2026-jılǵı Awǵanstan–Pakistan urısı

2026-jıl 21-fevralda Pakistan hawa kúshleri (PAF) Awǵanstannıń Nangarxar, Paktika hám Xost provinciyaları ústinen hawa hújimlerin jasadı. Bul hújimlerdiń maqseti úsh provinciya boyınsha Pakistan talibanları (TTP) hám Islam mámleketi – Xurasan provinciyası (ISIS–K) toparlarına tiyisli jeti áskeriy lagerin joq etiw bolıp tabıladı. Bul háreket Pakistan tárepinen Awǵanstan Talibanınan kórgen, jaqında Islamabad, Bajaur hám Bannuda júz bergen terroristlik hújimlerge juwap (ósh alıw) retinde bahalandı.

Biraq, Awǵanstandaǵı Taliban rásmiyleri hawa hújimleriniń tınısh xalıq hám diniy oraylarǵa qaratılǵanın hám Nangarxar provinciyasında 18 tınısh xalıqtıń qurban bolǵanın ayttı. Pakistan rásmiyleri Awǵanstanda tınısh xalıqtı kózlewge alǵanın biykarladı, al «The Express Tribune» áskeriy dereklerge súyenip, 80 áskerdiń óltirilgeni haqqında xabar berdi. Paktika provinciyası keńesiniń burınǵı baslıǵı Shayeste Jan Axadi Pakistannıń birneshe rayondaǵı hawa hújimleri júdá keń kólemli hám kúshli bolǵanın bildirdi. Ol bul hújimler kóp qurbanlarǵa alıp kelgen bolıwı múmkinligin, biraq Taliban nıshanǵa alınǵan aymaqlardıń súwretleri hám videoların jazıp alıwǵa hám járiyalawǵa tosqınlıq etip atırǵanın qosıp ótti. Taliban basqarıwındaǵı Awǵanstan hawa hújimlerin qaraladı hám bul agressiyaǵa sáykes waqıtta esaplanǵan juwap beriwge wáde berdi.

2026-jıl 26-fevralda Awǵanstan Pakistanǵa qarsı juwap beriw operaciyasın basladı. Buǵan juwap retinde Pakistan Talibanǵa qarsı «Ǵazab Lil Haq» (Haqıyqıy ǵazap) operaciyasınıń baslanǵanın járiyaladı.

## Fon

Bul urıs Pakistan hám Awǵanstannıń Taliban húkimeti arasındaǵı uzaq waqıttan berli dawam etip kiyatırǵan shiyeleniw fonında júz berdi. Shiyelenistiń tiykarı Pakistannıń Awǵanstan jerin Terek-e-Taliban Pakistan (TTP) hám basqa áskeriy lagerlerdi Pakistan ishinde hújimler jasaw ushın qáwipsiz orın retinde paydalanbaqta degen ayıplawlarına barıp taqaladı. 2025-jıl oktyabrde Qatardıń dárejeligi menen sońǵı jıllardaǵı eń kúshli shegara aralıq soqlıǵısıwlardan keyin waqıtsha oq atıwdı toqtatıw boyınsha kelisimge kelingen edi, biraq keyingi sóylesiwler turaqlı kelisimge alıp kelmedi hám tómen dárejedegi waqıyalar dawam etti. Operaciya 2025-jıl oktyabrdegi soqlıǵısıwlar waqtında qolǵa alınǵan úsh pakistanlı askerdıń Saudiya Arabiyası dárejeliginde azat etiliwinen birneshe kún keyin júz berdi.

2026-jıl 11-fevralda Pakistan qorǵanıw ministri Khawaja Asif eger Taliban óz aymaǵınan áskerlerdiń háreketin toqtatpasa, Pakistan Ramazan ayı baslanıwdan aldın Awǵanstandaǵı áskerlerge qarsı sharalar kóriwi múmkinligin eskertti. Fevral ayında Pakistanda birneshe terrorlıq hújimler, atap aytqanda, Islamabad paytaxtındaǵı shiit meshitinde 36 adamnıń ólimine alıp kelgen qadaǵalaw punktine hújim hám Bajaurdaǵı qadaǵalaw punktinde 11 ásker hám bir balanıń ólimine sebep bolǵan hújimler júz berdi. Aqırǵısı boyınsha Pakistan húkimeti 19-fevralda Awǵanstan elshisine rásmiy narazılıq (démarche) bildirdi. Keyin ala eger Taliban húkimeti óz aymaǵın paydalanıp atırǵan ásker toparlarǵa qarsı shara kórmese, Pakistan Awǵanstan ishinde hawa operaciyaların baslawdan «tartınbaytuǵını» haqqında eskertiw berildi.

