Louis-Marie Walle Lufungula

**Louis-Marie Walle Lufungula**, kele muntu ya mumbongo, muntu ya politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi mpi guvernere ya provense ya Tshopo.

## Luzingu
Louis-Marie Walle Lufungula, butukaka na Yangambi, na teritware ya Isangi, na provense ya Tshopo. Yandi yantikaka malongi na yandi ya ntete na Institut Champagnat, bubu yai EP Mwangaza na Kisangani, sambu na kumanisa na Bunia na provense ya Ituri na mvu 1976. Yandi salaka malongi na yandi ya zole option Latin-philosophie na Collège Sacré -Cœur de Kisangani (Institut Maele) kuna yandi bakaka diplome na yandi ya leta na mvu 1983.

### Kisalu ya politiki
Na mvu 1990, bo tindaka Louis-Marie Walle Lufungula na tribinale ya nene ya Goma. Bo tombulaka yandi na kiyeka ya 1er vice-procureur public, na nima bo nataka yandi na banzo ya bazuzi na tribinale ya nene ya Goma (Kivu ya Nordi). Yandi me ponama bonso ntuadisi ya insi na parlement ya Transition 1+4 na zina ya kimvuka ya luyalu ya ntama, tii na mvula 2006.

Na ngonda ya ntete ya mvu 2009, Walle me ponama ndongisila na biro ya mfumu ya insi, na kati ya koleji yina ke talaka mambu ya politiki ti ya diplomasi tii na kilumbu ya kumi na tatu ya ngonda ya iya ya mvu 2013, yandi me ponama mfumu ya insi ya provense ya Tshopo.

### Guvernere ya kizunga ya Tshopo
Na mutindu yina, Louis-Marie Walle Lufungula me yinga Constant Lomata na kisika ya lisiste ya bamfumu ya provense ya Tshopo.

Na ngonda ya sambanu ya mvula 2020, yandi me fundama na ba députés ya assemblée provinciale ya Tshopo samu na kusadila mbote ve mpe kusadila na mutindu ya yimbi mbongo yina ba me kana samu na kunwanisa Covid-19 mpe kisalu ya programe ya bilumbu 100 yina mfumu ya yinsi me banda. Motion ya kukonda kutula ntima me basika na lukutakanu na nima ya mambu yai yonso ya bo me funda yandi. Bo ke tuba mpi mbi sambu na mutindu yandi kangaka bantu yina salaka demonstration na ngonda ya Yuli 2019.

Ba nsangu yina muntu yina yantikaka kulomba mbongo na yandi me sala kele “kusadila mbongo ya leta na mutindu ya kukonda pwelele mpi ya mbi” mpi mutindu bo me yiba mbongo ya badolare bamilio 2,5 ya Amerika.

Na ngonda ya nana 2021, bafundaka Walle Lufungula nde yandi sosaka kubotula mbongo (tii na badolare 21 000 ya Amerika) yina vandaka ti lukanu ya kufuta bantu yina fwaka na mvita ya bilumbu sambanu (Kisangani) yina mbanza Kisangani kutanaka ti yo na ntangu ya bitumba yina fwaka bantu mingi na kati ya basoda ya Ouganda ti ya Rwanda . na ngonda ya sambanu 2000.

## Kimsweki
Yandi me kwelaka Bijoux Kaiko Bahati. Yandi kele tata ya bana 5.

## Kukatuka na kisalu tii na kimfumu ya guvernere
Louis-Marie Walle Lufungula, Guverneur ya kizunga ya Tshopo, me katuka na kisalu na yandi na kilumbu ya iya 15 avril 2021 na lukutakanu ya kizunga. Na kimvuka ya ba députés 17 yina kele na salle plenaire na kati ya ba députés 28 yina ke sala kimvuka ya ba délibérations bau yonso me sala vote sambu na kukatuka ya Guvernere.

Guvernere ya mbanza Tshopo me kutana ti nsiku ya kukonda kutula ntima yina député Tryphène Saidi Mabikinyambey, yina bo ponaka na teritware ya Bafwasende, me yantika. Bo ke funda yandi mambu mingi, mu mbandu mutindu yandi ke twadisaka mambu mbote ve.

Beto ke yibuka nde na mvu 2020, kumeka ya ntete ya kukatula Guvernere Walle nungaka ve. Plenaire vandaka kutwadisama na biro ya kimvuka yai ya ke salaka bansosa na mvimba na yo, na nima ya kutina kukatula na kisalu mwa bangunga na ntwala. Bantu 5 ya biro yina vandaka kutadila ba petition mpi bo vandaka kutanina bo na nima ya voti.

## Masolo ya ke wakana
* Lisiti ya baguvernere ya provense ya Tshopo
* Paulin Lendongolia Lebabonga
* Madeleine Nikomba Sabangu
* Constant Lomata
* John Tokole Ilongo
* Jean Bamanisa Saïdi

## Banoti na ba referansi

## Banzila ya nganda