Камелот

**Камелот** () — Король Артурмен байланысты аңызға айналған сарай.
Ертедегі Артурлық материалда болмаған Камелот алғаш рет XII ғасырдағы француз романстарында пайда болды және Ланселот-Грейл циклінен бастап, ақырында Артур патшалығының фантастикалық астанасы және Артур әлемінің символы ретінде сипатталды.

Ортағасырлық мәтіндер Ұлыбританияның бір жерінде орналастырады және кейде оны нақты қалалармен байланыстырады, дегенмен нақты орны ашылмаған. Көптеген ғалымдар толығымен ойдан шығарылған деп санайды, анықталмаған географиясы серілік роман жазушылары үшін өте қолайлы. Соған қарамастан, «нағыз Камелоттың» орналасқан жері туралы даулар XV ғасырдан бері пайда болды және бүгінде танымал жұмыстарда және туристік мақсатта жалғасуда.

## Этимологиясы
Атаудың туындысы белгісіз. Оның ортағасырлық француз артуриялық романстарында көптеген әртүрлі емлесі бар, соның ішінде *Камаалот, Камалот, Чамалот, Камелет (кейде Камчилот деп оқылады), Камаалот, Каамалот, Камахалот, Камаелот, Камаалот, Камалот, Каамалот, Камалот, Камелот, Камалот, Камаелотме, Камаелотме, Камаелотме*. Артур ғалымы Эрнст Брюггер бұл Уэльс дәстүріндегі Артурдың соңғы шайқасы, Камланн шайқасы болған жердің бүлінуі деп болжады. Роджер Шерман Лумис бұл жер атауы Кавалоннан шыққан деп есептеді, Авалонның бүлінуі (Бретондық *Каваллон* жер атауының әсерінен) деп болжады. Одан әрі Каваллон Артурдың Каерлеондағы басқа дәстүрлі сотымен (Уэльстегі Каер Ллеон) шатасу салдарынан Кавалон Артурдың астанасы болды деп ұсынды.

Басқалары британдық темір дәуірінен және романо-британдық жер атауынан шыққан Камулодунум, Рим Ұлыбританияның алғашқы астаналарының бірі және романо-британ мәдениетінде маңызды болатынын ұсынды. Шынында да, Рим империясының институттарын және Субримдік Британияның тарихын зерттеуге маманданған ағылшын тарихшысы Джон Моррис өзінің «Артур дәуірі» кітабында романизацияланған британдықтардың ұрпақтары Рим тұсындағы бейбітшілік пен гүлденудің алтын ғасырына қарағандықтан, Артуриан астанасының «Камелот» атауы Британдық легендаға ие болуы мүмкін деп ұсынды. Рим дәуірінде. Алайда, Кретьен де Труаның Камулодунум есімімен қай жерде кездескені немесе неліктен Камаалот деп бергені белгісіз, дегенмен Урбан Т. Холмс Кретьен Плинийдің Табиғат тарихының 2-кітабына қол жеткізе алады деп сендірді.
## Орта ғасыр әдебиеті
Камелоттағы Артурдың сарайы Кретьеннің 1170 жылдарға жататын *Ланселот, арбаның рыцарь* поэмасында алғаш рет айтылған, бірақ барлық қолжазбаларда кездеспейді. C қолжазбасында (Paris, Bibliothèque Nationale de France, fonds français 794, folio 27r), шын мәнінде Кретьеннің түпнұсқа мәтінінің дұрыс оқылуын қамтуы мүмкін, жер атауының орнына ескі французша con lui plot тіркесі бар, «өзі қалағандай» дегенді білдіреді. Басқа қолжазбаларда бұл атау *Чамалот* (MS A, f. f. f. 196r), *Камахалот* (MS E, f. 1r), *Камаалот* (MS G, f. 34f) және *Камалот* (MS T, f. 41v) сияқты әр түрлі жазылады; MS V (Ватикан, Библиотека Ватикана, Регина 1725) құрамында оны қамтитын үзіндінің қалған бөлігімен бірге аты жоқ. Камелот тек өтпеліде айтылады және сипатталмайды:
Кретьеннің поэмасындағы ешнәрсе Камелоттың кейінгі романстардағы маңыздылығын көрсетпейді. Кретьен үшін Артурдың бас соты Уэльстегі Керлеонда болды; бұл Гальфрид Монмутский «Historia Regum Britanniae» және одан кейінгі әдебиеттеріндегі патшаның негізгі базасы болды. Кретьен Артурды ортағасырлық монарх сияқты бірқатар қалалар мен құлыптарда сот жүргізіп отырған бейнелейді.

