Dior

Christian **Dior** SE (fransuzsha: [kʁistjɑ̃ djɔʁ]), ádetde Dior atı menen belgili, fransuz biznesmeni Bernard Arnault tárepinen basqarılatuǵın hám basshılıq etetuǵın, francuz biznesmeni Bernard Arnault tárepinen basqarılatuǵın hám basshılıq etiletuǵın francuz qımbat bahalı modalar uyı, ol usı waqıtta dúnyadaǵı eń iri qımbat bahalı kompanıyası LVMHni basqaradi. **Diordıń** oʻzi LVMHniń 42,36% úlesine hám 59,01% dawıs beriw huqıqına iye.

Kompaniya 1946 -jılda tiykarı Normandiyalik francuz modelleri Christian Dior tárepinen islengen. Bul brend tek ayaq kiyim hám kiyim-keshek satadi jáne onı tek Dior dúkanlarında satıp alıw múmkin. Pietro Beccari 2018-jıldan beri Christian Dior Couture inkompanıyasınıń bas direktorı esaplanadı

## Tariyxı

### Dúziliwi
**Dior** modalar úyi 1946 -jıl 16 -dekabrde Parijdagi Montaigne 30-kóshede islengen. Biraq, házirgi Dior korporatsiyasi ashılıw jılı retinde «1947» jıldı bayramlaydı. Diordı finanslıq tárepten bay isbilermen Marcel Boussac qollap -quwatlaǵan. Boussac dáslep Diordi Philippe et Gaston ushın dızayn etiwge usınıs etken edi, biraq Dior eski brenddi qayta qayta tiklewden kóre óz atı menen jańadan baslanıwın qálep, biykar etdi. Modalar úyi Boussac tárepinen basqarılatuǵın «vertikal integracıyalanǵan toqımashılıq biznesi»nıń bir bólegine aylandı. Onıń kapitalı 6 million frank hám jumısshı kúshi 80 adam edi. Bul kompanıya haqıyqattan da Boussac ushın qızıq emes joybar edi hám «Boussac Saint-Freres S. A.»nıń tiykarǵı filialı edi. Soǵan qaramay, Diorga óz atı menen atalǵan jarlıǵında sol waqıttaǵı ózgeshe úlken rolge ruxsat berildi (yuridikalıq basshılıq, firmanıń qadaǵalawsız úlesi, Boussac «baqlawshi» retindegi abırayına qaramay, salıqtan aldınǵı paydanıń úshten bir bólegi)

### Jańasha kórinis

1947-jıl 12-fevralda Christian Dior 1947-jıldıń báhár-jazına mólsherlengen óziniń birinshi moda kolleksiyasin usınıs etdi. «Óziniń birinshi kolleksiyasiniń altı manekendagi 90 dana modeli» kórgizbesi kompanıyanıń 30 Avenue Montaigne adresindegi shtab-kvartirasi salonlarında usınıldı. Daslep, eki qatar «Corolle» hám «Huit» dep atalǵan. Biraq, Harper's Bazar jurnalı bas redaktorı Carmel Snowdıń «Bul júdá jańa kórinis! », dep baqirǵanınan keyin jańa toplam moda tariyxına «Jańasha kórinis» retinde kirdi. Jańasha kórinis“ moda kompleksi revolyucıyalıq edi. Toplam prizentaciyası ótkerilgende bas redaktor da minnetdarshılıq bildirdi: «Bul júdá revolyucıya, áziz Xristian! » Christian Diordıń debut kolleksıyasıFransiyaniń Usınıń menen birge, «Jańasha kórinis»

moda sanaatın qayta tiklegeni ushın júdá ataqlı esaplanǵan.. Usınıń menen birge, «Jańasha kórinis» Fransiyada joqarı moda ruwxın qaytardı, sebebi ol ózine tartatuǵın hám jas kóriniske iye edi. «Biz modadaǵi revolyucıyanıń guwası boldıq, sonıń menen birge, modani kórsetiwdegi revolyucıyaǵa gúwa boldıq». Siluetdıń ayriqsha ózgesheligi kishkene, oralǵan bel hám tolıq yubkaniń baltırǵa shekem bolǵan uzınlıǵınan tómen bolıp, tós qápesin tiklep turadı. Toplam urıs dáwirindegi ataqlı modalardan ayrıqsha bolıp esaplanıw, tolıq yubkalar, tar beller hám jumsaq jelkeler menen kóbirek stereotipik hayal dızaynlerın kórsetti. Dior 1940 -jıllardıń baslarında belgililigin saqlap qalıwda dawam eter eken, geypara er adamlarǵa tán táreplerin saqlap qaldı, biraq ol da kóbirek hayallıq usılın qosıwdı qáledi.

