open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пирот бекінісі

**Пирот бекінісі** — Сербияның Пирот қаласында орналасқан бекініс.

## Тарихы
нобай|оңға|200px|Пирот бекінісі     
Пирот бекінісі екі маңызды сауда жолының тоғысқан жерінде орналасқан төбеде салынып, қаланы жау шабуылынан қорғауда маңызды рөл атқарды. Бүгінгі таңда бекініс қала мен оның айналасының әдемі көріністерін тамашалауға келетін туристер үшін танымал орын болып табылады.

Бекіністі 13 ғасырда Осман империясына қарсы қорғаныс бекінісі ретінде пайдаланған сербтер салған. 17 ғасырда Османдар тарапынан жойылып, 19 ғасырда Габсбургтер тұсында қайта салынды. Коммунизм дәуірінде қамал саяси тұтқындарға арналған түрме ретінде пайдаланылды, бірақ 2000 жылдардың басында бастапқы қалпына келтіріліп, ХХ ғасырда ғана бейбіт мақсатта қолданыла бастады. Мұнда археологиялық қазбалар мен зерттеулер жүргізілді. Соңғы жылдары бекіністе фильмдер жиі түсірілуде.

## Бекіністің сыртқы көрінісі
нобай|оңға|200px|Пирот бекінісі     
Жоғарғы қала Нисаваға құятын жерден алыс емес жерде Бистрица өзенінің жанындағы биік жартаста салынған. Ол батыс-шығыс бағытында өлшемі 50-ден 35 метрге дейін көпбұрыш түрінде таралған, әрқайсысы бір түбегейлі нүкте бағытында орналасқан төрт мұнарасы бар.
Мұнаралар қуатты біліктермен байланыстырылған, ал кіреберіс қақпалар біліктің оңтүстік-батыс бөлігінде шығыңқы бесінші мұнараның жанында орналасқан. Донзон биік мұнарасы солтүстік жағында, жартастың ең басында орналасқан. Қорғандардың да, мұнаралардың да қасбеттері көне кірпіштің сынықтары бар тастардан салынған.

Ортаңғы қаланың пішіні эллипс тәрізді және көлемі 70 метр, оңтүстіктен, шығыстан және солтүстіктен 60 метр биіктіктен жартастың етегіне қарай біртіндеп төмендейді. Ол бір кездері мұнаралар мен аркадалар тұрған қорғандармен қоршалған. Ол сондай-ақ әр түрлі пішінді сынған тастардан салынған. Биік жартастар мен қаланың артындағы өзен табиғи қорғауды қамтамасыз етті. Сондықтан қалаға тек бір жағынан жақындауға болатын.

Бекіністің үшінші бөлігі, Төменгі қала, оңтүстік-батыс пен солтүстік-шығыс бағытында созылып жатқан өлшемі 180-ден 130 метрге дейін тіктөртбұрышты пішінге ие.
Ол 18 ғасырда әлсіз бекініс қабырғалары мен саңылаулары бар өзен аймағында салынған. Оның үш қақпасы болды: Ниш, Стамбол және Княжевац. Қажетті қорғаныс ені 6 метрлік су құбырын салу арқылы нығайтылды.

## Галерея

Pirotska_tvrđava_2.jpg
Pirotska_tvrđava_3.jpg
Pirotska_tvrđava_4.jpg
Pirotska_tvrđava_5.jpg
Pirotska_tvrđava_7.jpg


## Дереккөздер

Санат:Сербия бекіністері
Құрманғазы атындағы мәдениет сарайы

**Құрманғазы атындағы мәдениет сарайы** – Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші.

## Орналасқан жері
Атырау облысы, Атырау қаласы.

## Кезеңі және авторлары
1943-1946 жылдар, сәулетшілер А.В. Арефьев, С.В. Васильковский.

## Тарихи деректер, сипаты
Құрманғазы атындағы мәдениет сарайы алғашында мұнай саласы қызметкерлеріне арналып салынған болатын. Кеңес Одағы жанар-жағармайға өте мұқтаж болғандықтан, Гурьев (қазіргі Атырау) пен мұнай кен орындарына жақын жерлерде қысқа уақыт ішінде (1943-1945 жж.) мұнай өңдеумен айналысатын үлкен зауыттар тұрғызылды. Өндіріспен қатар мұнайшыларға арналған қалашық та салынды.
1946 жылы соғыстан кейін мұнай өңдейтін зауыттың 400 адамға арналған мәдениет үйі салынып бітті. Ол жерде зауыттың көптеген мәдени ұйымдары мен секциялары, сонымен қатар шығармашылық үйірмелері орналасты.
Бүгінде бұл ғимарат Құрманғазы атындағы мәдениет үйі ретінде танымал, сонымен қатар ол тек қаланың ғана емес, бүкіл аймақтың маңызды мәдени орталығы. Құрманғазы мәдениет сарайының панасында музыкалық, бейнелеу өнері және театр студиялары, лекториялары мен галереялары, балалар мен жастардың шығармашылық клубтары мен үйірмелері орналасқан.

## Дереккөздер

Санат:Атырау облысы сәулеті
Санат:Атырау облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Jibek Joly (радио)

**«Jibek Joly» радиосы** — ақпараттық-музыкалық радиостанция. 2025 жылғы 1 мамырда «Астана» радиосының негізінде құрылған. Астана қаласынан 101,4 FM толқынында эфирге шығады.

Радионың эфирінде 60% — қазақстандық музыка, 40% — шетелдік хиттер. Жаңалықтар әр сағат сайын 08:00-ден 20:00-ге дейін шығады.

## Бағдарламалар
* Таңғы Эспрессо
* JJ PRIME

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан радиостанциялары
Санат:Қазақ тілді радиостанциялар
Батыс армян тілі

нобай|оңға|Ерте XX ғасырдағы армян тілінің диалектілері: батыс армян тілімен сәйкесетін диалектілер сары түспен боялған

**Батыс армян тілі** (Արեւմտահայերէն, Arevmdahayeren, ) — заманауи армян тілінің екі стандартталған түрлерінің бірі. Батыс армянша Ыстанбұл диалектісіне негізделіп стандартталса, шығыс армян тілі Ереван диалектісіне негізделген.

Ерте XX ғасырға дейін батыс армян тілінде сөйлейтіндер Осман империясында, әсіресе оның армян тарихи аймағы, Батыс Арменияда тұратын. Қазір де қолданыста жүрген батыс армян тілінің түрлері қатарында амшендер сөйлейтін амшен диалекті, Сирияның Кассаб, Латакия, Джиср-эш-Шугур сөйленістері, Ливанның Анджар мен Түркияның Ыстанбұл мен Вакыфлы сөйленістері жатады. Сасун мен Муш диалектілерінде халық Арменияның Базмаберд пен Саснашен ауылдарында қазір де сөйлейді. Армян тілін өз ана тілі дейтін Кипрдің шамамен 3 000 армяны киликиялық сөйленісте сөйлейді, тіл жергілікті мектептерде оқытылады.

Батыс армян тілінің карин диалектінде солтүстік Армениядағы бірнеше жүз мың адам (әсіресе Гюмри, Артик, Ахурян жерінде, Ширак облысындағы шамамен 130 ауылда) және Самцхе-Джавахетидегі армяндар (әсіресе Ахалкалаки, Ахалцихеде) сөйлейді.

Батыс армян тілінің сөйлеушілер саны азаюда, оның қазіргі жағдайы «осал» деп бағаланады. Еш ел де бұл тілге ресми тіл дәрежесін бермеген, мекен елдерінен қысым көрген диаспоралық жас армяндар батыс армян тілін ұмытып барады. Ethnologue хабарлауынша, батыс армян тілін ана тілі дейтін 1,58 миллион адам бар, олар көбіне Түркия, Армения, Грузия, Ливан мен Иракта тұрады. Тіл 6b бағасына ие (құрып кету қаупі төнген тіл, ұрпақаралық табысталуы үнемі сәтті емес).

