open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
КиноПоиск

«**КиноПоиск**» (; «кино» және «іздеу» біріккен сөздері) — кино туралы ең ірі орыс тілді интернет-сервис. 2018 жылдан бастап бірнеше мың фильмдер, сериалдар, мультфильмдер, оның ішінде премьералар мен эксклюзивті фильмдері бар онлайн-кинотеатр қол жетімді болды.

2013 жылдың қазан айына дейін жоба «КиноПоиск» ЖШҚ-ға тиесілі болды, ол жобаның 60% иеленді, 40% оның тең қожайыны - *[[AlloCiné]]* ЖШҚ француз компаниясы иелігінде болды.  2013 жылдың 15 қазанында «Яндекс» «КиноПоиск»-ті сатып алды.

## Сын
2016 жылғы желтоқсанда Life басылымы жүргізген журналистік зерттеу барысында сайттағы рейтингтердің бірнеше рет бір жаққа немесе екінші жаққа жасанды түрде көтерілгені анықталды. Бұл әрекеттер фильм прокаттаушылар тарапынан да жасалған: олар өз фильмінің рейтингін көтеру немесе бәсекелес фильмнің рейтингін төмендету үшін «контент биржалары» деп аталатын алаңдарда тапсырыс берген. Сонымен қатар бұл фактіні анықтаған желілік қауымдастықтар да рейтингтерге ықпал еткен. Атап айтқанда, режиссер Сарик Андреасянның «Землетрясение» фильмі үшін контент биржасында оң рейтингке тапсырыс беру мысалы және осы тапсырысты анықтаған «Пикабу» сайты пайдаланушыларының аталған фильмге теріс рейтингті жаппай қоюы қарастырылды.

«Навальный» деректі фильмі (2022) «Кинопоиск» сайтында рецензияларға ие емес — «Новая газета. Европа» басылымының хабарлауынша, сайт оларды жариялаудан бас тартып отыр.
## Дереккөздер

## Сілтемелер
* «КиноПоиск» сайты
* Онлайн-кинотеатр '''«КиноПоиск»'''

Санат:Рунет
Санат:Ресей киносайттары
Кодзи Исикава

**Кодзи Исикава** (жап.イシカワコウジ Исикава Кодзи, 1968 жыл, Осака, Жапония ) — қазіргі заманғы жапон суретшісі. Лос-Анджелесте тұрады және жұмыс істейді. Оның жұмыстарының көрмелері бүкіл әлем бойынша өтеді. Исикава 1991 жылы Осаки гуманитарлық ғылымдар университетінде бейнелеу өнері бакалавры дәрежесін алды. Исикава 1991 жылдан бастап 10-ға жуық жеке көрмелерді өткізді.

## Жеке көрмелері
*2003 — Atelier Nishinomiya, Хёго, Жапония;
*2000 — Gallery Gen, Фукуока, Жапония;
*1997 — Gallery Gen, Фукуока, Жапония;
*1995 — Gallery Gen, Фукуока, Жапония;
*1994 — Gallery Gen, Фукуока, Жапония.

## Сілтемелер
* Суретші сайты

Санат:Жапония суретшілері
Нобору Китаваки

**Китаваки Нобору** (жап. 北脇 昇 Нобору Китаваки, 1901 жыл 4 маусым, Нагоя — 1951 жыл 18 желтоқсан, Киото) — жапондық суретші - сюрреалист және абстракционист.

## Биография
1901 — Китаваки Нобору Айти префектурасындағы Нагоя қаласында дүниеге келген.

1930 — Киотодағы Сэйф Цуда көркем мектебінде кескіндемені зерттейді.

1932 — Токиодағы XIX *Ника-тэн* көркем көрмесіне қатысады.. Киото-да *Батыс кескіндеме Ассоциациясын* ұйымдастыруға қатысады.

1933 — *Киото тәуелсіз өнер институтын* ашады. 
1935-1939 — әртүрлі модернистік көркем қауымдастықтарды ұйымдастыруға қатысады.

1946 — *Өнер мен мәдениетті зерттеу қоғамын* ұйымдастырады..

1947 — *Жапондық авангардист-суретшілер клубының* негізін қалаушылардың бірі

## Таңдамалы көрмелер
*1938 — *Секи* көркем қауымдастығының көрмесі.
*1939 — Асахи-кайкан галереясы, Киото.
*1948 — Қазіргі заманғы өнер, Токио (*Жапондық суретші-авангардист клубымен* ұйымдастырылған).
*1954 — төрт суретші, Токио, қазіргі заманғы өнер Ұлттық мұражайы.
*1963 — *Аоки* галереясы, Токио .
*1985 — *Қайта құру: Жапониядағы Авангард өнері 1945-65*, Оксфорд, заманауи өнер мұражайы.
*1986 — *Жапониядағы Авангард 1910-70*, Париж, Жорж Помпиду Орталығы.
*1990 — *Жапониядағы Сюрреализм 1925-45*, Нагоя, қалалық көркемсурет мұражайы.
*1997 — жеке жұмыс көрмелері, Токио, қазіргі заманғы өнер Ұлттық мұражайы — Киото, қазіргі заманғы өнер Ұлттық мұражайы — Нагоя, Айти префектурасының көркем мұражайы.

## Әдебиет
* *Japanese Modern Art. Painting from 1910 to 1970, Edition Stemmle, Zürich — New York * ISBN 3-908161-86-X

Санат:Жапония суретшілері
Зая Пандита

**Зая Пандита** (; ; шамамен 1599 – 1662 жылдың қыркүйегі) — ойрат (қалмақ) аудармашысы, ақыны, ұстазы, “тодо бичиг” жазуының құрастырушы.  XVII ғасырдағы Орталық Азияның көрнекті саяси қайраткері, буддизмнің гелугпа мектебінің өкілі.

## Өмірбаяны
Зая Пандита хошоуыт тайпасының билеушісі Байбағастың асыранды баласы болды. 17 жасында банди рухани антын қабылдап (жаңа есімі Намхайжамц болды), Кукунор арқылы Тибетке жетті. Келесі 22 жыл ішінде буддизмнің теориясы және практикасымен танысты.

## "Тодо бичигті" құрастыруы мен аудармашылық қызметі

1648 жылы Абылай тайшы мен Эрдени батурдың ынтасымен ескі моңғол жазуының негізінде ойрат жазуын (тодо бичиг) құрастырды. Тибет тілінен ойрат тіліне, шамамен, 170 туындыны аударған (буддалық каноникалық кітаптар, философиялық және медициналық трактаттар, аңыздар жинақтары). Ерекше жетістіктері үшін “пандита” лауазымына ие болды. 

1639 жылы Панчен-ламаның, Далай-ламаның және Ганденнің нұсқауымен Жоңғарияға оралды. Ел аралап, буддизмнің таралуына өз үлесін қосты. Нойондардың иеліктерінде туындаған дау-дамайларда төреші ретінде қызмет атқарды. 

1640 жылы Эрдени батур ұйымдастырған ойрат тайпаларының съезіне қатысты. Съезд барысында Дала заңдарының жинағы қабылданды.  

1646 жылы Эрдэни батур, Очирт тайшы, Хундлэн убаши арасындағы дау-дамайларда төреші болды. 

1647 жылы Еділдің төменгі ағысы мен мен Жайықтың арасындағы Шукур-Дайчиннің торғауыт ұлыстарына барып қайтты. 1650 жылы Тибетке оралды.

1656 жылы Лувсан, Огжодов, Тугал, Мэргэн тайшыларының арсындағы алауыздықтарды тоқтатып, соғыстың алдын алды.

1655 жылы Еділдің бойына екінші рет барып қайтты.

1662 жылы Тибетке қайтар жолда сал ауруынан қайтыс болды.

## Естелік
* Элиста қаласындағы ҚалмМУ оқу корпусының қасында Зая Пандитаның ескерткіші орнатылған.
* Зая Пандита есімімен Улан-Хол орталық мектеп және қалмақ этномәдени гимназия аталған.

