Файл пішімдерінің тізімі

Төменде кейбір кең тараған файлдар пішімдерінің тізімі келтірілген. Жақшада файл атауының кеңейтімі көрсетілген, бұл егер ол файл пішімінің атауымен сәйкес келмеген жағдайда нақты файлдың тиісті пішімін анықтау үшін.

## Сурет және дыбыс

### [[Үш өлшемді графика|3D]]
* 3DM (Rhinoceros)
* 3DS (3D Shape)
* A3D (Компас-3D (файл жинағы))
* ASM (Pro/Engineer)
* BLEND (Blender)
* C4D (Cinema 4D)
* DDS (DirectDraw Surface)
* DGN (Bentley Systems MicroStation)
* DWG (AutoCAD)
* DXF (AutoCAD)
* FBX (Alias)
* LWO (LightWave Object File)
* LWS (LightWave Scene File)
* M3D (Компас-3D (модель файлы))
* MA (Maya)
* MAX (3D Studio Max)
* MB (Maya)
* MOVIE.BYU
* Obj (WaveFront Object)
* PZ3 (Pozer)
* PRT (Pro/Engineer)
* RIB (RenderMan)
* SLDASM (SolidWorks жинақ файлы)
* SLDPRT (SolidWorks модель файлы)
* STP (ISO 10303-21)
* U3D
* VRML
* VUE (Vue)
* WIRE (Alias STUDIO Tools)
* X (DirectX)
* X3D
* Z3d (Zanoza Modeler)
* MDL
* NIF (NetImmerse/Gamebryo file)
* Md (TrumGame ModelEditor)
* SPR (SCAD)
* UNITY (Unity 3D)

### Фонограммалар (дыбысжазбалар)
* AA — Audible Audio Book File
* AAC — Advanced Audio Coding
* AMR — Adaptive Multi-Rate
* APE — Monkey's Audio
* ASF
* CDA — CD Digital Audio
* FLAC — fla
* LAV —  Voucher
* MP3
* MT9 — Music 2.0
* Ogg
* VOC — Creative SoundBlaster
* WAV — Windows PCM/ADPCM
* WMA

### Синтезаторлық фонограммалар
* MIDI
* MOD
* STM, S3M (Stream Tracker)
* .MMF
* Gtp, Gp3, Gp4, Gp5, Gpx (Guitar Pro, Tux Guitar)

### Растрлық суреттер
* BMP (Windows or OS/2 bitmap)
*  (Corel Photo-Paint)
* GIF (Graphics Interchange Format)
* HDR (High Dynamic Range)
* JPEG, JPG, JPE (Joint Photographic Experts Group)
* JPEG 2000 (.jp2)
* PCX (ZSoft PaintBrush)
* PDF (Adobe)
* PDN (Paint.NET Image)
* PNG (Portable Network Graphics)
* PSD (Photoshop document)
* Raw
* TGA (Truevision Targa) (.TGA, .tpic)
* TIFF, TIF (Tagged Image Format)
* WDP, HDP (Windows Media Photo)
* XPM (X pixmap)

### Векторлық суреттер
* AI (Adobe Illustrator)
* CDR (Corel Draw)
* CGM (Computer Graphics Metafile)
* EPS (Encapsulated PostScript format)
* PDF (Adobe)
* PS (PostScript)
* SVG (Scalable Vector Graphics)
* SAI (Paint Tool SAI)
* WMF (Windows Metafile)
** EMF (Extended Metafile)

### Анимация
* ANI (Windows Animated Cursor)
* APNG (Animated PNG)
*  ( Pro)
* FLI (Autodesk Animator)
* GIF
* MNG (Multiple-image Network Graphics)
* SMIL, презентации (открытый аналог Flash)
* SVG (Scalable Vector Graphics) — векторлық графикаға баса назар аударатын презентация форматы
* SWF (Adobe Flash, векторлік графика)
* WLMP (Windows Movie Maker)

### Видео
* 3gp
* ASF
* AVI (Audio Video Interleave)
* BIK (BinkVideo)
* FLV (Flash Video)
* Matroska (.mkv)
* MOV
* MPEG-TS
* MXF (Material eXchange Format)
* Ogg (для Tarkin и Theora)
* QuickTime (.mov, .qt)
* RealMedia
* RIFF-AVI
* Smacker (*.smk)
* SWF (ShockWave File)
* VOB (DVD-Video File)
* WMV
* AVCHD (.mts)

