николаевич Воронов (03.01.1937; 21.03.1940; 21.02.1945; 05.05.1949; 04.05.1959; 07.05.1965)
** Андрей Януарьевич Вышинский (20.07.1937; 21.11.1943; 10.06.1945; 05.11.1945; 09.12.1953; 03.10.1954)
** Бободжан Гафурович Гафуров (в том числе 03.01.1944; 29.12.1946; 21.02.1948; 23.10.1954)
**  Николай Никитич Головацкий (11.01.1957; 23.06.1966; 14.02.1975; 24.12.1976; 22.02.1982; 17.01.1985)
**  Андрей Антонович Гречко (13.12.1942; 21.02.1945; 01.02.1958; 15.10.1963; 22.02.1968; 16.10.1973)
**  Иван Самойлович Грушецкий (23.01.1948; 04.10.1954; 26.02.1958; 28.08.1964; 08.12.1973; 21.08.1974)
**  Владимир Иванович Долгих (09.06.1961; 04.12.1965; 25.08.1971; 13.12.1972; 04.12.1974; 04.12.1984)
**  Николай Антонович Доллежаль (29.10.1949; 11.10.1956; 23.07.1959; 31.10.1969; 26.10.1979; 26.10.1984)
**  Михаил Васильевич Егоров (29.03.1939; 15.11.1950; 28.04.1963; 06.04.1970; 14.01.1977; 02.02.1984)
**  Алексей Сергеевич Желтов (24.03.1943; 15.11.1950; 28.08.1954; 29.08.1964; 21.02.1978; 27.08.1984)
**  Георгий Константинович Жуков (16.08.1936; 29.08.1939; 19.07.1944; 01.06.1945; 01.12.1956; 01.12.1971)
**  Авраамий Павлович Завенягин (23.03.1935; 17.01.1943; 24.02.1945; 29.10.1949; 16.04.1951; 11.09.1956)
**  Сергей Алексеевич Зверев (05.08.1944; 25.07.1958; 17.06.1961; 28.07.1966; 25.10.1971; 17.10.1972)
**  Иван Степанович Исаков (22.02.1938; 13.12.1942; 21.02.1945; 21.08.1954; 21.08.1964; 07.05.1965)
**  Петр Леонидович Капица (30.04.1943; 09.07.1944; 30.04.1945; 09.07.1964; 20.07.1971; 08.07.1974)
**  Август Мартынович Кирхенштейн (17.09.1942; 31.05.1946; 20.07.1950; 06.11.1951; 23.03.1956; 17.09.1957)
**  Александр Власович Коваленко (07.05.1948; 29.11.1968; 24.11.1969; 14.02.1975; 06.10.1976; 23.11.1979)
**  Владимир Константинович Коккинаки (25.05.1936; 17.07.1938; 11.06.1939; 16.09.1945; 17.05.1951; 22.06.1984)
**  Александр Евдокимович Корнейчук (31.01.1939; 23.01.1948; 24.05.1955; 24.11.1960; 24.05.1965; 23.02.1967)
**  Демьян Сергеевич Коротченко (7.02.1939; 13.09.1943; 29.11.1944; 23.01.1948; 26.02.1958; 28.11.1964)
**  Алексей Николаевич Косыгин (07.04.1939; 22.01.1944; 20.02.1954; 20.02.1964; 02.12.1971; 20.02.1974)
**  Владимир Александрович Котельников (20.04.1956; 21.12.1957; 27.04.1967; 13.03.1969; 17.09.1975; 05.09.1978)
**  Самвел Григорьевич Кочарянц (21.08.1953; 04.01.1954; 11.09.1956; 07.03.1962; 08.01.1979; 06.01.1984)
**  Степан Акимович Красовский (19.01.1943; 21.02.1945; 06.04.1945; 29.05.1945; 15.09.1961; 07.08.1967)
**  Павел Курочкин Алексеевич (07.04.1940; 21.02.1945; 29.06.1945; 18.11.1960; 18.11.1980; 18.11.1985)
**  Дмитрий Данилович Лелюшенко (07.04.1940; 02.01.1942; 21.02.1945; 01.11.1961; 30.10.1981; 31.10.1986)
**  Леонид Максимович Леонов (18.02.1946; 30.05.1959; 23.02.1967, 30.05.1969; 30.05.1974; 30.05.1979)
**  Александр Павлович Ляшко (29.12.1965; 25.08.1971; 08.12.1973; 29.12.1975; 22.12.1977; 29.12.1985)
**  Прасковья Андреевна Малинина (01.06.1945; 23.07.1948; 04.07.1949; 13.12.1950; 26.08.1953; 06.11.1974)
**  Терентий Семенович Мальцев (11.05.1942; 09.11.1955; 23.06.1966; 11.12.1973; 06.11.1975; 06.11.1985)
**  Анастас Иванович Микоян (17.01.1936; 30.09.1943; 24.11.1945; 24.11.1955; 24.11.1965; 25.11.1975)
**  Артем Иванович Микоян (31.12.1940; 03.02.1953; 05.11.1954; 04.08.1955; 20.04.1956; 04.08.1965)
**  Евгений Никанорович Павловский (05.03.1944; 21.02.1945; 10.06.1945; 04.03.1954; 11.02.1961; 04.03.1964)
**  