open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Куала-Лумпур

**Куала-Лумпур** () – Малайзия елінің астанасы, Малакка түбегінің оңтүстік-батысында орналасқан қала. 2009 жылғы мәлімет бойныша қала тұрғын саны 1 790 000 адамды құрайды. 2017 жылдан бері қала мэрі Ниш Хишам Ахмад Дахлан.

## Тарихы
Куала Лумпурдің негізі 1857 жылы қаланады. 1880-1978 жылдар аралығында – Селангор астанасы болады. Куала Лумпур 1972 жылдың 1 ақпанынан бері сити (ағыл. city) мәртебесіне, 1974 жылдан бері – Федеральді территория мәртебесіне ие.

## Экономикасы
Қала мемлекеттің сауда-өнеркәсіптік және қаржы орталығы болып табылады. Қала және қала маңында каучук, пальма майы және басқа да тамақ өнімдерін шығаратын кәсіпорындар бар. Сондай-ақ кәсіпорындар электротехникалық және электронды заттар, ауылшаруашылық құрал-жабдықтар мен металл өндіріп, автомобиль жинаумен айналысады.

## Ұлттық құрамы
Қала тұрғындары малайлар, қытайлар, тамильдер, малаялар, телугулер, бенгалдар, джакундар, ибандардан және сеноилардан тұрады.

## Білім
Қалада екі университет (Малайзия Технология Университеті және Малайя Университеті) жұмыс істейді.

### Өнер және мәдениет
### Туризм

Қал аэкономикасында туризм жетекші орын алады. Қалада әлемдік танымал қонақ үйлер орын тепкен. Куала Лумпурға жыл сайын 8.9 миллион турист келеді, осылайша ол әлемдегі ең көп турист баратын алтыншы қала болып табылады.
Куала Лумпурде Мердека алаңы, малайзия Парламент үйі, Петалиң көшесі, Ұлттық сарай (*Istana Negara*), Куала Лумпур мұнарасы, Малайзия ұлттық мұражайы, Орталық базар, Ұлттық монумент,және Жәмек мешіті  Бату үңгірлері сияқты діни орындар негізгі туристік нысандар болып табылады.

## Дереккөздер

Санат:Азия елордалары
Санат:Куала-Лумпур
Санат:Миллионер қалалар
Ұлттық Олимпиада комитеттері

**Ұлттық Олимпиада комитеттері** (**ҰОК**) — халықаралық олимпиада қозғалысының қатысушы елдің өкілдік ұйымы. Елдегі олимпиада қозғалысының басқарушы орын. 
Оның міндеті Олимпиялық Хартияға және олимпиялық қозғалыстың талаптарына сәйкес, еөз мемлекеттерінде Олимпиялық қозғалысты дамыту мен қорғау, жазғы және қысқы олимпиялық ойындарға басқа да ХОК-тың құзырына енетін кешенді спорт шараларына қатыстыру болып табылады. ҚР-ның ҰОК-і 1990 жылы құрылды. Оның төрағалары болып: Т. Досымбетов (1990- 1993 ж.) А.Ақпаев (1993-2002ж.) Р.Әлиев (2002-01.08.2000 ж.), 2002 жылдың тамыз айынан тағы да Т. Досымбетов, 2003 жылдан тағы да А. Ақпаев, 2005 жылдан Т. Досмұхаметов қызмет істеді.

 

Санат:Олимпиада ойындары
Санат:Халықаралық олимпиада комитеті
*

## Дереккөздер


Санат:Спорт
Төтенше және Өкілетті Елші

**Төтенше және Өкілетті Елші** — дипломатиялық қызметтегі арнайы дипломатиялық дәреже. Әр елдің басқа елдегі дипломатиялық миссиясының немесе Елшілігінің жетекшісі болып саналады. 

**Қазақстан Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі** – бір немесе бірнеше шет мемлекетпен қатынастарда Қазақстан Республикасын білдіруге Қазақстан Республикасының Президенті уәкілеттік берген мемлекеттік саяси қызметші. Қазақстан Республикасының төтенше және өкілетті елшілерін, Қазақстан Республикасының халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты (өкілетті) өкілдерін Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды және босатады. 

Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасының төтенше және өкілетті елшілеріне бірнеше шет мемлекетпен және халықаралық ұйыммен қатынастарда қоса атқару бойынша Қазақстан Республикасының атынан өкілдік ету өкілеттіктерін жүктей алады. Төтенше және өкілетті елшілердің бір елдегі үздіксіз  димломатиялық қызмет мерзімі – бес жылдан ұзақ болмауы тиіс. Елшілердің үздіксіз жұмыс мерзімдерін қызметтік қажеттілік болған жағдайда Қазақстан Республикасының Президенті ұзартуы мүмкін. 

Төтенше және өкілетті елші дипломаттық дәрежесі бар дипломатиялық қызмет қызметкерлерінің және олардың жұбайларының Қазақстан Республикасының дипломаттық паспортын өмір бойы пайдалануға құқығы бар.

## Дипломаттық дәрежелердi беру тәртiбi
Төтенше және өкілетті елшінің, І және ІІ сыныпты Төтенше және өкілетті уәкілдің дипломаттық дәрежелерін Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Президенті береді. Төтенше және өкілетті елші дипломаттық дәрежесі Қазақстан Республикасының Төтенше және өкілетті елшісі, Қазақстан Республикасының халықаралық ұйым жанындағы Тұрақты (Өкілетті) өкілі лауазымында кемінде екі жыл дипломатиялық қызмет өтілі бар дипломатиялық қызметтің қызметкерлеріне берілуі мүмкін. 

## Дереккөздер

Санат:Дипломатия
Санат:Халықаралық қатынастар
Қазақ этнографиясы

**Қазақ этнографиясы** -  қазақ халқының тұрмысын, мәдениетін, тарихын, қоғамдық дамуын және әлеуметтік ерекшеліктерін зерттейтін ғылым саласы. 

Қазақтың дәстүрлі қару-жарағын – «Ер қаруы – бес қаруды» қорғанудың немесе атыс шабыстың құралы ретіңде ғана қарастыру тым жетуіліксіз. Өйткені мұндай ұстанымның ақыры дәстүрлі қару –жарақты түптеп келгенде жеке тұлғалардың батырлардың  қарулары дегенге ғана сыйдырады. Осындай ұстанымның аясында «Ер қаруы – бес қарудың» қазақы ортадағы қатынастар жүйесіндегі сан алуан символдық, магиялық, тіпті идиологиялық қызыметтерің жан жақты таратып айту мүмкіндігін елестетудің өзі қыйын. Көшпелілердің дәстүрлі қару жарағы жеке тұлғалардың – батырлардың ұрыс немесе қорғаныс құралы ғана емес, оларда қазақы ортадағы қоғамдық қатынастардың аясындағы, яғни көшпелілерде сан ғасыр бойы қалыптасқан ерекше дәстүр – батыршылық дәстүрінің (иниститутының) атрибуттарының бірі ретінде қарастыру – аталмыш мәселенің әлуметтік мәнін, мәдени парқын дендеп саралауға мүмкіндік береді.

Қазақ қаруын шын мәнісінде кешенді тұрғыдан алғашқы зертеушілердің бірі қазақтың тұнғыш ғалымы Ш. Уалиханов болатын. Онын еңбектерінде 18-19 ғғ. Қазақтың суық және от қаруының түрлері, олардың типтері, жасалу технологиясы, қазақ тіліндегі дәстүрлі кәсіби атаулары, олардың қолданылуы, қазақ халқының қару – жарақпен байланысты салттары, ырымдары туралы мәселелер көтерілді, сонымен бірге олардың бітімін, сыртқы ерекшелігін көрсететін. Өкінішке орай бұл мәселелердің көпшілігінің зертелуі ғылымда өз жалғасын таппай, қазақ қару жарағы тек бір аспектіде ғана, тек бір бағытта ғана, атап айтқанда әскери істің бір бөлігі ретінде ғана қарастырылып келді. Тіпті этнографиялық сипаттағы еңбектерде де қару жарақ тек соғыс құралы функциясы тұрғысынан ғана зерттелді.

