Google Cast

**Google Cast** – bul Google tárepinen islep shıǵılǵan menshikli protokol bolıp, ol jergilikli saqlanǵan yamasa internetten aǵımlı tárizde alınatuǵın audiovizual mazmundı úylesimli tutınıwshı qurılmasında oynatıw ushın qollanıladı. Bul protokol mobil qurılma, jeke kompyuter yamasa aqıllı dinamik járdeminde cifrlı media oynatqıshlarda, joqarı anıqlıqtaǵı televizorlarda hám úy audio sistemalarında mazmundı oynatıwdı baslaw hám basqarıw ushın qollanıladı. Protokol dáslep 2013-jıldıń 24-iyulinde Google-dıń birinshi áwlad Chromecast oynatqıshın qollap-quwatlaw ushın iske qosıldı.

Google Cast SDK 2014-jıldıń 3-fevralında shıǵarıldı, bul úshinshi táreplerge óz programmalıq támiynatın protokoldı qollap-quwatlaw ushın ózgertiwge múmkinshilik berdi. Google-dıń maǵlıwmatlarına muwapıq, 2015-jıldıń may ayına kelip 20,000 nan aslam Google Cast-ke tayar qosımshalar bar edi. Sońınan Google Cast qollap-quwatlawı Nexus Player hám basqa Android TV qurılmaları (máselen, televizorlar), sonday-aq sawnd-barlar, dinamikler hám Chromecast-tıń keyingi modellerine birlestirildi. Protokoldı tábiyiy túrde qollap-quwatlaytuǵın tutınıwshı qurılmaları 2016-jıldan 2024-jılǵa shekem Chromecast built-in dep reklamalandı, bunnan keyin brend ataması qaytadan Google Cast atına ózgertildi. 2017-jıldıń oktyabr ayına kelip,[jańalanǵan] 55 millionnan aslam Google Cast-ke qábiletli qurılmalar satılǵan.

## Islew tártibi
Google Cast qabıllaǵıshları eki usıl menen mazmundı aǵımlı tárizde jibere aladı: birinshi usıl Google Cast texnologiyasın qollap-quwatlaytuǵın mobil hám veb qosımshalardı paydalanadı; ekinshi usıl jeke kompyuterde isleytuǵın Google Chrome veb brauzerinen, sonday-aq ayırım Android qurılmalarında kórsetilgen mazmundı kóshirip kórsetiwge múmkinshilik beredi. Eki jaǵdayda da oynatıw jiberiwshi qurılmadaǵı «cast» túymesi arqalı baslanadı.

* Qurılmada media fayllardı oynatıwdıń tiykarǵı usılı - bul baǵdarlama tańlawın, oynatıwdı hám dawıstı basqaratuǵın Google Cast qábiletli mobil hám veb qosımshalar arqalı ámelge asırıladı. Google Cast qabıllaǵısh qurılmaları medianı jergilikli Chrome brauzeriniń versiyası ishinde vebten aǵımlı tárizde jiberedi, usılayınsha jiberiwshi qurılmanı basqa tapsırmalar ushın, máselen, qońırawǵa juwap beriw yamasa basqa qosımshanı paydalanıw ushın bosatadı, bul oynatıwǵa kesent etpeydi. Google Cast ushın qábiletli mobil qosımshalar Android 4.1+ hám iOS 7.0+ ushın jetkilikli; Google Cast ushın qábiletli veb qosımshalar Google Chrome 72 yamasa onnan keyingi versiyası isleytuǵın kompyuterlerde (Microsoft Windows 7+, macOS 10.7+ hám ChromeOS) brauzerge «Cast keńeytpesin» ornatıw arqalı jetkilikli. Aǵımlı tárizde jiberiletuǵın mazmun belgili qosımshalar tárepinen támiyinlenetuǵın internetke tiykarlanǵan bolıwı múmkin yamasa jiberiwshi qurılmanıń jergilikli saqlaw ornında jaylasqan bolıwı múmkin.
* Mazmun sonday-aq jeke kompyuterdegi Chrome brauzeriniń betinen (Cast keńeytpesi menen) yamasa ayırım Android 4.4+ qurılmalarınıń ekranınan kóshirip kórsetiliwi múmkin. «Bet kóshirip kórsetiw» jaǵdayında, súwrettiń sapası qurılmanıń qayta islew quwatına baylanıslı boladı, hám video aǵımın jiberiw ushın minimal sistema talapları qollanıladı. Silverlight hám QuickTime sıyaqlı plaginlerdi paydalanatuǵın mazmun tolıq islemeydi, sebebi aǵımda ses yamasa súwret bolmawı múmkin. Usıǵan uqsas, Android qurılmalarınan kóshirip kórsetilgen ekran súwretleri ádette sapası tómenleydi, bul planshetler hám smartfonlardıń kishirek ekranlarında kórsetilgen videonıń ádette masshtabı kishireytilgenin kórsetedi.

Burın jiberiwshi qurılmalar mazmundı jiberiw ushın Google Cast qabıllaǵısh qurılması menen birdey Wi-Fi tarmaǵına qosılıwı kerek edi, 2014-jıl 10-dekabrde «qonaq rejimi» funkciyası qosılǵanǵa shekem. Qosılǵan waqıtta, bul funkciya jiberiwshi qurılmalarǵa oynatqısh qosılǵan televizor yamasa dinamik sisteması shıǵaratuǵın ultradawıstı anıqlaw arqalı jaqın átiraptaǵı oynatqıshtı tabıwǵa múmkinshilik beredi; basqa jaǵdayda, jiberiwshi qurılma tórt sanlı PIN kod arqalı qabıllaǵısh qurılma menen baylanıstırılıwı múmkin. Qonaq rejimi tek Chromecast qurılmaları ushın jetkilikli; Nexus Player hám Android TV qurılmaları bul funkciyanı qollap-quwatlamaydı.

## SDK hám úylesimli qosımshalar

### Shıǵarılıwı hám tarqatılıwı
Birinshi áwlad Chromecast shıǵarılǵanda, tórt Google Cast úylesimli qosımsha bar edi: YouTube hám Netflix Android, iOS hám Chrome veb-qosımshaları sıpatında qollap-quwatlandı; Google Play Music hám Google Play Movies & TV de qollap-quwatlandı, biraq dáslep tek Android qosımshaları sıpatında. Qosımsha jiberiwdi qollap-quwatlaytuǵın qosımshalar Google Cast programmalıq támiynattı islep shıǵıw jıynaǵına (SDK) kiriwdi talap etetuǵın edi. SDK dáslep 2013-jıl 24-iyulde aldın ala kóriw versiyası retinde shıǵarıldı. Google qızıǵıwshı baǵdarlamashılarǵa SDK den qosımshalardı jaratıw hám sınaw ushın paydalanıwdı, biraq olardı tarqatpawdı másláhát berdi. Bul eskertiw kúshinde qalǵan waqıtta, 2013-jıldıń oktyabr ayında Hulu Plus hám Pandora Radio ushın Google Cast qosılǵan qosımshalar, al noyabr ayında HBO GO ushın shıǵarıldı. Google baǵdarlamashılardı 7-dekabrde Googleplex te, yaǵnıy Mauntin-Vyudegi bas keńsesinde eki kúnlik xakatonǵa mirát etti, SDK niń «keleshek shıǵarılıwın» sınap kóriw múmkinshiligin usındı. Sessiyaǵa 30 kompaniyadan 40 baǵdarlamashı qatnastı hám onnan keyin Plex, Avia hám Realplayer Cloud qosıp esaplaǵanda 10 qosımsha qosımsha payda boldı.

Google 2014-jıl 3-fevralda SDK nı barlıq baǵdarlamashılarǵa ashtı. Óziniń kirisiw hújjetlerinde hám video prezentaciyasında Google SDK nıń hám Chromecast qurılmaları, hám basqa atı atalmaǵan «jiberiw qabıllaǵısh qurılmaları» menen isleytuǵının ayttı. Chromecast ónim menedjeri Rish Chandra Google diń aralıq waqıttı SDK nıń isenimliligin jaqsılaw hám kóp kodlawsız fotosúwretti televizorǵa jiberiwdiń tez hám ańsat jolın izlegen baǵdarlamashılarǵa qolaylasıw ushın paydalanǵanın ayttı. Google sonday-aq SDK nı Google Play Services freymvorkiniń bir bólegine aylandırdı, sol arqalı paydalanıwshılarǵa Android tiń ózin jańalamay-aq jańa qosımshalarǵa kiriw múmkinshiligin berdi. Waqıttıń ótiwi menen kóbirek qosımshalar Google Cast ti qollap-quwatlaw ushın jańalandı. Google I/O 2014 te kompaniya 6,000 dizimge alınǵan baǵdarlamashınıń 10,000 Google Cast ke tayar qosımsha ústinde islep atırǵanın járiyaladı; kelesi jılǵı konferenciyaǵa kelip úylesimli qosımshalar sanı eki ese arttı. Google Comedy Central, Just Dance Now, Haystack News hám Fitnet tárepinen Google Cast integraciyasın hújjetlestiriwshi keys-izertlewlerdi járiyaladı.

### Freymvork
Islep shıǵıw freymvorki eki komponentten ibarat: jiberiwshi qosımsha hám qabıllawshı qosımsha, olardıń ekewi de SDK tárepinen berilgen API lerden paydalanadı.

* Jiberiwshi qosımsha óndiriwshiniń bar bolǵan Android yamasa iOS mobil qosımshasına, ya bolmasa stol kompyuteri veb-qosımshasına tiykarlanǵan bolıp, paydalanıwshılarǵa kontentti tabıw hám media basqarıw imkaniyatların, sonıń ishinde kontenttiń qaysı qurılmaǵa aǵımlatılatuǵının tańlaw múmkinshiligin beredi. Ishki dúzilisinde, jiberiwshi qosımshalar bir jergilikli tarmaqtaǵı qabıllawshı qurılmalardı anıqlay aladı, qáwipsiz baylanıs ornata aladı hám xabarlar almasa aladı.
* Qabıllawshı qosımsha - bul qabıllawshı qurılmada jaylasqan Chrome brauzerine uqsas ortalıqta orınlanatuǵın veb-qosımsha. Qosımshanıń oynay alatuǵın kontent formatlarınıń kóp túrliligine baylanıslı hár qıylı quramalılıqtaǵı qabıllawshı qosımshalar islep shıǵılıwı múmkin. Mısalı, ápiwayı qabıllawshı qosımsha tek HTML video kontentin oynatıwı múmkin, al arnawlı qabıllawshı qosımshalar, kóbirek programmalastırıw miynetin talap etedi hám MPEG-DASH, HTTP Live Streaming (HLS) hám Microsoft Smooth Streaming Protocol kibi hár qıylı aǵımlatıw protokolların qabıl ete aladı.

### Qollap-quwatlanatuǵın media
Chromecast BMP, GIF, JPEG, PNG hám WEBP súwret formatların qollap-quwatlaydı, displey ólshemi 720p (1280 × 720 piksel) menen sheklengen. Qollap-quwatlanatuǵın audio kodekler HE-AAC, LC-AAC, MP3, Vorbis, WAV (LPCM), FLAC (96 kGc/24-bit shekemgi) hám Opus bolıp tabıladı; AC-3 (Dolby Digital) hám E-AC-3 (EC-3, Dolby Digital Plus) audio ótkiziw ushın jetkilikli. 

Google qurılmaları toplamında hár túrli video kodekler qollap-quwatlanadı:

* **Birinshi hám ekinshi áwlad Chromecast**
** H.264 High Profile 4.1-dárejege shekem (720p ta 60 kadr/sekund (fps) yamasa 1080p ta 30fps shekemgi dekodlaw)
** VP8 (720p ta 60fps yamasa 1080p ta 30fps)
* **Úshinshi áwlad Chromecast**
** H.264 High Profile 4.2-dárejege shekem (720p ta 60fps yamasa 1080p ta 60fps shekemgi dekodlaw)
** VP8 (720p ta 60fps yamasa 1080p ta 30fps)
* **Chromecast Ultra**
** H.264 High Profile 4.2-dárejege shekem (1080p ta 60fps)
** VP8 (4K ta 30fps)
** HEVC / H.265 Main hám Main10 Profilleri 5.1-dárejege shekem (4K ta 60fps)
** VP9 0-Profil hám 2-Profil 5.1-dárejege shekem (4K ta 60fps)
* **Google TV menen Chromecast**
** H.264 High Profile 5.1-dárejege shekem (4K 2K ta 30fps)
** HEVC / H.265 Main hám Main10 Profilleri 5.1-dárejege shekem (4K 2K ta 60fps)
** VP9 2-Profil (4K 2K ta 60fps)
* **Google Nest Hub**
** H.264 High Profile 4.1-dárejege shekem (720p ta 60fps)
** VP9 4.0-dárejege shekem (720p ta 60fps)
* **Nest Hub Max**
** H.264 High Profile 4.1-dárejege shekem (720p ta 30fps)
** VP9 4.0-dárejege shekem (720p ta 30fps)

### Qosımsha funkcionallıq hám API-ler
2015-jılǵı Xalıqaralıq CES-te Google, Google Cast-tıń keńeytiliwi «Google Cast for audio» nı járiyaladı, bul Google Cast SDK-nı qollaytuǵın qosımshalarǵa úylesimli Wi-Fi-ǵa qosılǵan dinamikler, sawnd-barlar hám qabıllaǵıshlar arqalı audio oynatıwǵa múmkinshilik beredi. LG hám Sony sıyaqlı óndiriwshiler óz dinamiklerinde Google Cast-tı ornatılǵan funkciya sıpatında qollaydı.

2015-jıldıń may ayında Google, Google Cast-qa jańa API toplamların kirgizdi. Cast Remote Display API-leri baǵdarlamashılarǵa displeylerdi aynalıq sıyaqlı kórsetiwdi talap etpesten, oyınlar sıyaqlı qosımshalar ushın ekinshi ekran tájiriybelerin jaratıwǵa múmkinshilik beredi. Game Manager API-leri baǵdarlamashılarǵa kóp oyınshılı oyınlar jaratıw ushın kóbirek múmkinshilikler usınadı. Sonıń menen birge, mazmundı avtomatik oynatıw hám gezekke qoyıwdı basqarıw ushın qosımsha API-ler berildi.

2015-jıldıń sentyabr ayında Google mazmundı júklew arasındaǵı keshigiwlerdi qısqartıwǵa baǵdarlanǵan «Fast Play» hám onıń menen birge keletuǵın baǵdarlamashı quralların járiyaladı. Ádettegi scenariyde, eger paydalanıwshı teleseriyaldıń dáslepki úsh bólimin kórgen bolsa, tórtinshi bólim fonda júkleniwi múmkin. Bul funkciyanıń shıǵarılıwı keyinge qaldırıldı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__