Юстас Игнович Палецкис (08.04.1947; 21.01.1949; 20.07.1950; 05.04.1958; 01.10.1965; 22.01.1969)
**  Александр Владимирович Палладин (02.03.1944; 09.09.1945; 23.01.1948; 19.09.1953; 13.09.1955; 10.09.1965)
**  Исса Александрович Плиев (03.11.1941; 16.04.1944; 30.04.1947; 23.11.1962; 01.10.1963; 21.02.1978)
**  Александр Иванович Покрышкин (22.12.1941; 24.05.1943; 06.03.1963; 21.10.1967; 21.02.1978; 05.03.1983)
**  Борис Николаевич Пономарев (27.06.1945; 3.03.1958; 16.01.1965; 2.12.1971; 16.01.1975; 16.01.1985)
**  Петр Николаевич Поспелов (13.06.1945; 19.06.1948; 19.06.1958; 19.06.1968; 17.09.1975; 19.06.1978)
**  Павел Алексеевич Ротмистров (05.05.1942; 2.07.1944; 21.02.1945; 22.06.1961; 07.05.1965; 03.07.1981)
**  Роман Андреевич Руденко (26.03.1945; 27.05.1947; 29.07.1957; 29.07.1967; 25.05.1972; 29.07.1977)
**  Сергей Игнатьевич Руденко (25.05.1936; 19.08.1944; 20.06.1949; 19.10.1964; 31.10.1967; 19.10.1984)
**  Константин Николаевич Руднев (05.08.1944; 20.04.1956; 21.12.1957; 17.06.1961; 02.07.1966; 21.06.1971)
**  Леонид Иванович Седов (27.03.1954; 28.04.1963; 13.11.1967; 17.09.1975; 23.01.1980; 13.11.1987)
**  Иван Александрович Серов (26.04.1940; 13.12.1942; 29.05.1945, лишён 12.03.1963; 30.01.1951; 19.09.1952; 25.08.1955)
**  Дмитрий Владимирович Скобельцын (29.10.1949; 19.09.1953; 23.11.1962; 13.03.1969; 02.12.1972; 17.09.1975)
**  Константин Иванович Скрябин (22.02.1936; 27.10.1949; 19.09.1953; 06.12.1953; 06.12.1958; 04.12.1968)
**  Леонид Васильевич Смирнов (26.06.1959; 17.06.1961; 15.04.1966; 26.11.1971; 15.04.1976; 06.10.1982)
**  Сергей Львович Соболев (10.06.1945; 08.12.1951; 19.09.1953; 30.10.1958; 29.04.1967; 17.09.1975)
**  Георгий Алексеевич Титов (06.03.1945; 20.04.1956; 25.07.1958; 28.04.1963; 07.02.1969; 07.02.1979)
**  Андрей Николаевич Тихонов (19.09.1953; 04.01.1954; 11.09.1956; 29.10.1966; 20.07.1971; 29.10.1986)
**  Григорий Иванович Ткачук (26.02.1958; 31.12.1965; 08.04.1971; 06.09.1973; 22.12.1977; 07.07.1986)
**  Андрей Алексеевич Трофимук (24.01.1944; 08.05.1948; 29.04.1967; 17.09.1975; 14.08.1981; 20.08.1986)
**  Хамракул Турсункулов (25.12.1944; 23.01.1946; 19.03.1947; 27.04.1948; 07.07.1949; 13.06.1950)
**  Владимир Федорович Уткин (17.06.1961; 26.07.1966; 29.08.1969; 16.10.1973; 12.08.1976; 17.10.1983)
**  Евгений Константинович Федоров (27.06.1937; 12.03.1938; 11.09.1956; 17.06.1961; 09.04.1970; 09.04.1980)
**  Юлий Борисович Харитон (29.10.1949; 11.09.1956; 07.03.1962; 27.02.1964; 26.02.1974; 24.02.1984)
**  Сергей Алексеевич Христианович (11.07.1943; 29.03.1944; 19.09.1953; 13.11.1958; 29.04.1967; 13.03.1969)
**  Алексей Михайлович Школьников (15.01.1957; 15.01.1964; 26.08.1971; 14.01.1974; 24.04.1981; 13.01.1984)
**  Михаил Александрович Шолохов (31.01.1939; 23.05.1955; 22.05.1965; 23.02.1967; 22.05.1975; 23.05.1980)
**  Станислав Иванович Штейман (01.06.1945; 25.08.1948; 12.07.1949; 16.10.1950; 03.12.1951; 04.03.1953)
**  Мотеюс Юозович Шумаускас (22.03.1944; 20.07.1950; 5.04.1958; 1.10.1965; 27.08.1971; 14.11.1975)
**  Иоган Гансович Эйхфельд (30.12.1935; 27.10.1949; 20.07.1950; 13.07.1954; 01.03.1958; 25.01.1963)
**  Оразгельды Эрсарыев (13.12.1944; 19.03.1947; 11.04.1947; 05.04.1948; 21.07.1950; 30.07.1951)
** Павел Александрович Юдин (06.01.1942; 09.01.1943; 31.03.1945; 02.02.1947; 29.10.1949; 30.05.1952)
** Николай Дмитриевич Яковлев (22.02.1941; 02.06.1942; 21.02.1945; 30.12.1948; 20.04.1956; 30.12.1958)

