2020-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınları

**2020-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınları**, rásmiy túrde **XXXII Olimpiada oyınları** hám **Tokio 2020** dep ataladı. 2021-jıl 23-iyul hám 8-avgust aralıǵında Tokioda (Yaponiya) ótkerilgen, bir neshe ilajlardı qamtıǵan xalıqaralıq kóp sportlı is-ilaj.

Dáslebinde 2020-jıldıń 24-iyul hám 9-avgust aralıǵında ótkeriledi dep rejelestirilgen is-ilaj global COVID-19 pandemiyasına baylanıslı 2020-jıl 24-martqa almastırıldı, bul Olimpiada oyınlarınıń tariyxındaǵı birinshi waqıya boldı. Degen menen atalǵan sport jarısı marketinglik maqsetler ushın Tokio 2020 brendin saqlap qaldı. Ol tiykarınan pandemiyaǵa juwap retinde Úlken Tokio aymaǵında ayrıqsha jaǵday járiyalanıwına baylanıslı jámiyetlik tamashagóyler ruqsat etilmeytuǵın jabıq esiklerde ótkerildi, rásmiy tamashagóylersiz ótkerilgen birinshi hám jalǵız Olimpiada oyınları boldı. Sonday-aq, eń qımbatlı dewge de boladı, shıǵını 20 milliard dollardan aslam.

## Oyınlar

### Ashılıw saltanatı

Ashılıw saltanatı 2021-jıl 23-iyulda Tokiodaǵı Olimpiada stadionında ótkerildi. Ilajda ádettegidey dástúrge aylanǵan mámleketler shıǵıwı paradı bolıp ótti. Imperator Naruxito oyınlardı rásmiy túrde ashıp berdi, al estafeta otınıń sońında Olimpiada qazanın yaponiyalı tennisshi Naomi Osaka jaqtı.

Birinshi ret 2020-jılǵı Olimpiada oyınlarında hár mámleketten bir er hám hayal adam gezek penen bayraq uslap, ekewi xızmet etedi dep sheshildi. 
Bul prezident Baxtıń belgilengen «Kún tártibi 2020» arqalı ámelge asırıldı.

Oyınlar tariyxındaǵı dáslepki ret ashılıw saltanatında COVID-19, 2011-jılǵı jer silkiniwi menen cunami hám Myunxendegi qırǵın qurbanlarına arnalǵan bir minutlıq únsizlik járiyalandı.

2020-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınlarınıń is-ilajlar baǵdarlamasın XOK atqarıwshı keńesi 2017-jıl 9-iyunda tastıyıqladı. XOK prezidenti Tomas Bax olardıń maqseti oyınlarǵa «jaslar» hám «qalalıq» tartımlıq beriw hám hayal-qızlar qatnasıwshılarınıń sanın kóbeytiw ekenin ayttı.

Oyınlarda barlıǵı 50 baǵdardı qamtıytuǵın 33 túrli sport túrinen 339 jarıs boldı. Karate, órmelew sportı, syorfing hám skeytbording Olimpiada oyınlarına debyuttı ámelge asırdı, beysbol menen softbol da 2008-jıldan berli birinshi ret Jazǵı Olimpiada oyınlarına bir mártelik qayttı. Sonday-aq ámeldegi sport túrlerinen 15 jańa jarıs qosıldı, sonıń ishinde 3x3 basketbol, fristayl BMX hám Medison velosportınıń qaytıwı, sonday-aq bir neshe sport túrleri boyınsha 9 jańa aralas jarıslar (stol tennisi, sadaq atıw, dzyudo, atıw(3), triatlon, 4 x 400 m estafetalıq juwırıw hám 4 x 100 m aralas júziw).

### Medal tapsırıw
Naoki Satto medal tapsırıw máresimleriniń muzıkasın jazdı. Satto Yaponiyaǵa ılayıq muzıkalıq elementlerdi qollanbawdı tańladı, óytkeni «jeńis saltanatları dúnyanıń hárbir jerinen kelgen sportshılarǵa arnalǵan» hám ol barlıq sıylıqlar milletine qaramastan, biyikten óz orınların alǵanda «erkin sezingenin» qáledi.

Sportshılarǵa usınılǵan gúldásteler 2011-jılǵı jer silkiniwi menen cunamiden zardap kórgen aymaqlardan kelgen. Jeke gúller Miyagi, Fukusima, Ivate hám Tokio prefekturaların súwretlew ushın tańlandı. Ayǵabaǵar Miyagide ósirildi, olardı apat waqtında balaları qaytıs bolǵan shańaraqlar otırǵızdı; aq hám aqshıl qızıl eustomalar menen Súlaymannıń mórleri Fukusimadaǵı jergilikli ekonomikanı kóteriw ushın kommerciyalıq emes baslama menen támiyinlendi; kishkene ashıq kók gentiyalar Ivatte ósirildi; Gúl buketlerin toltırıw ushın Tokioda ósirilgen aspidistralar tańlandı.

## Marketing

2016-jılı 25-aprelde 2020-jılǵı Olimpiada menen Paralimpiada oyınlarınıń rásmiy emblemaları ashıldı; Ulıwmamilliy dizayn tańlawında jeńiske erisken Asao Tokolo islep shıqqan emblema indigo túsli, shaxmat úlgisindegi saqıyna túrinde boladı. Dizaynı «Yaponiyanı úlgi etetuǵın kórkemlik penen talǵampazlıqtı kórsetiwge» arnalǵan. 2020-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınlarınıń rásmiy tumarı oyınlardıń rásmiy emblemasınan ilhamlanǵan kók kletkalı iximacu moyo naǵısları bar Miraitova boldı. Onıń qıyaldan shıǵarılǵan táriyipleri teleportaciya imkaniyatın qamtıydı. 

## Derekler