Jańa kórinis júdá ataqlı boldı, onıń tolıq yubkali silueti 1950-jıllarda basqa moda dizaynerlerine jaqsı tásir kórsetdi hám Dior Gollivud, Qospa Shtatlar hám Evropa aristokratiyasinan kóplegen belgili klientlerge iye boldı. Nátiyjede, Ekinshi jáhán urısınan keyin moda áleminiń paytaxtı poziciyasinen túsip ketken Parij jáne 
Parij óz orının tıkledi. Jańa tús Batıs Evropada urıs dáwirindegi puxtalıq hám hayallardı defeminizatsiya etiwshi formalarǵa qarsı tetiklendıretuǵın antidot retinde kútip alındı hám Ullı Britaniyadaǵı Malika M inargaret sıyaqlı zamanagóy áyeller tárepinen qabıllandı. Garold Kodaniń sózlerine kóre, Dior Charlz Jeymsga ısengen. Diordıń «Jańa kórinis» den dızaynları tekǵana 1950-jıllardaǵı dizaynerlerge, bálkim 2000-jıllardıń jańa dizaynerlerine, atap aytqanda Thom Browne, Miuccia Prada hám vivienne Westwoodga da tásir kórsetdi. Sol waqıttaǵı Diordıń keshki lipasları ele da kóplegen dizaynerler tárepinen tilge alınadı hám olar hár qıylı toy temasındaǵı podiumlarda kóp qabatlı materiallardan ibarat bolıp, belniń tómengi bóleginde kórinedi. Mısalı, vivienne Westwoodniń 2011-jılǵı gúz/qıs máwsimi hám Alexander McQueenniń 2011-jılǵı gúz/qıs kiyiwge tayın kiyimleri (Jojo, 2011). yangi yangi kórinishda modalar uyining hurmatli asoschisiga bólgan hurmatdan ham tashqariga chiqadigan subtekst mavjud. Biraq, hámme de Jańa kórinisten minnetdar emes edi. Ayırım, ásirese, bir neshe jıllar dawamında gezleme deficitliginen keyin, material muǵdarı ısrapshılıq dep esaplaǵan. Ásirese, feministlar bul korsetli dızaynler sheklewshi hám regressiv bolıp, hayaldıń ǵárezsizligin alıp taslaǵanın sezip ǵázeplendı. Dizayner qarsı bir neshe narazılıq gruppaları bar edi, atap aytqanda, 30 000 adamnan ibarat bolǵan gruppa bunday dızaynler ushın zárúr bolǵan material muǵdarı menen baylanıslı ǵárejetlerge qarsı edi. Dizayner kásiplesi Coco Chanel sonday dedi: «Tek hayal menen hesh qashan jaqın bolmaǵan er adam ǵana qolaysız zatlardı proektlestiriwi múmkin edi ». Bunday narazılıqlarǵa qaramay, «Jańasha kórinis» moda podyumi júdá tásirli bolıp, basqa dızaynerler hám modanıń jumıslarına jaqsı sıpatlama beriwde dawam etti. 2007-jılda «Jańasha kórinis»dıń 60 jıllıǵı munásábeti menen John Galliano Dior báhár-jaz kolleksiyasi ushın onı qayta kórip shıqtı. Galliano origami hám basqa yapon tásirine siltemeler menen modernizacıya etilgen hám jańalanǵan hárre bel hám domalaq jelkelerden paydalanǵan. 2012-jılda Raf Simons Dior ushın óziniń 21-ásir ideyaların minimalist, biraq usı waqıtta háwesli usılda jańalanıw bolıp, óziniń depyut joqarı moda kolleksıyası ushın «Jańasha kórinis»di qayta kórip shıqtı. Simonstıń Dior ushın jumısı qımbat bahalı materiallar hám siluetın saqlap qaldı, bıraq hayal denesine ózin húrmet qılıw hám ańlatpa erkinligin xoshametledı. Tek segiz hápte ishinde islep shıǵarılǵan bul kolleksıyani proektlestiriw procesi Dior hám I de hújjetlestirilgen bolıp, Simons texnologiyadan paydalanıwın hám modernistik qayta talqınlardı usınıs etti.