## Әдебиеттер
* *Раднабхадра*. Лунный свет: История рабджам Зая-пандиты. Серия: Памятники культуры Востока. Издательство: Санкт-Петербург, 1999 г. 176 стр. ISBN 5-85803-095-5. Тираж: 500 экз.
* *Бадмаев А. В.* Зая-Пандита. — Элиста, 1968.
* *[[Голстунский, Константин Фёдорович|Голстунский К. Ф.]]* [Биография Зая-Пандиты] // Монголо-ойратские законы 1640 г. — СПб, 1880. С. 121—130.
* *Ринчэн.* Ойратские переводы с кит[айского] // Rocznik Orientalistyczny. — Warszawa, 1966. V. 30. Z. I. P. 59—73.
* *Ш. Норбо*. Зая-Пандита. Элиста 1999 г.
Хауз

thumb|right|Руб әл-хизба түріндегі хауз 
Хауз — Орталық және Оңтүстік Азиядағы, Таяу және Таяу Шығыстағы кейбір елдердегі гидравликалық құрылым - жасанды су қоймасы , көбінесе мешіттерде, қалалық алаңдарда, бақтарда ауыз су қоймасы; әдетте жоспарда тікбұрышты, ағаштар отырғызу жолымен нығайтылған немесе тас төселген болып келеді.

## Дереккөздер

Санат:Әмір Темір мәдениеті
Қалмақ даласы

**Қалмақ даласы** () – Еділдің төменгі ағысындағы 100 000 шаршы шақырымды алып жатқан далалы аймақтың шартты түрдегі атауы. Еуразия даласының құрамдас бөлігі ретіндегі «қалмақ даласы» өз атауына XVII ғасырда қалмақтардың Еділдің бойына қоныс аударуынан кейін ие болды. Үш негізгі субаймақққа бөлінеді:
* қалмақтар мен орыстардың алғашқы қоныстары пайда болған батыстағы Ергени қыраты;
* шығыстағы Каспий маңы ойпаты;
* оңтүстік-шығыстағы «Мочаги» (қалм. харогазыри).

## Тарихы

Ресей империясында «қалмақ даласы» Астрахан губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі болды. Қалмақ даласы ұлыстар мен аймақтарға бөлінген. Аймақтағы халықтың басым бөлігін қалмақтар (120 000 - 130 000 адам шамасында) құраған. Жердің бір бөлігі Бөкей Ордасының қазақтарына жалға беріліп отырды. Мал саны 1 миллион басқа жетті (оның жартысынан астамын қойлар құраған). Егіншіліктің дамуы кеңес дәуіріне дейін төмен деңгейде қала берді.

XIX ғасырдың аяғындағы қалмақ даласын басқару жүйесінің негізі XVIII ғасырдың аяғында қалыптасты. Жергілікті ұлыстардың билеушілерін қадағалау мақсатымен ресей шенеуліктері - приставтар тағайдала бастады. Астрахан губернаторының кеңсесінде қалмақ істері бойынша арнайы экспедиция құрылды.

XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында ресей билігі 1771 жылы таратылған Зарго соты мен қалмақ жеріндегі ресей билеушісінің өкілі лауазымын қалпына келтірді. 1800 жылдың 14 қазанында император I Павел жарлығына сәйкес Қалмақ хандығының билеушісі ретінде Кіші дербет ұлысының иесі Чучей Тундутов тағайындалды. Алайда Тундутовтың билігіне шенеуліктер тарапынан біраз шектеулер қойылды. Тундутовтың өлімінен кейін (1803 ж.) хандық билік біржолата жойылды.

1834 жылдың 24 қарашасында бекітілген Ережелер 1836 жылы өз күшіне енді. 1825 жылы Астраханда құрылған Комиссия (Қалмақ істерінің комиссиясы) 
жаңа органмен алмастырылды. Ұлыстар мен аймақтардың бөлшектенуіне тыйым салынды. 

Басқару жүйесі біржолата 1847 жылы қалыптасты. 1847 жылдың 23 сәуіріндегі Ережелерге сәйкес Мемлекеттің мүлік министрлігіне (Ішкі істер министрлігінен) қалмақтарды басқару құқығы берілді.  Облыстық Зарго соты таратылды. Оның құзырындағы барлық істермен Астрахан губерниялық палатасының қылмыстық және азаматтық соты айналысатын болды.

XIX ғасырдың ортасында қалмақ даласын Ресейдің орталық бөлігінен шыққан шаруалармен қоныстандыру басталды. 1846 жылдың 30 желтоқсанында император I Николайдың жарлығы шықты. Жарлыққа сәйкес Астрахан губерниясындағы қалмақ даласында 44 станицаның негізі қаланды.

1897 жылғы жалпыресейлің санаққа сәйкес, қалмақ даласының ұлыстарындағы халықтың этникалық құрамы төмендегідей болды:
* қалмақтар – 122 573;
* орыстар – 4 280.
1907 жылы қалмақ даласын 144 646 адам мекендеген (ерлер - 77 837, әйелдер - 66 799).

## Дереккөз

Санат:Қалмақ хандығы
Ержан Құлыбаев

**Ержан Құлыбаев** - испан және қазақ скрипкашысы.

## Білімі
Музыкалық білімін 1995 жылы Күләш Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған музыкалық орта мектеп-интернатында Нина Михайловна Патрушеваның классынан бастаған. 1998 жылы П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясындағы Александр Вениаминович Ревичтың классына ауысты. 2004 жылы Құлыбаев Рейна Софья музыка мектебіндегі Захар Бронның классына ауысып, Новосібірдегі М.И. Глинка атындағы ұлттық консерваториясындағы магистрлық бағдарламаға түскен.

## Карьерасы
Ержан Құлыбаев дүниежүзілік скрипкашылар конкурстарында көптеген премияларды жеңген. Солардың ішінде:
* Екатеринбургтегі Демидовский атындағы дүниежүзілік скрипкашылар конкурсы (2003, Бас жүлде және екі арнайы жүлделер) 
* Лиссабондағы дүниежүзілік скрипкашылар конкурсы (2006, Бас жүлде және Л. Грасаның шығармаларының ең үздік интерпретация үшін арнайы жүлде)
* Новосібірдегі дүниежүзілік скрипкашылар конкурсы (2007, Бас жүлде және Палома О'Ши арнайы жүлдесі)
* Берлиндегі Хиндемит атындағы дүниежүзілік конкурс (2010, Алтын жүлде және Роберт Шуманның шығармаларының ең үздік интерпретация үшін арнайы жүлде)
* Познаньдағы Генрик Венявский атындағы скрипкашылар конкурсы (2011, Үздіктік жүлдесі және екі арнайы жүлде)
* Буэнос-Айрестегі дүниежүзілік скрипкашылар конкурсы, Бас жүлде және аргентиналық тангоның ең үздік интерпретациясы үшін "Premio Tango" жүлдесі.

Құлыбаев Францияда, Германияда, Швейцарияда, Жапонияда, Бельгияда, Мексикада, Португалияда, Украинада, Латвияда, Италияда, Кувейтте, Ресейде, Қазақстанда, Австрияда, Испанияда, Польшада өнер көрсетті. бірге солист ретінде ойнады

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрі, Астана балет және опера симфониялық оркестрі, Қазақстан Республикасы камералық оркестрі, Мәскеу филармониясының камералық оркестрі, солистер академиясы, Санкт-Петербург академиялық хорының камералық оркестрі, Юкатанның симфониялық оркестрі, Новосібір мемлекеттік консерваториясының симфониялық оркестрі, Астана симфониялық оркестрі, Қарағанды симфониялық оркестрі, Софья ханшайым атындағы музыка колледжінің симфониялық оркестрі, Аликанте Университетінің филармониялық оркестрі, Кастилия мен Леонның симфониялық оркестрі. 2005-2006 жылдары Сантандердегі дүниежүзілік музыка фестивалінде өнер көрсетті. 2006 және 2010 жылдары ол Испания ханшайымынан Бронның ең үздік студенті ретінде құрмет дипломын алып, Пардо патша сарайында өнер көрсетті. 2010 жылы Ержан Берлиндегі Концертхауста өнер көрсетті.

