Topshı bala

**Topshı balalar** hám **topshı qızlar**, sonday-aq **top balaları**, depte ataladı, ádette jaslar, biraq geyde iytler, futbol, Amerika futbolı, bendi, kriket, tennis, beysbol hám basketbol sıyaqlı sport túrlerinde oyınshılar yamasa rásmiyler ushın toplardı jıynap, jetkerip beretuǵın adamlar. Olardıń xızmeti áhmiyetli bolmasa da, olar belsendi bolmaǵan waqıttı qısqartıp, oyınnıń tezirek ótiwine járdem beredi.

## Tennis

Usı sport túriniń tábiyatı sebepli, bos toplardı tez jıynap alıw hám olardı xızmet kórsetiwshilerge tez jetkiziw tenisste tez oynaw ushın zárúr. Kásiplik turnirlerde, hárbir kort eń joqarı nátiyjege jetiw ushın arnawlı jaylasıw hám qozǵalıslarǵa iye bolǵan tayarlanǵan topshı balalar/qızlardıń toparına iye, sonday-aq olar belsendi oyınǵa kesent bermeydi. Topshı balalar/qızlar oyın topların basqarıwdan tısqarı, súlgi hám ishimlikler jetkiziw sıyaqlı basqa da járdem kórsetedi.

### Poziciyalar

* Torǵa ilinip qalǵan toplardı jıynaw ushın tordıń eki tárepine torlar ornalastırılǵan. Olardıń xızmeti - korttan qalǵan toplardı jıynap, upaydan keyin olardı bazalarǵa jetkiziw. Bul ádette olardı kort boylap dumalatıp jetkeriw arqalı ámelge asırıladı.
* Bazalar hárbir múyeshtiń artında ornalasqan (korttıń hárbir shetinde tiykarǵı sızıqtıń eki shetinde). Olardıń xızmeti - toplardı torlardan alıp, xızmet kórsetiwshilerge jetkiziw.

### Jetkerip beriw
Jetkerip beriw - bul topshı balalar hám qızlardıń toplardı oyınshılarǵa beriw usılı. Hár qıylı turnirlerde olar jetkerip beriw ushın hár túrli usıllardı qollanadı. Ayırım turnirlerde bazalar eki qolın joqarı kóterip, bir qolı menen toplardı beriwge, al basqalarında - bir qolın joqarı kóterip toplardı beriwge hám ekinshi qolın artına jasırıwǵa úyretiledi. Toptı bergen waqıtta olar oyınshınıń qálewin de biliwi kerek. Kópshilik oyınshılar standarttı qabıllaydı, yaǵnıy topshı bala yamasa qız toptı ástelik penen (qolların joqarı kóterip) bılǵaydı, sonda ol bir ret sekirip, oyınshıǵa toptı ańsat uslaw ushın durıs biyiklikke shıǵadı.

### Jallaw
Turnirler ushın topshı balalar hám qızlardı tańlawdıń hár túrli usılları bar. Uimbldon hám Kuins Klub Chempionatları sıyaqlı kóplegen turnirlerde, olar mekteplerden tańlanadı yamasa mektep arqalı ótinish etiledi, olar turnirler tárepinen tańlanadı hám bir qatar tańlawlar hám testlerden ótiwi kerek. Nottingem Open, Australian Open hám US Open, jumıs orınları haqqında xabarlandırıw beriledi hám ashıq sınaqlar ótkeriledi.

Talabanlardıń fizikalıq múmkinshilikleri bahalawdan ótiwi kerek. Fizikalıq tayarlıq hám shıdamlılıq penen birge, itibar beriw hám sergek bolıw qábiletleri de áhmiyetli.

