open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Оңдасын Сейілұлы Оразалин

**Оңдасын Сейілұлы Оразалин** (6 қараша 1963 жыл, Ақтөбе қаласы) — қазақстандық саясаткер, Ақтөбе облысының әкімі (2019—2022).

## Өмірбаяны
Оңдасын Сейілұлы Оразалин 1963 жылдың 6 қараша күні Ақтөбе қаласында дүниеге келген. Ақтөбе қаласындағы №19 мектепті бітірген.

*1985 жылы Ақтөбе педагогикалық институтында ағылшын тілінің мұғалімі мамандығы бойынша білім алған. 
*1991 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін заңгер мамандығы бойынша бітірді.

### Еңбек жолы
*Ақтөбе педагогикалық институтында оқытушы (1985-1988 ж.);
*Ақтөбе педагогикалық институтының комсомол комитетінің секретары (1988-1990 ж.); 
*«РИКА-ТВ» ЖШС-да жарнама ақпараттық-коммерциялық агенттігі бөлімінің басшысы (1990-1993ж.);
*«Банк - РИКА» ААҚ-ның басқарма төрағасы (1993-1999ж.); 
*«Облтрансгаз» ЖАҚ-ның, «Ақтөбегаз» ЖАҚ-ның басқарма төрағасы(1999-2000ж.). 
*Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданының әкімі (2000-2003ж.);
*Ақтөбе облысының сыртқы экономикалық  байланыс және инвестициялар басқармасының басшысы (2003-2004ж.);
*Ақтөбе облысының ішкі саясат департаментінің директоры (09.2004-09.2005ж.);
*Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (09.2005-11.2006ж.);
*2006 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің инспекторы;
*2007-2008 жылдары  Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру жұмыстары бөлімі меңгерушісінің орынбасары; *03.2008-10.2008 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және кадрлық-ұйымдастыру жұмыстары бөлімі меңгерушісінің орынбасары;
*2008-05.2014 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмыстары бөлімі меңгерушісінің орынбасары;
*05.2014 - 22.03.2017 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің меңгерушісі;
*22.03.2017-25.02.2019 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары.
*26.02.2019 — 31 тамыз 2022 ж. Ақтөбе облысының әкімі.

## Дереккөздер

Санат:Ақтөбе облысының әкімдері
УЕФА Еуропа лигасының финалы 2013

**УЕФА Еуропа лигасының финалы 2013** (ағыл. *2013 UEFA Europa League Final*) — 2012/13 жылғы УЕФА Еуропа лигасының финалдық матчы 15 мамыр күні Амстердамдағы "Амстердам Аренада" өтті. "Челси" 2:1 есебімен "Бенфиканы" ұтты.
## Матч
### Детальдар

## Статистикасы

## Тағы қараңыз
*УЕФА Суперкубогы 2013
*Бэла Гуттманның қарғысы
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Матч туралы есептеме

Санат:2013 жылғы футбол
Санат:УЕФА Еуропа лигасы 2012/13
Санат:Челси ФК ойындары
Санат:Бенфика ФК ойындары
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары
Парк Олимпик Лионне

**Парк-Олимпик-Лионне** (фр. *Parc Olympique Lyonnais*) — Францияның Лион қаласындағы футбол аренасы. 2016 жылы қаңтар айында ашылды. "Лион Олимпик" командасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді. Сыйымдылығы 59 186 адам.

2016 жылғы Еуропа чемпионатының бірнеше кездесулері ойналды.

2017/18 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының финалы өткізілді ("Атлетико" — "Марсель" — 2:0).

## Дереккөздер

Санат:Стадиондар
Санат:Франция футбол стадиондары
Санат:Олимпик Лион ФК
Стив Манданда

**Стив Манданда** (, ; 28 наурыз 1985 жыл, Киншаса, Заир) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Марсель" клубының қақпашысы.

## Карьерасы
Манданда Заир астанасында дүниеге келген. 1988 жылы әкесі Францияға жұмыс іздеп кетті де, артынша көп ұзамай отбасымен бірге екі жасар Стив те әкесінің артынан Францияға барып, сонда тұрақтап қалды.

2008 жылдан бері Франция ұлттық құрамасында ойнап келеді. 2008, 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына, 2010, 2018 жылдары әлем чемпионаттарына қатысты. Дәл қазір құрамадағы Юго Льористен кейінгі екінші қақпашы саналады. 2018 жылғы әлем чемпионы.

Ұзақ жылдардан бері "Олимпик Марсель" командасында ойнайды. Тек 2016-17 жылдары бір маусым Англияның "Кристалл Пэлас" клубының намысын қорғады. 

## Жетістіктер

### Клубтық

* Франция чемпионы: 2010
* Франция чемпионатының күміс жүлдегері **(2)**: 2009, 2011
* Франция чемпионатының қола жүлдегері: 2008
* Франция Лига кубогы **(3)**: 2010, 2011, 2012
* Франция суперкубогы **(2)**: 2010, 2011
* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі 2018

### Халықаралық

* Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2016
* Әлем чемпионы: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гавр ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Кристалл Пэлас ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Джордан Амави

**Джордан Кевин Амави** (; 9 наурыз 1994 жыл, Эврё, Франция) — франциялық футболшы, "Олимпик Марсель" клубының қорғаушысы.

## Карьерасы
Францияның 18, 20, 21-жасқа дейінгі құрамаларында ойнаған. Әзірше негізгі құрамаға шақырту алған жоқ.

"Ницца" клубының түлегі, карьерасын 2013 жылы осы клубта бастады. 2015 жылы "Астон Виллаға" ауысып, екі маусым доп тепті. 2017 жылы жазда "Олимпик Марсель" қатарын толықтырды.


## Жетістіктері

* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* France profile  at FFF

Санат:Франция футболшылары
Санат:Ницца ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Морган Сансон

**Морган Сансон** (; 18 тамыз 1994 жыл, Сен-Дульшар, Франция) — франциялық футболшы, "Олимпик Марсель" клубының жартылай қорғаушысы. 

Францияның 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында доп тепті. Әзірше негізгі құрамаға шақырылған жоқ.

Карьерасында "Ле-Манн", "Монпелье" клубтарында ойнап, 2017 жылы "Олимпик Марсельге" ауысты. 
## Жетістіктері
*УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2018
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі
*transfermarkt.com сайтында
*УЕФА сайтында
*Франция футбол федерациясы сайтында

Санат:Франция футболшылары
Санат:Ле-Ман ФК ойыншылары
Санат:Монпелье ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Андре-Франк Ангисса

**Андре Франк Замбо-Ангисса** (; 16 қараша 1995 жыл, Яунде, Камерун) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен "Фулхем"  клубының қорғаушысы. 

## Карьерасы
Камерун құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 2017 жылы 24 наурыз күні Туниске қарсы кездесуде өткізді.

2017 жылғы Конфедерациялар кубогына қатысқан. Өзнің құрама сапындағы тұңғыш голын осы турнирде екінші турда Аустралияның қақпасына соқты. Андре-Франк топтық турнирдегі үш ойынға түгел қатысты. 

Андре-Франк "Реймс" клубының түлегі. 2015 жылы "Олимпик Марсельге" өтіп, 2018 жылға дейін ойнады. 2018 жылы жазда "Фулхэмге" ауысты.

