Timur Kocaoğlu

**Timur Kocaoğlu** (qaraqalpaqsha: **Timur Xoja ulı**, 1947-jıl 31-may, Istanbul) — amerikalıq hámde túrkiyalıq tariyxshı hám siyasattanıwshı. Kolumbiya universitetinde doktorlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. 1947-jılı Istanbulda Buxara Xalıq Sovet Respublikası basshılarınan biri bolǵan Usmanxoja shańaraǵında dúnyaǵa kelgen. 1971-jılı Istanbul universiteti Ádebiyat fakultetiniń túrk tili hám ádebiyatı bólimin tamamlaǵan. 1977-jılı Kolumbiya universiteti (Nyu-York) kórkem-óner, Jaqın Shıǵıs tilleri, mádeniyatları bóliminde (MELAC) tálimin jetilistirgen, keyin 1979-jılı Kolumbiya universitetinde Xalıqaralıq izertlewler bóliminde siyasiy pánler boyınsha eki magistrlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. 1982-jılı Kolumbiya universitetinde jumıs islep atırǵan tanımalı professor Edward Allworthtıń ilimiy basshılıǵında "National Identity in Soviet Central Asian Prose Fiction of the Post-Stalin Period: 1953-1982" temasında doktorlıq dissertaciyasın qorǵadı, uzaq jıllar dawamında Azatlıq radiosında jumıs alıp balǵan.

## Ómiri
Timur Kocaoğlu 1947-jılı 31-mayda Istanbulda tuwıldı. Sol waqıtları ákesi Ospan Kocaoğlu siyasıy qısımlar hám jumısı ushın tez-tezden Túrkiyadan shıǵıp ketiwge májbúr bolatuǵın edi. Timur tórt jasında shańaraǵı menen birgelikte Pakistannıń Peshawar rayonına kóship ótti. Ingliz tili mektebi Convent High Schoolda úsh jıl oqıdı. 1957-jılı Ospanlar shańaraǵı Istanbulǵa qaytıp keldi hám Timur oqıwın Axmed Rasim baslawısh mektebinde dawam etti. Keyinirek Kartal (Búrkit) liceyinde hám onnan keyin Pendik liceyinde oqıdı. Liceyde oqıp atırıp, tariyx páni muǵallimi Nazmiye Togan hám ádebiyat páni muǵallimi Selahattin Savcıdan tálim aldı. Nazmiye Togan túrkiy xalıqlardıń milliy azatlıǵı jolındaǵı basshılarınan biri, ataqlı ilimpaz Axmet Zeki Velidi Togannıń ómirlik joldası edi.

Liceyde oqıp júrip dostı Yúsip Chotuksóken menen birgelikte "Duvar" ("Diywal") atlı gazeta shıǵardı. Sonday-aq, sol waqıtlarda fotografiya menen de shuǵıllanıp júrdi. 1965-jılı Istanbul universiteti túrk tili hám ádebiyatı bóliminde oqıp basladı. Usı universitette tanımalı túrk ilimpazları Ali Nihad Tarlan, Abdulqádir Qaraxan, Axmed Jaferoǵlu, Sadettin Buluch, Faruk Timurtash, Muharrem Ergin, Fahir Iz, Mexmed Qaplan, Ómer Fakur Akún, Ali Karamanlıoǵlu sıyaqlı ustazlardan tálim aldı.

Universitette oqıp júrgeninde ákesi Ospan Kocaoğlu dúnyadan ótti. Ospan Kocaoğlu balası Timurdı sońǵı ret aldına shaqırıp, mına wásiyatlardı ayttı:

