IPhone 3G

**iPhone 3G** — Apple Inc. tárepinen jaratılǵan hám bazarǵa shıǵarılǵan smartfon. Bul iPhonenıń ekinshi áwladı bolıp, dáslepki iPhone nıń ornın basıwshı hám 2008-jıl 9-iyunda San-Franciskodaǵı Moscone orayında ótkerilgen Dúnya júzlik Baǵdarlamashılar Konferenciyası WWDC 2008 de kópshilikke tanıstırılǵan.

iPhone 3G óziniń aldıńǵı modeline ishki qurılısı boyınsha uqsas, biraq GPS, 3G maǵlıwmat almasıw hám úsh diapazonlı UMTS/HSDPA sıyaqlı bir qatar jańa apparatlıq támiynat ózgesheliklerin óz ishine alǵan. Qurılma dáslep sol waqıtta shıǵarılǵan iPhone OS 2 operaciyalıq sisteması menen júklengen. Basqa ózgeshelikler menen birge (sonıń ishinde push email hám almagezek navigaciya), bul jańa operaciyalıq sistema App Store — Apple kompaniyasınıń úshinshi tárep qosımshaları ushın jańa tarqatıw platformasın usındı.

## Tariyxı
2008-jıldıń 11-iyulinde Apple kompaniyası iPhone 3G di jigirma eki mámlekette satıwǵa shıǵardı. Ol eki saqlaw kóleminde shıǵarıldı: 8 GB hám 16 GB.

16 GB modeli qara yamasa aq reńde islep shıǵarılǵan. AQSH ishinde ol tek AT&T kompaniyasınıń eki jıllıq mobil baylanıs jobası menen birge satılıp, 8 GB modeli ushın $199 hám 16 GB modeli ushın $299 aldınnan tólem talap etilgen.

Bir jıldan keyin iPhone 3GS modeliniń shıǵarılıwınan soń, iPhone 3G satıwda qaldı, biraq Apple kompaniyasınıń arzan telefon usınısına aylandı hám onıń bahası tómenletildi. Bul $99 turǵan iPhone 3G eki jıllıq shártnama talap etti hám tek qara reńde hám 8 GB saqlaw kólemi menen jetkerildi, biraq sol waqıttaǵı jańa iPhone OS 3.0 baǵdarlamalıq támiynatı menen birge keldi. Shártnamasız, iPhone 3G 2009-jılı AT&T kompaniyasınan mіnnetlemesiz 8 GB ushın $499 yamasa 16 GB ushın $549 bahada satıp alınıwı múmkin edi. 2010-jıldıń 7-iyuninde iPhone 3G aqırında satıwdan alıp taslandı hám Apple kompaniyasınıń arzan telefonı sıpatında 2 jıllıq shártnama menen $99 bahada satılatuǵın 8 GB iPhone 3GS penen almastırıldı.

2008-jılı, import-eksport sanaatı ushın biznes barlaw xızmetin usınatuǵın Import Genius kompaniyası, AQSH Bajıxana hám Shegara qorǵaw basqarması tárepinen Informaciya erkinligi nızamına muwapıq járiyalanǵan elektron bajıxana tazalaw maǵlıwmatların paydalanıp, Apple kompaniyasınıń járiyalawınan aldın iPhone 3G diń keliwin anıqladı.

## Programmalıq támiynat
iPhone 3G iOS tiń eń sońǵı versiyası menen aldınnan júklenip keldi hám eki jıldan aslam waqıt dawamında óziniń programmalıq támiynatına jańalanıwlar alıwdı dawam etti, úlken ózgerisler jıl sayın shıǵarılıp turdı. Degen menen, telefonnıń apparatlıq támiynatı keyingi modeller tárepinen artta qaldırılǵanı sebepli, hár jańalanıwda jańa funkciyalardıń azayıp baratuǵın bólegine ǵana erise aldı.

Ol satıwǵa shıǵarılǵanda, iPhone 3G iPhone OS 2 menen aldınnan júklenip keldi. Bul App Store di, Microsoft Exchange ActiveSync qollawın, Apple diń MobileMe xızmetin hám push email qollawın kirgizdi, sonıń menen birge basqa da jańa funkciyalar hám qátelerdi dúzetiwlerdi usındı.

2009-jıldıń iyun ayında iPhone 3G paydalanıwshıları iPhone OS 3 baǵdarlamalıq támiynatınıń jańalanıwın aldı, bul uzaq kútilgen MMS funkciyasın, kóshirip qoyıw hám qıstırıw múmkinshiligin, kóbirek qosımshalar ushın landshaft rejimin qollawdı, Bluetooth stereo qollawın hám basqa da jaqsılanıwlardı kirgizdi.

