open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Әл-Азхар мешіті

**Әл-Азхар мешіті** (  ) — Каирдің ең ежелгі мешіттерінің бірі. Әл-Азхар толық атауы - «әл- Джәми әл-Азһар», яғни «күн сәулелі үлкен мешіт» деген мағынаны білдіреді.
Әл-Азхар мешітінің іргетасын 972 жылы Мысырдағы Фатимидтер әулетінің билеушісі Жауһар Ассықли әл-Муизз қалаған. Әл-Азхар - фатимилердің Мысырда салдырған ең алғашқы ескерткіші. 

Әл-Азхар мешітінде Мысыр қаласында ежелгі замандардан бері қалыптасқан түрлі стильдердің қолтаңбасы бар. Өз заманында бұл мешіт үлкен саяси маңызға ие орын болатын. Мешітте алты кіру қақпасы бар, ең басты қақпа XVIII ғасырда салынған. XI ғасырда әл-Азхар бүкіл мұсылман әлеміне әйгілі оқу орнына, яғни университетке айналды. 

Университетке дүниенің төрт бұрышынан талапкерлер келіп Құранды, хадистерді, мұсылман құқығын және араб тілін оқып үйренді. Әл-Азхар мешіті Әмір Ибн ал-Ас және ибн-Тулун мешіттеріне ұқсатып салынған. Әл-Азхар - қазір де мұсылман әлеміндегі ең әйгілі діни оқу орындарының бірі. Бұл университетте 90 мынға жуық студент білім алады. Теология, шариғат, әдебиет, әкімшілік істері және сауда, политехника, ауыл- шаруашылық, медицина, педагогика, мұсылман қыздар факультеттері сияқты факультеттер бар.

Каир мен провинция орталықтарындағы арнаулы діни мекемелер әл-Азхар университеті құзырында. Университетті әл-Азхар университетінің шейхы (ректор) басқарады. Ол - әрі бас имам. Универеитеттің орталық кітапханасында 80 мың кітап, 20 мың қолжазба сақтаулы.

Мешітте шеберлікпен салынған балконды бес мұнара бар. Мұнаралардың бағандары қыштан жасалынған, ондағы салынған ою-өрнектер өте күрделі. Мысыр өкіметінде әл-Азхар университеті істері жөніндегі министр тағайындалған. 

## Дереккөздер

Санат:Мысыр мешіттері
Аламо миссиясы

Аламо миссиясы- Аламо «Сан-Антонио де-Валеро миссиясы» деген атпен танымал. Бұрын қамал әрі католик миссиясының қызметін атқарған. Бүгінде Техас штатының Сан-Антонио қаласында орналасқан мұражай. Ғимарат кешені ғибадатхана мен оны қоршаған құрылыстардаң қамал түрінде салынған қабырғадан тұрады. Бұл құрылысты XVIII ғасырда Испан империясы жергілікті халыққа діни білім беру мақсатында салдырған. 1793 жылы Аламо кешені қараусыз қалды. 1849 жылы Техас штаты Америка Құрама Штаттарына енген соң, Аламо әскери бекініске айналды. «Аламо» деген атау әскери бекініс болғаннан кейін барып берілген деген болжам бар. Аламо ғимаратын кейде «Техастың киелі ордасы» деп me атайды 1876 жылы АҚШ әскері өз миссиясын тоқтатып, Аламо Техас штатына сатылды. Бүгінде Аламо көбіне туристер тамашалайтын жер немесе жай ғана тарихи ескерткіш ретінде бағаланады. Қазіргі Аламо мұражайының экспонаттары қару-жарақ пен сурет-көріністерден тұрады. Аламо - Сан-Антонио  өзенінің бойында салынған алғашқы миссия. Аламо және басқа да осыған ұқсас миссиялардың көпшілігі бүгінге дейін сақталып, Сан-Антонио Ұлттық тарихи саябағының құрамына енген.
АҚШ қарулы күштерінің ең алғашқы Құрмет медалінің иегері испан ұлтынан шыққан сарбаз болатын. Ол Аламо маңында ерлікпен қаза тапты. Кейін ол Сан-Антонио ұлттық бейітінің маңында жерленді.
## Дереккөздер

Санат:Техас
Әл-Хусейн мешіті

**Әл-Хусейн мешіті**  (; Egyptian Arabic: )  — Каирдегі ең ежелгі мешіттердің бірі. Каир мұсылмандарының ең қасиет тұтар жерлерінің бірі.
Хан әл-Халили базарының маңында орналасқан 1154 жылы салынған . Әл-Хусейн мешіті Каирдегі ең ерекше мешіттердің бірі болып саналады, сондай-ақ әлемдегі ислам мешіттерінің ішіндегі ең әсем мешіттің бірі.

Осы маңда қазба жұмыстары жүргізілгеннен кейін бұл мешіттің Фатими әулетінің билеушілері бейіттерінің үстіне салынғаны белгілі болды. Мешіт кешенінде екі мұнара бар. Оңтүстік жағындағы мұнара мешітпен бірге бой көтерген ал солтүстігіндегі мұнара кейінірек, қазіргі заманға сай кесене үлгісінде тұрғызылған 

Мешітте көптеген киелі заттар сақталған. Соның бірі - қасиетті Құран кітабының ең көне және толық қолжазбасы. Мешітте мәрмәрдан тұрғызылған 44 баған бар. Олар мешіттің ағаштан жасалған төбесін ұстап тұр. Мешіт адам таңғаларлықтай әсем, ол алтынмен және шығыс әшекейлерімен безендірілген, сыртқы құрылысы да көз тартарлықтай әдемі.  Мешітте әл-Хусейннің сүйегі жерленген.
Әл-Хусейн — Мұхаммед пайғамбардың күйеу баласы Әлидің ұлы. Мұсылман-шейіттер Хусейнді Мұхаммед пайғамбардың жалғыз заңды мұрагері деп санайды. 

Мешітке кіруге тек кана мұсылмандарға рұқсат етілгең басқа дін өкілдеріне тыйым салынған. Әл-Хусейн алаңы - каирліктердің жиі келетін орны. Әсіресе діни мерекелерде бул жерге мыңдаған адам жиналады.

