Әмен Елемесұлы Тұяқов

**Әмен Елемесұлы Тұяқов** (1938 жылы 12 ақпанда Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шайыр ауылында туған) - кеңестік және қазақстандық жеңілатлетші. Жеңіл атлетикадан КСРОның Еңбек сіңірген спорт шебері (1965). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1997). Маңғыстау облысының құрметті азаматы.

## Толығырақ
* Әмен Елемесұлы 1938 жылы 12 ақпанда Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шайыр ауылында дүниеге келген.
* 1960 жылы Гурьев педагогикалық инистутының (қазіргі Атырау мемлекеттік университеті)нің физика-математика факултетін бітірген.

## Еңбек жолы
* 1960 жылы Қазақстан чемпионаттары мен спартакиадаларының бірнеше дүркін жеңімпазы.
* Бапкерлері – А.М. Куликова, Б.С. Токарев. 
* 1965 - 1967 жылдары КСРО чемпионатының 100 м жүгіруден күміс меділінің иегері.
* 1962 - 1963 жылдары және 1965 - 1967 жылдары КСРО чемпионатының 200 м-ге жүгіруден алтын медалінің иегері.  
* 1962 - 1963 жылдары 4*100 метрлік эстафеташылар жарысының чемпионы.
* 1963 - 1967 жылдары КСРО халықтары спартакиадасының чемпионы.
* 1966 жылы Еуропа чемпионатында 4*100 метрлік эстафеташылар жарысының күміс жүлдегері Будапешт, Венгрия.
* 1965 жылы кубок жеңімпазы. Штутгарт. Германия. 
* 1965 жылы АҚШ эстафета 4*100, 39,3 КСРО рекорды.
* 1966 жылы КСРО-Англия (1966, Лондон), Франция-КСРО (1965, Киев) және Соц. достастық елдері әскерлері арасындағы матчтық кездесулерінің жеңімпазы. 
* 1963 - 1967 жылдары Ағайынды С. және Г. Знаменскийлерді еске алуға арналған халықар. турнирде 100 және 200 м-ге жүгіруден алтыннан алқа тақты (1963, 1967, Мәскеу).
* 1962 - 1967 жылдары Чехословакиялық Рощитский, польшалық Кусатчинский құрметіне арналған халықар. жарыстың жүлдегері (1962 – 67) болды. 
* Он төрт рет КСРО Қарулы Күштерінің чемпионы атағын иемденді. 
* 6 рет КСРО рекордын жаңартты. 
* 1971 - 1992 жылдары Алматыдағы Қ.Мұңайтпасов атындағы мектеп-интернатта бапкер 
* 1992 - 1999 жылдары жеңіл атлетикадан Қазақстан құрамасының бас бапкері қызметтерін атқарды.

## Мемлекеттік марапаттары
* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған.
* 1965 жылы "Ұлы отан соғысына 20 жыл" медалі
* 1965 жылы КСРОның "Құрмет белгісі" Ордені
* 1965 жылы КСРОның Еңбек сіңірген спорт шебері құрметті атағы берілді.
* 1967 жылы "КСРО Қарулы күштерінe 50 жыл" медалі
* 1970 жылы "Ерен еңбегі үшін Лениннің туғанына 100 жыл" медалі
* 1997 жылы ҚР тұңғыш президенті - елбасы Н.Ә.Назарбаевтың қолынан "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды.
* 2007 жылы елбасының жарлығымен "Құрмет ордені" мен марапатталды.
* 2011 жылы "ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі
* 2011 жылы Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы
* ҚР тұңғыш президенті - елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жеке алғыс хаттарымен марапатталған.
* ҚР тұңғыш президенті - елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жеке айрықша белгідегі "Алтын барыс" төсбелгісінің иегері.
* Маңғыстау облысының құрметті азаматы.

## Дереккөздер

Санат:Қазақстан жеңіл атлеттері
Санат:КСРО спорт шеберлері
Санат:КСРО спартакиадасының чемпиондары
Санат:КСРО спортшылары
Санат:КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шеберлері
Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Санат:КСРО жеңіл атлеттері
Санат:Маңғыстау облысының құрметті азаматтары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер