Валентино Гаравани

**Валентино** делінетін **Валентино Клименте Лодовико Гаравани** (11 мамыр 1932 жыл, Ламбардия, Италия – 19 қаңтар 2026 жыл, Рим, Италия) – италиялық дизайнер және Valentino белгісінің негізін қалаушы.

## Өмірбаяны және мансабы
 
### Париж кезеңі (1949–1950)

Валентино Вогера (Италия, Ламбардия провинциясы) қаласындағы мектепте жоғарғы сыныпта оқып жүрген кезінде әйел және ерлер сәнімен қызыға бастаған. Кейін Роза тәтесі мен Эрнестине Сальвадео дизайнерінің көмекшісі болып жұмыс істейді. 17 жасында Валентино ата-аналарының қолдауы мен ақшалай көмегінің арқасында сән әлеміне етене жақын танысу мақсатында Парижге аттанады. Париждегі әсем өнерлер мектебі мен Жоғары Мода синдикатында білім алады. 

Парижге келгенде ең бірінші Баленсиага сәнгерінің шеберханасында, кейін Jean Desses-те Жаклин д'Риба графинясы клиенттерінің көйлектерінің үлгілерін сызып, қосымша табыс тапқан. Екі жыл мерзімінде Ги Ларош атты сәнгермен бірге жұмыс жасаған. Валентиноның жас шағында сызған эскиздары жоғалып қалған. 1991 жылы Римда өткен жәрмеңкеде Мария-Хелена д'Ротшильд пен Элизабет Тэйлор – Валентино стилінің басты айырмашылығы ол – бүрмелі көйлектер мен жан-жануарлардың бейнесі екендігін атап көрсеткен. 

Jean Desses-те бес жыл қызмет еткеннен кейін, 1959 жылы ата-анасымен ақылдасып қайтадан Италияға оралуға шешім қабылдайды. 

### Рим қаласында (1959–1962)

1959 жылы досы, француз ақсүйегі Жеральд Нантимен бірге Парижден Италияға оралып, Via Condotti көшесінде сән үйін ашады. Сән үйі орналасқан көше кішкентай Париж кейпіне енеді. Валентино қайталанбас қызыл көйлектерінің арқасында атаққа ие болды. Сол себептен қызыл түсті реңкі «Қызыл Валентино» атауына ие болады. 1960 жылы 31 шілдеде Римдағы Via Veneto кафесінде Джанкарло Джамметтимен кездеседі. Сол кезеңдерде Валентино сән үйі банкроттық күйде еді. Джаметти Валентиноның іскер әріптесі болады да Валентиноны әлемдік деңгейдегі атаққа жетуге көмектеседі.  

### Флоренция қаласындағы жетістік (1962–1967)

Валентиноның халықаралық дебюті 1962 жылы сол кездегі итальян сән астанасы саналған Флоренция қаласында өтеді. Жас кутюрьенің көрсетілімі сән әлеміндегі үлкен жаңашылдық болып, қоғамның маңызды тұлғаларынан тапсырыстар алып, журнал беттерінде Валентино жайлы мақалалар шыға бастайды. Парижда графиня д'Ротшильд басқаруымен зиялы адамдарға киім тігіп жүрген кезеңдеріндегі сияқты, енді өз сән үйінде дүние жүзінің түпкір түпкірінен тапсырыстар алады. 

1966 жылы Валентино көрсетілімдерін Флоренциядан Римға ауыстырады. Екі жыл өткеннен кейін өзінің «V» логотипімен шығарылған ақ түсті киімдерден құралған топтамасын көрсетеді. Бұл көрсетілім үлкен жетістікке жетіп, Валентино үйінің атақ-даңқы өрши түседі. 

1960 жылдың ортасында Валентино Италиядағы сән әлемінің бірден-бір тұлғасына айналып, 1967 жылы модельерлерге «Оскар» сыйлығының эквиваленті саналатын Маркус Нейман сыйлығына ие болады.  Оның клиенттерінің арасында: Жаклин Кеннеди, Маргарет ханшайымы, Одри Хепберн және басқа да атақты адамдар. 

### Жаклин Кеннедидің дизайнері (1964)

1964 жылы Жаклин Кеннеди америкалық Vogue журналының редакторы Глория Шиффпен оның құрбысы Валентино Консуэло Креспидің үстіндегі екі бөліктен құралған органзадан жасалған көйлектерді көріп, осы әсем көйлектерді тіккен модельер Валентино екендігін сұрап біледі. 1964 жылы Валентино жаңа топтамасын көрсетіп, Жаклин Кеннеди осы жаңа топтамадан өлтірілген күйеуінің қазасына орай жыл бойы қара жамылу үшін ақ және қара түсті 6 көйлекке тапсырыс береді. Осы кезден бастап Жаклин Кеннеди Валентиноның тұрақты клиентіне айналады. Валентино Жаклин Кеннедидің Аристотель Онассиспен үйлену тойына арналған ақ көйлекті тіккен еді. 