## Жіктелімі
Шығыс армян тілі мен классикалық армян тілімен қатар Батыс армян тілі Үнді-Еуропа тілдеріне жатады. Glottolog хабарлауынша, батыс армян тілінің басты сөйленістері осы: антиохия, артия, кіші Азия, болу, амшен, киликия, муш-тигранакерт, станоз, ван, йозгат.

Шығыс және батыс армян тілінде сөйлейтін сауатты адамдар көбіне бір-бірін түсінсе, сауаттылығы төмен армяндардың өзге диалектті түсінбей қалып жатқаны да мүмкін.

## Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер
Санат:Армян тілі
Санат:Батыс армян тілі
Ютубер

**Ютубер** (*ютюбер*, *ютьюбер*, *ютубшы*; ) — YouTube бейне хостинг платформасында бейнероликтер жариялайтын және түсіретін адам. Бұл термин алғаш рет ағылшын тілінде 2006 жылы қолданылған.

## Этимологиясы
«Ютубер» термині негізгі немесе жалғыз платформасы YouTube бейне хостингіндегі арналар (жеке аккаунттар) болып табылатын адамдарды жіктейді.

## Дереккөздер


Санат:Интернет-мәдениет
Польшадағы президент сайлауы (2025)

2025 жылғы 18 мамырда Польша президентінің сайлануы басталды. Екі мерзім қызмет еткен ізашар президент Анджей Дуда Польша Конституциясына сәйкес қайта сайлауға түсуге құқылы емес болды.

Сайлаудың тұңғыш айналымында еш үміткер де дауыстың 50% жинай алмады да, 1 маусымда оның екінші айналымы өтті. Ақыр аяғында жаңа президент болып Кароль Навроцкий жеңді.

## Сайлау жүйесі
Президент екі деңгейлі жүйе бойынша сайланады: егер кандидаттардың ешқайсысы бірінші айналымда 50%-дан астам дауыс жинамаса, екі кандидат арасында және т.б. ең көп дауыс жинағандар арасында екінші айналым өткізіледі. Президенттер бес жылдық мерзімге сайланады және бір рет қайта сайлануы мүмкін. Польша Конституциясының №128 бабына сәйкес, президенттік сайлау жұмыс істеп тұрған президенттің мерзімі аяқталғанға дейін 75 күннен кешіктірілмей демалыс күні өтуге міндетті (әскери немесе төтенше жағдай енгізілген жағдайда, қазіргі президенттің мерзімі ұзартылады). Президент Анджей Дуданың екінші мерзімі 2025 жылғы 6 тамызда аяқталады, сондықтан сайлау 2025 жылдың 28 сәуірінен 23 мамырына дейін өтуі керек. 2025 жылғы 15 қаңтарда Сеймнің Маршалы (спикері) Шимон Холовня президенттік сайлаудың бірінші турын 2025 жылғы 18 мамырға белгіледі. Президент бірінші айналымды сайланбағандықтан, екінші айналым 1 маусымда өтеді.

## Үміткерлері

## Сауалнамалары
### Бірінші айналым
ортаға|нобай|1200x1200 нүкте|Президенттік сайлау бойынша сауалнама қисығы (I айналым):

#### Экзитполдар нәтижелері

### Екінші айналым

#### Шығып қалған кандидаттардың екінші айналымда дауыс беру туралы пікірлері

ортаға|нобай|1200x1200 нүкте|Президенттік сайлау бойынша сауалнама қисығы (II айналым):

#### Экзитполдардың нәтижелері

#### 100 % хаттамаларды өңдегеннен кейінгі нәтижелер

## Нәтижелері

## Дереккөздер

Санат:Польшадағы президент сайлаулары
Сен-Сэнфорьен (стадион)

**Сен-Сэнфорьен стадионы** — Францияның Лонжвиль-ле-Мец қаласында орналасқан, футбол матчтарына арналған стадион. Бұл стадион Мец футбол клубының үй алаңы болып табылады. Стадион сыйымдылығы 30 000 көрермен. Сен-Сэнфорьен стадионы 1923 жылы 11 қыркүйекте ашылған.

## Тарихы

## Дереккөздер

Санат:Франция стадиондары
Санат:Стадиондар
Стад Гастон Жерар (стадион)

**Стад Гастон Жерар** — Францияның Дижон қаласында орналасқан стадион. Бұл стадион Дижон футбол клубының үй алаңы болып табылады. Стадион сыйымдылығы 15 459 көрермен. Стад Гастон Жерар стадионы 1934 жылы 21 мамырда ашылған.

## Тарихы

## Дереккөздер

Санат:Франция стадиондары
Санат:Стадиондар
Уте Бок

**Уте Бок** (; 27 маусым 1942, Линц, Аустрия – 19 қаңтар 2018, Вена, Аустрия) — босқындарға көмек көрсету жобаларымен танымал австриялық педагог болды. Венада «Bock auf Bier» акциясы ұйымдастырылды, оның барысында сыра құнының аз ғана пайызы (бағасы көтерілді) босқындарды баспанамен қамтамасыз етуді ұйымдастыру үшін жиналды. Жобаның атауы «Сыраға арналған Бок» деп аударылады, бірақ сонымен қатар сыраны ішуді қалайтын жаргонды білдіреді, ал Bock Bier — сыраның ерекше күшті түрі. Жобада киім-кешек, білім беру курстары, медициналық және құқықтық қорғау бойынша көмек көрсетіледі.

## Өмірбаяны

## Дереккөздер

Санат:Аустрия педагогтары
Елена Ласкони

**Елена Ласкони** (; 20 сәуір, 1972, Хацег, Румыния) — Румыниялық саясаткер. 2024 жылғы 26 маусымнан 2025 жылғы 5 мамырға дейін «Румынияны құтқару одағы» либералдық партиясының төрағасы. 2020 жылдан Кымпулунг қаласының мэрі (примар). 2024 жылғы 24 қарашадағы президенттік сайлауға үміткер.

## Өмірбаяны
Елена Валерика Ласкони 1972 жылы 20 сәуірде Румынияның Хунедоара жудецінде (облыс) Хунедоара округінің Хацег қаласында дүниеге келген.

1990 жылы Сабиб Драгой орта мектебін бітірді, орта білімді 1990 жылы Девадағы Королева Мэри ұлттық педагогикалық колледжінде алды. 2001 жылы Трайан экологиялық университетінде туризм және коммерция менеджменті мамандығы бойынша жоғары білім алды. Ласкони сонымен қатар BBC Телевизиялық мектебін бітірген және Бухаресттегі Экономикалық зерттеулер академиясында экономика және халықаралық қатынастар бакалавры дәрежесіне ие.

1999 жылы Елена Би-Би-Си телевидение мектебінде курстарды аяқтап, кәсіби құзыреттіліктерді бағалау бойынша сертификатталған маман болды.

2019 жылдан 2020 жылға дейін Ласкони Еуропаны жаңарту бағдарламасы аясында Румынияда да, Брюссельде де ЕО құрылымдық қорларын пайдаланудың заңнамасы мен тетіктерін зерттеді. Елена румын тілінен басқа ағылшын және біраз француз тілдерін меңгерген.

2013 жылы Ласкони румындық "Шебер аспаз" реалити-шоуында жеңіске жетті және жеңістің жартысын қайырымдылыққа берді. Сондай-ақ, Елена 2017 жылы "Форт Боярд"телеарнасында жеңіске жеткені үшін алған жүлденің барлық сомасын игі мақсаттарға берді.