Құлыбаев Магнини фонды табыстаған 1722 жылғы "Роде" страдивариымен ойнайды.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан скрипкашылары
Санат:Испания скрипкашылары
Амур алаңы

**Амур алаңы** - Киев қаласының Голосеев ауданындағы алаң, Голосеево ауданы.
Амур, Васильковская, Михаил Максимович және Теслярская көшелерінің арасында орналасқан. Шамамен 1930 жылдары атаусыз аймақ ретінде саналған. Қазіргі заманғы атауы Амур өзенінің құрметіне 1970-ші жылдардан бастап қолданыла бастады.
## Транспорт
* Автобустар 19, 78
* Троллейбустар 45
* «Васильковская» станция метросы
## Әдебиеттер
* Вулиці Києва : довідник : [укр.] / за ред. А. В. Кудрицького. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1995. — 352 с. — ISBN 5-88500-070-0.
## Дереккөз

https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BC%D1%83%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D1%8C_(%D0%9A%D0%B8%D0%B5%D0%B2)

Санат:Алаңдар
Қарақия

**Қарақия** келесі мағыналарды білдіреді:
## Ойыс
* **[[Қарақия ойысы|Қарақия]]** – Маңғыстау түбегінде орналасқан ойыс.
## Әкімшілік бірлік
* Қарақия ауданы – Маңғыстау облысы құрамындағы аудан.
* Қарақия – Түркістан облысы, Төле би ауданындағы ауыл.
## Газет
*"Қарақия" – Қарақия аудандық газеті.
## Тау
* Қарақия – Абай облысындағы тау.
* Қарақия – Қарағанды облысындағы тау.

## Тағы қараңыз
* Қарақия-Қаракөл қорықшасы
Жердегі Жұлдыздар

**«Жердегі Жұлдыздар»** () — 2007 жылғы үнділік драма фильм, Аамир Ханның режиссерлік дебюті.

## Сюжет
Сегізжасар Ишан Авасти бала кезінен басқалардан ерекшеленетін. Ол мектепті ұнатпайды, басқалар еш қиналмастан жасайтын істер оған үлкен қиындықтар алып келеді. Сонымен қатар ол оқи да, жаза да алмайды. Оны ешкім түсіне алмайды. Ол мектепте үлкен қиындықтарға тап болады, оны ата-анасымен қоса бүкіл әлем түсінбегендіктен оған бәрі ұрсатын. Оның қиялы, шығармашылығы мен өнерге деген таланты көбінесе еленбейді немесе байқалмайды. Оның әкесі Нандкишор Авасти ықпалды басшы, жақсы кәсіпкер, ол балаларының өзінің ізімен жүргенін қалайды. Анасы Майя Авасти үй шаруасындағы әйел, Ишанды жақсы оқыту үшін бар күшін жұмсап, үмітін үзді. Ишанның үлкен ағасы Йохан Авасти мектептегі ең үздік оқитын бала, ата-анасының мақтанышы, өзінің інісінің жаман оқитынына қатты ұялады. Ишан ата-анасының шыдамының шегіне жеткен соң, оның қатал әкесі оны мектеп интернатына жібереді. Оның ойынша ол жердені қатал тәртіп, Ишанды бірден түзейді. Ата-анасынан, ағасынан, үйінен жырақтап кеткен Ишан жаңа мектепте табылған жақсы досына қарамастан одан сайын қайғыға түседі. Бірақ, сурет пәнінен беретін жаңа мұғалім Рам Никумбх пайда болған соң барлығы өзгереді. Рам Никумбх Ишаннан дислексия ауруын анықтайды. Рам Никумбх Ишанды түсінетін жалғыз адам болады, өйткені бала кезінде өзіде осы аурумен ауырған болатын. Ол баланы қайғыдан арылту үшін, оқуға және жазуға үйрету үшін жол тауып, балаға үміт сыйлайды.

## Рөлдерде

## Саундтрек
Барлық әуендер мен әндерді Шанкар-Эхсан-Лой деген Трио композиторлар жазған.

## Дереккөздер

Санат:Үндістан драма фильмдері
Санат:Хинди тіліндегі фильмдер
Санат:Балалар фильмдері
Санат:Үндістан фильмдері
Маршмэллоу

thumb|
**Маршмэллоу** (ағылшын тілінде *marshmallow*) – пастила немесе суфлеге ұқсайтын кондитерлік өнім. Ол қант, жүгері шәрбәті, желатин, глюкозадан тұрады. Аздап бояғыштар мен дәмдеуіштер қосылады. Маршмэллоудың зефирден айырмашылығы құрамында жеміс-жидек езбесі жоқ.  

«Marsh mallow» атауының өзі «батпақ құлқайыры» деп аударылады. Құлқайырлар тұқымдасына жататын дәрілік жалбызтікен ағылшынша осылай аталады. Жалбызтікеннің тамырынан жабыспақ желе тәрізді ақ қоймалжың масса алған. Уақыт өте келе жалбызтікеннің орнына желатин мен крахмалды қолданатын болды. Алғаш рет маршмэллоу 1950 жылы АҚШ-та пайда болды.  

Маршмэллоудың ұсақ бөліктерін салатқа, түрлі десерттерге, балмұздаққа қосады, онымен торттар мен түрлі пісірмелерді әсемдейді. Ал кішкене бөлшектерін какаоға, ыстық шоколад пен кофеге қосып ішу соңғы кезде жиі қолданылады.  

Маршмэллоу арнайы пакеттерде немесе өлшеніп те сатылады. Олардың түстері ақ және түрлі-түсті, формалары  үлкен, кішкентай, дөңгелек, төртбұрышты болады.

Санат:Кондитер өнімдері
Жамала

**Сусана Алимовна Жамаладинова** (, ; **Жамала** немесе **Jamala** лақап аттарымен танымал, 27 тамыз 1983, Ош, Қырғыз КСР, КСРО) — қырымтатардан шыққан украиналық опера және джаз әншісі, композитор, әндердің авторы және актриса, «Украина халық әртісі» (2016), Украинаның ұлттық музыка академиясын бітірді. Джаз, соул, фанкалық, фолкалық, поп және электронды жанрларына қатысты, опералық спектакльдер мен шоуларға қатысты.

2009 жылғы сегізінше халықаралық «Жаңа толқын» байқауының жеңімпазы. 2016 жылы «Eurovision 2016» ән байқауында «1944» әнімен байқаудың жеңімпазы атанды. Осы байқауда жеңіске жеткеннен кейін Украинаның бұрынғы президенті Петр Порошенко оған «Украина халық әртісі» марапатын табыс етті.

Бүгінгі күнге дейін өзінің шығармашылық мансабында бес студия, екі ұлттық, бір концерт және екі шағын альбом жазып шығарды, сонымен қатар, ағылшын, украин, орыс және қырым татар тілдерінде әндер жазылған бір максингль. Ол украиналық режиссер Олес Саниннің «Бұрғы» фильмінде басты рөлді сомдады. Ол «YUNA» украин музыкалық сыйлығының жеті мүсінін, «ELLE Style Award» екі марапатын, сондай-ақ, «Жыл адамы», «Үздік сән марапаттары», «Қызыл алма марапаттары», «Евростори марапаттары», «Марсель Безенчон сыйлығы» және т.б. «Космополиттік марапаттар».

## Дереккөздер

Санат:Eurovision ән байқауы 2016 қатысушылары
Санат:Eurovision ән байқауындағы Украина өкілдері
Санат:Eurovision ән байқауының жеңімпаздары
Кейк-попс

thumb|

**Кейк-попс** («*cake pop*» таяқшадағы торт) – кондитерлік өнімдердің бірі, таяқшадағы кіші торттар. Кейк-попс – шоколадты глазурьге аунатылып, таяқшаға орнатылған бисквитті тоқаш. Кез келген пісірме түрі кейк-попстың негізін құрай алады. Бисквитті ұнтақ немесе шоколадты корждың қалдықтарыжиі қолданылады. Кейк-попстың қалыпты формасы шар тәріздес, чупа-чупске ұқсайды.  