Қазақстандық тарихнамада тікелей қазақтың 17-19 ғғ. Қару – жарағына қатысты мәселелер ең алғаш рет 1969 жылы шыққан Г.И.Семенюктің еңбектерінде қарастырылды, бірақ онда қазақ қару-жарағының жекелеген түрлері ғана қысқаша сипатталды. Бұл жылдары шыққан елеулі еңбек ретінде Санк-Петербург қаласындағы Антропология және этнография  музейінің (МАЭ) қорындағы қазақ қаруының улгілерін зерттеген В.П.Курылевтың еңбегін айтуға болады. 

## Дереккөздер


Санат:Қазақтар
Санат:Этнография
Санат:Қоғамдық ғылымдар
Аққайың ауылдық округі

**Аққайың ауылдық округі** – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін "Октябрь ауылдық округі" деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Октябрьское, Гаврино, Зарослое, Суворовка, Хлебороб ауылдары кіреді. Орталығы – Октябрьское ауылы. Округ құрамында болған ''Мичурино'' ауылы 2024 жылы таратылған.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1432 адамды құрайды.

## Дереккөздер

Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы ауылдық округтері
Октябрь ауылдық округі (Шығыс Қазақстан облысы)

**Октябрь ауылдық округі** – Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Луговое, Октябрьское ауылдары кіреді. Орталығы – Октябрьское ауылы. Округ құрамында болған ''Садовое'' ауылы 2019 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Шемонаиха ауданы ауылдық округтері
Октябрь ауылдық округі (Тереңкөл ауданы)

**Октябрь ауылдық округі** – Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Октябрьское, Первомайское ауылдары кіреді. Орталығы – Октябрьское ауылы. Округ құрамында болған ''Благовещенка'', *[[Мотогул]]* ауылдары 2017 жылы, ''Лесное'' ауылы 2018 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Тереңкөл ауданы ауылдық округтері
Октябрь ауылдық округі (Қарасу ауданы)

**Октябрь ауылдық округі** – Қостанай облысы Қарасу ауданындағы әкімшілік бірлік. 

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Октябрьское, Железнодорожное, Теректі ауылдары кіреді. Орталығы – Октябрьское ауылы.

## Тарихы
2013 жылы Теректі ауылдық округі таратылып, Железнодорожный ауылдық округіне қосылды. 2019 жылы Железнодорожный ауылдық округі құрамында болған ''Братское'', *[[Күленсай]]* ауылдары таратылды. Сол жылы  Железнодорожный ауылдық округі де таратылып, орталығы болған Железнодорожное ауылы Октябрь ауылдық округіне қосылды. 2023 жылы ''Жекекөл'' ауылы таратылды.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5422 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қарасу ауданы ауылдық округтері
Октябрь ауылдық округі (Қостанай ауданы)

**Октябрь ауылдық округі** – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік. 1998 жылға дейін *Совхозный ауылдық округі* деп аталған.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Октябрьское, Лиманное, Молохановка, Нечаевка, Рыбное, Шоққарағай ауылдары кіреді. Орталығы – Октябрьское ауылы.

## Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3603 адамды құрады.

## Дереккөздер

Санат:Қостанай ауданы ауылдық округтері
Аққұм ауылдық округі (Арал ауданы)

**Аққұм ауылдық округі** – Қызылорда облысы Арал ауданындағы әкімшілік бірлік. 2020 жылға дейін *Октябрь ауылдық округі* деп аталды.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Шижаға ауылы кіреді. Орталығы – Шижаға ауылы. Округ құрамында болған *[[Күршек]]* ауылы 2024 жылы таратылған.

## Халқы
2021 жылғы санақ қорытындысы бойынша 2203 адамды (1146 ер адам және 1057 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Арал ауданы ауылдық округтері
Амброксол

нобай|оңға|Амброксол
**Амброксол** — қақырық түсіретін, муколитикалық дәрі.

## Құрамы
Дәрінің құрамында әсер етуші зат — амброксол гидрохлоридінің.

## Фармакотерапевтикалық тобы
Жөтелгенде, суықтағанда пайдаланатын препараттар. Муколитиктер АТЖ коды  R05CB06

## Фармакологиялық қасиеттері
### Фармакокинетикасы
Амброксолды ішу арқылы қолданғаннан кейін іс жүзінде асқазан-ішек жолынан толығымен сіңіріледі. Әдетте әсері 30 минуттан кейін басталады және 6-12 сағат ішінде созылады.

### Фармакодинамикасы
Негізгі екі: қақырық секрециясын арттыратын және сұйылтатын (секретолитикалық), сондай-ақ қакырық бөлінуін күшейтетін (қақырық түсіргіш) әсері бар муколитикалық препарат.

### Қолданылуы
Препарат қақырықтың бөлінуі мен түсуі бұзылатын тыныс мүшелерінің жедел және созылмалы ауруларында секретолитикалық терапия мақсатында қолданылады, бұл аурулар:
* жедел және созылмалы бронхиттер, пневмония;
* қақырықтың қатуы қиындаған бронхтық демікпе;
* бронхоэктазия;
* оториноларингологиялық (ЛОР) – мүшелердің қабынулары (ларингит, синусит, құрғақ ринит);
* муковисцидоз;
* үлкен операциялық араласулардан, жарақаттардан және т.б. кейін бронхөкпе жүйесіндегі іркілісті құбылыстардың алдын алу.

### Қолдану тәсілдері және дозасы
Емдеу ұзақтығы аурудың өту ерекшеліктеріне байланысты. Препаратты дәрігердің тағайындауынсыз 4-5 күннен асырып қолдану ұсынылмайды. Препаратты қабылдау өткізіліп алынған жағдайда мөлшерді екі еселемеу керек.

## Дереккөздер

Санат:Дәрілік заттар
Эдинбург

**Эдинбург** (ағыл. *Edinburgh*  шотл. *Dùn Èideann* [tuːn ˈeːtʃən])) — Шотландияның астанасы және Шотландия парламенті орналасқан қала. Бұл қала көлемі жөнінен Шотландиядағы екінші қала және халқының саны бойынша Ұлыбританияда жетінші орында. Эдинбург қаласының кеңесі Шотландиядағы 32 жергілікті өзін өзі басқаратын аймақтардың бірі. Аймаққа Эдинбург қаласының кеңесі және 30 шаршы миль ауылдық жер кіреді. Эдинбург Шотландияның шығыс жағалауындағы Ферт-оф-Форт шығанағының оңтүстік жағасында орналасқан.

Қала жаңару дәуірі кезінен ірі тарихи орталықтардың бірі, әрі Эдинбург университетінің арқасында Солтүстіктің Афинасы деген атқа ие болды. Эдинбургтың Жаңа шаһар мен Ескі шаһар аудандары ЮНЕСКОның әлемдік мұра қатарына ортағасырлық көне шаһар мен Георгиймен жоспарланған Жаңа шаһардың қайталанбас ерекшеліктерін тану мақсатында 1995жылы енгізілді.

Қалада жыл сайын Эдибург фестивалі өткізіледі. Бұл фестиваль тамыз айынан бастап 4 апта көлемінде өткізілетін ресми және тәуелсіз фестивальдердің тобы. Сол кезеңде келушілер саны қаланың бүкіл халқына тең болады. Эдинбург қаласына жыл сайын 1 миллионнан аса шетелдік туристтер келеді және бұл көрсеткіш Ұлыбританиядағы туристтер ең көп келетін екінші қала болуына септігін тигізеді.