## Дереккөздер

Санат:Мысыр мешіттері
Элис Миллер капелласы

}}Мақалының аты қате жазылған. Дұрыс нұсқасы: Элис Миллар капелласы


**Элис Миллар капелласы** АҚШ-тың Иллинойс штатының Эванстон қаласындағы Солтүстік-батыс университетінде орналасқан. Бұл оқу орнынан гуманитарлық пәндер мен инженерлік сала бойынша екі дәрежелі бакалавр деңгейін алып шығуға болады. Элис Миллар капепласында бүгінде АҚШ-тағы ең беделді музыка мектебі бар. Қазіргі күні музыка мектебінде екі толық оркестр, заманауи музыка ансамблі, симфониялық топ және екі джаз орындаушылар тобы бар. Элиc Миллар капелласының биіктігі 46 метрге жетеді. Мектепте оркестрлік аспаптар, вокал және сөйлеу мәнері бойынша жоғары білім алуға болады. Элиc Миллар капелласы әрі шіркеу, әрі діни орталық болып табылады. Бұл - Фостер Г.Макгоу мен оның жұбайының Cолтүстік-батыс университетіне жасаған сыйы. Фостер Макгоудың анасы Элис Миллардің құрметіне арнап салынғандықтан, капелла сол кісінің атымен аталған. Макгоу мырза көп жылдар бойы Солтүстік-батыс университетіне қамқорлық танытып келді, ал Макгоу ханым болса осы университеттің түлегі. Элис Миллар капелласы 700 адамға лайықты етіп салынған. 1962 жылы тұрғызылған капелланы Фостер Дж. Макгоу кейін университетке сыйға тартты. Капеллаға келушілерге ешқандай шектеу қойылмайды. Сондықтан мұнда өзге ұлт және дін өкілдері де келіп тұрады әрі өз уағыздарын еркін жүргізе алады.

## Дереккөздер
Метеор кратері

thumb|right|200px|
Метеорит жасаған ең үлкен ойық - АҚШ-тың Аризона штатындағы Метеор кратері. Оның диаметрі 1700 м-ден астам және тереңдігі 200м. Атмосфера арқылы өтіп, жерге соғылу үшін метеорлар айтарлықтай үлкен. Метеордан қалған куйген тас метеорит деп аталады.
## Дереккөздер

Санат:Кратерлер
Мон-Сен-Мишель

Мон-Сен-Мишёль Әулие Михаил тауы - Париждің солтүстік-батысына қарай 400 шақырым жердегі Бретания мен Нормандияның шекарасында орналасқан құз жартасты арал.  Мұнда Мон-Сен-Мишёль абаттығы орналасқан. Бұл гранитті жартастың диаметрі - шамамен 930 м, биіктігі -теңіз деңгейінен 92 м.
Тарихы
Аббаттықтың тарихы 708 жылдан басталады. Аңызға сенсек, Архангел Михаил Авранш есімді епископқа Мон-Томб тауына ғибадатхана тұрғызу тапсырылады. XI ғасырда аралға бенедикт-монахтар келеді, аббаттықтың негізін осы монахтар қалаған. Аббаттық ғасырлар бойы діндарлардың зиярат ететін орны болды. Сондай-ақ әр кезеңдерде түрменің, монастырьдің қызметін атқарды. Франция мен Англия арасында болған жүзжылдық соғыста Мон-Сен-Мишель француздардың Нормандиядағы алдыңғы қатарлы бекінісі болды. Бұл бекіністі жаулар ешқашан ала алмаған. Абаттықтың төменгі көлік тұратын бөлігі су тасқыны кезінде суға батып кеткен. Орта ғасырларда бұл аббаттықты адамдар жұмаққа теңеген. 1790 жылы монахтар монастырьден біржола кетіп, аббаттық 1863 жылға дейін түрме ретінде пайдаланылған.  1874 жылы аббаттыққа тарихи ескерткіш дәрежесі беріліп, бастапқы әсем қалпына келтіру мақсатында көптеген жөндеу жұмыстары жүргізілді. 
Қазіргі уақытта
Бүгінде Мон Сен-Мишель аббаттығы Франциядағы ең әйгілі туристік орын болып табылады. Бұл жерге жылына 3,5 миллион саяхатшы келеді.
1979 жылдан бастап Мон-Сен-Мишель аббаттығы және ол орналасқан шығанақ ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мәдени және табиғи мұралар тізіміне енді.
## Дереккөз
1. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mont_Saint-Michel&action=submit

Санат:Франция аралдары
Марио Болатти

**Марио Ариэль Болатти** (исп. *Mario Ariel Bolatti*; 17 ақпан 1985, Ла-Пара, Кордова) — орталық шепте жартылай қорғаушының рөлін атқарған аргентиналық ойыншы.

## Мансабы

### Клубтық
Марио футболды аргентиналық "Бельграно" футбол клубында 2003 жылы бастаған. Ол команда да Марио 86 ойын өткізіп бір ғана гол соғады. 2007 жылдың шілдесінде Марио португалдық "Порту" командасына ауысады."Порту" командасы Болаттионы "Уракан" футбол клубына жарты жылға жалға (аренда) береді.  "Уракан" сапында жақсы өнер көрсетіп, өз командасымен Аргентина чемпионатында бірінші орынға жетеді, бірақ чемпионаттың соңғы күндерін де бірінші орынды "Велес Сарсфилд" тартып алады. 

18 қаңтар күні 2010 жылы Марио Болатти итальяндық "Фиорентина" клубына ауысады. Италиялық команда да Марио бір-ақ жыл ойнайды және сол бір жыл ішінде 12 ойынға қатысып бірді-бір гол соқпайды. 

2011 жылдың ақпан айында Марио бразилиялық "Интернасьонал"  командасымен төрт жылдық келісімге тұрады. Бразилиялық команда Италиялық командадан 4 млн. евроға сатып алады.

### Ұлттық құрама
2009 жылы 14 қазан күні Әлем Чемпионатына іріктеу кезінде Аргентина ұлттық құрамасы Уругвай ұлттық құрамасына қарсы шықты. Ол ойында Марио Болатти негізгі саптағы бір ойыншыны алмастырып 84 минутта өте маңызды гол соғады. Осы голдың арқасында Аргентина 2010 жылы Әлем Чемпионатына қатысады. 

## Жетістіктері
* Португалия чемпиондары: 2007/08, 2008/09
* Португалия Кубогының иегерлері: 2008/09
* Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпиондары: 2011, 2012
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Порту ФК ойыншылары
Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары
Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Санат:Расинг Авельянеда ФК ойыншылары
Санат:Ботафого ФК ойыншылары
Супрематтық композиция

**Супрематтық композиция** (қызыл сәле үстінен көк тіктөртбұрыш) - Казимир Малевичтің 1916 жылғы суреті.

## Тарихы
Сурет 1916 жылы салынған. 1919-1920 жылдары Мәскеуде ұсынылған.

1927 жылы Малевич Варшавада суретін сурет көрмелерінде ұсынған, кейін Берлинде. 1927 жылы маусымда Казимир Малевичтің КСРО-ға жедел сапарынан кейін ол суретті Гуго Геринг неміс архитекторына сақтауға берді. Жалпы, сурет көрмесінен кейін Малевич 1927 жылы Берлинде өзінің 200-ден астам суреттерін қалдырды. Кейінірек, Геринг нацистік Германиядан осы суреттерді шығарды, сол жерде олар «азғын өнер» үшін жоюға тиісті болды.

1958 жылы оның мұрагерлері Амстердамдағы Стеделик мұржайына, сол кездегі көп сома ақшаға 120 мың гульденге сатты  .

