Shavkat Ayupov

**Shavkat Abdullaevich Ayupov** (1952-jıl 14-sentyabrde, Tashkentde tuwılǵan) – matematik alım, Ózbekstan Pánler akademiyasınıń akademigi (1995), fizika-matematika pánleri doktırı (1983), professor (1985). A.T.Ayupovdıń ulı. Tashkent mámeleketlik universitetiniń matematika fakultetin tamamlaǵan (1974).Tashkent mámleketlik universitetinde oqıtıwshı (1977—1979) hám Ózbekstan Fánler akademiyasınıń Matematika institutında úlken ilimiy xizmetker(1979—1988), algebra hám analiz bólim baslıǵı (1986-jıdan), direktor orınbasarı (1986—1992), direktor (1992—1997). 1997-jıldan Ózbekstan Respublikası Joqarı Attestatsiya Komissiyası aqsaqalı. Tiykarǵı ilimiy jumısları funktsional analiz hám onıń zamanagóy tarmaqlarınan biri esaplanǵan operatorlar algebrasınıń teoriyasına tiyisli. Ayupov Yordan algebralar tarawında hám teoriyalıq, hám qollanıwdaǵı jónelislerde iri ilimiy izlertlewlerdi amelge asırdı. Gilbert keńisliginde óz-ózine qospa operatorlar Yordan algebrasınıń dúzilisı hám qurılıwı boyınsha tiykarǵı natiyjelerdı aldı.

## Ómirbayan
Ziyalı shańaraqta tuwılǵan. Ákesi Abdulla Tolipovich Ayupov, Ullı Watan urısı qatnasıwshısı, Tashkent universitetiniń filosofiya kafedrasın basqarıwshı bolǵan anası Margʻuba Hamidova shıpaker, 4-qala klinikalıq emlewxanasında terapevt bolıp islegen.

1974-jılda Tashkent universitetin pitirgen, akademik Sarimsoqovtıń shákirti.

1977-jılda fizika-matematika pánleri kandidatı nıshanın), 1983-jılda fizika-matematika pánlerı doktorı ataǵın alǵan.

1989-jılda «Operator algebraları hám nokommutativ integraciyanı izertlew» jumısı ushın Lenin komsomolı sıylıǵı iyesi. Bul jumısta Shavkat Ayupovdan tısqarı.Ózbekstan SSR pánler akademiyası Romanovskiy atındaǵı Matematika institutinan Musılmanqul Berdiqulov, Shuhrat Usmonov, V. I. Lenin atındaǵı Turkimen mámleket pedagogika institutı assistenti Rustamboy Abdullayev, Ulyanov atındaǵı Qazan mameleketlik universiteti dotsenti Nikolay Tunov, assistent Oleg Tixonovlar avtorlar jámááti quramında bolǵan.

Jáhán Pánler akademiyası akademigı (2003). 2008—2013-jıllarda Italiyanıń Triyest qalasındaǵı Abdussalom atındaǵı Teoriyalıq fizika xalıq aralıq orayınıń (ICTP) dotsent aǵzası.

2020-jılda–Ózbekstan Respublikası Joqarı Keńesı aǵzası.

1992-jılda Ózbekstan SSR pánler akademiyası Romanovskiy atındaǵı Matematika institutına basshılıq qılǵan

1994-jılda ol Strasburgdaǵı (Fransiya ) Lui Paster universitetinde uzaq xizmet saparında bolıp, professor J.-L.Lode menen birge ilimiy jumıs alıp bardı.

Ózbekstan milliy universitetiniń algebra hám funkcional analiz kafedrası professorı.

## Sıylıqları hám ataqları

* Ózbekstan Qaharmanı (2021-jıl 24-avgust) – *mámleketimizdiń ekonomikalıq potencialın bekkemlew, xalıq aralıq ornın asırıw, Watan gúlleniwi hám xalıq párawanlıǵın támiyinlewdegi úlken xizmetlerin, jedel hám fundamental rawajlanıw processinde ǵayratkerligi ushın Jańa Ózbekstanda keyingi jıllarda ámelge asırılǵan reformalar, mámleket hám xalıq párawanlıǵı jolındaǵı tınımsız miyneti, islep shıǵarıw jáne social-ruwxıy tarawlardaǵı kóp jıllıq nátiyjeli hám úlgili iskerligi, jaslarımızdı ruwxıylıqta tárbiyalawǵa qosqan úlken úlesi patriotlıq, milliy hám ulıwma insanıylıq qádiriyatlarǵa húrmet, sonıń menen birge, mámlekettiń socialliq ómirinde aktiv qatnas etıwdegi úlken xizmetleri ushın*.
* "Mehnat shuhrati" ordenı (2003).
* «Shuhrat» medalı (1996).
* Ózbekstan Respublikasında xizmet kórsetken pán ǵayratleri (2011).
* Pán hám texnika tarawındaǵı 1-dárejeli Mámleket sıylıǵı iyesi (2017).

## Pikirlerı
Ilimge umtılıwshı jaslarımızǵa ne másláhát beremiz?
—Áwele, tillerdi jaqsı biliwi kerek, hesh bolmaǵanda úsh eń zárúrli tildi- ana tili, ingliz hám orıs tillerin biliwi kerek.

## Derekler