### Dior
Ámeldegi siltemeler Christian Dior parfyumları 1947 yamasa 1948-jılda islengenine zid bolıp tabıladı. Dior korporatsıyasınıń ózi Christian Dior parfyumınıń tiykar salınǵan sánesin 1947-jıl, birinshi parfyum Miss Dior satılıwı menen sanap ótedi. Dior parfyummeriya sanaatında júdá ataqlı Miss Dior parfyumınıń shıǵarılıwı menen revolyucıya etti, bul parfyum Catherine Dior (Christian Diorning sińlisi)húrmetine atalǵan. Christian Dior Ltd 25% ge, Coty parfyumları menejeri 35% ge, Serj Xeftler Luiche basshılıǵındaǵı parfyumeriya biznesiniń 40% Boussacne tiyisli edi. Pierre Cardin 1947-jıldan 1950-jılǵa shekem Dior ustaxanasına basshılıq etti. 1948-jılda Christian Dior parfyumınıń New York qalasındaǵı filialı dúzildi — bul shólkemlestiriw sánesi máselesine sebep bolıwı múmkin. Zamanagóy Dior korporatsiyasi, sonıń menen birge, 1948-jılda New Yorkda 5-kóshe hám 57-kósheniń múyeshinde qımbat bahalı tayın kiyim-keshek úyi islengenin, bul túrdegi birinshi úy ekenligin aytıp ótedi. 1949-jılda «Diorama» parfyumerıyası shıǵarıldı hám 1949-jılǵa kelip, bir ǵana New Look liniyasi 12,7 million frank payda keltirdi

### Kompanıyanıń keńeyiwi hám Christian Diordıń ólimi

Fransiyadan keńeyiw 1949 -jıl aqırında New York qalasında Christian Dior butiginiń ashılıwı menen baslandı. Jıl aqırına kelip, Dior modaları Parij moda eksportınıń 75 payızın hám Fransiyanıń ulıwma eksport tabısınıń 5 payızın quradı.

1949-jılda Melburndan (Avstraliya) Duglas Koks Parijge keldı hám Christian Dior menen ushrastı hám Avstraliya bazarı ushın Dior buyımların islep shıǵarıw imkanıyatın talqıladı. Christian Dior hám Duglas Koks Dior menen original dızaynlardı islep shıǵarıw hám Duglas Koks Flinders Lane ustaxanasına olardı jaratıw ushın shártnamaǵa qol qoydı

Ele ortalarında bolǵan jas Jill Uoker Avstraliya gazetalariniń derlik hár kuni bas betlerınde bolatuǵın kutyure joqlıǵı Duglas Kokstiń koʻplab ishchilaridan biri edi. Jill Melburnda ómir joldası Noel Kemelfild menen Jinoel hám Martı sıyaqlı ataqlı jarlıqlar menen kutyure miyrasların jaratıwǵa kirisedı. Dior hám Duglas Koks ortasındaǵı shártlesiw Avstraliyalı tok tigiwshilikti haqıyqattan da global saqnaǵa qoydı, biraq aqır-aqıbet 60 dana Dior modeli konservativ Avstraliyalıq talǵam ushın júdá avangard bolıp shıqtı. Duglas Koks shártnamanı 1949-jıǵı máwsimnen keyin de dawam ettire almadı, bul Dior-Cox kutyure buyımların Avstraliya kutyuridagi eng nodir kolleksiya buyumlaridan biriga aylantirdi.

1950-jılda Dior Ltd kompanıyasınıń bas menedjeri Jacques Rouët házirde ataqlı bolǵan «Christian Dior» atınıń túrli qımbat bahalı ónimlerge kórinetuǵın tárizde jaylastırıw ushın litsenzıyalaw programmasın islep shıqtı. Ol birinshi bolıp galstuklarǵa qoyılǵan hám tez arada baypaq, teri, shlyapa, qolǵap, sumka, zergerlik buyımları, ishki kiyim hám sharflarga qollanılǵan. Fransiya moda palatası aǵzaları bunı joqarı moda imidjine kemsitiwshi háreket retinde qaraladı. Sonday bolsa da, litsenzıyalaw paydalı háreketke aylandı hám «kelesi onlap jıllar dawamında» dawam etiw tendentsıyasın basladı, buǵan barlıq kutyurelar erıstı.