2010-jıldıń iyun ayında Apple iOS 4.0 baǵdarlamalıq támiynatınıń jańalanıwın shıǵardı. Óziniń keyingi modellerinen ayırmashılıǵı, iPhone 3G iOS 4.0 diń kózge kóringen funkciyaların, mısalı kóp wazıypalılıqtı, bas bet ekranına fon súwretin ornatıw múmkinshiligin yamasa Bluetooth klaviatura qollawın qollap-quwatlamaydı. Degen menen, ol birlesken pochta qutısı funkciyasına, qosımshalardı jaqsıraq shólkemlestiriw ushın bas bet ekranındaǵı papkalarǵa, pleylist jaratıwǵa hám basqa da jaqsılanıwlarǵa imkaniyat beredi. Bul jańalanıw iPhone 3G de áste islegeni ushın keń túrde sınǵa alındı, biraq 2010-jıldıń sentyabr ayında shıqqan iOS 4.1 bul máseleni sheshti. Degen menen, zamanagóy iOS qurılmalarınan ayırmashılıǵı, bul jańalanıw jáne de iPhone 3G iyelerine áhmiyetli funkciyalarǵa, bul jaǵdayda Game Center qosımshasına kiriw múmkinshiligin bermeydi.

2010-jıldıń 22-noyabrinde iPhone 3G iOS 4.2 baǵdarlamalıq támiynatınıń jańalanıwın (iOS 4.2.1 sıpatında) aldı, bul YouTube ta dawıs beriw hám qáwipsizlik jaqsılanıwları sıyaqlı funkciyalardı kirgizdi. Biraq, iPhone 3G bul jańalanıwǵa kirgizilgen kóplegen funkciyalardı, mısalı AirPlay hám Safari Text Search ti paydalana almaydı. Bul usı iPhone modeli ushın sońǵı iOS shıǵarılımı boldı; iOS 4.3 hám keyingi versiyalar apparatlıq támiynat sheklewleri hám ónimlilik máseleleri sebepli bul iPhone modeli menen úylesimli emes.

2012-jıldıń sentyabr ayınıń aqırında iOS 6 shıqqannan keyin shıǵarılǵan derlik barlıq qosımshalar iPhone 3G de islemeydi, sebebi baǵdarlamalıq támiynattı rawajlandırıw jıynaǵı (SDK) 4.3 ten eski iOS versiyaların (3.x ten 4.2.1 ge shekem) yamasa ARMv6 qurılmaların (dáslepki eki áwlad) "maqsetine" (minimum) múmkinshilik bermeytuǵın etip ózgertilgen edi.

## Apparatlıq támiynat

### Dizayn

iPhone 3G diń arqa tárepi qayta dizaynlanǵan polikarbonat plastik korpus penen úskenelengen bolıp, birinshi áwlad iPhone nıń alyuminiy arqa tárepin almastırdı. Túymeler plastikten metalǵa ózgertildi, al telefonnıń shetleri jaqsıraq uslawǵa múmkinshilik beriw ushın jińishkelendi. iPhone 3G sırtqı korpustıń birinshi rásmiy reń variantların usındı, 16 GB versiyası qara hám aq reńlerde jetkerildi.

iPhone 3G diń ólshemleri dáslepki iPhone ǵa salıstırǵanda azǵana úlkenirek edi. Onıń biyikligi 116 millimetr (4.6 dyuym), eni 62 millimetr (2.4 dyuym) hám qalıńlıǵı 12 millimetr (0.47 dyuym) boldı. Al onıń aldıńǵısı bolsa 110 millimetr (4.3 dyuym) biyiklikte, 61 millimetr (2.4 dyuym) enlikte hám 12 millimetr (0.47 dyuym) qalıńlıqta edi.

iPhone 3G 3.5 dyuym (89 mm) sıyımlı sensorlı ekran menen úskenelengen bolıp, onıń ajıratımlılıǵı 480×320 (HVGA) hám 163 ppi tıǵızlıqqa iye edi. Displeydiń ústinde sızıq túsiwge (shıtnawǵa) qarsı shiyshe ornalasqan. Dáslepki iPhone sıyaqlı, sensorlı ekran barmaq yamasa bir neshe barmaq penen kóp tiyiwli basqarıw ushın dizaynlanǵan. Qurılma óziniń aldıńǵısındaǵı sensorlar menen úskenelengen. Jaqınlıq sensorı (qońıraw waqtında betke jaqın kelgende displeydi óshiredi) batareya quwatın únemlew hám paydalanıwshınıń beti menen qulaqlarınan kelip shıǵatuǵın kereksiz kirgiziwlerdiń aldın alıw ushın qayta ornalastırılǵan. Hár qıylı jaqtılandırıw jaǵdaylarına qaray displey jaqtılıǵın retlew ushın átiraptaǵı jaqtılıq sensorı qosılǵan, bul batareya quwatın únemlewge járdem beredi. Telefonnıń baǵdarın seziw hám ekrandı sáykesinshe ózgertiw ushın 3 kósherli akselerometr kirgizilgen, bul paydalanıwshıǵa portret hám landshaft rejimleri arasında ańsat ótiwge múmkinshilik beredi.

### Processor hám yadı
iPhone 3G diń ishki apparatlıq támiynatınıń kópshiligi dáslepki iPhone ǵa tiykarlanǵan. Ol Samsung 32-bitli RISC ARM11 620 MGc processorın (412 MGc ke shekem páseytilgen), PowerVR MBX Lite 3D GPU hám dáslepki iPhone sıyaqlı 128 MB package on package (PoP) DRAM di óz ishine aladı.