## Сыртқы сілтемелер

* EdinburghGuide.com
* Эдинбург фестивальдері жөнінде ақпараттар 

Санат:Шотландия қалалары
Қарағайлы

**Қарағайлы** 

**Елді мекендер**:

**Қазақстан:**
* Қарағайлы – Абай облысы Бесқарағай ауданындағы ауыл.
* Қарағайлы – Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл
* Қарағайлы – Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы ауыл.
* Қарағайлы – Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл.
* Қарағайлы – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы кент.
* Қарағайлы – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы кент.
* Қарағайлы –  Қазақстан темір жолының Қарағанды бөлімшесіне қарасты 3-класты жүк тасымалдайтын темір жол бекеті.

**Географиялық атаулар**:
* Қарағайлы (алқап) - Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы тау тізбектерінен тұратын қарағайлы алқап.
* Қарағайлы (асу)
* Қарағайлы (өзен)
* Қарағайлы орман
* Қарағайлы тауы
* Қарағайлы (Арқат тауы)
* Қарағайлы орамы (Астана)
* Қарағайлы (қыстау) - Атырау облысы 

**Кен орындары**:
* Қарағайлы кен-байыту комбинаты
* Қарағайлы барит-полиметалл кен орны
* Қарағайлы қорғасын-барит кен орны

**Ресей:**
* Қарағайлы – Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл.
Температуралық түйсіктер

**Температуралық түйсіктер** (термиялық) - бізге жылулық пен суықтықтың түйсігін беретін тері түйсігінің бір түрі. Бұл сезгіштік дене температурасын рефлекторлық реттеу үшін үлкен маңызға ие. Сезім мүшелерінің классикалық физиологиясында жылулық пен суықтыққа сезгіштікті екі, бір-бірінен тәуелсіз сезгіштік түрлері ретінде қарастырады. Себебі, олардың әрқайсысында өз шеткі рецепторлық аппараты болады. Суықты түйсінудің анатомиялық аппараты болып Краузе шақшалары, ал жылуды түйсінудің аппараты — руфиндік денешіктер табылады. Бірақ бұл әлі тек ғылыми болжам ғана. Суықтықтық нүктелерді адекватты емес тітіркендіргішпен, мысалы, ыстық үшпен тітіркендіргенде, олар суықтық түйсінуін береді. Бұл — суықтықты парадоксалды түйсіну. Термиялық түйсіктерде терінің әр түрлі температураларға тез бейімделгіштігі маңызды рөл аткарады. Субъективті түрде нөлге тең температура орташа, тері температурасына тең температуралар болып табылады. Едәуір жоғары температура жылулықты сезінуді, ал төменгі температура суықтықты сезінуді береді.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Тифлопсихология

**Тифлопсихология** ( — соқыр және психология) — соқыр және нашар көретін адамдардың психикалық дамуын, оқыту мен тәрбиелеу кезінде оны түзеудің жолдары мен әдістерін зерттейтін арнаулы психология саласы. Тифлопсихология көру қабылдауының кемістіктерінің есесін басқа анализаторлардың (есту мен сипап сезу) есебінен толықтыру мүмкіндіктерін зерделейді, көз көруімен не нашар көруімен байланысты ақпарат тапшылығы жағдайындағы қабылдаудың, жад пен ойлаудың психикалық ерекшеліктерін зерттейді. Тифлопсихологияның айрықша бір бөлігі соқыр, керең, мылқау адамдар психологиясын зерттейді. Тифлопсихология мәліметтерін пайдалану арқылы соқыр және көзі нашар көретін адамдарды оқыту, тәрбиелеу және олардың еңбек қызметі процестері ғылыми негізде құрылады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Топтық шешім қабылдау

**Топтық шешім қабылдау** - топтың барлық мүшелері үшін ортақ міндетті орындау кезінде өзара ақпарат алмасу жағдайында топ жүзеге асыратын баламалардың бірін таңдау. Toп болып шешім қабылдау рәсімі топтық пікірталастағыдан өзгеше болады, топ мүшелері пікірлерінің міндетті түрде үйлестірілуін көздейді, ал топтық пікірталас болса, ол, әдетте, топ болып шешім қабылдаудың алдындағы кезең деп қарастырылады. Жекелеген жағдайларда топ болып шешім қабылдау ақпарат алмасудың шектелу жағдайында, топ мүшелері өздерінің әуел бастағы шешімдері туралы хабарлай ғана алатын кезде пайдаланылады. Toп болып шешім қабылдауды қатысушылардың өзара әрекеттестігінсіз индивидуумдық шешімдерден топтық шешімдерге өтуден ажырата білу керек. Топтық шешім қабылдау процесін эксперименттік зерттеуді К. Левин бастап, топтық пікірталастың қабылданатын шешімдердің сипатына ықпалын қарастырды. Осы бағыттың шеңберінде тәуекелге және топтық қарама-қарсылыққа қарай ойысу феномендері анықталып, мұның өзі топтық шешімдерді индивидуумдық шешімдердің жиынтығына саюға болмайтынын, топтық шешімдер топтық өзара әрекеттестіктің тән сипатты өнімі болып табылатынын көрсетті. Индивидуумдық шешімдермен салыстырғанда топтық шешімдердің сапасы неғұрлым жоғары болатыны дәлелденген. Осының өзінде пікірталас процесінде топтық шешімдердің сапасын төмендететін қайсыбір деформациялар болуы мүмкін екендігі (атап айтқанда, тәуекелге қарай ойысу) көрсетіледі. Индивидуумдық және топ болып қабылданған шешімдердің салыстырмалы құндылығы туралы мәселені зерттеу кезінде батыс елдерінің психологиясы топтық даму деңгейін ілікке алмайды, ал топ болып шешім қабылдау саласындағы әр алуан зерттеулердің нәтижелерін бағалау және талдау кезінде оның есепке алынуы қажет.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Топтық пікірталастыру әдісі

**Топтық пікірталастыру әдісі** - 1) міндетті қарқынды әрі өнімді орындау мақсатындағы бірлескен іс-әрекеттің ұжымдық ұйымдастырылуы; 2) пікірсайысқа қатысушылардың пікірлері мен ұстанымдарын өзара тікелей тоғыстыру тәсілі. Топтық пікір — қоғам мен осы топ үшін мәні бар және осы топтың өзара қатынасын адамгершілік нормаларына сай сұрақтар бойынша топтық бағалау, пайымдау. Топтық пікірталастыру әдісі кіші (контактілі) және үлкен топтар бойынша сараланады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Топтық ықпалдастық

**Топтық ықпалдастық** — топішілік қатынас бірлігі, ортақ құндылықтар, өзара қарым-қатынастарды тиімділеу мәселелерін реттеу, құрылымдау процесі. Балалар ұжымында топтық ықпалдастық қоғамдық пікір мен ішкі ұжымдық адами қатынастар көріне бастаған кезден бастап пайда болды. Топтық динамика әлеуметтік психологиядағы зерттеу бағыттылығы: әр түрлі топтардағы пайда болу, функционалдығы және даму үрдістері. Топтық іс-әрекет — адамдардың іс-әрекетіне, топқа кіретін әлеуметтік және әлеуметтік-психологиялық феномен, қарым-қатынас нәтижесі. Топтық іс-әрекет мақсатына қарай: ұжымдық әрекет, біріккен әрекет, бірге жасалған және бірмезгілдік әрекет деп бөлінеді.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Т-Топ

**Т-Топ** (әлеуметті-психологиялық тренинг тобы) — әлеуметтік-психологиялық тренинг жүргізетін адамдардың арнайы тобы. Мұндай топтың мақсаты — қатысушылардың тұлғааралық икемділіктер мен дағдыларын дамыту, тұлғааралық қатынастардың нәтижелігіне кері әсерін тигізетін психологиялық кедергілерді жою.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Транс (психология)