Кейк-попс кез келген мерекелік кештің, бас қосулардың, түрлі меркелік шаралардың дастарханының сәнін келтіреді. Бұл десерттің басты артықшылығы үнемділігінде, ерекшелігінде және дайындалуының қарапайымдылығында.  

Аталған десерт Америкада 2008 жылы Атлантадан шыққан Энджи Дадли деген блогер әрі өнертапқыш кондитердің арқасында танымал бола бастады. Өзінің блогында қамырдан чупа-чупс дайындайтыны жайлы жазғанда, оқырмандары үшін бұл ақылға қонымсыз іс болды. Энджи іс жүзінде орындап, суретін сайтқа жүктегенде, жасалу жолын білгісі келетіндердің саны күрт көбейіп кеткен екен. Осылайша, кейк-попс ерекше десерт түрі болып танылды.

## Дереккөздер
1.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA_%D0%BF%D0%BE%D0%BF

Санат: Кондитер өнімдері
Капкейктер

thumb|right|200px|

**Капкейктер** – соңғы кезде үлкен танымалдылыққа ие болған десерттердің бірегейі. Капкейкті, американдық кексті, басқаша «кеседегі торт» деуге болады. Оның әрқайсысы пісіруге арналған жеке формада бір адамның жеуіне арналып пісіріледі.  

Капкейктердің дайындалу жолы алғаш рет 1796, 1826 жылдары аспаздар кітабында жазылған. Капкейктердің жасалу жолы әртүрлі болғанымен, құрамы сары май, қант, жұмыртқа, ұннан тұрады. Кез келген торттың рецептісі капкейкке жарай береді. Бұлар көлемінің кіші болуына байланысты тез піседі. Үстіне глазурь немесе крем жағып ұсынуға болады.  

## Дереккөздер
1.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D0%BA

Санат:Кондитер өнімдері
Маффин

thumb|right|200px|

**Маффин** – кекстің америкалық нұсқасы, кішкентай, дөңгелек немесе сопақша келген тәтті пісірме. Маффин үлкен адамның алақанына сыйып кетеді. Маффинге шоколадты ұнтақ, көкжидек, таңқурай, даршын, асқабақ, жаңғақ, банан, апельсин, шабдалы, бүлдірген, сәбіз, лимон салмасын қосуға болады.  

Маффиндердің пайда болуының түрлі тарихы бар. Солардың бірі маффин сөзінің Ұлыбританияға ХІ ғасырда келгендігін, жұмсақ нан дегенді білдіретінін алға тартады. Ал АҚШ-та 1893 жылы Чикагода бүкіләлемдік көрмеде сатылған соң танымал бола бастады. Маффиндердің ағылшындық және американдық деп бөлінетін 2 түрі бар. Ағылшындық маффиндер ашытқылы қамырдан, американдық түрінде қамырға қопсытқыш немесе ас содасының қосылуы арқылы жасалады. 

Бүгінгі маффин әзірлеудің дайын арнайы қоспасы сатылады. Олар өнімнің құрылымын жақсартып, оған ерекше дәм береді.

## Дереккөздер
1.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%84%D1%84%D0%B8%D0%BD

Санат: Кондитер өнімдері
Макарон немесе макарун

thumb|right|200px|
нобай|солға|Пьера Марколини дүкенінде витринада тұрған макарондар
нобай|Гонконгтаға макарондар
**Макарон немесе макарун** – жұмыртқаның ақуызы, қант пен бадам ұнынан жасалатын француздық кондитерлік өнім. Печенье формасында жасалады. Екі қабат печенье беттестіріліп, арасына крем немесе тосап жағылады. Дайын өнім жұмсақ, дәмі ерекше болады.  

Бұл десерт АҚШ-та 2010 жылдан  бері танымалдылыққа ие. Бір қарағанда дайындалуы: ақуыздарды қант ұнтағымен көпіртіп, бадам ұнын қоса салып, араластырып, пеш табасына дөңгелек формада орналастырып шығу жеңіл көрінуі мүмкін. Бірақ дайындау талаптарын қатаң сақтағанда ғана ойдағыдай шығады. Бадам ұны құрғақ әрі өте ұсақ болуы керек. Макарондардың сәтті шығуы ұнның сапасына да байланысты. Дайындалуы оңайға соқпайтын бұл десерттің бағасы да қалта көтере бермейді. Оның себебі - құрамындағы бадам ұнының бағасының қымбаттығы. Ал дәмінің ерекшелігі сонда, дәмін татып көрген адам бағасына қарамасы анық.

## Дереккөздер
1.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD

Санат: Кондитер өнімдері
Фрейм (ономастика)

**Фрейм** – бұл концептілік жүйенің құрылымдық әлеуметтерін танытатын қарапайым формасы. Ол концептінің ең жақын семаларынан құралады және ең жақын ассоциативтік таңбалар арқылы көрініс табады. Мысалы, өмір концептісінің фрейімдік құрылымы М.Мақатаевтың поэтикалық мәтінінде «тіршілік», «күнелту», «өмір кешу», «тағдыр», «жан бағу», «таңның атып, кештің батуы» сияқты таңымдық элементтерден құралады. Демек санада сақталған әрбір ақиқат фрейм бола алады. Олар белгілі бір ұғым мазмұнына сай шоғарланса концептілік жүйе құрайды.

Шал ақын шығармасында **өмір-өлім** концептісінің тілдік бейнеленуі.

## Мысал

Жігіттер **жалған дүние** бізден қалар, (фрейм)

Бір күні ажал келіп жанынды алар.

**Жан шығып** бұл өмірден кеткеннен соң, (фрейм)

Мал мүлкін әйел балаң бәрі қалар.

Өлімнен құтылмайсың қашсаңдағы,

Әкеңнен арсытандай ассаңдағы.

Алладан шынымен жарлық келсе,

Жұлдыз да жерге түсер аспандағы.

## Пайдаланған әдебиеттер

1. Тілеубердиев Б.М. Қазақ ономастикасының лингвоконцептологиялық негіздері. ДДА. –А., 2006.

2. Жанұзақов Т., Рысберген Қ. Қазақ ономастикасы. –А., арыс, 2007ж.

3. Г. Ж. Қайырбекова мақала (интернеттен)

4. Қазақ хандғы дәуіріндегі әдебиет «Хрестоматиясы». –А., ана тілі, 1993ж.

Санат:Лингвистика
Брауни

thumb|right|200px|

**Брауни** (ағылшынша *Chokolate brownie)* – қоңыр түсті шоколадты тәтті нан. Ағылшын тілінен аударғанда brown «қоңыр» дегенді білдіретін шоколадты бәліштің төртбұрышты бөліктері. Американдық асхананың дәстүрлі тәттісі. Дайындалу жолына байланысты торттың, кекстің, печеньенің консистенциясына ұқсас келеді.

Бұл десерттің тарихы жайлы дерек те бар. Белта Палмер есімді бикеш Palmer House Hotel кондитеріне 1893 жылы [Чикагода өтетін бүкіләлемдік көрменің](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0_(1893)) қатысушы ханымдарына арнап, аса көлемді емес, тәтті бәлішке ұқсас, қорапқа салынған, жеуге ыңғайлы десертке тапсырыс береді. Ерекше браунилердің құрамына грек жаңғақтары мен шабдалы шәрбәті қосылған еді. Сол отельде осы тәсілмен бүгінгі күнге дейін дайындайтын көрінеді.

Сонымен брауни – бастауын АҚШ-тан алатын ылғалды шоколадты бәліш. Оны үй жағдайында оп-оңай дайындауға болады.

Брауниді қанық шоколадты дәмі, тығыз созылмалы құрылымы, дайындалуының жеңілдігі үшін жақсы көреді.

Брауни қамырын қасықпен араластырған дұрыс, сонда ғана ойдағыдай болып шығады.

