open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Комаровка (Қостанай облысы)

**Комаровка** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Аршалы ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019 жылға дейін қысқартылған "Комаров ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 100 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 891 адам (438 ер адам және 453 әйел адам) болса, 2009 жылы 524 адамды (266 ер адам және 258 әйел адам) құрады. 

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Кочержиновка

**Кочержиновка** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Красноармейский ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстікке қарай 55 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 260 адам (126 ер адам және 134 әйел адам) болса, 2009 жылы 179 адамды (84 ер адам және 95 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Тавриченка

**Тавриченка** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Красноармейский ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 28 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 246 адам (123 ер адам және 123 әйел адам) болса, 2009 жылы 70 адамды (34 ер адам және 36 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Денисов ауданының таратылған елді мекендері
Қырым (Қостанай облысы)

**Қырым** — Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл, Қырым ауылдық әкімдігі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 46 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 935 адам (474 ер адам және 461 әйел адам) болса, 2009 жылы 774 адамды (385 ер адам және 389 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
  

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Озёрное (Денисов ауданы)

**Озёрное** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Қырым ауылдық әкімдігі құрамында болған ауыл, 2021 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 250 адам (131 ер адам және 119 әйел адам) болса, 2009 жылы 197 адамды (108 ер адам және 89 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
  

Санат:Денисов ауданының таратылған елді мекендері
Озёрное (Қостанай ауданы)

**Озёрное** — Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл, Озёрный ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Тобыл қаласынан солтүстік-батысқа қарай 45 км-дей жерде.

## Тарихы
Іргесі 1900 жылы қаланған. 1929 жылдан бастап 1997 жылға дейін К. Маркс атындағы астық ұжымшарының орталығы болып келді. Ұжымшар негізінде Озерное ауылында астық және сүт, ет өндірумен айналысатын бірнеше шаруа қожалықтары құрылған. Ауыл арқылы Қостанай – Челябі автомобиль магистралі өтеді.

## Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 2159 адамды (1068 ер адам және 1091 әйел адам) құраса, 2009 жылы 2044 адам (998 ер адам және 1046 әйел адам) болды.

## Дереккөздер
 

Санат:Қостанай ауданы елді мекендері
Озёрное (Қарағанды облысы)

**Озёрное** — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл, Озёрный ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Осакаровка кентінен солтүстікке қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы

## Дереккөздер

Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
Красноармейское (Батыс Қазақстан облысы)

**Красноармейское** — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданы, Январцев ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін таратылған Красноармейск ауылдық округінің орталығы болды.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 97 км жерде, Жайықтың оң саласы - Емболат өзенінің аңғарыңдағы боз, бетеге, т.б. әр түрлі шөптер өскен карбонатты қара топырақты дала белдемінде орналасқан.

## Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 742 адам (348 ер адам және 394 әйел адам) болса, 2009 жылы 554 адамды (266 ер адам және 288 әйел адам) құрады.

2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 427 адамды (215 ер адам және 212 әйел адам) құрады.

## Тарихы
1936 жылы құрылған *«Заветы Ильича»* астық ұжымшарының бөлімшесі болып келген. 1997 жылдан Красноармейское және Спартак ауылдарында 28 шаруа қожалығы құрылған.

## Инфрақұрылымы
Орталау мектеп, клуб, кітапхана, фельдшерлік-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

## Ауыл көшелері
* Комсомольская көшесі
* Красноармейская көшесі
* Мирная көшесі
* Набережная көшесі
* Октябрьская көшесі
* Пионерская көшесі
* Специалистов көшесі

## Дереккөздер

Санат:Бәйтерек ауданы елді мекендері
Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Михаил Васильевич Трошихин

** Михаил Васильевич Трошихин** (4 мамыр, 1949 жылы Солтүстік Қазақстан облысы, Есіл ауданы, Красный бор ауылында туған) – мемлекет және қоғам қайраткері. ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің инвистициялық департаменті директорының орынбарасы (2012 жылдан).

ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты бірінші, екінші және үшіні шақырылымының депутаты (1995 – 1999), (1999 – 2004), (2004 – 2007).

## Білімі
*1971 жылы Ленин атындағы ауылшаруашылығы техникумын бітірген.
*1981 жылы Целиноград ауылшаруашылығы иниститутын бітірген.
*1999 жылы Еуразия ұлттық университетін (заңгер) мамандығы бойынша бітірген.

## Еңбек жолы
*1971 жылы алғашқы еңбек жолын агроном болып бастаған.
*1979 – 1982 жылдары аудан камитетінің төрағасы;
*1995 – 1999 жылдары ҚР Парламенті Мәжілісінің бірінші шақырлымының депутаты;
*1999 – 2004 жылдары ҚР Парламенті Мәжілісінің екінші  шақырлымының депутаты;
*2004 – 2007 жалдары ҚР Парламенті Мәжілісінің үшінші шақырлымының депутаты;
*2012 жылдан ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің инвистициялық департаменті директорының орынбарасы лауазымында.

## Мемлекеттік марапаттары
*КСРОның «Тың жерлерді игергені үшін» және «Ерен еңбегі үшін» медалдары
*1996 жылы АҚШтың Техас штатының құрметті азаматы
*1998 жылы «Астана» медалі
*2000 жылы  «Құрмет ордені»
*2001 жылы  «Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі
*2004 жылы «Тыңға 50 жыл» медалі
*2005 жылы «Қазақстан коснтитутциясына 10 жыл» медалі
*2000 жылы ІІ дәрежедегі  «Достық ордені»
*2006 жылы «Қазақстан парламентіне 10 жыл» медалі
*2008 жылы «Астанаға 10 жыл» медалі
*2011 жылы «Қазақстан тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Некрасовка (Қостанай облысы)

**Некрасовка** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Денисов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылының оңтүстік жақ іргесінде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 735 адам (361 ер адам және 374 әйел адам) болса, 2009 жылы 674 адамды (319 ер адам және 355 әйел адам) құрады. 