## Жетістіктері

* УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Реймс ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Лукас Окампос

**Лукас Ариэль Окампос** (; 11 шілде 1994 жыл, Кильмес, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Севилья" клубының шабуылшысы. Аргентинаның 17 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған.

## Карьерасы

### Клубтық
"Ривер Плейт" клубының түлегі. 2012 жылы осы клубтан "Монакоға" ауысты. 2012/13 жылғы маусымда "Монако" Францияның екінші дивизионында жеңімпаз атанып, келесі маусымда Лукас Францияның бірінші лигасында ойнады. 

2015 жылы қазіргі клубы "Марсельге" ауысты. 2016, 2017 жылдары италиялық "Дженоа", "Милан" клубтарында арендада ойнап, 2017 жылы жазда "Марсельге" қайта оралды. 

### Ұлттық құрамада
2011 жылы Аргентинаның 17 жасқа дейінгі құрамасына шақыртылды. Эквадорда өткен Оңтүстік Америка чемпионатына қатысып, екі гол соқты. 

Бәсекелестіктің тым көптігінен ұлттық құрамаға әлі шақыртылған жоқ. 

## Жетістіктері

### Командалық
«**Ривер Плейт**»

* Ұлттық Примера B  — 2011/12

«**Монако**»

* Лига 2 — 2012/13

### Халықаралық
**Аргентина-17**

* Жасөспірімдер арасындағы Америка чемпионатының қола жүлдегері — 2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі
* Профилі

Санат:Аргентина футболшыларыСанат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Дженоа ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Флорьян Товен

**Флорьян Товен** (;  26 қаңтар 1993 жыл, Орлеан, Франция) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Марсель" клубының жартылай қорғаушысы. 2018 жылғы әлем чемпионы. Францияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған. Ұлттық құрамаға 2017 жылы шақырылды. 2013 жылы жастар арасындағы әлем чемпионы атанды.  
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі (worldfootball.ne)
*Профилі (national-football-teams)
*Профилі (footballdatabase)

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Гренобль ФК ойыншылары
Санат:Бастия ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Буна Сарр

**Буна Сарр** (; 31 қаңтар 1992 жыл, Лион, Франция) — франциялық және гвинеялық футболшы, жартылай қорғаушы. Шабуыл шебінде де ойнай береді. Қазір "Бавария" клубында доп тебеді.
## Ұлттық құрамада
Бунаның әкесі сенегалдық, анасы гвинеялық. 2014 жылы Гвинея құрамасына шақыртылды, бірақ алаңға шықпады. 2018 жылы Сенегал құрамасынан шақырту алғанымен, Сенегал сапында ойнаудан өзі бас тартты. 
## Жетістіктері
*УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2018
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Ligue website
* Profile at L'Équipe

Санат:Франция футболшылары
Санат:Жерлан ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Мец ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Бавария ФК ойыншылары
Санат:Сенегал футболшылары
Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Валер Жермен

**Валер Жермен** (; 17 сәуір 1990, Марсель, Франция) — франциялық футболшы, "Олимпик Марсель" клубының шабуылшысы. Франция ұлттық футбол құрамасында онаған Брюно Жерменнің ұлы.



## Жетістіктері

; «Монако»

* Франция чемпионы: 2016/17
* Франция лига кубогының финалисі: 2016/17
* Францияның вице-чемпионы: 2013/14
* 2 лига жеңімпазы: 2012/13

; Олимпик Марсель

* УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2017/18

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''lfp.fr'') 
* Профилі (''L’Équipe'')

Санат:Франция футболшылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Ницца ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Максим Лопес

**Максим Лопес** (; 4 желтоқсан 1997 жыл, Марсель, Франция) — франциялық футболшы, тегі испандық, "Олимпик Марсель" клубының жартылай қорғаушысы. Франция жастар құрамасында ойнаған. 
## Жетістіктері
### Клубтық
*УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2018
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*https://int.soccerway.com/players/-/314574/

Санат:Франция футболшылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Сассуоло ФК ойыншылары
Клинтон Н’Жье

**Клинтон Мюа́ Н’Жье** (; 15 тамыз 1993 жыл, Буэа) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Марсель" клубының шабуылшысы. 2017 жылғы Африка чемпионы. 2015 жылғы Африка Ұлттары кубогына да қатысқан.
## Жетістіктері
### Командалық
*УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2018

### Халықаралық
*Африка чемпионы: 2017
## Дереккөздер

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Жұманов

**Жұманов** тектес тұлғалар:
* Борис Епкенұлы Жұманов — КСРО футболшысы, жартылай қорғаушы, қазақстандық футбол жаттықтырушысы.
* Евгений Нүриұлы Жұманов — актер.
* Есімғали Үмітбайұлы Жұманов — суретші-кескіндемеші.
* Ирисалы Жұманов — жазушы.
Есенбаев

**Есенбаев** мағынасы бойынша мақалалар:

## Географиялық атаулар
* Есенбаев - Қостанай облысы Амангелді ауданындағы ауыл, Қарасу ауылдық округі құрамында.

## Тұлғалар
* Асқар Нариманұлы Есенбаев - мүсінші. 
* Аханай Есенбаев -  зоотехник, Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1993), Қазақстан ауыл шаруашылығы академиясының корреспонденттік мүшесі.
* Есімқан Қалмағамбетұлы Есенбаев - Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданының әкімі.
* Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев - мемлекеттік қайраткер.
* Сәт Есенбаев - ақын.
* Халел Мұхаметжанұлы Есенбаев - кеңестік мемлекеттік, саяси, мәдениет қайраткері.
Константинос Митроглу

**Константинос «Костас» Митроглу** (; 12 наурыз 1988, Кавала) — грекиялық футболшы, Грекия Ұлттық футбол құрамасы мен Рердт-Шейфуйсен клубының шабуылшысы. 

## Карьерасы
Константинос негізі Германия футбол мектептерінің түлегі саналады. Германияның бірнеше клубының жастар құрамында ойнаған. Кәсіпқой карьерасын да 2005 жылы Менхенгладбахтың "Боруссия" клубынан бастады.

2007 жылы "Олимпиакосқа" ауысты. Бірнеше жылдан соң "Панионис", "Атромитос" клубтарына жалға да беріліп, 2014 жылы "Фулхэмге" сатылғанымен, артынша "Олимпиакос" оны бір жылға арендаға алды. Келесі маусымда (2015/16 жж) "Бенфикаға" жалға беріліп, "Фулхэм" сапында мүлде ойнаған жоқ. 

2017 жылы "Марсельге" ауысты.

### Ұлттық құрамада
2009 жылы 14 қараша күні ӘЧ-2010 іріктеуінің соңғы кезеңіндегі Украинаға қарсы ойында алаңға шықты. Грекия финалдық турнирге жолдама алғанымен, Грекия ОАР-да өткен әлем чемпионатына қатысқан жоқ. 
Кейін ЕУРО-2012, ӘЧ-2014 турнирлеріне қатысты. 
 