### Басқару қүрылғысы
* MAC — макростар 
* UTS — ?
* POS — Position (Орналасқан жері туралы ақпарат)
* PRG — Project
* FIG — Figure
* INF — орнату ақпараты туралы файл

## Құжаттар

### Мәтінді өңдеу
* Мәтін файлы (.txt)
* AmigaGuide (.guide)
* Radix-64
* Rich Text Format (.rtf) (Microsoftпен қабылданған пішімделген мәтінді сақтайтын файл)
* OpenDocument Text (.odt) (ашық мәтін пішімінің нұсқасы)
* OpenOffice.org/StarOffice Writer (.sxw) (сол секілді, ашық мәтін пішімінің нұсқасы)
* TeX (.tex)
* Texinfo (.texi)
* Troff
* WordPerfect (.wpd)
* Microsoft Word (.doc, .docx, .docm) (бұғатталған Microsoft-формат)
* Lotus Word Pro (.lwp) (Lotus SmartSuite үшін құжатталмаған мәтін пішімі)

### Беттерді сипаттау тілдері
* DVI
* PCL
* PDF
* PostScript (.ps, .ps.gz)
* XML Paper Specification (XPS)

### Электрондық кітаптар
* DjVu (.djv) (Сканерленген кітаптарды сақтауға арналған пішім - тану қолайсыз болған кезде пайдалы, себебі күрделі орналасуына немесе нақты құжатты сақтау қажет болса)
* FictionBook (.fb2, .fb3) (толықтай ашық формат)
* Mobipocket (.mobi) (қалта компьютерлері үшін)
* PDF (орналастырудан кейін кітапты PDF-ке «басып шығару» кезінде)
* RB (формат Rocket eBook)

### [[Белгілеу тілдері]]
* HTML/xHTML
* XML
* SGML

## [[Интернет]] (Web-беттер)
* Статикалық
** HTML — (.html, .htm) — гипермəтінді таңбалау тілі (HyperText Markup Language)
** XML — (.xml) — кеңейтілмелі белгілеу тілі (eXtensible Markup Language)
** XHTML — (.xhtml, .xht) — кеңейтілмелі белгілеу тілі (eXtensible HyperText Markup Language)
** MAF — (.maff) — архивтелген HTML (веб-архив), құрамында бір не бірнеше веб-беттер суретімен және т.б. Жүктелетін контентпен, ZIP  стандартымен қысылған
** MHTML — (.mht, .mhtml) — архивированный HTML (веб-архив), хранит все данные веб-страницы (текст, изображения и проч.) в одном большом файле, упакованном по стандарту MIME (MIME HTML)
* Динамически генерируемые
** ASP — (.asp) — активные серверные страницы от Microsoft (Active Server Page)
** ASPX — (.aspx) — активные серверные страницы на основе .NET от Microsoft (Active Server Page .NET)
** ADP — AOLserver Dynamic Page
** BML — (.bml) — Better Markup Language (templating)
** CFM — (.cfm) — интерпретируемый скриптовый язык программирования ColdFusion
** CGI — (.cgi) — Common Gateway Interface — «общий интерфейс шлюза»
** iHTML — (.ihtml) — Inline HTML 
** JSP — (.jsp) — JavaServer Pages
** Lasso — (.las, .lasso, .lassoapp)
** PL — (.pl) — язык программирования Perl
** PHP — (.php, .phtml) — аббревиатура от *PHP: Hypertext Preprocessor*, первоначально была аббревиатура от *Personal Home Page*
** SSI — (.shtml, .stm, .shtm) — HTML вместе с Server Side Includes

## [[Кестелік процессор|Электрондық кестелер]]
* Таб (табуляция, ASCII код 09)
* Microsoft Excel (.xls, .xlsx, .xlsm) (кең таралған Microsoft-формат, квази-стандарт)
* CSV
* OpenDocument Spreadsheet (.ods) (OASIS электрондық кестесін пайдаланатын ашық формат, XML және Zip әмбебап стандартын қолданушы)
* Quattro
* dif (Кестелік процессорлер кестелер арасындағы алмасу)
* Microsoft Excel 2007 (.xlsx) (жаңа Microsoft-формат)
* 123, WK? — Lotus 1-2-3
* AWS — Ability Spreadsheet
* CLF — ThinkFree Calc
* OpenOffice.org/StarOffice Calc (.sxc) [ашық формат (XML, ZIP) форматтарында, StarOffice-тің *Calc* бағдарламасымен және OpenOffice.org-пен қолданылады
* WKS — Microsoft Works
* gnumeric — GNU gnumeric