Тек XIII ғасырдағы француз прозалық романстары, соның ішінде Вульгат және Вульгаттан кейінгі циклдар, Камелот Кэрлеонды алмастыра бастады, тіпті сол кезде де Камелотқа қолданылған көптеген сипаттамалық мәліметтер Джеффридің Уэльс қаласын бұрынғы үлкен суретінен алады. Ағылшын немесе уэльс тілдерінде шығарылған осы кезеңдегі артуриялық романстардың көпшілігі бұл үрдісті ұстанбады; Камелот сирек аталды және әдетте француз тілінен аударғанда. Бір ерекшелік *Сэр Гавайн мен Жасыл рыцарь* болып табылады, Артурдың сарайын «Камелотта» орналастырады; дегенмен, Ұлыбританияда Артурдың соты әдетте Кэрлеонда немесе Карлайлда орналасқан, әдетте француз романстарының «Кардуэлімен» бірдей.

Ланселот-Грейл циклі және оған әсер еткен мәтіндер Камелот қаласын Астолаттан төмен қарай өзен бойында орналасқан етіп бейнелейді. Жазықтар мен ормандармен қоршалған және оның керемет соборы, Әулие Стивен соборы, бастапқыда ариматеялық Джозефтің ұлы Иосиф Флавий құрған, Артурдың Дөңгелек үстел рыцарларының діни орталығы болып табылады. Онда Артур мен Гвиневера үйленді және көптеген патшалар мен рыцарьлардың қабірлері бар. Құдіретті сарайда Мерлин мен Утер Пендрагон жасаған дөңгелек үстел орналасқан; Дәл осы жерде Галахад Қауіпті қоршауды жеңеді және рыцарлар Қасиетті Грааль туралы аянды көріп, оны табуға ант береді. Джустар көбінесе қала сыртындағы шалғында өтеді.

Оның нақты емес географиясы романстарға жақсы қызмет етеді, өйткені Камелот Артур сарайы мен ғаламның қуатты символынан гөрі сөзбе-сөз орынға айналады. *Перлесваус* романсындағы Перцифальдың анасының үйі ретінде көрсетілген Камаалот бар. Паламедте және кейбір басқа жұмыстарда, соның ішінде Вульгаттан кейінгі циклде, Корнуоллдың сатқын королі Марк Артурдың Камелоты Камланн шайқасынан кейін Логреске басып кірген кезде ақырында жермен жексен етті. *Тавола Ритонда* Камелот тасталды және Артур қайтыс болғаннан кейін күйреді.

Джеффридің Карлеон туралы керемет сипаттамасынан Камелот өзінің әсерлі сәулетін, көптеген шіркеулерін және тұрғындарының рыцарьлығы мен сыпайылығын алады. Джеффридің сипаттамасы өз кезегінде Уэйлстің ауызша дәстүрінде Артур сарайының ұлылығы туралы бұрыннан қалыптасқан дәстүрге сүйенді. *Мабиногионмен* байланысты және бірінші рет XI ғасырда жазылған *Калух пен Олвен* ертегісі Артурдың залы мен сол жерден үлкен шытырман оқиғаларға баратын оның көптеген күшті жауынгерлерінің драмалық суретін салады, оны Корнуоллдағы белгісіз жердегі Селливигке орналастырады.

Целливигтегі сот қалған ерте уэлйс қолжазбаларында ең көрнекті болғанымен, Уэйлс триадаларының әртүрлі нұсқалары Артурға кельт британдықтары тұратын аймақтардың әрқайсысында: Корнуолл, Уэлйс және Хен Огледтте бірнеше соттар беруге келіседі. Бұл IX ғасырда кең тараған ауызша дәстүрлердің әсерін көрсетеді, олар Артурдың орны сияқты әртүрлі жер атаулары мен ерекшеліктерде жазылған, бұл Артурдың белгілі және Ұлыбританияның Бриттондық аймақтарындағы көптеген жерлермен байланыстырылған кейіпкер екенін көрсетеді.  Тіпті осы кезеңде Артурды бір жерге байлау мүмкін емес еді. Көптеген басқа жерлер Артурдың кейінгі романстарында сотты өткізетін орын ретінде көрсетілген, Карлайл мен Лондон, мүмкін, ең көрнектілері.

XV ғасырда ағылшын жазушысы Томас Мэлори негізінен француз романстарына негізделген *«Морт д'Артур»* шығармасында бүгінгі күні ең танымал Камелот бейнесін жасады. Камелотты Англиядағы Уинчестермен нық сәйкестендіреді, бұл сәйкестендіру ғасырлар бойы танымал болып қала берді, бірақ оны Уэлйстегі орынды таңдаған Малоридің редакторы Уильям Кекстон қабылдамады.

## Сәйкестендірулер

## Дереккөздер

Санат:Ойдан шығарылған сарайлар
Санат:Артуриан географиясы
Санат:Мифтік қалалар
Санат:Әдебиеттен шыққан көркем ғимараттар мен құрылыстар
Санат:Король Артур