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Окраинка

**Окраинка** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Приречен ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 33 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 452 адам (223 ер адам және 229 әйел адам) болса, 2009 жылы 423 адамды (205 ер адам және 218 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Приреченка

**Приреченка** — Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл, Приречен ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 38 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 824 адам (397 ер адам және 427 әйел адам) болса, 2009 жылы 761 адамды (366 ер адам және 395 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Приречный ауылдық округі (Қостанай облысы)

**Приречный ауылдық округі** – Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Приречное ауылы кіреді. Орталығы – Приречное ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1215 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы ауылдық округтері
Подгорное (Қостанай облысы)

**Подгорное** — Қостанай облысы Денисов ауданы, Свердлов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстікке қарай 58 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 257 адам (126 ер адам және 131 әйел адам) болса, 2009 жылы 103 адамды (50 ер адам және 53 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Свердловка (Денисов ауданы)

**Свердловка** — Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл, Свердлов ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстікке қарай 55 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 794 адам (392 ер адам және 402 әйел адам) болса, 2009 жылы 860 адамды (404 ер адам және 456 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Денисов ауданы елді мекендері
Свердлов ауылдық округі (Денисов ауданы)

**Свердлов ауылдық округі** - Қостанай облысы Денисов ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Свердловка, Подгорное, Приречное ауылдары кіреді. Орталығы -  Свердловка ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1020 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Денисов ауданы ауылдық округтері
Целинное (Денисов ауданы)

**Целинное** — Қостанай облысы Денисов ауданы, 2017 жылы таратылғанға дейін Денисов ауылдық округі құрамында болған ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Денисовка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 8 км-дей жерде.

## Халқы
Тұрғыны 91 адам (2009).

## Дереккөздер
 

Санат:Денисов ауданының таратылған елді мекендері
Азия тарихы

**Азия тарихы** — бірнеше тарихы және географиялық өңірлердің, Шығыс Азия, Оңтүстік Азия, Таяу Шығыс пен Еуразия далалары, тарихын сипаттауға арналған ұғым.  Генетикалық өзгерістерге сүйене отырып, ғалымдар бұл аймаққа адамдардың шамамен 40 000 әлде 50 000 жыл бұрын келгенін анықтаған, яғни бұл жерді адам баласы ерте замандардан бері мекен етіп келеді. Еуразия жазығында Шығыс Азия, Оңтүстік Азия жіне Таяу Шығыс өзара бір-бірімен тығыз байланысады. Мысырды қоспағанда, Азия құрлығы көптеген ежелгі өркениеттердің бастау алған жері. Мысырдың және Солтүстік Африка жағалауларының ежелгі тұрғындары азиялықтар болуы мүмкін. Олар Америка үндістері мен эскимостарының ата-бабалары болған. Еуропалық ұлттар, ғұндар, түріктер, моңғолдар сияқты азиялық айбатты жауынгерлердің және бұлғарлар, мадиярлар, финдер іспетті азиялық отырықшы халықтардың Батысқа ығысқан басым бөлігінен қалыптасты. Б.з.д. 3500 жыл бұрын Месопотамияның Тигр-Ефрат жазығында ең ежелгі өркениет дамыды. Ол Жерорта теңізінің шығыс жағалауынан Солтүстікке қарай созылған “Құнарлы жарты ай” деген атаумен белгілі. Б.з.д. шамамен 2500 жыл бұрын Үнді жазығында, қазіргі Пәкістан жерінде және Солтүстік-Батыс Үндістанда тағы бір өркениет дами бастады, Солтүстік және Орталық Қытайда б.з.д. 1700 жыл бұрын, Хуан Хэ және Янцзы жазықтарында басқа да ежелгі өркениеттер қанат жайды.

## Дереккөздер
"Континенттер" энциклопедиясы

Санат:Азия тарихы
Бестамақ

* Бестамақ – Ақтөбе облысы Алға ауданындағы ауыл.
* Бестамақ – Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл.
* Бестамақ – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл. 
* Бестамақ – Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл.
Аққарға

**Аққарға** — Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл, Степной ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстікке қарай 83 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 965 адам (489 ер адам және 476 әйел адам) болса, 2009 жылы 750 адамды (348 ер адам және 402 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Волгоградское

**Волгоградское** — Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Мүктікөл ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2017 жылға дейін қысқартылған "Волгоград ауылдық округі", 2019-жылға дейін "Тимирязев ауылдық округі" құрамында болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 62 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1005 адам (507 ер адам және 498 әйел адам) болса, 2009 жылы 720 адамды (345 ер адам және 375 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Жалтыркөл (Жітіқара ауданы)

**Жалтыркөл** – Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Мүктікөл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 85 км-дей жерде. 

## Халқы
Тұрғыны 321 адам (2009).

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданының таратылған елді мекендері
Приречное (Жітіқара ауданы)

**Приречное** — Қостанай облысының Жітіқара ауданындағы ауыл, Приречный ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 792 адам (374 ер адам және 418 әйел адам) болса, 2009 жылы 1215 адамды (599 ер адам және 616 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Тургеновка

**Тургеновка**, *Тургеневка* – Қостанай облысының Жітіқара ауданындағы ауыл, Большевик ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 8 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1130 адам (558 ер адам және 572 әйел адам) болса, 2009 жылы 848 адамды (419 ер адам және 429 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Тасыбай

**Тасыбай** – Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Большевик ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 85 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 84 адам (43 ер адам және 41 әйел адам) болса, 2009 жылы 28 адамды (14 ер адам және 14 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Чайковское (Қостанай облысы)

**Чайковское** – Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл, Чайковский ауылдық әкімдігі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан солтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1629 адам (784 ер адам және 845 әйел адам) болса, 2009 жылы 1676 адамды (783 ер адам және 893 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Тимирязево (Қостанай облысы)

**Тимирязево** — Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Мүктікөл ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. 2019 жылға дейін таратылған "Тимирязев ауылдық округі" орталығы болған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстікке қарай 50 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 805 адам (404 ер адам және 401 әйел адам) болса, 2009 жылы 586 адамды (267 ер адам және 319 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданының таратылған елді мекендері
Тимирязев ауылдық әкімдігі

**Тимирязев ауылдық әкімдігі** – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Тимирязевка ауылы кіреді. Орталығы – Тимирязевка ауылы.