Sonıń menen birge, 1950-jılda Christian Dior Alfred Hitchkokniń «Saqna qáweteri» filminde Marlen Ditrix lipaslarınıń eksklyuziv dizayneri bolǵan. 1951-jılda Dior óziniń birinshi kitabı «Je Suis Couturier» (Men Couturierman) Editions du Conquistador baspası arqalı shıqtı. Kompanıyanıń kúshli evropalıq jumısın dawamlawshılarına qaramay, onıń tabısınıń yarımınan kóbı sol waqıtqa shekem Qospa Shtatlarda islep shıǵarılǵan. Christian Dior Models Limited 1952-jılda Londonda jaratılǵan. Christian Dior New York modaları ushın Sidneydaǵı Jaslar úyı ortasında kelisim dúzildi.Chilining Santyago qalasındaǵı Los Gobelinos Dior menen Christian Dior Paris Haute Couture ushın shártnama duzdi. Birinshi Dior ayaq kiyim liniyasi 1953-jılda Rojer Vivier járdeminde islep shıǵarılǵan. Kompanıya 1953-jıl aqırına kelip Meksika, Kuba, Kanada hám Italiyada bekkem ornatılǵan jaylardı basqarǵan. Dior ónimleriniń ataqlılıǵı asqanı sayin, qáliplestiriwde asıp bardı. Bul nızamǵa qarsı biznesti dábdebeli buyımlardı satıp alıwǵa qurbi jetpeytuǵın hayallardı qollap -quwatlaǵan

950-jıllardıń ortalarına kelip, Dior úyi belgili moda imperiyasin basqarǵan. Birinshi Dior dúkanı 1954-jılda Counduit kóshesi, 9-úyde islengen. Malika Margaret hám Marlboro gersogligi húrmetine 1954-jılda Blenheim sarayında da Dior moda kórgizbesı bolıp ótdı. Christian Dior 1954 hám 1957-jıllar arasında bir qansha moda baǵdarların jumısqa túsirdi. Biraq, hesh biri Jańa qarawdıń tereń tásirine jaqınlasa almadı. Dior 1955-jılda Montaigne avenyusi hám Rue FransuaIer ortasındaǵı múyeshde Grande butikin ashtı. Birinshi Dior erin boyaytúǵın 1955-jılda shıǵarılǵan. 1956-jılda kompanıyanıń 10 jıllıǵına shekem 100 000 kiyim-keshek satılǵan. Aktrisa Ava Gardner 1956 -jılda Mark Robsonnıń «Kishi ılashıq» filmi ushın Christian Dior tárepinen oǵan 14 kiyim jaratqan.

Christian Dior 1957-jıl 4-martda Time jurnalınıń muqabasında payda boldı. Kóp ótpey dizayner 1957-jıl 24-oktyabrde úshinshi júrek xurujınan qaytıs boldı. Diordıń moda ataqlısı ózine tartatuǵın tásiri onı tariyxtaǵi eń ullı moda ǵayratkerlerinen biri retinde tán alıwǵa sebep boldı. Zamanagóy moda boyınsha Kevin Almond «Dior qaytıs bolıwınan aldın onıń atı lazzet hám qımbat baha menen sinonimǵa aynalǵan edi» dep jazǵan

### Isbilermen Arnaultniń keliwi

1980-jılda Dior «Jules» er adamlar parfyumin shıǵardı. 1981-jılda Willot Group bankrot bolǵanınan keyin, Bernard Arnault hám onıń qarjılıq toparı 1984-jıl dekabr ayında onı «bir ramziy frank» ǵa satıp aldı. Dior parfyumınıń «Poison»ni 1985-jılda satıwǵa shıǵarıldı. Sol jılı Bernard Arnault kompanıyanıń baslıǵı, bas atqarıwshı direktorı hám basqarıwshı direktorı boldı. Basshılıqtı óz moynına alǵannan keyin, Arnault kompanıyanıń ortasha toqımashılıq operatsiyalarınan waz keship, Bon Marché universal dúkanı hám Christian Dior Couturega itibar qaratti. Christian Dior ushın operatsiyalar Arnault dáwirinde jaqsı tárepke keskin ózgerdi. Ol onı moda biznesiniń Christian Dior S. A. xoldiń kompaniyası retinde ózgertirdi. Diordıń birinshi kollektsiyasiniń 40 jıllıǵı munasábeti menen Parij moda muzeyi Christian Diorga kórgizbesin ótkerdi. 1988-jılda Arnault's Christian Dior S.A.'s kompanıyası óziniń kárxanası Jak Rober arqalı Moët-Hennessy • *[[Louis Vuitton]]* ustav kapitalınıń 32% úlesin aldı jáne bul dúnyadaǵı jetekshi hám eń abıraylı qımbat bahalı tovarlar óndiriwshi kompanıyalardan birine aylanadı. Bul zárúrli birlesiw astında Christian Dior Couture hám Christian Dior Parfums operatsıyaları jáne birlestirildi. Italiyada tuwılǵan Gianfranco Ferré 1989 -jılda Bohanni bas dizayner retinde almastırdı. Birinshi bolıp francuz bolmaǵan Ferre Diordıń dástúriy naz benen hám romantik assotsiatsiyalardı artta qaldırıp, «nafosatli, shıraylı hám qatań» dep táriyp berilgen túsinikler hám usıldı usınıs etti. Ferre Haute Couture, Haute Fourrure, Hayallar ushın tayın - tap-wear, tayın teri hám hayallar aksessuarları toplamları. Onıń birinshi kolleksiyasi 1989-jılda Dé d'Or menen sıylıqlanǵan. Sol jılı Gavayida butik ashıldı hám Jak Roberdıń LVMH úlesi 44% ge kóterildi.