## Shıǵarmaları

* Timur Kocaoğlu (Şimdi. ). Türk Dünyası Cümle Rehberi Istanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1992; 156
* Timur Kocaoğlu (Haz. ), Jön Türkistan: Türkistan Milli Bağımsızlık Düşünce Servisi Aylık Dergisi (Paris). cilt 1 (1929-1930). Istanbul: Ayaz Tahir Türkistan İdil-Ural Vakfı Yayınları, 1997
* Timur Kocaoğlu, "Jön Türkistan'ın Türkistan Basın Tarihindeki Yeri" Jön Türkistan: Türkistan Milli İstiklal Fikrine Hizmet Eden (Paris) Aylık Dergisi. cilt 1 (1929-1930). Istanbul: Ayaz Tahir Türkistan İdil-Ural Vakfı Yayınları, 1997; 13 bet.
* Timur Kocaoğlu, (Şimdi.). Türkistan'da Islahat Hareketleri ve Devrimler: 1900-1924. Haarlem (Hollanda): SOTA, 2001 (Birinci Baskı); 506 bet.
* Timur Kocaoğlu, (Şimdi.). Türkistan'da Islahat Hareketleri ve Devrimler: 1900-1924. Haarlem (Hollanda): SOTA, 2001 (2. Basım: 2018) ; 506 bet.
* Timur Kocaoğlu. Karai: Trakai Lehçesi. Münih: Lincom Europa Akademik Yayınları, 2006; 243 bet.
* Timur Kocaoğlu. Aşk Sözleri: Ağlamak. Istanbul: Kutlu Yayınevi, 2018; 245 bet.
*  .
* Timur Kocaoğlu ve Akartürk Karahan, Sevgili Güzel Hasine: Yüzbaşı Şerafettin'in Karısına Mektuplar, 1911-1922. İstanbul: Cümle Yayınları, 2018; 144 bet
* Timur Kocaoğlu. Maghjan Jumabayev: Alev, Özgürlük ve Aşkın Şairi. Astana (Kazakistan): Uluslararası Türk Akademisi, 2018; 93.
* Timur Kocaoğlu ve Muhammed Kayum Azizi. Binbir Bilmece: Özbek Ağızlarından Afganistan. İstanbul: Uluslararası Türk Akademi Yayını, 2019; 536 bet.
* Timur Kocaoğlu (Haz.) Türk Sözü ile Kültür Varlıklarının İzinde. İstanbul: Türk Dil Derneği Yayını (Yayıncı: Kutlu Yayınevi), Aralık 2020; 399
* Timur Kocaoğlu, Tülay Gençtürk Demircioğlu, and Akartürk Karahan. Kurtuluş Savaşı'nın Unutulan Şairi Dr. Şerafettin Bey (1889-1922) Derleme Şiirler. . Ankara: Türk Dil Kurumu, 2021; 287.
* Norman Graham, Folke Lindahl, Timur Kocaoğlu. Rusya ve Türkiye'yi Yeniden Büyük Hale Getirmek. Lanham: Lexington Books, 2021, 244
* Joliboy Eltezerov ve Timur Kocaoğlu (Haz.). Buhara Cumhuriyeti 101 yaşında / Buhara Cumhuriyeti 101 yaşında. Istanbul: KutluYayınevi, 2021; 282. (Özbekistan baskısı: Taşkent: Mumtoz, 2021).
* Timur Kocaoğlu, "Çağdaş Özbek Edebiyatı" Türk Dünyası El Kitabı, Dördüncü Cilt: Edebiyat (Türkiye Dışı Türk Edebiyatları). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1998 (Üçüncü Baskı); s. 179-197.
* Shamsiddin Kamoliddin — Timur Kocaoğlu. Proekt Kulturnoy Autonomii Turkestana Mahmudhodji Behbudi 1907 [Mahmudhoca Behbudi'nin Türkistan Kültürel Muhtariyeti Tasarımı]. Saarbrücken: Lambert Akademik Yayıncılık.

## Derekler

## Maqalaǵa baylanıslı shıǵarmalar
* 
* 
* Inoyatov S. «*Qatagʻon qurboni boʻlgan uch buyuk siymo*». «Taʼlim va innovatsion tadqiqotlar» Xalqaro ilmiy-metodik jurnal. Buxoro −2022. №&nbsp;1, -B.7-23
* Ayniy S. «*Taʼrixi inqilobi Buxoro*». Dushanbe, 1987
* «*Tarixning nomaʼlum sahifalari*», Hujjat va materiallar. Birinchi kitob. T.: «Gʻ.Gʻulom nomidagi nashriyot&nbsp;— matbaa ijodiy uyi», 2009.
* "*Osman Khoja and the Origins of Jadidism in Bukhara, " in Türkistanʼda Yenilik Hareketleri ve İhtilaller, 1900-1924: Osman Hoca Anısına İncelemeler / Reform Movements and Revolutions in Turkistan, 1900-1924: Studies in Honour of Osman Khoja*, ed. Timur Kocaoğlu (Haarlem: SOTA, 2001)
* Yaş Türkistan, Cilt 1 (1929— 1930), haz. *Timur Kocaoğlu, Ayaz Tarih Türkistan İdil*. Ural Vakfı Yayınları, İstanbul, 1997