Federico Fellini

**Federico Fellini** (1920-jıl 20-yanvar — 1993-jıl 31-oktyabr) — italiyalı kinorejissyor hám scenariy jazıwshısı. Ózine tán usılı menen belgili bolıp, bul usılda fantastikalıq hám barokko obrazları jergiliklilik penen aralasıp ketedi. Barlıq zamanlardaǵı eń ullı hám abıraylı kinodóretiwshilerden biri sıpatında tán alınǵan. Onıń filmleri «Cahiers du Cinéma» hám «Sight & Sound» sıyaqlı kritikalıq sorawlarda joqarı orınlardı iyelegen.

Fellinidiń eń belgili filmleri qatarına *I Vitelloni* (1953), *La Strada* (1954), *Nights of Cabiria* (1957), *La Dolce Vita* (1960), *8½* (1963), *Juliet of the Spirits* (1965), *Fellini Satyricon* (1969), *Roma* (1972), *Amarcord* (1973) hám *Fellini's Casanova* (1976) sıyaqlı filmler kiredi..

Fellini óz karyerası dawamında 17 Akademiya sıylıǵına usınıs etilgen bolıp, tórtewinde «Eń jaqsı shet tilindegi film» nominaciyasında jeńimpaz bolǵan (rekord). Los-Anjeles qalasında bolıp ótken 65-Oskar sıylıǵında ómirlik jetiskenligi ushın húrmetli statuetkaǵa iye bolǵan. Sonday-aq, Fellini 1960-jılı «Dolce Vita» filmi ushın «Palme d'Or»nı, 1963 hám 1987-jılları Moskva xalıqaralıq kinofestivalında eki márte, 1985-jılı 42-Venetsiya xalıqaralıq kinofestivalında «Golden Lion»di qolǵa kirgizgen. «Sight & Sound» jurnalınıń 2002-jıldaǵı barlıq waqıtlardıń eń ullı rejissyorları diziminde Fellini rejissyorlar sorawnamasında 2-orındı hám sınshılar sorawnamasında 7-orındı iyeledi.

## Ómiri
Fellini 1920-jılı 20-yanvarda Adriatika teńizindegi kishkene Rimini qalasında orta klass ata-anasında tuwılǵan. 25-yanvarda San Nikolo shirkewinde Federiko Domeniko Marsello Fellini dep ataladı. Onıń ákesi Urbano Fellini (1894-1956) gambettolalı romanyon diyqanlar hám mayda jer iyeleri shańaraǵında tuwılıp, 1915-jılı Pantanella makaron zavodında nanbayshi shákirt sıpatında Rimge kóshken. Anası Ida Barbiani (1896-1984) rim sawdagerleriniń burjua katolik shańaraǵınan shıqqan. Shańaraǵınıń qattı narazılıǵına qaramastan, 1917-jılı Urbano menen qashıp ketip, Gambettola qalasındaǵı ata-anasınıń úyinde jasaǵan. 1918-jılı puqaralıq neke dúzilip, bir jıldan keyin Rimdegi Santa Mariya Maggiore qalasında diniy máresim bolip ótti.

Erli-zayıplılar Rimini qalasına ornalasıp, ol jerde Urbano kóshpeli satıwshı hám kótere satıwshı boladı. Fellini eki tuwısqanı Rikkardo (1921-1991), RAI televideniesiniń hújjetli rejissyori hám Mariya Maddalena (tuw. Fabbri; 1929-2002-jıllar).

1924-jılı Fellini baslawısh mektepti Rimini qalasındaǵı San-Vinchenso monaxları basqaratuǵın institutta basladı, keyin eki jıldan soń Karlo Tonini mámleketlik mektebinde oqıydı. Dıqqatlı oqıwshı bolıp, bos waqıtların súwret salıw, quwırshaq shouların saxnalastırıw hám Winsor Makkey, Jorj MakManus hám Frederik Burr Opperdiń dástúriy Amerika multfilmlerin kóbeytiwshi «Corriere dei Piccoli» balalar jurnalın oqıw menen ótkeredi. (Opperdiń «Baxıtlı xuligan» filmi Fellinin 1954-jıldaǵı «Strada» filmindegi Gelsomina ushın vizual ilxam berer edi; Makkeydiń «Kishkene Nemo» filmi onıń 1980-jılǵı «Hayal-qızlar qalası» filmine tikkeley tásir kórsetedi). Gvido Brinoneniń birinshi kórgen filmi Maciste all'inferno (1925, Maciste in Hell) onıń pútkil karerası dawamında Dante hám kino menen baylanıslı táreplerdi belgilep beredi.

1929-jılı Ginnasio Giulio Chezarege oqıwǵa kirip, keyin ala Rimini advokatı Luidji Titta Benzi menen doslasadı (hám Amarkordta jas Tittanıń modeli (1973)). Mussolini Italiyasında Fellini hám Rikkardo er adamlar ushın májbúriy fashist jaslar toparı bolǵan «Avangardista»ǵa aǵza boladı. Ol ata-anası menen birinshi márte Rimge 1933-jılı, transatlantikalıq okean layneri SS Rex (Amarkordta kórsetilgen) dáslepki saparı jılı bardı. «La Dolce Vita» (1960) shıǵarmasınıń aqırındaǵı plyajda tabılǵan teńiz haywanınıń tiykarın 1934-jıldaǵı dawıl waqtında Rimini plyajında qoyılǵan úlken balıq quraydı.


Fayl:Federico_Fellini.jpg|nobaý|1950-jıllarda Federiko Fellini.
Fayl:Fellini_masina_delpoggio_lattuada_1952.jpg|nobaý|Fellini, Masina, Karla del Poggio hám Alberto Lattuada, 1952-jıl.
Fayl:Cinecittà_-_Teatro_5.jpg|Cinecittà — Teatro 5, Fellinidiń súyikli studiyası
Fayl:Federico_Fellini_56.jpg|Fellini «Kabiriya túnleri» filmin súwretke alıw waqtında, 1956-jıl.
Fayl:Federico_Fellini_in_the_Seventies.jpg|nobaý|Federico Fellini
Fayl:Sandro_Pertini_David_Donatello.jpg|Italiya prezidenti Sandro Pertini 1985-jılı Fellini tárepinen «David di Donatello» sıylıǵın alıwı.
Fayl:Fellini_Mastroianni_1990_Venice_Film_Festival_02_(cropped).jpg|Fellini Veneciya xalıqaralıq kinofestivalında Marsello Mastroyanidi «Golden Lioná sıylıǵı menen sıylıqlaydı.
Fayl:Fellini_plaque,_Via_Veneto.jpg|Via Veneto, Rimdaǵı Felliniǵa arnalǵan kórinis: «Veneto arqalı La Dolce Vita» — SPQR ushın saxna jaratqan Federiko Felliniǵa, 1995-jıl 20-yanvar


## Derekler

## Qosımsha oqıw ushın

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*