## Жетістіктері

### Командалық

; Олимпиакос (Пирей)

* Грекия чемпионы: 2008, 2009, 2013, 2014, 2015
* Греккия кубогы: 2008, 2009, 2013, 2015
* Грекия суперкубогы: 2007

; Бенфика (Лиссабон)

* Португалия чемпионы: 2015/16
* Португалия лига кубогы: 2015/16

; Грекия құрамасы

* Жасөпірімдер арасындағы Еуропаның Вице-чемпионы: 2007

### Жеке

* Грекияның үздік футболшысы: 2011/12

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Грекия футболшылары
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары
Санат:Паниониос ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Санат:Арис Салоники ФК ойыншылары
Руди Гарсия

**Руди Гарсия** (; 20 ақпан 1964 жыл, Немур, Франция) — франциялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.

## Жетістіктері

### Бапкерлік

; «Лилль»
* Франция чемпионы (1): 2010/11
* Франция кубогы (1): 2010/11

; «Олимпик Марсель»
* Еуропа лигасының финалисі (1): 2017/18

## Бапкерлік статистикасы
*2018 жылғы 13 қарашаға дейінгі*

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы
*  (''thefinalball.com'')

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция футбол жаттықтырушылары
Санат:Лилль ФК ойыншылары
Санат:Кан ФК ойыншылары
Санат:Сент-Этьен ФК жаттықтырушылары
Санат:Дижон ФК жаттықтырушылары
Санат:Ле-Ман ФК жаттықтырушылары
Санат:Лилль ФК жаттықтырушылары
Санат:Рома ФК жаттықтырушылары
Санат:Олимпик Марсель ФК жаттықтырушылары
Өмірбеков

**Өмірбеков** деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Байтұрсын Есжанұлы Өмірбеков - графикашы-суретші, ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткері.
* Есіркеп Өмірбеков - шежіреші, ауыз әдебиетін жинаушы, өлкетанушы.

* Жаппар Өмірбеков - ақын.
* Мейірхан Азатұлы Өмірбеков - Меркі ауданының әкімі.
Андре Онана

**Андре Онана** (; 2 сәуір 1996 жыл, Нкол Нгок) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен «Манчестер Юнайтед» футбол клубының қақпашысы.

## Карьерасы
Андре Камерундағы Самюэль Это'о ашқан  академияның түлегі. 2010 жылы "Барселона" жастар клубына қабылданып, сонда ер жетті. 2015 жылы "Аяксқа" шақырылды да, кейін "Йонг Аякс" ("Аякстің" фарм клубы) командасында тәжірибе жинақтады. 2016/17 жылғы маусымнан Нидерландының жоғары лигасында (Эредивизия) ойнай бастады. 

Камерун Ұлттық құрамасына 2016 жылы шақыртылды. 2017 жылы Ресейде өткен Конфедерациялар кубогында ойнады.

2022 жылдың 1 шілдесінде Андре Онана итальяндық "Интернационале" клубына ауысып, бес жылдық келісімшартқа қол қойды. 2022/23 маусымында ол қара-көктерге Италия суперкубогын және Италия кубогын жеңіп алуға, сондай-ақ Чемпиондар лигасының финалына шығуға көмектесті.

2023 жылдың 20 шілдесінде Андре Онана ағылшындық Манчестер Юнайтед клубымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды.

## Жетістіктері
### Клубтық
**«Аякс»**
* Нидерланд чемпионы (**3**): 2018/19, 2020/21, 2021/22
* Нидерланд Кубогының жеңімпазы (**2**): 2018/19, 2020/21
* Нидерланд Суперкубогының жеңімпазы: 2019
* УЕФА Еуропа Лигасының финалисты: 2017

**«Интернационале»**
* Италия Кубогының жеңімпазы: 2022/23
* Италия Суперкубогының жеңімпазы: 2022
* УЕФА Чемпиондар Лигасының финалисты: 2023

**«Манчестер Юнайтед»**
* Англия Кубогының жеңімпазы: 2023/24

## Статистикасы

### Клубтық статистика
*Деректер 2024 жылғы 29 қыркүйектегі жағдай бойынша*

### Ұлттық құрама статистикасы

## Отбасы
Немере ағасы  — Фабрис Ондоа да қақпашы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен латвияның РФМ клубында ойнайды.

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''ajax.nl'')

Санат:Камерун футболшылары
Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Хаким Зийеш

**Хаким Зийеш** (; ;  19 наурыз 1993 жыл, Дронтен, Нидерланд) — марокколық және нидерландылық футболшы, "Челси" клубы мен Марокко Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы

### Клубтық
Хаким "Херенвен" клубының түлегі. 2012 жылы 2 тамызда Еуропа Лигасындағы "Рапид"  (Румыния) командасына қарсы ойында тұңғыш рет негізгі клуб сапында ойнады. Он күннен соң Эредивизидегі тұңғыш ойынын өткізді. 

2014 жылы "Твентеге" ауысты. 24 тамыз күні алғашқы ойынын өткізді ("НАК Бреда" клубына қарсы). 21 қыркүйек күні "Хераклекске" тұңғыш добын соқты. 

2016 жылы тамыз айының соңында "Аякс" қатарын толықтырды. 2 тамыз күні тұңғыш ойынын өткізді.

### Ұлттық
Нидерланд жастар құрамасында ойнаған. 

2015 жылы өзінің тарихи отанының намысын қорғауға шешім қабылдап, 9 қазан күні Марокко сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 

2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

* Нидерланд кубогы: 2018/19

* Нидерландыдағы жыл футболшысы (1): 2017/18

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Проифлі (onsoranje)

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Марокко футболшылары
Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Херенвен ФК ойыншылары
Санат:Твенте ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Джоэл Велтман

**Джоэл Иво Велтман** (; 15 қаңтар 1992 жыл, Велзен) — нидерланд футболшысы, "Аякс" футбол клубы мен Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы. 2014 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері. 

## Карьерасы
2011 жылы "Аякс" футбол академиясына қосылды да, карьерасын осы клубта бастады. 2012 жылы 19 тамыз күні дебют ойынын өткізді.

2013-15 жылдары "Аякстың" фарм-клубында ("Йонг Аякс") доп тепті. Соған қарамастан 2013, 2014 жылдары Нидерланд чемпионы атанды.

Нидерландының бірнеше жастағы құрамаларында ойнап, Ұлттық құрамадағы тұңғыш ойынын 2013 жылы өткізді. 2014 жылы әлем чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Аякс»

* Нидерланд чемпионы (**2**): 2012/13, 2013/14
* Нидерланд кубогы: 2018/19
* Нидерланд суперкубогы: 2013
* Нидерланд суперкубогының финалисі: (**2**): 2012, 2014
* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2017

### Халықаралық

; Нидерланд құрамасы

* ӘЧ қола жүлдегері: 2014

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Давинсон Санчес

**Давинсон Санчес Мина** (; 12 маусым 1996, Калото, Каука департаменті) — колумбиялық футболшы, Колумбия Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының қорғаушысы. 2018 жылы әлем чемпионатына қатысқан. 
## Карьерасы
Колумбияның "Атлетико Насьонал" клубының түлегі. 2016 жылы Либертадорес Кубогында жеңіске жетті. 