XX ғасыр бойы сурет әр түрлі, әсіресе еуропалық сурет көрмелерінде әлденеше рет ұсынылды.

2003-2004 жылдары мұражай АҚШ-та Малевичтің суреттерін ұсынғанда, суретшінің мұрагерлері Генринг құқықтарына, суреттерді иелік етуге қарсы болды. 4 жылдық соттық іс қараудан кейін жақтар бітімгершілік келісімге келді, шарт бойынша мұражай мұрагерлерге өзінің жиынтығынан 5 мәнді суреттер берді.
17 жылдық соттық таластан кейін сурет суретшінің мұрагерлеріне қайтарылды.

2008 жылы 3 қарашада Нью-Йоркта Sotheby's аукционында сурет белгісіз сатып алушыға 60 002 500 долларға сатылды, осылай ол орыс суретшімен салынған, тарихта ең қымбат суреттердің бірі болды.

## Ғибраты
Супрематтық композиция, бірінші қарағаннан-аққа қарағанда, қарапайым емес. Шебер суретті жарыққа шығаруға үшін өзінің түсініктерін, ойларын және мағынасын салды. Суретке қарағанда, әрқайсысы ұлы суретшінің мінезін өзінше көре алады. Кейбіреуі оның ішкі жанын, оның қиял тереңдігін көре алады. Басқалар болса, мүмкін, ең қарапайым нәрселер біздің өміріміздегі үлкен мән білдіретініне көңілін аударады. Барлығы қалай біз барлығына қарауымен байланысты.

## Дереккөздер

Санат:Суреттер
Шақабай Есентайұлы

**Шақабай Есентайұлы**-1688 жылы дүниеге келген. Қол бастаған әйгілі батыр, сайыскер.

Шыққан тегі Орта жүз құрамындағы Керей руының Жәнтекей тармағынан.

Ерен ерлігімен, ақыл-қайратымен жоңғарға қарсы соғыста аты шыққан. Қиын-қыстау заманда абақ керейдің елдігін сақтап қалуына ұйытқы болған тұлғалардың бірі. Ер Жәнібекке соғыс өнерінде, ел басқару істерінде ұстаз, ақылшы болған. Шақабай Есентайұлы қазақ елінің Жоңғар шапқыншыларына қарсы соғыс дәуірінде жасаған, елі үшін өшпес еңбек сіңіріп,  жұрт көзіне көрінген елеулі батырлардың бірі. Жаудан беті қайтпаған киелі батыр атанған адам. Шақабай батыр күллі орта жүзге аты әйгілі болған, әсіресе,  Керей ұлысының Жәнтекей руына ұран болған батыр. Шақабай әулеттері негізінен Алтай аймағы, Санжы хұйзу автомиялы облысы,  Құмыл аймағы, Үрімжі қаласы,  Гәнсу өлкесінің  Ақсай ауданы қатарлы жерлерге бытырап қоныстанған,  Қазақстан, Түркия, Моңғолия халық республикасы, Франсия қартарлы елдерде де аздап қоныстанған. 1778 жылы дүниеденн өткен. Қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының орталығы Ақсуатта жерленген.
Қайрат Болатұлы Тұрлыханов

**Қайрат Болатұлы Тұрлыханов** (23 қаңтар 1960, Аягөз ауданы, Семей облысы, Қазақ КСР — 12 мамыр 2020) — қазақстандық мемлекет қайраткері. «Вокзал-Сервис» акционерлік қоғамының президенті.

## Өмірбаяны
Қайрат Болатұлы Тұрлыханов 1960 жылы 23 қаңтарда Семей облысы, Аягөз ауданында туған. Білімі: КСРО ІІМ Алматы мектебі (1980), «Қайнар» университеті (1997), Еуразиялық нарық институты (1999), инженер-техник, халықаралық заңгер, қаржыгер-экономист. Бауыры: Дәулет Болатұлы Тұрлыханов

Найман тайпасының Қаракерей руының Сыбан тармағынан шыққан.

1995-1998 жылдары "Бақты" кеден бекетін басқарды.
2001-2002 жылдары Семей қаласының әкімі қызметін атқарды.
2006 жылы ҚР Қауіпсіздік  кеңесі хатшысының кеңесшісі болды.
2007 жылдан ҚР Көлік және коммуникация министрінің кеңесшісі болып қызмет істеді.
2010 жылдан "Ақпараттық өндірістік орталық" директоры.
"Құрмет" ,"Парасат" ордендерімен марапатталған."2М органында 15 жыл қызмет еткені үшін","ҚР Конституциясына 10 жыл" медальдары бар.
2000 жылдан республикалық ауыр атлетика федерациясының президенті.
2011 жылдан Азия ауыр атлетика федерациясының вице-президенті.

## Дереккөздер

Санат:Аягөз ауданында туғандар
Санат:Семей әкімдері
Санат:Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасының иегерлері
Абсалық Күнқожаұлы

**Абсалық Күнқожаұлы** - 1859 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысының аумағынды, Ертіс пен Қызылсу өзендерінің тоғысатын жерінде тұрған Орынбай қыстауында дүниеге келген. 

Есімі көршілес жатқан ауылдардағы Әріп Тәңірбергенов, замандастары Көкбай Жанатайұлы, Баймағамбет Айтқожаұлы, Тайыр Жомартбаев сынды ақындармен қатар аталған. Ақын небәрі 53 жыл өмір сүрсе де, өлеңдері ел арасына ауызша кең тараған. Халқымен етене жақын жүріп, оның мұң-мұқтажын жырлаған,озбыр ұлықтарды әшкерелеген. Абайдың өлеңіне ұқсатып "Ат сыны" өлеңі кезінде ұлы ақынның оң бағасын алған. 1936-1937 жылдары Абайдың туғанына 95 жыл толу қарсаңында жасалған М.Әуезов баяндамасы жоспар-тезисінің жетінші бөлімінде, әдебиеттанушы Е.Ысмайыловтың еңбектерінде Абайдың ақын-шәкірттерінің қатарында аты аталады.
## Дереккөздер

Санат:1859 жылы туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар
Санат:Абай энциклопедиясы
Санат:Қазақ ақындары
Санат:1912 жылы қайтыс болғандар
Ең ірі АҚШ көлдерінің тізімі

:*Толық мақала — 
Төмендегі тізімде [[Америка Құрама Штаттары]]на жартылай немесе толығымен тиесілі аймақтағы ең үлкен [[көл]]дер мен [[Су қоймасы|су қоймалары]] келтірілген. [[Су деңгейі]] кей көлдерде қатты ауытқиды, сондықтан орташа мән алынған. Кейбіреулері [[Канада]] аумағында (АҚШ-пен көршілес мемлекет) орналасқан көлдер үшін деректер Америка Құрама Штаттарына тиесілі аумақта емес, көлдің жалпы ауданы туралы берілген.

