Антс Лайкмаа

**Антс Лайкмаа** (5 мамыр 1866, Вигала, Эстония — 19 қараша 1942, Таебла, Хаапсалу ауданы, Эстония) — эстон суретшісі, қоғам қайраткері. Эстонияның ұлттық өнер мектебінің негізін қалаушылардың бірі.

## Өмірбаяны
Антс Лайкмаа1866 жылы 5 мамырда Ляенемаа уезінің Вигала болысындағы Арасте ауылының Пайба фермасында шаруа отбасында дүниеге келген. Сурет салуға деген ұмтылысы жас жігітті Санкт-Петербургке көшуге итермеледі, онда ол Өнер академиясының мұражайына жұмысқа орналасты.

1891 жылы қаражаты болмағандықтан, ол Ригадан жаяу Дюссельдорфқа жетіп алады, онда алты жыл (1891-1893, 1896-1897 үзіліспен) қайырымдылық жасаушылардың көмегімен Дюссельдорф өнер академиясында Эдуард фон Гебгардттың қол астында оқыды. 

Эстонияға оралғаннан кейін ол Ревелде сурет салу курстарын ашты, ол кейінірек 1903-1907 және 1913-1932 жылдары жұмыс істеген студияға айналды, онда көптеген эстон шеберлері көркемдік дайындықтан өтті (А.Ууритс, о. Каллис, Э. Бринкман, и. Выерахансу, П. Аавик, Э. Роос және басқалар).

1907 жылы ол алғашқы Эстония өнер қоғамын ұйымдастырды.нобай| Антс Лайкмааның автопортреті, 1920|солға
## Шығармашылығы
Ол өз жұмысын портретші ретінде бастады («Қарт Айтсам», 1904). Ол Эстония мәдениеті өкілдерінің портреттерін жасады: ақын Мария Ундер (1904), композитор Мийна Хярма (1904), актер Паул Пинн (1906). 1903 жылы ол «Ляенемаадан келген қыз» лирикалық шығармасын жасады. Сол жылы Ф. Р. Крейцвальдтың портретін салды. 1913 жылы суретшінің ең жақсы портреттерінің бірі — Лайкмааның жиені бейнеленген «Сальме» пайда болды.

1905 жылғы оқиғалардан кейін суретші қоныс аударуға мәжбүр болған Финляндияда оның пейзажға деген қызығушылығы оянады («Валлинкоски», 1909).

Шебер Каприде (1909-1910) («Анакапри панорамасы», «Итальяндық баланың портреті», «Миа Падрона» (1910) және т.б.) және Тунисте (1910-1913) болған кезінде бірқатар пейзаждар мен портреттер жасады.

1930 жылы 6 маусымда III дәрежелі Орлин Кресті орденімен марапатталды.

1932 жылдан өмірінің соңына дейін суретші Эстонияда, Хаапсалу маңындағы Таебла ауылында тұрды («Қысқы пейзаж» (1938). 1942 жылы 19 қарашада 77 жасында қайтыс болды.нобай| Кадарпикудағы өзі жобалаған Лайкмаа үйі, қазір мұражай|солға

1999 жылы жазбаша және онлайн дауыс беру нәтижелері бойынша құрастырылған ХХ ғасырдағы Эстонияның 100 ұлы қайраткерлерінің тізіміне енді.

## Ең танымал шығармалары
* *Автопортрет* (1902)
* *Lääne neiu* (1903; «Ляенемаадан келген қыз»)
* *Мари Удер портреті* (1904)
* *Vigala taat* (1904; «Вигаладан келген қарт»)
* *Август Китцберг портреті* (1915)

## Галерея

Сурет:Daami_portree_(Tutti_Schlaff),_Ants_Laikmaa,_EKM_j_153-464_M_255.jpg|alt=Portrait of a Lady (Tutti Schlaff) (1902)| *Ханым портреті (Тутти Шлафф)*(1902)
Сурет:Laikmaa_marie_under1.jpg|alt=Portrait of Marie Under (1904)| *Мари Удер портреті* (1904)
Сурет:Vana_Aitsam,_Ants_Laikmaa,_TKM_TR_186_A_15.jpg|alt=Old Aitsam (1904)| *Қарт Айтсам* (1904)
Сурет:Paul_Pinna_portree,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_6780_M_3163.jpg|alt=Portrait of Paul Pinna (1906)| *Паул Пинн портреті* (1906)
Сурет:Eug._Schäferi_portree,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_153-73_M_64.jpg|alt=Portrait of Eugen Schäfer (1906)| *Евген Шефер портреті* (1906)
Сурет:Vallinkoski,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_3602_M_2412.jpg|alt=Vallinkoski (1908)| *Валлинкоски*(1908)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1910_Capri_maastik.jpg|alt=Capri Landscape (1910)| *Қапри пейзажы*(1910)
Сурет:Maal._Ants_Laikmaa._Etna._Past,_Ants_Laikmaa,_HM_LMT_249_K.jpg|alt=Etna (1910)| *Этна*(1910)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1910_Öine_motiiv_Caprilt.jpg|alt=Night Motif from Capri (1910)| *Қаприден шыққан түнгі мотив* (1910)
Сурет:Neegripoiss._Neegripoisi_pea,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_48643_M_7113.jpg|alt=Negro boy (1910–1912)| *Негр бала* (1910-1912)
Сурет:Laikmaa_itaalia_poisike1.jpg|alt=Italian boy (1911)| *Итальяндық бала* (1911)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1911–1912_Vaade_Caprilt.jpg|alt=View from Capri (1911–1912)| *Каприден көрініс* (1911–1912)
Сурет:Ants_Laikmaa-Vana_talu.jpg|alt=Old farm (1913)| *Ескі ферма* (1913)
Сурет:Läänemaa_talu,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_4953_M_2794.jpg|alt=Läänemaa farm (1918)| *Läänemaa фермасы*(1918)
Сурет:Laikmaa_jakobson1.jpg|alt=Portrait of Carl Robert Jakobson (1920)| *Карл Роберт Якобсон портреті* (1920)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1922_Selma.jpg|alt=Selma (1922)| *Сельма* (1922)
Сурет:Laikmaa_koidula1.jpg|alt=Portrait of Lydia Koidula (1924)| *Лидия Койдула портреті* (1924)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1924_Kaugelt_näen_kodu_kasvamas.jpg|alt=Portrait of Fr.R. Kreutzwald (1924)| *[[Фридрих Рейнхольд Крейцвальд|Фр.Р. Крейцвальд]]<nowiki/>портреті* (1924)
Сурет:ANTS_LAIKMAA_1936_Taebla_maastik.jpg|alt=Taebla Landscape (1936)| *Тебла пейзажы* (1936)
Сурет:Naiseportree._Linda_Eenpalu,_Ants_Laikmaa,_EKM_j_2599_M_2146.jpg|alt=Portrait of Linda Eenpalu (1938)| *Линда Энпалу портреті* (1938)


## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер
* Антс Лайкмаа үй-мұражайы

Санат:Эстония суретшілері
Санат:Ресей империясы суретшілері
Санат:XIX ғасыр суретшілері
Санат:XX ғасыр суретшілері