## Тарихы
Округ құрамында болған *Целинное* ауылы 2011 жылы, *[[Павлыш Спасское]]* ауылы 2017 жылы таратылған. 2019 жылы Тимирязев ауылдық округі ауылдық әкімдік болып қайта құрылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 998 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Сарыкөл ауданы ауылдық округтері
Ақкөл (Қостанай облысы)

**Ақкөл** (2008 жылға дейін – *Збан*) — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Ақкөл ауылдық әкімдігі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 102 км-дей жерде, Ақкөл көлінен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 786 адам (411 ер адам және 375 әйел адам) болса, 2009 жылы 608 адамды (322 ер адам және 286 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Ақшығанақ (ауыл)

**Ақшығанақ** — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Ақшығанақ ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 71 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1308 адам (674 ер адам және 634 әйел адам) болса, 2009 жылы 1299 адамды (666 ер адам және 633 әйел адам) құрады.
Ауылға 2011 жылы шілде айында Шақшақ Жәнібек мешіті салынды.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Тоқтаров

**Тоқтаров** – Қостанай облысының Жітіқара ауданындағы ауыл, Тоқтаров ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 29 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 835 адам (405 ер адам және 430 әйел адам) болса, 2009 жылы 818 адамды (401 ер адам және 417 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Львовка (Қостанай облысы)

**Львовка** – Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Тоқтаров ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан шығысқа қарай 20 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 342 адам (166 ер адам және 176 әйел адам) болса, 2009 жылы 244 адамды (113 ер адам және 131 әйел адам) құрады. 

## Дереккөздер

Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Түйемойнақ (Қостанай облысы)

**Түйемойнақ** — Қостанай облысы Жангелді ауданы, Ақшығанақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 58 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 231 адам (120 ер адам және 111 әйел адам) болса, 2009 жылы 183 адамды (84 ер адам және 99 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Аралбай (ауыл)

**Аралбай** — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Аралбай ауылдық әкімдігі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 716 адам (385 ер адам және 331 әйел адам) болса, 2009 жылы 658 адамды (335 ер адам және 323 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Аралбай ауылдық әкімдігі

**Аралбай ауылдық әкімдігі** – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін *Жангелдин ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Аралбай ауылы кіреді. Орталығы - Аралбай ауылы. Округ құрамында болған *Қуат* ауылы 2007 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 658 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы ауылдық округтері
Бидайық (Қостанай облысы)

**Бидайық** — Қостанай облысы Жангелді ауданы, Қызбел ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстікке қарай 145 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 389 адам (206 ер адам және 183 әйел адам) болса, 2009 жылы 161 адамды (92 ер адам және 69 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Легион (телехикая)

"**Легион**" () — американдық телехикая, Ноем Хоулимен FX үшін  құрылған. Телехикая аттас Marvel Comics-тің кейіпкерінің өмірбаяны бойынша негізделген — Дэвид Хэллер ("Легион"). Шоу Marvel Television және FX Productions-пен бірлесіп түсірілген. Телехикаяның алғашқы көрінісі 2017 жылдың 8 ақпанына жобаланға. 2017 жылдың 15 наурызында хикая екінші маусымға ұзартылды.

Ресейдегі алғашқы көрінісі FOX телеарнасында 2017 жылы 9 ақпанда 19:00 және 22:00-де өтті.

## Желі
Дэвид Хэллерге шизофрения диагнозы қойылған, ол өзінің психикалық аурумен жасөспірім уақытысынан бері күресіп келе жатыр. Өз тұлғасының көптігінен шаршаған (әрбір оның тұлғасы белгілі бір күке ие) Дэвид, дұрыс ойлау қабілетін қайтаруға түрлі іс-әрекеттерді жасап жатыр. Дэвид бұл әректтерден бас тартады, бірақ сосын барлығы бір кездесумен өзгереді. 

## Рөлдерде
### Негізгі құрамы
* Дэн Стивенс, Дэвид Хэллер рөлінде
* Рейчел Келлер, Сидни (Сид) Барретт рөлінде
* Обри Плаза, Ленни Баскер, Дэвидтің құрбысы рөлінде
* Билл Ирвин, Кэр Лаудермилк, генетик рөлінде
* Джереми Харрис, Птономи Уоллэйс рөлінде
* Эмбер Мидтхандер, Кэрри Лаудермилк рөлінде
* Кэти Аселтон, Эми Хэллер, Дэвидтің әпкесі рөлінде
* Джин Смарт, Мелани Берд, дәрігер-терапевт рөлінде

### Екінші кезектегі құрамы
* Дэвид Селби, үшінші бөлімнің агенті рөлінде
* Дэвид Ферри, Деннис Киссинджер рөлінде
* Элли Арайза, Филли рөлінде
* Маккензи Грей, Уолтер / Око рөлінде
* Скотт Лоуренс, Пул рөлінде
* Джемейн Клемент, Оливер Берд рөлінде

## Өндірісі

### Әзірлеу
2015 жылдың қазанында FX телеарнасы "Легионның" сынымалы бөліміне тапсырыс берді, ал телехикаяның режиссері, атқарушы продюссер және сценарийшісі болып Ной Хоули бекітілді. 2016 жылыдң қаңтардың басында, Рэйчел Келлер жетекші әйел рөлін ойнайтыны туралы белгілі болды. Дэн Стивенс, Джин Смарт және Обри Плаза жобадағы рөлдерін ақпанда алса, Джереми Харрис және Эмбер Мидтандер негізгі актерлік құрамға кейінірек қосылды. Кэти Аселтон рөлді наурызда алды. FX телеарнасының президенті Джон Лэндграф 2016 жылдың қаңтарында телехикая туралы біраз ақпарат берді, мысалыға, телехикая кинематографиялық әлемдегі X-Men-мен ешбір байланыспайды деген және алғашқы маусымға 10 бөлім түсіріледі деген. Хоули HitFix-ке телехикаяда ешбір X-Men болмайды деген, бірақ сондада Брайан Сингер айтуы бойынша, телехикая X-Men әлемінің бір бөлігі болады деді. 

