Reklama beriwshilerge arnalǵan identifikator

Apple kompaniyasınıń **Reklama beriwshilerge arnalǵan identifikatorı (IDFA)** — bul Apple hár bir qurılmaǵa jaratatuǵın hám belgileytuǵın unikal tosınnan saylanǵan qurılma identifikatorı. Ol reklama beriwshiler tárepinen jekelestirilgen reklamalardı jetkeriw hám reklamanı qayta baǵdarlaw ushın reklama óz-ara tásirlerin anıqlaw maqsetinde qollanılıwına arnalǵan. Paydalanıwshılar «Reklamanı Baqlawdı Sheklew» parametri arqalı IDFA-dan bas tarta aladı (shama menen 20% paydalanıwshı usılay etedi).

iOS 14.5, iPadOS 14.5 hám tvOS 14.5 versiyalarınan baslap, qosımshalar onı sorawdan aldın paydalanıwshılarǵa IDFA bólisiwine keliń degen yamasa bas tartıw haqqında sheshim qabıllaw usınıladı. Bul tańlawdı Sazlawlar bóliminde ózgertiwge boladı. 2021-jıldıń may ayında Verizon-ǵa tiyisli reklama analitika kompaniyası Flurry Analytics, AQSH paydalanıwshılarınıń 96%-i IDFA bólisiwinen bas tartqanın xabarladı.

## Tariyxı

### Reklamanı baqlawdı sheklew
iOS 10-da Apple reklama tarmaqları tárepinen baqlanıwdı qálemeytuǵın paydalanıwshılar ushın «Reklamanı Baqlawdı Sheklew» parametrin engizdi. Eger bul parametr iske qosılsa, sistema sol qurılma ushın standart nollerden ibarat identifikator qaytaradı. 2020-jıldıń dekabr ayına kelip, shama menen 20% paydalanıwshı bul parametrdi iske qosadı dep esaplanadı.

### Qosımshalar arqalı baqlawdıń ashıqlıǵı
2020-jılı 3-sentyabrde Apple IDFA-ǵa kiriwdi sheklew hám veb-saytlar menen qosımshalardan IDFA-ǵa kiriw ruqsatın almastan aldın paydalanıwshılardan anıq ruqsat alıwdı talap etiw jobaların járiyaladı. 2021-jıldıń yanvar ayınan baslap, paydalanıwshılar hám baǵdarlamashılar iOS 14 beta versiyasın ornatıw arqalı bul ózgeristi sınaqtan ótkize aldı.

2020-jıldıń iyul ayında Facebook bul ashıqlıq talabı olardıń reklama baǵdarlawına zıyan keltiriwi múmkinligin bildirdi. Facebook bul ózgerisler «[olardıń baqlawın] iOS 14-te sonshelli nátiyjesiz etip qoyıwı múmkin, hátte onı iOS 14-te usınıwdıń mánisi bolmay qaladı» hám Facebook, WhatsApp, Instagram, Messenger hám basqa da iOS 14-tegi Facebook qosımshaları iOS 14-te IDFA-nı jıynamaytuǵının ayttı.

Sentyabrdiń basında Apple bul sheklewlerdi 2021-jıldıń basına shekem keyinge qaldırdı.

2020-jıldıń dekabr ayında Mozilla Foundation Applediń IDFA-ǵa kiriwdi sheklewin qollap-quwatlaytuǵının bildirdi hám paydalanıwshılardan «[Appledıń] tutınıwshılar qupıyalılıǵın qorǵawǵa degen isenimin kúsheytiwge járdem beriw» ushın peticiyaǵa qol qoyıwdı soradı.

2020-jılı 15-dekabrde Facebook Applege qarsı «Kishi Biznesler ushın sóyle» kampaniyasın basladı. Bul kampaniyada Facebook gazetalarda tolıq betli reklamalardı satıp aldı hám Facebooktıń kishi bizneslerge járdem beriwge urınıp atırǵanı tuwralı veb-bet jarattı. Bul kampaniya Facebooktıń óz ishinde de tartıslı boldı, sebebi ayırım xızmetkerler Facebook «adamlardıń artına ǵamxorlıq penen jasırınıp, jamanlıqtı aqlawǵa háreket etedi» dep oyladı.