### Ataqlı elshiler
Dior Gollivud

ataqlıları jáne social media tásir ótkeriwshiler menen kúshli sheriklikti jolǵa qoydı, bul shaxslar menen jaqınnan sheriklik etiwden maqset, kóbirek demografik maǵlıwmatlarǵa ıye boliw hám bir qansha waqıt bolıwına qaramay, óziniń jańa, zamanagóy brend retinde ózligin qayta tiklew. Brendge jáne de populistik imidjdı kórsetiw hám keńlew auditorıyanı tartıw imkanıyatın berdi Brend Jennifer Lawrence vahámupita Nyonǵa sıyaqlı zamanagóy usıl piktogrammalari menen islegen hám kiyingen, olar mıń jıllıqlar menen rezonanslay aladı. Dior óziniń marketing kommunikatsiya strategiyasına social medianı nátiyjeli ámelde qollanıw etti, ol jaǵdayda kompanıyalardaǵı súwretler hám videolar Diordıń rásmiy profilinde de, ataqlı elshilerdiń social tarmaqlardaǵı betlerinde de bóliw kóriledi.

Bul tabıstıń mısalın Rihanna qatnasıwındaǵı Secret Garden kompanıyasında kóriw múmkin. Bul kompanıyada Rihanna ayna zalında óz albomindaǵı (Tek bir keshede) qosıǵına oyın túsip atırǵanını kórinedi. Rihannaniń qosıǵı menen baylanisıp, kompanıya óz brendi menen baylanısıw sezimin jarattı, bul kompaniya ushın paydalı boldı, sebebi ol 2016 -jılda satılatuǵın ataqlı adam retinde orın alǵan edi. Diordıń maqsetli auditorıyasına tolıq uyqas kelmese-de, Rihanna sıyaqlılar menen sheriklik qılıw kompanıyaǵa bazardıń kóbirek bólegi menen shuǵıllanıw imkaniyatın beredi, sebebi Rihannaniń social tarmaqlardaǵı gúzetiwshılerı modalar úyinikinen tórt ese kóp.

Tómende Dior kompaniyalarında qatnasqan ayrım ataqlı elshiler:

* Isabelle Adjani
* Carla Bruni
* Milla Jovovich
* Charlize Theron
* Sharon Stone
* Monica Bellucci
* Eva Green
* Marion Cotillard
* Jude Law
* Natalie Portman
* Mélanie Laurent
* Mila Kunis
* Jennifer Lawrence
* Robert Pattinson
* Rihanna
* Johnny Depp
* Angelababy
* Cara Delevingne
* Kim Jisoo
* Yara Shahidi
* Oh Se-hun
* Kylian Mbappé

## Atqarıwshı direktorlar

## Finanslıq maǵlıwmatlar

## Modalar kórgezbesi

## Galereya

Fayl:Christian_Dior_Dress_indianapolis.jpg
Fayl:Christian_Dior_(Moscow_exhibition,_2011)_3.jpg
Fayl:Christian_Dior_(Moscow_exhibition,_2011)_1.jpg
Fayl:Grey_leather_and_fur_gloves_by_Christian_Dior_in_box.jpg
Fayl:2005_Christian_Dior_shoes,_cream_and_black_snakeskin_heels.jpg
Fayl:Dior_perfume_06.jpg
Fayl:1970s_red_maxi_dress_from_the_Christian_Dior_Boutique.jpg
Fayl:Dior_(15202203757).jpg
Fayl:Yves_Saint_Laurent_chez_Christian_Dior,_couturier_du_rêve_(musée_des_arts_décoratifs,_Paris)_(cropped).jpg
Fayl:La_Collection_Privée_Christian_Dior_(35504308473).jpg


## Qosımsha qarań

* Jackson, Lesley. The New Look: Design in the Fifties. London: Thames & Hudson, 1991. ISBN 0-500-27644-7.

## Derekler

## Sırtqı siltemeler

* 
* Dizayn Kolleksiyasi (Wayback Machine saytida 2015-01-15 sanasida arxivlangan)
* Facebook
* Instagram
* Twitter

## Derekler