Google Ads

**Google Ads**, burınǵı **Google Adwords**, bul Google tárepinen islep shıǵılǵan onlayn reklama platforması bolıp, onda reklama beriwshiler veb-paydalanıwshılarǵa qısqa reklamalardı, xızmet usınısların, ónimler dizimin hám videolardı kórsetiw ushın baha usınadı. Ol Google Search (Google izlew tarmaǵı) sıyaqlı izlew sistemalarınıń nátiyjelerinde, mobil qosımshalarda, videolarda hám izlewge tiyisli bolmaǵan veb-saytlarda reklamalardı jaylastıra aladı . Xızmetler bir basıw ushın tólem (PPC) baha modeli hám bir kóriw ushın baha (CPV) modeli tiykarında usınıladı.

## Tariyxı

Google 2000-jılı AdWords-tı iske qostı. Dáslep, Googledıń ózi reklama beriwshilerdiń kampaniyaların dúzetuǵın hám basqaratuǵın edi. Keyin Google óz kampaniyaların ózleri basqarıwdı qáleytuǵın kishi biznes ushın ózine-ózi xızmet kórsetetuǵın AdWords portalın engizdi.

2005-jılı Google «Jumpstart» dep atalatuǵın kampaniyanı basqarıw xızmetin basladı.

2007-jılı Google DoubleClick-ti 3,1 milliard dollarǵa satıp aldı. Bul satıp alıw Google ushın strategiyalıq áhmiyetke iye bolıp, DoubleClick-tiń aldınǵı reklama usınıw texnologiyasına hám tarawdaǵı ornatılǵan qatnasıqlarǵa kiriw imkaniyatın berdi. Bul kelisim, «Googledı kúshli kompaniyaǵa aylandıra otırıp», keyinirek monopoliyaǵa qarsı tekseriwdiń dıqqatın tarttı hám onıń bazar básekisine hám cifrlı reklamadaǵı ústemligine tásiri haqqında sorawlar tuwdırdı.

2007-jıldıń yanvar ayında Google radio reklama kompaniyası dMarc Broadcasting-tı satıp aldı.

2008-jılı Google joqarı oqıw orınlarınıń studentleri ushın auditoriyalıq akademiyalıq sabaǵı Google Online Marketing Challenge-ti basladı .

Google 2018-jılı reklama beriwshiler hám reklama satıwshılar ushın kiriw orınların ápiwayılastırıw maqsetinde DoubleClick hám AdWords brendlerinen bas tarttı. Tiykarǵı ónim Google Ads dep ózgertildi hám ol Google Search, onıń YouTube video xızmeti, Google Play qosımshalar dúkanı hám AdSense veb-sayt baspası sheriklesleriniń inventarına kiriw imkaniyatın beredi.

## Funkcionallıǵı
Google Ads sisteması tolıq emes kukilerge, bólegi reklama beriwshiler tárepinen belgilengen gilt sózlerge tiykarlanǵan. Google bul ózgesheliklerdi reklama kóshirmesin ózleri oylawınsha tiyisli bolǵan betlerge jaylastırıw ushın paydalanadı. 2023-jılı Google kompaniyası Google Chrome ushın brauzerde saqlanǵan kóriw tariyxına tiykarlanǵan reklamalardı maqsetli etiwge imkaniyat beretuǵın Topics API-n engizdi. Reklama beriwshiler paydalanıwshılar reklama kóshirmesin basıw ushın kóriwdi basqa baǵdarǵa burǵanda tóleydi. Reklamalar jergilikli, milliy yamasa xalıqaralıq dárejede ámelge asırılıwı múmkin.