### Түсіруі
Сынымалы бөлімнің  түсіруі Ванкуверде 2016 жылы өтті. Ал негізгі түсіруі 2016 жылдың жаз-күзінде өтті.

## Бөлімдер

## Сілтемелер
* Ресми сайты (ағылш.)
* (ағыл.) *[[Internet Movie Database]]* сайтында
* Бет телеарнасының сайтында FOX(орыс.)

Санат:АҚШ телесериалдары
Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар
Денис Суарес

**Денис Суарес Фернандес** (; 6 қаңтарда 1994 жылы туылды, Сальседа-де-Каселас, Испания) — испан футболшысы, "Барселона" және Испания ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.

## Клубтық мансабы

### Ерте жылдары
Сальседа-де-Каселаста туылған ( Понтеведра провинциясы, Галисия автономды бірлестігі), Суарес  "Порриньо Индустриал" және "Сельта Виго" жасөспірімдік командаларында ойнаған.

### "Манчестер Сити"
2011 жылы 23 мамырда Денис Суарес "Манчестер Ситиға", "Сельтаның" жасөспірімдік командасынан ауысты. "Манчестер Ситидан" бөлек Суареспен "Барселона", "Челси" және "Манчестер Юнайтед" қызықты. "Лос-Анджелес Гэлаксимен" өткен жолдастық кездесуде 88-ші минутта Эдин Джекоен алмасты. 2012 жылы Суарес жанкүйерлер нұсқасы бойынша "Манчестер Ситидің" ең үздік жас футболшысы болды . Бұдан бөлек, ол Лига Кубогында өнер көрсетті, "Вулверхэмптонға" қарсы кездесуде Суарес Самир Насриді 67-ші минутта алмастырды, ал ойын 5:2 есебімен "Манчестер Ситидің" жеңісімен аяқталды.

### "Барселона"
2013 жылы 22 тамызда Суарес "Барселонамен" 4-жылдық келісімшартқа тұрды. "Барселона", Суаресқа орта есеппен, "Манчестер Ситиден" өтуге 9,8 млн еуро құртты, сонымен қатар ағылшындық клуб өз артынан ойыншыны қайта қайтаруға құқығын қалдырды. Суарес "Барселона Б" құрамында 2013/2014 жылғы маусымды өткізді.

### "Севилья"
2014 жылы 16 маусымда "Севильямен" 2016 жылдың жазына дейін жалға алынды, ол Иван Ракитичтің "Барселонаға" өтуінің бөлігі болды және Барселонаға қайта келу құқығымен өтті. 2014/2015 жылғы маусымда жартылай қорғаушы "қызыл-ақтардың" құрамында 46 ойын өткізіп, Испания чемпионатының жаңалығы болды.

### "Вильярреал" (испания)
2015 жылы 29 тамызда Суарес "Вильярреалға" өтті. "Вильярреал" сатысында 2015 жылы 13 қыркүйекте дебютті ойынын "Гранадаға" қарсы өткізді. Командасы үшін бірінші голын 2015 жылы 18 қазанда "Сельта" қақпасына соқты. 

### "Барселона"
2016 жылы 4 шілде Суарес "Барселонамен" 4 жылдық келісім шартқа тұрды. Каталондықтар үшін жартылай қорғаушыдың өтуі 3,5 млн еуроға амалдай тұрды. Ойыншының клаусуласы 50 млн. еуроны құрайды. Бірнеше күннен кейін Sport газетасына арналған интервьюда Суарес, Барселонаға қайта оралуыны туралы армандағаны туралы айтты. Денис каталондықтар сатысындағы алғашқы голын 22 қаңтарда Эйбарға қарсы ойында салды. 26 қаңтарда Реал Сосьедадқа қарсы Испания кубогының ойынында дубль жасады. 

## Құрама сатындағы өнер көрсетуі
Суарес Испанияның 17 жасқа дейінгі құрамасының сатында алғашы рет щықты. Құраманың сатында ол 2 гол соқты, Молдавия және Солтүстік Ирландияға қарсы ойындарда.

2016 жылдың мамыр айынында Суарес Еуропа Чемпионатында өнер көрсететін Испанияның ұлттық құрамасының дайындық ойындарының тізіміне енгізілді. 29 мамырда ол Босния және Герцеговиня ұлттық құрамасына қарсы жолдастық кездесуде, ұлттық құраманың сатында дебюттік ойынын өткізді. Бірақ соның өзінде Еуро-2016-ға арналған тізімге кірмеді. 

## Жетістіктері
**<big>Командалық</big>**
; "Севилья"
* Еуропа Лигасының жеңімпазы: 2014/15
; "Барселона"
* Испания Суперкубогының жеңімпазы: 2016

Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Санат:Испания футболшылары
Лаумуллин

**Лаумуллин Мұратбек Ізбасарұлы** - Орта Азия мен Қазақстанда Совет өкіметін орнату және нығайту жолында күресуші. 1918 жылдан *Компартия* мүшесі. 1918 жылы  Әндіжан Советінде, Әндіжан-Ташкент т. ж-нда аштыққа қарсы күресу жөніндегі комиссияда жұмыс істеді. 1919 жылы Әндіжан уезі Әскери-рев. трибуналы председателінің орынбасары, Перовскіде *Ерекше төтенше комиссияның* председателі. 1920-21 ж. Ферғана  облысы тұрғын халықтары істері жөніндегі ерекше өкіл, Шымкент уездік милициясының бастығы, *Шымкент уездік ревком* председателінің орынбасары. СССР Байланыс халкоматының Қазақстандағы өкілінің 1-орынбасары және *ҚАССР Халкомсовының* мүшесі. 1933-1934 жылы Москвада Бүкіл одақтық байланыс академиясында оқыды. 1934-1937 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы басқармасының бастығы. Л.-Советтердің Бүкіл түркістандық 11-съезінің, Советтердің Бүкіл росс. 10-съезінің делегаты, Түркістан ОАК-нің президиум мүшесі болды.==Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 7-ші том.1975==
Лаццарони