**Транс** ( — сілею, мелшию) — сананың бұзылуы, айналадағы жағдаятты және өз қылықтарының мақсаттарын ұғынбай мінез-құлықтың күрделі актілерін бірнеше минут бойына не одан да ұзақ уақыт автоматты түрде атқарудан көрінеді. Мысалы, транс күйінде адам кенеттен жүгіре жөнелуі, күрделі ырғақты қимылдар мен қозғалыстарды қайталай бастауы мүмкін. Кейде ол ұзақ уақыт бойы ел аралап сапарға шығып кетуі ықтимал. Транстың басталуы да, аяқталуы да кенеттен болады. Бұл кезең туралы есінде ештеңе қалмайды. Транс кезіндегі адамның жүріс-тұрысы айналасындағыларға жөн-жосықты болып көрінуі мүмкін, ол қарапайым сұрақтарға жауап бере алады, үйреншікті әрекеттерін орындаңды. Транс невроздар кезінде, эпилепсия ұстағанда және басқа да кейбір психикалық аурулар кезінде байқалады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Түзеу психологиясы

**Түзеу психологиясы** — заң психологиясының саласы; құқық бұзушыларды көбіне еңбекпен түзеу мекемелерінде түзеу мен қайта тәрбиелеудің жағдайлары мен ерекшеліктерін (бұл адамдардың зияттылық және тұлғалық қасиеттерін, олардың түзеу мекемелеріне бейімделу процесін, бостандығынан айырылудан болған психикалық күйін, еңбекке дұрыс көзқараспен қарауға тәрбиелеу әдістерін, түзелуге ден қоюшылықтың қалыптасуын) зерттейді. Түзеу психологиясы жекелеген құқық бұзушылардың психологиясын, сондай-ақ қамау орындарындағы ресми және бейресми топтардың құрылымын, олардың құралу және қарекет механизмдерін зерделейді. Түзеу психологиясы бойынша ғылыми зерттеулердің нәтижелері құқық бүзушыларды қайта әлеуметтендіруге, олардың бостандықтағы қалыпты өмірге психологиялық дайындығын қалыптастыруға, сондай-ақ қылмыскерліктің қайталануына жол бермеуге бағытталған практикалық психологиялық-педагогикалық ұсыныстар белгілеуде пайдаланылады.

## Дереккөздер


Санат:Жантану
Санат:Медицина
Тұйық етістік

**Тұйық етістік** — етістіктің ерекше түрі. Іс-әрекеттің атын білдіретіндіктен ,  зат есімдерше түрленеді:  септеледі, тәуелденеді, бірақ жіктелмейді. Тұйық етістікке көптік жалғауы жалғанса, одан кейін тәуелдік жалғауы жалғанып қолданылады. Сөйтіп, тұйық етістік қимылдың, іс-әрекеттің атауы ретінде қолданылады да, етістік тұлғаларына тән шақтық мағынаны да, жақтық мағынаны да білдірмейді.

Тұйық етістік етістіктің негізгі және туынды түбіріне, етіс және болымсыз етістік тұлғаларына **-у** жұрнағы жалғану арқылы жасалады. Мысалы: сұра**-у**, жүр**-у**, бар**-у**, шегеле**-у**, айт-қыз**-у**, сөйле-с**-у**, кел-ме**-у**, бөге-ме**-у**. Бұл сөздер сұрау, жүру, бару, шегелеу, айтқызу, сөйлесу, келмеу, бөгемеу қимыл, іс-әрекеттерінің атын білдіріп, солардың атауы болып тұр. Сондықтан да тұйық етістік зат есім мәнінде жиі қолданылады. Тіпті, тұйық етістіктердің кейбірі белгілі заттың, көбіне құралдың атын білдіріп, зат есім болып кеткен. Тілімізде *көсеу* (отты, шоқты көсейтін құрал), *сабау* (жүнді сабайтын таяқ), *егеу* (темірді егейтін құрал), *жасау* (қызға жиналған дүние-мүлік), *қашау* (ағашты кесетін, жонып, қашайтын құрал), *тұсау* (жылқының алдыңғы екі аяғына салатын құрал), *ою* (ойып салынған өрнек) сияқты зат есімдер тұйық етістіктен жасалған. Мысалы: Көсеу ұзын болса қол күймейді (мақал). Тұйық етістік зат есім сияқты түрленеді, етістікше түрленбейді.
Тұйық етістік тікелей септеле де, тәуелдене де алады, бірақ жіктелмейді. Тұйық етістікке көптік жалғауы жалғанса одан кейін тәуелдік жалғауы жалғанып қолданылады. Сөйтіп, зат есімдерше түрленіп, шақпен де, жақпен де байланысты болмай, қимылдың, іс-әрекеттің атын білдіретін етістіктің ерекше түрін тұйық етістік дейміз.
* Тұйық етістіктіқ септелу үлгісі.

А. бару, сөйлеу, айтуы, көрулері, келуім
I. барудың, сөйлеудің, айтуының, керулерінің, келуімнің
Б. баруға, сөйлеуге, айтуына, көрулеріне, келуіме
Т. баруды, сөйлеуді, айтуын, көрулерін, келуімді
Ж.баруда, сөйлеуде, айтуында, көрулерінде, келуімде
Ш.барудан, сөйлеуден, айтуынан, көрулерінен, келуімнен
К. барумен, сөйлеумен, айтуымен, көрулерімен, келуіммен

* Тұйық етістіктің тәуелдену үлгісі.

I. келуім, келуіміз, келулеріміз
II. келуің, келулерің келуіңіз, келулеріңіз
III. келуі, келулері

## Тұйық етістік емлесі
1. Дауыссыз дыбыстарға біткен етістіктерге тұйық етістіктің -у жұрнағы дауысты болып жалғанады: бар-у, қайт-у, көр-у, кел-у. Дауысты дыбыстарға біткен етістіктерге тұйық етістіктің -у жұрнағы дауыссыз болып жалғанады: ойна-у, сөйле-у, барма-у, келме-у, сана-у.

2. Дауысты -ы, -і дыбыстарына біткен етістіктерге тұйық етістіктің -у жұрнағы жалғанғанда, түбірдің соңындағы -ы, і ды-быстары жазылмай -у дыбысының құрамына еніп кетеді де, ол (у) дауысты дыбыс болып есептеледі. Мысалы: оқы + у — оку, та-сы + у — тасу, кемі + у — кему, ері + у — еру.
3. Қатаң п, қ, к дыбыстарына біткен етістіктерге тұйық етістіктің -у жұрнағы жалғанғанда, түбір соңындағы п дыбысы б-ға, қ, к, дыбыстары ғ, г дыбыстарына айналады. Мысалы: ақ + у — ағу, кеп + у — кебу, тап +у — табу, үк + у — үгу т. б.

Санат:Қазақ тілі
Санат:Грамматика
Санат:Етістік
Баден-Поуэлл-оф-Гилуэл Роберт Стефенсон-Смит

**Баден-Поуэлл-оф-Гилуэл Роберт Стефенсон-Смит (Baden-Powell (of Gilwell), Robert Stephenson Smyth)** -  (22 ақпан 1857 жыл, Лондон – 8 қаңтар 1941жыл, Ньери, Кения), 1- барон, британдық әскери офицер, бойскауттар мен герлгидтердің (герлскауттар) қозғалысы – скаутингтің негізін қалаушы. .

1884-85 жылдары Африкада әскери іс-қимылдарға қатыса жүріп, әуе шарларын пайдаланумен көзге түскен. Ағылшын-бур соғысы жылдары Мафекинг қамалын алу кезінде Ұлттық қаһарман атағына ие болған. 