Googledıń tekstli reklamaları Googledaǵı ortasha izlew nátiyjesine uqsaydı. Dáslep tek tekstli izlew reklamaların usınǵan Google, 2016-jılı «Showcase Shopping» (Kórgizbeli sawda) reklamaların járiyaladı. Bul format arqalı satıwshılar túrli izlew sorawlarına hám gilt sózlerge baylanıslı izlew nátiyjelerinde kórinetuǵın bir qatar ónim súwretlerine iye bolıwdı tańlay aladı. 2016-jıldıń may ayında Google 23% kóbirek tekst kirgiziwge imkaniyat beretuǵın Keńeytilgen Tekstli Reklamalardı járiyaladı. Displey tarmaǵındaǵı súwretli reklamalar Interaktiv Reklama Byurosı (IAB) tárepinen belgilengen bir neshe túrli standartlastırılǵan ólshemlerdiń biri bola aladı.

Google izlew sistemasınan tısqarı, reklama beriwshiler óz reklamaların Googledıń sheriklik tarmaǵında kórsetiw imkaniyatına da iye, bul tarmaqtıń aǵzaları alınǵan tabıstıń bir bólegin aladı.

2024-jılı Google Ads jasalma intellektke tiykarlanǵan qurallardı, sonıń ishinde Google kanallarında kampaniya nátiyjeliligin arttırıw ushın arnalǵan Search hám Performance Max-tan ibarat «Ads Power Pair» (Reklamalardıń kúshli jubı) engizdi. Bul qurallar baha usınıwdı, maqsetli etiwdi hám auditoriyanı qamtıwdı jaqsılaw ushın birinshi tárep maǵlıwmatların, mashinalıq oqıtıwdı hám avtomatlastırılǵan aktiv jaratıwdı paydalanadı.

### Reklama mazmunına sheklewler
Reklamanıń «shańaraqlıq statusı» («shańaraq ushın qáwipsiz», «shańaraq ushın qáwipsiz emes» yamasa «eresekler ushın») Google recenzenti tárepinen belgilenedi hám «reklama menen veb-sayt qaysı auditoriyalar ushın sáykes keletuǵının» kórsetedi. Bul reklamanıń qaysı waqıtta, qaysı bette hám qaysı mámlekette payda bola alatuǵının ózgertedi.

2010-jıldıń dekabr ayınan baslap, Google AdWords qattı spirtli ishimliklerdi satıwǵa qoyılǵan sheklewlerdi azayttı. Házir ol qattı alkogol ishimliklerdi hám alkogollı ishimliklerdi satıwdı úgit-násiyatlaytuǵın reklamalarǵa ruqsat beredi. Bul 2008-jıldıń dekabr ayında qabıl etilgen siyasat ózgerisiniń keńeytiliwi bolıp, ol qattı spirtli ishimliklerdiń hám likerdiń brendin úgit-násiyatlaytuǵın reklamalarǵa ruqsat bergen edi.

2007-jıldıń iyun ayınan baslap Google studentlerge esse jazıw xızmetleri ushın AdWords reklamalarına tıyım saldı, bul qádem universitetler tárepinen unamlı bahalandı. Googleda túrine hám mámleketke baylanıslı tıyım salatuǵın hár qıylı belgili gilt sózler hám kategoriyalar bar. Máselen, Taylandta hám Túrkiyada spirtli ishimliklerge baylanıslı ónimler ushın gilt sózlerdi paydalanıw tıyım salınǵan; Polshada qumar oyınları hám kazinolar ushın gilt sózler tıyım salınǵan; Rossiya hám Ukrainada abort xızmetleri ushın gilt sózler qadaǵan etilgen; hám 2014-jıldıń iyun ayınan baslap pútkil dúnya júzinde ereseklerge baylanıslı xızmetler yamasa ónimler ushın gilt sózler tıyım salınǵan.

2020-jıldıń mart ayında, Koronavirus daǵdarısınıń basında, Google kompaniyalardıń pandemiyadan payda kóriwge urınıwınıń aldın alıw siyasatınıń bir bólegi sıpatında barlıq bet maskalarına baylanıslı gilt sózlerdi reklama maqsetlerinde qollanıwdan blokladı.