### 1970 жылдар

1970 жылдарды Валентино Нью-Йорк қаласында өткізіп, Vogue журналының  бас редакторы Диана Вриланд және Энди Уорхол сияқты атақты адамдардың ілтипатына бөленген еді.
 
### Валентино академиясы
1989 жылы Валентино Римдағы сән үйінің жанында, жобасын сәулетші Томас Зиффер жасаған академиясын ашады. Бұл академия ғимараты көркемөнер көрмелерін өткізуге арналған еді.   

### Валентино сән үйінің сатылуы
1998 жылы Валентино мен Джанкарло Джаметти  өздерінің компанияларын итальян конгломераты, Fiat компаниясының басқарушысы Кіші Джованни Аньелиге 300 миллион долларға сатады. 2002 жылы Valentino S.p.A. (жылдық табысы 180 миллион доллар) компаниясын Милан тоқыма өнеркәсібінің алыбы Marzotto Appareli-ге 210 миллион долларға сатады. Бірақ та Валентино өзі құрған сән үйлерде сатылғаннан кейін де көп жылдар бойы өз компанияларында қызмет етеді. 

### Fashion бизнесімен қоштасу
2007 жылғы 4 қыркүйекте Валентино Париж қаласында өтетін соңғы көрсетілімінен кейін сән әлемінен түбегейлі кететіндігін мәлімдеді. Осы жылдың 4 қазанында Ready-to-wear атауымен соңғы әйелдерге арналған топтамасының көрсетілімі Парижде өтіп, үлкен қошеметке ие болады. 2008 жылы 24 қаңтарда fashion бизнеске қосқан үлесі үшін Париж қаласының медальімен марапатталады.
   
## Сыйлықтары мен марапаттаулары
*Италия Республикасына сіңірген еңбегі үшін үлкен крест орден кавалері атанды (1986 жылғы 10 қазан).
*Италия Республикасына істеген зор қызметі үшін орденнің ұлы офицері атағына ие болды (1985 жылғы 20 маусым).
*Еңбек кавалері (1996 жыл).
*Құрметті легионының ардагері (Франция, 2006 жылғы 6 шілде).
*Rodeo Drive Walk of Style сыйлығының он алтыншы иегері мен Беверли-Хиллз тротуарында өзінің атаулы жұлдызы бар. 

## Атаулы кезеңдер

*1960 жылы Джанкарло Джаметтимен әріптес болады
*1962 жылы Gotha атты халықаралық топтамасының шығуы
*1965 жылы Валентино Итальяның жетекші кутьюресі атағын алады
*1967 жылы Neiman Marcus сыйлығына ие болды
*1968 жылы «Collezione Bianca» топтамасының көрсетілімінен кейін Валентиноының атағы күрт өседі. 
*1969 жылы Миландағы алғашқы бутигінің ашылуы
*1971 жылы Римда Via Condotti алғашқы ерлерге арналған киімдер дүкенінің ашылуы
*1975 жылы Ready-to-Wear атты топтамасының Париждегі көрсетілімі 
*1976 жылы Токиода бутигі ашылады
*1982 жылы Франко Риччидің редакциялауынан өткен «Valentino» атты кітабы жарық көреді. Күз/қыс маусымдарының топтамасы Нью-Йорктағы «Метрополитен» мұражайында ұсынылады
*1983 жылы Валентино Lincoln Continental автомобиль шығаратын компаниямен қызмет істейді
*1984 жылы Валентиноның  шығармашылық қызметіне 25 жыл
*1989 жылы houte couture топтамасының алғаш рет Париждегі көрсетілімі
*1990 жылғы ақпанда Джанкарло Джамметтимен бірге СПИД дертімен күрес үшін L.I.F.E атты қор құрады. 
*1991 жылы Валентиноның  шығармашылығына 30 жылғы мерейтойына Рим мэрінің ұйымдастырылуымен жасалған «Валентино: 30 жылғы сиқырлығы» атты көрме өтеді
*1995 жылғы 14 қаңтарда Stazione Leopolda атты көрсетілімімен Валентиноның Италияға оралуы
*2004 жылы «V» атты әйелдерге арналған косметика желісінің шығуы
*2006 жылы Бостонда (АҚШ) бутигінің ашылуы
*2007 жылы Бангкокта (Таиланд) бутигінің ашылуы
*2007 жылы Гонолулуда (Гавай) бутигінің ашылуы
*2007 жылы Буэно-Айресте (Аргентина) бутигінің ашылуы
*2007 жылғы 4 қыркүйекте сән әлемінен кететіні жайлы мәлімдейді
*2007 жылғы 4 қазанда Валентино өзінің соңғы сән көрсетілімін ұсынады
*2007 жылы Техас штаты Даллас қаласында бутигі ашылады
*2008 жылы Джорджия штаты Атланта қаласында бутигі ашылады 

## Дереккөздер

Санат:Италия Республикасы алдындағы қалтқысыз қызметі үшін Үлкен крест орденінің иегерлері
Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері
Санат:Жоғарғы сән үйлерінің негізін қалаушылар