Елена алғаш рет 18 жасында тұрмысқа шыққан. Бұл неке төрт жылға созылды. Бірінші күйеуінен Оана атты қызы бар. Ласкони 2012 жылы ағылшын курсында танысқан Катлин Жоржескуге екінші рет тұрмысқа шықты. Бұл некеде ерлі-зайыптылардың балалары жоқ.

## Мансабы
Ласконидің журналистикадағы мансабы жиырма жылдан астам уақытты қамтиды. Оның алғашқы жұмысы Хацегтегі T5ABC радиосында болды, онда ол рок-музыкаға арналған шоуда диктор және диджей болып жұмыс істеді. Кейін ол Дева мен Петрошанидегі радиостанцияларда жұмыс істеді.

2018 жылы Ласкони «Румынияны құтқару» одағына (USR) қосылып, өзінің саяси мансабын бастады. Ол 2020 жылы Арджес округіндегі Кымпулунга қаласының мэрі болып сайланды, бұл лауазымды атқарған алғашқы әйел болды. Оның қызметі ашықтыққа, инфрақұрылымды дамытуға және қоғамдастықтың қатысуына бағытталды. 2024 жылы 26 маусымда Ласкони 68,14% дауыспен USR президенті болып сайланды. Ол партияны қайта құру және Румыниядағы демократияны нығайту қажеттілігін атап өтті.

Ласкони 2024 жылдың 1 қазанында Румыния президенттігіне өзінің кандидатурасын жариялап, дәстүрлі саясаттан көңілі қалған азаматтардың атынан шығуға тырысты. 24 қарашада өткен сайлаудың бірінші турында ол екінші орын алып, екінші турға өтті – бұл Румыниядағы әйел кандидат үшін тарихи жетістік.

## Сайлау тарихы
### Кымпулунг примары

### Президенттік сайлау

## Дереккөздер

Санат:Румыния саясаткерлері
Жұмыс пен өмір үйлесімі

оңға|нобай|400x400 нүкте|ЭЫДҰ елдерінде 1970 жылдан 2020 жылға дейін бір қызметкерге шаққандағы орташа жылдық жұмыс сағаты
нобай|400x400 нүкте|Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Халықаралық еңбек ұйымының 2016 жылғы бірлескен зерттеуі бойынша, 100 000 адамға (15+) шаққанда ұзақ жұмыс уақытының салдарынан болатын өлім көрсетілген
Жұмыс пен жеке өмірдің тоғысуында, **жұмыс пен өмір үйлесімі** екеуінің арасындағы тепе-теңдік болып табылады. Адамның жеке өмірінің көптеген қырлары жұмыспен тоғысуы мүмкін, оған отбасы, бос уақыт және денсаулық жатады. Жұмыс пен өмір үйлесімі екіжақты сипатқа ие: мысалы, жұмыс адамның жеке өміріне кедергі келтіруі мүмкін, ал жеке өмірі керісінше — жұмысқа әсер етуі ықтимал. Бұл тепе-теңдік немесе өзара байланыс жағымсыз да (мысалы, жұмыс пен өмір арасындағы қақтығыс), жағымды да (мысалы, жұмыс пен өмірдің өзара байытылуы) сипатта болуы мүмкін. Жақында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, жұмыс пен өмір арасындағы байланыс, әсіресе технологияны қолдайтын жұмысшылар үшін шекарасыз бола бастады.

Санат:Әлеуметтану
Дмитрий Иванович Гребенцов

**Дмитрий Иванович Гребенцов** (1895 жыл, Бузаево, Сімбір губерниясы – 24 ақпан 1938 жыл) — эрзя журналисі, «Сятко» журналының тұңғыш редакторы.

## Өмірбаяны
Дмитрий Гребенцов 1895 жылы Сімбір губерниясындағы Бузаево (қазіргі Большие Березники ауданы, Мордовия) ауылында туған.

1907 жылы ол шіркеу-приход мектебін бітірді. Бірінші дүниежүзілік соғыста кіші прапорщик болды. 1917 жылғы Қазан төңкерісі кезінде Гребенцов өз еркімен Жұмысшы-шаруа қызыл әскеріне енді. 1923 жылға дейін ол — взвод командирі.

1925 жылдан 1926 жылға дейін БК(б)П ОК жанындағы партия жұмысшылары курсына барған Гребенцов бір кезде ол Мордовиядағы ауыл шаруашылығы мектебіне басшылық етті. Гребенцов Саранск қаласында тұратын.

1938 жылғы 24 мамырда КСРО Жоғарғы кеңесінің шешімінше Гребенцов репрессияланды. Өлімінен кейін, 1956 жылғы 7 шілдеде ол ақталды.

## Дереккөздер

## Қолданылған әдебиет
* Реабилитация: Политические процессы 30—50-х годов. — М., 1991; Реабилитация: как это было. — Москва, 2000. — Т. 1; Тязин Е.Н. Реабилитация граждан, осуждённых в Мордовии в 1930-х гг. по политическим мотивам // Юридическая наука в Мордовском государственном университете — Саранск, 2000.
* Мордовия энциклопедиясы, М. С. Букин, Е. Н. Тязин.

Санат:Большие Березники ауданында туғандар
Санат:Қайтыс болған жері белгісіздер
Санат:Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушылар
Санат:Ресейдегі Азаматтық соғыс қызыл партизандары
Санат:КСРО журналистері
Санат:XX ғасыр журналистері
Санат:РКФСР-да бұйрықпен атылғандар
Санат:Қайтыс болғаннан кейін КСРО-да ақталғандар
Obywatel G.C.

**Obywatel G.C.** — поляк рок-музыканты Гжегож Цеховский құрған супертоп. 1986–1992 жылдары әрекет етті. Топ Republika тобы тарағаннан кейін және Цеховскийдің жеке шығармашылық қызметінің басталуымен құрылды. Топтың тұрақты мүшесі тек Цеховскийдің өзі болды. Қалған музыканттар шақырылып отырды. Әр жылдары топ құрамында Ян Борысевич, Войцех Кароляк, Кшиштоф Сьцераньский және Хосе Торрес болды. Топ төрт студиялық альбом, бір EP және бірнеше сингл шығарды. Tak! Tak! винил альбомы 300 мыңнан астам данамен сатылып, «алтын» мәртебесін алды. 1992 жылы Цеховскийдің Republika тобына қайта оралуымен топ тарады.

## Дискографиясы
### Студиялық альбомдар
* 1986 — Obywatel G.C., Tonpress
* 1988 — Tak! Tak!, Polskie Nagrania
* 1989 — Stan strachu (Януш Кийовскийдің «Состояние страха» фильміне арналған альбом), Polskie Nagrania
* 1992 — Obywatel świata («Гражданин мира» фильміне арналған альбом), Arston

### Жинақтар
* 1993 — Selekcja, Sonic — «алтын» статусына ие болды
* 2007 — Gwiazdy polskiej muzyki lat 80., TMM Polska / Planeta Marketing

### EP
* 1989 — Citizen G.C. (EP), ZPR Records

### Бокстар
* 2004 — Kolekcja, Pomaton EMI — Obywatel G.C. тобының тоғыз альбомының жинағы

### Синглдар
* 1986 — Spoza linii świata / Mówca, Tonpress
* 1986 — Paryż — Moskwa 17:15 / Odmiana przez osoby, Tonpress

## Хит-парадтағы әндер

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* 

Санат:1986 жылы пайда болған музыкалық ұжымдар
Санат:1992 жылы тараған музыкалық ұжымдар
Катовице теміржол вокзалы

**Катовице теміржол вокзалы** — Катовицедегі теміржол вокзалы, Польша, 1846 жылы 3 қазанда ашылды. Теміржол вокзалы Польшадағы ең ірілерінің бірі болып табылады және А санатына жатады, жыл сайын 2 миллионнан астам жолаушыға қызмет көрсетеді. Қазіргі ғимарат 2010-2012 жылдары салынған.