### Bahası
Paydalanıwshı Googleda izlew júrgizgen sayın, Google Ads izlew nátiyjeleri betinde qaysı izlew reklamaları kórsetiliwin, sonday-aq reklamanıń ornın belgilew ushın real waqıt rejiminde aukcion ótkeredi. Sonlıqtan, Google Ads kampaniyasınıń bahası hár qıylı faktorlarǵa, sonıń ishinde reklama beriwshiniń gilt sózdiń hárbir basılıwı ushın tólewge tayar bolǵan maksimal muǵdarına hám reklamanıń sapa bahasına (onıń tiyisliligine, basılıw jıyiligine hám reklama keńeytpelerine tiykarlanǵan) baylanıslı boladı.

Aldın ala belgilengen bir háreket ushın bahaǵa (CPA) avtomatlı túrde erisiw ushın aldınǵı baha usınıw strategiyasın qollanıw múmkin bolsa da, bunı turaqlı CPA baha modeli menen shatastırmaw kerek.

### Konversiyanı baqlaw
Basıwlardı baqlawdan tısqarı, Google Ads reklama beriwshilerge basıwdan keyin bolatuǵın satıp alıwlar, dizimnen ótiwler yamasa qońırawlar sıyaqlı basqa konversiyalardı baqlaw hám esabatın beriw imkaniyatın beredi. Konversiyanı baqlaw reklama beriwshiniń veb-saytına URL parametri sıpatında identifikator jiberiw arqalı ámelge asırıladı, sońınan bul identifikator reklama beriwshi tárepinen Google Ads-qa konversiyalardı jiberiw ushın qollanıladı, bul Google Adsqa esabat beriw ushın konversiyanı dáslepki basıwǵa deyin baqlawǵa múmkinshilik beredi. Google sonday-aq reklama beriwshilerge óz veb-saytına AdWords akkauntına konversiyalardı jiberetuǵın piksel ornatıwǵa ruqsat etedi. Bul reklama beriwshilerge konversiyalardı nátiyjelirek arttırıw ushın reklamaların maqsetli etiwge múmkinshilik beredi. Kópshilik trafik ushın Google hárbir basıw ushın unikal identifikator (gclid parametrinde) jiberedi, bul konversiyanıń deregin anıq belgilewge imkaniyat beredi. Apple qurılmalarındaǵı baqlaw sheklewlerine sáykes keliw ushın, belgili bir tulǵa menen baylanıslı bolmaǵan anonimlengen identifikatorlar (wbraid hám gbraid dep ataladı) qollanıladı. Google Ads konversiyanı qaysı paydalanıwshıǵa tiyisli ekenin anıqlaw ushın qosımsha tutınıwshı maǵlıwmatların birlestiretuǵın «modellengen konversiyalardı» paydalanıw arqalı usınday kóp anonim konversiyalar haqqında esabat beriw imkaniyatın beredi.

Google Adstı Google Analytics 4 (GA4) penen integraciyalawǵa boladı, bul konversiyanı baqlaw nátiyjeliligin jaqsılawı múmkin. Bul integraciya túrli platformalar hám qurılmalardaǵı paydalanıwshılardıń óz-ara háreketin anaǵurlım tolıq túsiniwge imkaniyat beredi.

Google Ads konversiyanı ólshewdi anaǵurlım anıq etiw ushın jaqsılanǵan konversiyalardı engizdi.

2018-jılı Bloomberg News agentligi Googledıń offlayn konversiyanı baqlaw maqsetinde paydalanıwshılarınıń kredit karta maǵlıwmatları ushın Mastercardqa millionlaǵan dollar tólegenin xabarladı. Kelisim ashıq túrde bildirilmegen edi.

## Google kelisim rejimi
2020-jılı Google Kelisim Rejiminiń engiziliwi Googledıń agressivli cifrlı reklama strategiyaları menen olardı retlestiretuǵın qatań global maǵlıwmatlar qupıyalılıǵı standartlarınıń qıyın kesilisiwinde háreket etiwge talpınısın kórsetedi. Google Ads platformasındaǵı reklama beriwshilerge paydalanıwshı kelisimine tiykarlanıp kukilerdiń qalay qollanılatuǵının retlewge imkaniyat beretuǵın bul funkciya, joqarı qupıyalılıq kútiwlerine hám Evropa Awqamınıń Maǵlıwmatlardı Qorǵawdıń Ulıwma Reglamenti (GDPR) sıyaqlı huqıqıy bazalarǵa juwap bolıp esaplanadı.