## Futbol

2006-jılı futboldıń IFAB Oyın Nızamlarına tóreshi basshılıǵında bir neshe toptı qollanıwǵa ruqsat beriw ushın ózgerisler kirgizildi. Joqarı dárejedegi shólkemlestirilgen matchlarda házirgi waqıtta oyın pátin tezletiw ushın maydan átirapına jaylastırılǵan topshı balalar menen 6+ top qollanıladı. Ádette maydandı qorshap turǵan reklama taxtaları artında jaylasqan topshı balalar hár waqıtta awısıq toptı iyelep turıwǵa háreket etedi, sonda bul bos top jıynalıp alınǵanǵa deyin oyınshılarǵa beriliwi múmkin.

Topshı balalardı tańlaw usılları stadionlar arasında hár qıylı. Geyde miyman komandalar topshı balalardıń úy komandalarına unaytuǵınlıǵına shaǵımlanǵan.

Futbolda top jıynawshı balaları Angliyada 2013-jılǵı EFL Kubogı matchında jámiyetshiliktiń dıqqatın tarttı, sol waqıtta jeńilip atırǵan miyman komandasınıń oyınshısı Eden Azar toptıń ústinde jatırǵan, anıq waqıttı sozıp atırǵan top jıynawshı bala Charli Morgandı tepkendey bolıp kórindi. Azar keyin ala qopal háreketi ushın oyınnan shetletildi hám úsh oyınǵa diskvalifikaciyalandı. Keyin ala top jıynawshı balanıń aldınǵı kúni waqıttı sozıw niyeti haqqında tvitterge jazǵanı belgili boldı.

## Beysbol

Topshı balalar oyınnan shette bolǵan beysbol topların jıynap alıw ushın birinshi hám úshinshi baza faul sızıqları janındaǵı oyınsız maydanlarǵa jaylastırılǵan. Olardı komandanıń rezerv bólmesi hám úy bazası maydanında qalatuǵın, tiykarınan komandanıń beysbol bitasına qarawı ushın bat-balaları hám bat-qızları menen aljastırmaw kerek.

Topshı balalar maydanda jaylasqanlıqtan, faul aymaǵında bolsa da, olar geyde oyınǵa aralasıp qalıwı múmkin; bunday jaǵdaylar 6.01(d) qaǵıydası menen basqarıladı, onıń tiykarǵı punkti - eger aralasıw abaysızda bolsa, janlı top janlı hám oyında qaladı. Usı sebepli, kópshilik komandalar qátelik bolıp aralasıwdı azaytıw ushın qaǵıydalardı túsinetuǵın tájiriybeli adamlardı paydalanıwdı qáleydi. Eń ataqlı mısallardıń biri – reklamalaw ushın Xuters qızın qollanıw boldı. Tilekke qarsı, bul qız Tampa Bey Reys oyınında ádil hám janlı toptı uslap alıp, onı miymanlarǵa ılaqtırdı. Bul aralasıw sebepli soqqı beriwshige eki márte soqqı beriw huqıqı berildi.

1992-jıldan berli San-Francisko Giants dástúrli jaslardıń ornına «topshı jigitler» sıpatında úlken jastaǵı erkeklerdi jumısqa aladı. 1993-jılı Korinn Mullan birinshi «topshı xanım» boldı, hám ol hám onıń qızı Molli, 2000-shı jıllarda topshı xanım bolıp jumıs isley baslaǵan, sonnan berli Milliy Beysbol Dańq Zalında beysboldaǵı birinshi ana-qız top jıynawshı dueti sıpatında kirgizildi.

## Kriket
Top jıynawshı balalar maydansha átirapında shegaradan tısqarı jaylasqan bolıp, tamashagóyler minberine yamasa shegara arqanına urılǵan hár qanday toptı alıp keledi. Indiyada 2017-jılı bir qarama-qarsılıqtan keyin mayıplıǵı bar adamlarǵa top jıynawshı bolıwǵa ruqsat etilmeydi, bul Kriketti Basqarıw Keńesiniń bir neshe jıl dawamında top jıynawshı bolıp xızmet etken poliomielitke ushıraǵan miymannıń sırtqı kórinisine baylanıslı sın pikirlerinen keyin boldı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__