## Сипаттама
нобай|оңға|200px|Катовице теміржол вокзалы  нобай|оңға|200px|Платформа        
Катовице теміржол вокзалы - Жоғарғы Силезия өнеркәсіптік ауданындағы ең үлкен теміржол вокзалы. Осы жерден пойыздар Катовице мен Польшаның көптеген ірі қалаларымен байланыстыратын ішкі және халықаралық бағыттар бойынша жүреді.

Стансаның бас ғимараты Катовицедегі ескі тарихи станцияның орнына 2012 жылы салынған. Жаңа вокзал кешені 6000 м² аумақты алып жатыр және Galeria Katowicka сауда орталығы мен 10 тұрақ орны мен 12 автобус бағыты бар жерасты автовокзалын қамтитын көлік және сауда орталығына тығыз біріктірілген. Сондай-ақ тағы екі бөлек ғимарат бар: Powstań Młodzieży Powstańczej алаңындағы оңтүстік вокзал және Konopnickiej көшесіндегі оңтүстік-шығыс павильон. Вокзалда қалқалары мен орындықтары бар бес жолаушылар платформасы бар. Оның төртеуін эскалаторлар мен лифттермен жабдықталған үш жерасты өткелдері байланыстырады.

Катовицеден Польшаның бірнеше ірі курорттық аймақтарына, сондай-ақ Варшаваны қоса алғанда, ірі теміржол тораптарына жетуге болады. Бұл жерден көрші мемлекеттерге теміржол арқылы жетуге мүмкіндік бар.

1972 жылы Катовице вокзалының құрылысы ресми түрде аяқталып, сол жылы жолаушыларға қызмет көрсету басталды. 1400-ге жуық жұмысшылар мен қосалқы мердігерлер екі жыл бойы тәулік бойы жұмыс істеді
Жаңа Катовице теміржол вокзалының ашық бетоны, шыны және болаты қаланың тарихы мен бейнесімен тамаша үйлеседі және нысан қазір барлық заманауи ыңғайлылықтармен, соның ішінде 50-ден астам жаңа кафелер, барлар, мейрамханалар мен дүкендермен, сондай-ақ толығымен жаңартылған билет кассаларымен, кестелерімен толық жабдықталған.

Жалпы инвестициясы 240 миллион еуроны құрайтын жаңа вокзал жылына 12 миллион жолаушыны қабылдайды және ол арқылы 24 сағат сайын 520 пойыз өтеді.

## Дереккөздер

Санат:Катовице ғимараттары мен құрылыстары
Джентльмендер (фильм, 2019)

**Джентльмендер** — 2019 жылы Гай Ричи түсірген гангстерлік комедиялық фильм.

## Сюжет
Англияда тұратын америкалық наркобарон өз бизнесін сатып кетуге тырысады, бірақ оған қарсы әртүрлі схемалар жүзеге асырыла бастайды.

## Басты рөлдерде

## Спин-офф
2024 жылдан бастап осы тақырыпты жалғастыратын сол аттас сериал шыға бастады. Netflix үшін жасалған бұл туындының алғашқы екі сериясын Гай Ричи түсірген.

## Өндіріс
2018 жылдың мамыр айында режиссер әрі сценарист Гай Ричи жаңа *Toff Guys* фильміне кірісетіні жарияланды. Бұл жоба оның әйгілі *[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]* және *[[Snatch (film)|Snatch]]* туындыларының рухында түсірілетіні хабарланды. Жоба 2018 жылғы Канн кинофестивалінде CAA Media Finance және Rocket Science тарапынан ұсынылып, Miramax компаниясы фильмнің дистрибуция құқығын 30 миллион доллардан астам сомаға сатып алып, қаржыландырушылардың бірі болды. Түсірілімдердің 2018 жылдың қазан айында басталатыны күтілген.

Қазан айында Мэттью Макконахи, Кейт Бекинсейл, Генри Голдинг және Хью Грант актерлік құрамға қосылды, қараша айында Джереми Стронг, Джейсон Вонг және Колин Фаррелл қосылды. Кейінірек Мишель Докери Бекинсейлдің орнын басты. 2018 жылдың желтоқсанында Лин Рене де актерлік құрамға қосылды.

### Түсірілім
Негізгі түсірілім 2018 жылдың қараша айында басталды. Түсірілім орындарына West London Film Studios, Longcross Studios, Shepherd's Bush ауданындағы Princess Victoria пабы және Brompton Cemetery кірді. 

## Дереккөздер

Санат:Гай Ричи фильмдері
Санат:Miramax Films фильмдері
Санат:АҚШ криминалды фильмдері
Флориан псалтыры

**Флориан псалтыры** () — XIV ғасырдың соңына жататын псалтырь. Кейде оны Ядвига псалтыры деп те атайды, бірақ кең таралған атауы бұл қолжазбаның табылған орны — Жоғарғы Австриядағы Әулие Флориан монастырына байланысты қойылған. Қазіргі уақытта Варшавадағы Ұлттық кітапханада сақтаулы. Флориан псалтыры — XIV ғасырдағы поляк тіліндегі ең көне екі жазба ескерткіштің бірі (екіншісі — Свентокшице уағыздары).
thumb|200px|Флориан псалтырінің парағы

## Ескерткіштің тарихы
Бұл — үш тілді (латынша, полякша және немісше) шығарма, 296 пергамент парағына жазылған. Әр латын өлең жолынан кейін оның поляк және неміс тілдеріндегі баламасы берілген. Поляк мәтіні кішіпольша диалектісінің белгілерін, ал неміс мәтіні Краков қаласындағы неміс текті мещандар диалектісінің белгілерін иеленген. Бұл ескерткіш 1827 жылы табылған, алайда Польшаға тек 1931 жылы ғана жеткізілді — оны сол жылы поляк үкіметі сатып алған. Ескерткіштің алғашқы басылымы 1834 жылы Вена қаласында, поляк баспагері Станислав Ян Борковскийдің бастамасымен жарық көрді. Ал толық мәтінді поляк тілінде шығару 1939 жылға, Львов қаласында жүзеге асырылған басылымға сәйкес келеді.

Бұл ескерткіштің шығу тегіне байланысты көптеген жұмбақтар бар. Онда қолданылған көпсанды миниатюралар мен көркем әріптер (инициалдар) оны корольдік отбасының бір мүшесіне, мүмкін Анжу әулетінің әйелдерінің бірі — Маргарита, Мария немесе Ядвигаға арналғанын көрсетеді. Зерттеушілер бұл псалтырьдің королева Ядвига үшін жазылған болуы мүмкін екенін айтады.

2009 жылдың 18 мамырында Ватиканға ресми сапары барысында Польша президенті Лех Качиньский «Флориан псалтыриінің» факсимилесін Рим Папасы XVI Бенедикт-ке сыйға тартты.

## Композициясы
Мәтін үш бөліктен тұрады:
* бірінші — псалмдар 1–101 (шамамен XIII ғасырдағы қолжазбаның көшірмесі деп болжанады)
* екінші — 102–106-псалмдар
* үшінші — 107–150-псалмдар
Бірінші бөлігі XIV ғасырдың соңында, ал қалған екі бөлігі XV ғасырда жазылған.

## Графика
*Флориан псалтырысының* жазуы күрделі: нақты поляк дыбыстарын белгілеу үшін диграфтар қолданылған, алайда дауыссыз дыбыстардың жұмсаруы әлі белгіленбеген.

