open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мори Тэрумото

**Мори Тэрумото** (22 қаңтар 1533 жыл – 27 сәуір 1625 жыл) - ірі жапондық дайме, Тесю-хан атты жердің алғашқы басшысы.

## Өмірбаяны
Аки ауданының басшысы болып табылатын Мори Такамото атты адамның баласы, Мори Мотонари атты қолбасшының немересі және ізбасары.

1571 жылы Мори Тэрумото атты атасы қайтыс болғаннан кейін Ішкі Жапон теңізінің жағалауында орналасқан Тюгоку атты ауданды өз иелігіне алған.

Мори Тэрумото жағалаудан өтіп бара жатқан Ода Нобунага атты адамның соққысын қабылдаған. Ол Икко атты діңи қауымның мүшелерін жақтаған. Ода Нобунага қайтыс болғаннан кейін Мори Тэрумото ең алғашында  соғысып, кейін оның Тоетоми Хидэеси атты ізбасарымен жақсы қарым-қатынас орнатқан, уақыт өте келе оны вассал ретінде қабылдаған. 1587 жылы Тоетоми Хидэеси атты вассалының Кюсю аралына қарсы жорығына қатысқан. 1591 жылы Мори Тэрумото өз жерлерінде Хиросима сарайын тұрғызған.

1598 жылы Мори Тэрумото Тетоми Хидэери атты ізбасарды тәрбиелеу үшін құрылған ұйым болып табылатын бес ақсақалдан тұратын кеңестің құрамына кірген. 16 ғасырдың ол иеліктерге ие болды барлық жерлері 1200000 коку күрішке бағаланған, яғни Мори Тэрумото 120 мың әскерге ие бола алған.

1600 жылы Мори Тэрумото Токугава Иэясу атты адамға қарсы шыққан, бірақ Сэкигахара шайқасына қатыспаған. Шайқас кезінде ол жас Тоетоми Хидэери атты ізбасарды қорғау үшін Осака атты жерде болған, осылайша ол Секигахара шайқасында Токугава Иэясу атты жауына жеңілген. Токугава Иэясу жеңісінен кейін оның иеліктерін азайтып, өнімі 369000 коку күріш болатын Нагато және Суо аудандарын ғана қалдырған.

1623 жылы Мори Тэрумото баласы үшін өз қалауынша биліктен бас тартқан. Баласы Мори Хидэнари (1595—1651) Тесю-хан атты жердің екінші басшысы атанған.

## Дереккөздер
Тернбулл С. «Самураи», Мәскеу, «АСТ», 2008 г. ISBN 978-5-17-040815-3
Джон Грин

**Джон Грин** (ағылш.John Green;1977 жыл 24 тамыз) – *американдық жазушы*, жас өспірімдерге арналған кітаптардың авторы. Оның ең танымал романдары деп “Жұлдыздар кінәлі” (2012) және  ”Алясканы іздестіруде” (2005)  саналады. Видеоблогшы және білім беруге арналған видеолардың құрушысы.

## Жастық шағы мен мансабы
Джон Грин Индиана штатындағы, Индианаполис қаласында, Майк пен Сидни Грин отбасыларында туылды. Джонның туылғанынан үш апта өткен соң, оның отбасысы Мичиганға, кейін Алабамаға, және де ақырында Орландо,Флоридаға көшеді. Джон Орландо қаласындағы Хайленд Даярлау мектбінде (Lake Highland Preparatory School) және Indian Springs School мектептерінде оқыған. 2000 жылы Грин Кеньон-Колледжін қосарла дипломмен (ағылшын әдебиеті мен дінтану) бітіреді.

Колледж бітірген соң Джон 5 ай бойы, балалар ауруханасында капеллан студенті  ретінде жұмыс жасайды. Осы сәтте ол дін қызметшісң болуға ынталанған, бірақ ауыр аурулардан зардап шеккен балалармен жұмыс жасау Джонды жазушы болуға шабыттады.

Бірнеше жыл аралығында Грин Чикагода өмір сүреді. Осы жерде ол Booklist журналындағы редактор көмекшісі болып жұмыс істеген уақытта, рецензиялар мен ”Алясканы іздестіруде” романың жазады. Осы уақытта ол жүздеген кітаптарға рецензия жазыпты. Кейін 2 жыл шамасында ол Нью-Йоркте тұрады.

## Жұмыстары
Джон Гриннің тұңғыш романы ”Алясканы іздестіруде”, 2005 жылы күнің көріпті. 2012 жылы “Нью-Йорк Таймстың” бестселлердің тізіміне кірген.

Джон Гриннің екінші романы “Көптеген Катериналар” (2006 жыл) атты романы, жыл сайынғы Принц Премиясында екінші орынға ие болып, *[[Los Angeles Times]]* кітап премьерасында финалға шығыды.

2008 жылы шыққан Джонның “Қағазды қалалар” атты романы да көптеген жетістіктерге жетті .

Осымен қатар Джонның “Уилл Грейсон , Уилл Грейсон” , “Жұлдыздар кінәлі” және тағы да басқа романдары бар.

## Жеке өмірі
Джон Грин Индианаполиста, әйелі Сара Урист Гринмен және ұлы Генри, қызы Элиспен бірге тұрады.

## Библиографиясы
* Алясканы іздестіруде
* Көптеген Катериналар 
* Қар жаусын : 3 мерекелік хикаяттар
* Қағазды қалалар 
* Уилл Грейсон,Уилл Грейсон
* Жұлдыздар кінәлі

## Дереккөздер

## <nowiki/>

Санат:Жазушылар
Санат:1977 жылы туғандар
Тоетоми Хидэцугу

Бұл үлгі үлгілер синтаксисінің күрделі функцияларын қолданады.

Бұл үлгінің жасалу құрылымымен толық таныс болмайынша және күтпеген жағдай салдарын түзеуге сенімді болмасаңыз бұны өңдемеуге тырысыңыз. Тәжірбиені үлгі зертханасында немесе өзіңіздің жеке зертханаңызда жасаңыз. 

Тоетоми Хидэцугу (1568 жыл - 15 маусым 1595 жыл) - Сэнгоку дәуірінің жапондық даймесі, Тоетоми Хидэеси атты вассалдың жиені.

## Өмірбаяны
Тоетоми Хидэеси атты вассалдың үлкен әпкесінің ұлы Миеси тайпасына қабылданып Миеси Нобуеси деген есімге ие болған. Бірталай уақыттан кейін өзінің танымал ағасының құрметіне орай Хашиба Хидэцугу деген ат қойылған.

1582 жылы Тоетоми Хидэеси өз жиеніне табысы 400000 коку күріш болатын Оми ауданың тарту еткен. Оның тұрғылықты жері Омихатиман сарайы болған. Тоетоми Хидэцугу өз ағасына Нагакутэ(1584), Нэгородзи(1585), Сикоку (1585), Одавара(1590) шайқастары кезінде жақсы көмектескен.

1590 жылы Тоетоми Хидэцугу Оде Набукацу атты адам иелік еткен Овари ауданыңдағы Киеси сарайының басшысы ретінде сайланған. 1591 жылы Тоетоми Хидэеси өзінің кіші баласы Нобукацу атты мұрагерінен айырылғаннан кейін Тоетоми Хидэцугу атты адамды асырап алған, және оған кампаку лауазымын берген. Тоетоми Хидэеси Киото қаласына бет бұрып, ағасы салған мемлекет бастығының тұрғылықты жеріне келген. Хидэеси Хидэцугу атты асыранды баласын салтанатты түрге мұрагері ретінде жариялаған. Алайда, Тоетоми Хидэцугу Корея жеріне қарсы соғыстан бас тартқаннан кейін оның ағасымен қарым қатынасы нашарлап кеткен. Тоетоми Хидэеси Корея жеріне қарсы жорықты, ал оңын ағасы мемлекеттің ішкі мәселелерін жүргізген.

1593 жылы Тоетоми Хидэеси атты дайменің Хидэери атты баласы дүниеге келген, осылайша Хидэцуги мен Хидэеси арсындағы  қарым-қатынас нашарлаған.

1595 жылы Тоетоми Хидэцугу көтеріліс бастамақшы болды деп айыпталып, сэппоку рәсімін жасаған, кейін Тоетоми Хидэеси атты дайменің бұйрығы бойынша оның әйелі және балалары өлтірілген.

## Дереккөздер
Тернбулл С. «Самураи», Москва, «АСТ», 2008 г. ISBN 978-5-17-040815-3
Тейлор Дейн

**Тейлор Дейн** (ағыл. Taylor Dayne, шын аты: Leslie Wunderman,7 наурыз 1962 жылы туған ) — америкалық әнші. Оның ең атақты синглдары өте тез таралып кетті. Мысалы 1980 жылы шыққан «Tell It to My Heart»  синглі - АҚШ-тың ең атақты 10 сиглінің қатарына кіріп қана қоймай, үлкен халықаралық хит те болды.
Оның бұл әні сольды әнндерінің ең алғашқы қадамы болып саналды. Ол профессианалды түрде ән айтуды мектепті бітіргеннен кейін бастады. Ең алғашқы рет ол «Felony» рок-группасында және «Next» деп аталатын нью-вейв коллективте ән салды. Бірақ, ешбір группада да ол табыс таба алмады. Осыдан кейін, колледжді бітіріп ол өзінің сольді ән айтуын бастады және ән жаза бастады.
Сосын, Америкадағы номір бірінші хиті «Love Will Lead You Back» (1990) кейін, Тейлор Дейн америкалық ондықтан тез шығып кетті.

## Дискография

### Студиялық альбомдары
•Tell It to My Heart (1988)

•Can't Fight Fate (1989)

•Soul Dancing (1993)

•Naked Without You (1998)

•Satisfied (2008)

## Дереккөздер

Санат:АҚШ әншілері
Сегіз державалар одағы

**Сегіз державалар одағы** (ұлт.қытай.八國聯軍) – әскери одақ. Құрамына Ресей империясы, АҚШ, Германия, Ұлыбритания, Франция, Жапония, Австро-Венгрия және Италия кірді, сонымен қоса, Пекиндегі Елшілік ауданға бірнеше дипломатиялық міндеттер шабуылына қарсы жауап үшін олардың жасағы Цин империясы кезіндегі Қытайға басып кірді. Жасақ құрамында одақтың 45 000 солдаты кірді. Жорық кезінде одақ жасақтары елшілікке жасаған шабуылдарын тоқтатты, 1900 жылдың тамызында Ихэтуаньдық көтерілісті басып, Қытай императорының армиясын талқандады. Империялық билеушілер тең емес қорытынды хаттама жазуға мәжбүр болды.

## Оқиғалар ағымы

1900 жылы одақ әскерлері Бейжіңге басып кірді. Император Гуансюй, жесір қалған Цыси патшайым және жоғарғы шенеуніктер император сарайын тастап, бейбіт келіссөз жасау үшін атақты төре Ли Хунчжанды жіберді. 

Одақ мүшесі ретінде Австро-Венгрия Қытайға құрамында екі оқу кемелері және «Кайзерин унд кенигин Мария-Терезия»,  «Кайзерин Елизабет»,  «Асперн»,  «Зента» атты крейсерлері бар австро-венгриялық флотты, сонымен қоса 1900 жылдың сәуірінде бір топ теңіз жаяу әскерлерін жіберді. Маусым айында олар Ихэтуаньдық көтеріліс күшінен Тяньцзиндік темір жолды сақтап қалды және де Хайхэ мен Тайжчу өзендерінің бойында қаруланған джоноктар флотын  талқандады. Дагу бекінісін басып алу кезінде Жапонияның Императорлық флоты, ресейлік Тынық мұхиттық флоты, Ұлыбританияның корольдық әскери-теңіз флоты, АҚШ  әскери-теңіз күштері және Францияның ұлттық әскери-теңіз күштері қатыстырылды. Басып алғаннан кейін крейсерлер біраз уақыт бойы кемежайдан кетпей тұрды, тек дау-дамайды реттелгеннен кейін ғана флот экипажынан кетті. Ихэтуаньдық көтерілісті басу үшін Георг Людвиг фон Трапптың үлесі мол болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста ең бір нәтижелі австриялық сүңгуірші болған еді.

## Одақты бағалау

Сегіз державалар одағы қытай тарихшыларымен әлсіз Қытайға мықты империялардың мемлекетті талқандау үшін басып кіруі деп бағалануда. Бұл жағдайлар халықтың күйін одан әрі тұрақсыздандырды.

## Дереккөздер
Барун Собти

Барун Собти (ағыл. Barun Sobti, 21 тамыз 1984 жылы туылды, Дели, Үндістан) — үнді әртісі және модель.

## Өмірбаяны
Пенджаб отбасында дүниеге келген.

BPO-да жеті жыл бойы менеджер болып жұмыс істеді. «Shraddha» (2009) телехикаясында дебютке шығып, кейін  «Dill Mill Gayye» (2010) телехикаясында эпизоттық және «Baat Hamari Pakki Hai» (2010) жетекші рөлін ойнап шықты. «Мұздан суық, оттан ыстық» (2012) телехикаясынан кейін Болливудта киноға түсіп және азиялық ең сексуалды ерлеріне 2012 жылы кірді.

12 желтоқсанның 2010 жылынан бастап Пашмин Манчанда үйленген.

## Фильмографиясы

### Хикаялар

### Фильмдері

## Марапаттары

## Дереккөздер
Санат:1984 жылы туғандар
Санат:Үндістан
Санат:Үндістан актерлері
Сатакэ Ёсисигэ

Сатакэ Есисигэ (7 наурыз 1547 жыл - 19 мамыр 1612 жыл) - жапондық самурай, Сатакэ Есиаки атты адамның үлкен ұлы болған және Хитати ауданындағы Ота сарайын басқарған.

## Өмірбаяны
1562 жылы әкесі оған билікті берген, осылайша ол бар ауданды Сатакэ тайпасына біріктірген. Ол ең алғашында Сиракава сарайын жаулап алған, оған Ходзе тегі қызығушылық танытқан. Ол Сатоми Уцуномия тектерімен біріккен, Хитати тегін Ходзе тегінің шабуылынан қорғаған. Нумадзири шайқасы кезінде 20000 адаммен 80000 әскерге қарсы шыққан, жауы Ходзе болған.

1580 жылдың ортасында ол Датэ Масамунэ атты адамға ұйымдастырылғaн күреске араласқан. Оның әскері 1585 жылы Хитадори көпірінде Датэ әскерімен шайқасқа түскен.

1589 жылы Сатакэ тайпасын басқаруды өз Есинобу атты ұлына тапсырған, алайда билікте ұзақ уақыт бойы тұрақтаған. 1590 жылы Сатакэ тайпасы Тоетоми Хидэеси атты басшының вассалы атанған Есисигэ өмірінің соңына шейін Рокуго сарайында тұрған.

1580 жылдардың ортасында Есисиге Датэ Масамунэ атты адамға қарсы әрекетке араласқан, себебі Асина және Сома атты рулық тайпаларымен байланыста болған, 1585 жылы оның әскері Хитадори жанындағы шайқаста Датэ күшіне қарсы күрескен.Есисигэ Токугава қаһары кезінде Есинобу атты адамды қорғап қалған. 1602 жылы Сатакэ тайпасын тек қана Акита ауданына жіберген, осылайша олардың табыстары 2 еседен артық төмендеп кеткен (545000 коку шамасынан 200000 коку шамасына дейін төмендеген).

1589 жылы Есисигэ Сатакэ рулық тайпасын басқаруды ресми түрде Есинобу деген баласына ресми тапсырады, бірақ ұзақ уақытқа дейін билікке араласады. Есисигэ бар күшімен Одавара шайқасында көмектеседі. 1600 жылы Токугава Иэясу және Исида Мицунари атты басшылардың арасында келіспеушіліктер туғанда Есинобу сасқалақтап қалады. Алғашында, ол Исида жағына өтуді ойлайды және Уэсуги Кагэкацу атты адамға хат жібереді, соңында ойынан айнып қалады, Токугава жағына өтуге шешім қабылдайды. Сэкигахаре жанындағы шайқастан кейін Есисигэ Есинобу жағына шығып, оны қорғап қалуға тырысады. 1602 жылы Сатакэ рулық тайпасын Акита ауданына жібереді, оның табысы азайып қалады. Есисигэ өмірінің соңына дейін Рокуго сарайында тұрды.
## Тұлғасы
Есисигэ қатал жауынгер ретінде белгілі. Ол әскери адам позициясын ұстанғандықтан және өз болмысы бойынша суық жүзді тұлға болғандықтан қатал қолайсыз жағдайларға жақсы бейімделген. Ол Рокуго сарайында өмір сүре бастағаннан кейін оның Есинобу атты ұлы әкесіне қамқор бола бастаған.

