IOS 6

**iOS 6** — bul Apple Inc. tárepinen islep shıǵarılǵan iOS mobil operaciyalıq sistemasınıń altınshı úlken relizı bolıp, iOS 5-tiń dawamshısı (miyrasxorı) esaplanadı. Ol kompaniyanıń 2012-jıl 11-iyun kúni ótkerilgen dúnya júzilik baǵdarlamashılar konferenciyasında járiyalandı hám 2012-jıl 19-sentyabr kúni shıǵarıldı. Onı 2013-jıl 18-sentyabr kúni iOS 7 almastırdı.

iOS 6 operaciyalıq sistema ushın ádettegi karta xızmeti Google Maps-tı almastırǵan jańa Apple Maps qosımshasın; podkastlar ushın oraylıq orın sıpatında arnalǵan Podcasts qosımshasın; hám hár túrli biletler, otırıw talonları, kuponlar hám sadıqlıq kartaların basqarıw ushın Passbook qosımshasın engizdi. App Store kartaǵa tiykarlanǵan qosımsha jaylasıwı hám jaqsılanǵan izlew algoritmleri menen vizual jaqtan qayta islenip shıǵıldı. Facebook integraciyası operaciyalıq sistemaǵa qosıldı, bul statuslar, "layk" túymeleri hám Apple-dıń bir neshe qosımshaları menen baylanıs hám waqıya sinxronizaciyasına imkaniyat berdi. Jańa qupıyalıq qadaǵalawları paydalanıwshılarǵa qosımshalarǵa kóbirek nazik ruqsatlar, sonday-aq, maqsetli reklamanıń aldın alıw ushın opciya múmkinshiligin berdi. Siri kóbirek qurılmalarǵa keńeytildi hám restorannan orın buyırtpa etiw, qosımshalardı iske qosıw, film recenziyaları hám sport statistikasın alıw hám Xabarlandırıw orayınan elementlerdi oqıw sıyaqlı kóbirek funkciyalar menen jańalandı. iOS 6 sonday-aq kóbirek operatorlar ushın LTE qollap-quwatlawın, Siri járdeminde Fandango arqalı kino biletlerin satıp alıw imkaniyatın (tek ǵana AQSH), Reklama identifikatorın qayta ornatıw ushın jańa túymeni hám Yaponiyadaǵı Kartalarǵa jaqsılanıwlar kirgizdi. Sonıń menen bir qatarda, iOS 6 Fotosúwretler hám Kamera qosımshaların jaqsıladı, paydalanıwshılarǵa iCloud Photo Stream menen fotosuretlerdi bólisiwge, kameraǵa túsirgen suwretlerine filtrler qosıwǵa hám panoramalı fotosúwretlerge túsiwge imkaniyat berdi. Telefon qosımshası da qońırawdı qabıl etpegende xabar menen juwap beriw yamasa qayta qońıraw esletpesin ornatıw opciyası hám "Kesent etpew" rejimin qosıw imkaniyatı sıyaqlı birqansha jeńillestiriwlerge iye boldı.

iOS 6 unamlı bahalar aldı. Sınshılar operaciyalıq sistemanıń aytarlıqtay áhmiyetli tezlik jaqsılanıwların yamasa úlken qayta proektlestiriwlerdi usınbaǵanın, biraq onıń ornına jetilistiriwge itibar qaratqanın, Apple-dıń "onıń ushın nárselerdi qayta islemeytuǵını" haqqında ulıwma kelisim bar ekenin atap ótti. iOS 6 "qurılmańızdı paydalanıw usılıńızdı tolıq ózgertip jibermedi", biraq "hárbir jetilistiriw kóp kúndelikli smartfon háreketlerin ulıwma alǵanda ańsatlastıradı" hám sınshılar "álleqashan júdá jaqsı isleytuǵın nárseni" jetilistiriwdi "basqa kompaniyalardıń úlgi alıwı jaqsı bolar edi" dep maqtadı.

