open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Галина Андреевна Адаменко

**Галина Андреевна Адаменко** - Социалистік Еңбек Ері (1948), агроном. 1922 жылы Украинада, Полтава облысы, Велико-Богачев ауданы, Попов cелосында туған.

## Өмірбаян
2004 жылы 5 мамырда Галина Адаменко Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығымен «Мемлекетке сіңірген еңбегі, қоғамды топтастырудағы белсенді қоғамдық қызметі үшін және 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысының жеңісіне 59 жылдығына байланысты «Құрмет» орденімен марапатталды.

## Еңбек жолдары
* 1942 жылы - Жамбыл облысы, Мерке ауданындағы "Красный Октябрь" колхозында агроном, кейін аға агроном.
* 1949 - 1960 жылдар - Шу МТС-інің директоры.
* 1960 - 1969 жылдар - Шу ауданындағы"Новый путь" колхозының председателі. 
* 1969-1977 жылдар - Шу ауданы атқару комитетінің преседателі.
* 1977 жылдан аудандық өсімдік қорғау стансасының бастығы болды.

## Жетістігі
* 1952-1954 жылдары - Қазақстан Компартиясы ОК-інің мүшесі.
* 2 - сайлауда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты.
* 3-4 - сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты.

## Наградалары
* Ленин ордені (1948)
* Еңбек Қызыл Туы ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1948)
* Құрмет Белгісі ордені
* Құрмет ордені (5 мамыр 2004 жыл)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары
Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары
Қапиза Әбдіғұлов

**Қапиза Әбдіғұлов**- Социалистік Еңбек Ері (1966), агроном, ауыл шаруашылығы озаты. 8 тамыз 1924 жылы Алматы облысы, Талғар ауданы, Бірлік ауылында туған.

## Еңбек жолдары
* 1942-1949 жылдары Совет Армиясы қатарында болған.
* 1949 жылдан КОКП мүшесі.
* 1951-1952 жылдары "Қызылту" колхозының бухгалтері.
* 1958 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданындағы И.В.Мичурин атындағы колхоздың председателі.
* 1969 жылы Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтын бітірген.

## Жетістігі
* 7-8 - сайлауда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты.
* 5 - сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты.

## Наградалары
* Ленин ордені
* Октябрь революциясы ордені
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1966)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Данияның әкімшілік аймақтары

**Данияның әкімшілік аймақтары** 2007 жылы өткізілген муниципалдық реформалар нәтижесінде құрылды. Жаңа құрылған бес аймақ Даниядағы дәстүрлі *[[амт]]тарды* ауыстырды. Сонымен қатар, ұсақ *[[Муниципалитет|коммуналар]]* ірілеу әкімшілік бірліктерге біріктірілді. Осы шаралар нәтижесінде муниципалитеттер саны 271-ден 98-ге дейін қысқартылды.

## Аймақтар тізімі

## Міндеттері
Жаңа аймақтардың басты бағыты денсаулық сақтау болып табылады. Сонымен қатар, олар халықтың жұмыспен қамтылуы және қоғамдық көліктер (автобустар, темір жолдары) жөнінде жауапты.

## Тағы қараңыз
* Дания
* Гренландия
* Фарер аралдары

## Сыртқы сілтемелер
* Danish Ministry for Economic Affair and the Interior - Statistics department Statistical information about Danish regions and municipalities 
* The Ministry´s home page with report from the Commission on Administrative Structure etc. 
* Home page of Regions. Click on map to access a Region's home page 
* Budget of the Regions
* Statistikbanken.dk Budget
* Statistikbanken.dk Budget
* English home page of State Administrations
* Areas of concern (adoption etc.)
* Ministry of Employment 
* Links to the 4 employment regions
* Regionalization and devolution: Proposed new regions of Norway (powerpoint slide show) 
* Maps (pdf) showing local/regional administration 1660-2007 
* Map with named municipalities and regions  
* Krak searchable/printable map (outline of municipality visible, but does not print out!)
* Statistics Denmark

Санат:Дания
Санат:Тізімдер
Николай Сергеевич Гульницкий

**Николай Сергеевич Гульницкий** - Социалистік Еңбек Ері (1979), тау-кен инженері. 22 мамыр 1922 жылы Украинада, Кировград облысы, Александрия қаласында туған.

## Еңбек жолдары
* 1961 жылдан КОКП мүшесі.
* 1963 жылдан бастап Қарағандыдағы Костенко атындағы шахтаның директоры болды.
* 10-шы бесжылдықта ол басқарған шахта ұжымы жоспардан тыс 650 мың т көмір өндірді.
* 1978 жылы әр жұмыскерге шаққанда 122,1 т көмір өндіріліп, жоғары Еңбек өнімділігі көрсетті.

## Жетістігі
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лаураеты (1972)

## Наградалары
* 2 рет Ленин ордені
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1979)
* Медальдар

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* Яркий след на земле Карагандинской

Санат:Социалистік еңбек ерлері

Санат:Украиндар
Дания коммуналары

**Коммуналар** () — Даниядағы ең төменгі әкімшілік-мемлекеттік бірлік.

2007 жылға дейін Дания 270 коммунаға бөлінген еді. 2007 жылдың 1 қаңтар күні өткен муниципалдық реформалардан кейін коммуналар саны 98-ге дейін қысқартылды. Сонымен бірге коммуналар-амттар және мемлекеттік құрылымдар жойылды. 

Әрбір коммунаның бас мекемесі бургомистр басшылық ететін және демократиялық жолмен сайланатын *коммуналық кеңес* болып табылады. Коммуналық кеңестерге сайлаулар әдетте 4 жылда бір рет қарашаның үшінші сейсенбісіне белгіленеді. Таяудағы коммуналық және аймақтық сайлаулар 2013 жылдың 19 қарашасында өтеді. Ал алғашқы сайлаулар 2005 жылдың 15 қарашасында өткізілді — сонда коммуналық кеңеске 2.522 мүше, ал аймақтық кеңеске 205 мүше сайланды.

Коммунадағы орындау жұмыстарын *коммуналық директор* басқарады.

Фарер аралдары және Гренландия Данияның автономиялық облыстары болып табылады және өз кезегінде коммуналарға бөлінеді (Фарер аралдары 34 коммунаға, ал Гренландия 18 коммунаға).

## Тағы қараңыз
* Даниядағы коммуналар тізімі

## Сыртқы сілтемелер
* Даниядағы 98 коммунаның картасы 

Санат:Данияның әкімшілік бөлінуі
Санат:Әкімшілік бірліктер
Брённерслев (коммуна)

**Брённерслев** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 633,18 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,47 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 35525 адамды (ерлер — 17911, әйелдер — 17614; шет елдердің азаматтары — 874) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Брённерслев (Brønderslev)
* Дроннинглунн (Dronninglund)

## Темір жол станциялары
* Брённерслев (Brønderslev)

## Суреттер

Сурет:Serritslev Kirke 1.jpg|
Сурет:Brønderslev - Hotel Phønix.JPG
Сурет:Brønderslev - Vandtårnet.JPG
Сурет:Brønderslev - Teknisk Skole.JPG


## Сыртқы сілтемелер
* Брённерслев borger.dk сайтында
* Ресми сайт 

Санат:Дания коммуналары
*
Ольборг (коммуна)

**Ольборг** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 1143,99 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 2,65 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 195145 адамды (ерлер — 97275, әйелдер — 97870; шет елдердің азаматтары — 9103) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Хальс (Hals)
* Нибе (Nibe)
* Сайльфлод (Sejlflod)
* Ольборг (Aalborg)

## Темір жол станциялары
* Ольборг (Aalborg)
* Ольборг Вестбю (Aalborg Vestby)
* Линнхольм (Lindholm)
* Скальборг (Skalborg)
* Свенструп (Svenstrup)

## Суреттер

Сурет:Aalborg NyTorv 2004 ubt.jpeg
Сурет:2004 02 27 Aalborg baanegaard.JPG
Сурет:A_bus_stop_in_Aalborg,_Denmark_2004_ubt.jpg
Сурет:AAUNI05 ubt.jpg
Сурет:Aalborg_house.JPG
Сурет:Gravensgade, Aalborg 2006.jpg
Сурет:Aalborg jomfru_ane_gade_1.JPG
Сурет:2006_08_22 094850 Aalborg 2ubt.jpeg


## Сыртқы сілтемелер
* Ольборг borger.dk сайтында
* Ресми сайт 
* Ольборга назар аударарлық орындары scandiko.ru сайтында 

Санат:Дания коммуналары
*
Йёрринг (коммуна)

**Йёрринг** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 929,58 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 2,16 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 67121 адамды (ерлер — 33461, әйелдер — 33660; шет елдердің азаматтары — 2069) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Хиртсхальс (Hirtshals)
* Йёрринг (Hjørring)
* Лёккен-Вро (Løkken-Vrå)
* Синналь (Sindal)

## Темір жол станциялары
* Эммерсбек (Emmersbæk)
* Херрегорспаркен (Herregårdsparken)
* Хиртсхальс (Hirtshals)
* Йёрринг (Hjørring)
* Хорне (Horne)
* Квегторвет (Kvægtorvet)
* Лиллееден (Lilleheden)
* Синналь (Sindal)
* Сённербю (Sønderby)
* Тегльгорсвай (Teglgårdsvej)
* Тольне (Tolne)
* Торнбю (Tornby)
* Веллингсхёй (Vellingshøj)
* Видструп (Vidstrup)
* Вро (Vrå)

## Суреттер

Сурет:Nordjyske Jernbaner 224 ubt.jpeg|Херрегорспаркен
Сурет:Kvægtorvet Station ubt.jpg|Квегторвет


## Сыртқы сілтемелер
* Йёрринг borger.dk сайтында
* Ресми сайт 

Санат:Дания коммуналары
*
Лесё (коммуна)

**Лесё** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 113,81 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 0,26 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 2003 адамды (ерлер — 1008, әйелдер — 995; шет елдердің азаматтары — 50) құрады.

## Суреттер

Сурет:Byrumkirke læsø.JPG
Сурет:Pigestenen Læsø.JPG
Сурет:Højsande læsø.JPG
Сурет:Saltsydning.jpg
Сурет:Læsøhouse.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Лесё borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Мариагер-фьорд (коммуна)

**Мариагер-фьорд** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 722,93 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,68 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 42667 адамды (ерлер — 21537, әйелдер — 21130; шет елдердің азаматтары — 1295) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Мариагер (Mariager)
* Арден (Arden)
* Хадсунн (Hadsund)
* -Хобро (Hobro)

## Темір жол станциялары
* Арден (Arden)
* Хобро (Hobro)

## Суреттер

Сурет:mariagerfjord-alskirke.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Мариагер-фьорд borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Морсё (коммуна)

**Морсё** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 367,67 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 0,85 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 22091 адамды (ерлер — 11138, әйелдер — 10953; шет елдердің азаматтары — 544) құрады.

## Суреттер

Сурет:Nykøbing Mors - Hotel Pakhuset.jpg
Сурет:Nykøbing Mors - set fra Havnen.jpg
Сурет:Nykøbing Mors - statue af hest.JPG
Сурет:Nykøbing Mors Kirke.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Морсё borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Фредерисия (коммуна)

**Фредерисия** () — Оңтүстік Дания облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 134,46 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 0,31 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 49463 адамды (ерлер — 24690, әйелдер — 24773; шет елдердің азаматтары — 2085) құрады.

## Темір жол станциялары
* Фредерисия (Fredericia)
* Таулоу (Taulov)

## Суреттер

Сурет:Christianskirken Fredericia.JPG|
Сурет:prinsens_port.PNG


## Сыртқы сілтемелер
* Фредерисия borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Даниядағы коммуналар тізімі

Астында Даниядағы қазіргі коммуналар тізімі көрсетілген. Коммуналар саны 2007 жылдың 1 қаңтарында 270-тен 98-ге дейін қысқартылды.

## Коммуналар
#### Солтүстік Ютландия облысы

Солтүстік Ютландия облысының коммуналары:
 
* Брённерслев (Brønderslev)
* Вестиммерланн (Vesthimmerland)
* Йёрринг (Hjørring)
* Лесё (Læsø)
* Мариагер-фьорд (Mariagerfjord)
* Морсё (Morsø)
* Ольборг (Aalborg)
* Ребилль (Rebild)
* Тистед (Thisted)
* Фредериксхаун (Frederikshavn)
* Яммербугт (Jammerbugt)


#### Орталық Ютландия облысы

Орталық Ютландия облысының коммуналары:
 
* Виборг (Viborg)
* Икаст-Бранне (Ikast-Brande)
* Лемвиг (Lemvig)
* Норддюрс (Norddjurs)
* Оддер (Odder)
* Орхус (Århus)
* Раннерс (Randers)
* Рингкёбинг-Скьерн (Ringkøbing-Skjern)
* Самсё (Samsø)
* Силькеборг (Silkeborg)
* Сканнерборг (Skanderborg)
* Скиве (Skive)
* Струэр (Struer)
* Сюддюрс (Syddjurs)
* Фаврсков (Favrskov)
* Хеденстед (Hedensted)
* Хернинг (Herning)
* Хольстебро (Holstebro)
* Хорсенс (Horsens)


#### Оңтүстік Дания облысы

Оңтүстік Дания облысының коммуналары:
 
* Ассенс (Assens)
* Биллунн (Billund)
* Вайен (Vejen)
* Вайле (Vejle)
* Варде (Varde)
* Кертеминне (Kerteminde)
* Кольдинг (Kolding)
* Лангеланн (Langeland)
* Миддельфарт (Middelfart)
* Норфюнс (Nordfyns)
* Нюборг (Nyborg)
* Обенро (Aabenraa)
* Оденсе (Odense)
* Свеннборг (Svendborg)
* Сённерборг (Sønderborg)
* Тённер (Tønder)
* Фанё (Fanø)
* Фоборг-Миттфюн (Faaborg-Midtfyn)
* Фредерисия (Fredericia)
* Хадерслев (Haderslev)
* Эрё (Ærø)
* Эсбьерг (Esbjerg)


#### Зеландия облысы

Зеландия облысының коммуналары:
 
* Вордингборг (Vordingborg)
* Греве (Greve)
* Гульдборгсунн (Guldborgsund)
* Калуннборг (Kalundborg)
* Кёге (Køge)
* Лайре (Lejre)
* Лолланн (Lolland)
* Нествед (Næstved)
* Одсхерред (Odsherred)
* Рингстед (Ringsted)
* Роскилле (Roskilde)
* Слагельсе (Slagelse)
* Сольрёд (Solrød)
* Сорё (Sorø)
* Стевнс (Stevns)
* Факсе (Faxe)
* Хольбек (Holbæk)


#### Астаналық облыс

Астаналық облысының коммуналары:
 
* Аллерёд (Allerød)
* Альбертслунн (Albertslund)
* Баллеруп (Ballerup)
* Борнхольм (Bornholm)
* Брённбю (Brøndby)
* Валленсбек (Vallensbæk)
* Видовре (Hvidovre)
* Гентофте (Gentofte)
* Гладсаксе (Gladsaxe)
* Глоструп (Glostrup)
* Грибсков (Gribskov)
* Драгёр (Dragør)
* Исхёй (Ishøj)
* Копенгаген (København)
* Люнгбю-Торбек (Lyngby-Taarbæk)
* Рёдовре (Rødovre)
* Рудерсдаль (Rudersdal)
* Торнбю (Tårnby)
* Фреденсборг (Fredensborg)
* Фредериксберг (Frederiksberg)
* Фредерикссунн (Frederikssund)
* Фуресё (Furesø)
* Хальснес (Halsnæs)
* Хёе-Тоструп (Høje-Taastrup)
* Хельсингёр (Helsingør)
* Херлев (Herlev)
* Хёрсхольм (Hørsholm)
* Хиллерёд (Hillerød)
* Эгедаль (Egedal)


## Тағы қараңыз
* Дания коммуналары

Санат:Дания
Санат:Тізімдер
Вестиммерланн (коммуна)

**Вестиммерланн** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 776,22 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,80 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 38277 адамды (ерлер — 19420, әйелдер — 18857; шет елдердің азаматтары — 1346) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Олеструп (Aalestrup)
* Фарсё (Farsø)
* Лойстёр (Løgstør)
* Орс (Aars)

## Суреттер

Сурет:Aggersborg Viking Castle.jpg
Сурет:Aggersborg stor.jpg
Сурет:Fyrkat hus stor.jpg
Сурет:Hessel.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Вестиммерланн borger.dk сайтында 
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Ребилль (коммуна)

**Ребилль** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 622,75 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,44 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 28753 адамды (ерлер — 14637, әйелдер — 14116; шет елдердің азаматтары — 777) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Нёрагер (Nørager)
* Скёрпинг (Skørping)
* Стёвринг (Støvring)

## Темір жол станциялары
* Скёрпинг (Skørping)
* Стёвринг (Støvring

## Суреттер

Сурет:Øster Hornum Kirke01.jpg|


## Сыртқы сілтемелер
* Ребилль borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Тистед (коммуна)

**Тистед** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 1101,65 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 2,56 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 45549 адамды (ерлер — 22973, әйелдер — 22576; шет елдердің азаматтары — 1616) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Ханстхольм (Hanstholm)
* Тистед (Thisted)
* Сюттхю (Sydthy)

## Темір жол станциялары
* Бедстед Тю (Bedsted Thy)
* Хёрдум (Hørdum)
* Хуруп Тю (Hurup Thy)
* Шёрринг (Sjørring)
* Снедстед (Snedsted)
* Тистед (Thisted)
* Идбю (Ydby)

## Суреттер

Сурет:Thisted-kirke-2000.jpg|
Сурет:Thisted kirke.JPG
Сурет:Thisted Storegade.jpg
Сурет:Lit mindes.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Тистед borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Селин Дион

**Селин Дион** (1968 жылы 30 наурызда туған) — канадалық әнші. Квебек провинциясындағы көп балалы отбасылардың бірінде туған. Отбасының кенжесі. Ата-анасы музыкант болғандықтан, Селин киелі сахнаға ерте жастан-ақ аяқ басты.

## Өмірбаяны
нобай|солға|1994 жыл, Анжелил мен Селиннің үйлену тойы
нобай|солға|Анджелил мен Селин ұлдарымен бірге
12 жасында Селин өзінің тұңғыш әнін анасының көмегімен жазып шығып, әнді танымал француз әншісі Женет Реноның альбомынан табылған мекенжайға жолдайды. Ол ән менеджер Анжелилдің қолына түседі. Анжелилден жауап болмаған соң, Селиннің ағасы телефон арқылы хабарласып: «Сіздің кассетаны тыңдамағаныңызға сенімдімін, егер тыңдаған болсаңыз, дереу бізге хабарласатын едіңіз!» дейді. Әнді тыңдаған күні-ақ Анжелил Селинді өзінің кеңсесіне шақырады. Селиннің әнін өз аузынан тыңдағанда, менеджер өзін ұстай алмай, толқып, жылап жіберген деседі.

Анжелил Селиннің тұңғыш табынушысы еді. Осыдан кейін Селин күллі әлемді әнімен, өнерімен жаулау жолына түсті. Осынша ерекше дарынға куә болған Анжелил көп ойланбастан Селиннің альбомын шығару үшін үйін сатып жібереді. Анжелилдің бұл сенімі далаға кеткен жоқ. Бұл альбом Канадаға кеңінен таралып, жас Селин 1982 жылы Жапониядағы сазгерлер байқауының жүлдегері атанды.

Селин 18 жасында Майкл Джексонды теледидардан көріп, менеджеріне: «Менің де осындай атақты болғым келеді!» деп айтқан деседі. Осыдан кейін менеджері Селиннің сыртқы келбетін ретке келтіріп, шашын кестіріп, ағылшын мектебіне жаздырады.

## Марапаттары
*1988 жылы әнші Felix Awards жүлдесін қанжығасына байлайды.

*1988 жылы Дублинде өткен Евровидения байқауында 600 миллион көрерменнің алдында ән шырқап, бас жүлдені жеңіп алады. Осы жылы Селин мен менеджерінің арасындағы қарым-қатынас іскерлік қарым-қатынас шеңберінен шығып, бірнеше жылдан соң, екеуі некеге тұрады. Аралары 26 жас болса да, бұл екеуі жалпақ әлемге шынайы махаббаттың бар екенін дәлелдеді.

*1990 жылы ол өзінің тұңғыш ағылшын тіліндегі альбомын жазып шығады. Альбомдағы  «Where Does My Heart Beat Now» әні АҚШ-тың ең үздік ТОП-5 әнінің қатарына кіреді. 
Нағыз атақ Дионға Пибо Брисонмен бірге шырқаған «Beauty and the Beast» (мультфильм саундтрегі) әнінен кейін келеді. Бұл ән арқыны Селин Дион Грэмми мен Оскар жүлделерін қатарынан жеңіп алды.

*1996 жылы әншінің «Falling into You» атты альбомы жарық көріп, америкалық сатылымда көш бастайды. Альбомда әлсіз деген ән болмады. Күллі дерлік әні хитқа айналды. Ол ол ма, Селин Дионды күллі әлем көз тіккен Атлантадағы олимпиадалық ойындарға ән айту үшін шақырды.

*1997 жылы Джеймс Камеронның «Титаник» фильміндегі «My Heart Will Go On» атты әні әншінің шығармашылық жолына үлкен белес алып келді. «My Heart Will Go On» композициясын әнші 1998 жылғы Грэмми салтанатты кешінде қатарынан екі рет айтып, ән «Жыл әні» атағына ие болды. Оскар табыстау кешінде де Селин Дион киноға арналған ең мықты музыкалық тақырыбы үшін екінші рет Оскар алды.

## Дереккөздер

Санат:Eurovision ән байқауы 1988 қатысушылары
Санат:Eurovision ән байқауындағы Швейцария өкілдері
Санат:Eurovision ән байқауының жеңімпаздары
Совет Шпекбайұлы Жақсыбеков

**Совет Шпекбайұлы Жақсыбеков** - Социалистік Еңбек Ері (1966), шопан, ауыл шаруашылығы озаты. 10 шілде 1931 жылы Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы), Таскескен ауданы (қазіргі Үржар ауданы), Қаракөл ауылында туған.

## Еңбегі мен жетістігі
* 1958 жылдан КОКП мүшесі.
* Семей облысы, Таскескен ауданындағы Ә.Абжанов атындағы совхозда шопан болып істеді. 1964 жылы әр саулықтан 151 қозы, ал 1973 жылы әр саулықтан 153 қозы алып, әр қойдан 6 кг-нан жүн қырықып, ауыл шаруашылығына мол табыс әкелді.
* Ауыл шаруашылығының озаты.
* 9-шы сайлауда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты болды.

## Наградалары
* 2 рет Ленин ордені
* 2 рет Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1966)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Фредериксхаун (коммуна)

250px|нобай|Фредериксхавн коммунасы Дания картасында.
**Фредериксхавн** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 648,62 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,50 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 62751 адамды (ерлер — 31412, әйелдер — 22576; шет елдердің азаматтары — 1918) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Фредериксхаун (Frederikshavn)
* Скаген (Skagen)
* Себю (Sæby)

## Темір жол станциялары
* Ольбек (Aalbæk)
* Бункен (Bunken)
* Фредериксхавн (Frederikshavn)
* Фредериксхавнсвай (Frederikshavnsvej)
* Хульсиг (Hulsig)
* Йеруп (Jerup)
* Квиссель (Kvissel)
* Напстьерт (Napstjært)
* Риммен (Rimmen)
* Скаген (Skagen)
* Страннбю (Strandby)

## Суреттер

Сурет:Frederikshavn station.jpg|Фредериксхавн
Сурет:Skagen station.jpg|Скаген


## Сыртқы сілтемелер
* Фредериксхавн borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Вордингборг (коммуна)

250px|нобай|Вордингборг коммунасы Дания картасында.
**Вордингборг** () — Зеландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 621,15 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,44 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 46600 адамды (ерлер — 23035, әйелдер — 23565; шет елдердің азаматтары — 1393) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Лангебек (Langebæk)
* Мён (Møn)
* Престё (Præstø)
* Вордингборг (Vordingborg)

## Темір жол станциялары
* Луннбю (Lundby)
* Вордингборг (Vordingborg)

## Суреттер

Сурет:Vordingborgwall.jpg
Сурет:Storstrømsbroen.jpg


## Сыртқы сілтемелер
* Вордингборг borger.dk сайтында 
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Яммербугт (коммуна)

200px|нобай|Яммербугт коммунасы Дания картасында.
**Яммербугт** () — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна.  Аумағы — 872,92 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 2,03 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 38957 адамды (ерлер — 19718, әйелдер — 19239; шет елдердің азаматтары — 934) құрады.

## Тарихы
Коммуна 2007 жылы келесі коммуналардан құралған:
* Бровст (Brovst)
* Фьерритслев (Fjerritslev)
* Пандруп (Pandrup)
* Обюбро (Aabybro)

## Сыртқы сілтемелер
* Яммербугт borger.dk сайтында
* Ресми сайт

Санат:Дания коммуналары
*
Леонид Михайлович Картаузов

**Леонид Михайлович Картаузов** - Социалистік Еңбек Ері (1972), механизатор, ауыл шаруашылығы өндірісінің озаты. 16 маусым 1933 жылы Ресейде, Ленинград (Санкт-Петербург)  қаласында туған.

## Еңбек жолдары
* 1943-1944 жылдары Ұлы Отан соғысында полк баласы ретінде қатысып, екі аяғынан ауыр жараланып, мүгедек болған.
* 1955 жылы комсомолдық жолдамамен Қазақстанға келді. Тың жерлерді игеруге қатысып, тракторшылар курсын бітірді.
* 1959 жылдан КОКП мүшесі.
* 1963 жылдан Целиноград облысының (қазіргі Ақмола облысы) "Родина" совхозында тракторшы болып істейді.
* 1971-1972 жылдары нормадағы 2500 га-ның орнына 4000 га жер жыртып, 1180 кг жанармай мен жағармай үнемдеген.

## Жетістігі
* Жас механизаторлардың ұстаз-тәлімгері.
* Ауыл шаруашылығы өндірісінің озаты.
* 9-шы сайлауда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты.

## Наградалары
* Ленин ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1972)
* Медальдар

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
* История народов Средней Азии
* Герой из легендарных   
* Его называли «целинный Маресьев»

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жәмшит Жүнісұлы Қожантаев

**Жәмшит Жүнісұлы Қожантаев** - Социалистік Еңбек Ері (1973), автопоездың тасымал тиімділігін арттыру жарысын бастаушылардың бірі. 4 наурыз 1928 жылы Көкшетау облысы (қазіргі Ақмола облысы), Көкшетау ауданы (қазіргі Жақсы ауданы), Қызылсай ауылында туған.

## Еңбек жолы мен жетістігі
* Еңбек жолын 1944 жылдан бастады.
* 1966 жылдан КОКП мүшесі.
* 1980 жылдан Щучинскідегі автомобиль жүргізушілер мектебінің директоры болды.
* 1979 жылы автопоезбен элеваторға 14 мың т-дан астам астық тасыды.
* 9-шы сайлауда КСРО Жоғарғы Советінің депутаты.

## Наградалары
* 2 рет Ленин ордені
* Халықтар достығы ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1973)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жексенбай Қондышев

**Жексенбай Қондышев** (1883-1982) - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда алғашқы ауыл шаруашылығы артелін, колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, ауыл шаруашылығы озаты.  1883  жылы Ресей империясы, Орынбор-Торғай губерниясы, (ҚазССР кезіндегі Торғай облысы, қазіргі Қостанай облысы), Жангелді ауданы, Бастау ауылында туған.

## Еңбек жолы
* 1920-1927 жылдары "Бастау" ауылдық Советінің председателі болды.
* 1930 жылдан "Майқұмақ", "Шилі" колхоздарында шопан болып еңбек етті.

## Наградалары
* Ленин ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1948)

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
УЕФА Кубогы (кубок)

**УЕФА Кубогы** — 15 килограмм тұратын күміс тостаған. Еуропа Лигасында жеңімпаз болған клуб өзінде бір жыл сақтайды. Мәрмәр тығыршығының түпнұсқасы Миланның Бертони ұстаханасында 1972 жылғы финалға арналып жасалған. Кубоктың ұстағышы жоқ, сондықтан кубок жай, әрі әдемі көрінеді. Допқа таласқан ойыншылардың фигурасы жай сәндік фигура ғана емес, конструкцияның орнықтылығын қамтамасыз етеді. Кубоктың жоғарғы жағында 8 граммдық УЕФАның белгісі орналасқан.

УЕФА Кубогының ыдысы тығыз орналаспаған, сондықтан оған сұйықтық құюға болмайды. Әдетте жеңімпаз команданың ойыншылары жеңіп алған Кубокқa шампан құю үрдісінен айырылған.

УЕФА Кубогы- - ауыспалы кубок. Турнир жеңімпаз оны 1 жыл сақтап, оны клубтың өзінде қалатын 4/5 көшірмесіне алмасырады. УЕФА Кубогын 3 рет қатарынан немесе 5 рет жеңіп алған командаға Кубоктың түпнұсқасы беріледі. УЕФА Кубогының жабылып қалуына байланысты түпнұсқа турнирдің соңғы жеңімпазы Донeцкнің Шахтерінде қалдырылды.

## Сілтемелер
* УЕФА Кубогының ресми сайты 

Санат:Футбол кубоктары
Санат:УЕФА Еуропа Лигасы
Келін (телехикая)

**Келін** (*Balika Vadhu — Kachchi Umar Ke Pakke Rishte*) — үнді телехикаясы. Тұсаукесері 2008 жылы 21 тамызда болды, түсірілімін әлі де жалғастыруда.

## Сюжет желісі
Телехикаяның бас кейіпкері - Ананди деген қыз кедей отбасында өседі. Ананди өскенде мұғалім болам деп көп оқиды, бірақ ол Жагия деген бай отбасынан шыққан балаға күйеуге шығады. Осы сәттен басталып қыздың басынан өткен оқиғалар телехикаяда баяндалады.

## Басты рөлдерде ойнағандар
* Авика Гор - Ананди Джагдиш Сингх (бала) (тамыз 2008 ж.- маусым 2010 ж.; 1-515 серия)
* Пратюша Банеджри - Ананди Джагдиш Сингх  / Ананди Шифрадж Шекхар (шілде 2010 - наурыз 2013)
* Торал Распутра - Ананди Шифраж Шекхар (наурыз 2013 - бүгінгі күнге дейін)
* Авинаш Мукерджи - Джагдиш Bhairon Сингх / Jagya (бала) (тамыз 2008 ж. - Маусым 2010 ж.; 1-515 серия)
* Шашанк Виас - Джагдиш Байрон Сингх (шілде 2010 - бүгінгі күнге дейін)
* Сурека Сикри - Каляни Dharmveer Сингх / Дади Sa / МАА Sa (үлкен) (2008 - бүгінгі күнге дейін)
* Ануп Сони - Байрон Сингх (2008 - бүгінгі күнге дейін)
* Смиты Бансал - Сумитра Bhairon Сингх ( 2008 ж. - қазіргі уақыт)
* Сатьяджит Шарма - Басант Mahaveer Сингх (2008 - бүгінгі күнге дейін)
* Nivedita Колли - Гехна Басант Сингх (үлкен) (2012 ж. - қазіргі уақыт)
* Неха Marda - Гена Басант Сингх (кіші) (2008 - 2012)
* Janvi Chheda - Сугна Шиям Сингх (үлкен) (2011 ж. - қазіргі уақыт)
* Vibha Ананд - Сугна Шиям  Сингх  (2008 - 2011)
* Сачин Менялы - Шиям Мадан Сингх (үлкен) (2011 ж.- қазіргі уақыт)
* Vikrant Massey - Шиям Мадан Сингх (кіші) (2009 - 2011)
* Гита Тьяги - Jamana Басант Сингх (өлі) (2008)
* Джехангир Вакиль - Пратап Хукум Сингх (өлі) (2008-2009)
* Фарида Джалал - Васундара Сингх / Badi Jiji / Badi Masiji (2009, 2012)
* С.К. Mazak Shagufta Али Hin - Гюлли (2010 ж. - қазіргі уақыт)
* Sadiya Siddhiqui - Сандхья / Teacherji (2008 ж. - қазіргі уақыт)
* Чайтанья АДИБ - Кхаджан Сингх (2008 - бүгінгі күнге дейін)
* Бхайрави Raichura - Бхагвати Кхаджан Сингх / Bhago (өлі) (2008-2012)
* Раджендра Гупта - Mahaveer Сингх (2009 - 2012 жж.)

Санат:2008 жылғы телесериалдар
Санат:Үнді телесериалдар
Ғазиз Омаров

**Ғазиз Омаров** - Социалистік Еңбек Ері (1981), инженер. 15 мамыр 1925 жылы Жезқазған облысы (қазіргі Қарағанды облысы), Ұлытау ауданы, Қара-Кеңгір совхозында туған.

## Еңбек жолдары
* 1949 жылы Қазақ Тау-кен институтын бітірген.  
* Еңбек жолын 1940 жылы Жезқазғандағы №31 шахтада смена бастығынан бастаған.  
Содан кейінгі жылдары:
* осы шахтада бас инженер  
* №42-47 шахталардың бастығы
* Жезқазған кен басқармасында партком секретары 
* шахтаның құрылыс басқармасының бастығы
* Жезқазған тау-кен комбинаты директорының орынбасары
* 1950 жылдан КОКП мүшесі.

## Жетістігі
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1970)
* 7-ші сайлауда - ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты

## Наградалар
* 2 рет Ленин ордені
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1981)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Анна Рита Дель Пиано

**Анна Рита Дель Пиано** (; 26 шілде 1966; Кассано-делле-Мурдже) – италиян актрисасы және театр режиссері.
Электрлік кедергі

**Электрлік кедергі** — электр тізбегіндегі электр ток ағынына кері әсерін тигізетін физикалық шама. Ол металдардың кристалдық торындағы иондардың әсерінен пайда болады.

Тұрақты кернеу (ток) жағдайында тізбек бөлігіндегі электрлік кедергі – *R* – скаляр шама, ток көздерінің электр қозғаушы күші бұл бөлікте болмаған кезде оның ұштарындағы *U* кернеудің *І* ток күшіне қатынасына тең болады (қ. Ом заңы):
: R=\frac{\rho \cdot l}{S},

Мұндай электрлік кедергіні омдық немесе активті кедергі деп атайды. Ол өткізгіш материалына тәуелді. Қимасы тұрақты (S) және ұзындығы l, құрамы біртекті өткізгіш үшін 
: R=\frac{S}{l},
мұндағы R– меншікті электрлік кедергі, ол өткізгіш материалын сипаттайды. Көп жағдайда (негізінен, электрлік кедергінің физикалық табиғатын қарастырғанда) орнына меншікті электрлік өткізгіш алынады. Электрлік кедергі омметрмен немесе өлшегіш көпірлермен өлшенеді. Электрлік кедергінің бірліктердің халықаралық жүйесіндегі өлшеу бірлігі – *[[Ом]]'

*

## Тәуелділігі
Өткізгіш кедергісі:

* Өткізгіш материалына (меншікті кедергісіне);
* Өткізгіштің пішініне, яғни, ұзындығы мен көлденең қимасына тәуелді болады.

Өткізгіш ұзындаған сайын кедергі артып, өткізгіш жуандап, оның көлденең қимасы артқан сайын кедергі кеми түседі.
*[[Санат:Электрлік]]
[[Санат:Физикалық шамалар]]*
Нина Григорьевна Чекушина

**Нина Григорьевна Чекушина** - Социалистік Еңбек Ері (1973), өнеркәсіп өндірісінің озаты. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1975). 25 шілде 1928 жылы Жамбыл облысы, Шу ауданы, Бурылбайтал (Бурыл) ауылында туған.

## Еңбек жолы
* 1945-1979 жылдары Балқаш кен-металлургия комбинатының байыту фабрикасында аға флотатор болып еңбек етті.
* 1965 жылдан КОКП мүшесі.
* 1984 жылдан бастап комбинаттың кәсіподақ комитетінде қызметте болды.
* 1973 жылы 30 т мыс концентратының орнынан 170 т мыс концентратын қорытып міндеттемесін асыра орындады.

## Жетістігі
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1975)
* 5-ші сайлауда ҚазССР Жоғарғы Советінің депутаты болды.

## Наградалары
* 2 мәрте  Ленин ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1973)
* Медальдар

## Дереккөздер


Санат:Социалистік еңбек ерлері

Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Скандинавия тілдері

**Скандинавия тілдері**&nbsp;— Үндіеуропалық тілдер жанұясының герман тілдері тобына кіретін Солтүстік Еуропада таралған тілдер тобы.

Қазіргі кезде скандинавия тілдері келесі елдерде таралған: Швецияда, Норвегияда, Данияда, Исландияда, Фарар аралдарында және басқа елдерде.

Скандинавия тілдерінің арасында ең кең тараған тіл: швед тілі (сөйлеушілер саны 9.3 миллион адам).

## Классификация

Генетикалық жағынан бойынша скандинавия тілдері шығыс және батыс топшаларына бөлінеді: 
* Аралдық топша (тарихи шығыс скандинавиялық тілдерге жатады)
** Көне исланд тілі †
*** Исланд тілі
*** Фарер тілі
*** Норн † (бұрын Оркней және Шетленд аралдарында кең тараған, XVIII ғасырда құрып кетті)
*** Гренланд тілі (германдық) †
* Құрлықтық топша
** Батыс скандинавия тілдері
*** Көне дат тілі †
**** Дат тілі
*** Көне норвег тілі †
**** Норвег тілі
***** Букмол (1929 ж. дейін Риксмолмен бірге бір тіл болған)
***** Нюнорск (1929 ж. дейін Ландсмол деп аталған)
** Шығыс скандинавия тілдері
*** Көне швед тілі †
**** Швед тілі
***** Финляндиядағы швед сөйленісі
***** Скон сөйленісі
*** Көне гутний тілі †
**** Швед тілінің гутний диалекті

## Сөйлеушілер саны

Санат:Лингвистика
Қабидолла Қобланұлы Тұрғынбаев

**Қабидолла Қобланұлы Тұрғынбаев** - Социалистік Еңбек Ері (1981), ҚазССР-інің еңбек сіңірген ауыл шаруашылығы қызметкері (1971). 2 қаңтар 1930 жылы Қостанай облысы, Семиозерный ауданы (қазіргі Әулиекөл ауданы), Лукьяновка ауылында туған.

## Еңбек жолдары
* Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтын бітірген.
* 1946-1947 жылдары - Семиозер ауданының Абай атындағы колхозында кіші зоотехник.
* 1947-1951 жылдары - 1 Май ауылдық Советінің секретары.
* 1951-1952 жылдары - А.А.Жданов атындағы Ленинград әскери-инженерлік училищенің курсанты.
* 1952-1960 жылдары - Семиозер ауданындағы "Диев" совхозының ферма меңгерушісі.
* 1960-1980 жылдары -  "Целинный" совхозының директоры.
* 1980 жылдан бастап Семиозер ауданы партия комитетінің 1-секретары болды.
* 1957 жылдан КОКП мүшесі болған.

## Жетістігі
* 1976-1981 жылдары Қазақстан КП ОК-інің мүшесі болды.
* 6-шы сайлауда - КСРО Жоғарғы Советінің депутаты.
* ҚазССР-інің еңбек сіңірген ауыл шаруашылығы қызметкері (1971)

## Наградалары
* 2 мәрте Ленин ордені
* Октябрь революциясы ордені
* Еңбек Қызыл Ту ордені
* Социалистік Еңбек Ері (1981)

## Дереккөздер

* Кабидолла Тургумбаев, Костанайская целина в лицах// Биобиблиографический сборник, стр. 11 — 12
* Костанайская область [Текст] : энциклопедия / Костанайскийсоциально-технический университет. — Алматы, 2006. — С. 662
* Қазақ ССР[Мəтін]: 4 томдық қысқаша энциклопедия / бас ред. Р. Нұрғалиев. -Алматы, 1987. — 2 т. — 548
* Календарь дат и событий Костанайской области на 2010 год, Выпуск 37, Костанайская областная универсальная научная библиотека им. Л. Н. Толстого, Костанай, 2009, стр. 5

Санат:Социалистік еңбек ерлері
Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем

Құрамындағы жай сөйлемдердің бірі екіншісінде айтылған ойдың болу себебін білдіретін салаластың түрін **себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем** дейді.

Себеп-салдар салаласта бір жай сөйлем екіншісінде айтылған ойдың болу себебін білдірсе, екіншісі білдіретін ой оның салдары болып табылады. Сөйтіп, салаластың құрамындағы жай сөйлемдердің бірі себеп мәнді де, екіншісі салдар мәнді болады. Бірде себеп мәнді жай сөйлем бұрын тұрып, салдар мәнді жай сөйлем кейін тұрса, бірде керісінше салдар мәнді сөйлем бұрын тұрып, себеп мәнді жай сөйлем кейін тұрады.
Себеп-салдар салалас құрмаластың құрамындағы жай сөйлемдер бір-бірімен жалғаулық шылаулар (сондықтан, сол себепті, себебі, өйткені) арқылы да, жалғаулықсыз, іргелес тұрып та байланысады.
**Жалғаулықты себеп-салдар салаластар** *өйткені, себебі* деген шылаулар арқылы құрмаласқанда, алдыңғы жай сөйлем салдар мәнді болып келеді де, екінші жай сөйлем ондағы ойдың болу себебін білдіреді. Жалғаулықты себеп-салдар салаластар *сондықтан, сол себепті* шылаулар арқылы құрмаласса, алдыңғы жай сөйлем екінші жай сөйлемдегі ойдың болу себебін білдіріп, себеп мәнді болып келеді де, екінші жай сөйлем салдар мәнді болады. 
**Жалғаулықсыз себеп-салдар салаластың ** құрамындағы жай сөйлемдердің де бірде біріншісі себеп мәнді, екіншісі салдар мәнді болса, бірде біріншісі керісінше салдар мәнді, екіншісі себеп мәнді болып та қолданылады. Жазуда олардың айырмашылығы тыныс белгісінен байқалады: егер біріншісі себеп мәнді жай сөйлем, екіншісі салдар мәнді жай сөйлем болса, олардың арасына үтір қойылады, ал себеп мәнді жай сөйлем кейін келіп, салдар мәнді жай сөйлем бұрын тұрса, бірінші жай сөйлемнен кейін қос нүкте қойылады.
Мысалы, Тегі, бұл шоқу көзді ағызудың ғана тәсілі болмау керек, себебі көзі аққан жылан тулап бетімен лағады да, ақыры өледі. Әдетте оруды ең кұрметті кісі бастауға тиіс, сондықтан көпшілік бұл қүрметін Сырбайға көрсетпек болды. Ботаны ағыс алып кетер деп қауіптене отыра Сырбай оның ноқтасының бауын босатып жіберді: басын тартса, құлағына су кетірермін деп ойлады (С. Мұқанов). Құмның ыси бастауынан қашып аң біткен Бет-пақтың даласына қарай өтіп кетсе керек, таңертеңнен бері не бір қарақұйрық, не бір киік кездеспеді аңшыға (С. Мұратбеков) дегенде, алғашқы екі саластың құрамындағы жай сөйлемдер бір-бірімен себебі, сондықтан жалғаулық шылаулары арқылы құрмаласқан да, соңғы екі салаласта жалғаулықсыз, іргелес байланысқан. Үшінші салаластың бірінші жай сөйлемі салдарлық мәнде жұмсалған (Ботаның ноқтасынын, бауын Сырбайдын, босатып жіберуі) де, екінші жай сөйлем оның себебін білдіреді (себебі — егер өйтпесе, ботаның құлағына су кетеді деп ойлауы), сондықтан бұл жай сөйлемдердің арасына қос нүкте койылады. Соңғы садаластың бірінші жай сөйлемі екінші жай сөйлемдегі ойдың себебін білдіріп тұр. (Құмның ыси бастауынан аң біткеннің Бетпақтық даласына қарай өтіп кетуі), екінші жай сөйлем оның салдары болып тұр) сондықтан не бір қарақұйрық, не бір киік аңшыға кездеспеді). Бұл жай сөйлемдердің арасына үтір койылады.

Санат:Қазақ тілі
Әуезов ауданы

**Әуезов ауданы** —  Алматы қаласының әкімшілік бірлігі.

## Тарихы
Әуезов ауданы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының жарлығымен 1972 жылдың 10-шы наурызында құрылды. 

## Экономикасы
Үлкен және орта өнеркәсіп кәсіпорындарының саны - 23.  Шығарылған өнімдер көлемі  осы жылдың 10 ай ішінде 23443 млн. теңгені құрайды. Соған ұқсас 2005-ші жылдың  ішіндегі өсуі - 107%. Алматы қаласы өнеркәсіп өндірістері өнімдерінің аудандағы үлесінің жалпы көлемі 11,5%. Шаруашылық субъектілер саны 10539 бірлік, оның ішінде әрекеттегі 6883 бірлік. Тіркелген шағын кәсіпорындар саны 527 бірлікті құрайды. Шағын кәсіпорындардағы айналысатын адамдар саны 3980 адамды құрайды. Шағын кәсіпорынды қаржыландыру үшін жергілікті бюджеттен 6804,0 теңге бөлінді. Аудан бюджеті осы жылдың 10 айы ішінде 8077,5 млн. теңгені құрады. Болжамның орындалуы 105,7%. 
Инвестицияның негізгі капитал көлемі 18201,5 млн. теңгені, 193,7%  құрайды. 

Ауданда көлік жолдарының ұзындығы 208,908 км-ді құрайды, барлығы да қатты жамылғымен қапталған. Сыртқа жарық түсіру желілерінің ұзындығы ауданда 299,7 км-ді құрайды (7645 жарық орындары). 3 саябақ бұзылған, 1 парк қызмет етуде (FAMILY park).

## Әлеуметтік нысандары
Ауданда 8 жоғарғы оқу орындары, 9 орта арнайы оқу орындары, 39 орта оқу орындары, 35 мектепке дейінгі мекеме, 3 түзету мектеп-интернаты, 2 кәсіби лицей, 2 кешкі мектеп, 2 спорт мектебі бар. 

Ауданда 3 аурухана, 2 перзентхана, 80-нен аса дәріхана, 4 емхана, 1 диспансер, 3 отбасылық- дәрігерлік амбулатория, 2 медициналық орталық, 2 сәби үйі, 9 стоматологиялық емхана орналасқан.

Ауданда 100-ден аса НПО бар, оның ішінде белсенді әрекеттенушілер саны- 29. 

Ауданда мүгедектік зейнетақы алатын 6418 адам, асыраушысынан айырылғандар бойынша жәрдемақы алатын 2971 адам, жасы бойынша 34196 адам тіркелді.

Ауданда 1156 соғыс ардагерлері мен мүгедектері, 4012 еңбек майданына қатысушы бар. Ауданда 262 құрылған ТКЖП және ТКЖҮ  жұмыс істейді, оның ішіндегі ірісі- 122.

## Әкімдері
# Евгений Шатов (1994—1997)
# Владимир Устюгов (1997—2006)
# Әділ Несіпбаев (2006 — 2009)
# Бекқали Торғаев (2009 — 2015)
# Алтай Рахымбетов (2015 — 2018)
# Әнуар Өскенбаев (2018 — 2019)
# Сайран Сайфеденов (2019 — 2023)
# Абзал Егембердиев (2023 жылдан бастап)

## Дереккөздер

Санат:Алматы аудандары
Айыртау (Солтүстік Қазақстан облысы)

**Айыртау** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл, Володар ауылдық округіне жатады.

## Географиялық орны
Аудан орталығы – Саумалкөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 19 км-дей жерде, Шалқар көлінің оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 764 адам (392 ер адам және 372 әйел адам) болса, 2009 жылы 622 адамды (313 ер адам және 309 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Санат:Сібір казак әскерінің елді мекендері
Конгресстер Сарайы

**Конгресстер Сарайы** () Албанияның астанасы Тирана қаласында орналасқан ғимарат. Жыл сайын өткізілетін Festivali i Këngës ән байқауының басты алаңы болып табылады. 

## Тарихы
Конгресстер Сарайы Албаниядағы лейбористік партиясының тапсырысымен конференцияларды өткізу үшін арнайы салынған. Құрылыс жұмыстары 1982 жылы басталып, төрт жылдан кейін 1986 жылы аяқталды. Бұл ғимаратты салу үшін Албаниядағы ең беделді компаниялар шағырылды. Қазіргі кезде Конгресстер Сарайында конференциялар және түрлі мәдени шаралар өткізіледі.

## Ғимарат
Ғимараттың биіктігі 18-23 метр, ені 70 метр және ұзындығы 95 метр, жалпы аумағы шамамен 6650 шаршы метр. Ғимараттағы негізгі залдың сыйымдылығы 2100 адам, сонымен қатар, 150, 280 және 300 адамға арналған үш шағын зал орналасқан.

## Дереккөздер


Санат:Тирана
Festivali i Këngës

**Festivali i Këngës** () Албанияның басты музыкалық байқауы. 1962 жылдан бастап албандық Radio Televizioni Shqiptar (*RTSH*) телекомпаниясымен ұйымдастырылады. Албанияның астанасы Тирана қаласында орналасқан Конгресстер Сарайында () өткізіледі.
 
2003 жылдан бастап Албаниядан Eurovision ән байқауында өкілділік ететін әншіні анықтау үшін ұлттық іріктеу байқауы болып табылады.

## Жеңімпаздар

thumb|200px|2011 жылы өткізілген мерейтойлы 50-ші байқауының логотипі.

## Дереккөздер


## Сыртқы сілтемелер
*Festivali i Këngës байқауының сайты  *RTSH*

Санат:Eurovision ән байқауы
Ағынтай батыр

**Ағынтай батыр** (2000 жылға дейін — *Златогорка*) — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Арықбалық ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан оңтүстікке қарай 23 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1025 адам (477 ер адам және 334 әйел адам) болса, 2009 жылы 660 адамды (538 ер адам және 326 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Анықтауыш (математика)

**Анықтауыш** (немесе **детермина́нт**) — сызықтық алгебраның негізгі ұғымдарының бірі. Квадрат матрицаның анықтауышы оның элементтеріне қатысты көпмүшелікті айтады. Жалпы жағдайда матрицалар кез келген коммутативті сақинада анықталады, бұл кезде анықтауыштары да осы сақина элементі болады.

*А* матрица анықтауышы - *det(A)*, *|А|* немесе *Δ(A)* деп белгіленеді.
## Бірінші қатар бойынша жіктелу өрнегі
right|thumb|140px|2&times;2 матрицасы анықтауышын есептеу сызбанұсқасы.
Бірінші дәрежелі **детерминант** осы матрицаның жалғыз элементінің өзі болып табылады:

:: \Delta=\begin{vmatrix} a_{11}\end{vmatrix} = a_{11}

2 \times 2  матрица үшін детерминанты былай анықталады

:: \Delta=\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{21} & a_{22} \end{vmatrix}=a_{11}a_{22}-a_{12}a_{21}

n \times n  матрица үшін анықтауышы рекурсивті анықталады:

:: \Delta=\sum_{j=1}^n (-1)^{1+j} a_{1j}\bar M_j^1, &nbsp;&nbsp;&nbsp;где \bar M_j^1 — a_{1j} элементінің қосымша миноры. Бұл формула **қатар бойынша жіктелуі** деп аталады.