2016 жылы "Аяксқа" ауысты. 2016/17 жылғы маусым барысында Давинсон 32 рет Эредивизиде алаңға шықты. Ал "Аякс" жыл соңында УЕФА Еуропа Лигасының финалына дейін жетті. 

2017 жылы жазда "Тоттенхэмге" ауысты.

## Жетістіктері

* Колумбия чемпионы: 2015

* Колумбия суперлигасы: 2016
* Либертадорес: 2016
* Жастар арасындағы Оңтүстік Американың вице-чемпионы (20 жас): 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль

Санат:Колумбия футболшылары
Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Атлетико Насьонал ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Джайро Ридевалд

**Джайро Ридевалд** (; 9 қыркүйек 1996 жыл, Харлем, Нидерланд) — нидерланд футболшысы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Кристал Пэлас" клубының жартылай қорғаушысы. 2017 жылы жазда "Аякстен" "Кристал Пэласқа" ауысты.

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2015 жылы ойнады.
## Жетістіктері
*Нидерланд чемпионы: 2013/14
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 


Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Кристалл Пэлас ФК ойыншылары
Дэви Классен

**Дэви Классен** (; 21 ақпан 1993 жыл, Хилверсюм) — нидерланд футболшысы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Вердер" клубының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Командалық
**«Аякс»**

* Чемпион Нидерланд чемпионы (**1**): 2013/14
* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі (**1**): 2017

### Жеке

* «Аякстағы» жыл таланты: 2013/14
* Нидерландыдағы жыл таланты: 2014
* Нидерландыдағы жыл футболшысы: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль на сайте ''evertonfc.com''  

* Статистика на сайте ''voetbalstats.nl'' 

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Санат:Вердер ФК ойыншылары
Көшербаев

**Көшербаев** деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Беделбай Көшербаев - экономика ғылымдарының кандидаты.

* Бердіәлі Айдарбекұлы Көшербаев - суретші-дизайнер.

* Елеу Көшербайұлы Көшербаев – мемлекет және қоғам қайраткері.

* Есберлі Мұқанұлы Көшербаев -  тіл білімі маманы, филология ғылым кандидаты. 

* Қырымбек Елеуұлы Көшербаев - мемлекеттік қайраткер.
* Серғали Көшербаев – онколог ғалым, медицина ғылымдарының докторы.
Божанов

**Божанов** сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
* Есберген Тоқшылықұлы Божанов -  физика-математика ғылымының докторы, профессор. Нью-Йорк ғылым академиясының корреспондент-мүшесі.
* Қайрат Тойғазыұлы Божанов - театр артисті.
Айдың тұтылуы (21 қаңтар, 2019)

**2019 жылғы Айдың толық тұтылуы** — толық фазалық жабылуы 62 минутқа созылған құбылыс. Алматы уақытымен толық тұтылуы 11:12-де басталды.

## Жердегі байқалулары
Толық тұтылуы Солтүстік және Оңтүстік Америкада, Гренландияда, Батыс және Солтүстік Еуропада, Ресейдің солтүстігінде толық көрінді. Орталық, Шығыс ЕНуропада, Африкада таң алдында толық көрінді, Тынық Мұхит пен Қиыр Шығыста күн батқан соң көрінсе, Орталық Азия мен Аустралияда, Шығыс Азияда (Жапонияны есептемегенде) мүлдем көрінген жоқ.

## Келесі тұтылулар
left|200px|Ай тұтылған кездегі жердің Айдан көрінісі
Жалпы, 2019 жылы екі рет ай тұтылатын болса, бұл соның біріншісі, екіншісі 16 шілдеде болады, бірақ ол кезде ай толық тұтылмайды. Келесі толық тұтылу 2021 жылы 26 мамырда көрінеді деп күтілуде.

Бұған дейін 2019 жылғы 27 шілдеде толық тұтылған.

## Иллюстрация
### Жартылай немесе толық емес тұтылулар

Lunar eclipse of 2019 January 21 in Moscow (6.49 local time).jpg|Мәскеуден түсірілген фото 3:49 UTC)
The Super Blood Wolf Moon Eclipse 2019 - GMT Time 05 59 50.50 190121-4685-jikatu (46102050484).jpg|Уругвайдағы толық тұтылудың аяқталуы; 6:00 по UTC)
2019-01-20-Penumbral lunar eclipse.jpg|АҚШ-тан түсірілген фото; 6:55 UTC)


### Толық тұтылулар

2019-01-20 Lunar eclipse from San Diego.jpg|АҚШ (Сан-Диего), 4:41 UTC)
Blood Mood 21 Jan 2019 (39864351153).jpg|Швеция, 4:48 UTC)
The January 20, 2019 total lunar eclipse at totality, seen from Victoria, Canada. (46098085654).jpg|Виктория (Канада, 5:02 UTC)
Eclipse lunar 21 enero 2019 MB Gonnet 11.jpg|Буэнос Айрес (Аргенина, 5:22 UTC)


## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Total Lunar Eclipse of 2019 Jan 21 —  (NASA/GSFC)
* Hermit Eclipse: Total Lunar Eclipse of 21 Jan, 2019 AD
* 20-21 января 2018 г. — Total Lunar Eclipse

Санат:Айдың тұтылуы
Санат:21 қаңтар оқиғалары
Өмірбаев

**Өмірбаев** сөзі мынадай мағынлар білдіруі мүмкін:
* Бақыт Өмірбаев – дәрігер, КСРО «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» атағының иегері. 

* Дәрежан Қаражанұлы Өмірбаев — қазақстандық актер, кинорежиссёр, сценарист. "Тарлан" платинды тәуелсіз сыйлығының иегері. Қазақ ұлттық өнер академиясының доценті.

* Есбол Өмірбаев – педагог, өлкетанушы, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
* Уалбай Утмаханбетұлы Өмірбаев — Қазақстандық математик-алгебраист, физика-математика ғылымдарынығ докторы.

* Шекебай Есенғараұлы Өмірбаев - соғыс ардагері, техник-механик.
Лассе Шёне

**Лассе Шёне** (; , Глоструп) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Дженоа" клубының жартылай қорғаушысы.  

## Карьерасы
2012 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысқан. Данияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Ұлттық құрамаға тұңғыш рет 2009 жылы шақырылды. 

Кәсіпқой карьерасында даниялық және италиялық клубтарда ғана ойнап келеді. 

Қазіргі клубына 2012 жылы "НАК" сапынан ауысты. Басқа да "Аякс" футболшылары секілді Лассе де арасында "Йонг Аякс" клубында ойнаған.
## Жетістіктері
 Аякс
*Нидерланд чемпионы (2): 2012/13, 2013/14
*Нилерланд кубогы: 2018/19
*Нидерланд суперкубогы: 2013
*УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2017
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''ajax.nl'')

Санат:Дания футболшылары
Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Де Графсхаф ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Бертран Траоре

**Бертран Исидор Траоре** (; 6 қыркүйек 1995 жыл, Бобо-Диуласо, Буркина-Фасо) — буркиналық футболшы, Буркина Ұлттық футбол құрамасы мен "Астон Вилла" клубының жартылай қорғаушысы.

Карьерасында "Челси", "Аякс", "Витесс" клубтарында ойнады. Қазіргі клубына 2017 жылы "Челси" сапынан ауысып келді.