== Көлдер мен суқоймалар ==
*Ауданының кемуі бойынша''

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Lake & Reservoir Search Results  
* Profile of the People and Land of the United States — Water — Lakes   
* 10 АҚШ-тың үлкен көлдер   
* 20 АҚШ-тың үлкен көлдері 

Санат:АҚШ көлдері
Санат:Елдер бойынша көлдер тізімдері
Тінібай Кәукенов

**Тiнiбай Кәукенов**, ХIХ ғасырдың бiрiншi жартысында Қазақстанда товар-ақша қатынасы дамып, қанат жая бастаған кезеңде Семей өңiрiнде, қазақ арасында алғаш саудамен айналысып, 2-шi гильдi көпес атағын алған iрi саудагер, бай. 
Руы — Уақ., Көкен болысының старшинасы. Сонымен бiрге Семей көпестері қоғамына мүшелікке қабылданып, мещанин атанған қазақ. 

Ол уақытта мещандардың отбасы мүшелері де түгелдей осы атаққа ие болған. Мұндай атақ патшалық Ресейде 1785 жылдан ресми түрде қолданыла бастаған. Мещандар құрамын әлеуметтік тап ретінде ұсақ буржуазия өкілдері құраған. Олар көпестер қауымдастығына мүшелік жарна, ал қала бюджетіне алым-салықтар төлеп тұрған. Сондай-ақ мүдделері заң жүзінде қорғалып, мещан екендіктерін айғақтайтын арнайы төлқұжаттар берілген. Және де бұл мещандық атақ әкеден балаға мұрагерлікке қалдырылған. 1897 жылғы Ресейдегі халық санағы бойынша мещандар саны 13386,4 мыңға жетіп, ең ықпалды әлеуметтік топ болып саналған.
Тiнiбай Семей өңiрiнен Меккеге барып қайтқан алғашқы қажылардың бiрi. Оның қажы екенi 1888 жылы жазылған Семейдегi  N7 жамиғи мешiттiң имам-хатибi Ахметуәли Мунасыповтың қолжазбасында айтылады.

## Дереккөздер

Санат:Қазақ би-шешендері
Санат:Қазақстан қажылары
Санат:Қазақ байлары
Эдуард Виктор Эплтон

thumb|150px|Атақты ғалым-физик, Нобель премиясының иегері
**Эдуард Виктор Эплтон, сэр** (ағылш. Sir Edward Victor Appleton; 6 қыркүйек 1892 — 21 сәуір 1965) – ағылшын физигі, 1947жылғы Нобель сыйлығының иегері, атағы «Эплтон қабатының, яғни атмосфераның ең жоғарғы қабаттарын физикалық мақсаттарда зерттегені үшін» берілген.

## Өмірбаяны
Эплтон Батыс Йоркширде, Брадфорд қалашығында дүниеге келген. Хэнсон мектебінде Грамматикалық сауатын ашқан. Кембридждегі Әулие Ионна колледжінің 18 жасар лауреаты, бұл мекемені жаратылыстану бағытындағы ғалым дәрежесімен аяқтаған. 
Бірінші дүниежүзілік сағыс кезінде батыс аттылар полкынын қатарында болған, кейіннен патшалық инженерлікке ауыстырылған. 1920 жылы Эплтон Кавендиш зертханасының демонстаратының көмекшісі болады. 1924—1936 Патшалық колледжінде профессор атағына ие болған болса, 1936—1939 Кембридж университетінде натурфилософия профессоры болған. 1939дан 1949 жылдары Ғылыми және өндірістік зерттемелерінің департаментінің бас хатшысы болған. 1941 жылы жауынгерлікке шақырылған. 1947 жылы ионосфераны зерттегені үшін Нобель сыйлығының иегері атанған. 
1949 жылдан бастап өзінің өмірінің соңы 1965 жылдары Эдинбург университетінің басшысы болған. 1956 жылы «Би-би-си» бағдарламасына шақырылған болатын. «Ғылым және Ұлт» радиобағдарламасындағы 6 лекциясында Ұлыбританияның сол кездегі ғылыми аспекттері туралы баяндап кеткен.

## Сілтемелер
* Нобель комитетінің ақпараттары 
* n-t.ru сайтынан ғалымның өмірбаяны 

Санат:1892 жылы туғандар
Санат:1965 жылы қайтыс болғандар
Санат:Англия физиктері
Санат:Профессорлар
Жереми Менез

**Жереми Менез** (фр. *Jérémy Ménez*; 7 мамыр 1987, Лонжюмо, Франция) — жартылай қорғаныш шебіндегі француз ойыншысы. 2012 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
## Мансабы
Жереми өз мансабын "Сошо" футбол клубында бастаған. 16 жасында өзінің ең алғашқы келісім шартына қол қояды да өзінің алғашқы кәсіби ойынын 27 тамыз күні 2004 жылы өткізеді.  

2006 жылы 22 қаңтар күні бір ойында Менез үш бірдей гол соғып Франция чемпионатында ең жас "хэт-трик"  әзірлеген ойыншы болады. Ол франция лигасында өте жақсы ойын өнерін көрсетіп ең үздік ойыншы танады. Сонынмен қатар оның өнер стильн атақты франциялық ойыншы Зенедин Зиданмен де салыстырып жатады. 

2008 жылы Менез итальяндық "Рома" сапына ауысады. Бұл команданың атынан Жереми Менез өзінің ең алғаш голын 2008 жылы 6 желтоқсан күні соғады.

2014 жыл 25 шілде күні Менез тағы бір итальяндық клуб "Милан" сапына ауысады. Келісім шарт бойынша Минез "Милан" сапында 2017 жылдың 30 маусымына дейін өнер көрсетеді. "Милан" сапында Жереми Менез өзінің алғаш голын пенальтиден салады. Жалпы осы уақытқа дейін Минез "Милан" сапында 2 ойын ойнап 3 гол соқты.

## Жетістіктері
* Италия Кубогының иегерлері: 2008
* Франция чемпиондары: 2013, 2014
* Франция Кубогының иегерлері: 2013/14
## Дереккөздер

Санат:1987 жылы туғандар
Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сошо ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Бордо ФК ойыншылары
Санат:Антальяспор ФК ойыншылары
Санат:Америка Минейро ФК ойыншылары
Санат:Реджина ФК ойыншылары
Санат:Париж ФК ойыншылары
Эрнан Кортес

thumb|290px|Қолтаңбасы
**Фернандо Кортес де Монрой и Писарро Альтамирано** (), немесе **Эрнан Кортес** (), кейде **Фернандо**, **Эрнандо**, **Фернан** деп те аталады; 1485—1547) — Мексиканы жаулап алған және Ацтектердің мемлекеттігін жойған испан конкистадоры. Еуропаға XVI ғасырдың бірінші ширегінде алғашқы рет ваниль және шоколадты алып келген адам. 