**Лаццарони** - Оңтүстік Италиядағы тапсызданған люмпен-пролетарлық  элементтер. Алғашқыда Мазеньелло бастаған Неапольдағы 1647 жылғы көтеріліске қатысушыларды осылай атаған. 18-19 ғасырларда Оңтүстік Италиядағы т.б. елдердегі кедей бұқараның бәрі Лаццарони деп аталды. Контрреволюция Лаццарониды рев.қозғалысқа қарсы күреске,мысалы, Бурбондардың 1799 жылғы неополитан революциясын қанды қырғынға ұшыратып, басып-жаншу үшін пайдаланды. ==Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 7-ші том.1975==
Жаклин Уилсон

**Дама Жаклин Уилсон** (; 17 желтоқсан 1945) — ағылшын балалар жазушысы, көптеген марапаттар иесі. Оның шығармаларының көпшілігі ажырасу, бала асырап алу, балалар үйіндегі өмір, сатқындық тақырыптарына арналып жазылған.

## Биография
Жаклин Аткин 1945 жылы Сомерсет графтығының орталығында дүниеге келген. Әкесі мемлекет қызметшісі болып жұмыс атқарған, ал анасы антикварлы дилер болған. Оның балалық шағы Кингстон-апон-Темсте өткен, алғашқы мектебі сондағы Лачмер болған. Өзінің 9 жасында Жаклин алғашқы 22 беттен тұратын «Құрттармен танысыңдар» шығармасын жазған.    

Мектепті 16 жасында бітіргеннен кейін Уилсон Жаклин секретарлық жұмыстың курстарына барған, бірақ, жақын арада, ол мамандығын ауыстырып, қыздарға арналған «Jackie» журналына жұмысқа тұрған. Осының әсерінен ол Шотландияға көшуге мәжбүр болған. Шотландияда ол болашақ жұбайы Уильям Миллар Уилсонды кездестіреді. 1965 жылы үйленіп, екі жыл өткесін қызы Эмманы дүниеге әкеледі. Эмма да анасының жолын қуып жазушы болады.   

1991 жылы танымалдық әкелген «Трейси Бикердің күнделігі» атты шығармасы шығады. Алайда, оның алдында 1960 жылдардан бастап 40-қа жуық балаларға арналған шығармасы болады. Осының желісі бойынша BBC каналынан «Трейси Бикер күнделігі» деген телесериал шығады.  

## Шығармалары
### Трейси Бикер
* 1991 Трейси Бикер күнделігі ()
* 2000 Қатерлі ойындар () 
* 2006 Рөлдерде - Трейси Бикер ()
* 2009 Трейси Бикердің тесттер кітапшасы ()
* 2010 Трейси Бикерден сұра ()
* 2012 Трейси Бикер Трилогиясы ()

### Хетти Фезер
*2009 Хетти Фезер ()
*2011 Сапфирлі Баттерси ()
*2012 Зүбаржат жұлдыз ()
*2013 Гауһартас ()
*2015 Кішкентай жұлдыздар ()

### Қыздар
*1997 Махаббат іздеген қыздар ()
*1998 Сән қуған қыздар ()
*1999 Кешке дейін серуендегі қыздар ()
*2002 Қайғыдағы қыздар ()

### Басқалары
*1995 Егіздер ()
*1996 Бұзық қыздар ()
*1999 Безендірілген ана ()
*2000 Вики-Періште ()
*2001 Қонуға арналған кеш ()
*2001 Тауып алынған қыз ()
*2002 Құпиялар ()
*2003 Лола-Роза ()
*2004 Түн ортасы ()
*2004 Жан достар ()
*2004 Гауһар қыздар ()
*2005 Жаңа старт ()
*2005 Махаббат сабақтары ()
*2007 Жұлдызым менің! ()
*2009 Менің әпкем Джоди ()

## Қызықты фактілер
2003 жылғы BBC-дің «Ең қызықты 200 кітап» тізімінде Жаклин Уилсонның 14 кітабы бар.

Санат:Ұлыбритания жазушылары
Көлқамыс (ауыл)

**Көлқамыс** — Қостанай облысы Жангелді ауданы, Албарбөгет ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 186 адам (89 ер адам және 97 әйел адам) болса, 2009 жылы 180 адамды (101 ер адам және 79 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Қаламқарасу

**Қаламқарасу** — Қостанай облысының Жангелді ауданындағы ауыл, Қаламқарасу ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 537 адам (272 ер адам және 265 әйел адам) болса, 2009 жылы 402 адамды (196 ер адам және 206 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Шұбалаң

**Шұбалаң** — Қостанай облысының Жангелді ауданы, Қаламқарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 299 адам (154 ер адам және 145 әйел адам) болса, 2009 жылы 234 адамды (125 ер адам және 109 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Ахмет Байтұрсынұлы ауылы

**Ахмет Байтұрсынұлы ауылы** (2018 жылға дейін — *Қарасу*) — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Ахмет Байтұрсынұлы ауылдық әкімдігі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 111 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1026 адам (545 ер адам және 481 әйел адам) болса, 2009 жылы 871 адамды (440 ер адам және 431 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Қарғалы (Қостанай облысы)

**Қарғалы** — Қостанай облысының Жангелді ауданы, Шеген ауылдық әкімдігі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 45 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 194 адам (97 ер адам және 97 әйел адам) болса, 2009 жылы 108 адамды (77 ер адам және 31 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданының таратылған елді мекендері
Милысай (Қостанай облысы)

**Милысай** (1993 жылға дейін — *Юбилейное*) — Қостанай облысының Жангелді ауданы, Шилі ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 142 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 809 адам (405 ер адам және 404 әйел адам) болса, 2009 жылы 388 адамды (199 ер адам және 189 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Кристиан Пулишич

**Кристиан Мате Пулишич** (, , 18 қыркүйек 1998) — хорват текті,
американдық футболшы , "Милан" және АҚШ ұлттық құрамасының жартылай қорғаушысы.
## Статистика