2011 жылдан бері Буркина-Фасо ұлттық құрамасында ойнап келеді. 2012, 2015, 2017, 2021, 2023 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты.

## Жетістіктері

### Халықаралық
**Буркина-Фасо**

* 17 жасқа дейінгі Африка чемпионатының жеңімпазы: 2011

### Клубтық

* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (*Worldfootball.net*)
* Профилі (*Football-lineups.com*)

Санат:Буркина-Фасо футболшылары
Санат:Буркина-Фасо Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Витесс ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары
Санат:Ыстанбұл Башахшехир ФК ойыншылары
Каспер Дольберг

**Каспер Дольберг** (дат. *Kasper Dolberg*; 6 қазан 1997 жыл, Силькеборг, Дания) — даниялық футболшы, "Аякс" клубы мен Дания Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.

## Карьерасы
"Силькеборг" клубының түлегі. 2015 жылы қаңтарда "Аякспен" келісім шарт жасасты. Бұл кезде "Силькеборг" құрамында бір де ресми ойын өткізбеген-ді. Дегенмен, "Аяксқа" 2014-15 жылғы маусым біткен соң ғана ауысатындықтан, маусым біткенше "Силькеборг" сапында үш ойын өткізіп үлгерді. 

Ал Ниерланды чемпионатындағы тұңғыш ойынын 2016 жылы тамызда ғана өткізді.

2016 жылдан бері Ұлттық құрама сапында ойнап келеді. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

Данияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған.

## Жетістіктері

### Командалық

; «Аякс»

* Нидерланд кубогы: 2018/19
* УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2017

### Индивидуалды

* Нидерландыдағы футбол таланты: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''ajax.nl'')

Санат:Дания футболшылары
Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Силькеборг ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Амин Юнес

**Амин Юнес** (;  6 тамыз 1993 жыл, Дюссельдорф, Германия) — германиялық футболшы, тегі ливандық мұсылмандардан, Германияда дүниеге келген. Германия Ұлттық футбол құрамасы мен "Наполи" клубының жартылай қорғаушысы. 2017 жылғы Конфедерациялар кубогының жеңімпазы.

## Карьерасы
Карьерасын "Боруссия Менхенгладбах" клубында бастады. Бундеслигадағы дебюті 2012 жылы 8 сәуірде "Ганновер-96" клубына қарсы ойында өтті, тұңғыш голын 2013 жылы ақпанда ғана "Боруссия Дортмунд" қақпасына соқты.
 
Кейін ойын практикасын жиілету үшін "Кайзерслаутерн" клубына жалға берілді. Аренда мерзімі біткен соң 2015 жылы "Аякспен" келісім шарт жасасты. "Аякс" сапында УЕФА Еуропа Лигасының финалына дейін жетті. 

2018 жылы "Наполиге" ауысты.

Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2017 жылы 6 маусымда алаңға шықты. Соның артынша басталған Конфедерациялар кубогына қатысып, жартылай финалда Мексиканың қақпасына бір доп енгізді. Бұл ойын 4:1 есебімен немістердің жеңісімен аяқталды.

## Жетістіктері

* Конфедерациялар кубогының жеңімпазы: 2017
* УЕФА Еуропа Лигасының финалисі: 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''sscnapoli.it'') 

Санат:Германия футболшылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Наполи ФК ойыншылары
Френки де Йонг

**Френки де Йонг** (; 12 мамыр 1997 жыл, Аркел, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, "Барселона" клубы мен Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2019 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалисі.

## Карьерасы

### Клубтық
[thumb|left|Френки де Йонг [Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс сапында, 2019 жыл.]]
Карьерасында "Де Виллем", "Аякс" клубтарында ойнаған. 

2019 жылдың шілде айында "Барселона" футбол клубына 75 млн еуроға ауысты.  

Барселонаның бас бапкері Хави Френки Де Йонгты Серхио Бускетстің орнын басар таптырмас ойыншы ретінде санайды. Клуб капитаны Серхио Бускетс кеткеннен кейін, 2023 жылы 21 шілдеде де Йонг Барселонаның төртінші капитаны болып тағайындалды.

### Ұлттық Құрама
Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2018 жылы 6 қыркүйек күні Перуге қарсы жолдастық кездесуде өткізді. УЕФА Ұлттар Лигасының топтық турниріне, финалдық кезеңіне және финалдық матчына қатысты. 

Оған дейін Нидерландтың түрлі жастағы құрамаларында ойнады.

## Жетістіктері
### Клубтық
; Аякс
* Нидерланд чемпионы: 2018/19
* Нидерланд кубогы: 2018/19

; Барселона
* Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25
* Испания кубогы: 2020/21, 2024/25
* Испания суперкубогы: 2023, 2025

#### Жеке

* Нидерланд чемпионатының маусымдық таланты: 2016/17
* Нидерланд чемпионатының ең үздік ойыншысы (ай): 2018 Желтоқсан, 2019 Ақпан
* Нидерланд чемпионатының ең үздік маусымдық ойыншысы: 2018/19
* Нидерланд чемпионатының ең үздік құрамына кіреді: 2018/19
* УЕФА Чемпиондар Лигасының ең үздік құрамына кіреді: 2018/19
* УЕФА Чемпиондар Лигасының ең үздік жартылай қорғаушысы: 2018/19

### Ұлттық құрамада
; 
* УЕФА Ұлттар Лигасының финалисі: 2019

## Сілтеме
* Профилі (''onsoranje.nl'') 

## Дереккөздер

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Виллем ІІ ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары
Донни ван де Бек

**Донни ван де Бек** (; 18 сәуір 1997 жыл, Нейкеркервен, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, "Манчестер Юнайтед" футбол клубы мен Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 

## Карьерасы

### Клубтық
2015 жылдан бастап "Аякстың" негізгі командасында ойнайы. Арасында оқтын-оқтын "Йонг Аякс" фарм-клубында да ойнап тұрады. 

2020 жылы 2 қыркүйекте "Манчестер Юнайтедпен" бес жылдық келісім шарт жасасты. Трансфер құны 39 млн еуро. 

### Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында 2017 жылы 14 қазан күні Румыниямен жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2018 жылы УЕФА Ұлттар лигасына да қатысты. Одан алдын Нидерланд жастар құрамасында ойнаған.