## Кітапханалық
(Bibliographic data)
* BibTeX (.bib)
* MARC (см. ISO 2709, Machine-Readable Cataloging records) — .mrc, .iso, .ldb (ldb также — Microsoft Office Access Record-Locking Information)
** MARC21
** UNIMARC
** RUSMARC
** BELMARC

## [[Бағдарламалау]]

### [[Кайнар код]]
* Ассемблер тілі (.asm, басқалар)
* Си (бағдарламалау тілі) (.c, .h тақырып файлдары)
* C++ (.cpp, .cxx, заголовочные файлы .h, .hpp)
* Паскаль (бағдарламалау тілі) (.pas)
* Delphi (бағдарламалау тілі) (.dpr, .pas)
* Бейсик (.bas)
* BBC BASIC (.bbc)
* Java (.java)
* JavaScript (.js)
* C# (.cs)
* Ocaml (.ml)
* Perl (.pl, .pm)
* PHP (.php, .php3, .phtml)
* Python (.py)
* Ruby (.rb, под Windows .rbw)
* Seed7 (.sd7, .s7i кітапханасының файлдары)
* HiAsm (.sha)
* VisSim (.vsm)

### [[Объект коды]]
* a.out (для Unix)
* COFF (*common object file format*)
* ELF
* lib-библиотека данных
* Portable Executable (.exe; используется в Microsoft Windows и некоторых других системах)
* .COM (используется в MS-DOS, Microsoft Windows)
* obj-объект данных

### Пакет файлдары
* bat
* cmd
* btm

## Мұрағаттау пішімдері
* 7z
* ACE
* ARJ
* Bzip2 (.bz2)
* Cab
* CPIO (.cpio)
* Deb (Debian Pakage Manager-Archive)
* Freeze/melt (.F) QNX4 Archive format
* gzip (.gz)
* HA
* IMG, ISO (виртуальный диск)
* JAR
* LHA (.lzh)
* LZO
* LZX
* RAR
* RPM (Red Hat Pakage Manager-Archive)
* SMC System Management Console Format
* tar
* XZ
* ZIP
* ZOO

## Алмасу пішімдері
* CLEAR (Clear Language for Entity Adequate Representation)
* CSV (Comma Separated Values)
* EDI (Electronic Data Interchange)
* DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine)
* DTA или DTAUS (формат обмена данными между банками)
* IFF
* GPX (GPS eXchange Format)
* NetCDF (Network Common Data Form)
* SDXF (Structured Data Exchange Format)
* STDF (Standard Test Data Format)
* XMI (XML Meta Interchange)

## Орнату пішімдері
* deb Debian Package Manager
* MSI Windows Installer (в прошлом Microsoft Installer)
* pkg BeOS SoftwareValet
* RPM используется в Red Hat
* sis, sisx используется в Symbian OS
* APK используется в ОС Android
* CAB используется в Windows Mobile

## [[Диск образдары]]
* ISO ISO 9660
* NRG Nero Burning ROM
* MDS/MDF DAEMON Tools, Alcohol 120%
* CCD/.IMG/.SUB CloneCD
* WIF Windows Imaging Format

## Тағы қараңыз
* Сандық аудиопішімдер
* Видео, «Видео пішімдері»
* Файл атауының кеңейтімі

## Сілтемелер
* Түрі бойынша кеңейтімдерді тізімі
* open-file.ru — Файл кеңейтімдері түрлерінің анықтамалығы және сипаттамасы
* File-extensions.org — The File Extension info site 
* http://www.dotwhat.net/ 
* кеңейтімдерді тізімі  
* http://filext.com/ 
* fileext.ru - Сипаттама форматтары, түрлері және файл кеңейтімдері. Әр түрлі форматтағы файлдарды ашу қалай. 
* Know Extension бағдарламаның сайты!