## Құрамы

* 250 г қара шоколад
* 150 г сары май
* 150 г қант
* 120 г ұн
* 1 ас қасық какао
* 3 жұмыртқа
* Шым-шым тұз

## Дайындалу тәсілі

1. Сары май мен шоколадты су моншасында ерітіп, суыту керек;

2. Жұмыртқа мен қантты араластырып, шоколадты массаға қосады. Бөлек ыдысқа ұн, какао, тұзды салып қояды. Құрғақ масса мен сұйық массаны араластырады;

3. Қамыр астына пергамент төселген төртбұрышты ыдысқа құйылады. Пеште 180 ° 20 минут пісіреді. Брауниді пеште көп ұстамаған дұрыс. Ішінің сәл піспегендей болып тұруы – қалыпты жағдай. Суытып, төртбұрыш етіп бөліп ұсынады. 

## Дереккөздер

Санат:Шоколад
Санат:Кондитер өнімдері
Қызылсуат ауылдық округі

**Қызылсуат ауылдық округі** – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Аққайың, Қызылсуат, Нұрлы, Шұбар ауылдары кіреді. Орталығы – Қызылсуат ауылы.

## Тарихы
Қызылсуат ауылдық округі Ақмола облысы әкімдігінің 2019 жылғы 25 қазандағы № А-11/510 қаулысы және Ақмола облыстық мәслихатының 2019 жылғы 25 қазандағы № 6С-38-8 шешімімен құрылып, құрамына Талапкер ауылдық округінің Қызылсуат, Қоянды ауылдық округінің Аққайың, Шұбар ауылдары енді. 2025 жылы округ аумағында Нұрлы ауылы құрылды.

## Дереккөздер

Санат:Целиноград ауданы ауылдық округтері
Жарлыкөл

**Елді мекен:**

* Жарлыкөл – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл.

**Көлдер:**

* Жарлыкөл – Ақмола облысы Бұланды ауданындағы көл.
* Жарлыкөл – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы көл.
Бозайғыр (көл, Шортанды ауданы)

** Бозайғыр** – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы көл. 

## Географиялық орны
Бозайғыр ауылының солтүстігінде орналасқан. 

## Гидрографикасы
Ұзындығы 1,7 км, енді жері 1,9 км. Жағалау бойының ұзындығы 5,9 км.

## Дереккөздер

Санат:Шортанды ауданы көлдері
Дашкевич, Александр Юрьевич

**Александр Юрьевич Дашкевич** ("**XBOCT**") — украиналық киберспортсмен, Dota 2 ойыншысы және жаттықтырушы.

Александр Дашкевич 1990 жылы Ялтада дүниеге келген . Балалық шақта компьютерлік ойындар ойнады: алдымен Warcraft, содан кейін DotA. Мектепте шашының құйрығы болған, сол үшін "хвост" деген лақап ат алды.

Мектепті бітіргеннен кейін Киев мемлекеттік сауда-экономикалық университетіне "қаржыгер"мамандығы бойынша оқуға түсті. Киевте Hard Team командасымен бірге Александр ірі жергілікті турнирді жеңіп, содан кейін Planet-X құрамында кәсіби сахнада өнер көрсете бастайды.

2010 жылдың қазан айында XBOCT Natus Vincere командасына ауысып, жаңа ұжыммен бірге сол кезде Украина DTS командасының мықты бәсекелестігін құрайды. Бірақ, DTS-дан Natus Vincere-ға екі жетекші ойыншы өтеді: Даниил Ишутин ("Dendi") және Иван Антонов ("ArtStyle"). 2011 жылы Natus Vincere тағы екі ойыншы өтеді: Клемент Иванов ("Puppey") және Дмитрий Куприянов ("LightofHeaven").

2011 жылы Valve ойынын әзірлеуші компания сол кезде жүлде қоры 1 600 000 доллар болатын турнир өткізеді. Natus Vincere құрамындағы Александр The International атауын алған турнирге дайындықты бастайды және сайып келгенде жеңіске жетеді. Тарихтағы алғашқы Dota 2 Әлем чемпиондары бүкіл турнир үшін тек бір ғана картадан ұтылып, бір миллион доллар ұтып алды. Жеңген ақшаның бір бөлігін Александр Киевте пәтер сатып алуға жұмсайды.

Көп ұзамай команданы Иван Антонов тастап, Александр Дашкевич "керри" позициясына көшеді. Келесі бірнеше жылдар бойы XBOCT әлемдегі ең үздік керри болып саналды. Алайда, Қытайда Alienware Cup 2013 турнирінде Beyond The Summit талдаушылары оның біліктілігін 10-нан 4 баллға бағалады, бірақ Александр өзінің үздік қасиеттерін көрсете білді және өз командасына турнирді ұтып алуға көмектесті; осы жағдайдан кейін қауымдастықта "төрт" саны Александрдың "керри" рөлімен тығыз байланыста болды.

2012 және 2013 жылдары Natus Vincere құрамында XBOCT The International финалына шықты, одан кейін нәтижелер нашарлай бастады. 2015 жылы Natus Vincere құрамды босату туралы шешім қабылдайды және Александр "жеңуге туған" командасынан кетеді. XВОСТ Team Empire, Fantastic Five, Team Spirit, Virtus.pro сияқты бірқатар атақты командаларда өнер көрсетеді, алайда, елеулі табыстарға қол жеткізбейді. Дегенмен, 2015 жылғы жағдай бойынша Александр әлемдегі Dota 2-дегі ең танымал ойыншылардың ондығына кірді.

2017 жылдың жазында Александр Дашкевич Natus Vincere-ге жаттықтырушы ретінде оралады.
Саха Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы

thumb|right|200px
**Саха Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы** — Ресей Федерациясының Саха Республикасының аумағында орналасқан әкімшілік-аумақтық бірліктері. Сібірдің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, жерінің жалпы аумағы — 3103,2 мың км².

## Әкімшілік-аумақтық құрамы
Саха Республикасының Конституциясына және «Саха Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылымы туралы» Заңына сәйкес Саха Республикасының құрамына 1 Республикалық маңызы бар қала (Якутск), 34 ұлыс (аудан) және олардың құрамындағы наслегтер (ауыл аймақтары), аудандық маңызы бар қалалар, қала үлгісіндегі ауылдар және ауылдар кіреді.

## Тарихы
### [[Якут уезі]] (1638–1775)
Қазіргі Якутия аумағы, ол кезде Ленск өлкесі деп аталған, Ресейге 1630–1640 жылдары қосылды. 1638 жылға дейін бұл аумақ Енисей уезінің құрамында болды.

## Дереккөздер

Санат:Ресей әкімшілік бөлінісі
Санат:Саха Республикасы
Қара-Қоюнлу әміршілері

Бұл **[[Қара-Қоюнлу]]** («Қарақойлы») әулетінің билеушілер тізімі. Бұл әулет қазіргі Әзірбайжан, Иран, Ирак, Армения және шығыс Түркияның бір бөлігін басқарды. Олардың астанасы Табриз қаласы болды.

## Kara Koyunlu rulers

Санат:Қара-Қоюнлу
Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі

[нобай| Мекеменің [Кёльн|Кельндегі штаб-пәтері ]]
**Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі** (**EASA**) — бұл азаматтық авиация қауіпсіздігі аясында құрылған және оны 2010 жылы БАО ( Біріккен авиациялық органдар) орнына ауыстырған Еуропалық Одақтың бастамасы. EASA - бұл **Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі** үшін қысқартылған сөз. 

EASA - 2002 жылдың 15 шілдесінде қолданысқа енген Еуропалық әуе кеңістігімен байланысты қауіпсіздік агенттігі. Компанияның штаб-пәтері Кельнде (Германия) орналасқан және оған мүше барлық елдерден 300-ге жуық қызметкер жұмыс істейді. АҚШ-тағы FAA-ға ұқсас, ол Еуропалық әуе кеңістігіндегі ұшақтың барлық түрлерін, ұшуды, өндірісті, араласуды, тиімділікті және қолданылатын қауіпсіздік ережелерін бақылау, ұшу және жердегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету. 