Өзінің «Барлау бойынша ақыл-кеңестер» (1899 жыл) атты әскери оқулығы ер балаларды орман өміріне бейімдеу мақсатында қолданылып жүргенінен хабардар болған соң, «Балаларға арналған барлау»(1908 жыл) атты кітап жазады. Сол жылы бойскауттар қозғалысының негізін қалаған. 

1910 жылы әпкесі Агнесса мен әйелі Олейв герлскауттар қозғалысының бастамашылары атанады. 

## Дереккөздер


Санат: Африка
Дон Бадж

**Бадж Джон Дональд (Dudge, (Jhon)  Don(ald))** -  (13 шілде 1915 жыл, Окленд, Калифорния штаты – 26 қаңтар 2000 жыл, 	Скрантон, Пенсильвания штаты, АҚШ) американ теннисшісі. .

Өзінің алғаш қатысқан турнирінде-ақ жеңімпаз атанған. Осы жеңісі арқылы ер балалар арасында жеке разрядта (1930) Калифорния чемпионы атағына ие болды. 1936 жылы «Үлкен дулығада» (жеке разряд бойынша Аустралия, Франция, Ұлыбритания және АҚШ чемпионаттары) жеңіске жетіп, лаун-теннистің нөмірі бірінші ойыншысы атағына қол жеткізген. 

1937-38 жылдары бірнеше Уимболд турнирлерінде жеке, жұптық және аралас разрядтарда жеңімпаз болды. Төрт жыл қатарынан Дэвис Кубогында (1935-38) АҚШ құрамасы сапында өнер көрсетіп, 29 матчтың 25-інде қарсыластарынан басым түскен. 1939 жылы кәсіби теннисші атанды. Сол жақтан беретін тегеурінді шабуылдық соққыны оның өзіндік ерекшелігі ретінде атап өтуге болады. 

## Дереккөздер


Санат: АҚШ
Бадольо Пьетро

**Бадольо Пьетро (Badoglio, Pietro)** - (28 қыркүйек 1871 жыл, Граццано, Монферрат, Италия – 1қараша 1956 ж., Граццано-Бадольо), итальяндық саяси қайраткер, маршал. .

1919-21 және 1925-28 жылдар аралығында әскери офицер ретінде Бадольо Бас штабтың төрағасы қызметін атқарған. 1926 жылы маршал атағын алған. Ливияның губернаторы (1928-35), кейін Эфиопияда итальян әскерінің қолбасшысы болған (1935-36). 

1940 жылы Б.Муссолинимен араздасып, Бас штаб төрағалығанан кетеді. 1943 жылы Б.Муссолиниді биліктен аластатуға атсалысқан. Премьер-министр қызметінде жүргенде одақтастарымен келісімге қол қою арқылы Италияны Екінші дүниежүзілік соғыстан алып шықты. 

## Дереккөздер


Санат: Италия
Деректер қоры (дерекқор)

**Деректер қоры (дерекқор) (database)** - компьютер арқылы тез арада іздеу және керек құжатты алу мүмкіндігін арттыру үшін ұйымдастырылған деректер мен ақпараттар жиынтығы. .

Деректер қоры деректерді сақтау, алу жаңарту, өшіру барысын жеңілдету мен жалпы деректерді өңдеу бойынша өзге де операцияларды жүзеге асыру үшін құрылымдалады. 

Деректер қоры файлдан немесе жеке жазбаларға бөлінетіндей файлдар жиынтығынан құралады. Әр жазба бір немесе бірнеше өрістен тұрады. Өрістер деректерді сақтаудың қарапайым түрі болып саналады. Қолданушылар ақпараттарды деректер қорынан көбінесе сұрау салу арқылы алады. 

Деректерді алу үшін  деректер қорын басқару жүйесін пайдалану ережелерін сақтай отырып, негізгі сөздер мен сұрыптау командаларын пайдалану арқылы жедел түрде іздеу салуға, олардың орналасу тәртібін өзгертуге, көп жазбалардың арасынан бір өрісті ерекшелеп алуға және топтастыруға болады.

## Дереккөздер


Санат:Ақпараттану
Базедов ауруы

## Базедов ауруы
**Базедов ауруы (Грейвс ауруы; уытты диффузды алқым ісігі) (Graves disease; toxic diffuse goiter, exophthalmic goiter)** - алқым ісігі мен экзофталь мен (бадырақ көз ауруы) қатар жүретін  гипертиреоздың жиі кезедестін түрі (тиреоидты гормонныңшамадан тыс бөлінуі). .

Гормонның артуы жүрек талмасына, жүрек соғысының жиілеуіне, тіпті жүректің тоқтап қалуына әкеліп соқтырады. Есеңгіреудің салдары денсаулықтың нашарлауына,  циркуляторлы коллапсқа, тіпті өлімге бастауы мүмкін.
Грейвс ауруы аутоиммунды аурулар қатарына жатқызылады. Кейбір жағдайларда дәрі-дәрмектермен емделуге болады, ал ауыр жағдайда қалқанша безінің бір бөлігін немесе оны толықтай алып тастауға тура келеді.
Ауруды оған алғаш болып толықтай анықтама берген Р.Грейвс есімді дәрігердің есімімен атау құпталған.

Санат: Медицина

## Дереккөздер
Базель соборы

**Базель соборы (Basel, Council of)** -  Базельде (Швейцария) өтетін Католик шіркеуінің  Дүниежүзілік соборы. .

Соборда діни бірлікті қайта қалпына келтіру, яғни ұстамды гуситтермен татуласу мәселелері талқыға түскен. 

Қатысушылар оған дейін Констанцкий Соборында қабылданған, шіркеу кеңесі Рим папасы билігінің алдында артықшылыққа ие екендігін жариялайтын декретті бекіткен. 1437 жылы  IV Евгений Папам өзінің булласымен соборды Феррараға ауыстырған. Феррар соборы папа билігіне басымдылық орнатып, грек-православ шіркеуімен бірлікке келетіндігін жариялаған. 

Базельде қалған собор әкелері жанжалды шешудің радикалды жолын таңдады. Олар барлық жағдайда папа билігінің алдындағы собор билігінің басымдығын құптайтын  Sacrosancta декретін жарыққа шығарып, IV Евгенийді тақтан тайдырып, орнына V Феликсті папа сайлаған. Собордың сол жолғы жікке бөлінуі оның беделі мен танымалдылығына нұсқан келтірді.  

IV Евгений дүниеден озған соң, V Николай Рим папасы атанды. V Феликс V Николайға  өз еркімен бағынған. Собор таратылып, онымен қатар консилиаризм жеңіліске ұшырады. 

## Дереккөздер


Санат:Швейцария

Санат:Мәдениет
Силлабус

**Силлабус** — оқылатын пәннің деректерін, оның қысқаша мазмұны, тақырыбы мен әрбір сабақтың ұзақтығын, өзіндік жұмыстардың тапсырмаларын, кеңес беру уақытын, оқытушының талаптарын, бағалау критерийлерін, аралық бақылау кестесін және әдебиеттер тізімін құрайтын оқу бағдарламасы.

## Тағы қараңыз
* Оқу бағдарламасы

## Сыртқы сілтемелер
* Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі 

Санат:Білім беру
JPMorgan Chase

нобай|солға|Компания ғимараты
**JPMorgan Chase** () — әлемдегі ең ірі және беделді қаржы конгломераттардың бірі болып саналады. Сонымен қатар, әлемдегі ең ірі көпшілік компания болып табылады (Forbes журналы бойынша).

Нью-Йоркте пәтерлерге орналастырылған, инвестициялық және коммерциялық банктер арасындағы қызмет көрсету аймағында көшбасшы болып табылатын қаржы институт. $2,3 трлн мөлшеріндегі активтері бар JPMorgan Chase, АҚШ-тың ең ірі банктердің арасында бірінші орынға шықты — Citigroup және Bank of America банктеррдің алдында тұр. JPMorgan Chase-тің басқаруымен жұмыс істейтін Хедж-фонд 28,8 млрд АҚШ доллар (2006 жыл) мөлшеріндегі активтерімен, АҚШ-тағы фондар арасында екінші орынға орналасты.

