Рагнарөк

**Рагнаро́к** (ескі сканд. Ragnarök, Ragnarøkkr - «Құдайлардың азабы»), неміс-скандинав мифологиясында - құдайлар мен хтондық құбыжықтар арасындағы соңғы шайқастан кейін құдайлардың және бүкіл әлемнің өлімі.

### Сипаттамасы
Рагнарок туралы пайғамбарлықты, мифологиялық дереккөздерге сәйкес, өлі көріпкел Вольва айтқан, оны осы мақсат үшін Один қабірден арнайы шақырған.

Рагнароктың хабаршысы Балдердің құдайының өлімі, содан кейін рулық нормалардың бұзылуы, туыстар арасындағы қанды қақтығыстар («апа-қарындастардың балалары») және моральдық хаос болды. Рагнароктың сюжеті «Вафтруднирдің», «Үлкен Эдданың» және «Кіші Эдданың» сөйлеген сөздерінде кездеседі.

Пайғамбарлық бойынша, Рагнарок күні құбыжық қасқыр Фенрир оның байламдарынан босатылады. Оның ұлы, Күнді қуып келе жатқан Скөлл (ескі сканд. Sköll - «сатқын») атты алып қасқыр ақыры оны қуып жетеді. Фенрирдің екінші ұлы, Хати (ескі cкан. Хати - «жек көруші») атты қасқыр айды басып алады. Әлемдік жылан Джормунгандр тереңнен шыққанда, теңіз оның жағасынан асып кетеді.Жалынды алып Суртр оларға жерді күйдіретін жалындаған қылышпен қосылады; жер асты әлемінің иесі Хел және өтірік пен алдаудың құдайы Локи, аяз алыптары - Гримтурсен мен Жотунмен бірге. Су тасқынынан азат етілген «Наглфар» кемесі Хельхаймнан Йотун әскерімен бірге жүзеді. Муспелхайм ұлдарының әскері құлайтын кемпірқосақ Бифрост көпірі арқылы өтеді.

Один бастаған барлық Эйсирлер және құдайлардың қамқоршысы Хеймдалл шақыратын барлық Эйнхерджарлар оларға қарсы шығып, Джальлархорнды - «қатты мүйізді» үрлейді. Шайқас алдында Один ақыл-кеңес сұрап, даналықтың иесі Мимирге барады.

Шайқас Вигрид жазығында өтеді. Один Фенрирмен шайқасады және оны өлтіреді, бірақ Одиннің ұлы Видар дереу қасқырдың аузын жыртады (немесе оны қылышпен тесіп жібереді). Тор жылан Джормунгандрмен соғысып, оны өлтіреді, бірақ оның уынан өзі құлап қалады. Құдай Фрейр Суртпен соғысады және семсерін қызметші Скирнирге беріп, өледі; Хеймдалл - Локимен; Тир - Гарм итімен. Жамандық та, жақсылық та жеңе алмайтынын көрген алып Сурт оттың барлық өлтіруші күшін өз бақылауына жинап, оны жерге түсіреді, осылайша Қараңғылық пен Жарықтың шайқасын аяқтайды.

Бірақ дүниенің өлімі оның қайта жандануымен жалғасады: Одиннің ұлдары - Видар мен Вали, ал Тордың ұлдары - Мжолнир балғасын мұрагер ететін Магни мен Моди аман қалып, Айдаволл аңғары орналасқан жерге қоныстанады. бұрын (Асгард орталығында) болған. Балдер мен оны байқамай өлтірген соқыр құдай Ход өлілер патшалығынан оралып, бір-бірімен татуласады. Ходдмимир тоғайында жасырынған екі адам аман қалады - Лив пен Ливтрасир, олар қайтадан жаңа адамзат нәсілін тудырады.

### Этимология
Ескі скандинав тіліндегі Ragnarok сөзі: ragna - региннен шыққан ілік септік - «лордтар», «ұлы»; rk - «рок», «тағдыр», ескі үндіге жақын. расанам, Праслав. *rokъ[1] бірдей мағынада. Сонымен, «Рагнарок» сөзбе-сөз аударғанда «лордтардың өлімі», мағынасында «құдайлардың азабы» дегенді білдіреді. «Frá ragnarokum» - «Кіші Эддадағы» «Гильвидің көрінісі» 51-ші миф дәстүрлі түрде орыс тіліне «Құдайлардың ымырты» деп аударылады; бәлкім, «күн батуы» дегенді білдіретін Рагнарёккрмен аяқталатын røkkr әсер еткен болуы мүмкін. Атап айтқанда, «Құдайлардың ымырты» (нем. Götterdämmerung), Рихард Вагнердің операсының атауы.

### Қазіргі мәдениеттегі Рагнарок
Скандинавиялық мифология контекстінде, бірақ Рагнарокты шығармашылықпен қайта ойластырумен (күн күркіреуі құдайы Тордың өлімнен қайта тірілгенімен, құдайларсыз қараңғы әлемде құбыжықтармен соғысты аяқтау үшін) Уолт Саймонсон осы тақырып бойынша түпнұсқа комикстер сериясын жасады. 2014–2017 жылдары барлығы 12 шығарылым шығарылды, оларды IDW әрқайсысы 6 нөмірден тұратын екі жинаққа жинады: 2015 жылы «Тірі қалған соңғы құдай» (2017 жылы AST орыс тіліне бейімделген) және 2017 жылы «Өлгендердің мырзасы» .

Рагнарок келесі бейне-ойындарда атап өтілген:

Assassin's Creed Valhalla - бұл ойыншыны скандинавиялық мифологияның параллель әлемдерінің біріне апаратын сюжеттік қосымша, ал басты кейіпкер - скандинавиялық пұтқа табынушылардың басты құдайы - Один

God of War және God of War: Ragnarök - Кратос ұлы Атреуспен бірге әлемде Фимбулвинтерді тудырады - үш жылдық қыс, одан кейін Рагнарок.

Max Payne - Нью-Йорк түнгі клубы Рагнарок деп аталады.

### Дереккөздер

1.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%91%D0%BA

Санат:Скандинавия мифологиясы