## Ұшқыш лицензиялары
2012 жылдан бастап, бұрын JAA берген лицензияларды EASA берді. 

## Дереккөздер
 

Санат:2002 жылы құрылған ұйымдар
Санат:Еуропа одағы агенттіктері
Санат:Халықаралық авиация ұйымдары
Санат:Еуропадағы транспорт
Қазақстандағы өзін-өзі өлтіру

**[[Қазақстан]]дағы [[өзін-өзі өлтіру]]** елдегі табиғи емес өлімнің жалпы себебі және ұзақ мерзімдегі әлеуметтік мәселе болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 2011 жылғы есебіне сәйкес, бүкіл әлемдегі өзіне-өзі қол жұмсау нәтижесінде өлім туралы жыл сайын хабарланатын барлық адамдардың ішінен 3,23%-ы. Жасөспірімдер мен жас адамдардың өзіне-өзі қол жұмсауы - Қазақстанның үлкен. Өзін-өзі өлтіру Қазақстандағы барлық өлімдердің 12,2%-ын құрайды.

## Статистикасы
Елде 15–19 жас аралығындағы қыздар арасында өзіне-өзі қол жұмсаудың ең көп саны тіркелген, ал ұлдар арасында - Қазақстан Ресейден кейінгі екінші орында. ЮНИСЕФ-тің 2009 жылғы есебіне сәйкес 1999 жылдан 2008 жылға дейінгі кезеңде ел жастары арасындағы өзіне-өзі қол жұмсау саны 23%-ға өскен.

ҚР Білім және ғылым министрлігі Балаларды қорғау комитетінің басшысы Раиса Петровна Шердің айтуынша, жас адамдар арасында осындай жоғары деңгейде өзіне-өзі қол жұмсаудың бірнеше факторлары бар. Олар:
* Мектептегі жәбірлеу
* Құндылықтардың болмауы немесе жоғалуы
* Әлеуметтік мінез-құлық стандарттарының төмендеуі
* Жатсыну

## Жастар арасындағы өзін-өзі өлтіру
ЮНИСЕФ пен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, Қазақстанда әлем бойынша 15–19 жас аралығындағы адамдар арасындағы өзіне-өзі қол жұмсаудың ең жоғарғы деңгейлердің бірі тіркелген. Қазақстан жасөспірім ұлдар арасында өзіне-өзі қол жұмсау саны бойынша әлемде 2-ші орынды және жасөспірім қыздар арасында өзіне-өзі қол жұмсау саны бойынша 1-ші орынды иеленеді.

ЮНИСЕФ-тің 1700 жасөспірімнің қатысуымен бес қазақстандық қалада жүргізілген зерттеулеріне сәйкес, әлеуметтік, отбасылық мәселелері мен қолдаудың болмауы жасөспірімдер арасындағы өзін-өзі өлтіруінің негізгі себептерінің бірі болып табылады. Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, қазақстандық ата-аналар өз балаларымен күніне 20 минут бос уақытын ғана өткізген.

## Дереккөздер

Санат:Өзін-өзі өлтіру
Фил Найт

**Фил Найт** () — американдық кәсіпкер, Nike компаниясының негізін қалаушылардың бірі. Форбс журналының  2020 жылғы ең бай адамдар рейтингте  40,8 млрд. доллар байлығымен (маусым 2020) 40-шы орынды иеленді

Орегон университетінің және Стэнфорд бизнес мектебінің түлегі. 2006 жылы ол Стэнфорд бизнес мектебінің тарихындағы ең үлкен жеке қайырымдылық жасады. 2016 жылы ол Knight-Hennessey Stanford стипендиялық бағдарламасына 400 миллион АҚШ доллар бөлді.

Найт Портландда, Орегон қаласында дүниеге келген. Орегон университетін бітіргеннен кейін әскерге шақырылды. Бір жылдық қызметтен кейін ол Стэнфорд бизнес мектебіне түсіп, ол жерде 1962 жылы магистратураны бітірді. Оқуды бітіргеннен кейін ол бүкіл әлем бойынша саяхатқа аттанды, Жапонияда Найт Tiger брендінің спорттық аяқ-киімін АҚШ-та сатуды шешті.

Америка Құрама Штаттарына келгеннен кейін, Найт Портландда есепші болып жұмыс істеді. Шамамен бір жыл өткен соң, ол Tiger алғашқы үлгілерін алды және оның жаттықтырушысы Билл Бауэрмен байланысқа шықты. Олар кейіннен Nike болған **«Blue Ribbon Sports»** компаниясын  негізін қалады. Бастапқыда ол Азия елдерінде кроссовкаларға тапсырыс беруге және оларды АҚШ нарығында сатуға мамандандырылды.

## Дереккөздер

Санат:АҚШ кәсіпкерлері
Санат:Nike
Санат:АҚШ қаржыгерлері
Санат:АҚШ миллиардерлері
Сабунчу

**Сабунчу** (азерб. Сабунчу) - Әзірбайжандағы қала типті елді мекен, Апшерон түбегінде, Баку қаласының Сабунчу ауданының әкімшілік орталығы.

## Тарихы
1825 жылдың басында ауыл Апшерондағы негізгі мұнай өндіретін аудандардың бірі болған.  1880 жылы әуелі қалалық зауыттарға мұнай тасымалдауға арналған Бакуден Сабунчуге дейін 26 шақырымдық тар табанды теміржол салынды.
thumb|right|250px|Сабунчудағы теміржол вокзалының ғимараты
1900 жылы Сабунчуда "Бенкендорф" механикалық шеберханалары ашылды, олар кеңес уақытында "Бакинский рабочий", қазіргі машина жасау зауыты болып қайта құрылды.

1926 жылы Баку-Сабунчу желісі бойынша КСРО-да бірінші моторвагонды қала маңындағы пойыз іске қосылды ("электричка").

XIX ғасырдың екінші жартысына дейін ауылдың ұлттық және діни құрамы біркелкі болды, бірақ мұнай өнеркәсібінің қарқынды дамуы мұнда әртүрлі ұлттардың келуіне ықпал етті.

1904 жылы Сабунчуда (Балахан-Сабунчин-Ромин мұнай кен орнында) сәулетші Д.Д. Буйновтың жобасы бойынша Египеттің аса қасиетті Макария шіркеуі құрылды (1933 жылы большевиктермен жойылды).

XIX ғасырдың соңында Сабунчуда тау еврейлерінің  синагогасы да болды. 1900 жылдан 1931 жылға дейін Сабунчи қаласында "Тамадон"Иран мектебі жұмыс істеді.

## Халқы
1893 жылғы статистикаға сәйкес Сабунчуда 814 адам өмір сүрген, олардың барлығы да таттар болған.

Халқы 1975 жылы 25,7 мың және 2008 жылы 22,1 мың адам болды.

## Дереккөздер

Санат:Бакудың әкімшілік бағынышындағы елді мекендер
Гаджикабул

**Гаджикабул** (; 1939-2000 жж. -Кази-Магомед (азерб. Qazıməmməd)) — Әзербайжанның Гаджикабул ауданының әкімшілік орталығы. Аджыгабул-темір жол және автомобиль торабы. Ол Ширван жазығының шығыс бөлігінде өзі аттас көлдің жағасында орналасқан. Аджикабул (әзербайжанша нұсқасында - Хаджигабул) өте жылы және жазы ылғалды. Айналасында жартылай шөлейт ландшафтар басым.

## Этимология
Жергілікті тұрғындардың айтуынша, бұл атау қажы және габул (қабылдау) сөздерінен шыққан, ал атаудың өзі қажылық жасаған адамдарды мұнда қарсы алып аса құрметтейтінін білдіреді.

## Географиялық сипаттамасы
Гаджикабул Ширван даласында, өзі аттас көлден алыс емес жерде орналасқан.
Қала Әзербайжанның астанасы Бакуден 115 км қашықтықта.

Гаджикабул қаласы - маңызды көлік торабы. Қала арқылы халықаралық маңызы бар жолдар Баку-Тауз-Грузия, Гаджикабул-Ширван-Бахрамтепе-Горадиз-Зангелан-Армения, республикалық маңызы бар Гаджикабул - Ширван - Сальяны автожолы, Аджикабул-Ширван, Баку-Тбилиси темір жолдары бар. Теміржол вокзалы және жылжымалы вагон депосы бар. 
Қала арқылы Моздок -Қази-Магомед және Қази-Магомед -Астара газ құбырлары өтеді.

## Халқы

Қалада негізінен әзербайжандар тұрады.

## Тарихы
1859 жылы Гаджи-Кабул пошта станциясы қазіргі Гаджикабул қаласының аумағында жұмыс істей бастады.

Гаджикабул ауылы Азербайжан КСР-нің Қарасу ауданының құрамына кірді. Кейін аудан таратылып, ауыл Али-Байрамлы ауданының құрамына енді.

1934 жылы Гаджикабул ауылына ауыл мәртебесі берілді, ал 1938 жылы қала мәртебесіне ие болды. 1939 жылы 24 қаңтарда Дағыстандағы революционер Қази-Магомед Агасиевтің құрметіне Қази-Магомед есімі берілді, дәл сол күні Қази-Магомед ауданы құрылып өзі аудан орталығы боды. 1959 жылы 4 желтоқсанда Қази-Магомед ауданы таратылды.

1961 жылғы әкімшілік бөлініске сәйкес, Қази-Магомед қаласы Әзірбайжан КСР Али-Байрамалин ауданы Қази-Магомед қалалық кеңесінің құрамында болды, ал 1963 жылы 4 қаңтарда Қази-Магомед қалалық кеңесі Али Байрамлы қаласына бағынады. 1990 жылы 24 сәуірде Аджикабул ауданы құрылып орталығы Қази-Магомед қаласы болды.

1999 жылы Әзірбайжанда әкімшілік реформа жүргізіліп, Қази-Магомед әкімшілік-аумақтық округінің ішінде Аджикабул ауданының Кази-Магомед муниципалитеті құрылды.

2000 жылдың 5 шілде айында Қази-Магомед қаласына тарихи атауы Аджикабул қайтарылды.
										
## Инфрақұрылым және экономикасы
1979 жылы Қази-Магомед қаласында Қази-Магомед балық өсіру фабрикасы, вагон депосы, жергілікті өндірістік кешендері, механикаландырылған карьер, машина және мелиорациялық станция, 4 он жылдық, 3 сегіз жылдық мектеп, мәдениет үйі, клуб, 2 кітапхана, кинотеатр, 2 аурухана жұмыс істеді. 2 емхана, 2 питомник, балабақша жұмыс істеді.

## Атақты тұлғалары
*Борис Михайлович Литвинчук -авиация полковнигі, Кеңес Одағының Батыры (1944).
*Эльза Имамеддин қызы Ибрагимова -сазгер, Әзірбайжанның халық әртісі (2008).

## Дереккөздер

Санат:Әзербайжан қалалары
Жолымбет кенттік әкімдігі

**Жолымбет кенттік әкімдігі** – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы  әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Жолымбет кенті кіреді. Орталығы – Жолымбет кенті. 

## Дереккөздер

Санат:Шортанды ауданы ауылдық округтері
Еуропа азаматтық авиация конференциясы

нобай|280x280 нүкте| Еуропа азаматтық авиация конференциясы
**Еуропа азаматтық авиация конференциясы** ( (ECAC)) — Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) және Еуропа Кеңесі құрған үкіметаралық ұйым. Франциядағы Нойиль-сюр-Сейнде / Парижде бар. 1955 жылы 19 мүшеден құрылған, ECAC 2008 жылдан бері 44 мүшеден тұрады. 

ECAC *«қауіпсіз, тиімді және тұрақты еуропалық әуе көлігі жүйесінің тұрақты дамуына ықпал етеді және мүше мемлекеттер арасындағы азаматтық авиация саласындағы саясат пен тәжірибені үйлестіруге және мүше мемлекеттер мен басқа елдер арасындағы саясат мәселелерін түсінуге бағытталған»* . 

## Мүше мемлекеттер
нобай|300x300 нүкте| ECAC мүше елдер сұр түспен көрсетілген.

* Германия (1955) 
* Албания (1998) 
* Австрия (1955) 
* Әзірбайжан (2002) 
* Бельгия (1955) 
* Ұлыбритания (1955) 
* Босния және Герцеговина (2002) 
* Болгария (1991) 
* Чехия (1991) 
* Дания (1955) 
* Армения (1995) 
* Эстония (2015) 
* Финляндия (1955) 
* Франция (1955) 
* Грузия (2005) 
* Хорватия (1992) 
* Нидерланды (1955) 
* Ирландия (1955) 
* Испания (1955) 
* Швеция (1955) 
* Швейцария (1955) 
* Италия (1955) 
* Исландия (1955) 
* Черногория (2008) 
* Кипр Республикасы (1969) 
* Латвия (1993) 
* Литва (1992) 
* Люксембург (1955) 
* Венгрия (1990) 
* Македония (1997) 
* Мальта (1979) 
* Молдова (1996) 
* Монако (1989) 
* Норвегия (1955) 
* Польша (1990) 
* Португалия (1955) 
* Румыния (1991) 
* Сан-Марино (2008) 
* Сербия (2002, СК ) 
* Словакия (1991) 
* Словения (1992) 
* Түркия (1955) 
* Украина (1999) 
* Греция (1955) 

## Тағы қараңыз
* Бірлескен авиациялық органдар 
* Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі
* Халықаралық азаматтық авиация ұйымы 
* Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы 

## Сілтемелер
* 

Санат:Еуропа халықаралық ұйымдары
Санат:Франция ұйымдары
Сефевие

**Сефевие** (, ) — күрд Сефиеддин Ардебили (1252–1334) негізін қалаған тариқат (сопылық ағымы). Бұл тариқат XIV және XV ғасырларда  солтүстік-батыс Иран қоғамында және саясатында көрнекті орынға ие болды және Сефевид әулетінің қалыптасуында маңызды рөл ойнады. Бастапқыда сунниттік исламның шафиғи мазһабы негізінде құрылғанымен, кейін шииттікке ауысты.

Сафи-ал-дин өз заманында Ардебилде өскен, бірақ ұстаздарына көңілі толмағандықтан Ардебилді тастап, Ширазға, одан кейін Гиланға барады. Гиланда ол Заһиди сопылық ағымының жетекшісі Заһид Гиланидің шәкірті болды. Соңында ол Заһидтің басты шәкіртіне айналады, әрі оның қызына үйленеді. Заһид Гилани қайтыс болғаннан кейін, Заһидия ағымына Сефиеддин басшылық етеді және ол Сефевие деп аталып кетеді.

## Дереккөздер

Санат:Діни ұйымдар
Санат:Ислам ағымдары
Санат:Сопылық тариқаттар
Қорғалжын ауылдық округі

**Қорғалжын ауылдық округі** — Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Абай, Қорғалжын ауылдары кіреді. Орталығы – Қорғалжын ауылы. Округ құрамында болған *Қоржынкөл* ауылы 2001 жылы, *[[Біртабан]]* ауылы 2019 жылы таратылған.

## Дереккөздер

Санат:Қорғалжын ауданы ауылдық округтері
Күнгей Кавказ

thumb|right|300px|1994 жылғы Кавказ аймағының картасы АҚШ Мемлекеттік департаментімен дайындалған
**Күнгей Кавказ** (**Түстік Кавказ** немесе Ресей үшін **Сыртқы Кавказ**, , кейде **Оңтүстік Кавказ** (, , ) — Кавказ тауларының оңтүстігіндегі географиялық аймақ болып, ол Шығыс Еуропа мен Батыс Азия шекарасында орналасқан, екі құрлықтың теңіздік жалғаушы аймағы есептеледі. Транскавказ жалпылама түрде қазіргі Грузия, Армения және Әзірбайжанға сәйкес келеді. Бұл елдердің жалпы ауданы шамамен 186,100 шаршы шақырымды құрайды. Транскавказ бен Солтүстік Кавказ (Ciscaucasia) бірігіп Еуразияны бөлетін үлкен Кавказ географиялық аймағын құрайды.

Транскавказ Евразияның орталығы ретінде мұнай мен табиғи газға бай өңір есептеледі. 1922 жылы осы өңірдегі Грузия, Армения және Әзірбайжан Кеңес одағының құрамына енген болатын. Үш мемлекет 1991 жылы ілгері-кейін болып Кеңес одағының құрамынан шығып, тәуелсіз Республика құрды. Ресей мен Грузия соғысы 2008 жылы осы Транскавказда болды.

## Дереккөздер

Санат:Транскавказ
Санат:Батыс Азия
Жалайыр сұлтандығы

**Жалайыр сұлтандығы** — Жалайыр әулеті Ирак пен батыс Иранда құрған патшалық болып, ол 1330 жылдары Моңғол билігі Иранда құлаған соң орнайды. Жалайыр сұлтандығы өз тұсында жаңадан күшейген Әмір Темір әулетінің шапқыншылығы мен Қара-Қоюнлу (Қара қойлылар) оғыздарының бүлігінен шайқалады. 1405 жылы Ақсақ Темір өлген соң Жалайырлар тағы да Оңтүстік Ирақ пен Хузестанда Сұлтанатты күшейтуге тырысады, бірақ 1432 жылы Жалайыр сұлтандығы Қара-Қоюнлулар жағынан жеңіледі.

## Үкіметі
Жалайырлар әкімшілігі мен уәзірлігі Илхандық нұсқаны қолданды, әрі түркі, моңғол тілдерін парсы тілімен үйлестірді. Олардың дипломатиялық хат-хабарлары да Илхан мемлекетінің үлгісін қолданды, араб тіліндегі сөз тіркестері бар қызыл сияя төртбұрышты мөр қолданды.

## Атақты Жалайыр өкілдері
* Мұхали (1170-1223) - "Джат" тармағынан - Шыңғыс ханның ең жақын серіктестерінің бірі, го-ван, әскердің сол қанатының қолбасшысы.
* Жошы-Дармала - Шыңғыс ханның әріптесі. Оның ұрпағы Хасан Бузург Жалайыр әулетінің негізін қалаушы болды.
* Бала Ноян - Хорезмшах Жалал ад-Динді қуып жетуге жіберген Шыңғыс ханның мыңбасы. Үндістанда соғысқан.
* Илюке, Қаданның ұлы - Огедейдің тәрбиешісі.
* Джат тармағындағы Мункасар-нойон - Мунке кезіндегі төрелердің ең үлкені (яргучи). Манчестің билікке көтерілуіне наразы болған Шыңғыс әулетінің бір бөлігіне қарсы сот ісін жүргізеді.

## Әміршілері

## Әулет ағашы

## Дереккөздер

Санат:Мұсылман әулеттері
Санат:Иран тарихы
Санат:Моңғол мемлекеттері
Санат:Ирак тарихы
Изобильное

* Изобильное – Ақмола облысы Степногорск қаласына қарасты ауыл.
* ''Изобильное'' – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы таратылған ауыл.
Бестөбе кенттік әкімдігі

**Бестөбе кенттік әкімдігі** — Ақмола облысы Степногорск қалалық әкімдігіне қарасты әкімшілік бірлік.

## Әкімшілік құрамы
Құрамына Бестөбе кенті, ''Подхоз'' ауылы кіреді. Орталығы – Бестөбе кенті.

## Дереккөздер

Санат:Степногорск қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Әулие Георгий шіркеуі

**Әулие Георгий шіркеуі** () - Готика стиліндегі шіркеу Англия, Беркшир графтығы, Виндзор қамалының төменгі ауласында орналасқан. Шіркеу монархтың тікелей қарауында және Байлам Орденінің шіркеуі. Қамал шіркеуін XIV ғасырда Эдуард III негізін салдырған және XV ғасырдың аяғында едәуір кеңейтілген. Көптеген патшалық дін қызметін атқару, үйлену тойлары мен жерлеу рәсімдері өтетін жер. Виндзор, Англияның басты қамалы, монархтың негізгі резиденциясы.

Шіркеуді басқару - Әулие Георгий коллегиатын құрайтын Виндзор деканы мен канониктердің міндеті.

## Тарихы

Санат:Ұлыбритания шіркеулері
Санат:Ұлыбританиядағы Англикан шіркеулері
Санат:Әулие Георги ғибадатханалары
Месневи

**Месневи** (арабша: مثنوي қосарланған) - рифмалық жұппен жазылған өлеңнің атауы, дәлірек айтқанда «тәуелсіз, ішкі рифмалық стандарттарға негізделген өлең». Математикалық өлеңдердің көпшілігі он бір метрлік, кейде он буынның мәтінін орындайды, бірақ ұзындығы бойынша шектеулер жоқ. 
Кәдімгі месневи өлеңдері аа /bb/cc рифмалық схемасы бар анықталмаған өлеңдерден тұрады.

## Арабша месневи
Араб поэзиясы Аббасид дәуірінде пайда болды және танымал болды. Араб тіліндегі ескі поэтикалық стильдерден айырмашылығы, Месневи өлеңдері монорим болып табылмайды. Оның орнына, олар аллитерацияны кеңінен пайдалана отырып, әрбір Битте рифманың ішкі схемасын қамтиды және белгілі бір метрден кейін жүреді. Араб поэзиясы месневиі (немесе muzdawidj) парсы, урду және түрік баламаларына өте ұқсас, бірақ бір маңызды айырмашылығы месневи өлеңдерінің көпшілігі AAA / bbb / ccc үлгісінен кейін жүреді, ал басқа месневи өлеңдері aa / bb / cc үлгісінен кейін жүреді. 

## Парсыша месневи
Парсы месневиі (مثنوى) өлеңдерінде 11 буын, кейде 10 болады. Месневидің ұзындығы белгіленбеген және сондықтан шектеусіз, әйгілілерінің көпшілігі 2000-нан 9000-ға дейін (өлеңдер) тұрады. Месневи алғашқы  өлеңі Саманидтер дәуірінде жазылған (4-10 ғасырлар). Қазіргі ғалымдар бұл аятты иран формасының жалғасы деп санайды (кейбір келіспеушіліктер бар, өйткені Месневи сөзі араб тілінен шыққан), бірақ көптеген ғалымдар парсылар ойлап тапқан деп санайды.

Кейбір парсыша месневи суфизмде ерекше діни мағынаға ие болды, мысалы 6 кітаптан тұратын Румидің «Маснави-я Манавиі», ол / 25000 өлеңнен тұрады және  дервиштер сияқты көптеген Сого арасында намазда қолданылады. Кейбір ислам заңгерлері бұл тәжірибені әділетсіз деп санаса, сопылық ғалым және заңгер Әбу Хамид әл-Ғазали поэзияны ғибадат ретінде пайдалануды қолдады. 

## Түрікше месневи
Түрік месневиі 8-14 ғасырда дами бастады. Парсы месневиі түрік авторларына әсер етті, өйткені түріктерде алдымен, парсы месневиіне шығармашылық аудармалары мен бейімделулері болды. Ең танымал түрік месневиі-Кутадг Билиги деп аталатын дидактикалық өлең болды.

Түріктік месневи өздерінің сюжеттерімен әдетте үш жанрға бөлінеді - мутанариб (қаһармандық), рамал (діни/дидактикалық) және хазаж (романтикалық). Кейбір месневилер көрермендер өлең тақырыбының маңыздылығын түсінетінін ескере отырып жазылған, ал кейбіреулері тек ойын-сауық мақсатында жазылған.

Месневи түрік әдебиетінде Осман империясының соңына дейін, ол көп сөйлейтін және риторикалық әдебиетке айнала бастаған кезде танымал болды.

## Дереккөздер

Санат:Араб және Орта Азия поэтикасы
Санат:Парсы поэзиясы
Санат:Строфика