Mikki Maus kubogı

**«Mikki Maus kubogı»** — bul, ásirese, Britaniya futbolında qollanılatuǵın kemsitiwshi termin bolıp, basqalarǵa qaraǵanda az abıroyǵa iye dep esaplanatuǵın ayırım pley-off jarısların, mısalı, Angliya Kubogına salıstırǵanda Angliya Futbol Ligası Kubogın súwretlew ushın qollanıladı. Sporttıń basqarıwshı organı FIFA tárepinen shólkemlestirilgen dúnya júzilik jarıs statusına iye bolıwına qaramastan, bul termin 2000-jıldaǵı debyutinen berli inglis klubı tórt ret jeńip alǵan FIFA Klublar arasındaǵı Jáhán chempionatına da qollanılǵan.

Kóbinese, jarıstı «Mikki Maus kubogı» dep qabıllaytuǵın klub – ádette, Premer liga wákili – jarısqa hálsizrek, rezerv (awısıq) yamasa jaslar komandasın túsiredi, ataqlıraq oyınshılarǵa demaldırıp, jarıstıń abıroyın jáne de tómenletedi. Degen menen, bul kóbinese rawajlanıp kiyatırǵan oyınshılarǵa oynaw imkaniyatın beredi, olar keyin ala birinshi komandaǵa ótiwi múmkin.

Bul termin, sonday-aq, básekiles táreptiń jeńisin qasaqana kemsitiw yamasa eger klub jarıstan shıǵıp ketse, onıń áhmiyetin azaytıw ushın da qollanılıwı múmkin. Bul basqa jarıslardaǵı básekiles klublar menen psixologiyalıq oyınnıń bir bólegi retinde yamasa komandanıń ruwxıy jaǵdayın saqlaw maqsetinde isleniwi múmkin.

## Mısallar

### Evropa klub futbolı
Angliya Futbol Ligası Kubogı kóbinese iri Premer-liga klublarınıń ıqlasbentleri tárepinen «Mikki Maus kubogı» dep ataladı, sonday-aq, túrli qáwenderlerdiń atları menen belgili bolǵan hám burın Associate Members Cup dep atalǵan EFL Trophy de usılay ataladı. Kuboktı «Mikki Maus» dep qabıllaw hámme ushın birdey bolmawı múmkin, sebebi kishi hám tómen dárejedegi jarıslar tómengi liga klublarına trofey utıp alıwǵa, sonday-aq, aytarlıqtay iri klub penen oynaw arqalı qosımsha tabıs alıwǵa imkaniyat beredi. Sonday-aq, ayırım joqarı liga klubları ushın Uembli stadionındaǵı finalǵa shıǵıw hám jeńiske erisiw belgili bir abıroyǵa iye.

1990-jıllardıń aqırında UEFA klub jarıslarınıń rebrendinginen keyin, UEFA Kubogı ǵalaba xabar quralları toparı, futbolǵa baylanıslı xızmetkerler hám ıqlasbentler tárepinen Chempionlar Ligasınıń media tárepinen kóleńkesinde qalıp ketkenligi sebepli «kishi trofey» yamasa «Mikki Maus kubogı» dep esaplanadı. Dáslepki waqıtta Chempionlar Ligası (burınǵı Evropa Kubogı) tek ishki liga jeńimpazları ushın ashıq bolǵan, al UEFA Kubogında ishki ligada ekinshi orındı iyelegenler qatnasqan, UEFA Kubok Iyeleri Kubogı bolsa joqarı ishki kubok jarıslarınıń jeńimpazları ushın bolǵan. Biraq, Chempionlar Ligasınıń eń kúshli Evropa ishki ligalarındaǵı joqarı tórt orınǵa shekemgi komandalardı qamtıw ushın keńeytiliwi UEFA Kubok Iyeleri Kubogınıń (ol biykar etilgen hám UEFA Kubogına qosılǵan) hám nátiyjede keńeytilgen UEFA Kubogınıń abıroyın tómenletti. Sonıń aqıbetinde ishki ligada joqarı úshlikke yamasa tórtlikke kiriw (bul Chempionlar Ligasına qatnasıwdı kepilleydi) ishki kuboktı utıp alıwdan (bul tek Evropa Ligası yamasa Konferenciyalar Ligasına jollama beredi) anaǵurlım áhmiyetlirek bolıp qaldı. 2014–15-jılǵı máwsimnen baslap UEFA Evropa Ligasınıń áhmiyeti ádewir arttı, sebebi jeńimpazlar kelesi máwsimdegi UEFA Chempionlar Ligasınıń topar basqıshına tikkeley qatnasadı. Evropa Ligasınıń ajıralıwı nátiyjesinde 2021-jılı jaratılǵan Konferenciyalar Ligası (UEFA Kubogınıń 2008-jılı sportlıq hám ekonomikalıq daǵdarısın sheshiw ushın rebrendingten keyingi kommerciyalıq atı) da sol top tárepinen «Mikki Maus kubogı» dep táriyiplengen.