Google Kelisim Rejimin reklama beriwshilerge maqsetli reklamaǵa kesentti azayta otırıp, qupıyalılıq nızamlarına sáykeslikti saqlawǵa imkaniyat beretuǵın qural sıpatında usınsa da, onıń paydalanıwshı qupıyalılıǵın qorǵawdaǵı nátiyjeliligi hám haqıyqıylıǵı tartıslardıń teması boldı. Sınshılar bul qural kóriniste sáykeslikti qollap-quwatlasa da, ol sonday-aq Googleǵa tiykarǵı maǵlıwmat jıynaw ámeliyatların áhmiyetli dárejede ózgertpesten, qupıyalılıq máselelerin ústirtin sheshetuǵın mexanizm usınıw arqalı cifrlı reklama bazarındaǵı ústemlik poziciyasın saqlap qalıwǵa imkaniyat beredi dep shaǵım etedi.

Sonıń menen birge, 2023-jıldıń aqırında engizilgen Consent Mode V2-degi aldınǵı qatarlı funkciyalar, sonıń ishinde maǵlıwmatlardı paydalanıw ústinen anaǵurlım tolıq baqlaw hám jasalma intellektke tiykarlanǵan konversiyanı modellew qosımsha sorawlar tuwdıradı. Bul jaqsılawlar baqlawdan bas tartqan paydalanıwshılardan maǵlıwmatlardıń joǵalıwın azaytıwǵa baǵdarlanǵan, usılayınsha Google Ads nátiyjeliligin saqlap qaladı. Degen menen, olar sonday-aq paydalanıwshınıń qupıyalılıǵı menen cifrlı reklamanıń biznes talapları arasındaǵı dawam etip kiyatırǵan itibar beriwdi kórsetedi hám ekewiniń arasında haqıyqıy teń salmaqlılıqqa erisiwdegi qıyınshılıqlardı atap ótedi.

Bul kontekstte, Google Kelisim Rejimin retlestiriwshi basımlarǵa strategiyalıq beyimlesiw sıpatında da, maǵlıwmatlar menen islesiwdiń anaǵurlım názik ámeliyatlarına qaray keńirek taraw tendenciyasınıń bir bólegi sıpatında da kóriwge boladı. Soǵan qaramastan, bul ózgerislerdiń tiykarınan reklama beriwshilerge hám Google sıyaqlı platformalarǵa járdem beriw ornına, paydalanıwshılarǵa qanshelli dárejede shın mánisinde payda keltiriwi sın kózqaras penen úyreniw ushın áhmiyetli taraw bolıp qaladı.

## Texnologiya
AdWords sisteması dáslep MySQL maǵlıwmatlar bazası sistemasınıń ústine qurılǵan. Sistema iske túsirilgennen keyin, basshılıq onıń ornına Oracledı paydalanıwǵa sheshim qabılladı, biraq sistema ádewir aqırınlap qalǵannan keyin, aqırında MySQLge qaytarıldı. Aqırında, Google reklama biznesiniń mútájlikleri ushın arnawlı Google Spanner dep atalatuǵın jeke bólistirilgen Relyaciyalıq maǵlıwmatlar bazasın (RM) islep shıqtı. Interfeys elektron kestelerdi redaktorlawdı, izlew sorawları boyınsha esaplardı hám konversiya kórsetkishlerin usınadı.

## Sud isleri
Google Ads Sawda belgisi nızamshılıǵı (Google, Inc. American Blind & Wallpaper Factory, Inc.ke qarsı hám Rescuecom Corp. Google Inc.ke qarsı), aldawshılıq (Goddard Google, Inc.ke qarsı) hám klik-aldawshılıqqa baylanıslı sud isleriniń teması boldı.