## Тарихы
Сэмон Чейз — белгілі американдық саясаткер және заңгер. Оның құрметіне «Chase National Bank» аталған. 1877 жылы құрылып, 1930 жылға қарай бұл банк әлемдегі ең ірі банкке айналды, ал 1955 жылы «Чейз нэшнэл банк» және «Банк оф Манхаттен» АҚШ-тың ең ірі банктері біріктірілді, «Чейз Манхаттен банк» деген атауын алған жаңа банк, 1970-ші жж. басында активтер мөлшері бойынша елдегі ең ірі банктер арасында үшінші орынға иемденді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* JPMorgan Chase ресми сайты 

Санат:АҚШ банктері
Санат:АҚШ-тың қаржы компаниялары
Көгілдір грот (Капри)

thumb|280px|Көк үңгірге кіре беріс. <br />
**Көгілдір грот** ( — «зеңгір грот») — Капри (Италия) аралының солтүстік жағалауында орналасқан үңгір.

Гроттың ұзындығы - 56 метр, ені - 30, күмбездің су деңгейінен биіктігі - 15 метр, кіре беріс биіктігі - 1,3 метрге дейін. Үңгірдің теңіз жағынан қарай бір ғана кіреберісі бар, сондықтан үңгірге тек қана қайықпен кіруге болады. Кіреберісі төмен орналасқандықтан, дауыл кезінде оған кіруге мүмкін емес. Гроттың басым бөлігін теңіз суы басқан, ішіне түскен күн сәулелері суға және үңгірге әдемі көкшіл түс береді. 

## Галерея

Сурет:Grotta azzurra2 ag1.jpg|Сырттан қарай үңгір ішіне кіре беріс.

Сурет:blue grotto in capri arp.jpg|Үңгір ішіндегі қайық

Сурет:Blue Grotto Capri Inside.jpg|Үңгірге кіре беріс — оң жақтағы ақ дақ

 


## Сыртқы сілтемелер

* The Grotta Azzura  — «Isola di Capri» сайтында , 

Санат:Капри
Санат:Су асты үңгірлері
Абдул Ғаффур мешіті

**Абдул Ғаффур мешіті** (Малай);  Сингапурда орналасқан мешіт. Дунлоп көшесінің Рохор аймағында орын тепкен.

Мешіттің салынуы 1907 жылы басталған, аяқталуы 2003 жыл. Мешіт Сингапур Ислам діні мәжілісіне (MUIS) қарайды. 

## Тарихы

## Архитектурасы

## Сілттемелер
*Lee Geok Boi (2002), *The Religious Monuments of Singapore*, Landmark Books, ISBN 981-3065-62-1
*National Heritage Board (2002), *Singapore's 100 Historic Places*, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3
*Preservation of Monuments Board, *Know Our Monuments*

## Сыртқы сілттемелер

*Uniquely Singapore website 
***[http://www.islamicevents.sg IslamicEvents.SG, Portal for Islamic events, courses and classes in Singapore] **

Санат:Сингапур мешіттері
Жұмыспен қамту 2020

**Жұмыспен қамту 2020** - Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі ұсынған мемлекеттік бағдарлама.  Бағдарламаның мақсаты - жұмыспен тұрақты және нәтижелі қамтуға жәрдемдесу арқылы халықтың табысын арттыру.

Мемлекет басшысы өзінің 2011 жылғы 28 қаңтардағы  «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз!» атты Қазақстан халқына Жолдауында еңбек нарығының тиімділігін арттыру, табысы аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен айналысушыларды жұмыспен нәтижелі қамтуға жәрдемдесудің белсенді бағдарламаларына тарту міндеттерін жүктеді.

Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізу  Қазақстан Республикасының Үкіметі қызметінің негізгі әлеуметтік басымдықтарының бірі болып табылады.  Жұмыспен лайықты қамтуды қамтамасыз ету – халықты әлеуметтік қорғаудың негізі, адам ресурстары әлеуетін дамыту және  іске асырудың маңызды шарты, қоғамдық байлықтың артуы мен өмір сүру сапасын жақсартудың басты құралы.

Әлеуметтік-экономикалық жаңғыру барысында елде қарқынды дамушы еңбек нарығы құрылды, халықтың экономикалық белсенділігі мен жұмыспен қамту деңгейі тұрақты өсуде. Соңғы 10 жылда жұмыспен қамтылған халық саны 6698,8 мыңнан 8141,4 мың адамға артты, ал жұмыссыздық деңгейі  2001 жылғы 12,8 %-дан 2010 жылдың соңында 5,5 % төмендеді.

Жол картасы шеңберінде жұмыс орындарын сақтау және жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің арнайы шараларын әзірлеу және іске асыру әлемдік қаржы-экономикалық дағдарыстың әсерімен байланысты уақытша экономикалық қиындықтар кезеңінде (2008 – 2010 жылдар) де жұмыспен қамтудың жоғары деңгейін сақтауға мүмкіндік берді.
Қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқан үдемелі индустриялық-инновациялық дамуға көшу, бір жағынан, жұмыспен қамтудың одан әрі өсу мүмкіндіктерін кеңейтеді, екінші жағынан – еңбек нарығына жұмыс күшінің ішкі резервін тартудың, еңбек ресурстарының сапасы мен экономикалық белсенділігін арттырудың жаңа тәсілдерін әзірлеуді және іске асыруды талап етеді.

## Бағдарламаның негізгі міндеттері
* Өз бетінше жұмыспен айналысушыларды, жұмыссыздарды және табысы аз адамдарды жұмыспен нәтижелі қамтылуға тарту;
* Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі  2010 – 2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаны іске асыру үшін кадр әлеуетін дамыту;
* Әлеуметтік көмек көрсету жүйесін жетілдіру.

## Бағдарламаны жүзеге асыру
* 1 кезең – 2011 (пилоттық)
* 2 кезең – 2012 – 2015 жылдар
* 3 кезең – 2016 – 2020 жылдар

## Нысаналы индикаторлар
Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген міндеттерді іске асыру барысында 2016 жылға қарай мынадай нәтижелерге қол жеткізілетін болады:  
* Бағдарламамен 1,5 млн. дейін адам қамтылатын болады;
* кедейлік деңгейі 8,2 %-дан 6 %-ға төмендейді;
* жұмыссыздық деңгейі 5,5 % аспайтын болады;
* жұмыспен қамтылған халық құрамындағы өз бетінше жұмыспен айналысушылардың үлесі 33,3 %-дан 26 %-ға төмендейді;
* Жұмыспен қамту бағдарламасын іске асыру есебінен еңбек өнімділігінің қосымша өсімі  20 % құрайтын болады

## Сыртқы сілтемелер
* Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасының ресми сайты  
## Дереккөздер


Санат:Қазақстан экономикалық бағдарламалары
Паралимпиада ойындары

200px|thumb|Паралимпиада ойындарының эмблемасы
**Паралимпиада ойындары** (**параолимпиада ойындары**) — мүмкіндігі шектеулі спортшылар (есту бойынша мүгедектерден басқа) үшін арналған халықаралық спорттық жарыс. Дәстүр бойынша басты Олимпиада ойындарынан кейін өткізіледі. 1992 жылдан бастап Олимпиада ойындары өткізілген қалада паралимпиада ойындары да өткізіледі, ал 2001 жылы бұл тәжірибе ХОК және Халықаралық паралимпиада комитеті (ХПК) арасындағы келісім шартпен бекітілген. Жазғы Паралимпиада ойындары 1960 жылдан, ал қысқы Паралимпиада ойындары — 1976 жылдан бастап өткізіледі.