### Artqı kamera
Qurılmanıń artqı tárepinde iPhone 3G óziniń aldıńǵısındaǵı sıyaqlı turaqlı fokuslı 2.0 megapikselli kameraǵa iye. Bul kamerada optikalıq zum, jaqtılandırıw, avtofokus yamasa tuwma video jazıw funkciyası joq, biraq qurılmada video jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın hár qıylı qosımshalar payda boldı. iPhone 3G diń operaciyalıq sisteması fotosúwretlerdi geobelgilewdi qollaydı.

### Jalǵanıw
EDGE ge qosımsha túrde, iPhone 3G Assisted GPS, 3G maǵlıwmatlar hám úsh diapazonlı UMTS/HSDPA nı qollaydı. Bul jaqsılanıwlar aldıńǵı qurılmalarǵa salıstırǵanda maǵlıwmatlardı tezirek júklep alıwǵa hám kartalar menen almagezek navigaciyanı ámelge asırıwǵa múmkinshilik beredi.

Óziniń aldıńǵısı sıyaqlı, iPhone 3G qurılmanı zaryadlaw ushın menshikli 30 pinli dok-konnektorǵa iye. Ol jáne de qurılmanı kompyuter menen sinxronlastırıw hám hár qıylı aksessuarlardı qosıw ushın qollanılıwı múmkin.

iPhone 3G de aldıńǵı iPhone daǵı oyıqlı naushnik ornına tegis ornatılǵan 3.5 mm naushnik bar; sonlıqtan, ol Apple tárepinen berilgennen basqa hár qanday naushnikler menen qollanıla aladı.

### Batareya
iPhone 3G de 1150 mAch quwatlılıǵı menen bahalanǵan ishki qayta zaryadlanatuǵın batareya bar, ol aldıńǵısı sıyaqlı paydalanıwshı tárepinen almastırılmaydı. Apple kompaniyasınıń málim etiwinshe, iPhone 3G diń batareyası Wi-Fi arqalı altı saatqa shekem, yamasa 3G arqalı bes saatqa shekem veb-brauzing, ya bolmasa 25 saat dawamında audio oynatıw múmkinshiligin beriwge qábiletli. Sonday-aq, ol 300 saat kútiw rejiminde isley aladı dep aytıladı.

## Qabıllaw

Uolt Mossberg «The Wall Street Journal» gazetasında quralmanı «álleqashan jaqsı bolǵan qurılmanıń jáne de qábiletli versiyası» dep táriyiplegen. Biraq, ol onıń «jasırın qárejetleri» bar ekenin aytqan.

Amerikalı jurnal «Wired» te 2008-jılı qurılma shıqqannan keyin soraw alıp barılǵan, onda paydalanıwshılar aralas pikirler jibergen, ásirese 3G baylanısı haqqında qáte túsinikleri bolǵan oqıwshılardan iPhone haqqında unamsız pikirler kelip túsken.

''Wired'', an American magazine also published a survey in 2008 after the release where users sent in mixed reviews especially from readers that had misunderstandings about the 3G connection causing negative reviews of the iPhone.

### Máseleler

#### Úzilip qalǵan qońırawlar hám áste veb-baylanıslar
Shıqqannan keyin kóp ótpesten, iPhone 3G jiyi úzilip qalatuǵın qońırawlar hám áste veb-brauzing tájiriybeleri ushın sınǵa ushıradı. Hár qıylı derekler tárepinen alıp barılǵan tekseriwler bul baylanıs máseleleriniń ayıpıbı telefon ishindegi belgili bir chip ekenin kórsetti.

Apple bul máselelerdi programmalıq támiynattı jańalaw arqalı sheshti, bul ónimdi qaytarıp alıw sıyaqlı qatań ilaj qollanıwdıń zárúrligin saplastırdı. Bul jańalaw, shaması, máseleli chiptiń islewin dúzetip, iPhone 3G paydalanıwshıları ushın qońıraw sapasın hám internet baylanıs tezligin jaqsıladı.

Paydalanıwshılardıń xabarları baylanıs máselelerin kórsetken bolsa da, sol waqıtta iPhone 3G ushın tiykarǵı baylanıs operatorı bolǵan AT&T qarama-qarsı kóz-qarastı usındı. Olar óz málimlemesinde: "Ulıwma alǵanda, jańa iPhone biziń 3G tarmaǵımızda júdá jaqsı islep atır" dep ayttı.

#### Batareya quwatınıń tez tawsılıwı
iPhone 3G menen ele de úylesimli bolǵan iOS 4 operaciyalıq sisteması 2010-jıldıń 21-iyuninde shıǵarıldı. 2010-jıldıń 28-iyulinde Wall Street Journal gazetasınıń "Digits" baǵanasında járiyalanǵan maqalada, iOS 4 ke ótken iPhone 3G telefonlarınıń áste juwap beriwi, batareya quwatınıń azayıwı hám shennen tıs qızıp ketiwi haqqında xabar berilgen.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__