2002-jıldıń aprel ayında Overture Services, Inc. kompaniyası AdWords xızmetine baylanıslı patentti buzǵanı ushın Googledı sudqa berdi. Shaǵım 2004-jılı Yahoo! kompaniyası Overture-di satıp alǵannan keyin sheshildi; Google patent boyınsha mángilik licenziya ornına Yahoo!-ǵa 2,7 million dana ápiwayı akciyasın beriwge kelisti.

2006-jılı Google klik-aldawshılıq boyınsha sud isin 90 million AQSH dollarına sheshti.

2019-jıldıń dekabr ayında Franciya Google Adsta reklama beriwshilerdi toqtatıp qoyǵanı ushın Googledı 150 million evroǵa ayıp pulǵa tarttı hám ol «anıq emes hám túsiniw qıyın bolǵan qaǵıydalardı qabıl etiw arqalı óziniń ústemlik jaǵdayın asıra paydalanǵanın», sońınan olardı óz qálewi boyınsha «túsindiriwge hám ózgertiwge» erkin bolǵanın atap ótti.

2022-jıldıń basında Google Ukrainadaǵı dawam etip atırǵan basqınshılıqqa juwap retinde Rossiyadaǵı barlıq reklama satıwların toqtattı. Aldın-ala tólengen, biraq jetkerip berilmegen yamasa qaytarılmaǵan reklamalardı satıp alǵan 1000-nan aslam rossiyalı biznes Googledıń rossiyadaǵı sıńar kompaniyasınıń bankrotlıq procesine qosıldı.

## Kelispewshilikler

### Sawda belgisi menen qorǵalǵan gilt sózler
Google AdWords reklama beriwshilerine sawda belgisi menen qorǵalǵan gilt sózlerge baha usınıwǵa ruqsat bergeni ushın sınǵa ushıradı. 2004-jılı Google AQSH hám Kanadada reklama beriwshilerge keń kólemli izlew terminlerine, sonıń ishinde básekilesleriniń sawda belgilerine baha usınıwǵa ruqsat bere basladı hám 2008-jıldıń may ayında bul siyasattı Ullı Britaniya hám Irlandiyaǵa keńeytti. 2023-jılǵa shekem, eger sawda belgisi Reklama boyınsha huqıqıy qollap-quwatlaw toparında dizimge alınǵan bolsa, reklama beriwshilerge basqa kompaniyalardıń sawda belgilerin óz reklama tekstinde paydalanıw sheklengen edi.

2010-jıldıń mart ayında Google Louis Vuitton sawda belgilerine iye bolǵan úsh francuz kompaniyası menen baylanıslı sawda belgisin buzıw isine qatnastı. Sud isi Googledıń sawda belgisin buzatuǵın gilt sózlerdi satıp alǵan reklama beriwshiler ushın juwapker yamasa juwapker emesligi haqqında boldı. Aqırında, Evropa Awqamınıń Ádillik Sudı Google AdWords «Evropa Awqamınıń sawda belgisi nızamshılıǵın buzbaydı, biraq Google gilt sózleri menen baylanıslı ayırım reklamalardıń mazmunı istiń ayrıqsha faktlerine baylanıslı nızamdı buzıwı múmkin» dep sheshim shıǵardı. Sonıń menen bir qatarda, ayırım amerikalı yurisdikciyalarda, jeke adamnıń atın reklama yamasa sawda maqsetlerinde tulǵanıń kelisimisiz gilt sóz sıpatında paydalanıw jeke ómirge qol qatılmaslıq huqıqına baylanıslı qáweterlerdi tuwdırdı.