Biraq, Apple Maps-tıń shıǵarılıwı anıq emes yamasa tolıq emes maǵlıwmatlar sebepli úlken sınǵa ushıradı. Bul mashqalalar Apple Bas direktorı Tim Kuktan ashıq keshirim xatın jazıwǵa májbúr etti. iOS islep shıǵarılıwın dáslebinen qadaǵalap kelgen Skott Forstall iOS 6 shıqqannan kóp waqıt ótpey kompaniyadan ketetuǵının járiyaladı. 

iOS 6 — iPhone 3GS hám tórtinshi áwlad iPod Touch-tı qollaytuǵın iOS-tıń sońǵı versiyası. iOS 6 sonday-aq skevomorf dizaynǵa iye aqırǵı iOS bolıp esaplanadı.

## Tariyxı
iOS 6 2012-jıl 11-iyun kúni Apple-diń Dúnya júzilik baǵdarlamashılar konferenciyasında tanıstırıldı.iOS 6 rásmiy túrde 2012-jıl 19-sentyabrde shıǵarıldı.

## Sistema ózgeshelikleri

### Siri
Apple-diń iPhone 4s shıǵarılıwı menen iOS 5-te tanıstırılǵan Siri aqıllı jeke járdemshisi restorannan orın buyırtpa etiw, qosımshalardı iske qosıw, Xabarlandırıw orayınan elementlerdi oqıw, Facebook hám Twitter jańalanıwların diktovka qılıw, film sınların, keńeytilgen sport statistikasın hám basqa da nárselerdi alıw imkaniyatın óz ishine alıw ushın jańalandı.

Siri italyan, koreys hám kanton tilleri ushın til qollap-quwatlawın, hám iPhone 5, besinshi áwlad iPod Touch hám úshinshi áwlad iPad ushın qurılmalarında islew múmkinshiligine iye boldı.

iOS 6.1-de Siri Fandango menen integraciyalandı, bul paydalanıwshılarǵa dawıs arqalı film biletlerin satıp alıwǵa imkaniyat berdi. Bul funkciya shıǵarılǵan waqıtta tek ǵana Amerika Qurama Shtatlarında bar edi.

### Facebook integraciyası
iOS 6 da Facebook Apple kompaniyasınıń bir qansha óz qosımshalarına integraciyalandı. Facebook funkciyaları tikkeley óz qosımshaları ishinen paydalanıw múmkin boldı, mısalı, Kalendar qosımshası Facebook waqıyaların sinxronlastıra alatuǵın boldı; Baylanıslar qosımshası Facebook dostıń informaciyasın kórsete alatuǵın boldı, al App Store hám Game Center da Facebook tıń "unaydı" túymesi payda boldı. Bunnan tısqarı, Xabarlandırıw Orayında vidjet ornatıldı, ol arqalı paydalanıwshılar sociallıq tarmaqqa status jańalanıwların jaylastıra alatuǵın boldı.

### Sazlamalar
iOS 6 da Sazlamalar qosımshası bir qansha ózgerislerge ushıradı. Belgisi OS X te qollanılatuǵın Sistema Sazlamaları belgisine sáykes qayta islep shıǵıldı, hám "Kesent etpew" rejimi qosıldı, ol paydalanıwshılarǵa telefon seslerin óshirip qoyıw múmkinshiligin beredi. "Kesent etpew" rejiminiń qosımsha opciyaları baylanıslardıń belgili bir toparınan qońırawlarǵa ruqsat beriw hám eger birew qayta-qayta qońıraw etse, ekinshi qońırawda sesti qosıw múmkinshiligin óz ishine aladı. "Kesent etpew" rejimi qosılǵan waqıtta status qatarında yarım ay belgisi payda boladı.