Chempionlar Ligasına qatnasıw hám ishki ligada joqarı úshlikke yamasa tórtlikke kiriw (bul Chempionlar Ligasına qatnasıwdı kepilleydi) Angliya Kubogı yamasa Angliya Futbol Ligası Kubogı sıyaqlı ishki kuboktı utıwdan (bul tek UEFA Kubogına jollama beredi) anaǵurlım áhmiyetlirek bolıp qaldı. Mısalı, 2011–12-jılǵı Ispaniya Kubogınıń finalı Ispaniya Korollik Futbol Federaciyası tárepinen ádetten tıs kesh belgilendi, bul «Barselona» hám «Real Madrid» sıyaqlı iri klublarǵa Chempionlar Ligasına itibar qaratıwǵa imkaniyat beriw ushın edi. Basqa bir mısal, «Manchester Yunayted»tiń 1999–2000-jılǵı Angliya Kubogınan dawlı túrde shıǵıp ketiwi boldı, bul ámeldegi chempionlardıń birinshi ret bunday etiwi edi, bul jaǵday UEFA Kubogınıń abıroyınıń tómenlewi (joqarıda kórsetilgendey) menen birge Angliya Kubogı hám basqa ishki kuboklardıń áhmiyetin azayttı. «Yunayted» bunnan aldın, Angliyanıń Jáhán chempionatın ótkeriwge talabanlıǵına járdem beriw ushın, húkimet hám Futbol Associaciyasınıń (FA) basımı astında, Klublar arasındaǵı Jáhán chempionatınıń birinshi turnirine kirgen edi. «Yunayted» Angliya Kubogı hám Klublar arasındaǵı Jáhán chempionatına bir waqıtta qatnasıw olardıń oyın kestesin shekten tıs júklep, Chempionlar Ligası hám Premer-liga titulların qorǵawdı qıyınlastıratuǵının málimledi hám olar hálsizlew komandanı túsirip, Angliya Kubogınıń qádirin túsirgisi kelmegenin ayttı. Bul qádem «Yunayted»ke paydalı boldı, sebebi olar eki háptelik demalıs aldı hám 1999–2000-jılǵı liga titulın 18 upay ayırmashılıq penen utıp aldı, biraq olar Klublar arasındaǵı Jáhán chempionatınıń topar basqıshınan óte almadı. Biraq, Angliya Kubogınan bas tartıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı, sebebi bul turnirdiń abıroyın páseytti hám menedjer Aleks Fergyuson keyin ala bul jaǵdaydı qalay basqarǵanı ushın ókinishin bildirdi. 1990-jılları úsh ret Angliya Kubogın utıp, 1994 hám 1996-jılları «Dubl»lerdiń hám 1999-jılı «Trebl»diń bir bólegi bolǵanına qaramastan, tiykarǵı itibardı Premer-ligaǵa hám UEFA Chempionlar Ligasına qaratıw «Yunayted»tiń tek 2004, 2016 hám 2024-jılları ǵana Angliya Kubogın utıwına alıp keldi.

«Mikki Maus Trebl» hám «Mikki Maus Dubl» terminleri bir máwsimde iri klublar tárepinen utıp alınǵan bir neshe kishi trofeylerdi, kontinentallıq trebl hám dubl menen salıstırǵanda, kemsitiw ushın subektiv túrde qollanılǵan. Bunday terminler ádette básekiles klub tárepinen qollanıladı. «Mikki Maus Trebl» termini «plastik trebl» hám «kereksiz trebl» terminleri menen birge «Liverpul»diń 2001-jılı Futbol Ligası Kubogı, UEFA Kubogı hám Angliya Kubogın utıwın, «Manchester Yunayted»tiń 1999-jılı Premer-liga, Angliya Kubogı hám UEFA Chempionlar Ligasın utıwına salıstırıp súwretlew ushın qollanılǵan. «Manchester Yunayted»tiń ózi 2016–17-jılları Angliya Superkubogı (FA Community Shield), Liga Kubogı hám UEFA Evropa Ligasın utqanında «Mikki Maus Trebl»di bayramlaǵanı ushın sınǵa alındı, ásirese ishki superkuboklardıń Britaniyada az, biraq rásmiy statusı bar dep esaplanatuǵını sebepli. «Liverpul» 2021-22-jılları EFL Kubogın hám Angliya Kubogın utıp, Premer-ligada hám UEFA Chempionlar Ligasında ekinshi orındı iyeledi, olar tituldı «Manchester Siti»ge 1 upay menen uttırdı hám «Real Madrid»ke 1-0 esabında jeńildi, ayırımlardıń pikirinshe, oyın kestesiniń tıǵızlıǵı «Liverpul»diń aqırǵı nátiyjede sátsizlikke ushırawına sebep bolǵan.