## Статистикасы

### Клубтық
*9 мамыр 2019*

## Жетістіктері
### Клубтық
 **[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]**
*Нидерланд чемпионы: 2018/19
*Нидерланд суперкубогы: 2019
*Нидерланд кубогы: 2018/19
*УЕФА Еуропа лигасының финалисі: 2017
### Халыаралық
 **Нидерланд-17**
*Жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионы: 2014
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''ajax.nl'') 

Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Давид Нерес

**Давид Нерес Кампос** (;  3 наурыз 1997 жыл, Сан-Паулу), **Давид Нерес** () ретінде танымал — бразилиялық футболшы, Бразилия Ұлттық футбол құрамасы мен "Аякс" клубының шабуылшысы. 
## Жетістіктері
### Клубтық
 **[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]**
*Нидерланд кубогы: 2018/19
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (''ajax.nl'')

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары
Петер Бос

**Петер Бос** (, 21 қараша 1963, Апелдорн, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, "Байер 04" клубының бас бапкері.
## Жетістіктері
### Ойыншы ретінде
**«Фейеноорд»**
*Нидерланд чемпионы (1): 1992/93
*Нидерланд кубогы (3): 1991/92, 1993/94, 1994/95
### Бапкер ретінде
**«Хераклес»**
*1 дивизион жеңімпазы (1): 2004/05
**«Аякс»**
*Еуропа Лигасының финалисі(1): 2016/17
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Статистикасы 
Санат:Нидерланд футболшылары
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары
Санат:Витесс ФК ойыншылары
Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Санат:Ганза ФК ойыншылары
Санат:НАК Бреда ФК ойыншылары
Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары
Санат:Байер 04 ФК жаттықтырушылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК жаттықтырушылары
Антони Марсьяль

**Антони Жоран Марсьяль** (*;* 5 желтоқсан 1995, Эсон, Франция) — франциялық футболшы, тегі мартиникалық, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. Қазіргі кезде испандық "Севилья" клубында жалда өнер көрсетеді.

## Карьерасы

### Клубтық
2009 жылы "Лион" селекционерерінің көзіне түсіп, мектебіне қабылданды. Төрт жылдан соң, 18 жасында Францияның бірінші лигасындағы тұңғыш ойынын "Аяччоға" қарсы өткізді (3 ақпан күні). 79 минутта алжирлік Рашид Геззальдың орнына шықты. Бірақ Лисандро Лопес, Александр Ляказетт, Бафетимби Гомис секілді футболшылардан негізгі құрамда бұған орын тимей, қосалқы құрамда қалды. 2012/13 жылғы маусымда бар-жоғы 3 рет қана алаңға шықты.
2013 жылы жазда "Монакоға" ауысты. Сол жылы қараша айында тұңғыш рет "Монако" сапында алаңға шықты.

2015 жылы маусым айында "Монакомен" келісім шартын 2019 жылға дейін ұзартты, бірақ сол жылы жаздың ең соңғы күндерінде "Манчестер Юнайтедке" ауысты.  2015/16 жылғы маусым қорытындысында манчестерліктер сапындағы ең үздік мерген атанды, барлық турнирлерде 17 гол соқты.

2016/17 жылғы маусым басында 9 номерді Златан Ибрагимович алды да, Антони 11 номерге ауысты.

### Ұлттық құрамада
Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады.

Ұлттық құрамада тұңғыш рет 2015 жылы 4 қыркүйекте алаңға шықты. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.

## Жетістіктері

### Командалық

; Манчестер Юнайтед

* Англия кубогы: 2016
* Лига кубогы: 2017
* Англия суперкубогы: 2016
* УЕФА Еуропа лигасы: 2017

; Франция-19

* Европаның вице чемпионы: 2013

; Франция

* ЕУРО-2016 күміс жүлдегері: 2016

### Жеке

* Golden Bo сыйлығының иегері: 2015
* Премьер-лиганың үздік ойыншысы: қыркүйек 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі  

Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Санат:Монако ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Севилья ФК ойыншылары
Темірхан Дуабекұлы Дуабеков

**Дуабеков Темирхан Дуабекұлы** (20 қаңтар 1937, Саржал ауылы, Павлодар облысы) – ІІМ-нің құрметті ардагері, заң ғалымдарының кандидаты, Қазақстан Республикасының Жараталыстану ғалымдары академиясының корресподент-мүшесі, проффесор, милиция генерал-майоры.
## Биография
1937 жылы 20 қаңтарда Павлодар облысы Баянауыл ауданы Саржал ауылында дүниеге келген. Арғын тайпасының Сүйіндік руы Айдабол бөлімінен шыққан.

1956 жылдан бастап Ішкі Істер органдарында қызмет етті. 1958 жылы Алматы КСРО ІІМ арнайы орта мектебін үздік бітірді.

1962 жылы КСРО ІІМ Мәскеу жоғары мектебін бітірді.

1966 жылдың маусым айынан бастап Қазақ КСР Ішкі істер органдарында әртүрлі басшылық лауазымдарда қызмет атқарды:

* Павлодар облысында: ОБХСҚБ бөлімшесінің бастығы, 1969 жылдан - облыстық ІІБ кадр бөлімі бастығының орынбасары, 1974 жылдан - облыстық ІІБ ОБХС бастығы, 1976 жылдан - облыстық ІІБ бастығының орынбасары;
* Қызылорда облысында: 1985-1987 жылдары - ОБХС бастығы, облыстық ІІБ бастығының орынбасары;
* Шымкент / Оңтүстік Қазақстан облысында: 1987-1993 жылдары - облыс ІІБ бастығы.

"Милиция генерал-майоры" атағы 1992 жылы 17 қыркүйекте берілген болатын.

1993-1996 жылдары-ҚР ІІМ Қарағанды жоғары мектебінің бастығы.

1996 жылы отставкаға шықты. Инновациялық Еуразия университетінің Құқық, тарих және әлеуметтану департаментінің профессоры. 

Павлодар облысы Ішкі Істер департаментінің президиум мүшесі, Ардагерлер кеңесінің төрағасы. Павлодар облысындағы "Генералдар кеңесі" Республикалық қоғамдық бірлестігі өкілдігінің басшысы.

### Отбасы

Ұлы және 2 қызы бар.

## Ғылыми қызметі

1996 жылы кандидаттық диссертациясын қорғады. 

20 ғылыми жұмыстың авторы.

### Таңдаулы еңбектері

* 	Дуабеков Т.Д. әкімшілік жазалар және оларды дараландырудың құқықтық механизмі (1996ж.)
* 	Әкімшілік жазалар: Қазақстан Республикасындағы құқықтық реформа барысында оларды дараландырудың құқықтық тетігін жетілдіру (1996ж.)
*	ІІМ факультеттері: ертеңгі күн туралы ойлау (1995ж. 15 тамыз)
* 	«Милиция мектебiне — талап жоғары»: Қарағанды қ. Iшкi Iстер министрлiгiне қарасты Жоғарғы мектептiң бастығымен сұхбат (1995ж. 27 қаңтар)

## Марапаттары

* 	КСРО медальдары, оның ішінде: 
"Кеңес милициясына 50 жыл»,
"Еңбек ардагері», 
"Қоғамдық тәртіпті сақтау бойынша үздік қызметі үшін»,
"Тың жерлерді игергені үшін»;
*	КСРО және Қазақ КСР ІІМ Құрмет грамоталары;
* 	3-дәрежелі "Ішкі істер органдарындағы мінсіз қызметі үшін" медалі;
* 	Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамотасы (1992) -қылмыскерлер басып алған автобустағы кепілге алынған адамдарды құтқару бойынша тамаша операция жасағаны үшін;
* 	"Құрмет" ордені;
* 	"Милиция үздігі", "ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері" төсбелгілері.

## Сілтеме
* https://ru.wikipedia.org/wiki/Дуабеков,_Темирхан_Дуабекович
Крайт жыландары

[thumb|200px|[Крайт жыланы]]
**Крайт жыланы** (лат.Bungarus lividus) — аспиттер отбасынан шыққан улы жыландар түрі.

	

Мекендейтін жері: Австралия, Оңтүстік Азия, Малайзия архипелаг аралдары.