Paydalanıwshılar ushın jańa qupıyalıq sazlamaları payda boldı. "Ornalasıw xızmetleri"nen tısqarı, iOS 6 da tómendegi menyular qosıldı: "Baylanıslar", "Kalendarlar", "Esletpeler" hám "Fotosúwretler". Jańalanǵan qupıyalıq menyuları paydalanıwshılarǵa hárbir qosımsha ushın anıǵıraq qupıyalıq ruqsat basqarıwların beriw menen birge, qosımshalar hárbir kategoriyadaǵı informaciyaǵa kiriwdi qálegende jańa xabarlandırıwlar beredi.

iOS 6 sonday-aq paydalanıwshılarǵa maqsetli reklamanıń aldın alıw opciyasın beriw ushın "Reklama izlewin sheklew" paydalanıwshı qadaǵalaw parametri menen keldi. Apple-dıń "Reklama identifikatorı" Apple tárepinen "reklama tarmaqları sizge reklama beriwshilerdiń izlew usılların paydalanıw qábiletı ústinen kóbirek qadaǵalaw beriw ushın paydalanatuǵın turaqlı emes, jeke emes, qurılma identifikatorı" sıpatında súwretlengen. Eger siz reklama baqlawın sheklewdi tańlasańız, Reklama identifikatorın paydalanatuǵın reklama tarmaqları sizge maqsetli reklamalardı beriw ushın endi informaciya jıynamawı múmkin.

iOS 6.1-de paydalanıwshılarǵa reklama kompaniyaları tárepinen paydalanılatuǵın identifikatordı qayta ornatıwǵa imkaniyat beretuǵın "Reklama identifikatorın qayta ornatıw" parametri qosıldı.

### Basqalar
iOS 6 Xabarlandırıw orayına Twitter vidjetin qostı, onda paydalanıwshılar qosımshaǵa kirmey turıp tvit jaza aladı. Bul resurslardı saqladı.

Bólisiw beti interfeysi paydalanıwshılar kontent bólise alatuǵın hár qıylı qosımshalardıń dizimine qarama-qarsı, belgisheler tor kórinisin kórsetiw ushın jańartıldı.

## Qosımsha ózgeshelikleri

### Kartalar
Jańa Apple Maps qosımshası operaciyalıq sistemadaǵı standart karta qosımshası sıpatında Google Maps-tı almastırdı. Apple Maps Apple-dıń vektorǵa tiykarlanǵan dvigatelin paydalandı, bul masshtabtı ózgertiwdi jeńillestirdi. Kartalarǵa jańadan qosılǵan ózgeshelikler — ayırım ellerde dawıslı kórsetpeler hám 3D kórinisler menen burılıs boyınsha navigaciya, ayırım úlken qalalarda "Hawadan kórinisi" hám haqıyqıy waqıt rejiminde trafik qosıldı.

Shıǵarılǵan waqıtta, burılıs boyınsha navigaciya tek iPhone 4s hám onnan keyingi modeller, sonday-aq iPad 2 (uyalı baylanıs múmkinshiligi talap etiledi) hám onnan keyingi modeller ushın ǵana jetkilikli boldı, al "Hawadan kórinisi" tek iPhone 4s hám onnan keyingi modeller, besinshi áwlad iPod Touch hám iPad 2 hám onnan keyingi modeller ushın ǵana bar edi.

### Passbook
Otırıw talonları, kiriw biletleri, kuponlar hám sadıqlıq kartaları sıyaqlı hújjetlerdi alıw ushın jańa Passbook qosımshası qosıldı.

Passbook qosımshası ornatılǵan iOS qurılması arnawlı orınlarda mobil tólem islew ushın fizikalıq kartanı almastıra aladı. Bul qosımsha kontekstke tiykarlanǵan qásiyetlerge iye, mısalı, belgili bir dúkan átirapında bolǵanda tiyisli kuponlar haqqında xabarlandırıwlar beriw hám paydalanıwshı aeroportta bolǵanda ushıw biletlerin avtomatlıq túrde kórsetiw menen birge, dárwaza ózgerisleri tuwralı xabarlandırıwlardı usınıw múmkinshiligi bar.