### Ұзақ мерзімді қызметі үшін марапаттау (1944—1958)
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1944 жылғы 4 маусымдағы Жарлығымен Қызыл Армияның әскери қызметшілері ұзақ мерзімді қызметі үшін (25 жыл мінсіз қызметі үшін) Ленин орденімен марапаттала бастады. Бұл тәжірибе көп ұзамай мыналарға таралды:
* Әскери-теңіз күштері (25.09.1944 жылғы Жарлық);
* КСРО ІІХК және МҚХК жеке құрамына (2.10.1944 жылғы Жарлық);
* ІІХК, МҚХК және милиция органдарының әскерлері мен арнайы қызметтеріне (10.12.1944 жылғы Жарлық).

1957 жылдың 14 қыркүйегі мен 25 желтоқсанындағы жарлықтармен бұл марапаттау тәжірибесі жойылды:

*Әскери қызметшілерді Әскер мен Әскери-теңіз флотындағы белгілі бір жылдардағы қызмет өтілі үшін олардың қызметтік міндеттерінің сипаты мен ерекше сіңірген еңбегі ескерілмей, жаппай марапаттау тәжірибесі марапат құнының төмендеуіне әкеліп соқтырды, ал КСРО ордендері және медалдарымен марапаттау әскери қызметкерлерді жауынгерлік және саяси дайындықта, әскери тәртіпті нығайтуда және әскерлердің жауынгерлік әзірлігін арттыруда жоғары жетістіктерге жетуге ынталандырудың маңызды құралы болудан қалды.
*