### Angliya futbolı
Angliya futbolında «Mikki Maus kubogı» dep jiyi atalatuǵın turnirlerdiń bir mısalı — 1985-1992-jıllar aralıǵında ótkerilgen Full Members' Cup. Xeyzel apatshılıǵınan keyin inglis klublarına Evropa jarıslarınan shetletilgennen soń engizilgen bul jarıs Futbol Ligasınıń joqarı eki divizionındaǵı komandalar ushın arnalǵan edi. Biraq, kóp klublar, ásirese Birinshi Diviziondaǵılar, qatnaspawdı yamasa hálsizlestirilgen komandalardı túsiriwdi tańladı, bul bolsa turnirdiń abıroyı tómen degen pikirdiń qáliplesiwine alıp keldi. Onıń ishki liga hám kubok jarıslarına salıstırǵanda statusınıń joqlıǵına qaramastan, onı «Chelsi» hám «Nottingem Forest» sıyaqlı ayırım belgili klublar utıp alǵan. Full Members' Cup qa qarata «Mikki Maus kubogı» termininiń qollanılıwı futbol ıqlasbentleri hám ekspertleriniń keń qollap-quwatlaw, joqarı finanslıq xoshametlewler yamasa jetekshi klublardıń kúshli qatnasıwı bolmaǵanda ayırım jarıslardı qalay itibarsız qaldıratuǵının kórsetedi.

### Basqa futbol jarısları
2010-jıldan baslap bul termin Joqarı Liga Futbol (Major League Soccer) komandaları tárepinen oynalatuǵın, ózi de «Mikki Maus Ligası» dep atalǵan máwsim aldı turniri Walt Disney World Pro Soccer Classic ushın laqap at retinde qollanılǵan.

Sońǵı jılları bul termin sonday-aq, nátiyjesiz hám siyrek áhmiyet beriletuǵın NAB Kubogına qarata aytqanda Avstraliya Futbol Ligası ıqlasbentleri arasında da keń tarqaldı.

## Basqa paydalanıwshılar
Bul termin futbol tóreshileriniń abıroyın túsiriw ushın da qollanılǵan. «Nyukasl Yunayted» oyınında tóreshiniń gúmanlı sheshiminen keyin, menedjer Djo Kinnir tóreshilik sapasın sınǵa alıp, bılay degen: «Bul ashıqtan-ashıq fol, penalti aldındaǵı anıq iyteriw edi, al ol buǵan itibar bermedi... bul tek hesh nárse qılmaytuǵın bir Mikki Maus tóreshisi boldı».

### Amerika sport túrleri
«Los-Andjeles Leykers»tiń 2020-jılǵı NBA finalındaǵı jeńisi onıń ózgeshe jaǵdayları, atap aytqanda, COVID-19 pandemiyası sebepli pútkil 2020-jılǵı NBA pley-off basqıshınıń Uolt Disney Dúnyasındaǵı NBA Buble da ótkerilgenligi ushın «Mikki Maus júzigi» dep súwretlengen. Usıǵan usas, «Los-Andjeles Dodjers»tiń de 2020-jılǵı Dúnya seriyası chempionlıǵı «Mikki Maus júzigi» dep ataldı, sebebi máwsim 60 oyınǵa deyin qısqartılǵan edi, onıń pley-offları da bir neshe neytral maydanda «kóbik» formatında ótti. NBA-daǵı basqa bir jaǵday «Boston Seltiks»tiń 2024-jılǵı NBA finalındaǵı jeńisi hám pley-off basqıshı menen súwretlengen. Olardıń titulǵa hám NBA finalınıń básekilesine shekemgi aytarlıqtay ańsat jolı, pley-offta ushırasqan komandalardıń 4-orınnan joqarı bolmaǵanı hám jaraqat mashqalalarına iye bolǵanı sebepli. «Seltiks»tiń NBA finalına shekemgi jolı tariyxtaǵı eń ańsat jollardıń biri dep esaplandı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__