### Fotosúwretler hám Kamera
Kamera qosımshası paydalanıwshılarǵa 240 graduslı panoramalı fotosúwretlerge túsiwge imkaniyat beretuǵın jańa Panorama rejimin óz ishine alıw ushın jańartıldı.

Fotosúwretler qosımshası Photo Stream funkciyasına jańalanıwlar aldı, bul paydalanıwshılarǵa suwretlerdi óshiriwge, sonday-aq, basqa adamlar yamasa jámiyetshilik penen arnawlı Photo Stream bólisiwge imkan berdi.

### App Store
iOS 6-daǵı App Store "Kategoriyalar" bólimin alıp taslaǵan hám onıń ornına Apple-diń izlew hám usınıs dvigateli "Genius" penen almastırǵan jańa paydalanıwshı interfeysine iye boldı. Ol sonday-aq qosımshalardı kórsetiw ushın dizimlerdIń ornına kartalardan paydalandı. App Store-nıń izlew algoritmine de jetilistiriwler kirgizildi, nátiyjede "jańa kompaniyalarǵa járdem beriw tendenciyası" payda boldı, bul baǵdarlamashılardıń uwayımlawların da, maqtawın da keltirip shıǵardı.

App Store sonday-aq iTunes parolin talap etpey turıp qosımshalardı jańaladı hám qosımsha ornatıw yamasa jańalaǵanda paydalanıwshılar endi avtomatik túrde bas ekranǵa qaytarılmadı.

### Telefon
Qońırawlar kelgende iOS 6 paydalanıwshılarǵa "Xabar menen juwap beriw" yamasa "Keyinirek esletiw"di kórsetiw ushın qulıplaw ekrandı joqarı ısırıwǵa imkaniyat berdi. "Xabar menen juwap beriw" funkciyası arnawlı xabar ushın opciyası bolǵan bir neshe aldın ala belgilengen xabarlardı kórsetedi, al "Keyinirek esletiw" funkciyası esletpeni iske qosıw ushın bir neshe opciyalardı (máselen, bir saattan keyin, paydalanıwshı úyge kelgende yamasa paydalanıwshı házirgi ornın taslap ketkende) usınadı.

### Podkastlar
Podkast funkciyası iTunes qosımshasınan ajıratılıp, "paydalanıwshılar ushın podkast tıńlaw hám júklewdi oraylastırıw hám alǵa qoyıw ushın" iOS 6-da óziniń jeke Podcasts qosımshasın aldı."

### Safari
Safari veb-brauzeri iPhone hám iPod Touch paydalanıwshıları ushın tolıq ekranlı landshaft kórinisi menen jańartıldı.

iOS 5-te tanıstırılǵan funkciyası Oqıw dizimi oflayn qollap-quwatlawın aldı, onda saqlanǵan maqalalardan tekst, súwwretler hám jaylasıw paydalanıwshınıń qurılmasında saqlanadı.

### FaceTime
FaceTime video qońırawı Wi-Fi-ǵa qosımsha, mobil baylanıs arqalı islew ushın jańalandı.

### Saat
Dáslepki shıǵarılǵanınan berli iPhone hám iPod Touch-ta bolǵan Saat qosımshası iPad-ta payda boldı. Saat dizaynı shveycariya temir jol saatına uqsas edi, hám Apple óziniń paydalanıwı ushın dizayndı licenziyalaw boyınsha Shveycariya Federal Temir jolları menen kelisim dúzdi.

### Muzıka
Muzıka qosımshası iPhone hám iPod Touch paydalanıwshıları ushın qayta proektlestirildi. Interfeys endi tolıq aq reńde boldı, al Házir oynatılıp atırǵan UI endi 7-áwlad iPod Nano-ǵa uqsas háreketke sezimtal ısırıw sızıqları menen támiyinlendi.