1948 жылдан бастап КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтарына сәйкес 1948-1954 жж. «Ұзақ және жемісті еңбегі үшін» Ленин ордендерімен азаматтық тұлғалар – халық шаруашылығының әртүрлі салаларындағы жұмыскерлер де (30 жыл, кейде 20 жыл еңбек өтілі үшін) марапатталды:
*  14 қазан 1947 ж. Жарлық — бұрғылау және тау-кен жұмысшыларын, бұрғылау және тау-кен шеберлерін, Геология министрлігінің басшы және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  10 желтоқсан 1947 ж. Жарлық — қара металлургияның жетекші кәсіптер қызметкерлерін, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
* Указ 12 ақпан 1948 ж. Жарлық — мұғалімдерді марапаттау туралы;
*  20 наурыз 1948 ж. Жарлық — түсті металлургияның жетекші кәсіптер қызметкерлерін, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  8 қараша 1948 ж. Жарлық — химия өнеркәсібінің жетекші кәсіптер қызметкерлерін, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  20 сәуір 1949 ж. Жарлық — мал шаруашылығы саласында жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы мамандары мен басшыларын марапаттау туралы;
*  10 маусым 1949 ж. Жарлық — КСРО Министрлер Кеңесі қарамағындағы Геодезия және картография Бас басқармасының жұмысшыларын, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  24 маусым 1949 ж. Жарлық — Дайындық министрлігінің, Ет және сүт өнеркәсібі министрлігінің және Центросоюздың басшы қызметкерлерін, жауапты қызметкерлері мен мамандарын марапаттау туралы;
*  13 шілде 1949 ж. Жарлық — балық шаруашылығының жұмысшыларын, бригадирлерін, шеберлерін, флот жұмысшыларын, басқарушы және инженерлік-техникалық қызметкерлерді марапаттау туралы;
*  28 шілде 1949 ж. Жарлық — теміржол көлігіндегі жетекші кәсіптердің қызметкерлерін, жоғарғы, аға және орта басқарушы құрамды марапаттау туралы;
*  22 сентября 1949 ж. Жарлық — КСРО Қаржы министрлiгi Гознак басшы кәсiптердiң жұмысшыларын, шеберлерін, басшыларын және инженерлiк-техникалық қызметкерлерiн марапаттау туралы;
*  10 қазан 1949 ж. Жарлық — дәрігерлер мен басқа да медицина қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  20 қазан 1949 ж. Жарлық — кеме жасау өнеркәсiбiнiң жетекшi кәсіптерiнiң қызметкерлерiн, шеберлерiн, басшыларын және инженерлiк-техникалық қызметкерлерiн ордендермен және медальдармен марапаттау туралы;
*  17 қараша 1949 ж. Жарлық — ғылым қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  11 қаңтар 1950 ж. Жарлық — мұнай өнеркәсібінің жетекші кәсіптер қызметкерлерін, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  24 мамыр 1950 ж. Жарлық — асбест өнеркәсібінің және асбест кәсіпорындары құрылысының жұмысшыларын, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  18 қараша 1950 ж. Жарлық — теңізшілерді, жетекші кәсіптердегі порт жұмысшыларын, сондай-ақ теңіз флотының жоғарғы, аға және орта басқарушы құрамын теңіз көлігіндегі ұзақ мерзімді қызметі үшін марапаттау туралы;
*  17 ақпан 1951 ж. Жарлық - жетекші кәсіп қызметкерлерін, Челябі облысындағы Оңтүстік Орал теміржолының жоғарғы, аға және орта басқарушы құрамын марапаттау туралы;
* 7 наурыз 1951 ж. Жарлық — КСРО мемлекеттiк бақылау министрлiгiнiң және одақтас республикалардың мемлекеттiк бақылау министрлiктерiнiң бақылаушы атақтары бар қызметкерлерiне беру туралы;
*  28 наурыз 1951 ж. Жарлық — КСРО орман өнеркәсібі министрлігінің жұмысшыларын, шеберлерін, басшыларын, инженер-техник қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  18 шілде 1951 ж. Жарлық — қаржы-несие жүйесінің қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  14 тамыз 1951 ж. Жарлық — КСРО кеден мекемелерінің қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  4 қазан 1951 ж. Жарлық — КСРО ауыл шаруашылығы министрлiгi мен КСРО мақта шаруашылығы министрлiгiнiң машина-трактор, орман қорғау, машина-мал шаруашылығы және шабындық-мелиоративтік станцияларының, жөндеу зауыттарының, ауданаралық күрделі жөндеу шеберханаларының және ауыл шаруашылығын механикаландыру мектептерiнiң басшылары мен мамандарын марапаттау туралы;
*  5 қараша 1951 ж. Жарлық — КСРО қара металлургия министрлігінің құрылыс және металлургиялық және кокс-химиялық зауыттарын, агломерациялық және байыту фабрикаларын, тау-кен, кенсіз және отқа төзімді кәсіпорындарын салу және жобалау тiкелей қатысқан КСРО ауыр өнеркәсіп кәсiпорындары құрылысы министрлiгi мен КСРО қара металлургия министрлiгiнiң құрылыс, монтаждау және жобалау ұйымдарының жетекшi кәсiптердiң жұмысшыларын, шеберлерін, прорабтарын, басшыларын және инженерлiк-техникалық қызметкерлерiн, сондай-ақ сондай-ақ Донбасс Главчерметстрой, Днепр Главчерметстрой, Шығыс Главчерметстрой, Главюгстрой, Главуральстрой және КСРО ауыр өнеркәсіп кәсіпорындары құрылысы министрлігінің Главцентрострой аппараттарының қызметкерлері марапаттау туралы; 
*  3 қаңтар 1952 ж. Жарлық — КСРО Ауыр өнеркәсiп кәсiпорындары құрылысы министрлiгiнiң, КСРО Машина жасау кәсiпорындары құрылысы министрлiгiнiң құрылыс, монтаждау және жобалау ұйымдарының және КСРО түсті металлургия министрлігінің мыс балқыту, мыс-электролит, мыс-күкірт, мыс-молибден және мыс кені кәсіпорындарын салумен және жобалаумен айналысатын КСРО түсті металлургия министрлігі жетекшi кәсiптерiнiң жұмысшыларын, прорабтарын, шеберлерін, басшыларын және инженерлiк-техникалық қызметкерлерiн марапаттау туралы;
*  18 сәуір 1952 ж. Жарлық — КСРО мақта шаруашылығы министрлiгiнiң мақта дайындау жүйесi мен мақта тазалау өнеркәсiбiнiң басшыларын, жауапты қызметкерлерi мен мамандарын марапаттау туралы;
*  15 қараша 1952 ж. Жарлық — КСРО кинематография министрлігінің кино, фотоқағаз және кинокөшірме өнеркәсібінің жетекші кәсіптер қызметкерлерін, шеберлерін, басшыларын және инженерлік-техникалық қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  22 мамыр 1953 ж. Жарлық — жетекші кәсіптердің қызметкерлерін, сондай-ақ КСРО байланыс министрлігінің жоғары, аға және орта құрамдағы жеке атақтары бар қызметкерлерін марапаттау туралы;
*  25 желтоқсан 1953 ж. Жарлық — дипломатиялық қызметкерлерді ордендермен және медальдармен марапаттау туралы;
*  16 наурыз 1954 ж. Жарлық — КСРО кеңшар министрлігі жүйесінің мамандары мен басшы қызметкерлерін марапаттау туралы.

