Lukutakanu ya kizunga ya Haut-Lomami

**Lukutakanu ya kizunga ya Haut-Lomami** kele kimvuka ya nsiku ya kizunga ya Haut-Lomami, na Repubilika ya Kongo. Kimvuka yai kele ti mukumba ya nene na yina me tala kutwadisa mpi kukengila mambu ya provense, na kuwakana ti Nsiku ya Insi ya Kongo.

## Disolo ya ntama
Lukutakanu ya kizunga ya Haut-Lomami salamaka na nima ya kukabisa ntoto na 2015, yina salaka nde provense ya ntama ya Katanga kukabwana na ba provense iya ya mpa. Yo kumaka kimvuka yina vandaka kumonisa bantu ya provense yina ya mpa.

## Nzo ya kimfumu
Nzo ya lukutakanu ya provense ya Haut-Lomami kele na Kamina, ntu-mbanza ya provense. Na kati ya nzo yai, beto ke monaka babiro ya bampangi ya Parlema mpi bisika yina bo ke vukanaka sambu na kusala badiskure. Nzo yai kele kidimbu ya demokrasi ya bwala mpi ya ke monisa nde bantu ya bwala yina kele ti kiyeka.

## Nitu mpi Kimuntu
## Banduku
Bantu yina bo keponaka3 sambu na kusala na L'Assemblée provinciale du Haut-Lomami, bo kebingaka bo nde ba députés provinciaux. Na kutadila bansiku ya provense, ntalu ya bankuluntu ke sobaka na kutadila ntalu ya bantu yina kele na provense. Konso muntu yina kele ti nswa ya kupona muntu yina yandi kezola nde bo pona yandi, yandi keponaka muntu yina yandi kezola nde bo pona yandi.

## Banzikisa ya Nzozulu ya Nkengi ya Kulonguka
Biro ya Lukutakanu ya Bansi ya Mbanza kele kimvuka ya ke twadisaka bisalu ya dibundu. Na kati ya bantu yina kele na komite yango, beto lenda tanga prezida, kilandi ya prezida, raporeur, mpi bantu ya nkaka yina ke salaka na kuwakana ti bansiku na bo ya kisalu. Ntwadisi ya lukutakanu kevandaka ti mukumba ya nene na yina metala kutwadisa badiskure mpi kuzikisa nde mambu yonso kesalama na ndonga.

## Banzo ya luyalu ya ntangu yonso
Lukutakanu yai kele ti ba komite ya ntangu yonso yina ketadilaka mambu ya sikisiki, mu mbandu:
* Mbongo mpi mbongo;
* Kuyela ya mambu ya mumbongo mpi ya mumbongo;
* Malongi, mavimpi ya nitu mpi mambu ya luzingu ya bantu;
* Kisika ya beto kezingaka mpi bimvwama ya nsi-ntoto.
Bakomite yai ke tadilaka bansiku yina ke basikaka, ke salaka bansosa, mpi ke pesaka bantu ya Parlema bangindu.

## Bisika ya kusala
L'assemblée provinciale du Haut-Lomami kele ti bisalu mingi ya mfunu:
# Bansiku: Yo ke bakaka bansiku ya provense sambu na kutwadisa mambu mingi, mu mbandu mambu ya me tala mbongo, kutunga banzo ya nene, mpi kubumba bimvwama ya ntoto.
Na nima, bo vandaka kuyula baministre bangiufula mpi kusala bansosa na banzo ya bamfumu ya leta sambu na kuzaba kana mambu yina vandaka kusalama.
# Kuvanda mumonisi: Banzo ya Kimfumu ke monisaka nde bo kele mimonisi ya bantu ya bwala na bo na ntwala ya bamfumu ya provense mpi ya insi.
# Budget: Yo ke tadilaka mpi ke ndimaka mbongo yina guvernema ke sadilaka konso mvula.

## Mambu ya mpasi
L'assemblée provinciale du Haut-Lomami ke kutana ti mambu mingi ya mpasi, mu mbandu:
* Lukutakanu ya provense ya Haut-Lomami kele ti mambu mingi ya mpasi, mu mbandu:

Kukonda mbongo mpi bisadilu ya mbote: Sambu mbongo kele mingi ve, yo ke pesaka nzila ve na bisalu mpi bisalu ya nkaka.
* Kukumisa bantu ngolo: Bamfumu ya provense fwete baka formasio sambu na kutomisa mayele na bo ya kusala bansiku mpi ya kutwadisa mambu ya leta.
* Kulonguka mutindu ya kutwadisa mambu: Kutomisa mutindu ya kutwadisa mambu mpi kunwanisa madesu ya bana kele na kati ya mambu ya mfunu yina ke sadisa beto na kutwadisa mambu na mutindu ya mbote.
* Kusadisa bantu na bisika yina bo ke zingaka: Nzo ya Kimfumu fwete lungisa mambu ya mpasi yina bantu ke kutanaka ti yo sambu na kuzwa bima ya mfunu yina bantu ke vandaka na yo mfunu, mu mbandu, banzo-nkanda, mavimpi ya mbote mpi bisadilu ya nkaka ya mfunu.
Ata bo kekutana ti mambu ya mpasi ya mutindu yai, L'Assemblée provinciale du Haut-Lomami kele kaka na kisika ya ntete na luyalu ya demokrasi mpi na kuyela ya provense.