## Флориан псалтырінің басылымдары
* *Psałterz Królowej Małgorzaty, pierwszej małżonki Ludwika I, króla polskiego i węgierskiego, córki króla czeskiego i cesarza Karola IV. Najstarszy dotąd znany pomnik piśmiennictwa polskiego. Wydany staraniem Stanisława hr. Dunina Borkowskiego*, Вена (1834);
* *Psalterii Florianensis partem polonicam ad fidem codicis recensuit apparatu critico, indice locupletissimo instruxit Vladislaus Nehring*, Познань (1883);
* *Psałterz Floriański, łacińsko-polsko-niemiecki. Rękopis Biblioteki Narodowej w Warszawie, wydany staraniem Ludwika Bernackiego*, Львов (1939) — репринт өзгертілген кіріспемен — Лодзь (2000).

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Флориан псалтырінің түпнұсқасының сканы (Польша Ұлттық электронды кітапханасында)

Санат:Ежелгі поляк жазба ескерткіштері
Санат:Псалтырьлер
Санат:Польша Ұлттық кітапханасындағы кітаптар
Smosh

**Smosh** — YouTube бейне хостингінде танымал болған және **Дэниэл Энтони Падилла** (*Daniel Anthony Padilla*) мен **Иэн Эндрю Хикокс** (*Ian Andrew Hecox*) негізін қалаған комедиялық дуэт.

2002 жылы Энтони Падилла өзінің веб-сайтын ашты — smosh.com. кейінірек оған досы Иэн Хикокс қосылды. 2005 жылдың күзінде олар YouTube-те бейнелер шығара бастады және көп ұзамай олардың арнасы сайттағы ең танымал арналардың біріне айналды, 2012 жылдың шілдесіне дейін 5 миллион жазылушы жинады. Ал 2013 жылдың қаңтарына қарай Рэй Уильям Джонсонды басып озып, YouTube-тегі жазылушылар саны бойынша бірінші болды. 2013 жылдың 15 тамызында олар швед ойыншысы PewDiePie-ға басымдық берді. Қазіргі уақытта олардың YouTube арнасында 25 миллионнан астам жазылушы бар.

## Фильмі
Фильм 2014 жылдың 18 қыркүйегінде Lionsgate «» толықметражды фильмі әзірленіп жатқанын жариялады. Фильмде жұмыс істейді: Режиссер Алекс Уинтер, сценарист Эрик Фалкольнер, Иэн Хикокс пен Энтони Падилла, продюсерлері Брайан Робинс пен Дон Данн. Басты рөлдерді Дженна Марблс, Шейн Доусон, Грейс Хельбиг, Майкл Иен Блэк, Стив Остин және басқалар сомдайды. 12 маусымда «Smosh: The Movie» ресми трейлері шықты, сонымен қатар фильмнің өзі шыққан күні — 24 шілде. Smosh сонымен қатар «Angry Birds» анимациялық фильміндегі кейіпкерлерді дауыстады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты 
* 
* 
* 
* 
* 

Санат:Алфавит бойынша ютуберлер
Бреннан Джонсон

**Бреннан Прайс Джонсон** (; 23 мамыр 2001, Ноттингем) — англиялық және уэльстік футболшы, Уэльс Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының шабуылшысы. Әкесі Дэвид Джонсон да футболшы болған.

2022 жылы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

* УЕФА Еуропа лигасы 2024/25

## Дереккөздер

Санат:Англия футболшылары
Санат:Уэльс футболшылары
Санат:Уэльс Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ноттингем Форест ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Лени Йоро

**Лени Жан-Люк Йоро** (; 13 қараша 2005, Сен-Морис, Франция) — франциялық футболшы, "Манчестер Юнайтед" клубының қорғаушысы. Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.

## Жетістіктер

### Командалық
УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2024/25

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Гульельмо Викарио

**Гульельмо Викарио** (; 7 қазан 1996 жыл, Удине, Италия) — италиялық футболшы, қақпашы.

## Жетістіктері

### «Тоттенхэм Хотспур»

* УЕФА Еуропа лигасы: 2024/25

### «Венеция»

* Д сериясы жеңімпазы: 2015/16
* С Сериясы кубогы: 2016/17

## Дереккөздер

Санат:Италия футболшылары
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Удинезе ФК ойыншылары
Санат:Венеция ФК ойыншылары
Санат:Кальяри ФК ойыншылары
Санат:Перуджа ФК ойыншылары
Санат:Эмполи ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Нәріков Дәрмен

**Нәріков Дәрмен** (1925, Жаңатілек ауылы, Созақ ауданы, Түркістан облысы — 2003, Аққолтық ауылы) — Ұлы Отан соғысының ардагері, II дәрежелі «Отан соғысы» орденінің иегері, «Қызыл Жұлдыз» орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған жауынгер. Соғыстан кейін ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен.

## Өмірбаяны
Дәрмен Нәріков 1925 жылы қазіргі Түркістан облысы, Созақ ауданы, Жаңатілек ауылындағы Жаңатілек колхозында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, анасы — Бақтыбайқызы Күлайдың қолында тәрбиеленген.

1936 жылы Сталин атындағы жетіжылдық мектепке қабылданып, 1942 жылы оны тәмамдады. Сол жылы, небәрі 17 жасында, Қызыл Армия қатарына алынып, Ұлы Отан соғысына аттанады.

1947 жылы Дөненбайқызы Мейіркүлмен отау құрып, 4 ұл және 5 қыз тәрбиелеп өсірген. Ұрпақтары қазіргі таңда Қазақстанның түрлі өңірлерінде еңбек етіп, өмір сүріп жатыр.

### Соғыс жылдары
1942 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың тамызына дейін майданда болды. Бірінші Украина майданының танк десанты құрамында Киев, Житомир, Львов қалаларын және Польша аумағын азат етуге қатысты. 1945 жылы 2 сәуірде Одер өзенінен өтіп, Берлинді алу шайқасына қатысқан.

Архивтік деректер бойынша:
- 1944 жылы 7 қаңтарда Разин стансасы маңында жаудың 4 солдатын жойған.
- 1944 жылы 9 қаңтарда 9 фашисті саптан шығарғаны үшін «Ерлігі үшін» медаліне ұсынылған.
- 1945 жылы 16 қаңтарда Рауловище маңындағы ұрыста 12 жауын жойғаны үшін «Қызыл Жұлдыз» орденіне ұсынылған.
Оның әскери ерліктеріне қатысты түпнұсқа архив құжаттары табылып, ресми түрде расталды.

## Марапаттары
* II дәрежелі «Отан соғысы» ордені
* «Қызыл Жұлдыз» ордені
* «Ерлігі үшін» медалі
* «Соғыс ардагері», «Еңбек ардагері» медальдары
Студиялық альбом

**Студиялық альбом** — дыбыс жазу студиясында дыбыс режиссерінің бақылауымен жазылған композициялардан тұратын музыкалық альбом. 

Студиялық альбомда альбомның жинақтарынан немесе қайта шығаруларынан ерекшеленетін жаңадан жазылған және жазылған материал немесе сол жерде орындау кезінде жасалған концерттік жазба бар. Студиялық альбомдар аяқталғанға дейін ұзақ уақыт жазылады және өңделеді.

Заманауи жазу технологиясында музыканттарды бөлек бөлмелерде және әртүрлі уақытта құлаққаппен басқа бөліктерді тыңдау арқылы жазуға болады; әрбір жазылған бөлік жеке трек ретінде есептеледі, содан кейін араластыру орындалады.

Альбом 1960 жылдардың ортасынан бастап ХХІ ғасырдың басына дейін жазылған музыканы білдіру мен тұтынудың басым түрі болды, бұл кезең альбом дәуірі.

## Дереккөздер

Санат:Дыбысжазба
Санат:Студиялық альбомдар
Nintendo Switch 2

**Nintendo Switch 2** — Nintendo Switch-тің мұрагері болатын жапондық Nintendo компаниясының гибридті ойын жүйесі. Жаңа жүйе 2025 жылдың 5 маусымында шығады деп күтілуде.