1958 жылғы 11 ақпандағы Жарлығымен КСРО Жоғарғы Кеңесінің Төралқасы ұзақ мерзімді еңбегі үшін КСРО ордендерімен және медальдарымен (соның ішінде Ленин орденімен) марапаттау тәжірибесін жойды:


*Шаруашылық және мәдени құрылыс мәселелерін шешуде және соғыстан кейінгі жылдарда қалыптасқан, негізінен КСРО азаматтарын марапаттау жүзеге асырылған тәжірибені өзгертуде еңбекшілердің шығармашылық белсенділігі мен бастамасын одан әрі ынталандыру мақсатында ұзақ қызмет көрсету мақсатында*


### Елді мекендерді, ұйымдарды және нысандарды марапаттау
; Төрт мәрте Ленин орденімен марапатталған:
* С. П. Королев атындағы «Энергия» зымыран-ғарыш корпорациясы

; Үш мәрте Ленин орденімен марапатталған:
* Бүкілодақтық лениндік коммунистік жастар одағы;
* Армян КСР (1958, 1968, 1978);
* Әзірбайжан КСР (1935, 1964, 1980);
* Қазақ КСР (1956,1979, 1982);
* Өзбек КСР (1939, 1956, 1980);
* В.И.Ленин атындағы Ленинград оптикалық-механикалық бірлестігі (ЛОМО);
* Мәскеу облысы (1934).
* И. А. Лихачев атындағы Мәскеу автомобиль зауыты (ЗИЛ).
* Солтүстік машина жасау кәсіпорны (1959, 1976, 1984);
* Серго Орджоникидзе атындағы Орал ауыр машина жасау зауыты (Оралмашзауыт);

; Екі мәрте Ленин орденімен марапатталған:
* Қырғыз КСР (1957, 1963);
* Башқұрт АКСР (1935, 1957);
* КСРО мемлекеттік академиялық Үлкен театры (1937, 1976);
* С.П.Горбунов атындағы Қазан авиациялық өндірістік бірлестігі;
* Үфі моторқұрылыс өндірістік бірлестігі (1936, 1971)
* Красноярск машина жасау зауыты (1945, 1975);
* Горький машина жасау зауыты;
* Воронеж авиациялық зауыты (1941,1966);
* Мәскеу электр шам зауыты (МЭШЗ) — № 2(1931), № 99 (1939);
* Пермь мотор зауыты (1936, 1970);
* А.А.Жданов атындағы кеме жасау зауыты (1963, 1986)
* Құрышты танк күштердің маршалы Катуков М.Е. атындағы 1-гвардиялық танк Чертковский полкі;
* КСРО Ғылым академиясы (1969, 1974);
* Ф.Е.Дзержинский атындағы «Оралвагонзауыт» ғылыми-өндірістік корпорациясы (1935, 1970);
* «Сокол» Нижегород авиақұрылыс зауыты (1936, 1970);
* В.И.Ленин атындағы Бүкілодақтық пионер ұйымы;
* Бүкілодақтық кәсіби одақтардың орталық кеңесі;
* «Альтаир» радиоэлектроника теңіз ғылыми-зерттеу институты (1945, 1985);
* «Баррикадалар» Сталинград зауыты (1942, 1971);
* Киров зауыты (1939, 1951);
* «Красное Сормово» зауыты (1943, 1949);
* Ленинград металл зауыты (1945, 1957);
* «Мосэлектрик» Мәскеу электромеханикалық зауыты (1931, 1939);
* «Темп» Мәскеу радиозауыты (1931, 1945);
* Балтық зауыты (1940, 1985);
* Ф.Е.Дзержинский атындағы Сталинград трактор зауыты,
* Серго Орджоникидзе атындағы Харьков трактор зауыты,
* В.П.Чкалов атындағы Ташкент авиациялық өндірістік бірлестігі (1945, 1982)
* 61 коммунар атындағы кеме жасау зауыты
* Горький автомобиль зауыты,
* Воткинск зауыты (1945, 1976);
* Минск автомобиль зауыты,
* Мәскеу жылу-техникалық институты;
* П. И. Чайковский атындағы екі мәрте Ленин орденді Мәскеу мемлекеттік консерваториясы;
* «Правда» газеті;
* Николаев Қара теңіз кеме жасау зауыты (1949, 1977).
* КСРО облыстары мен өлкелері:
** Воронеж облысы (1935, 1956);
** Алтай өлкесі (1956, 1970);
** Орынбор облысы (1956, 1968),
** Курск облысы (1957, 1968),
** Днепропетровск облысы (1958, 1968),
** Харьков облысы (1958, 1968),
** Донецк облысы (1958, 1970),
** Куйбышев (Самар) (1958, 1970),
** Свердловск облысы (1959, 1970),
** Кемеров облысы (1967, 1970),
** Чита облысы (1957)
* Қалалар:
** Ленинград (1945, 1957),
** Мәскеу (1947, 1965),
** Киев (1954, 1961);

