КСРО министрлер кеңесінің төрағасы

**КСРО министрлер кеңесінің төрағасы** () — 1946 жылдан 1991 жылға дейін КСРО министрлер кеңесі болған кездегі КСРО үкіметінің басшысы лауазымы.

## Өкілеттігі
thumb|right|200px|А. Н. Косыгин 40 жылдан астам КСРО үкіметінің мүшесі болды (1939-1980), оның 16 жылында Министрлер Кеңесінің Төрағасы болды.
КСРО министрлер кеңесінің төрағасын тағайындауды КСРО жоғарғы кеңесі жүзеге асырды. КСРО министрлер кеңесі төрағасының өкілеттіктеріне мыналар кірді:
* КСРО үкіметінің қызметіне жетекшілік ету;
* КСРО жоғарғы кеңесінің бекітуіне үкімет мүшелігіне кандидаттарды іріктеу;
* КСРО жоғарғы кеңесіне үкімет мүшелерін қызметке тағайындау және босату туралы ұсыныстар енгізу (КСРО жоғарғы кеңесінің немесе КСРО жоғарғы кеңесінің төралқасының бекітуімен);
* Министрлер кеңесі мен оның төралқасының жұмысын ұйымдастыру және олардың отырыстарына жетекшілік ету;
* өз орынбасарларының қызметін үйлестіру;
* үкімет жұмысында алқалылықты қамтамасыз ету;
* халықаралық қатынастарда КСРО таныстыру;
* мемлекеттік басқарудың жекелеген мәселелері бойынша шұғыл істерге қатысты шешімдер қабылдау.

1964 жылы 14 қазанда КОКП ОК пленумы Н. С. Хрущевті КОКП ОК бірінші хатшысы және КСРО министрлер кеңесінің төрағасы міндеттерінен босатып, жоғары партиялық қызмет пен үкімет басшы лауазымын одан әрі біріктіру орынсыз деп таныды.

Өкілеттіктерінің ауқымдығына қарамастан, КСРО министрлер кеңесі төрағасының жеке өкілеттігі айтарлықтай шектелді. Мысалы, Министрлер кеңесінің төрағасының КСРО үкіметінің мүшелерін, оның ішінде министрлер мен мемлекеттік комитеттердің төрағаларын және үкіметтің басқа мүшелерін өз бетінше тағайындауға және қызметінен босатуға құқығы болмады; бұл құқық КСРО жоғарғы кеңесіне (ал оның сессиялары арасындағы кезеңде Жоғарғы кеңес төралқасына) тиесілі болды. КСРО министрлерiнiң орынбасарларын, КСРО мемлекеттiк комитеттерi төрағаларының орынбасарларын және министрлiктер мен мемлекеттiк комитеттер алқаларының мүшелерiн тағайындау, сондай-ақ елдiң экономикалық саясаты мен оны орталық мемлекеттiк органдардың жүзеге асыруы мәселелерi үкiмет мүшелерiнiң алқалы түрде қарауының нысанасы болды. Бұл КСРО министрлер кеңесінің мекемелік бағынысты органдарының, оның ішінде үкімет шешімдерінің орындалуын жүйелі тексеру үшін құрылған органдарды құру, қайта ұйымдастыру, тарату, кадры мен қызметі туралы шешімдерге де қатысты. Бұл шешімдерді үкімет басшысы жалғыз өзі қабылдамай, Министрлер Кеңесі немесе оның Төралқасы мүшелерінің көпшілік дауысымен қабылдады.  

Кеңес үкіметі басшысының үкімет мүшелері мен мемлекеттік органдардың қызметіне жеке өзі көрсете алатын ықпалының шектеулері КСРО министрлер кеңесінің төрағасы А. Н. Косыгиннің мына сөздерімен суреттелген, алайда, 1965 жылғы экономикалық реформаның бастамашыларының бірі, 1971 жылы Чехословакия үкіметінің басшысы Л. Штроугалмен болған әңгімесінде былай деді:


Түк қалмады. Барлығы күйреді. Барлық жұмыс тоқтатылды, ал реформалар мүлде мұны қаламайтын адамдардың қолына түсті... Реформа жойылуда. Мен съезд материалдарын әзірлеген адамдарды жұмыстан шеттетіп жіберді, сосын мүлдем басқа адамдар шақырылды. Ал мен енді ештеңе күтпеймін.


## Тізім (орынбасарларымен бірге)
Осында, КСРО министрлер кеңесі төрағаларының, КСРО министрлер кеңесі төрағасының бірінші орынбасарлары мен орынбасарларының тізімдері жазылған. КСРО министрлер кеңесі төрағаларының тізімі хронологиялық тәртіппен берілген. Әрбір төраға үшін оның бірінші орынбасарлары мен орынбасарларының әліпбилік тізімдері келтірілген. Тұлғаның лауазымды атқарған күндері жақша ішінде көрсетілген.

## Тағы қараңыз
* КСРО министрлер кеңесі
* КСРО үкімет басшыларының тізімі
* КСРО халық комиссарлары кеңесінің төрағасы
* КСРО министрлер кабинеті

## Дереккөздер

Санат:КСРО министрлер тізімдері
Санат:КСРО министрлер кеңесінің төрағалары
Санат:КСРО лауазымдары