Ұзындығы: 1,5-2 метр.

## Крайт уы
Бір дозасы 10 адамды өлтіре алады. Құрғақ жерлерде мекен еткенді ұнатады. Мысалы, індер және кеуіп қалған бұталар арасында. Кей жағдайларда адам тұратын
үйлерге, аулаларға кіріп кетеді. Сондықтан жыланның адамға шабуыл жасаған оқиғалары көп кездеседі.
Уы өте күшті. Бір шаққандағы у мөлшері 10 адамды өлтіре алады. Руссель есімді ғалым крайт жыланының уы қалай әсер ететіндігін зерттеп көрген болатын. Жылан тістеген ит 10 минут ішінде тістелінген аяғын мазасыз қозғап бастайды, бірақ аяғында әлі нық тұрды. Тағы 5 минуттан кейін ол жерге жатып үре бастады. Ал тістелген уақытының 25 минутінде екі аяғы мүлдем жансызданып қалады. Екі сағаттың ішінде удың салдары күшейіп, иттің дем алуы ауырлайды. Соңында ит қаза болады.
## Таралған түрі
Ең көп таралған түрі бұл пама немесе таспалы крайт. Ол Үндістанда, Қытайдың оңтүстігінде және Бирмде мекен етеді. Оның алып денесі алмакезек ауысатын сары және қара түсті сақиналарға оралған. Оның уы өте күшті. Тіпті өзге уларды жеңіл көтеретін сұр жылан таспалы крайттың бір шаққанынан өліп қалады.

## Өмір салты
Бұталы, тропикалық ормандарды мекендейді. Күнгі және түнгі уақытта белсенді.  Негізінен басқа жыландар (соның ішінде улы) мен кесірткелермен, сирек — қосмекенділер мен ұсақ сүтқоректілермен қоректенеді.

## Адамдарға әсері
Крайтты күндіз кездестіріп қалсаңыз, оның сізге шабуыл жасауы екіталай. Бұндай кездерде жылан күннен қашатын жер іздеп, әлсіз қозғалыста болады. Тіпті оны мазалап көрсеңіз де, крайт басқа жаққа қарай жорғалап кетеді немесе сақина тәрізді оралып қалады. Ал түнде крайттың мінезі өзгереді. Адам жыланға қауіп төндірмесе де өзі шабуыл жасайды.
Крайттар өте көп таралғандықтан басқа жыландарға қарағанда адамдарға шабуылы да көбірек кездеседі. Бұл жыландар лашықтарға, тіпті жабық баспаналарға кіріп кетеді. Олар есіктің алдына дөңгелек болып оралып жатып бөлмелерге, шкафтардың ішіне тығылып кетеді.
## Дереккөздер
1.https://zooclub.ru/tree/bungarus

2.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B

3.https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80

4.http://www.alins.ru/article39.html

5.https://pets2.me/bok/1834-krayty-opasnye-i-yadovitye-zmei.html
Антонио Валенсия

**Луис Антонио Валенсия Москера** (; 4 тамыз 1985 жыл, Лаго-Агрио, Эквадор) — эквадорлық футболшы, Эквадор Ұлттық футбол құрамасы мен "ЛДУ Кито" клубының жартылай қорғаушысы.

## Карьерасы
"Эль-Насьонал" клубының түлегі. 2005 жылы "Вильярреалға" ауысқанымен, ол клубта ойнап жарытпады, көбіне жалға беріліп, басқа командаларда бақ сынады. 

2006-08 жылдары "Уиганда" арендада ойнап, 2008 жылдың басында англиялық клуб оны түпкідікті сатып алды да, "Уиганда" 2009 жылдың жазына дейін ойнады. 

2009 жылы жазда "Манчестер Юнайтедке" ауысты. Манчестерлік клуб сапында мүмкін болған жүлделерден Чемпиондар Лигасын ғана ұта алмады (2011 жылы финалға шыққанымен, "қызыл сайтандар" "Барселонадан" ұтылып қалды), қалған жүлделерге толық қол жеткізді. 

2019 жылы өз отаныдағы "ЛДУ Кито" клубына ауысты.

## Жетістіктері

### Командалық

* Эквадор чемпионы: Кл. 2005

* Англия чемпионы (**2**): 2010/2011, 2012/13
* Англия кубогы: 2015/16
* Лига кубогы (**2**): 2009/10, 2016/17
* Англия суперкубогы (**3**): 2010, 2013, 2016
* УЕФА Еуропа лигасы: 2016/17

### Жеке

* Эквадордың үздік футболшысы (**2**): 2008, 2009
* Премьер-лиганың үздік футболшысы: қыркүйек 2017

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі (*ManUtd.com*)

Санат:Эквадор футболшылары
Санат:Эль Насьональ ФК ойыншылары
Санат:Эквадор Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Санат:Рекреативо ФК ойыншылары
Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:ЛДУ Кито ФК ойыншылары
Крис Смоллинг

**Кристофер Ллойд Смоллинг** (; 22 қараша 1989 жыл, Лондон, Англия), көпке **Крис Смоллинг** (ағыл. *Chris Smalling*) деген атпен танымал — ағылшын футболшысы, Англия Ұлттық футбол құрамасы мен "Рома" клубының қорғаушысы.
## Карьерасы
Карьерасын 2007 жылы "Мейдсон Юнайтедте" бастап, 2008 жылы "Фулхэмге" ауысты. 2009 жылы 24 мамырда "Эвертонға" қарсы клуб сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. 

2010 жылы шілде айында "Манчестер Юнайтед" сапына қосылып, Манчестерлік клуб сапындағы тұңғыш ойынын 28 тамызда өткізді.

2019 жылы "Ромаға" жалға берілді.

## Командалық жетістіктері
**«Манчестер Юнайтед»**

* Англия чемпионы (**2**): 2010/11, 2012/13
* Англия кубогы: 2015/16
* Лига кубогы: 2016/17
* Англия суперкубогы (**3**): 2010, 2011, 2013
* Еуропа лигасы: 2016/17
**Рома**
*УЕФА конференциялары лигасы: 2021/22
## Қатысқан турнирлері

* Футболдан Әлем чемпионаты 2014
* Футболдан Еуропа чемпионаты 2016

## Статистикасы

### Клубтық

: *24 сәуір 2019* 

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профилі 
* Профилі   
* Статистикасы  
* Профилі  

Санат:Англия футболшылары
Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Санат:Рома ФК ойыншылары
Дамир Скомина

thumb|right|200px|
**Дамир Скомина** (5 тамыз 1976 жыл, Копер, Словения) — халықаралық деңгейдегі словениялық футбол төрешісі. Футбол матчтарына қазылық етуді 1994 жылы бастаған. 