## Hawa hújimleri hám áskeriy háreketler

### Hawa hújimleri

21-fevraldıń sońǵı saatlarında Awǵanstandaǵı jergilikli derekler Nangarxar, Paktika hám Xost provinciyalarınıń bólimlerinde hawa hújimleri haqqında xabar berdi. Nangarxarda hújimler Bixsud hám Xogyani rayonlarında, al Paktikada Barmal hám Urgun rayonlarında júz bergeni aytıldı. Jergilikli derekler Nangarxar provinciyasınıń Bixsud rayonındaǵı hawa hújimleri tınısh xalıqtıń úyine tiyip, 23 adamnıń úyindiler astında qalǵanın xabar qıldı. Túngi baspasóz xabarlamasında Pakistan rásmiyleri Pakistan hawa kúshleriniń Awǵanstanda hawa hújimlerin kórsetkenin tastıyıqladı. Rásmiyler hújimlerdiń maqsetli hám razvedka maǵlıwmatlarına tiykarlanǵanın, Pakistan-Awǵanstan shegarası qasındaǵı Pakistan talibanları hám Islam mámleketi Xurasan provinciyasına baylanıslı jeti áskeriy lageri hám jasırın orınların kózlewge alǵanın ayttı. Pakistan rásmiyleri, sonday-aq, bul hújimler Islamabad, Bajaur hám Bannudaǵı sońǵı terrorlıq hújimlerge juwap ekenin bildirdi. Pakistannıń áskeriy dereklerge súyengen bir gazetası Nangarxar, Paktika hám Xost provinciyalarındaǵı jeti TTP jasırın ornı joq etilgenin hám 80 nen artıq áskerdiń óltirilgenin xabarladı. Biraq, Awǵanstandaǵı Taliban rásmiyleri hawa hújimleriniń Nangarxar hám Paktika provinciyalarında bolǵanın bildirdi. Olardıń aytıwınsha, Nangarxar provinciyasınıń Bihsud rayonındaǵı hawa hújiminen 18 tınısh xalıq, sonday-aq, 11 bala qurban bolǵan. Awǵan Taliban rásmiyleri hawa hújimlerin qaraladı hám sáykes waqıtta juwap beretuǵının eskertti.

Paktika provinciyası keńesiniń burınǵı baslıǵı Shayeste Jan Axadi Pakistannıń birneshe rayondaǵı hawa hújimleriniń júdá keń kólemli hám kúshli bolǵanın ayttı. Onıń qosımsha qılıwınsha, bul hújimler kóp qurbanlarǵa alıp kelgen bolıwı múmkin, biraq Taliban nıshanǵa alınǵan aymaqlardan súwret hám videolardıń tarqalıwına tosqınlıq etip atır. BMShtnıń Awǵanstanǵa járdem kórsetiw missiyası (UNAMA) Pakistannıń 21-fevral saat 23:45 hám 22-fevral 00:15 aralıǵında hawa hújimlerin jasadı dep xabar berdi. UNAMA, sonday-aq, Paktika provinciyasındaǵı hawa hújimleriniń infrastrukturaǵa zıyan keltirgenin, biraq tınısh xalıq arasında qurbanlar joq ekenin xabarladı.