## Alıp taslanǵan funkcionallıq
Apple tárepinen islep shıǵarılǵan iOS-taǵı ádepki qosımsha bolǵan YouTube qosımshası alıp taslandı. Apple The Verge-ge alıp taslawdıń sebebi múddeti ótken licenziyaǵa baylanıslı ekenin, biraq YouTube paydalanıwshılarınıń ele de Safari veb-brauzeri arqalı videolardı kóre alıwın ayttı. Kompaniya sonday-aq YouTube-qa iyelik etiwshi Google-dıń óziniń qosımshasın islep shıǵarıp atırǵanın, sol waqıtta App Store arqalı jaqın arada shıǵarılatuǵının tastıyıqladı. Apple tárepinen islep shıǵarılǵan YouTube qosımshası iOS 5 hám aldıńǵı iOS versiyalarında qaldı. 2017-jıl iyun ayında YouTube-tıń burınǵı xızmetkeri Xanter Volk Apple-dıń video bólisiw xızmeti ushın keń kólemli bazar mobil islep shıǵarılıwın támiyinlew ushın YouTube penen baylanısqa shıǵıp, onı dáslepki iPhone-da ádepki qosımsha etiwdi soraǵanın, biraq islep shıǵarıw jumısların ózi basqarıwdı talap etkenin tvitterde jazdı. 2012-jılı YouTube ózi islep shıǵarıw arqalı "qosımshamızdı qaytarıp alıw" maqsetinde licenziyanı toqtatıw boyınsha "batıl qádem" tasladı.

## Qabıllaw
iOS 6 nıń qabıllanıwı jaqsı boldı. The Verge niń jurnalisti Dan Seyfert bılay dep jazdı: "iOS 6 sırtqı kórinisi boyınsha iOS 5 ke derlik uqsas. Bir neshe kishi ózgerisler bar. Biraq iOS detallarınıń sırtqı kórinisindegi hárbir kishi ózgeriske on nárse ózgerissiz qalǵan." iPhone 4s ti "tez isleytuǵın qurılma" dep maqtay otırıp, ol "Tezlik máselesinde iOS 6 iOS 5 ten aytarlıqtay ayırmashılıq sezilmeydi" dep atap ótti. TechRadar-dıń jurnalisti Kreyg Grannell bılay dep jazdı: "iOS 6 iPhone 5 yamasa OS X Mountain Lion sıyaqlı — álleqashan jaqsı islep atırǵan nárseniń jetilistirilgen túri. Apple kompaniyası hesh nárseni ózgertiw ushın ózgertip atırǵan joq, al tiykarınan iOS tájiriybesin bara-bara jaqsılap atır. Bul ózi basqa kompaniyalar úlgi alıwǵa turarlıq nárse." CNET tıń jurnalisti Djeyson Parker bılay dep jazdı: "iOS 6 hár qanday iOS paydalanıwshısı ushın jaqsı jańalanıw, biraq ol qurılmańızdı paydalanıw usılıńızdı tolıq ózgertpeydi. Onıń ornına, bul jerdegi hárbir kishi ózgeris kúndelikli smartfon háreketlerin ulıwma jeńillestiredi hám belgili bir funkciyalardı (mısalı, elektron xattan súwretler jiberiw hám qońırawlardı basqarıw) kútip atırǵanlarǵa jeńillik beredi."

## Mashqalalar

### Kartalar baǵdarlamasınıń iske túsiriliwi
iOS 6 da Apple kompaniyası operaciyalıq sistemanıń standart karta xızmeti sıpatında Google Maps ornına óziniń Apple Maps in qoydı hám dárhal nadurıs yamasa tolıq emes maǵlıwmatlar sebepli sınǵa ushıradı. Buǵan dáryadaǵı muzey, joq qalalar, júdá nadurıs baǵdarlar, bulıtlar menen jabılǵan sputnik súwretleri, jergilikli orınlardıń joqlıǵı hám basqalar kiredi.

