Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия

**Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия** — әйелдер істері, отбасылық және демографиялық саясат саласында мемлекеттік саясатты қалыптастыруға және іске асыруға жәрдемдесу мақсатында құрылған консультативтік-кеңесші орган.

Комиссия Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 ақпандағы № 56 Жарлығымен құрылған. Оның қызметін реттейтін ереже мен дербес құрамы мемлекет басшысының жарлықтарымен бекітіледі. 

Комиссияның негізгі мақсаты – Қазақстандағы гендерлік теңдік саясатын, отбасы институтын нығайтуға, демографиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге және әйелдердің қоғамдық-саяси өмірге белсенді қатысуына жәрдемдесу.

## Тарихы және құқықтық негізі
Ереже Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 ақпандағы № 56 Жарлығымен алғаш рет бекітілді.

2008 жылғы 15 мамырдағы № 593 Жарлықпен атауына және бірқатар баптарына өзгерістер енгізілді.

Кейінгі түзетулер 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 971, 2019 жылғы 1 маусымдағы № 57, 2022 жылғы 17 мамырдағы № 894, 2024 жылғы 22 қаңтардағы № 437, сондай-ақ 2025 жылғы 26 мамырдағы № 893 Президент Жарлықтарымен жасалды. 

2025 жылғы 26 мамырдағы Қазақстан Республикасы Президентінің № 893 Жарлығымен Комиссия қызметіне бірқатар өзгерістер енгізілді. 

Жаңа редакцияға сәйкес:

* Комиссия төрағадан, төрағаның орынбасарларынан, хатшыдан және мүшелерден тұрады;
* Комиссияның дербес құрамын Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды.

Комиссия мемлекеттік органдардың өкілдерін, қоғам қайраткерлерін, ғылыми және сарапшылық қауым өкілдерін, азаматтық қоғам институттарының басшыларын қамтиды.

### Міндеттері

* 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасын іске асыру аясында мемлекеттік саясат бойынша ұсыныстар тұжырымдау;
* мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының өзара іс-қимылын қамтамасыз ету;
* әйелдер жағдайы мен отбасылық-демографиялық ахуалды талдау және ұсыныстар беру;
* экономикалық салада әйелдер мен ерлер мүмкіндіктерінің теңдігін қамтамасыз ету, әйелдер кәсіпкерлігін дамыту;
* отбасы институтын нығайту және ұрпақты болу денсаулығын сақтау жөніндегі шараларды қолдау;
* тұрмыстық және гендерлік зорлық-зомбылыққа қарсы күрес;
* ғылыми зерттеулер жүргізу және ақпараттық базаны қалыптастыру;
* БАҚ-пен өзара іс-қимыл жасау;
* заңнамалық және бағдарламалық бастамаларға қатысу;
* гендерлік-құқықтық сараптама жүргізу;
* халықаралық ынтымақтастық орнату.

### Өкілеттіктері

* мемлекеттік органдар басшыларын тыңдай алады;
* құжаттар мен ақпаратты сұратуға құқылы;
* заң бұзушылық фактілері бойынша тексерулер жүргізуді талап ете алады;
* Президент пен Үкімет актілеріне ұсыныстар енгізеді;
* сарапшылар мен ғылыми мекемелерді тарта алады;
* өңірлік комиссиялардың қызметін үйлестіреді;
* әйелдердің кандидатураларын басшылық лауазымдарға жылжытуға жәрдемдеседі.

### Жұмысын ұйымдастыру

* Комиссия төрағадан, төраға орынбасарларынан, хатшыдан және мүшелерден тұрады.
* Оның дербес құрамын Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды.
* Отырыстар тоқсанына кемінде бір рет өткізіледі.
* Шешімдер көпшілік дауыспен қабылданады.
* Комиссия жұмысына басшылықты төраға жүзеге асырады, ал ол болмаған жағдайда орынбасарларының бірі атқарады.

## Құрамы (2025 жыл)
2025 жылғы 26 мамырдағы № 893 Президент Жарлығына сәйкес Комиссияның құрамы мынадай тұлғаларды қамтиды:

* **[[Аида Ғалымқызы Балаева|Балаева Аида Ғалымқызы]]** — Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі, төраға.
* **[[Жұлдызай Амангелдіқызы Ысқақова|Ысқақова Жұлдызай Амангелдіқызы]]** — Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Төрағасының кеңесшісі, саясаттанушы, PhD, төрағаның орынбасары (келісім бойынша).
* **[[Ләззат Жаңылысқызы Сүлеймен|Сүлеймен Ләззат Жаңылысқызы]]** — «Парламентаризм институты» РМК директорының орынбасары, төрағаның орынбасары (келісім бойынша).
* **[[Елена Ивановна Тарасенко|Тарасенко Елена Ивановна]]** — қоғам қайраткері, төрағаның орынбасары (келісім бойынша).
* **[[Айман Мұратқызы Омарова|Омарова Айман Мұратқызы]]** — адвокат, құқық қорғаушы, ҚР Президентінің жанындағы Ұлттық құрылтай мүшесі, төрағаның орынбасары (келісім бойынша).
* **[[Гаухар Сердалықызы Нұрахметова|Нұрахметова Гаухар Сердалықызы]]** — гендерлік және отбасылық саясат саласындағы сарапшы, хатшы (келісім бойынша).
* **[[Алина Бауыржанқызы Әбдірахманова|Әбдірахманова Алина Бауыржанқызы]]** — «Қазақ-Америка университеті» ЖШС директоры (келісім бойынша).
* **[[Альфия Дәулетқалиқызы Әдиева|Әдиева Альфия Дәулетқалиқызы]]** — «Samruk-Kazyna Trust» корпоративтік қорының бас директоры (келісім бойынша).
* **[[Жанна Аманқызы Байдашева|Байдашева Жанна Аманқызы]]** — «Шетелдік инвесторлардың қазақстандық кеңесі» қауымдастығы өкілдігінің директоры (келісім бойынша).
* **[[Зүлфия Мұхамедбекқызы Байсақова|Байсақова Зүлфия Мұхамедбекқызы]]** — «Дағдарыс Орталықтар Одағы» ЗТБ басқарма төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Галина Александровна Гребенникова|Гребенникова Галина Александровна]]** — «Жыныстық және репродуктивтік денсаулық жөніндегі Қазақстандық қауымдастық (КМПА)» ҚБ атқарушы директоры, жоғары санатты дәрігер (келісім бойынша).
* **[[Марианна Юрьевна Гурина|Гурина Марианна Юрьевна]]** — «Ұлағатты жанұя» қоғамдық қорының президенті (келісім бойынша).
* **[[Жұлдыз Жетпісбайқызы Дәулетбаева|Дәулетбаева Жұлдыз Жетпісбайқызы]]** — әлеуметтану ғылымдарының кандидаты, ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының профессоры (келісім бойынша).
* **[[Назым Жәнібекқызы Жанғазинова|Жанғазинова Назым Жәнібекқызы]]** — медиакоммуникациялар саласындағы сарапшы, «NazymPR» ЖШС директоры (келісім бойынша).
* **[[Баян Айтбекқызы Жандосова|Жандосова Баян Айтбекқызы]]** — «Қазақстан әйелдерінің республикалық кеңесі» ҚБ филиалы – «Шымкент қалалық әйелдер кеңесі» ҚБ төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Ренат Вазирұлы Зұлхайыров|Зұлхайыров Ренат Вазирұлы]]** — ҚР Ішкі істер министрлігі Заң мен нормашығармашылықты үйлестіру департаментінің бастығы (келісім бойынша).
* **[[Снежанна Валерьевна Имашева|Имашева Снежанна Валерьевна]]** — ҚР Парламенті Мәжілісі Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Эльмира Рашитовна Каримова|Каримова Эльмира Рашитовна]]** — «ҚМГ Инжиниринг» ЖШС кадр мәселелері жөніндегі басқарушы директоры (келісім бойынша).
* **[[Шолпан Таңатқызы Каринова|Каринова Шолпан Таңатқызы]]** — «AMANAT» партиясының хатшысы, партия әйелдер қанатының төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева|Қажыбаева Раушан Жаңабергенқызы]]** — ҚР Президенті Іс басқармасы «Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені» РМК директоры (келісім бойынша).
* **[[Ләззат Молдабекқызы Қалтаева|Қалтаева Ләззат Молдабекқызы]]** — ҚР Парламенті Сенаты Төрағасының кеңесшісі, Сенат жанындағы Инклюзия жөніндегі кеңестің төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Гүлмира Әмірханқызы Қанай|Қанай Гүлмира Әмірханқызы]]** — Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің басқарма төрағасы – ректоры (келісім бойынша).
* **[[Лаура Шапайқызы Қарабасова|Қарабасова Лаура Шапайқызы]]** — Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің басқарма төрағасы – ректоры (келісім бойынша).
* **[[Тоғжан Бақытжанқызы Қожалы|Қожалы Тоғжан Бақытжанқызы]]** — қоғам қайраткері, «HAQ» қоғамдық қайырымдылық қорының құрылтайшысы (келісім бойынша).
* **[[Елена Эдуардовна Ли|Ли Елена Эдуардовна]]** — «Dolce» ЖШС құрылтайшысы (келісім бойынша).
* **[[Татьяна Александровна Миронюк|Миронюк Татьяна Александровна]]** — «Ұлттық волонтерлік желі» қауымдастық нысанындағы ЗТБ атқарушы директоры (келісім бойынша).
* **[[Әйгерім Арыстанбекқызы Сәрсенбаева|Сәрсенбаева Әйгерім Арыстанбекқызы]]** — Жамбыл облысы әкімінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия мүшесі (келісім бойынша).
* **[[Елена Александровна Семидоцких|Семидоцких Елена Александровна]]** — кәсіпкер, «Русская община Северо-Казахстанской области» ҚБ төрағасы, Солтүстік Қазақстан облысы бойынша отбасы және гендерлік теңдік мәселелері жөніндегі уәкіл (келісім бойынша).
* **[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова|Сүлейменова Жұлдыз Досбергенқызы]]** — ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты (келісім бойынша).
* **[[Гаухар Қошқарбекқызы Тасбергенова|Тасбергенова Гаухар Қошқарбекқызы]]** — «Рухани Қазына» қоғамдық қорының басшысы (келісім бойынша).
* **[[Сұңқар Қосманапқызы Хангелдина|Хангелдина Сұңқар Қосманапқызы]]** — жоғары санатты дәрігер, ҚР денсаулық сақтау ісінің үздігі, MBA магистрі, блогер (келісім бойынша).
* **[[Муслим Ханатұлы Хасенов|Хасенов Муслим Ханатұлы]]** — «M.S. Narikbaev atyndagy KAZGUU Universiteti» АҚ қауымдастырылған профессоры, халықаралық құқықтық сарапшы (келісім бойынша).
* **[[Нәзипа Ыдырысқызы Шанаи|Шанаи Нәзипа Ыдырысқызы]]** — Қазақстан халқы Ассамблеясы Аналар кеңесінің төрағасы (келісім бойынша).
* **[[Әзиза Тимурқызы Шөжеева|Шөжеева Әзиза Тимурқызы]]** — кәсіпкер, «Techno Woman» КЕҰ басқармасының төрағасы (келісім бойынша).

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан президенті жанындағы кеңесші органдар