## Паралимпиада ойындарының өткізілу орындары

## Тағы қараңыз
* Олимпиада ойындары 
* Жасөспірімдер Олимпиада ойындары

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты
* Paralympic Sport TV, web-TV channel of the International Paralympic Committee (IPC)
* Paralympic Games – Facts and figures

Санат:Паралимпиада ойындары
Таһа мешіті

**Таһа мешіті** (), Сингапурдағы мешіт. Халид мішітіне жақын арада орналасқан.

## Сілтемелер

Санат:Сингапур мешіттері
Санат:Сингапурдағы Ислам
Сингапурдағы мешіттер тізімі

**Бұл [[Сингапур]]дағы [[мешіт]]тер тізімі**.

## Сыртқы сілттемелер
*Сингапур мешіттері порталы 
*IslamicEvents.SG Сингапур дін порталы 
*Mosques@SG, Сингапур мешіттері iPhone жасақтамасы 

Санат:Сингапур мешіттері
Санат:Тізімдер
Малабар мешіті

**Малабар мешіті** (толық атауы Малай: *Malabar Muslim Jama-Ath Mosque*) Сингапурдағы мешіт. Мешіт Виктория мен Жалаң Сұлтан көшелерінің қиылысында орын тепкен. Мешіт 1962 жылы құрастырылған.

## Тарихы
1927 жылы Үндістанның Керала штатындағы Малабар елді мекенінен келген мұсылман тұрғындары жамағаты осы жерде мешіт салу жұмысын бастайды.

## Архитектурасы

## Тағы қараңыз

*Ислам архитектурасы
*Ислам өнері
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сілттемелер
*National Heritage Board (2002), *Singapore's 100 Historic Places*, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3
*Norman Edwards, Peter Keys (1996), *Singapore - A Guide to Buildings, Streets, Places*, Times Books International, ISBN 9971-65-231-5

## Сыртқы сілттемелер
*Malabar Muslim Jamaath Mosque 

Санат:Сингапур мешіттері
Сингапур Ислам діні мәжілісі

**Сингапур Ислам діні мәжілісі** — (малай: **Majlis Ugama Islam Singapura** (Қысқартылған: MUIS), **Islamic Religious Council of Singapore** (қытай тілі: **新加坡回教理事会**) деген атауымен де белгілі, Сингапурда заңды түрде құрылған басқару. Мақсаты Сингапурдағы мұсылман қауымның қамын ойлау.

## Тарихы
1968 Мұсылман әкімшілігін құру жайлы шешім қабылданған уақытта (AMLA) Сингапур Ислам діні мәжілісі MUIS құрылады.

MUIS :

* Мұсылман бөлімдерін құру (мысалы қамтамасыздандыру бөлімі), және басқалары.
* Мешіт салу және басқару
* Медреселер ашу және Исламдық білімді арттыру
* Шариғат (діни басқарма)
* Жағдайы нашар мұсылман қауымға көмек қаржылай көмек көрсету.

## MUIS консулдығы

Қазіргі президенті Хаджі Мохд Әлами Муса және Сингапур муфтиі Мұхаммед Фатрис бин Бакарам.

## Сингапур Ислам Орталығы (Singapore Islamic Hub SIH)
MUIS орналасқан жері 273 BRADDELL ROAD, SINGAPORE 579702.

Сингапур Ислам Орталығы Мухаджирин мешіті (Иман және сенім), Медресе әл-Ірсәд әл-Исламия (Ілім және білім) and Muis орталықтары (Амал және Істер).

## Халал сертификаттары
1978 жылдан бастап Халал сертификаттарын шығара бастады.

## Сілттемелер


## Тағы қараңыз
* Сингапурдағы Ислам
* Сингапурдағы мешіттер
* Мәжіліс

## Сыртқы сілммемелер
*Сингапур Ислам діні мәжілісі

Санат:Сингапурдағы Ислам
Фатима Хаджа мешіті

**Фатима Хаджа мешіті** — (малай тілінде: **Masjid Hajjah Fatimah**; қытай тілінде:** 哈贾 • 法蒂玛回教堂**), Сингапурдағы мешіт. Мешіті құру жұмыстары 1846 жылы аяқталған. Мешіт ағылшын колониялды архитекторы Джон Торнбулл Томсонның жобасы бойынша салынған. Мешіт атауы осы жерде мекен еткен Фатима есімді зейнеткердің еріне салынған.

## Тарихы

## Сілттемелер

Санат:Сингапур мешіттері
Халықаралық паралимпиада комитеті

thumb|right|250px|ХПК эмблемасы
**Халықаралық паралимпиада комитеті** (ХПК, *International Paralympic Committee*) - паралимпиада қозғалысымен басқаратын халықаралық үкіметтік емес ұйым. Комитет Паралимпиада ойындарын өткізу сұрақтары туралы шешім қабылдайды, сонымен қатар, бірнеше паралимпиада спорт түрінің спорттық федерациясы болып табылдаы.

ХПК 1989 жылы құрылған. Оны мүгедектер үшін спорттық федерациялар және түрлі елдегі мүгедектер үшін 42 ұлттық спорттық ұйым құрған.

Қазіргі кезде *ХПК*-ға 161 ұлттық паралимпиада комитеті, 5 аймақтық ұйым (әлем бөліктері бойынша), 10 халықаралық спорттық федерация (спорт түрлері бойынша) және 4 халықаралық мүгедектер үшін спорттық ұйым мүшелік етуде.

*ХПК*-ның жоғарғы органы әр 2 жылда жиналатын Бас ассамблея болып табылады.

Комитеттің штаб-пәтері Бонн қаласында орналасқан.

*ХПК* президенті сэр Филип Кравен болып табылады.

## Сыртқы сілтемелер
* ХПК сайты

Санат:Паралимпиада ойындары
Санат:Халықаралық спорт ұйымдары
Әл-Ансар мешіті

**әл-Ансар мешіті**, Сингапурда орналасқан мешіт Мешіт салу фонды бағдарламасы бойынша салынған бірінші мешіт. Құрастыру жұмыстары 1981 жылы аяқталды. Бұл мешіт кез келген уақыт мезетінде 3,500ге дейін адам санын қабылдай алады.

## Тағы қараңыз
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сыртқы сілттемелер
*Muis
*Mosque.org.sg: Al-Ansar 
*Makeover for 30-year-old Al Ansar Mosque in Chai Chee
***[http://www.islamicevents.sg IslamicEvents.SG, Portal for Islamic events, courses and classes in Singapore] **

Санат:Сингапур мешіттері
Әл-Мәуаддаһ мешіті

нобай|250x250 нүкте|Компасвейл жағынан әл-Мавадда мешітіне кіру
**әл-Мәуаддаһ мешіті** (Араб:  Малай: )  Сингапурдағы Сенгканг ауданында орналасқан мешіт. Мешіт ашылуы 2009 жылы өткен.

## Этимологиясы
Мешіт аталуы Араб тілінің, **مودة**  сөзінен шыққан, сөз мағынасы биязы, нәзік дегенді білдіреді. Атауы Қасиетті Құран Кәрімнің ар-Рум сүресінің 21 аятынан алынған:


*"Сендерге, оған тұрақтауларың үшін өз жыныстарыңнан жұбайлар жаратып, араларыңа сүйіспеншілік, мейірімділік пайда қылғандығы да Оның белгілерінен. Сөз жоқ, осыларда ойланған елге белгілер бар."*


## Келіспеушіліктер
2017 жылдың 13 қазанында сингапурлық малай газеті "Берита Хариан"Әл-Мавадд мешітінің атқарушы имамы Мұхаммед Заид Ысқақтың "*қыңыр әйелдерді қалай ұстау керек*" (атаудың аудармасы) атты мақаласын жариялады.

