Маңғыстау облысының байланыс желісі тарихы

Маңғыстау облыстың байланыс тарихы 100 жылдай уақытты алып отыр.

## Тарихы
Маңғыстау түбегіндегі алғашқы радиостанса Форт-Александровскіде (қазіргі Форт-Шевченкода) 1913 ж. құрылды. Еліміз егемендігін алғаннан кейін байланыс желілерін одан әрі дамыту мақсатында Қазақстан Республикасы немістің «Алкатель» фирмасымен келісімшартқа отырды. 1994 ж. Ақтау қаласында электрондық сандық станция іске қосылды.

Сандық жабдықтың өндірісте кірісі көбейе бастады. 1995 ж. 218 млн. теңге болса, 1996 ж. 349 млн. теңгеге сұраныс болған. Жергілікті, қалааралық, халықар. телефон байланыстары, теледидарлар дамытылды. 1991 ж. көп қуатты және аз қуатты тартқыштар іске қосылды. Ақтау мен Шетпенің арасына радио желілер таратылды. 1994 ж. «Қазақстандағы телекоммуникациялық желісін модернизациялау және көлемдеу» бағдарламасымен басқа қалалардағы сияқты «Алкатель» фирмасымен немісше несиелеу ісі жүргізілді.

Қалада және қала сыртындағы «Қазақтелеком» ААҚ, «Каскортелеком» АҚ және «Мұнайтелеком» ЖШС желілері бойынша эксплуатацияға 12 сандық 4900 нөмірлі ст-лар құрылды. Бүкіл Маңғыстау облысына қызмет ететін автоматты халықар. телефондар ст-ның сапасы жоғарылады.

Ақтау қ-ндағы телефон ст-ның мөлш. 2,5 есеге ұлғайды. 1994 жылдан бастап облыс орталығының Ақтау қ-нда АХТС, Баянды, Өмірзақ а-дары және Жаңаөзен қ-нда 8 сандық Маңғыстау АТС-і қондырылды.

Қазіргі таңда Ақтау қ-нда 70 әмбебап таксофондар қондырылған. Таксофон арқылы кез келген адам бүкіл дүние жүзіне қоңырау шала алады. Облыс бойынша 20 спутниктік «DAMA» жүйесі жұмыс жасайды. Соның ішінде 12 ст. елді мекендерде, «*[[Sky Star]]*» АТС-та 7 ст. орналасқан. Қала желісін дамыту мен ұлғайту жұмыстары жүргізіліп жатыр. Инвестиция бағдарлама бойынша «*[[Қазақтелеком]]*» ААҚ-да 7000 нөмірлі телефон станциялары көбейеді деп жоспарлануда.

1998 жылдан бастап смарт-картамен пайдаланылатын 70 әмбебап таксофондар, қалалық типтегі аудан орталықтары мен елді мекендерде «DAMA» атты спутниктік станциялар қондырылды. Жоспар бойынша бөлімшенің дамуында көптеген өзгерістер болды.
1991 жылдан бері телекоммуникация қызметтің өсу деңгейі 4 есеге артты.

Бөлімшеде тармақтардың дамуына, қызмет көлемінің ұлғаюына жергілікті абоненттердің өсуіне үлкен мақсатта жұмыс жасалып жатыр. Бөлініп кеткен процесс есебінің ХТС қызметін біріктіру үшін 2001 жылдан бастап АСР БиТТЛ-де тәжірибелік эксплуатация жүргізілді.

Маңғыстау облысында 2000 жылдың шілдесінен бастап «*[[Интернет зонасы]]*» атты ірі көлемдегі ақпараттық интернет желісі іске қосылды. Интернет желісін қолданатындардың саны 2002 – 2006 ж. 44%-ға өскен. 1999 жылдан смарт-карталық әмбебап таксофон технологиясы пайда болды. Таксофондар жергілікті, қалааралық және халықаралық телефон ретінде қолданылады.

Қазіргі таңда бөлімше бойынша 92 таксофон, оның ішінде Ақтау қаласында 69, аудан байланыс тораптарында 19 және мұнай орындарында 4 таксофон орнатылған. 2002 жылдан бастап пайдаланушыларға «*[[Тарлан]]*» атты интеллектуалды желі қоңырау төлем картасы ұсынылуда.

2003 жылдың қыркүйек айында түбегейлі жөндеуден кейін Орталық Агенттік ашылды. Бұл орталықтың жұмысы – бизнес клиенттермен жұмыс жасау, оперативтік тұрақты сатылудан кейінгі қолдаудың көрсетілуі.

Ақтау қаласымен Алматы қаласының арасында 300, Ақтау мен Атырау арасында 30 спутниктік арна жұмыс істейді. Сондықтан КМНП магистралі ешқандай қалааралық пен басқа қалалардың арасындағы байланысын үзбейді. 1998 ж. Түпқараған ауданының орталық – Форт-Шевченко қаласында АТС DRX-4, 2001 ж. Баутин кентінде DRX-4 және артық 2 аналогтық АТС 50/200 Баутин мен Аташ ауылында қондырылды. Барлық АТС-те (аудан, ауыл) «*[[DAMA]]*» станциясында нөмірді автоматты анықтайтын «*[[Крокус]]*» жабдығы қондырылған.

2002 ж. «*[[Sky Star]]*» атты 7 спутниктік станциясында қондырылды және сол жобада «*[[Қазақтелеком]]*» ААҚ-ның корпоративті желісін Жаңаөзен қаласы, Маңғыстау ауданындағы аудан орталығы – Шетпе, Бейнеу ауданындағы аудан орталығы – Бейнеу, Түпқараған ауданы, Қарақия аудандарымен бірге «*[[Қазақтелеком]]*» ААҚ тасымалдау желісіне зоналық телеграф интеграция желісінің жобасы іске қосылды.

## Дереккөздер


Санат:Маңғыстау облысы тарихы