## Тарихы
Nintendo Switch-ті ауыстыруға арналған алдағы жаңа құрылғы туралы қауесет 2023 жылдың шілдесінен бастап тарала бастады, көптеген Nintendo серіктестері жаңа консольдің бикеш киттерін алғаны туралы ақпарат пайда болды.

Nintendo Switch 2 ресми түрде 2025 жылдың 16 қаңтарында жарияланды. 2025 жылдың 2 сәуірінде Nintendo Direct іс-шарасы аясында Nintendo құрылғы туралы толығырақ ақпаратты жариялады.

Консоль 2025 жылдың 5 маусымында шығуы керек, алдын ала тапсырыстар сол жылдың 8 сәуірінде ашылды.

Сатылымның басында ұсынылған баға 449,99 АҚШ долларын (АҚШ), 699 Аустралия долларын (Аустралия), 629,99 канадалық долларды (Канада), 469,99 еуроны (Еуроодақ), 395,99 фунт стерлингті (Ұлыбритания), 49980 иенді (Жапония) құрады.

Сондай-ақ, Nintendo Switch 2 шектеулі шығарылымы ''Mario Kart World'' ойынымен бірге сатылымның басында 499,99 долларға қол жетімді.

## Сипаттамалары
Nintendo Switch-пен салыстырғанда консоль мүмкіндіктерін кеңейтетін GameChat қызметінің пайда болуы маңызды жаңалық болды. GameChat көмегімен ойыншылар бірлескен трансляцияны ұйымдастыра алады, ойын сеансы кезінде дауыспен сөйлесе алады және өз экранын трансляциялай алады, сонымен қатар (камера болған кезде) өз кескінін ағынмен жібере алады. Бұл қызмет үшін джойкондарда GameChat-ты іске қосу үшін жаңа түйме пайда болды, ал консольде Кіріктірілген микрофон бар.

Switch 2 магниттік түйреуіштер арқылы консольге бекітілген жаңа үлгідегі джойкондарды және құрылғыны жақсы салқындату үшін қосымша желдеткіш пайда болатын басқа дизайндағы қондырманы пайдаланады. Сонымен қатар, джейкондардың жаңа нұсқалары компьютерлік тышқан ретінде пайдалануға мүмкіндік алды.

Консольдің ішкі жады едәуір үлкейтілген және 256 Гб болады, SD Express жад карталарын кеңейту мүмкіндігі бар.

## Ойындары
Nintendo Switch 2 физикалық медиада және цифрлық тарату арқылы шыққан Switch кітапханасының көптеген ойындарымен кері үйлесімді; жаңа құрылғы қолданыстағы Nintendo Switch Online қызметін пайдаланады. Nintendo Switch ойындарын тарату үшін пайдаланылған физикалық game card медиасымен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін жаңа консольде олар үшін сәйкес ұяшық болады.

Жаңа консоль үшін шығарылған Nintendo ойындарының жаңартылған және жетілдірілген нұсқалары шығарылады, мысалы *[[The Legend of Zelda: Breath of the Wild]]*, Nintendo Switch үшін сатып алынған ойынды Nintendo Switch 2 үшін жақсартылған нұсқасына жаңарту ақылы болуы мүмкін (жабайы тыныс үшін жаңарту құны 9,99 долларды құрайды), сондай-ақ тегін.

Switch 2 үшін Cyberpunk 2077, Split Fiction, Deltarune, Metroid Prime 4: Beyond, Mario Kart World, The Duskbloods және т.б. ойындарының шығуы жарияланды.

## Дереккөздер

Санат:Nintendo Switch 2
Санат:Ойын платформалары
The Verge

**The Verge** () — компьютерлік техника, гаджеттер және өмір салты туралы америкалық веб-сайт. Өз жұмысын 2011 жылдың 1 қарашасында бастады. Бас редактор — Нилай Пател. 

The verge-американдық ең танымал 271-веб-сайт, сонымен қатар жаһандық рейтингте 615-орында.

Сайт Vox Media холдингінің бөлігі болып табылады.

## Тарихы
2011 жылдың сәуірінде *This Is My Next* деп аталатын технология блогы іске қосылды. Күніне 3-5 мақала жариялай отырып, сайт 1 миллионға жуық бірегей келушілерді тарта бастады және 2011 жылдың 23 тамызындағы жағдай бойынша Techmeme нұсқасы бойынша it туралы танымал сайттар тізімінде 22-орында болды. Мақалалардан басқа, сайтта үнемі аудио подкасттар пайда болды. 1 қарашада *This Is My Next* өзінің жасаушылары Джошуа Топольский мен Пол Миллердің жаңа жобасына — The Verge-ге жол беріп, жұмысын аяқтады.

2014 тамызында сайттың негізін қалаушы Джошуа Топольский өзі жасаған жобадан шығып, Bloomberg-ке көшті. Бас редактордың орнын Нилай Пател алды.

## Сайт бөлімдері
The Verge веб-сайты екі бөлікке бөлінген. Біріншісі редакциялық мақалалардан тұрады (күніне орта есеппен 10 дана жарияланады). Екіншісі-барлық тіркелген пайдаланушылар сөйлесе алатын (жаңа тақырыптар құра алатын және бұрыннан бар пікірлерді қалдыра алатын) форум.

## Контенті
The Verge-де IT саласына қатысты мақалалар жарияланады (атап айтқанда жаңалықтар, шолулар, әртүрлі іс-шаралар мен конференциялардан мәтіндік және фото трансляциялар). Сондай-ақ, Vox Media бірнеше веб-шоулар шығарады (мысалы, Verge-де 90 секунд). Сонымен қатар, белгілі бір оқиға немесе адам туралы әңгімелейтін feature videos деп аталатындар анда-санда шығарылады (мысалы, «Монстрлар университеті» мультфильмін шығаруға арналған Pixar студиясына экскурсия).

Айдарлардың толық тізімі: 

* Жаңалықтар 
* Пікірлер
* IT — компаниялардың презентацияларынан тікелей эфирлер 
* On The Verge 
* Top Shelf — аптадағы ең қызықты оқиғалар туралы бағдарлама. 
* 90 Seconds on The Verge — 90 секундтық күнделікті шоу, ол өткен күннің ең маңызды үш жаңалығын баяндайды (енді шығарылмайды). 
* Vergecast — подкаст
* The Verge Mobile Show
* The Verge Book Club

## Дереккөздер


Санат:АҚШ сайттары
Know Your Meme

**Know Your Meme** (сөзбе сөз — «өз меміңді біл») — интернет-мемдерді сипаттауға арналған сайт.

## Сипаттамасы
Сайт 2007 жылдың желтоқсанында бейне қызмет ретінде іске қосылды. Сайттың мазмұнын пайдаланушылар өңдей алады, содан кейін әкімшілер мақұлдайды немесе жояды. Сайтта форум, блог және дүкен бар. 2011 жылдың наурыз айында сайтты ICHC желісі атаусыз жеті таңбалы сомаға сатып алды. 2012 жылдың шілде айының соңында сайтта 1300-ге жуық интернет-мемдердің сипаттамасы бар.

2023 жылы сайт Ресейде бұғатталды.

## Марапаттар мен жетістіктер
* 2010 жыл — Streamy Awards сыйлығының қысқа тізіміндегі орын.
* 2012 жыл — «Мәдениет туралы блог» бөліміндегі Webby Awards сыйлығы.

## Сыртқы сілтемелер
* Know Your Meme 

## Дереккөздер

Санат:АҚШ сайттары
IGN

***IGN*** (бұрынғы **''I**magine **G**ames **N**etwork*) — [[компьютерлік ойын]]дар, сериалдар мен фильмдер тақырыбын қамтитын жаңалықтар мен ақпараттық [[Сайт|веб-сайт]]. IGN, [[GameSpy]] және GIGA IGN Entertainment корпорациясына кіреді.

Сайт жаңалықтарды, шолуларды және [[PC]] видео ойындары мен [[Ойын приставкасы|видео ойын приставкасы]] бойынша кеңестерді жариялайды. [[Чит-код]]тары, әртүрлі [[FAQ]] және ойын ойындары берілген. Сондай-ақ, сайтта фильмдер, DVD өнімдері, музыка, [[комикс]]тер, спорт, аниме, автомобильдер мен теледидарға арналған тақырыптық бөлімдер бар.

== Тарихы ==
1996 жылы қыркүйекте *'Imagine Games Network*' ретінде құрылған *IGN*-ді атқарушы редактор Джонатан Симпсон-Бинт құрды және Imagine Publishing-те бес бөлек веб-сайт ретінде басталды: N64.com (кейінірек өзгертілді ign64.com), PSXPower, Saturnworld, Next-Generation.com және Ultra Game Players Online. 1998 жылы жеке сайттар желіге IGN маркалы «арналар» жүйесі ретінде біріктірілді. Next-Generation мен Ultra Game Players Online бұл бірлестіктің бөлігі болған жоқ; U.G.P.O. журналдың жойылуымен еріді және imagine қысқа мерзімді [[Daily Radar]] брендін шығаруға шоғырлануды шешкен кезде Next-Generation бақылауға алынды. Содан кейін құрылтайшы компания Snowball.com ол IPO-ны 2000 жылы өткізді, ол бір жыл ішінде бүкіл нарықтық көпіршікті үрлеу үрдісімен аяқталды.

2005 жылдың шілдесіндегі жағдай бойынша *IGN*-ге айына 24 миллион келуші келді, сайттың барлық бөлімдерінде 4.8 миллион қолданушы тіркелген. *IGN* [[Alexa Internet|Alexa]] рейтингіне сәйкес ең көп кіретін 200 сайттың қатарында. 2005 жылдың қыркүйегінде IGN [[Руперт Мердок]]тың мультимедиялық іскерлік империясының құрамына кірді (), [[News Corporation]], 650 миллион долларға ([[АҚШ доллары|USD]]). Бүгінгі таңда IGN веб-сайтында музыкаға арналған бөлімдер бар, [[Телевизия|TV]], және фильмдерге қатысты тақырыптар. Сайт геймерлер арасында үлкен беделге ие болды, өйткені ол гидтер мен синглдерді қамтиды. Хиттердің, нұсқаулықтардың немесе транзиттердің кез-келген түрін IGN-ге кірмейтін адамдар қоса алады.

*IGN* онжылдықты 2008 жылдың 12 қаңтарында атап өтті.

*IGN* бас кеңсесі 2000 жылдардың бірінші онжылдығында Marina Point Parkway кеңсе саябағында орналасқан Брисбейн, Калифорния, бірақ 2010 жылдың 29 наурызында [[Сан-Франциско]]дағы [[AT&T Inc.|AT&T]] саябағының жанындағы кішірек кеңсеге көшірілді.

2017 жылдың қазан айында *IGN* сандық тарату және [[Humble Bundle]] видео ойын баспасы қызметін сатып алды.

== Аймақтық нұсқалары ==
Веб-сайттың әр түрлі тілдерде барлығы 27 нұсқасы бар. Ресей, Украина, Беларусь, Қазақстан және Армения аумағында [[Орыс тілі|орыс тіл]]ді нұсқасы бар.

2022 жылдың наурызында [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не байланысты IGN сайтының орыс тіліндегі нұсқасы жұмысын тоқтатты. Қазіргі уақытта сайт ru.ign.com *IGN'' сайтының түпнұсқа нұсқасының басты бетіне қайта бағытталады.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* IGN ресми сайты
* IGN тарихы

Санат:АҚШ сайттары
Cyanide and Happiness

**Cyanide and Happiness** () — Дэйв Макэлфатрик, Крис Уилсон, Мэтт Малвин және Роб Денблакердің веб-комиксі. Алғаш рет сайтта пайда болды Explosm.net 2004 жылғы 9 желтоқсан, ал 2005 жылғы 26 қаңтардан бастап күн сайын шығады. «Cyanide and Happiness» көбінесе интернеттегі ең циникалық комикс ретінде сипатталады және бұл арандатушылық стильді қолданатын жалғыз веб-комикс болмаса да (Sexy Losers, Nana's Everyday Life, CynicMansion, Head Held High және т.б. қараңыз), авторлар бұл беделді сақтауға тырысады.

Комикс минималистік «таяқ адам» стилінде салынған.

## Стилі
Комикстің әзіл-қалжыңын циник, жиі қорлайтын деп сипаттауға болады. Комикстің ең көп тараған тақырыптары: мүгедектік, емделмейтін аурулар, жыныстық жолмен берілетін аурулар, зорлық-зомбылық, өлім, жыныстық ауытқулар және нигилизм.

## Сыртқы сілтемелер
* Комикстің ресми сайты
* Комикстің ресми сайтындағы шығарылымдар мұрағаты

Санат:Веб комикстер
Санат:Мультфильмдер сериясы алфавиттік ретпен
Санат:АҚШ Flash телесериалдары
Санат:АҚШ мультфильмдері
Санат:2005 комикстері
Санат:Әзіл-оспақ
Жанжігіт (өзен)

**Жанжігіт өзені** — Іле алабындағы өзен. Алматы облысы, Жамбыл ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 25 шақырым.  

## Сипаттамасы
Алматы - Тараз тас жолының солтүстігінде, Жанжігіт шатқалындағы ұсақ жылғалардан бастау алады. Бастауының биіктігі 722 метр. Солтүстік шығысқа қарай ағады.  

Жағасында мал жайылымдары мен қыстақтары бар. Арнасы кең, жайылмалы. Жазда ағысы бәсеңдейді, кей жерлері үзіліп қалады. Жауын-шашын мол жылдары Жаманты өзенінен аққан сулар келіп қосылады. Қопа өзенінің салаларының бірі Кірөзекке құяды. 
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Топографиялық карта
* Топографиялық карта

## Әдебиеттер
*Орталық және Оңтүстік Қазақстан. 2 шығарылым. 13 том. Балқаш көлінің бассейні / ред. Л. А. Гапоновой, К. Н. Шадских. — Л.: Гидрометеоиздат, 1967. — 303.

Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) өзендері
Футболдан Испания суперкубогы 2017

**[[Футболдан Испания суперкубогы]] 2017** () — турнирдің 34-ші жарысы. "Барселона" және "Реал Мадрид" клубтары өзара сынға түсті. Бірінші ойын 13 тамызда, қарымта матч 16 тамызда өтті.

## Қатысушылар

* **[[Реал Мадрид]]** — 2016/17 жылғы Испания чемпионы
* **[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]** — 2016/17 жылғы Испания кубогы иегері

## Детальдар

### 1 матч

### 2 матч

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*http://www.laliga.es/directo-otras-competiciones/temporada-2017-2018/supercopa-de-espana/1/barcelona_real-madrid
Санат:2017 жылғы футбол
Санат:Футболдан Испания суперкубогы
Санат:Реал Мадрид ФК ойындары
Санат:Барселона ФК ойындары
Оңтүстік Америка кубогы 2025

**[[Оңтүстік Америка кубогы]] 2025** — турнирдің 24-ші жарысы.
## Плей-офф

|}

## 1/8 финал

|}

## 1/4 финал

|}
## Жартылай финал

|}
## Финал


## Дереккөздер

Санат:2025 жылғы футбол
Санат:Футболдан Америка кубогы
Президенттік сайлау

**Президенттік сайлау** — республикалық басқару формасы бар мемлекет басшысының сайлауы. Президенттік сайлау барысында сайлаушылар елдің негізгі заңында (конституциясында) белгіленген мерзім ішінде мемлекетті кім басқаратынын шешеді. Әр елдің президентінің өкілеттіктері конституцияда да жазылған: кейбір елдерде президент мемлекет басшысы болып табылады және негізінен салтанатты функцияларды орындайды.