;Ленин орденімен марапатталғандар:
* барлық одақтық республикалар, барлық автономиялық республикалар, 8 автономиялық облыс, барлық өлкелер, 100-ден астам облыс;
* Ұдмұрт АКСР (1958);
* Облыстар:
** Көкшетау (1958),
** Кировоград,  Одесса (1958),
** Рязан (1959),
** Брянск, Новгород, Орлов, Пенза (1967);
* Батыр-қалалар:
** Волгоград, Ақиар, Одесса, Брест батыр-қамал (1965),
** Минск, Тула (1966),
** Новороссийск, Керіш (1973),
** Мурманск, Смоленск (1983);
* Қалалар:
** Кишинев (1966),
** Амурдағы Комсомольск (1967),
** Ульяновск, Харьков, Запорожье, Горький, Дондағы Ростов, Рига, Таллин, Вильнюс (1970),
** Львов, Кривой Рог, Пермь, Самарқан (1971),
** Свердловск (1973),
** Днепропетровск (1976),
** Баку (1977),
** Донецк, Магнитогорск (1979),
** Челябі (1980)
** Куйбышев, Жаңасібір, Ереван, Тбилиси (1982),
** Алматы, Ташкент, Северодвинск (1983),
** Қазан, Архангельск (1984),
** Владивосток (1985),
** Воронеж (1986);
* 380-нен астам өнеркәсіптік кәсіпорын, оның ішінде:
* «Мальгобекнефть» тресінің 2-мұнай кәсіпшілігінің ұжымы
** Алтай трактор зауыты;
** «Азнефть» мұнай өндіру кәсіпорны;
** «Грознефть» мұнай өндіру кәсіпорны;
** Куйбышев мотор зауыты,
** Онега Ленин және Октябрь революциясы орденді зауыты,
** В.П.Чкалов атындағы Жаңасібір авиациялық Ленин, Октябрь Революциясы және Еңбек Қызыл Ту ордерді зауыты,
** Жаңа Үфі мұнай өңдеу зауыты (қазір — Башмұнай-Новойл)
** В.И. Ленин атындағы Челябі Ленин, I дәрежелі Кутузов, Еңбек Қызыл Ту және Қызыл Жұлдыз орденді трактор зауыты,
** Златоуст Ленин, Октябрь Революциясы, Еңбек Қызыл Ту орденді машина жасау зауыты,
** Кузнецк Ленин, Октябрь Революциясы, I дәрежелі Кутузов, Еңбек Қызыл Ту орденді металлургиялық комбинаты,
** Иркутск авиациялық Ленин, Октябрь Революциясы, Еңбек Қызыл Ту орденді зауыты,
** Ульяновск механикалық зауыты,
** Үфі мұнай өңдеу зауыты (қазір — Башмұнай-УНПЗ)
** Үфі аспап жасау зауыты (қазір — Үфі аспап жасау өндірістік бірлестігі)
** Дулево фарфор зауыты,
** «Полет» Омбы Ленин, Октябрь Революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденді зауыты,
** Ғылыми-зерттеу электромеханикалық институты,
** Л. В. Люльев атындағы «Новатор» тәжірибелі конструкторлық бюросы,
** «П.И.Баранов атындағы Ленин, Октябрь Революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденді Омбы моторқұрылыс бірлестігі» Федералдық мемлекеттік унитарлық кәсіпорны,
** Ю.А.Гагарин атындағы Амурдағы Комсомольск Ленин орденді авиациялық өндірістік бірлестігі;
** Амур Ленин, Октябрь Революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденді кеме жасау зауыты;
** Машина жасау ғылыми-өндірістік бірлестігі,
** М.И. Калинин атындағы машина жасау зауыты;
* 180-ге жуық ауыл шаруашылығы кәсіпорындары мен ұйымдары;
* 300-ден астам әскери бірлестіктер, құрамалар, бөлімдер мен мекемелер (округтар, дивизиялар, полктар және т.б.), оның ішінде 207-сі Ұлы Отан соғысы уақытында (1941-1945);
* Бүкілодақтық «Білім» қоғамы;
* КСРО медицина ғылымдары академиясы
* КСРО өнер академиясы
* КСРО композиторлар одағы
* КСРО суретшілер одағы
* КСРО жазушылар одағы
* Жоғары оқу орындары, оның ішінде:

