Өкпе туберкулезінің клиникалық түрі

**Өкпе туберкулезі** – туберкулез микобактериясының әсерінен өкпенің туберкулездік зақымдануы болып табылады.
Өкпе туберкулезі мынадай клиникалық түрлерге бөлінеді:

біріншілік туберкулез кешені;

кеуде ішілік лимфа түйіндерінің туберкулезі;

шашыранды өкпе туберкулезі;

милиарлы өкпе туберкулезі;

ошақты өкпе туберкулезі;

инфильтративті өкпе туберкулезі;

казеозды пневмония;

өкпенің кавернозды туберкулезі;

өкпенің фиброзды-кавернозды туберкулезі;

цирроздық өкпе туберкулезі;

**Үрдістің кезеңі бойынша:**

инфильтрация кезеңі;

ыдырау кезеңі;

себілу кезеңі;

сорылу кезеңі;

тығыздану кезеңі;

тыртықтану кезеңі;

әктену кезеңі.

**Туберкулездің асқынулары:**

қан қақыру;

өкпеден қан кету;

өздігінен пайда болатын пневмоторакс;

плевра эмпиемасы

ателектаз;

өкпе-жүрек және тыныс алу жеткіліксіздігі.

бүйрек және басқа мүшелердің амилаидозы. 

**Біріншілік туберкулез кешені**

Мұнда өкпе тінінде бастапқы кешеннің үш компоненті анықталады:

1) қараю аймағы (пневмонияға ұқсайтын) – біріншілік аффект, табиғаты бойынша біртекті емес, контурлары анық емес 2) лимфангит 3) лимфаденит (биполярлық симптом).

**Кеудеішілік лимфа бездерінің туберкулезі**

Өкпенің пішінін өзгерту:

Контурлар: тегістелген немесе дөңес, (қалыпты – үтір түрінде) сыртқы контурлары – бұлыңғыр;

өкпе түбірі: асимметрия, жоғарғы медиастинаның бір жақты кеңеюі, ені немесе ұзындығының ұлғаюы, перифокальды реакция;

басты бронхының проекциясы (оң жақты локализациясы бар) жабық немесе мүлде анықталмаған;

өкпе сызбасы: лимфа түйіндерінің ұлғаюына байланысты өкпе түбірінің аймағында күшею байқалады.

**Шашыранды өкпе туберкулезі;** 

Екі жақ өкпеде симметриялы шашыранды ошақтар байқалады.

**Милиарлы өкпе туберкулезі**

Екі өкпеде бірдей симметриялы тары тәрізді ұсақ ошақтар, рентгенде тор тәрізді көріністер де байқалады.

**Ошақты өкпе туберкулезі**

Диаметрі 10 мм-ден аспайтын ошақты қараюлар; анық емес контурлары бар, төмен қарқындылықтағы фокалды көлеңкелер тобы анықталды. Көлеңкелердің өлшемі негізінен орташа және үлкен, 4-тен 10 мм-ге дейін болып келеді.

**Инфильтративті өкпе туберкулезі**

Айқын шекаралары жоқ фокалды құрылымның гетерогенді қараю (көбінесе деструкция аймақтары бар) ошақтары және плевра реакциясы болады.

**Казеозды пневмония**

Жайылмалы өкпе туберкулезі, бір бөліктен артық аймақты зақымдайды және клиникасы ( уыттану және кеуделік белгілері) ауыр өтеді.

**Өкпенің кавернозды туберкулезі**

Өкпе аланында сақина тәрізді көлеңкенің болуы. Жаңа пайда болған кавернозды туберкулезде склеротикалық құбылыстар әдетте аздау болады, бірақ кейіннен зардап шеккен бөліктер тығыздалып, айналасында тығыз ошақтар мен фиброзды талшықтар пайда болады. Процесс кейін цирроз фазасына өтуі мүмкін.

**Өкпенің фиброзды-кавернозды туберкулезі**

Бір немесе бірнеше сақина тәрізді көлеңкелер, өкпенің зақымдалған бөліктерінің фиброзды редукциясы, бронхогенді шашырау полиморфты ошақты көлеңкелері анықталады. Қуыс қабырғасының ішкі контурының контурлары айқын, сыртқы контуры тығыздалған, өкпе тінінің айқындығы аздау болып келеді. Кейде қуыста секвестр немесе сұйықтық деңгейі анықталады. Шашырау ошақтары тән.

**Цирроздық өкпе туберкулезі**

Өкпенің зақымдалған бөлігі, көбінесе үстіңгі бөлігі күрт кішірейген және склеротикалық болып келеді. Суреттердегі оның көлеңкесі склероз, деформацияланған туберкулездік қуыстар, тығыз ошақтар және өкпенің сау жерлері ұлғайған болып келеді . Көкірек аралық мүшелер зақымданған жаққа қарай ығысқан, қабырға аралықтары тарылған, плевра қабаттары қалындаған болып көрінеді. «Жылаған тал» симптомы. ****

## Дереккөздер

Санат:Медицина
Санат:Пульмонология