## Өкілеттік мерзімі
Өкілеттік мерзімі елдің заңнамасына байланысты, ол да өзгеруі мүмкін: 

* 1 жыл — Швейцария (де-юре Мемлекет басшысының функцияларын федералдық кеңестің жеті мүшесі орындайды) 
* 4 жыл — АҚШ, Бразилия 
* 5 жыл — Франция (2002 жылдан бастап, бұрын — 7 жыл), Германия, Украина және Португалия
* 6 жыл — Ресей (2012 жылға дейін — 4 жыл) және Мексика 
* 7 жыл — Қазақстан (2022 жылға дейін — 5 жыл) және Италия

## Сайлаулары
* Жалпыға сайлау құқығы: жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, тегіне, әлеуметтік жағдайына, сенімі мен сеніміне қарамастан, кәмелетке толған әрбір елдің азаматы президенттік сайлауда дауыс беруге құқылы. Мұндай жүйе Қазақстанда, Ресейде, Францияда және әлемнің көптеген басқа елдерінде қабылданған.
* Жанама дауыс беру: дауыс беруге елдің парламенті (Латвия, Германия, Израиль) немесе әкімшілік-аумақтық бірліктердің сайлаушылары (мысалы, АҚШ-тағы сияқты) қатыса алады. АҚШ-та дәл сайлау жүйесі қолданылады: сайлау колледжінде әр штатта белгілі бір дауыс саны бар, ал егер штатта қандай да бір кандидаттың жақтастары жеңіске жетсе, онда бұл штаттағы барлық дауыстар кандидатқа ауысады («жеңімпаз бәрін алады» қағидасы), бұл кандидатқа сайлауда жеңіске жетуге мүмкіндік береді, тіпті егер оған дауыс берген адамдардың жалпы саны бұл жеңілген үміткерге қарағанда аз болады.

## Дереккөздер

Санат:Президенттік сайлаулар
Меридиандық жотасы

**Мериандық жотасы** – Теріскей Алатауының шығысындағы жота. 

## Географиялық орны
Алматы облысы (Райымбек ауданы) жəне Қытай, Қырғызстан мемлекеттерінің шекарасында орналасқан. Ең биік жері Қырғызстан аумағында – 7003 м.

## Жер бедері
Солтүстіктен оңтүстікке қарай жалпы ұзындығы 60 км, Қазақстан шекарасында 37-40 км, енді жері 17-20 км шамасында. Негізінен палеозойдың мəрмəр, əктасты, кристалдық тақтатас, гранитті интрузивтерінен, т.б. жыныстарынан тұрады. Құрылымы жағынан Тянь-Шань тау жүйесіндегі қырқа таулардан оқшауланып, меридиан бағытында бой көтерген.
Теңіз деңгейінен 4500 м-ден жоғары белдеуімен гляциалдық-нивалдық сызығы өтеді. Биіктік белдеуіндегі мұздықтардың аумағы жалпы жотаның 60-70%-ын қамтиды. Батысында Солтүстік Инелшік, Оңтүстік Инелшік, шығысында Қарагүл, Тугбелчи мұздықтары, Жеңіс, Əскери топографтар шыңдары, Алаайғыр асулары, т.б. бар. Жотаның солтүстік беткейінде шыршалы орман өскен.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан жоталары
Санат:Қырғызстан таулары
Санат:Қытай таулары
Футболдан Испания чемпионаты 2024/25

**[[Футболдан Испания чемпионаты]] 2024/25** (исп. *La Primera División de España 2024/25*; ресми атауы — **Ла Лига EA Sports FC 2024/25** (исп. *La Liga EA Sports FC 2024/25*) — турнирдің 94-ші жарысы.  

## Турнир кестесі

## Статистикасы
### Мергендер

## Дереккөздер

Санат:Футболдан Испания чемпионаты
Санат:2024 жылғы футбол
Санат:2025 жылғы футбол
Тониньо Серезо

**Антонио Карлос Серезо** (; 21 сәуір 1955, Белу-Оризонти, Минас-Жерайс штаты) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 
## Карьерасы
1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 

Бразилия және Италия клубтарында доп тепті.

1999 жылы бапкерлік жолын "Атлетико Минейро" клубында бастады. Кейін Бразилия, Жапония, Сауд Арабиясы, БАӘ клубтарын жаттықтырды. 
## Жетістіктері
1993 жылы Либертадорес кубогы мен Либертадорес суперкубогы жеңімпазы атанды. 1990 жылы УЕФА Суперкубогы жеңімпазы атанды. Италия кубогының төрт дүркін жеңімпазы (1984, 1986, 1988, 1989), 1990 жылғы Кубок иелері кубогы жеңімпазы, 1991 жылғы Италия чемпионы. 1992, 1993 жылы Құрлықаралық кубок иегері атанды.

1977, 1980 жылдары Бразилияда жыл футболшысы атанды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Amarcord, 21 aprile 1955: 65 anni fa nasceva Toninho Cerezo

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Санат:Сампдория ФК ойыншылары
Санат:Крузейро ФК ойыншылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Паулиста ФК ойыншылары
Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары
Санат:Атлетико Минейро ФК жаттықтырушылары
Санат:Касима Антлерс ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Шабаб Дубай ФК жаттықтырушылары
Санат:Әл-Айн ФК жаттықтырушылары
Сайлаушы

**Сайлаушы** — белсенді сайлау құқығы бар және тұрғылықты жері сайлау округінің шегінде орналасқан, бұл тиісті деңгейдегі жария билік органының өкілдік сипатын қамтамасыз ететін азамат.

## Сайлаушыларды тіркеу
Азаматты сайлаушылар тізіміне енгізу оның тұрғылықты жері бойынша тиісті сайлау учаскесінің шекарасында тіркелуі негізінде жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының азаматтарын тұрғылықты жері бойынша тіркеуге жауапты құзыретті органдар Әділет органдары болып табылады.

Тұрғылықты жері бойынша тіркеу мынадай құжаттар негізінде жүзеге асырылады:
* Заңда белгіленген тәртіппен тұрғын үй жылжымайтын мүлігін сатып алуды растайтын немесе пайдалану құқығын, оның ішінде жалдау немесе қосалқы жалдау шарттарының негізінде растайтын құжат; 
* Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де заңды негіздерде, сондай-ақ тұрғын үй-жайдың меншік иесінің (немесе жалдаушының) жазбаша келісімімен тұрғын үй-жайда тұруға құқық беретін құжаттар.

Азаматтарды тіркеу олардың тұрақты тұрғылықты жері бойынша үй жайлардың мынадай түрлерінде жүзеге асырылады: 
* тұрғын үйлер, пәтерлер, жатақханалар, қонақ үйлер; демалыс үйлері, санаторийлер, профилакториялар және медициналық мекемелер; 
* саяжай, бау-бақша серіктестіктері мен кооперативтер құрамындағы тұрғын үйлер; тұруға бейімделген пансионаттар мен қызметтік үй-жайлар.

## Сайлаушылар тізімдері
Сайлауға қатысудың міндетті шарты азаматтарды сайлаушылар тізіміне қосу болып табылады.

Тұрғылықты жері бойынша сайлаушылардың тізімін тиісті әкімдік (жергілікті атқарушы орган) жасайды. Сайлау туралы ресми хабарланған сәттен бастап дауыс беруге құқығы бар әрбір азамат тиісті әкімдікке сайлаушы ретінде тіркелу туралы өтініш беруге құқылы.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* САЙЛАУШЫ — Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының Электоралдық сөздік

Санат:Сайлау