:* ЖШҚӘ әскери-әуе академиясы (1933);
:* Ф.Е.Дзержинский атындағы ЖШҚӘ артиллериялық академиясы (1938);
:* М.В. Фрунзе атындағы Жоғарғы әскери-теңіз училищесі (1939);
:* Ф.Е.Дзержинский атындағы Жоғарғы әскери-теңіз инженерлік училищесі (1939);
:* Д.И.Менделеев атындағы Мәскеу химиялық-технологиялық институты (1940);
:* К.А. Тимирязев атындағы ауыл шаруашылығы академиясы (1940);
:* К.Е.Ворошилов атындағы Әскери-теңіз академиясы (1944);
:* М.В.Фрунзе атындағы Одесса артиллериялық училищесі (1944);
:* Тула пролетариаты атындағы Тула қару-жарақ техникумы (1944);
:* Ленинград теміржол көлігі инженерлері институты (1945);
:* Серго Орджоникидзе атындағы Мәскеу авиациялық институты (1945);
:* С.М.Киров атындағы Әскери-медициналық академиясы (1954);
:* М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті (1955);
:* Н.Э.Бауман атындағы Мәскеу жоғарғы техникалық училищесі (1955);
:* Ленинград кеме жасау институты (1967);
:* КСРО Қарулы Күштері Бас штабының Әскери академиясы (1968);
:* С. М. Буденный атындағы Әскери байланыс академиясы (1968);
:* Ленин комсомолы атындағы Воронеж мемлекеттік университеті (1971);
:* Азаматтық авиация академиясы, Ленинград (1971);
:* В.И.Ленин атындағы Мәскеу мемлекеттік педагогикалық институты (1972);
:* Жазғы дайындық жоғарғы мектебі, Ульяновск (1973);
:* В. И. Ульянов-Ленин атындағы Қазан мемлекеттік университеті (1979).
:* С. Орджоникидзе атындағы Үфі авиация институты

Сондай-ақ:
* А.М.Горький атындағы Ленин және Еңбек Қызыл Ту орденді Мәскеу академиялық көркем театры (1937),
* Ленин, Отан соғысы және Еңбек Қызыл Ту орденді «Қызыл Қазан» Сталинград металлургиялық зауыты (1939),
* Ленин, Октябрь Революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденді В.В.Куйбышев атындағы Коломна тепловоз жасау зауыты (1939),
* Ленин, екі мәрте Еңбек Қызыл Ту орденді С.А.Лавочкин атындағы ғылыми-өндірістік бірлестік (1944),
* Бүкілодақтық Ленин, Еңбек Қызыл Ту орденді селекциялық-генетика институты (1962);
* Ленин орденді Высокогорск тау-кен байыту комбинаты (1945),
* Ленин, Қазан төңкерісі және Еңбек Қызыл Ту орденді В.А. Дегтярев атындағы Ковровский зауыты (1945),
* Ленин және Қазан төңкерісі орденді Қазан төңкерісі атындағы Луганск тепловоз жасау зауыты (1947),
* Донецк облысы, Макеевка қ., «Советскуголь» тресінің № 13-бис шахтасы (1948),
* Ленин, Қазан төңкерісі және Еңбек Қызыл Ту орденді Ижевск мотор зауыты (1961),
* Мәскеу Ленин орденді теміржол (1966),
* Донецк Ленин ордені теміржол (1966),
* «Союзгоссирк» Бүкілодақтық мемлекеттік цирктер қауымдастығы (1969),
* Беларусь Ленин орденді теміржол (1971),
* Куйбышев Ленин орденді теміржол (1971),
* Солтүстік Кавказ Ленин орденді теміржол (1974),
* Свердлов Ленин орденді теміржол  (1978),
* Петров атындағы Ленин орденді Сталинград мұнай машина жасау зауыты (Волгограднефтемаш),
* Кемерово Ленин, Еңбек Қызыл Ту орденді БК(б)П XVIII съезі атындағы кокс-химия зауыты
* Новочеркасск Ленин орденді электровоз жасау зауыты,
* Ленин орденді «Коксовая» шахтасы, Прокопьевск қ., Кемерово облысы
* Ленин орденді «Кузбассэлектромотор» зауыты, Кемерово қ.
* КСРО 50 жылдығы атындағы Ленин орденді Батыс Сібір металлургиялық зауыты Новокузнецк қ., Кемерово облысы,
* Одесса балалар тағамы консерві зауыты,
* Одесса теңіз сауда кемежайы (1966)
* Ерікті Ленин, Қызыл Ту орденді әскерге, авиацияға және әскери-теңіз флотына жәрдемдесу жөніндегі қоғам;
* Ленин орденді мемлекеттік тарих мұражайы (Мәскеу қ.);
* Ленин, Қазан төңкерісі және Еңбек Қызыл Ту орденді «Известия» газеті (1967),
* Ленин және Халықтар Достығы орденді «Әдебиет газеті»;
* Ленин және Еңбек Қызыл Ту орденді В.И. Ленин атындағы Мәскеу метрополитені;
* В.И.Ленин атындағы Ленин орденді Ленинград метрополитені.
* Орталық Ленин орденді Әскери спорт клубы (ЦСКА)
* Ленин орденді «Спартак» кәсіби одақтардың ерікті спорт қоғамы
* Ленин орденді «Электроцентромонтаж» басқармасы
* Ленин орденді Новокузнецк қалалық комсомол ұйымы
* Ленин орденді Ленинград қалалық атқару комитеті Орталық ішкі істер басқармасының өрт сөндіру бөлімі
* Лев Толстойдың «Ясная Поляна» мемлекеттік мұражай-мүлкі (1978).

