Kukonda ngolo ya bana na mambu ya kukonda bunkete

**Kukonda ngolo ya bana na ba mambu ya kukonda bunkete** ke tadila kukula ya bana na kumona mpasi na mambu ya mavimpi mpe ya luzingu yina me vukana na kukonda kuzwa masa ya mbote ya kunwa, bunkete ya mbote, mpe mambu ya bunkete. Kifu yayi ke monanaka mingi na ba insi yina kele na mbongo fioti mpe na ba mbanza yina kele na kigonsa kisika ba infrastructures ya masa mpe ya bunkete ke lunga ve to kele ve.

## Kuzwa Masa, Bunkete na Bunkete
Bana mingi na yinza ya muvimba ke na kivonza ya mavimpi samu ti ba bwala na bau kele na masa ya mbote ya kunua mpe kisika ya mbote ya kuyobila, yina ke sadisaka na kupanzana ya bimbevo yina ke katukaka na masa mpe ba mpasi yankaka yina ke katukaka na mambu ya kukonda bunkete.

Mu mbandu, Organisation mondiale de la santé (OMS) mpi UNICEF ke monisa nde pene-pene ya bantu bamiliare 2,2 ke nwaka masa ya mbi mpi bamiliare 3,6 ke vandaka ve ti bisika ya mbote ya kuyobila, yo ke salaka nde bana kubela maladi ya ngolo mpi bantangu ya nkaka yo lenda fwa bo.

## Bigonsa ya Mavimpi ya Bana
Kukonda masa ya bunkete mpe bunkete ya mbote ke vuanda na nguizani na kumwangana ya bimbevo ya nsambukila mutindu pulupulu, kolera, mpe bimbevo yankaka ya kivumu, yina bana kele bantu ya ntete ke bela, mingi mingi bana yina kele na nsi ya bamvula tanu.

Konso kilumbu, bana kuluta 1 200 yina kele na nsi ya bamvula tanu kefwaka na ntoto ya mvimba sambu na maladi yina kekatukaka na masa ya kukonda mbote mpi na bunkete ya mbote ve, mpi yo kemonisa mutindu kukonda bunkete kekumisaka mingi lufwa ya babebe.

## Ntu-dyambu na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi (RDC)
Kukonda bunkete kele ti malanda ya mbala mosi sambu na bana na RDC. Na ntangu ya kimbevo ya ngolo ya kolera yina ba zabisaka na insi na mvula 2025, pene-pene ya bantu 15 000 na kati ya bantu yina bo sonikaka vandaka kutadila bana, mpi bantu 340 na kati ya bantu yina fwaka vandaka mpi bana, yo ke monisa nde bana kele kitini ya nene ya bantu yina ke bela maladi ya ke tadila masa ya mbote ve mpi bunkete ya mbi.

## Ba mpasi ya luzingu mpe ya malongi
Maladi yina kekatukaka na masa ya kukonda mbote mpi na bunkete ya kukonda mbote kevandaka mpi ti bupusi na malongi ya bana. Bimbefo bonso kolera ke bebisaka nzo-nkanda, sambu bana yina ke belaka ke kwendaka ve na nzo-nkanda mpi lenda vidisa bantu ya mabuta na bo, yo ke kumisaka ngolo kigonsa na bo.

### Mambu ya ke pesa mpasi mingi

* Bunsukami mpe Kukonda Bisalu ya Nfunu: Babwala ya kinsukami mpe ya bwala kele na masa ya mbote ve ya kunwa mpe ya kuyobila, yau ke sala ti bana mingi kukutana na bivonza ya mavimpi.
* **Kukwenda nswalu na bambanza mpi kukonda bunkete na bambanza**: Na bambanza yina ke yela nswalu mpi yina kele ve ti bima ya me fwana, bana ke vandaka mbala mingi na bisika yina kele ve bunkete, bisika yina masa ke basikaka, bamvindu ke vukanaka, mpi kigonsa ya kufuluka ya masa, ebuna yo ke kumisaka bunkete diaka ngolo.

### Nsatu ya kusala
Kutomisa mutindu ya kuzwa masa ya mbote ya kunwa, kukumisa ngolo bunkete na banzo-nkanda ti na mabuala, mpe kusiamisa bisalu ya bunkete mutindu kuyobisa maboko lenda gulusa luzingu ya bamilio ya bana konso mvula mpe kufiongunina kigonsa ya bana na mambu ya kukonda bunkete.
## Banoti na ba referansi