Дінтанушы кеңес бағанында күйеуі "*оған мойынсұнудан бас тартқан әйелінен алшақтай ала ма*" деген сұраққа жауап берді. Устаз Заидтің айтуынша, күйеулер әйелдеріне күйеулерінің алдындағы міндеттемелерін еске түсіру үшін жұмсақ сендіру керек, егер олардың кеңестері тыңдалмаса, күйеулер қысқа уақыт ішінде кетіп қалуы немесе әйелін елемеуі мүмкін. Бағанда жарияланған мақалада егер мұндай шаралар нәтиже бермесе, онда Ислам заңдары бойынша әйеліне соққы беруге рұқсат етіледі, егер бұл оның бетіне болмаса, оның денесінде көрінетін із қалдырмайды және күйеуі әйелінің соққысы оның мойынсұнбауын өзгертетініне сенімді.

Мақала әлеуметтік желілерде резонанс тудырды және Marine Parade тобын білдіретін сайлау округінің парламент мүшесі Файшалл Ибрагим мен муфти устаз Кеңсесінің Басшысы Ирван Хадидің реакциясын тудырды, олар ерлі-зайыптылардың зорлық-зомбылығын кез-келген түрде айыптады. Кейінірек Берита Хариан Заидтің устазына түсініктеме беріп, ол келтірген Құран аяты күйеуінің әйелін физикалық жазалауы немесе қорлауы үшін сылтау емес екенін және оны қазіргі жағдайда түсіндіру керек екенін айтты".

## Қызметтері
*Ислам оқуы
*Қоғам дамуы
*Отбасын және жасөспірімдерді дамыту
*Діни қызметтері

## Сілттемелер


## Сыртқы сілттемелер
*JPM Al-Mawaddah 
***[http://www.islamicevents.sg IslamicEvents.SG, Portal for Islamic events, courses and classes in Singapore] **

Санат:Сингапур мешіттері
Омар (Кампонг Мелака) мешіті

**Омар мешіті** (немесе *Омар Кампонг Мелака мешіті*; Қытай: 奥玛甘榜马六甲回教堂) Сингапурдағы Кенг Шоу Сингапур Ривер Планнинг ареа, Сингапурдың орталық ауданында орналасқан мешіт.

Мешітті салу 1820 жылы басталған, дәл осыдан бір жыл бұрын Британдықтар осы аралға сауда нүктесін орнатқан еді.

## History

## Тағы қараңыз

*Ислам архитектурасы
*Ислам өнері
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сілттемелер
*National Heritage Board (2002), *Singapore's 100 Historic Places*, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3

## Сыртқы сілттемелер
*eCitizen website 
*National Heritage Board website 

Санат:Сингапур мешіттері
Джамай мешіті

**Джамай мешіті** (*мешіт* сөзі Тамиль:ஜமா மஸூதி, Қытай: 詹美回教堂) Сингапурда салынған ең ерте мешіттердің бірі, Сингапурдың Қытай қалашығында орналасқан. Мешітті салу 1826 жылы басталды. .

## Тарихы
Джамай мешіті Оңтүстік Үндістанның Тамиль мұсылман жамағаты салдырған. Бұлар Сингапурға сауда-саттық, айырбастау мақсатымен келген адамдар болатын.

## Архитектурасы

## Тағы қараңыз

*Ислам архитектурасы
*Ислам өнері
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сілттемелер
*National Heritage Board (2002), *Singapore's 100 Historic Places*, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3

## Сыртқы сілттемелер
*Мәсжід Джамай ВизитСингапур торабында 

Санат:Сингапур мешіттері
Әл-Истиқама мешіті

**әл-Истиқамаһ мешіті** (), Сингапурда орналасқан мешіт. Мешіт құрылыс жұмыстары 1999 жылы аяқталған. MUIS салдырған .

## Жұмыстары
Мешіт - келемін деушілерге 24/7 сағат уақыт ашық.

## әл-Истиқамаһ басқару
*Қажы Һашим Исмайл (1999-2003)
*Қажы Мұхаммед Сухайми Моһсен (2003-2007)
*Қажы Мұхаммед Сағат бин Матари (2007-қазір), мешіт атқарушы төрағасы

## Тағы қараңыз
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сыртқы сілттемелер
*Al-Istiqamah Mosque 
*Muis
*Portal for Mosques in Singapore 
***[http://www.islamicevents.sg IslamicEvents.SG, Portal for Islamic events, courses and classes in Singapore] **

Санат:Сингапур мешіттері
Ахмад Ибраһим мешіті

**Ахмад Ибраһим мешіті** Сингапурда орналасқан мешіт.

## Тарихы
Ахмад Ибраһим мешіті 1955 жылы салынады.

## Мешіт басқару бөлімшесі

## Тағы қараңыз
*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сыртқы сілттемелер
*ресми торабы 
*Muis
*Сингапур мешіттері порталы 

Санат:Сингапур мешіттері
Әл-Әмин мешіті

**әл-Әмин мешіті** Сингапурда орналасқан мешіт.

Мешіт салу жұмыстары 1991 жылы басталды, күніне 3000 дейін адам қабылдау мүмкіндігі бар. Мешіт Сингапур мешіт Салу Фондының қаржысына салынған. Демалыс күндері балаларды оқытуға арналған медресе жұмыс істейді, аптасына 600 бала оқытуға жағдай жасалған, оқыту уаұыттары таңертең, түстен кейін және кеш уақыттары.

## Тағы қараңыз

*Сингапурдағы мешіттер тізімі

## Сыртқы сілттемелер
*Muis
*Сингапур мешіттері порталы 
***[http://www.islamicevents.sg IslamicEvents.SG Ислами оқиға, курстар жайлы мағлұмат] **

Санат:Сингапур мешіттері
Қысқы Паралимпиада ойындары 1992

**1992 жылдың қысқы Паралимпиада ойындары** () француздық Тигнес және Альбервиль қалаларында өткен.

## Қорытынды медальдық есеп

## Қатысушылар
[thumb|right|240px|Ойындарда қатысқан елдер. Жасыл түспен, бұрын қатысқан елдер, көкпен - бірінші рет қатысып тұрған елдер, көгілдір - біріккен команда. Сары нүкте - [Тигнес қаласы]]

## Тағы қараңыз
* Қысқы Олимпиада ойындары 1992
* Жазғы Паралимпиада ойындары
* Қысқы Паралимпиада ойындары

## Сыртқы сілтемелер
* Халықаралық паралимпиада комитетінің сайтында

Санат:Қысқы Паралимпиада ойындары
2012 Жазғы Паралимпиада ойындары

**Жазғы [[Паралимпиада ойындары]] 2012** Ұлыбританияның елордасы Лондон қаласында 2012 жылдың 29 тамызынан - 9 қыркүйегіне дейін жалғасады. 

## Ұйымдастырушы қаланы таңдау
2005 жылдың 6 шілдесінде Сингапур қаласындағы *Raffles City Convention Centre* орталығында өткен 117-ші конгресі кезінде, Халықаралық олимпиада комитетінің (ХОК) мүшелері Лондон қаласын XXX Олимпиада ойындарының және XIV Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы ретінде таңдады. 

XXX Олимпиада ойындарының және XIV Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы болуына ниет білдірген қалалар ішінде Париж, Мадрид, Нью-Йорк және Мәскеу болған еді.

## Тағы қараңыз
* Жазғы Олимпиадалық Ойындар 2012

## Сыртқы сілтемелер

*London 2012 Official Homepage 
*Inclusive London  - accessibility in London
*Official mascots homepage 
*London 2012 from the International Paralympic Committee
*The Official Channel 4 Paralympics website for London 2012 Paralympic Games
*Beijing 2008 Paralympic closing ceremony handover ceremony video

Санат:Паралимпиада ойындары