Орташа дәулетті, бірақ атақты идальго отбасынан шыққан. Саламанка университетіндегі оқуын тастап, әскери адамның өмірін таңдаған. 1504 жылы Эспаньолаға көшіп, 1510-1514 жылдары Диего де Веласкес бастаған экспедияға (Кубаны жаулап алу) қатысты. 1519-1521 жылдары өз бастамасыменмен Мексиканы бағындыруды іске асырды. 1522-1526 жылдары қайта құрыған Жаңа Испания отарында генерал-капитан шенінде қызмет атқарған. Өзінің дербес саясатын жүргізген Кортес билік үшін тартыстан кейін 1528 жылы Еуропаға қайта оралды. 1529 жылы король Карл V оған Оахака маркизі лауазымын тарту етті. 1530 жылы Мексикаға әскери губернатор болып қайтқанымен, Кортестің қолында нақты билік болмады. 1540 жылы Еуропаға біржолата қайтып, 1541 жылы сәтсіз аяқталған Алжирдегі жорыққа қатысты. Испанияда қайтыс болып, Отанында жерленген Кортестің денесі 1556 жылы Мексикаға жеткізілді. 1560-шы жылдары оның ұрпақтары бастаған Мексикадағы билікті басып алу әрекеттері еш нәтиже бермеді.   

## Мексиканың билеушісі

Жаңа Испанияны бағындырғаны үшін император Карл V Кортеске жеке елтаңбаға (шығу тегінінен тыс) ие болу құқығын сыйға тартты. Сол заманның дәстүріне сейкес жаңа елтаңбаны құрастыруда Кортестің ұсыныстары ескерілді. Профессор Хавьер Лопес Медельин елтаңбадағы белгілердің мағынасын жете түсіндірген:

* қалқанның сол жақ үсті - екі басты бүркіт Габсбург әулетінің империялық масштабы мен Кортестің императорға тәуелділігінің көрінісін сипаттайды. 
* қалқанның оң жақ үстіндегі үш тәж - Кортестен жеңіліс тапқан үш билеушіні (Монтесума, Куитлауак, Куаутемок) білдіреді; 
* қалқанның сол жақ асты - арыстанның бейнесі (ерлік іс);
* қалқанның оң жақ асты - Теночтитлана пирамидалары мен Мехикода енді тұрғызылған монастрь мен соборлар. 
* қалқанның ортасы - Кортестің әкесі шыққан Монро әулетінің елтаңбасы;
* 7 үндістің бейнесі - Кортестің вассалдарына айналған 7 қала-мемлекет ( Тлакопан, Койоакан, Истапалапа, Тескоко, Чалько, Шочимилько, Тлателолько); 

## Дереккөздер

Санат:Ацтектер
Санат:Мексика тарихы
Санат:Испания тарихы
Санат:Мезоамерика
Санат:Бадахос провинциясында туғандар
Санат:Севилья провинциясында қайтыс болғандар
Санат:Сантьяго орденінің рыцарлары
Санат:Конкистадорлар
Санат:Колониализм
Санат:Дизентериядан қайтыс болғандар
Санат:Саламанка университеті түлектері
Эйвон (Англия)

**Эйвон** (, немесе *Aune*)  — оңтүстік-батыс Англиядағы Девон графствосындағы өзен. Бұл өзен Дартмур ұлттық паркінің оңтүстік жартысынан бастау алады. Дартмур паркінен өткеннен кейін оңтүстік Брент қалашығынан өтеді, сөйтіп Ла-манш өзеніне құяды. 1957 жылы Дартмур ұлттық паркінің кіре берісінде тоған тұрғызылды, соның салдарынан Эйвон су қоймасы пайды болды. 

Санат:Ұлыбритания өзендері
Әбенов

* Дәрібай Әбенов
* Шәкір Әбенов
* Мұрат Абдуламитұлы Әбенов
* Ислам Әбенов
* Жұмаш Әбенов
* Зияда Әбенов
* Әбенов Сәбит
* Әбенов Жүніс
Тәңірберген Маратұлы Бердіоңғар

**Бердіоңғар Тәңірберген Маратұлы** - 1976 жылы Алматы қаласында туған. Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін бітірген, халықаралық заңгер. 

1994-1995 жж. – «31-канал» ТРК-ның журналисі; 

1995-1997 жж. – «31-канал» ТРК-ның жастар бағдарламалары редакциясының басшысы; 

1997-1999 жж. - «X television» ЖШС-нің бас директоры; 

1999-2000 жж. – «Отан» РСП төрағасының жастар саясаты мәселесі жөніндегі кеңесшісі; 

2000-2004 жж. – «Жас Отан» Жастар қанаты Республикалық кеңес төрағасының бірінші орынбасары, «Жас Отан» Жастар қанаты Республикалық штабының басшысы; 

2004-2007 жж. – үшінші шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің мүшесі; 

2005-2008 жж. – «Жас Отан» Жастар қанаты Республикалық кеңесінің төрағасы, Қазақстан Республикасы Жастар Парламентінің спикері; 

2007-2011 жж. – төртінші шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің мүшесі. Қазақстан Республикасының Парламентіндегі «Нұр Отан» ХДП фракциясы Әлеуметтік кеңесінің ғылым, білім, мәдениет және жастар саясаты мәселелері жөніндегі комиссиясының теңтөрағасы; 

2012-2013 жж. – Қазақстан Республикасы Спорт және дене шынықтыру істері агенттігі төрағасының кеңесшісі. 

2013 жылғы қарашадан бастап – бесінші шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Нұр Отан» партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. 

«Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005 ж.); «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» (2006 ж.); «Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігіне 15 жыл» (2007 ж.); «Астананың 10 жылдығы» (2008 ж.); «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» (2011 ж.) мерейтойлық медальдарымен марапатталған. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың қолы қойылған «Қазақстан Республикасының президенттігіне кандидатты қолдау жөніндегі қоғамдық штабтағы жұмысы үшін» алғысы. 

Үйленген, ұлы бар.
## Дереккөздер

Санат:1976 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Талғат Файзуллаұлы Ерғалиев

**Талғат Файзуллаұлы Ерғалиев** - экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі болған.

1966 жылы Целиноград облысында туған. Агротехникалық университетті бітірген, инженер-механик. Оқытушы болып жұмыс істеген және кәсіпкерлік қызметпен айналысқан. 

1991-1992 жж. – Қазақ мемлекеттік агротехникалық университетінің оқытушысы, инженерлік-педагогикалық факультеті деканының орынбасары. 

1993-1999 жж. – сауда компаниясының директоры. 

1999-2002 жж. – Қарашағанақ кен орнында «АксайИнвестСтрой» компаниясының басшысы. 

2004 жылы «Стройкласс» ҚК ЖШС-ін құрған, жоба-менеджері. 

2010 жылдан бері «Ақ жол» Қазақстан Демократиялық партиясы Орталық кеңесінің өңірлік саясат бойынша хатшысы. 

2012 жылғы қыркүйек айынан бастап бесінші шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Ақ жол» Қазақстан Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. 

Үйленген, үш баласы бар.

## Дереккөздер

Санат:1966 жылы туғандар
Санат:Ақмола облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Сәкен Егінбайұлы Жылқайдаров

**Сәкен Егінбайұлы Жылқайдаров** (1956 жыл Алматы облысы Көксу ауданы Куйбышев ұжымшары - 13 қазан 2015 жыл, Алматы) - Парламент Мәжілісінің депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі

* Қазақ политехникалық институтын және Алматы жоғары партия мектебін бітірген. 
* 1979-1993 жылдары Алматы қаласы Совет аудандық комсомол комитетінің хатшысы, «Алматы гортеплокомэнерго» партия комитетінің хатшысы болып жұмыс істеді. 
* 1993-1996 жылдары – Алматы қаласы Медеу ауданы әкімінің орынбасары. 
* 1997-1999 жылдары – Алматы облысы Талдықорған қаласы әкімінің бірінші орынбасары. 
* 1999-2011 жылдары – Алматы облысы Талдықорған қаласының әкімі. 
* 2011-2012 жылдары – Алматы облысы әкімінің орынбасары. 
* 2012 жылғы қаңтардан бастап V сайланған Парламент Мәжілісінің депутаты. «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. 
## Марапаттары
* «Құрмет» ордені
* «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл»
* «Астананың 10 жылдығы»
* «50 лет Целине»
* «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл»
* «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» медальдарымен марапатталған. 
## Отбасылық жағдайы
Үйленген, үш баласы және алты немересі бар.

## Дереккөздер

Санат:1956 жылы туғандар
Санат:Көксу ауданында туғандар
Санат:13 қазанда қайтыс болғандар
Санат:2015 жылы қайтыс болғандар
Санат:Алматыда қайтыс болғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Санат:Талдықорған әкімдері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері
Төлеш Әукебайұлы Кенжин

**Кенжин Төлеш Әукебайұлы** - Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі

1946 жылы 23 шілдеде Қарағанды қаласында туған. 

1970-1975 жылдары Алматы халық шаруашылығы институтының толық курсын тыңдады (сырттай оқу бөлімі). 

Еңбек жолын 1961 жылы бастады. 

1961-1965 жж. - ҚКҒЗИ лаборанты 

1965-1968 жж. - Кеңес Армиясы қатарында қызмет өткерген. 

1968-1971 жж. - № 35 шахта, МШМБ хронометражшы, жерасты электр слесарьларының бригадирі. 

1971-1973 жж. - «Северная» шахтасының жерасты электр слесары, комсомол ұйымының хатшысы. 

1973-1977 жж. - «Шахтинск» шахтасы директорының көмекшісі, шахта партия комитетінің хатшысы, ауысым басшысы, техникалық кешен шебері. 

1977-1979 жж. - «Целиноградэлеватормельстрой» Қарағанды ЖМК жабдықтау бөлімінің бастығы 

1979-1981 жж. - «Сарань» шахтасы директорының орынбасары 

1981 -1989 жж. - ликер-арақ зауытының дайын өнім экспедиторы 

1989-1993 жж. - коммерциялық құрымдарда жұмыс істеді. 

2004 жылдан бастап ҚКХП ОК хатшысы 

2012 жылғы қаңтардан бастап - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, ҚР ҚКХП партиялық тізімі бойынша сайланған. 

Үйленген, екі қызы және үш немересі бар.

## Дереккөздер

Санат:1946 жылы туғандар
Санат:Қарағандыда туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Ким Роман Ухенович

**Ким Роман Ухенович** - Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі

1955 жылы 8 мамырда Алматы облысының Үштөбе қаласында туған. Ұлты кәріс. Алматы мал дәрігерлік институтын «мал дәрігері» мамандығы бойынша, Экономика және құқық академиясын «заңгер» мамандығы бойынша бітірген. Ташкент метрология және стандарттау институтының, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясының курстарын аяқтаған.

Еңбек қызметін 1979 жылы Қазақ КСР Дайындау министрлігінде Алматы аймақтық зертханасы бөлімінің бастығы болып бастаған.

1993-1995 жж. – басқарма бастығының орынбасары, одан кейін маркетинг басқармасының бастығы.

1995-1999 жж. – «Комбикорм» АҚ –ның бірінші вице-президенті.

1999-2002 жж. – Алматы облысы Қаратал ауданының әкімі.

2002-2007 жж. – «Қазақстан кәрістерінің қауымдастығы» РҚБ-нің бірінші вице-президенті.

2007 жылдан бастап «Қазақстан кәрістерінің қауымдастығы» РҚБ-нің президенті. Қазақстан халқы Ассамблеясы кеңесінің мүшесі.

2005-2008 жж. – «Шағын және орта бизнесті дамыту федерациясы» СЮЛ директорлар кенесінің төрағасы.

2007-2010 жж. – «Caspian Group» АҚ директорлар кенесінің төрағасы.

2012 жылдың қаңтарынан бастап – бесінші сайланған Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің депутаты. Қазақстан халқы Ассамблеясынан сайланған.

Корея Республикасы Президентінің жаныныдағы Кореяның бейбіт және демократиялы бірігуі жөніндегі Косультативтік комитеттің мүшесі.

Корей бизнесмендерінің Әлемдік форумы алқасының мүшесі.

ІІ дәрежелі «Достық» орденімен, «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы» және «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медальдарымен мараптталған.

Корея Республикасы Президентінің белгісімен марапатталған.

Қазақстанның хапкидо федерациясының құрметті президенті.

Үйленген. Ұлы – Ким Евгений Романович.Қызы – Ким Алина Романовна.

## Дереккөздер

Санат:1955 жылы туғандар
Санат:Алматы облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Санат:Қазақстан корейлері
Николай Алексеевич Кузьмин

**Кузьмин Николай Алексеевич** - Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі

1956 жылы Өскеменде туған. Өскемен құрылыс техникумын, Қазақ ұлттық техникалық университетін бітірген. 

1973-1974 жылдары Өскемен титан-магний комбинатында (бұдан әрі - ӨТМК) слесарь, жүргізуші болып жұмыс істеді. 

1974-1976 жылдары Кеңес Армиясы қатарында әскери борышын өтеді. 

1976-1987 жылдары - ӨТМК-ның слесары, жүргізушісі. 

1987-1991 жылдары - ӨТМК-нің экономисі, бөлім бастығының орынбасары. 

1991-2012 жылдары - «Титан» «Өндірістік-коммерциялық фирмасы» ЖШС-нің директоры, бас директоры. 

2012 жылғы қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының мүшесі. 

«Құрмет» орденімен, «Шапағат», «Білім беру саласының меценаты» медальдарымен марапатталған. 