### Рекордтар
* Әлем чемпионатының іріктеу кезеңіндегі, АҚШ ұлттық құрамасында өнер көрсеткен ең жас футболшысы (17 жас 197 күн)
* Бундеслигада гол соққан ең жас шетелдік футболшы (17 жас 212 күн)
* Бундеслигада 2 гол соққан ең жас ойыншы (17 жас 218 күн)
* АҚШ құрамасының тарихындағы голдың ең жас авторы (17 жас 253 күн)
* Әлем чемпионатына іріктеу кезеңіндегі, гол соққан ең жас американдық футболшы (17 жыл 349 күн)

## Жетістіктері

### Командалық
**«Боруссия»**

* Германия кубогы: 2016/17

**«Челси»**

* Чемпиондар лигасы: 2020/21
* УЕФА суперкубогы: 2021
* Клубтар әлем чемпионаты: 2021

**«Милан»**

* Италия суперкубогы: 2024

**АҚШ**

* КОНКАКАФ Ұлттар лигасы (**3**): 2019/20

### Жеке
* АҚШ-ның жылдық есебі бойынша ең үздік жас футболшысы: 2016

## Дереккөздер

## Сілтемелер
* Профиль Кристиан Пулишича сайтында weltfussball.de
* Профиль Кристиан Пулишича ресми сайтында "алтын доп" Дортмунд

Санат:18 қыркүйекте туғандар
Санат:Нортгемптон (Пенсильвания) округінде туғандар
Санат:АҚШ футболшылары
Санат:Хорватия футболшылары
Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншыларыСанат:Челси ФК ойыншылары
Санат:Милан ФК ойыншылары
Сужарған

**Сужарған** — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Сужарған ауылдық әкімдігі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 764 адам (410 ер адам және 354 әйел адам) болса, 2009 жылы 509 адамды (267 ер адам және 242 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Шилі (Жангелді ауданы)

**Шилі** — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Шилі ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 110 км-дей жерде. 

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 706 адам (341 ер адам және 365 әйел адам) болса, 2009 жылы 466 адамды (238 ер адам және 228 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

 

Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Шилі ауылдық округі (Жангелді ауданы)

**Шилі ауылдық округі** – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Шилі, Милысай ауылдары кіреді. Орталығы – Шилі ауылы.

## Тарихы
2019 жылы Милысай және Шилі ауылдары қосылып, Шилі ауылдық округі құрылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 854 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Жангелді ауданы ауылдық округтері
Набиль Фекир

**Набиль Фекир** (; 18 шілде 1993, Лион, Франция) — берберлік түбі бар француз футболшысы, "Олимпик Лион" футбол клубының жартылай қорғаушысы.

## Мансап

### Клубтық
2013 жылы 31 тамызда лиондық "Олимпионның" негізгі командасының сатында алғашқы ойын өткізді. 2014 жылы 27 сәуірде ол Франция чемпионатының 35-ші турында алғашқы голын соқты. 2014/2015 маусымда негізгі сатының ойыншысы болды, чемпионатта 34 ойын өткізіп, 13 гол соғып, 9 ассист жасады.

2015 жылы 29 тамызда мансабындағы алғашқы хет-тригін жасады, ол үш голды "Канға" қарсы ойында соқты.

2015 жылы 4 қыркүйекте, Португалия құрамасына қарсы жолдастық кездесуді өткізгенде, ауыр жарақаттанды. 2016 жылдың 8 сәуірінде "Монепельеге" қарсы ойында, 7 айлық үзлісінен соң алаңға оралды. 2015/2016 маусымда 9 ойын өткізіп, 4 гол соқты.

### Құрама
2014 жылы 14 қазанда Францияның жасөспірімдік ұлттық құрамасының сатында жасөспірімдік құрамаларының арасындағы 2015 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңінде өнер көрсетті.

Фекирде екі түрлі азаматтылық бар, француздық және алжирлік.

## Клубтық статистика

### Құрамасындағы өнер көрсетуі

**Жиыны: 7 ойын / 1 гол; 3 жеңіс, 1 тең ойын, 3 жеңіліс.**

## Жетістіктері
; Олимпик Лион
* Франция лигасының кубогының финалисті (1): 2013/14.
* Лига 1-дің вице-чемпионы (2): 2014/15, 2015/16.

## Сілтемелер
* Профиль ресми сайтында "Лион"(франц.)

Санат:18 шілдеде туғандар
Санат:Франция футболшылары
Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Бернд Лено

**Бернд Лено** (; 4 сәуір 1992 жылы дүниеге келді, Битигхайм-Биссинген, Германияда) — неміс футболшысы, англиялық "Фулхэм" клубының қақпашысы.

## Жеке өмірі
Бернд — орысты немістердің отбасысында туылған, олар 1989 жылы Германияға репартацияланған. Әкесінің аты Виктор, оның тумасы, Анапа.

## Мансап

### Клубтық
2011 жылдың мамырында Лено "Штутгартпен" 2014 жылға дейін келісімшартқа тұрды.

2011 жылы 10 тамызда Лено леверкузендық "Байермен" жалға 2011 жылдың 31 желтоқсанына дейін алынды.

Лено "Байер 04" сатысында 14 тамызда бремендік "Вердерге" қарсы ойында дебютін өткізді. 13 қыркүйекте, 19 жасында және 193 күнде, Лено ағылшын "Челси" клубына қарсы ойында алаңға шықты және чемпиондар Лигасында ойнаған ең жас неміс қақпашысы болды. 2011 жылы 30 қарашада Лено "Байермен" 2017 жылға дейін келісімшартқа тұрды.

2018 жылы 19 маусымда "Арсеналмен" келісім шарт жасасты. 

### Ұлттық құрама
2016 жылғы Еуропа чемпионатының қарсаңында, 29 мамырда Словакияға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2016 жылғы Еуротуртнирге Мануэль Нойердің орынбасары ретінде барды.

2017 жылы КОнфедерациялар кубогына қатысты.