2013-jılı Onınshı okruglik apellyaciyalıq sudı 1-800 Contacts, Inc. v. Lens.com, Inc. isi boyınsha onlayn kontakt linza satıwshısı Lens.com básekilesi 1-800 Contacts-tıń federallıq dizimnen ótken 1800 CONTACTS sawda belgisin gilt sóz sıpatında paydalanıp AdWords hám basqa izlew reklamaların satıp alǵanda sawda belgisin buzbaǵan dep taptı. 2016-jıldıń avgustında Federallıq Sawda Komissiyası 1-800 Contactsqa qarsı administrativlik shaǵım berip, onıń izlew reklamalarında sawda belgisin qorǵaw ámeliyatları FTC Nızamın buzıp, básekileslikti tiykarsız sheklegenin shaǵım etti. 1-800 Contacts barlıq ayıplawlardı biykarladı hám 2017-jıldıń aprel ayında FTC administrativlik nızam sudyasınıń aldında kóriniwi belgilengen.

### IT-xızmetin qollap-quwatlawǵa tıyım salıw
2018-jılı Google tutınıwshılarǵa texnikalıq xızmet kórsetiwdi reklamalawdı shekleytuǵın siyasat ózgerisin engizdi, oǵan «nasazlıqlardı sheshiw, qáwipsizlik, viruslardı joq etiw, internetke jalǵanıw, onlayn akkauntlar (máselen, parollerdi qayta ornatıw yamasa sistemaǵa kiriwdi qollap-quwatlaw) yamasa programmalıq támiynattı ornatıw» sıyaqlı xızmetler kiredi. Googledıń Global ónim siyasatı boyınsha direktorı Devid Graff bul siyasat úshinshi tárep texnikalıq xızmet kórsetiwshileriniń «asıra paydalanıwı» menen «aldawshılıq háreketlerin» sheshiwge baǵdarlanǵanın hám nızamlı xızmet kórsetiwshiler ushın tekseriw baǵdarlaması «aldaǵı aylarda» engiziletuǵının málimledi. Bul ele ámelge asırılmadı, nátiyjede Google Ads platformasında barlıq IT-xızmetin qollap-quwatlaw hám qayta islew menen baylanıslı xızmetlerge pútkilley qadaǵán etildi. Sholıwshılar bul Googledıń tutınıwshılardıń elektron qurılmalardı ońlaw huqıqın sheklewge talpınısı dep uwayımın bildirdi.

### Qazıp alınatuǵın janarmay kompaniyaları tárepinen «jasıl piar» ushın paydalanılıwı
ExxonMobil, Shell, Aramco, McKinsey hám Goldman Sachs sıyaqlı qazıp alınatuǵın janarmay kompaniyaları, qarjılandırıwshılar hám jámiyetshilik penen baylanıs quratuǵın agentlikler Google Adstıń eń iri klientleriniń qatarına kiredi. Klimatqa baylanıslı terminler (mısalı, taza nol, uglerodtı saqlaw, uglerodtı uslaw hám energiyaǵa ótiw) ushın hár bes Google reklamasınıń biri qazıp alınatuǵın janarmay kompaniyaları tárepinen tólengen. The Guardian hám InfluenceMap tárepinen ótkerilgen izertlew «taza nol» izlewleriniń 86% inde Shell reklamalarınıń payda bolǵanın anıqladı. 2020-jılǵı sorawnamada paydalanıwshılardıń yarımınan kópshiligi ádettegi Google nátiyjesi menen Google reklamasınıń arasındaǵı ayırmashılıqtı ajırata almadı. Izertlew avtorlarınıń biri InfluenceMap bılay dedi: «Google qazıp alınatuǵın janarmaydı paydalanıwdı dawam ettiriwden mápli bolǵan toparlarǵa adamlar ózlerin bilimlendiriwge háreket etip atırǵanda alatuǵın resurslarǵa tásir etiw ushın tólewge ruqsat berip atır. Neft hám gaz sektorı klimattıń ózgeriwi ilimine qarsı shıǵıwdan bas tartıp, endi onıń ornına dekarbonizaciya haqqındaǵı jámiyetlik talqılawlarǵa óz paydasına tásir etiwge umıtılmaqta».

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__