## Дереккөздер
http://wiki.samurai-archives.com/

Санат:Самурайлар
Элизабет Аллен

**Элизабет Аллен** () — американдық режиссер және продюсер.

## Өмірбаяны
АҚШ, Саффолкада дүниеге келген. Әкесі Элизабет Аллен — атақты физик Филип Б. Аллен

«Ward Melville High School» орта мектебінің , «USC Film School» кино-мектебінің, «Cornell University» университетінің түлегі.

Джек Николсонның шәкіртақысымен марапатталды.

## Мансабы
Мансабы 1990 жылы басталды. Оншақты фильмдар мен телехикаяларды түсіріп, олардың продюсеры болды.Режиссеры болған фильмдардың ішіндегі ең атақтылары: «Рамона және Бизус» фильмі, (2010, басты рөлдердегі  Джои Кинг және Селена Гомеспен бірге), телехикая — «Сплетница» (2007—2011,  Блейк Лайвли и Лейтон Мистермен бірге) және «Дневники вампира» (2009—2011, Нина Добревпен бірге).

### Режиссёр
2001 — Эддидің көз алмасы / Eyeball Eddie

2006 — Акуамарин / Aquamarine

2007-2011 — Өсекші қыз / Gossip Girl

2010 — Рамона және Бизус / Ramona & Beezus

2010-2011 —  Болжап болмайтын өмір / Life Unexpected

2009-2011 — Вампирдың күнделігі / The Vampire Diaries

### Продюсер
2001 — Эддидің Көз Алмасы / Eyeball Eddie

## Сілтемелер
Mortal Kombat (видео ойын)

**Mortal Kombat** (MK) (ағылшын тілінен Mortal Combat-өлім шайқасы) – файтинг(жекпе-жек) жанрындағы ойындар топтамасы. Ойынды Эд Бун мен Джон Тобиас құрды. Бұл ойын топтамасы басында Midway Games компаниясы аркадалық автоматтарға әзірлеген бірақ оның орнына басқа платформаларға шығарылатын болды. Acclaim Entertainment компаниясы Mortal Kombat-ты ойын консоліне шығарумен айналысты. Midway Games банкротыққа ұшырағаннан кейін 2009 жылы бүкіл активтері Warner Bros. компаниясының иелігіне өтті, сонымен қоса франшизаға құқық та берілді, қазіргі уақытта ойын  **Warner Bros. Interactive Entertainment**. компаниясының иелігінде.Ең басында ойын әзірлеушілер Жан-Клод Ван Дамның қатысуымен ойын жасауды қалаған, бірақ оның орнына 1992 жылы  Mortal Combat жасалып шығарылды. Қазірде Mortal Combat  Street Fighter ойынымен бірге әлемдегі ең  табысты және ең беделді франшиза. Бұл ойын топтамасы озбырлықтың жоғары деңгейімен, қанды шайқастарымен –Brutality,  Fatalitу-імен әйгілі, оны қолдану үшін пернелерді реттілікпен басу керек, ESRB-нің пайда болуына осы үлкен үлес қосты.Ойын атында Kombat сөзінде «С»-дің орнына «К» қолданылады, оның себебі олар [К] дыбысының қаттырақ байқалуын қалады. Ең алғашқы ойындар өте шынайы спрайттармен ерекшеленген, сонымен бірге жаңа кейіпкерлерді жасауда палитралардың ауысуымен. Mortal Kombat сериясы бойынша көптеген ойындар, фильмдер әзірленді.

## Кейіпкерлер
### Бірінші бөлімнен
Джонни Кейдж - Ол әйгілі Голливуд әртісі, Жер шарындағы ең мықты адамдардың қатарына жатқызалатын ол, турнирге фильмдерде оның кейіпкерінің істеген трюктерін ешқандай каскадерлар емес, оның өзі жасайтыын дәлелдегісі келгендіктен кірді.

Кано - Қара Айдаһар кланының басшысы. Шанг Цунгтың артынан еріп келген.

Саб-Зиро - Есімі Квай Лиан. Лин Куэй кланынан жіберілген сарбаз.

Соня Блэйд - АҚШ Қарулы Күштерінің лейтенанты. Ол керемет күшке Рейденнің арқасында жетті және онымен бірге жақсылықты қорғады.

Рейден - найзағай құдайы. Шанг Цунгты тоқтату үшін Жер шарының ең мықты сарбаздарын жинақтаушы.

Лю Канг - Шаолинь әулиесі. Турнирге Шанг Цунг пен Гороны тоқтату үшін жіберілді.

Скорпион - Жойылып кеткен Ширай Рю кланының мүшесі болған. Елес-ниндзя, турнирге қатысудағы басты себеп, Саб-Зироны өлтіру

Санат:Mortal Kombat
Санат:Компьютерлік ойындар
Skittles

**Skittles** (ағылшын тіліннен аударғанда кегель ойны) — Mars Inc компаниясының жеміс дәмімен жасалатын шайнауға арналған кәмпиттің бренді. Қатты, қантты сиропы бар кәмпиттің әрқайсысының үстінде М әріпі берілген. Сонымен қатар, қантты сироптың түсі арқылы оның дәмі анықталады. Құрамында қант, жеміс шырынымен гидрогендендірілген өсімдік майы, лимон қышқылы және табиғи, қолдан жасалған иістендіргіш бар. Ресми ұраны - "Кемпірқосақтың дәмін тат".

## Нұсқалары
Кәмпиттер әр түрлі дәмде, әртүрлі түсте шығарылады. Әр қаптаманың ішінде 5 әртүрлі дәмдер мен түстер бар. Қызыл қаптамада мынадай дәмдер бар: апельсин, құлпынай, лайм, лимон, қара қарақат. Ал жасылында: мандарин, ананас, таңқурай, шие, алма. Skittles-тің төрт түрі бар: жемістер, екеуі біреуінде, қышқылды микс, жемісті қуат. Бір қаптамада 38 г., Skittles Pouch-та 100 г. бар

.

Санат:Шоколад
Өжкен Тыныбаева

**Өжкен Кәрібжанқызы Тыныбаева** (13 қазан 1930 жыл, Семей облысы, Ақсуат ауданы - ? ) — филолог, М.Әуезов шығармашылығын зерттеуші, М. Әуезов атындағы Семей университетінің құрметті профессоры (2007 ж.), филологиядан көптеген еңбектердің авторы.

1947 жылы Семей облысы, Ақсуат ауданындағы орта мектепті "Алтын медальмен" бітіріп, осы жылы С.М. Киров атындағы Қазақтың мемлекеттік университетінің фиология факультетіне түсіп 1952 жылы бітірген. Университтетте қазақ әдебиетінен М. Әуезовтің, Е. Ысмайловтың, Б. Кенжебаевтың, Т. Нұртазиннің дәрістерін тындады. Қазақ тілінен С. Кеңесбаев, Н. Сауранбаев, М. Балақаев, Х. Мамановтардан тиянақты да жан-жақты білім алды. Факультеттегі әдебиет үйірмесінің мәжілісін М. Әуезов өзі өткізіп, баға беріп, бағыт сілтеп отыратын еді. Ө. Тыныбаева осындай ортадан тәлім алып 1952 жылы желтоқсан айынан Н.К. Крупская атындағы Семейдің педагогикалық институтының филология факультетінде оқытушы болып еңбек жолын бастады.