Pakistan hawa kúshleri 2026-jıl 26-27-fevral kúnleri Awǵanstan boyınsha Kabul, Paktika, Qandaxar hám Nangarxarda birneshe hawa hújimlerin jasadı. Pakistan Kabul hám Qandaxardaǵı 313-brigada shtab-kvartirasın, 201-KBW brigadası shtab-kvartirasın hám 205-brigada shtab-kvartirasın nıshanǵa alıp, joq etti. Sonday-aq, PAF komandirlik hám qadaǵalaw orayına, razvedka basqarması shtab-kvartirasına, Ǵazi shtab-kvartirasına, Mulla Yaqub shtab-kvartirasına, Mulla Anas hám Mulla Nasrulla kancelyariyalarına, Nangarxardaǵı oq-dári skladlarına hám Kabuldıń shıǵısındaǵı Pul-e-Charxi qamaqxanasındaǵı eń úlken áskeriy obyekti nıshanǵa aldı. 2026-jıl 27-fevral saat 05:00 átirapında PAF Kabul xalıqaralıq aeroportı qasındaǵı aymaqqa soqqı berdi, dep xabar berdi «Aamaj News».

### Áskeriy háreketlerdiń dawam etiwi

24-fevralda eki mámleket shegarada óz ara oq atıstı baslaǵanı sebepli áskeriy háreketler qaytadan kúsheydi. Eki tárep te bir-birin provokaciyada ayıpladı. Shıǵıs Nangarxardaǵı Awǵanstan informaciya departamenti baslıǵı Zabixulla Nuraniy pakistanlı áskerler shegara qasındaǵı Shaxkot aymaǵında birinshi bolıp oq atqanın bildirdi.

26-fevralda Taliban áskeriy xatkeri Mavlaviy Vaxidulla Muxammedi «juwap beriw operaciyasınıń» piyshenbi kúni jergilikli waqıt penen 20:00 átirapında baslanǵanın ayttı. Topardıń bas xatkeri Zabihullah Mujahid bul hújimde «kóplegen» pakistanlı askerlerdiń óltirilgenin hám basqalarınıń qolǵa alınǵanın bildirdi. Bul Pakistan bas ministriniń xatkeri tárepinen biykar etildi, ol, sonday-aq, Muxajidtiń 15 áskeriy postınıń qolǵa alınǵanı haqqındaǵı dawanı da názerge almadı.

## Reakciyalar
### Ishki
* : Awǵanstannıń Qorǵanıw ministrligi hawa hújimlerin qaraladı hám Pakistannıń «diniy mektep hám turaqlı jaylarǵa soqqı bergenin» bildirdi.
* : Pakistannıń Qorǵanıw ministri Khawaja Asif eki mámleket arasında «ashıq urıs» baslanǵanın járiyaladı.

### Xalıqaralıq
#### Mámleketlik aktyorlar
* : Hindistan sırtqı isler ministrliginiń baspasóz xatkeri Randhir Jaiswal hújimlerdi qatań qaraladı hám Awǵanstannıń suvereniteti hám aymaqlıq tutaslıǵın qollap-quwatlaytuǵınlıǵın bildirdi.
Ele basqa hesh qaysı mámleket yamasa Birlesken Milletler Shólkemi (BMSh) hawa hújimleri boyınsha rásmiy qaralaw bildirmegen.

#### Mámleketlik emes aktyorlar
* : BMShtnıń Awǵanstanǵa járdem kórsetiw missiyası (UNAMA) eki tárepti de áskeriy háreketlerdi toqtatıwǵa hám tınısh xalıqqa zıyan keltiriwdiń aldın alıw sharaların kóriwge shaqırdı. Richard Bennet, BMShnıń Awǵanstandaǵı insan huqıqları jaǵdayı boyınsha arnawlı bayanlamashısı, Nangarxar hám Paktikadaǵı hawa hújimlerine qarsı qáweter bildirdi hám táreplerdi «maksimal dárejede tıyılıwǵa» shaqırdı. Ol áskeriy háreketler nátiyjesinde «kóplegen balalar hám tınısh xalıqtıń» qurban bolǵanınan tereń qáweterde ekenin bildirdi.

## Qosımsha qarań
* Awǵanstan–Pakistan soqlıǵısıwları
* Awǵanstan–Tájikstan shegarasındaǵı soqlıǵısıwlar
* 2025-jılǵı Awǵanstan–Pakistan soqlıǵısıwı
* 2025-jılǵı Hindistan–Pakistan soqlıǵısıwı
* 2024-jılǵı Iran–Pakistan soqlıǵısıwı
* 2023-jılǵı Awǵanstan–Iran soqlıǵısıwı

## Derekler