### Марапатты алған халықаралық қайраткерлер
Ерекше қызметтері үшін Ленин орденімен халықаралық жұмысшы және коммунистік қозғалыс қайраткерлері марапатталды: Георгий Димитров (Болгария), Густав Гусак (Чехословакия), Янош Кадар (Мажарстан), Долорес Ибаррури (Испания), Хо Ши Мин (Вьетнам), Белисарио Санчес Матеос (Испания), Фидель Кастро (Куба), Вальтер Ульбрихт (ГДР), Отто Гротеволь және т.б.

Моңғолия қайраткерлерінің арасында: екі рет — МХР маршалы Хорлогийн Чойбалсан, үш рет — МХР маршалы Юмжагийн Цеденбал, сондай-ақ мемлекеттік және әскери қайраткерлер, Кіші Мемлекеттік Хурал төралқасының Төрағасы Гончигийн Бумценд, Ұлы Халық Хурал төралқасының Төрағасы Жамсрангийн Самбуу, армия генералы Батын Дорж, генерал-полковник Сандивын Равдан, генерал-полковник Буточийн Цог, МХР Батыры, полковник Лодонгийн Дандар, 1921 жылғы халық революциясының партизаны Пунцагийн Тогтох, МХРП ОК бас хатшысы Жамбын Батмунх, Кеңес Одағының Батыры, ұшқыш-ғарышкер Гуррагча Жугдэрдэмидийн. КХДР негізін қалаушы және көшбасшысы Ким Ир Сен екі рет марапатталған.

### Басқа марапатталғандар
КСРО ең жоғары ерекшелік дәрежесі — Кеңес Одағының Батыры атағы 1934 жылы 16 сәуірде белгіленді. Бастапқыда бұл атаққа ешқандай айрықшалау белгілер болмағандықтан, сондықтан бұл атаққа ие болғандардың барлығы Ленин орденімен марапатталды. 1939 жылы «Алтын Жұлдыз» медалі бекітілгеннен кейін қалыптасқан дәстүрді бұзбау туралы шешім қабылданып, Кеңес Одағының Батыры атағын алған барлық адамдарға Ленин ордені автоматты түрде берілуі жалғасты.

Сонымен қатар, Ленин орденімен Социалистік Еңбек Ерлері, сондай-ақ «Батыр қала» немесе «Батыр бекініс» атағын алған қалалар мен бекіністер марапатталды.

1946 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 63 612 Ленин орденімен марапаттау рәсімделді (оның ішінде 12 208 адамға — Кеңес Одағының Батыры, 216 адамға — Социалистік Еңбек Ері, 423 — әскери бөлімдерге, ұйымдарға, ұжымдарға атағы берілді).

КСРО тарихындағы ең соңғы Ленин орденімен марапатталған адам 3-дәрежелі капитан, сүңгуір Солодков Леонид Михайлович (№ 460776 бұйрық) «арнайы қолбасшылық тапсырманы ойдағыдай орындағаны және оны орындауда көрсеткен ерлігі мен батырлығы үшін» (КСРО Президентінің 1991 жылғы 24 желтоқсандағы № УП-3158 Жарлығы).

Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Ленин орденіне жаңа үміткерлер ұсынылмады. Алайда, 1991 жылға дейін шығарылған, бірақ бұрын алынбаған екі жағдай 1994 және 1996 жылдары орын алды. Осы екі марапатты ескере отырып, Ленин ордені құрылғаннан бері 431 418 марапат жасалған.

## Филателиядағы Ленин ордені

Сурет:Stamp of USSR 1041.jpg|КСРО маркасы, 1946 жылы
Сурет:Awards of the USSR-1952. CPA 1707.jpg|КСРО маркасы, 1953 жылы
Сурет:1980 CPA 5066.jpg|КСРО маркасы, 1980 жылы


## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша марапаттар
Санат:Ленин ордені
Санат:КСРО ордендері