Apple kompaniyasınıń bas direktorı Tim Kuk Apple veb-saytında "Kartalar baǵdarlaması keltirip shıǵarǵan qıyınshılıqlar" ushın keshirim sorap xat járiyaladı hám App Store dan alternativ karta baǵdarlamaların júklep alıwdı usınıs etti. iOS baǵdarlamalıq támiynatı boyınsha sol waqıttaǵı vice-prezident Skott Forstall "Apple kompaniyasınıń jańa karta xızmetindegi kemshilikler ushın keshirim soraǵan xatqa qol qoyıwdan bas tartqannan" keyin 2012-jıldıń oktyabr ayında Apple daǵı óz lawazımınan májbúriy bosatıldı.

### Reklama identifikatorınıń qupıyalıǵına gúman
2012-jıldıń sentyabr ayında, Abine baǵdarlamalıq támiynat kompaniyasınıń "qupıyalıq eksperti" Sara Dawni jańa "Reklama identifikatorına" qaramastan, Apple kompaniyasınıń bul identifikatordıń anıq nege tiykarlanǵanı haqqında tolıq maǵlıwmat bermegenine baylanıslı táshwishin bildirdi. Ol bılay dedi: "Olardıń maǵan nege bul identifikaciyalamaytuǵının túsindiriwi kerek, sebebi biz kóp basqa 'identifikaciyalamaytuǵın' maǵlıwmatlardan kórgenimizdey, olar sizdi ańsat anıqlay aladı" hám "Eger siz bas tartıw funkciyasın qollanıp atırǵan bolsańız, [Apple] endi sizge baǵdarlanǵan reklamalardı kórsetiw ushın informaciya jıynamawı múmkin. Menińshe, bul olardıń ele de siziń haqqıńızda maǵlıwmat jıynawı múmkin ekenin, biraq sizge baǵdarlanǵan reklamalar kórsetiwden basqa maqsetler ushın, mısalı, sizge marketing jiberiw yamasa úshinshi táreplerge satıw ushın maǵlıwmatlar bazaların dúziw ushın ekenin ańlatadı."

### Normadan tıs maǵlıwmat paydalanıwı
Kóp paydalanıwshılar iOS 6-ǵa ótkennen soń ádettegiden joqarı maǵlıwmat paydalanıwın xabarladı, bul geyparalarǵa maǵlıwmat rejesinen ádewir asıp ketkeni ushın úlken esap keliwine sebep boldı. The Huffington Post basılımınıń Stiv Rozenbaum bılay dep jazdı: "Bul qáte iOS 6 mashqalasınıń nátiyjesi bolıp, telefon WiFi signalına qosılǵan waqıtta onı mobil maǵlıwmat tarmaǵına qosadı," hám de Apple kompaniyasınıń bul mashqalanı saplastırıw ushın patch shıǵarǵanın ayttı.

### FaceTime sertifikatınıń múddetiniń ótiwi
2014-jıldıń aprel ayında iOS 6 versiyasın paydalanıp atırǵan paydalanıwshılar sertifikattıń múddeti pitkenligi sebepli FaceTime xızmetine qosıla almadı. Apple bul mashqalanı túsindirip beriwshi qollaw hújjetin járiyaladı hám iOS 7-ge óte alatuǵın qurılmalar bul mashqalanı sheshiw ushın sózsiz jańalanıwı kerekligin, al iOS 6-da qalǵan qurılmalar iOS 6.1.6 jańalanıwın alatuǵının qosıp ótti.

## Qollap-quwatlanatuǵın qurılmalar
Bul versiya menen Apple úshinshi áwlad iPod Touch hám birinshi áwlad iPad qurılmaların qollap-quwatlawdı toqtattı. iOS 6 — iPad qurılmasın qollap-quwatlawdı toqtatqan iOS-tiń birinshi versiyası bolıp tabıladı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__