Үйленген, екі баласы бар.
## Дереккөздер

Санат:1956 жылы туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Қазыбекова Меруерт Айтқажықызы

**Қазыбекова Меруерт Айтқажықызы** - Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің Хатшысы.

1961 жылы Көкшетау қаласында туған. Алматы халық шаруашылығы институтын, «Тұран» университетін, РФ Президенті жанындағы Ресей мемлекеттік қызмет академиясын бітірген. Саяси ғылымдардың кандидаты. 

1973 – 1983 жылдары – Алматы халық шаруашылығы институтының студенті. 

1983 – 1985 жылдары Оңтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік сақтандыруда инженер-экономист болып жұмыс істеген. 

1986 – 1989 жылдары Көкшетау қалалық атқару комитетінде инженер-экономист, экономист, аға экономист болып жұмыс істеген. 

1991 – 1992 жылдары – Көкшетау қаласында шаруашылық есептік-экономикалық топ жетекшісі. 

1992 – 2006 жылдары – «Тілектес» ЖШС-нің директоры, «АВЗ – 007» ЖШС-нің қаржылық директоры. 

2006 – 2008 жылдары – «Қазақстан темір жолы» ҰК АҚ Қаржы департаментінің басқарма бастығы. 

2008 жылдан бастап «Қазақстанның кәсіпкер әйелдер одағы» Қоғамдық бірлестігінің төрайымы. 

1998 – 2002 жылдары – Іскер әйелдер қауымдастығының Ақмола облыстық бөлімшесінің төрайымы (қоғамдық негізде). 

2000 жылы АҚШ-да тағылымдамадан өткен. 

2001 жылы АҚШ-да «SАBIT» бағдарламасы бойынша тағылымдамадан өткен. 

2002 – 2006 жылдары – Әйелдер кәсіпкерлігін дамыту орталығының төрайымы (қоғамдық негізде). 

2012 жылғы қаңтардан бастап бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің хатшысы. 

2002 жылдан «Ақ жол» ҚДП-ның мүшесі. 2002 – 2005 жылдары «Ақжол» ҚДП-ның Ақмола облыстық бөлімшесінің төрайымы. 2012 жылдан Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісіндегі «Ақ жол» ҚДП фракциясының мүшесі. 

«Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған. 

Қазақ және орыс тілдерін меңгерген. 

Екі баласы бар.
## Дереккөздер

Санат:1961 жылы туғандар
Санат:Ақмола облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Құралай Әнуарқызы Қаракен

**Қарекен Құралай Әнуарқызы** - Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі

1958 жылы Ақтөбе қаласында туған. И.М. Сеченов атындағы Бірінші Мәскеу медицина институтын бітірген. 

Институтты бітіргеннен кейін Ақтөбе қаласының СЭС дәрігер-эпидемиологы, Ақтөбе қаласының СЭС тамақтану гигиенасы бойынша санитарлық дәрігер болып жұмыс істеді. 

1987-1996 жылдары Ақтөбе қаласының СЭС тамақтану гигиенасы бөлімшесінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. 

1996-1997 жылдары - Ақтөбе облысы СЭС тамақтану гигиенасы бөлімшесінің меңгерушісі. 

1997-1998 жылдары - Ақтөбе қаласы мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасы бастығының орынбасары. 

1998-2001 жылдары - Ақтөбе қаласы мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасының бастығы.

2001-2002 жылдары - Ақтөбе облысы денсаулық сақтау басқармасының бастығы. 

2002-2012 жылдары – Ақтөбе облысының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің Ақтөбе облысы бойынша департаментінің директоры. 

2012 жылғы қаңтардан бастап V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 

«Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы», «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» медальдарымен және «Қазақстан денсаулық сақтау ісінің үздігі», «Денсаулық сақтау ісіне қосқан үлесі үшін», «Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау қызметкерлері кәсіподағының үздігі» омырау белгілерімен марапатталған. 

Тұрмыста, екі баласы және үш немересі бар.
## Дереккөздер

Санат:1958 жылы туғандар
Санат:Ақтөбе облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Санат:Қазақстан денсаулық сақтау ісінің үздіктері
Арман Төлешұлы

**Арман Төлешұлы** - Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің мүшесі

1967 жылы Қарағанды облысының Сәтпаев қаласында туған. Қарағанды мемлекеттік университетін, Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы Нарық институтын, Ресей Федерациясы Үкіметінің жанындағы Халық шаруашылық академиясының Жоғары бизнес мектебін бітірген. 

Университетті бітіргеннен кейін «Жезқазған түстіметалл» АҚ-нда заңгер, заң бөлімінің бастығы болып жұмыс істеген. 

1999-2001 жылдары - «Қазақмыс» «Шығысказмедь» корпорациясының филиал басшысының құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары. 

2001-2007 жылдары - «Қазақмыс» корпорациясы Заң қызметі департаменті директорының орынбасары. 

2007-2012 жылдары - «Қазақмыс» корпорациясы Заң қызметі департаментінің бастығы. 

2012 жылғы қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. 

«КСРО ҚК 70 жыл» (1988 жыл), «Жауынгерлік ерлігі үшін» (1988 жыл), «Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылғанына 15 жыл» (2004 жыл), «Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылғанына 20 жыл» (2009 жыл), «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» (2011 жыл) медальдерімен марапатталған. 

Үйленген, үш баласы бар.

## Дереккөздер

Санат:1967 жылы туғандар
Санат:Сәтбаевта туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Светлана Хайдарқызы Кадралиева

**КАДРАЛИЕВА Светлана Хайдарқызы** - Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі.
1955 жылы Омбы қаласында туған, Ресей Федерациясы.

Қарағанды кооперативтік институтын бітірген, экономист. 

1977 – 1983 жж. – «Кооператор» дүкенінің экономисі, тауар маманы, директоры; 

1983 – 1984 жж. – № 34 шаруашылық есеп дүкенінің тауар маманы; 

1984 - 1992 жж. - «Заря» көтерме – бөлшек сауда бірлестігінің тауар маманы, директорының орынбасары; 

1992 - 1996 жж. – Сыртқы экономикалық байланыс министірлігі жанындағы сауда үйінің жетекші маманы, бас директоры; 

1996 – 1998 жж. – «Береке» Мемлекеттік Акционерлік Компаниясының ет-сүт саудасы маманы, президенті. 

1993 жылы «Торговый дом Казрос» ЖШС Компаниясын құрды. 

2013 жылғы маусымнан бастап – V шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Ақ жол» Қазақстан Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған. 

Тұрмыста, екі баласы бар.
## Дереккөздер

Санат:1955 жылы туғандар
Санат:Ресейде туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Айқын Ойратұлы

**Айқын Ойратұлы** (972 жылы 28 қарашада Көкшетау облысы Куйбышев қала үлгісіндегі кентінде туған) -  Қазақ. Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі

 
## Өмірбаяны
Көкшетау мемлекеттік университетін, «Фемида» Қарағанды заң академиясын бітірген. 

Еңбек жолын 1989 жылы Куйбышев аудандық ауыл шаруашылығы басқармасының автобазасында слесарь болып бастаған. 