Соның ішінде, 3 \times 3  матрица детерминанты былай есептеледі:

:: \Delta = 
\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{vmatrix} =
a_{11}\begin{vmatrix}    a_{22} & a_{23} \\  a_{32} & a_{33} \end{vmatrix}-a_{12}\begin{vmatrix}    a_{21} & a_{23} \\  a_{31} & a_{33} \end{vmatrix}+a_{13}\begin{vmatrix}    a_{21} & a_{22} \\  a_{31} & a_{32} \end{vmatrix} = 
:: = a_{11}a_{22}a_{33} - a_{11}a_{23}a_{32}  - a_{12}a_{21}a_{33}+ a_{12}a_{23}a_{31} + a_{13}a_{21}a_{32} - a_{13}a_{22}a_{31} 
Санат:Матрица теориясы
Баскетболдан әлем чемпионаты 2014

Ерлер арасындағы XVII **баскетболдан әлем чемпионаты 2014** жылдың 30 тамыз - 14 қыркүйек күндері аралығында Испанияның Мадрид, Барселона, Бильбао, Севилья, Гранада және Лас-Пальмас-де-Гран-Канария қалаларында өтеді.

## Қатысушылар

## Өткізілу орындары
Чемпионаттың басты алаңы Мадрид қаласында орналасқан *Palacio de Deportes de la Comunidad de Madrid* спорт кешені болып табылады. Аренада матчтардың басым бөлігі және біріншіліктің финалы өткізіледі.

2010 жылдың 17 сәуірінде Барселона қаласы чемпионаттың өткізілу орындары тізіміне енгені туралы белгілі болды.

Төменде 2014 жылжың баскетболдан әлем чемпионатын өткізуге арналған және мақұлданған тізімі көрсетілген. 
  

## Плей офф
### 1/4 финал

----

----

----

### Жартылай финал

## 3 орын

## Финал

## Командалардың қорытынды орындары

## Сыртқы сілтемелер

*
*

Санат:Баскетбол
Санат:Баскетболдан әлем чемпионаттары

## Дереккөздер


Санат:2014 жылғы баскетбол
Санат:Баскетболдан әлем чемпионаттары
Эйлер графы

**Эйлер графы** — Эйлер циклы бар графтар. G=(V, Х) графы берілсін. G графының барлық төбелері мен  қабырғаларын қамтитын цикл **Эйлерлік цикл** деп аталады
thumb|165px|Кёнигсберг көпірлері графы. Бұл эйлерлік граф емес, сондықтан шешімі жоқ.
## Тарихы. Кенигсберг есебі.
Тарихы жағынан топология және графтар теориясы Л.Эйлердің  Кенигсберг көпірлері туралы есепті шығаруынан бастап пайда болды. Бұл есеп 1736 жылы Петербург ғылым академиясының журналында жарияланған. Кенигсберг (қазір Калининград) қаласы Прегал өзенінің екі жағасында және өзен ішіндегі екі аралда орналасқан. Қала халқы оның бір бөлігінен екінші бөлігіне көпір арқылы өтеді. Аралдар және жағалар 7 көпірлермен қосылған (8-сурет).   «Кенигсбергтің бір ауданындағы (құрылықтағы) үйінен шыққан адам әр көпірден бір-ақ рет өтіп, қаланы түгел аралап, шыққан үйіне қайта орала ма?» Кенигберг есебі.

**Теорема 1**. Егер графтың эйлерлік циклы болса, онда ол байланысқан граф болады және оның төбелерінің дәрежесі жұп сан болады.
Дәлелдеу. Графтың байланысқан болатындығы оның эйлерлік граф екендігінен шығады. Эйлерлік цикл әрбір қабырғаны тек бір рет қана қамтитын болғандықтан, әр төбеге қарындаштың ұшы қанша рет барса сонша рет шығады. Сондықтан әр төбенің дәрежесі екі бірдей қосылғыштан тұрады: біреуі төбеге ену нәтижесі, екіншісі төбеден шығу нәтижесі. Ендеше, төбе дәрежесінің жұп болғаны.
Осы теоремаға кері тұжырым да дұрыс болады.
**Теорема 2**. Егер граф байланысқан және төбелерінің дәрежесі жұп болса, онда оның эйлерлік циклы болады.

Санат:Графтар теориясы
Санат:Леонард Эйлер
Айыртауское

**Айыртауское** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Елец ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 189 адам (94 ер адам және 95 әйел адам) болса, 2009 жылы 152 адамды (81 ер адам және 71 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Ақан сері ауылы

**Ақан сері** — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Антонов ауылдық округі құрамындағы ауыл.

## Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 10 км-дей жерде.

## Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 198 адам (107 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 98 адамды (50 ер адам және 48 әйел адам) құрады.

## Дереккөздер

Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Алтын бесік (журнал)

нобай
Қазір шетелдерде 5 миллионнан астам қазақтар тұрады. Еларалық «Алтын бесік» журналы – шетелдегі осы ағайындарға тікелей тарайтын республикамыздағы бірден бір басылым.
Журнал алғаш рет 2002 жылы Түркістан қаласында өткен Дүниежүзі қазақтарының II  құрылтайына арналып жарық көрген еді.  Содан бері  басылым  ҚР Ақпарат және мұрағат комитетінің қолдауымен Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының жанынан үзбей жарық көріп келеді.   

«Алтын бесік» журналы бірінші кезекте Елбасының шетелдегі ағайындарға ақпараттық саладан қолдау көрсету жөніндегі алға қойған міндеттерін жүзеге асыруға көңіл бөледі. Сондай-ақ, басылым Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық, мәдени-рухани саладағы тыныс-тіршілігін шетелдегі отандастарға таныстырып отыруға да ерекше назар аударады. Бұл тақырыптағы материалдар «Менің елім – Қазақстан» айдарымен жарық көреді.
Журнал шетелдегі қазақ диаспорасының тарихы мен бүгінгі тыныс-тіршілігі туралы да үзбей жазады.  Мұндай материалдар «Әлем қазақтары сыр шертеді» айдарымен беріледі.
«Алтын бесік» басылымы «Өнер жұлдыздары», «Қазақтың қаламгерлері» атты тақырыптармен өз оқырмандарын  Қазақстандағы және шетелдердегі қазақ әдебиеті мен өнерінің танымал өкілдерінің шығармаларымен де таныстырып отырады.
Журналда  «Жас ұрпақ – жарқын болашақ», «Балаларға базарлық» атты тақырыптармен жастар мен балаларға арналған  тартымды дүниелер де жарияланады.
Шетел қазақтарының біразы латын жазуын пайдаланады. Осыған байланысты, «Алтын бесіктің» кейбір материалдары латын жазуымен беріледі.
Шетелдегі ағайындардың Қазақстаннан жарық көретін  басылымдарды жаздыртып алуға мүмкіндіктері жоқ. Соған орай, «Алтын бесік» журналы шетелдердегі Қазақ мәдени орталықтары мен Қазақстанның елшіліктері арқылы тегін таратылады.
Үстіміздегі жылдан бастап журналдың электрондық нұсқасы дайындалып, интернет жүйесі арқылы таратылатын болады.
Шетелдерге тарайтын болғандықтан басылымның мазмұны, безендірілуі, бояуы мен қағазы барынша сапалы болуға тиіс. «Алтын бесік» журналы бұл талапқа да  толық сәйкес келеді.
«Алтын бесік» журналының жарық көрген барлық санымен редакцияға келіп танысуға болады.
## Дереккөздер