1974 жылы «М. Әуезовтың "Абай жолы" эпопеясындағы әйелдер образы» деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғайды. Қоғамдық, тәрбие жұмыстарына белсене араласты. Бұл институтта 26 жыл еңбек етіп, 1978 жылы 13 желтоқсанынан Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының қазақ әдебиеті кафедрасында аға оқытушы, доцент (1985) болып 2000 жылға дейін ұстаздық етті. Әр студенттің өз орнын тауып қазақ тілі мен әдебиеттің жанашары ғана емес, толық мәніндегі маманы болып шығуына ерекше назар аударды.

Ғылыми зерттеушілік саласы Ежелгі дәуір әдебиеті, балалар әдебиеті, түркі тілдес халықтар әдебиеті) ауқымында 50-ден астам ғылыми-әдістемелік мақалдар жазды. Жалпы білім беретін мектептің 5-11 сыныптарына арналған көмекші құрал ретінде "Түркі тілдес халықтар әдебиетінің кейбір үлгілері" атты хрестоматиясы (20 бет) "Білім" баспанасынан 2007-2008 жылдары қайта басылып шықты. Көп жылдық ұстаздық қызметі педагог кадрларды дайындауға, филология ғылымдарын дамытуға қосқан үлесі үшін Білім және ғылым министрлігінің (2005 ж.). М.Әуезов атындағы Семей университетінің құрметті профессоры (2007 ж.).

Санат:13 қазанда туғандар
Санат:1930 жылы туғандар
Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары
Санат:Қазақстан филологтары
Four (One Direction альбомы)

***Four*** — ағылшын-ирландық One Direction тобының 2014 жылдың 17 қарашасында шыққан төртінші студиялық альбомы.

## Альбом жайлы
27 сәуір 2014 жылы One Direction тобы өздерінің төртінші студиялық аьбомын шығаратынын хабарлады. Альбомның қабы мен аты 8 қыркүйек 2014 жылы тотың официальды сайтында жарияланды.

Альбом шыққан кезде олардың «Fireproof» әнін берілген уақыттың ішінде тегін жүктеуге рұқсат берілді.

Лонгплей One Direction тобының төртінші альбомы болды. Бұл альбом Billboard 200 чартінде бірінші орынды иеленді.

## Композициялар тізімі

### Стандартты басылым

### Делюкс-басылымдар:

## Дереккөздер

Санат:One Direction альбомдары
Кристиан Сапата

**Кристиа́н Эдуа́рдо Сапа́та Вале́нсия** (исп. Cristián Zapata; 30 қыркүйек 1986, Падилья, Колумбия) — колумбиялық футболшы, «Милан» клубының және Колумбия ұлттық құрамасының қорғаушысы.

### Мансабы
Сапата — Колумбияның титулды және атақты клубы, «Депортиво Кали» клубының түлегі. Өте талантты және болашағы зор қорғаушыға «Удинезе» клубы көз тастаған еді және 2005 жылдың 31 тамызында келісім-шартқа отырған еді. Сапата 2005 жылдың 19 қарашасында ең алғаш ойының көрсеткен еді, ал 21 желтоқсанда ол ең алғаш добын соққан еді.

### Дереккөздер
Игілік Омаров

Игілік Омаров (1934-2007) – арқадан шыққан айтулы әнші.

Арғын тайпасының Қуандық руының Алсай бөлімінен шыққан. 
«Ақерке», «Тау ішінде», «Сен сұлу», «Әлі есімде», «Қанатталды», «Жамбас сипар», «Адасқақ», «Жайлаукөл кештері», «Арқа аруы», «Мұңданып менің дағы туар айым», Ауылым» әндерін шырқағанда жанынды тербеп, жүрек-бауырынды солқылдатқан әнші ретінде халықтын есінде қалды. 
Игілік Омаров маңғаз бітімді, кербез талант иесі. Ол сол талантты туған халқының игілігіне арнады. Еркелете шырқаған  есіл үн есінегендерді ұйқысынан оятты, жастардың арман қанаттарын қатайтып, биіктерге самғатты.
Соңына өзіне ғана тән сыршыл да сырбаз, еркін де ерке, ашық та ғашық үнімен «Игіліктің дауысы ғой» дегізіп, талай тамаша әндер қалдырған, ән салу мәнері, өнер адамына лайық әдебі бөлек болған Игілік Омаров – арқадан шыққан айтулы әнші.

## Дереккөзі
 "«Айгөлек» балалар журналы, №9, 2014 жыл"
Сальваторе Бокетти

**Сальвато́ре Бокке́тти** (итал. Salvatore Bocchetti; 30 қараша 1986, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, «Милан» клубына жалға берілген мәскеулің «Спартак» клубының орталық қорғаушысы. Италия ұлттық құрамасының сапында ойын көрсеткен.

### Мансабы
Сальваторе Боккетти Пьедимонте Д’Алифе ди Писчинол мектебінде футбол ойнай бастаған еді, ал осы клуб жергілігті чемпионатта ойын көрсекен еді. команда которой выступала в чемпионате района. 13 жасында алдағы төрт жылын өткізген «Асколи» мектебінің клубына көшкен еді. 2005 жылы С1 Сериясында ойын көрсететін «Виртус Ланчано» клубына жалға берілген.

### Дереккөздер
Дұғаның маңызы

## Дұғаның маңызы
Дұға – әлсіз, әлжуаз пенденің құдіреті шексіз Ұлы Жаратушымен үнемі байланыс құруы, арқа сүйеуі. Дұға – мұсылмандағы асқақ арман-тілектің көрінісі. Адам баласының осы асқақ арман-тілегінің ішінде ұрпақ сүю де бар. Сондықтан ол Жаратқаннан ұрпақ сыйлауын сұрап, дұға жасайды.
Құранда берілген дұғалардан адамзат үшін ізгі ұрпақтың қаншалықты маңызды екенің байқаймыз. Себебі, пайғамбарлардың өзі кейінгі ұрпағының тақуалығын тілеген. Біз пендешілікпен әйтеуір бір ұрпақ бере гөр немесе ұл не қыз болсын деп сұрап жатамыз. Ал оның қандай болып өсетінін көп ойлана бермейміз. Сондықтан Ұлы Жаратушыдан салиқалы ұрпақ сұрау керек. Ол үшін ұрпағымыз өмірге келмей тұрып аталмыш мазмұндағы иләһи дұғаларды көбірек оқығанымыз абзал.
## Дереккөзі
«Айгөлек» балалар журналы, №12, 2014 жыл.
Иньяцио Абате

**Игнасио Абате** (; 12 қараша 1986, Сант-Агата-де-Готи, Италия) — италиялық футболшы, қорғаушы. 2012 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері.

## Карьерасы
Футболшы Беньямино Абатенің ұлы.

"Милан" футбол клубының түлегі. 2004 жылдан бері осы клубтың мүшесі. 2004-2007 жылдары "Наполи", "Сампдория", "Пьяченца", "Модена" клубтарына жалға берілді. 2007 жылы "Эмполиге" ауысты да, бір маусымнан соң қайтадан "Миланға" оралды. 

Италияның бірнеше жастағы және Олимпиадалық құрамасында ойнады.

Ұлттық құрамадағы дебютін 2011 жылы 11 қараша күні сырт алаңда Польшаға қарсы өткізді. 2012 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

; «Милан»

* Италия чемпионы: 2010/11
* Италия суперкубогы (2): 2011, 2016

; Италия құрамасы

* ЕУРО-2012 күміс жүлдегері 
* Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2013

## Қатысқан турнирлері

* Пекин-2008 Олимпиадасы
* Еуропа чемпионаты: 2012
* Конфедерациялан кубогы: 2013
* Әлем чемпионаты: 2014

## Дереккөздер

Санат:Италия футболшылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Пьяченца ФК ойыншылары
Санат:Модена ФК ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Пабло Армеро

**Пабло Эстифер Армеро** (исп. Pablo Estífer Armero; туған күні 2 қараша 1986, Сан-Андрес-де-Тумако) — колумбиялық футболшы, Бразиялияның "Байя" клубының қорғаушысы.

## Мансабы
Пабло Армеро 2004 жылы «Америка Кали» клубында мансабын бастады. 2005 жылы ол Либертадорес Кубогында ойын көрсетті және осы турнирда 2 ойын көрсеткен еді. 2008 жылы футболшы клубына Колумбия чемпионының 13-ші титулын жеңуге көмек көрсеткен еді.