## Жетістіктері
«Арсенал» (Лондон)

* Англия кубогы: 2019/20
* Англия суперкубогы: 2020

Германия

* Конфедерациялар кубгының жеңімпазы: 2017

## Сілтемелер
* Профиль ''Fussballdaten.de''

Санат:4 наурызда туғандар
Санат:Германия футболшылары
Санат:Байер 04 ФК ойыншылары
Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Санат:Штутгарт ФК ойыншылары
Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ақсуат (Меңдіқара ауданы)

**Ақсуат** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Соснов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың халық саны 275 адам (139 ер адам және 136 әйел адам), 2009 жылға сәйкес, ауылда 217 адам (108 ер адам, 109 әйел адамдар) тұрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Маңғыт әулеті

**Маңғыт әулеті** — Бұхар хандарының әулеті (1753–1920); Аштархандар әулетін ауыстырып, Мұхаммед Рақым (1753–1758) әмір атанды. Маңғыт әулетінің *атақты өкілдері*: Даниял би (1758–1785), Шаһ-Мұрад (1785–1800), Хайдар (1800–1826), Насрулла (1826–1860), Мұзаффар әд-Дин (1860–1885). Маңғыт әулеті феодалды бытыраңқылықпен дәйекті түрде күрес жүргізді. Маңғыт әулетінің тұсында феодалды қанаудың күшеюі ірі халық көтерілістеіне қытай-қыпшақ (1821–1825), Самарқан қолөнершілерінің (1826), шаруалардың (1885, 1888, 1889) көтерілісіне әкеп соқты, Мұзаффар әд-Дин әмір тұсында 1868 жылғы келісім мен 1873 жылғы толықтырылған келісім бойынша Бұхара хандығы Россияның протекторатын мойындады. Маңғыт әулеті 1920 жылға дейін билік құрды. Халық революциясының нәтижесінде Маңғыт әулеті құлатылып, Бұхар Халықтық Совет Республикасы орнады.

## Дереккөздер
Мезин қонысы

**Мезин қонысы** - Десна өзенінің оң жағалауындағы Мезин селосында 1908 жылы Ф.К.Волков ашқан кейінгі палеолит қонысы.Бұл қоныста 1909-1961 ж. М.Я.Рудинский, П.П.Ефименко, И.Г.Шовкополяс т.б. зерттеу жұмыстарын жүргізіп, оның *мадлен мәдениетінің* ерте кезеңіне жататындығын анықтады. Мезин қонысынан үйлердің қалдықтары, кремний мен сүйек өңдейтін орындар, терең ошақтар, жануарлардың сүйектері сақталған қойма т.б. аршылған. 4 мыңнан астам шақпақ тастан істелген түрлі құралдар(қырғыштар,тілгіштер,тескіштер, кішкене үшкір тастар т.б.) табылды. Бұлармен бірге мамонт тісінен жасалған білезіктер, әйелдердің және аңдардың мүсіндері алынды. ==Қазақ Совет энциклопедиясы 7-том 1975 жыл==
Алёшинка (Қостанай облысы)

**Алёшинка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Алёшин ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан батысқа қарай 34 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 466 адам (221 ер адам және 245 әйел адам) болса, 2009 жылы 378 адамды (173 ер адам және 205 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Архиповка (Қостанай облысы)

**Архиповка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Михайлов ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстікке қарай 38 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 709 адам (349 ер адам және 360 әйел адам) болса, 2009 жылы 681 адамды (320 ер адам, 361 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Михайловка (Меңдіқара ауданы)

**Михайловка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл, Михайлов ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстікке қарай 25 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 1359 адам (653 ер адам және 706 әйел адам) болса, 2009 жылы 1165 адамды (566 ер адам, 599 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Байғожа

**Байғожа** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Қарақоға ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 67 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 212 адам (112 ер адам және 100 әйел адам) болса, 2009 жылы 151 адамды (72 ер адам, 79 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Ұзынағаш (Қостанай облысы)

**Ұзынағаш** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл, Қарақоға ауылдық округі орталығы. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстікке қарай 59 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 1360 адам (652 ер адам және 708 әйел адам) болса, 2009 жылы 1019 адамды (507 ер адам, 512 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
  

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Жарқайың (Қостанай облысы)

**Жарқайың** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Қарақоға ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстікке қарай 46 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 297 адам (145 ер адам және 152 әйел адам) болса, 2009 жылы 207 адамды (108 ер адам, 99 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
  

Санат:Меңдіқара ауданының таратылған елді мекендері
Борки (Меңдіқара ауданы)

**Борки** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Михайлов ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019 жылға дейін қысқартылған "Борков ауылдық округі" орталығы болған. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1387 адам (688 ер адам және 699 әйел адам) болса, 2009 жылы 1098 адамды (560 ер адам және 538 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Татьяновка (Қостанай облысы)

**Татьяновка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Михайлов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 44 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 487 адам (241 ер адам және 246 әйел адам) болса, 2009 жылы 233 адамды (103 ер адам және 130 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданының таратылған елді мекендері
Әл-Мәһди

**Мұхаммед әл-Мәһди** (; 3 тамыз 744, Бағдат — 27 тамыз 785) — Ислам халифатының 21-ші халифасы, мүміндер әмірі. Әл-Мансұрдың баласы әрі ізбасары.

## Өмірбаяны
Халиф Әл-Мансұр өз баласына жақсы білім беруге тырысқан. Оның тәлімгерлерінің бірі ғалым Әбу Ғұбайдулла Мұғауия болды. Ол келешек халифаны көптеген ғылымдарға, мемлекеттік басқару негіздеріне үйретті, Сасанидтердің мемлекеттік жүйесіне деген сүйіспеншілігін оятты. Араб грамматикасы мен поэзиясын араб филологы әл-Мүфаддала әд-Дабби үйретті. Әл-Мәһди үшін ұстаз тіпті 66 ең үздік араб ақындарының антологиясы "әл-Мүфаддалият" атты кітап шығарды.