Халықаралық аренадағы төрелік еткен тұңғыш ойыны 2003 жылғы 30 сәуірдегі Мажарстан - Люксембург кездесуі. 
## Қазылық еткен ірі турнирлері
*Жазғы Олимпиада ойындары 2008
*Футболдан Еуропа чемпионаты 2012
*Футболдан Еуропа чемпионаты 2016
*Конфедерация кубогы 2017

## Қазылық еткен финалдары
*Еуропа Лигасының финалы 2017
## Басқа да фактілер
Словен тілінен басқа ағылшын және италиян тілдерін жақсы біледі.
## Дереккөздер

Санат:Футбол төрешілері
Санат:Словения футбол төрешілері
Мұхаммед Файез

**Мұхаммед Файєз** (,  6 қазан 1989 жыл, Умм-әл-Кайвайн)&nbsp;— Араб Әмірліктері футболшысы, БАӘ Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Айн" клубының қорғаушысы. Ұлттық құрама сапында 2010 жылдан бері ойнап келеді.  

## Жетістіктері

### Командалық

* Клубтар арасындағы әлем чемпионатының финалисі: 2018

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*http://int.soccerway.com/players/mohammed-fayez/76239

Санат:БАӘ футболшылары
Санат:БАӘ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Райян Яслам

**Раян Яслам** (, 23 қараша 1994 жыл)&nbsp;— БАӘ футболшысы, "Әл-Айн" клубы мен БАӘ Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Жетістіктері

### Командалық

* БАӘ чемпионы: 2014, 2015

* БАӘ кубогы **(2)**: 2013/14, 2017/18

* БАӘ суперкубогы **(1)**: 2015

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:БАӘ футболшылары
Санат:БАӘ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Мұхаммед Абдулрахман

**Мохамед Абдулрахман** (, 4 ақпан 1989 жыл, Әл-Айн)&nbsp;— БАӘ футболшысы, жартылай қорғаушы. "Әл-Айн" клубында доп тебеді.

## Жетістіктері

* БАӘ чемпионы: 2011/12, 2017/18
* БАӘ суперкубогы: 2012

## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:БАӘ футболшылары
Санат:БАӘ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Әл-Дхафра ФК ойыншылары
Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Кайо Лукас Фернандес

**Кайо Лукас Фернандес** (,  19 сәуір 1992 жыл, Сан-Паулу)&nbsp;— бразилиялық футболшы, шабуылшы. "Шарджа" клубында доп тебеді. 

Сан-Паулу футбол мектептерінің түлегі. "Сан-Паулу", "Америка" (Сан-Паулу) клубтарының жастар командаларында ойнап, 2011 жылы Жапонияға барды. 

Карьерасында "Касима Антлерс", "Әл-Айн" клубтарында ойнады. Екі командада да ел чемпионы атанды.
## Жетістіктері
### Командалық
*Жапония чемпионы: 2016
*БАӘ чемпионы: 2017/18
*БАӘ президенті кубогы: 2017/18
## Дереккөздер

## Сілтемелер
*Профилі

Санат:Бразилия футболшылары
Санат:Касима Антлерс ФК ойыншылары
Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Санат:Шарджа ФК ойыншылары
Амер Абдулрахман

**Амер Абдулрахман Абдулла Хуссейн Аль-Хамаді** (,  3 шілде 1989 жыл, Абу-Даби)&nbsp;— БАӘ футболшысы, жартылай қорғаушы. 

## Карьерасы
Біріккен Араб Әмірліктерінің "Баньяс" клубының түлегі. Кәсіпқой карьерасын осы клубта бастап, 10 маусым ойнады. 2016 жылы тағы бір араб әмірліктерінің командасы — "Әл-Айн" клубына барып қосылды.

2019 жылы "Әл-Жазира" клубына ауысты.
## Жетістіктері
*БАӘ чемпионы: 2017/18
*БАӘ президенті кбуогы: 2017/18
## Сілтемелер
*Профилі

Санат:БАӘ футболшылары
Санат:БАӘ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Баньяс ФК ойыншылары
Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Қазақ ойын карталары

**Қазақ ойын карталары** (, ) — француз нұсқасының негізіндегі 54 ойын картасы бар колода. Ол қазақ дәстүрлеріне байланысты карта ойындары үшін қолданылады.

Қазақ ойын карталары келесі мақсатпен шығарылған:
- оқу-тәрбиелік, яғни отбасылық құндылықтарға құрметпен қарау секілді дәстүрлі қатынасты сақтап қалу және келешек ұрпаққа жеткізу;
- мәдени-ағартушылық, бұл шетелдіктерді қазақтың мәдениеті мен дәстүрлерімен таныстыруға бағытталған.

Қазақ ойын карталарын 2018 жылы YURT компаниясы жарыққа шығарды. Автор-құрастырушылары Ернар Әліппек және Аян Сабыров (Қазақстан), суретші-дизайнері – Марина Яковчук (Украина).

## Сипаттама

Картаның негізгі ерекшелігі, оның қазақтар мен басқа да түркі халықтарында баяғыдан қалыптасқан дәстүрлі туыстық байланыстар философиясына негізделген.

Қазақша колода төрт айрықша масть символдарын қолданады және олар қазақтардың ерекше туыстық байланыстарының нышанын білдіреді.
1. Өз жұрт (жылқы) әкесі жағынан туыстарын білдіреді.
2. Нағашы жұрт (алма) анасы жағынан туыстарын білдіреді.
3. Қайын жұрт (бүркіт) әйелі немесе күйеуі жағынан туыстарын білдіреді.
4. Құда жақ (қызғалдақ) құдалар жағынан туыстарын білдіреді.

Қазақ ойын карталарының француз колодасынан негізгі ерекшелігі сословиелік бөлінуден ауытқу болып табылады. Тарихи және дүниетанымды қазақ халқы сословиелік немесе класстық бөлінуге емес (мысалы аристократтық, әскери, көпестік және шаруашылық), керісінше көшпелі жұрттың туыстық-отбасылық болмысына ерекше мән берген.
Осылайша әкесі, анасы және жары жағынан туыстар тізбесі - «жұрт» қалыптасты. Сондай-ақ «жұртқа» балалардың үйленуі нәтижесінде таныс болған құдалар жағындағы туыстарды – құда жақ деп жатқызуға болады.

Қазақ колодасының әрбір мастіне енгізілген символдық мағынасының да ерекшелігі бар. Жылқы, алма, бүркіт және қызғалдақ тек қазақ халқының ғана емес басқа да түркі халықтарының маңызды мәдени-өркениеттік нышаны болып табылады. 
Заманауи ғылым жылқыларды үй жануарына айналдырыру мен бүркіт пен қырандарды аңшылыққа үйрету дәл осы Қазақстан және жалпы Орталық Азия аймағында орын алғанын дәлелдейді.
Сондай-ақ, Қазақстанның және Орталық-Азия аймағының құнарлы жері қызғалдақтар мен алманың отаны деп саналады.

Қазақ халқының ауыз әдебеті дәстүрінде туыстық қатынастарды суреттейтін келесі теңеулерді кездестіруге болады:
«Өз жұртың жоқтығын білдірмейді, жүйрік жылқы тоқтығын білдірмейді».
«Алманың тәттілігі ағашынан, баланың жомарттығы нағашыдан».
«Қыран бүркіттің қадірін ашыққанда білерсің, қайын жұрттың қадірін қарасқанда білерсің».
«Құс жыртқышы — қыран бүркіт, жұрттың сыншылы — қайын жұрт».
«Құдалар құйрық-майымен жарасады, қызғалдақты тау мен қыр сәнімен жарасады».

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* www.yurtcards.com 

Санат:Қазақ салт-дәстүрлері