2010 жылы 28 тамызда «Удинезе» клубымен келісім-шарт жасасты; трансферлық сома 1,2 млн еуро болып табылады.

Колумбия ұлттық құрамасының 2014 жылы өткен әлемдік біріншілікте ең алғаш голының авторы.

## Жетістіктері
**Америка Кали**

* Колумбия чемпионы: Фин. 2008

**Наполи**

* Италия кубогы: 2014

**Колумбия құрамасы**

* Орталық Америка және Кариб елдері ойындарының жеңімпазы: 2005

## Сілтемелер
* Профиль
* Профиль 

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Фламенго ФК ойыншылары
Санат:Баия ФК ойыншылары
Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Бхутавада

**Бхутавада** (элементаризм) - ежелгі үнді философиясы тұжырымдамаларының бірі. Упанишадаларда және эпоста (Махабхарата) айтылады. Кейбір бертінгі деректемелерде локаятаның бір түрі ретінде көрінеді. ***Бхутавада*** іліміне сәйкес, заттардың өз қасиеттері бойынша барлық айырмашылықтары осы заттарды жасайтын барлық материалдық элементтердің қосылысындағы айырмашылықтарға байланысты. Сана - материалдық элементтердің ерекше қосылысының нәтижесі, ол пайда болғаннан кейін өзінің бойында осындай қосылысты ұдайы жаңғыртып отырады, бірақ басқа қосылыстар сананың пайда болуына ешқашан жете алмайды. Локаятаның ізбасарлары сияқты ***Бхутавадаға*** берілгендер гносеологияда сенсуалистер және этикада гедонистер болды. ***Бхутаваданың*** ежелгі текстері сақталмаған.
## Дереккөздер

Санат:Атеизм
Габриэль Палетта

**Габриэль Алехандро Палетта** (исп. *Gabriel Alejandro Paletta*; 15 сәуір 1986, Буэнос-Айрес) — арғы тегі аргентиналық болған, италиялық футболшы, қорғаушы. Италия құрамасы сапында 4 кездесу өткізген.

## Мансабы
Габриэль Палетта «Банфилд» клубында ойын көрсетті, ал 2005 жылы Аргентинаның жастар құрамасының сапына шақырылып, әлімдік біріншілікте 7 ойын көрсетіп, жеңіске жеткен еді. Осыдан кейін ол «Ливерпуль» скауттарының  көзіне түсті. Жазда, 2006 жылы, мерсисайдтық клубқа ауысты, ал 25 қазанда Габриэль клуб сапында тұңғыш рет алаңға шықты.

## Жетістіктері

; «Бока Хуниорс»

* Аргентина чемпионаты: 2008 (Апертура)
* Оңт. Америка суперкубогы: 2008

; Аргентина

* Жастар арасындағы әлем чемпионы: (2005)

; «Милан»

* Италия суперкубогы: 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі мен статистикасы

Санат:Буэнос-Айресте туғандарСанат:15 сәуірде туғандар
Санат:Аргентина футболшылары
Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Банфильд ФК ойыншылары
Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Санат:Парма ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Аталанта ФК ойыншылары
Егерде мен қалсам (фильм)

**Егерде мен қалсам** (ағылш.If I Stay) – американдық фильм ,  Гейл Форманның біраттас  романының экрандауы . Бүкіләлемдік көрсетілім 2014 жылы 18 тамыз күні болған 

## Желісі
Басты кейіпкер – жас келіншек Мия , виолончельмен әуестеніп , Адам атты  жас жігітке ғашық болады. Автомобиль апаты кесірінен Мияның бүкіл отбасысы – анасы , әкесі және де інісі – мерт болады . Ал Мияның өзі , комада .  Қазіргі кезде , оның алдында өте маңызды шешім қабылдау тұр – осы дүниеде қалып , Адаммен бірге болу немесе о дүниеге барып , отбасысына қосылу .

## Рөлдерде
* Хлоя Грейс Морец – Мия Холл
* Мирей Инос – Кэт
* Джейми Блэкли – Адам
* Джошуа Леонард – Денни
* Лиана Либерато – Ким
* Стейси Кич  - дедушка
* Лорен Ли Смит – Уиллоу
* Джейкоб Дэйвис – Тедди
* Али Милнер – Лиз 
* Аиша Хиндс – сестра Рамирез 

## Өндіріс
2010 жылдың желтоқсанында , осы фильмның өндірісімен Summit Entertainment айналысатыны мәлім болды . Мияның рөліне Дакота Фэннинг , Хлоя Грейс Морец және де  Эмили Браунинг сынап көрген . Фильмнің режиссері *Кэтрин Хардвик* болуы тиіс еді , бірақ та оның орнына бразилияндық фильм жасаушы Хейтор Далия ие болды  , бірақ та кішігірім уақыт өткеннен кейін ол да кетіп , жаңа режиссер деп Ар Джей Катлер атанады .  2014 жылдың 24 қантар күнінде басты рөлге Хлоя Грейс Морец ресми түрде нығайтылады . Фильмнің түсірілуі 2013 жылы 30 қазанында , Ванкувер қаласында басталды .

## Әуен
Эйтор Перейра композитор болады . Саундтрек 2014 жылының 19 тамыз күнінде шаққан WaterTower Music». 

## Релиз
Metro-Goldwyn-Mayer және Warner Bros. релиздің мерізімін 2014 жылы 22 тамыз күніне қойыпты . 

## Ой - Пікір
Фильм сыншылардан аралас ой-пікірге ие болады , сыншалардың көбісі Хлоя Морецтің жақсы ойнын бағалаған .  «Salis Magazine» фильм 5 жұлдыздан 2,5 жұлдызға ие болады.

## Дереккөздер

Санат:Кино
Антей

[thumb|right|300px|[Геракл мен Антейдің айқасы, Gregorio de Ferrari сызған.]]
**Антей** (, Antaios) — ежелгі грек мифологиясындағы жойқын күш иесінің бірі. Антейге қатысты бербер мифологиясында да ұқсас сюжет кездеседі, демек екеуі бір тамырдан шыққан миф екені анық.

Миф бойынша, Антей жер құдайы Гея () мен теңіз құдайы Посейдонның () ұлы, Ливияның патшасы болған. Әйелі  Тингис. Антейдің күші ерекше жойқын болған және ол жерге денесі тиіп тұрса болды, жер құдайы Геядан (анасынан) шексіз күш-құдірет бойына сіміріп, ешкім оны жеңе алмайтын болған. Ол өз жерінен өткен адамдарды өзімен күресуге мәжбүрлеген және оларды өлтіріп, өз әкесі Посейдонға олардың сүйегінен бір ғибадатқана салуға тырысқан.
[thumb|left|200px|[Геракл мен Антей,  б.з.б.515-510жж., Лувр]]
Грек батыры Геракл (Геркулес) Ливиядан өтіп бара жатып Антеймен күрескен екен. Антей әр рет жерге жығылғанда денесі жерге тисе болды жарасы қалпына келіп, қайтадан күші тасып шыға келген. Мұны байқаған Геракл оны биікке көтеріп, оның денесін жерге еш тигізбей қойған. Сөйтіп Антейдің күші сарқылып, тұншығып өлген.

Қазір адамдар Антей әңгімесінің мәнін "Рухани күш Материялық негізден ажырап қалмауы керек" дегенге келтіреді. Сондай-ақ, бұл мифология бір адам өзінің отанынан, тегінен, негізінен, тамырынан ажырап қалмауға тиіс, әйтпесе оның күші сарқылып, күйреп жоғалады деген мағынаны да емексітеді. Ал, мемлекет тұрғысынан айтқанда әр ел, әр халық өз жерінен ажырап қалмауы, территориясын ішкі-сыртқы жаулардан қатаң күзетуге, қорғауға тиіс дегенді білдіреді.

Ежелгі скульптурада Антей мен Гераклдің күресі негізгі тақырыптың бірі болған. Алиьгери Дантенің «Құдіретті комедия» еңбегінде де Антей образын Тозақтың тоғызыншы қабатын күзетуші жауынгер ретінде суреттеген. Генрих Гейне Антей туралы мифті өлеңмен жазған.

Грек мифологиясындағы Антей - Посейдон мифі мен Ливия - бербердің осы тектес мифі ( деп аталған) сабақтасып жатқандықтан, тарих атасы Геродот Посейдонды ең алғашында Берберлердің мифі деп, кейін оны Гректер өз мифологиясына қосып алған деп жазады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Антей мифологиясы ағылшынша

Санат:Ежелгі грек мифологиясы
Санат:Ежелгі_грек_құдайлары
Ас-садақа

**Ас-садақа** (Достық) - Иорданияның (Иордан Хашимит корольдығы) астанасы Аманда 1974 жылдан шығатын қоғамдық мәдени журнал. 

Журналдың 1983 жылғы № 28 санында жазушы, доктор һишам Рафғат һашимнің "Қазақстан" деген мақаласы жарияланған. Онда қазақ халқының араб елдерінен тарихи - мәдени байланыстарына, қазақтардың көне заманнан бергі тарихына шолу жасап, қазақ ғылымы мен мәдениетінің аса көрнекті өкілдері Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин, А. Құнанбаевтың қызметіне баға берді. Автор Абайдың көне шығыс мәдениетін жақсы білгенін, шығыс жұлдыздарын пір тұтып, араб, парсы, орыс әдебиеттерін түпнұсқадан оқып, шығыс тақырыбына өлең поэмалар жазып, А.С.Пушкин, М.Ю.Лермонтов, И.А.Крылов шығармаларын аударғанына тоқталады. Абайды дүние жүзіне танытқан жазушы М.Әуезов, Астанадағы Абай ескерткіші, ақын атындағы мәдени орындары туралы пікір білдіреді. Журналдың осы санында Гили ас - Саид Абд ар - Рахманның тәржімалауымен Абайдың "Масғұт" поэмасы, ақынның көзі тірісінде түскен суреті жарияланған. 

## Дереккөздер

Санат:Иордания
Санат:Журналдар
Даниэле Бонера

**Даниэле Бонера** (; 31 мамыр 1981, Брешиа, Италия) —  италиялық футболшы, «Милан» клубының экс-қорғаушысы. 2019 жылы футболшылық карьерасын аяқтады да, бапкерлікке кірісті.

## Мансабы
«Брешиа» клубының түлегі және осы клубта 1999 жылы кәсіби мансабын бастаған еді. 

2002 жылдан 2006 жылға дейін «Пармада» ойын көрсетті, осы клубта бас ойыншылардың бірі атаңды. 

2006 жылдың шілдесінде «Миланмен» 4 жылдық келісім-шартқа отырды. A Сериясында ойын көрсететін клубтағы алғаш ойынын 2006 жылдың 17 қыркүйегінде өткізді. Бұл ойын «Парма» клубына қарсы өтті. 2006/07 маусымында Милан клубымен Чемпиондар Лигасын ұтып алды.

## Жетістіктері

* Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері (1): 2004

; Милан

* Чемпиондар лигасы (1): 2006/07
* Клубтар әлем чемпионаты (1): 2007
* УЕФА суперкубогы (1): 2007
* Италия чемпионы (1): 2010/11
* Италия суперкубогы (1): 2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:31 мамырда туғандар
Санат:1981 жылы туғандар
Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Брешиа ФК ойыншылары
Санат:Парма ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Домен (магнетизм)

**Домен** ( - иелік, қожалық, меншік) - химиялық біртекті ортаның электрлік, магниттік не серпімділік қасиеттерімен немесе бөлшектерінің реттелгендігімен ерекшеленетін аймақтары. Олар антиферромагнитті домен, ферромагнитті домен, сегноэлектрикті домен, Ганн домені, сұйық кристалдар домені т.б. ажыратылады. Ферромагнитті домен - Кюри нүктесінен төмен температурада ферромагнетик көлемі бөлігінің қанықанша өздігінен магниттелген аймақтары. Әдетте, мұндай домендердің сызықтық өлшемдері -10^-3 - 10^-2см. Сегнетоэлектриктер домені сегнетоэлектриктердің өздігінен полярланған біртекті аймақтары. Олардың сызықтық өлшемдері -10^ - 5 - 10^-3 см. Ганн домені күшті электр өрісінде шала өткізгіштің меншікті кедергісі және электр өрісі кернеулігі әр түрлі болып жіктелген аймақтары. 

## Дереккөздер

Санат:Химиялық байланыс
Артқы бұлшықеттер

Белдің шаршы бұлшықеті, алдында жатқан және одан терең жапырақшасамен бөлінген төртбұрышты бұлшықет. Ол мықын қырынан басталып, 12 қабырғаға және 2-4 бел омыртқалардың көлденең өсінділеріне бекиді.
* **Қызметі**. Шаршы бел бұлшықеті біржақты жиырылғанда басқа іш бұлшықеттерімен бірге омыртқа бағанасын кеуде торымен қоса бүйірге қарай қисайтады. Екі жақта да бір мезгілде тонусты жиырылғанда сол бұлшықеттер бірге омыртқа бағанасын тік қалыпта ұстап тұрады. 12-ші қабырғаны төмен қарай тартып, тыныс шығаратын бұлшықет рөлін де атқарады.
* Шап өзегі саңылау болып табылады, ол арқылы еркектерде шәует шылбыры, ал әйелдерде жатырдың жұмыр байламы өтеді. Ол іш қабырғасының төменгі бөлімінде іштің екі жағында да, іле-шала шап байламының үстінде орналасады да, жоғарыдан төмен, сыртқы жағынан ішке, артқы жағынан алға қарай өтеді. Оның ұзындығы 4,5 см. Ол былай түзіледі: шап байламының сыртқы үштен екісіне ішкі қиғаш және көлденең бұлшықеттер бітісіп өседі, ал байламның медиалды үштен бірінде мұндай бітісіп-өсу болмайды да, бұлшықеттер шәует шылбыры немесе жұмыр байлама арқылы асып өтеді. Сөйтіп, жоғарғы жағынан ішкі қиғаш және көлденең бұлшықеттердің төменгі жиектері және төменгі жағынан шап байламының медиалды бөлімі арасында ұшбұрышты немесе сопақша саңылау пайда болады, оған жоғарыда аталған құрылымдарының біреуі орналасады. Осы саңылау **шап өзегі** деп аталады. Шәует шылбырының үстінде орналасқан ішкі қиғаш және көлденең бұлшықеттердің төменгі жиегінен шәует шылбырына қарай онмен ұмаға дейін қосарлана ілесетін ата-безді көтеретін бұлшықет шығады.
* Шап өзегі алдынан төменде шап байламына айналатын іштің сыртқы қиғаш бұлшықеті апоневрозымен, ал артқы жағынан артқы жабылған. Сөйтіп, шап өзегінде төрт қабырғаны ажыратуға болады. Алдыңғы қабырғаны іштің сыртқы қиғаш бұлшықетінің апоневрозы, ал артқы қабырғаны түзеді; жоғарғы - ішті қиғаш және көлденең бұлшықеттердің төменгі жиегі, ал төменгі қабырғаны - шап байламы құрайды. Шап өзегінің алдыңғы және артқы қабырғаларында бір-бірден **шап сақинасы** деп аталатын беткі және терең тесіктер бар.
* Беткей шап сақинасы сыртқы қиғаш бұлшықет апоневрозы талшықтарының екі аяқшаға ажырауы арқылы түзілетін, ол аяқшалардың біреуіне бекиді.

## Дереккөздер

Санат:Анатомия
Хосров Рузбех

## Хосров Рузбех
**Хосров Рузбех**(15.04.1915–11.05.1958, Тегеран) – Иран мемлекетінің әскери адамы, Ирандағы революциялық қозғалыстың қайраткері 
## Өмір жолы
1937 жылы Тегерандағы жоғары офицерлік мектепті бітірді. Артиллерия факультетінде математика мен артиллерия пәнінен сабақ берді. 1943 жылы Иран халық партиясына кірді. "Бостандық сүйгіш офицерлер ұйымын" ұйымдастырушылардың және оның басшыларының бірі болды. 1945 жылы ұйым мүшелерінің көбі тұтқынға алынды. 1958 жылы 11 маусымда атылды.

## Дереккөздер

Санат:1915 жылы туғандар

Санат:Иранда туғандар
Санат:1958 жылы қайтыс болғандар
Санат:Иран саясаткерлері
Владимир Рябоконь Иванович

## Владимир Рябоконь Иванович
**Владимир Рябоконь Иванович**(1898-1938)-қазан  революциясына, азамат соғысына қатысушы.

## Өмір жолы

1917 жылдан Компартия мүшесі . 1915-1917 жылы  Минск, Вязьмада кеңес қысметкері , 1918-22 жылы Вязьма уездік аткомында финанс комиссары , уездік партия комитетінің секретары , Батыс майданында саяси басқарма қызметкері .

1922-1924 жылы Мәскеудегі Свердлов атындағы  университетітің студенті , партия ұясының секретары . 1924-1926 жылы БК(б) П Семей губкомының секретары , 1926-1927 жылы БК(б) П Қазақ өлкелік комитеті ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі .

## Дереккөздер
Павел Филиппович Ведута

**Павел Филиппович Ведута** *(04.07.1906 ж. дүниеге келген)* Социал Еңбек ері атағын 2 рет алған (1949, 1958), УССР Одесса обылысы Березов ауданы КОКП 22 съезі атындағы колохоздың  председателі (1954 жылдан).

1952 жылдан КОКП мүшесі. Павел басқарған колхоз - Одесса обылысындағы ең озық шаруашылықтардың бірі. Бұл колхоз бидайдың әр гектарынан 30 ц, қант қызылшасынан 400 ц-ден өнім жинады. Павел - 6 және 7-сайланған УССР Жоғарғы Советінің депутаты, 2 рет Ленин ордені, 2 рет Қызыл Ту ордені және медальдармен марапатталды.

## Дереккөздер

* http://www.warheroes.ru:8080/hero/hero.asp?Hero_id=18030. 
Санат:1906 жылы туғандар
Санат:КСРО тұлғалары
Санат:Екі мәрте Социалистік еңбек ерлері‎
Санат:1987 жылы қайтыс болғандар
Михаил Ряхов Терентьевич

## Михаил Ряхов Терентьевич
**Михаил Ряхов Терентьевич** (21. 11. 1885-белгісіз) – Қазақстанда Совет өкіметін орнатуға, нығайтуға белсене қатысушы.

1901-1914 жылы Батыс Қазақстанның Жымпиты ауданыда орыс-қырғыз мектебінде мұғалім қызметін атқарды.1914-1917 ж.ылы бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. УАстық орталығы бөлімінің меңгерушісі, аудан арлық комиссисының, сорт сынау мемл. комиссиясының инспекторы болды. Ұлы Отан соғысына қатысты Уездік, қалалық, губерниялық және Қаз. АССР-і ОАК мен Бурят-монғол АССР-і ОАК-нің мүшесі болып сайланды.
Масаноскэ Ватанабэ

**Масаноскэ Ватанабэ** - Жапония жұмысшы қозғалысынң қайраткері. 1922 ж. Жапония коммунистік партиясына кірді. 1923-24 ж. қуғындалып, түрмеде отырды. 1924-26 ж. кәсіп-одақ орталықтарында қызмет істеді. 1927-28 ж. ЖКП ОК-нің бас секретары. Жапон полицисының қолынан қаза тапты.

## Дереккөздер



Санат:Жапония тұлғалары
Санат:1899 жылы туғандар
Санат:1928 жылы қайтыс болғандар
Зайнаддин Махмуд Васифи

**Зайнаддин Махмуд Васифи** кейде **Восифи** (; 1485, Герат — 1551 немесе 1566, Ташкент) — парсы тілінде жазған тәжік жасушысы. 

Самарқан, Бұхара, Ташкент қалаларында тұрды. "Таңғаларлық оқиғалар" атты естелігінде Шайбани әулетінің билігі кезіндегі ауыр тұрмысты әжуалайды. С.Айни Васифидің естелігін  жоғарғы бағалап, оның өмірі мен шығармасы туралы кітап жазды, естелікті өңдеп бастырды. А.Н.Болдырев естеліктің сын мәтіндерін даярлап бастырды; кейбір үзінділерін орыс тіліне аударып жариялады.

**Зайн Әд-Дин Васифи**, Зайн әд-Дин Махмұд ибн Абд әл-Жалил Васифи (1485, Герат – 1551/56, Ташкент) – өз еңбектерін парсы тілінде жазған жылнамашы. Әмір Темір, Шайбани әулеттері сарайында әр түрлі қызметтер (тәрбиеші, мешіт имамы, сарай жылнамашысы) атқарған. Самарқанда, Бұхарада, Ташкентте, Шахрухияда тұрған. Зайн Әд-Дин Васифи-дің “Бадай әл-уақай” (“Таңғажайып оқиғалар”) аталатын естелігінде Иран, Ауғанстан, Орта Азия мен Қазақстан тарихы жөнінде құнды мағлұматтар қамтылған. Еңбекте Әмір Темір әулеті билеушілері, Шайбани әулеті мен Сефеви әулеті арасындағы қарым-қатынас жөнінде мәліметтер берілген. “Бадай әл-уақай” – ортағасырлық Қазақстан тарихын зерттеуде маңызды дерек көзі болып табылды. Естеліктің сын мәтіндерін А.Н. Болдырев даярлап, жарыққа шығарды.

## Дереккөздер


Санат:1485 жылы туғандар
Санат:1551 жылы қайтыс болғандар

Санат:Тәжік ақындары
Бірмезгілділік

**Бірмезгілділік** — кеңістіктері бірінен-бірі алшақ оқиғалардың уақыт жағынан тұстастығы. 

Классикалық механикада абсолютті кеңістік пен уақыт туралы барлық жерде бірдей өтетін және әрқайсысы бүкіл кеңістіктен көрінетін біртұтас уақыт ағымы туралы түсінік болды. Бұл түсінік жарықтың шексіз жылдамдықпен таралуы туралы пікірге негізделді. 

Салыстырмалы теория жарық жылдамдығының шектеулігіне орай абсолютты Бірмезгілділік ұғымынан бас тартады. Екі оқиға сәттерінің ұқсастығы бұл оқиғаларды есептеудің белгілі бір жүйесінде қарастырғанда ғана мағынаға ие болады. Есептеудің бір жүйесіндегі Бірмезгілдегі оқиғалар есептеудің басқа жүйесінде бірмезгілді болып шықпайды..

## Дереккөздер

Санат:Физикадағы уақыт
Ван Чун

**Ван Чун** (王充 Ван Чжунжэнь 仲任, 27-104 ж.ш.) — Хань әулетінен шыққан қытай энциклопедияшы-философ, тарихшы. 

Біздің заманға дейін тек "Сыншыл пайымдау" (論衡 - «Лунь хэн») атты еңбегі жеткен. Бұл шығармасында мистика мен идеализмге, құбылсытар мен заттардың пайда болуы мен дамуын айқындайтын ең жоғары бағыт беруші күш ретіндегі "аспан" туралы конфуцийшілдік ілімге батыл қарсы шықты. 

Ван Чун іліміне сәйкес, дүниедегінің бәріне материалдық элементтер - «ци» түпкі және бастапқы негіз болады. Адам - табиғаттың бір бөлігі, ол цидің қоюлануының нәтижесінде пайда болады. Цидің ыдырауы өліп, жоюлуға әкеледі. *Ван Чун* адамның сезімдік қабылдауы мен түйсігін объективті дүниені тану процесінің басты негізі деп жариялады. Ол "туабітті" білімді теріске шығарды. Ван Чун қоғамдық өмірдің, табиғаттың стихиялы құбылыстарына тәуелділігі туралы теорияға қарсы шықты. Тарих циклдер бойынша дамиды, гүлдену кезеңінен кейін құлдырау болады, сонан соң процесс қайталанады. 

## Дереккөздер

Санат:27 жылы туғандар
Санат:104 жылы қайтыс болғандар
Санат:Астрономдар
Санат:Философтар
Санат:Қытай философтары
Илья Набатов

**Илья Семёнович Набатов** (шыңайы ататегі — Туровский; 1896—1977) — совет  сахнасының артисті. РКФСР Халық артисті (1975), УкраинаКСР Еңбек сіңірген артисті (1934). І дәрежелі Сталин сыйлығының лауреты (1947).

## Фильмографиясы
* 1946 — Клятва — *Жорж Боннэ*
* 1956 — За власть Советов — *Ионел Миря*
* 1959 — Зуб акулы — *Ренар*
* 1959 — В этот праздничный вечер — газет корреспонденты

## Дереккөздер

Санат:1896 жылы туғандар
Санат:1977 жылы қайтыс болғандар

Санат:КСРО актерлері
Санат:Украина актерлері
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Виктор Набутов

**Набутов Виктор Кириллович** (12 сәуір 1978, Ленинград) —ресейлік теле және радиожүргізуші,спрот коментаторы және продюсер.
## Өмірбаяны
Виктордың атасы-Виктор Набутов-совет футболистә жіәне  коментаторы.Виктор Набутовтың әкесі-спорт коментаторы,тележурналист.2002 жылы Виктор СПБГУ-дың халықаралық қатынастар факулетеін бітірді.«НТВ-плюс» арнасында оның алғашқы еңбек жолы спорт коментаторы болып басталды.Тележүргізуші ретінде ол «ТВ Центр», «Утро Командира» и «ЦСКАйф» («Звезда»), «НТВ утром» (2010 — 2012) арналарында «Сегоднячко-Питер», «Времечко» бағдарламаларын жүргізді.
2006 жылы «Сити-FM» («Сити-сообщество», «Московский инцидент», «Мэрия без Лужкова с Виктором Набутовым», «Московский общепит») радиостанциясында радио жүргізуші болып,осыған қатар «Зенит» радиостанциясында бас продюсері болды.
2008 жылы Звезда телеарнасында «Новая Россия. Начало» атты документалды сериалын жүргізді.Ол сериал Ресейдің 1992 жылдан 1999 жылға дейінгі өсу жолын сипаттайды.Жоба Наменди бағдарламасына ұқсас болатын.Осы сериалдың 8 бөлімі шығып,онда Набутов камера алдында Ресейдің тарихын айтты.
2012 жылдың мамыр айында «С приветом, Набутов» атты бағдарламасында  «Серебряный дождь» деген радиостанциясында радиожүргізуші бюолды.Кешкі  «Без купюр» шоуын  «Еуропа Плюс» радиостанциясы арқылы жүргізіді.
2012 жылдың шілде айнында  НТВ арнасындағы«Средь бела дня» атты шоудың әрі авторы, әрі жүргізушісі атанды.2013 жылдан  бастап,К. Собчак  бірлесіп «Серебряный дождь» радиостанциясында бағдарламаны жүргізеді.
## Дереккөздер
http://www.mk.ru/social/2011/05/04/586479-viktor-nabutov-zhenyus-na-baryishne-s-zhestkim-harakterom.html

Санат:1978 жылы туғандар
Санат:Ресей тележүргізушілері
Набутов Виктор Сергеевич

Виктор Сергеевич Набутов (28 наурыз (10 сәуір) 1917, Петроград, Ресей Империясы— 19 маусым 1973, Ленинград, РКФСР, КСРО) —совет футболисті(вратарь),соның нәтижесінде-радио және телекоментатор.
## Отбасысы
Әкесі — Сергей Григорьевич Набутов, 1937 жылы атылды.
Светлана Мефодьевнамен отау құрған. Ұлы Кирилл — атақты спрот коментаторы,телевизия журналисті және продюсер.Немерелері-Виктор және Петр. 
## Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2,_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87
Кирилл Набутов

Кири́лл Ви́кторович На́бутов (16 тамыз 1957, Ленинград) — совет және ресейлік спорт коментаторы,телвизия журналисті.тележүргізуші және продюсер.
## Қысқыша мәліметтер
*А.А.Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетін 1957 жылы журналистика факултетін бітірді
*Көптеген Қыстық Олимпиада ойныдарында коментатор болған.
## Отбасысы
*Әкесі-Виктор Набутов,әйгілі совет футболисті,ленинградтық «Динамоның» қақпашысы,кейін Ленинград телеарнасының спорт коментаторы.
*Екі ұлы бар:Виктор және Петр,сонымен қатар асыранды қызы
## Дереккөздер
http://www.1tv.ru/person/7270
Раад Рави

## Киноға түсуі
*2014-Тиран | Tyrant (АҚШ)  ::  Тарик Аль Фаиид
*2012-Джон Картер | John Carter (АҚШ)  ::  эпизод
*2011-Двойник дьявола | Devil's Double, The (Бельгия, Нидерланд)
*2009-Не брать живым | Green Zone (АҚШ)  ::  Зубаиди
*2008-Предатель | Traitor (АҚШ)
*2008-Поколение убийц | Generation Kill (Ұлыбритания, АҚШ)
*2007-Королевство | Kingdom, The (АҚШ)
*2006-Небесные восхищения Нины | Nina's Heavenly Delights (Ұлыбритания)
*2003-Закон Мерфи | Murphy's Law (Ұлыбритания)
*2002-2010-Тугая струна | Wire in the Blood (Ұлыбритания)
*2002-Призраки | Spooks (Ұлыбритания)
*2001-Судья Джон Дид | Judge John Deed (Ұлыбритания)
*1999,2008-Холби-Сити | Holby City (Ұлыбритания)
*1996-2007-Дэлзил и Пэскоу | Dalziel and Pascoe (Ұлыбритания)
*1996-Телохранители | Bodyguards (Ұлыбритания)
*1996-Молодой Индиана Джонс: Путешествие с отцом | Young Indiana Jones: Travels with Father (Канада, АҚШ)
*1996-Безмолвный свидетель | Silent Witness (Ұлыбритания)\
*11995-999-Электронные жучки | Bugs (Ұлыбритания)
*1993-Заложники | Hostages (АҚШ)  ::  эпизод
*1990-Лечение временем | The Care of Time (Ұлыбритания)
## Дереккөздер
 http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/hollywood/69896/works/
Роджер Бэкон

thumb|right|200px|Роджер Бэкон
**Роджер Бэкон** (; 1214 ж.ш., Илчестер, , Сомерсет графтігі, Англия&nbsp;— 1292 ж.ш., Оксфорд, Англия; *Ғажап доктор* ( атымен белгілі)&nbsp;— орта ғасырлардағы ағылшын ойшылы, жаңа заман тәжірибелік ғылымының ізашары, қала қолөнершілері топтарының идеологы.

## Өмірбаяны
Феодалдық әдет-ғұрыптарды, идеология мен саясатты әшкереледі. Өзінің көзқарасы үшін Бэкон 1277 жылы Оксфорд университетінде сабақ беруден шеттетіліп, шіркеудің бұйрығы бойынша монастырь түрмесіне жабылды. 
## Ғылыми еңбектері
*Бэконның* дүниетанымы дәйексіз болғанмен онда алдыңғы қатарлы ғылыми пікірлер де көп. Схоластикалық жаттандылық пен беделдерге көз жұма табынуды айыптай келіп, ол табиғатты тәжірибе жүзінде зерттеуге, дербес зерттеу жұмыстарын жүргізуге және ғылымды жаңартып отыруға шақырды. Тәжірибе мен математикаға негізделген таным өдісін жақтады. Ғылымның мақсаты деп *Бэкон* адамның табиғат алдындағы құдіретін күшейтуді есептеді. Оның еңбектерінде алхимиялық, астрологиялық және сиқыршылық көзқарастардың орын алуына қарамастан, *Бэкон* бірқатар батыл ғылыми және техникалық болжамдар айтты. 

## Дереккөздер

Санат:1214 жылы туғандар
Санат:Сомерсетте туғандар
Санат:1292 жылы қайтыс болғандар
Санат:Оксфордта қайтыс болғандар
Санат:Алхимиктер
Санат:Ортағасыр ғалымдары
Санат:Ұлыбритания философтары
Санат:Оксфорд университеті түлектері
Санат:Францискандар
Санат:XIII ғасыр астрологтары
Санат:Натурфилософтар
Санат:Ұлыбритания астрологтары
Санат:Латын философтары