2021-jılı 27-yanvarda Google jańa talap kúshine kirgende, Googledıń «bir neshe» qosımshası IDFA jıynawdı toqtatatuǵının járiyaladı (hám usılayınsha qosımshalar paydalanıwshı iskerligin baqlawǵa ruqsat soraw xabarın kórsetiwden qashadı).

2021-jıldıń fevral ayında Post-IDFA alyansı 600 klientti soraw etip, olardıń 38.5%-i Qosımshalar arqalı Baqlawdıń Ashıqlıǵı sorawında «awa» degendi basıw arqalı baqlawǵa ruqsat beriwdi jobalastırıp atırǵanın belgiledi.

2021-jılı 18-martta Facebook óz poziciyasın ózgertti. Facebook CEO-sı Mark Cukerberg bul ózgerisler hátte Facebook poziciyasın kúsheytiwi múmkinligin málimledi, «eger Apple ózgerisleri kóbirek bizneslerdi óz platformalarında kóbirek sawda júrgiziwge úgitley alsa, olar ushın óz maǵlıwmatların paydalanıp [Facebook] platformalarınan sırtında ónimlerin qáleytuǵın klientlerdi tabıw qıyınlasadı».

2021-jılı 1-aprelde Apple App Store Adjust SDK-nı qollanatuǵın hám qurılma «barmaq izi» arqalı Qosımshalar arqalı Baqlawdıń Ashıqlıǵı qaǵıydaların aylanıp ótiwge urınǵan qosımshalardı qabıllawdan bas tarttı (paydalanıwshını baqlaw ushın unikal identifikator jaratıw maqsetinde qurılma hám paydalanıw maǵlıwmatların jıynaw).[1][2] 2-aprelde Adjust qátelikli kodtı alıp tasladı hám qosımsha baǵdarlamashıları jańa Adjust SDK versiyasına jańalanǵannan keyin App Store tekseriwinen ótiwi múmkin boldı.

2021-jıldıń may ayında Verizonǵa tiyisli reklama analitika kompaniyası Flurry, AQSH paydalanıwshılarınıń 96%-i IDFA bólisiwinen bas tartqanın xabarladı. AQSH paydalanıwshılarınıń shama menen 3%-i IDFA bólisiwin sistema boyınsha sheklegen.

### Reklama ID bólisiwine shártsiz sheklewler
Apple ayırım Apple ID akkauntları ushın Apple IDFA bólisiwin shártsiz óshirip qoyadı. Bul jaǵdayda qosımshalar ruqsat soraw xabarın kórsetpeydi hám Sazlawlardaǵı «Qosımshalarǵa Baqlawdı Sorawǵa Ruqsat Beriw» punkti kúlreń túste boladı. Eger Apple ID tómendegidey bolsa sheklewler qollanıladı.

* bala akkauntı dep klassifikaciyalanǵan bolsa (mısalı, paydalanıwshınıń esaplanǵan jası 18 jastan kishi bolsa), yamasa
* bilimlendiriw mákemesi yamasa baqlawdı shekleytuǵın shólkem tárepinen basqarılsa, yamasa
* 3 kúnnen az waqıt burın jaratılǵan bolsa.

## Aylanıp ótiw háreketleri
2021-jıldıń mart ayında Qıtay Reklama Associaciyası Applediń jańa IDFA sheklewlerin aylanıp ótiw usılı sıpatında CAID dep atalatuǵın qurılma «barmaq izi» sistemasın qollap-quwatlaytuǵının járiyaladı. Bul sistemanı sınaqtan ótkizip atırǵan kompaniyalar qatarında ByteDance hám Tencent bar dep xabarlandı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__