1997 жылдан бастап кәсіпкерлік қызметпен айналысқан. 

2004-2011 жж. «News Print» ЖШС жетекшісі («Московский комсомолец в Казахстане» газетін шығару). 

2005-2006 жж. – Алматы қалалық комитетінің екінші хатшысы. Партияны тіркеген мезгілден бастап қазіргі уақытқа дейін ҚКХП Орталық комитеті аппаратының жетекшісі. 

2007 ж. - ҚКХП Орталық комитеті Бюросының мүшесі. 

2004 және 2007 жж. - ҚР Парламенті Мәжілісі депутаттарының сайлауына ҚКХП атынан депутаттыққа кандидат болып қатысты. 2007 және 2011 жж. ҚКХП республикалық сайлауалды штабы жетекшісінің орынбасары. 

2012 жылғы қаңтар айынан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты. Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі. 

Үйленген, екі баласы бар.

## Дереккөздер

Санат:28 қарашада туғандар
Санат:1972 жылы туғандар
Санат:Көкшетау облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Санат:Көкшетау мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Фемида Қарағанды заң академиясы түлектері
Николай Николаевич Логутов

**Николай Николаевич Логутов** - Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі

1950 жылы 31 қазанда Алматы қаласында туған. В.И. Ленин атындағы қазақ политехникалық институтын бітірген.

Институтты бітіргеннен кейін Металлургия және байыту институтында инженер болып жұмыс істеген.

1975 - 1976 жж. – Фрунзе аудандық комсомол комитетінің бөлім меңгерушісі.

1976 - 1977 жж. – Алматы қалалық комсомол комитетінің бөлім меңгерушісі.

1977 - 1981 жж. – Әуезов аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы.

1981 - 1983 жж. – Қазақстан Әуезов аудандық партия комитетінің бөлім меңгерушісі.

1983 - 1985 жж. – Қазақстан Алматы қалалық партия комитетінің бөлім меңгерушісінің орынбасары.

1985 жылы – халық депутаттары Әуезов аудандық кеңесінің атқарушы комитеті төрағасының орынбасары.

1985 - 1990 жж. – Қазақстан Әуезов аудандық партия комитетінің хатшысы.

1990 - 1992 жж. – халық депутаттары Калинин аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы.

1992 - 1994 жж. – Әуезов аудандық әкімшілігінің басшысы.

1994 - 1998 жж. – «Құрылтай» сауда фирмасының төрағасы.

1996 жылы – Қазақстандағы Тверьуниверсалбанк өкілдігінің (Алматы қ.) директоры.

1998 - 2012 жж. – Алматы облысы Іле ауданының әкімі.

2012 жылғы қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының мүшесі, партиялық тізім бойынша сайланған.

«Құрмет» орденімен марапатталған.

Үйленген, екі баласы, екі немересі (қыз және ұл) бар.

## Дереккөздер

Санат:1950 жылы туғандар
Санат:Алматыда туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Анатолий Павлович Маковский

Анатолий Павлович Маковский - Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі

1955 жылы Көкшетау облысында туған. Целиноград ауылшаруашылық институтын бітірген. 

Институтты бітіргеннен кейін колхоздың төрағасы, Көкшетау ауылшаруашылық институтының оқу – тәжірибелік шарауашылығының директоры қызметтерін атқарған. 

1994-1996 жылдары Көкшетау облысы Ленинград ауданы әкімінің бірінші орынбасары болып жұмыс істеді. 

1996-1997 жылдары - Көкшетау облысы Ленинград ауданының әкімі. 

1996-1997 жылдары – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы әкімінің бірінші орынбасары, Ауылшарауашылығы департаментінің бастығы. 

1997-1998 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы әкімінің міндеттерін атқарушы. 

1998-2012 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданының әкімі. 

2012 жылғы қаңтардан бастап – Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаты, «Нұр Отан» Халықтық - демократиялық патия фракциясы төралқасының мүшесі, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі «Нұр Отан» ХДП фракциясының жанындағы Аймақтық саясат және маслихаттармен жұмыс істеу кеңесінің мүшесі. 

«Құрмет» орденімен, «Тыңға 50 жыл», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Парлментіне 10 жыл» медальдарымен марапатталған. 

Үйленген, екі баласы және төрт немересі бар.

## Дереккөздер

Санат:1955 жылы туғандар
Санат:Көкшетау облысында туғандар
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Санат:Сейфуллин атындағы қазақ агротехникалық университеті түлектері
Санат:Ақжар ауданының әкімдері
Санат:Тайынша ауданының әкімдері
Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Санат:Тыңға 50 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері
Екілік іздеу (Бинарлық)

**Екілік (Бинарлық) іздеу** - Сұрыпталған массив элементтерінің классикалық алгоритмделініп ізделінуі. Яғни, х қатарының у берілген санын немесе бөлімін табу үшін, оны жақындаған сайын екіге бөліп отыру болып табылады.
 

## C#-та берілген мысал

```c
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;
 
namespace ConsoleApplication1
{
    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            Console.Write("Массив элементтерінің санын енгізіңіз N = ");
            int razmer, X, a, b, m = -2, count;//razmer - массив элементтерінің саны;x - издеуге арналған массив элементі;
            a, b - іздеу аймағының шекарасы; m - массивтің шартты саны(-2 элемент болмаған жағдайда); 
            count - циклді өту счетчигі
            razmer = int.Parse(Console.ReadLine());
            int[] mas = new int[razmer + 1];
            Random rand = new Random();
            for (int i = 0; i < razmer; i++) 
            {
                mas[i] = rand.Next(100);
            }
            Array.Sort(mas); 
            string question;
            do
            {
                question = "y";
                count = 0;
                for (int i = 0; i < razmer; i++) 
                {
                    Console.Write("{0} ", mas[i]);
                }
                Console.WriteLine();
                Console.Write("Іздеуге арналған санды енгізіңіз X = ");
                X = int.Parse(Console.ReadLine());
                a = 0;
                b = razmer;
                while (a != b) 
                {
                    count++; 
                    m = (a + b) / 2; 
                    if (mas[m] == X) 
                    {
                        a = b;
                    }
                    else
                    {
                        if (mas[m] < X)
                        {
                            a = m + 1;  
                        }
                        else
                        {
                            b = m;
                        }
                        m = -2;//элемент табылмаған жағдайда
                    }
                }
                Console.WriteLine("Іздеуге арналған элемент X = {0} мына аймақта орналасқан m = {1}", X, m + 1);
                Console.WriteLine("Циклді өту реті {0}", count);
                Console.WriteLine("Іздеуді жалғастырамыз ба? (y/n)");
                question = Console.ReadLine();
                Console.Clear();
            } while (question == "y");
        }
    }
}
```

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* поиск
* іздеудің кодта берілген түрі 
* search algorithm
* http://greatrussianpeople.ru
* http://www.slovari-online.ru/word 

Санат:Математика
Санат:Ақпараттану