Замандастарының айтуынша әл-Мәһди сыртқы әдемілігімен, сымбаттылығымен, ұзын бұйра шаштарымен ерекшеленеді. Пендешілік өмірден аулақ әкесі әл-Мансұрдан гөрі әл-Мәһди пендешілік өмірге жақынырақ болды. Тіпті оның махаббат хикаялары жайлы аңыздар да бар. Поэзия мен саз өнерін қатты сүйді. Оның тұсында халиф сарайы өзінің бай мәдениетімен, сән-салтанатымен, сәнділігімен ерекшеленетін сарайға айналған. Сонымен қатар әл-Маһдидің сүйіп шұғылданатын өнері аңшылық болған.

758 жылы әл-Мансұр өз мұрагерін Хорасан наменгері етіп тағайындады. Хорасанның орталығы Рей қаласы болатын. Әл-Мәһдидің бас кеңесшісі ықпалды Бармакид әулетінен болған Жақия ибн Халид болды. Соңғысы халифтің өмір жолында өте жақын серігі болып қала берді. Сонымен қатар әл-Мәһдиге йемендік күң Хайрузан өте жақын болатын.

768 жылы Хорасаннан келген әл-Мәһди жаңа елорда Бағдаттың құрылысында қатысып, өзіне арнап жеке сарай салды (Русафа ауданында). 772 жылы мұрагер халифке Евфрат жағалауында, Бағдаттан солтүстікке қарай орналасқан тағы бір қаланы салуға көмектесті.

Санат:3 тамызда туғандар
Санат:27 тамызда қайтыс болғандар
Санат:Аббас әулетінің халифтері
Санат:Ирактық Аббасилердің халифалары
Шипраге

thumb|left|300px|Жаңа мешіт
**Шипраге** (, , ) — Босния және Герцеговинадағы қала және қауым. 2013 жылдың санағы бойынша қаланың халқы 788.

## Климат
Бірқалыпты континентальды  үкімет саласындағы климат. Әлбетте жылдың төрт маусым білдірді: көктем, жаз, күз және қыс.

; Ұзақ мерзімді («тарихи») климаттық жағдайлар параметрлері

## Жұрты
### Тізімдер бойынша шолу

*1931. мен 1953.: Шипраге қаласы.
♦ Шипраге aуданы 

## Галерея

Сурет:Ostaci rimske naseobine.jpg|Жоспары рим насыбайгүл бар, IV ғасыр
Сурет:Stecak-Siprage-1950.jpg|Стећак, XII ғасыр
Сурет:Siprage-pioniri-1943.jpg|Пионер отряд 1943 жыл


## Дереккөздер

Санат:Босния және Герцеговина елді мекендері
Математикалық интуиционизм

**Математикалық интуиционизм** - математиканы тікелей, интуитивтік негіздеу және танымдағы интуиция рөлін ашуды көздейтін программа. Математикалық интуиционизм өкілдері. *Л.Брауэр, Г.Вейль, А.Гейтинг.* Олар математиканы негіздеудің формалистік программасына қарсы шығып,математика ғылымының формальдық жағымен қатар оның мазмұндық мәні де бар екенін мойындады. Интуиционистер математикалық теориялардың ақиқаттылығы олардың интуитивтік түсініктілігінде деген идеалистік пікірді ұсынды. Математикалық интуиционизм негізінен өзекті шексіздік абстракциясы мен формальдық логикаға негізделген классикалық математиканы сынға алды. Интуиционистер математикалық объектілердің өмір сүруін, білімнің табиғатын және жиын теориясындағы парадокстардан құтылудың жаңа жолын өздерінше түсіндіреді. Математикалық объектіні құру немесе есептеу тәсілі белгілі болса, онда ол өмір сүреді. Шектеусіз жиындарда формальды логиканың тепе-теңдік және қайшылық заңдары ғана орындалады. Формалистерге керісінше, математиканы интуиционистік негіздеуде логика шешуші рөл атқармайды. Интуиционистердің пікірінше, математикалық парадокстар, математикалық шексіздік ұғымымен тікелей байланысты. Брауэр шексіздікті ешқашан да аяқталмайтын процесс, ал контитинуумды *"еркін қалыптасу ортасы"* ретінде түсінеді. Математикалық интуиционизмде көптеген математикалық және философиялық өз кемшіліктері бар. Интуиционистік математикада дұрыс анықталмаған ұғымдар кездеседі. Вейльдің пікірінше, математика - субъективтік сипаттағы априорлы ғылым. *"Интуитивтік түсініктілік"* - математикалық қағидалардың өлшемі. Осыдан Брауэр мынадай идеалистік қорытынды жасайды: *"Қанша математиктер болса, сонша математикалар өмір сүреді"*. Гейтинг мистикалық праинтуицияны математиканың қайнар көзі ретінде қарастырады. Дегенмен математикалық интуиционизм құнды математиканың идеялары мен қағидалары біздің елімізде *А.А.Марков,П.С.Новиков және Н.А.Шанин* бастаған конструктивтік математикада логикалық жағынан әбден айқындалған алгоритм ұғымымен ауыстырылған.==Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 7-ші том.1975==
Будённовка (Қостанай облысы)

**Будённовка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл, Будённый ауылдық округі орталығы.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-батысқа қарай 29 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1379 адам (665 ер адам және 714 әйел адам) болса, 2009 жылы 1051 адамды (509 ер адам және 542 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Қызылту (Қостанай облысы)

**Қызылту** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Будённый ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-батысқа қарай 28 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 266 адам (148 ер адам және 118 әйел адам) болса, 2009 жылы 213 адамды (109 ер адам және 104 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Долбушка

**Долбушка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 572 адам (261 ер адам және 311 әйел адам) болса, 2009 жылы 463 адамды (216 ер адам, 247 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Красносельское (Меңдіқара ауданы)

**Красносельское** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Первомай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 185 адам (84 ер адам және 101 әйел адам) болса, 2009 жылы 83 адамды (36 ер адам, 47 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Меңдіқара ауданының таратылған елді мекендері
Загаринка

**Загаринка** — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Введен ауылдық округі құрамындағы ауыл. 

## Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы ауылдың халық саны 272 адам (137 ер адам және 135 әйел адам), 2009 жылға сәйкес, ауылда 196 адам (96 ер адам, 100 әйел адамдар) тұрады.

## Дереккөздер
 

Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері