Alisher Sadullaev

**Alisher Zafar ulı Sadullayev** (1994-jıl 11-iyulda tuwılǵan) — Ózbekstan Respublikası Jaslar siyasatı hám sport ministriniń birinshi orınbasarı, Oliy Majilisi Senatınıń aǵzası, Jaslar isleri agentligi direktorı hám Ózbekstan shaxmat federaciyasınıń baslıǵı. 2021-jılda «Mehnat shuhratı» ordeni menen sıylıqlanǵan.

Alisher Sadullayev 2017-jılda Ózbekstan Respublikası prezidenti Shavkat Mirziyoyevtıń itibarına túsip, studentlik dáwirinde Xalıq bilimlendiriw Ministriniń jaslar máseleleri boyınsha orınbasarı lawazımına prezidenttiń usınısı menen tayarlanǵan. Keyin túrli jıllar dawamında Jaslar awqamı baslıǵınıń birinshi orınbasarı (2018-2019), Jaslar awqamı baslıǵı (2019-2020), Ózbekstan Respublikası prezidentiniń jaslar, ilim, bilimlendiriw, densawlıqtı saqlaw, mádeniyat hám sport máseleleri boyınsha máslahátshisiniń birinshi orınbasarı (2019-2020) lawazımlarında iskerlik alıp barǵan.

Ol 2019-jılda Ózbekstannıń jaslar siyasatındaǵı poziciyası hám jaslarǵa jaratılıp atırǵan múmkinshilikler temasında Birlesken Milletler Shólkemi minberinde sóylep shıqqan. 2021-jılda Germaniyanıń München qalası keńesi bas direktorı Clemens Baumgärtner hám «One Young World» baǵdarlaması direktorı Matthew Bellshow usınısları menen Münchenda ótkerilgen «One Young World» sammitinde qatnastı.

Alisher Sadullayev 2022-jıldıń 8-avgust kúni Chennay qalasında ótkerilgen FIDEnıń náwbettegi Kongressinde prezentaciya qılıp, 2026-jıldaǵı Olimpiadanıń bolatuǵın ornı ushın Ózbekstan kandidatı delegatlar tárepinen maqullandı.

## Ómirbayanı
Alisher Sadullayev 1994-jıl 11-iyulda Jizzax wálayatınıń Jizzax rayonında pedagog shańaraǵında tuwılǵan. Balalıǵı Jizzax wálayatınıń Jizzax rayonında ótken. Jizzax rayonındaǵı 31-mektepte hám Jizzax qalasındaǵı 2-sanlı ulıwma orta bilim beriw mektebinde oqıǵan.

2017-jılda Tashkent qalasındaǵı Singapur menedjmentti rawajlandırıw institutın oqıp pitkergen. Joqarı oqıw ornında inglis hám orıs tillerin jetik úyrengen Alisher Sadullayev 2015—2017-jıllarda Tashkent qalasındaǵı «Result» oqıw orayı basshısı retinde iskerlik júrgizedi.

2017-jılda «Kamolot» jaslar sociallıq háreketiniń IV qurıltayında shıǵıp, Ózbekstan Respublikası prezidenti Shavkat Mirziyoyevtıń usınısı menen 2017-jıl 30-iyunda Ózbekstan Respublikası Xalıq bilimlendiriw ministriniń orınbasarı etip tayarlandı. Xalıq bilimlendiriw ministrindegi qısqa múddetli iskerliginen soń, 2018-jılda Ózbekstan jaslar awqamı baslıǵınıń birinshi orınbasarı etip tayınlandı. 2019-jıl 29-avgustta Ózbekstan jaslar awqamı baslıǵı etip saylandı.

Jaslar sistemasında kórsetken xızmetleri itibarǵa alınıp, 2020-jıl 17-yanvarda Ózbekstan Prezidenti tárepinen Senat aǵzası etip tayınlandı hám Ózbekstan táriyxında eń jas senatorǵa aylandı. 2020-jıl 10-iyulda Ózbekstan Jaslar isleri agentligi dúzilip, Alisher Sadullayev agentliktiń direktorı etip tayınlandı. Ol 2021-jıl 30-iyun kúni «Jaslar kúni» munasábeti menen jaslar siyasatı boyınsha usınısları hám nátiyjeli iskerligi ushın «Mehnat shuhratı» ordeni menen sıylıqlandı. 2022-jıl 24-maydan Ózbekstan Shaxmat federaciyası baslıǵı bolıp iskerligin alıp barmaqta.

2022-jıldıń 20-dekabrinde Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mámlekettegi ministrlik hám keńseler sanı 61 den 28 ge qısqartırılıwın járiyaladı. Jaslar isleri agentligi jańadan shólkemlestirilgen Jaslar siyasatı hám sport ministrligi quramına qosıp jiberildi. Ministr lawazımına 54 jaslı Adham Ikramov saylandı. Alisher Sadullayev barlıq lawazımların saqlap, ministrdiń birinshi orınbasarı etip tayınlandı.

## Iskerligi hám joybarları
### «Result» oqıw orayı
2015-jıldan 2017-jılǵa shekem Alisher Sadullayev «Result» oqıw orayınıń direktorı bolıp tiykarınan jaslardıń til úyreniwine hám shet elde bilim alıwına járdem beriw ushın iskerlik alıp barǵan.

### Jaslar awqamı
Alisher Sadullayev Jaslar awqamınıń baslıǵı etip tayınlanǵanınan keyin sistemaǵa bir qatar jańalıqlar kirgizdi. Shólkemge aǵza bolıw biykarlanıp, Ózbekstandaǵı barlıq jaslar Jaslar awqamı aǵzası esaplanatuǵın boldı. Joqarı oqıw orınlarında oqıp atırǵan intalı jaslarǵa tólem shártnama pulınıń belgili bir bólegi Jaslar awqamı tárepinen tólep beriletuǵın boldı.

Onıń basshılıq etken dáwirinde shólkemde volontyorlıq iskerlikke úlken itibar qaratıldı. Sonıń nátiyjesinde 2020-jıl koronavirus pandemiyası dáwirinde 10 mıń volontyor jaslar 500 mıńnan aslam puqaralarǵa járdem kórsetiliwinde belsendi qatnastı. Sonday-aq, Sardoba suw bazasında júz bergen suw tasqınında da volontyorlar járdeminen keń túrde paydalanıldı. Volontyorlıq iskerligin qollap-quwatlaw maqsetinde «Qayır-saqawat» kókirek belgisi shólkemlestirildi.

Jas dóretiwshilerdi xoshametlew maqsetinde «Duel» dóretiwshilik tańlawı shólkemlestirildi. Jaslardı kıtapqumarlıqqa tartıw maqsetinde «Jas kitapqumar» tańlawı en jaydırıldı.

Alisher Sadullayev 2019-jılda Ózbekstannıń jaslar siyasatındaǵı poziciyası hám jaslarǵa jaratılıp atırǵan múmkinshilikler haqqında Birlesken Milletler Shólkemi minberinde sózge shıqtı. Ózbekstan BMShnıń «Jaslar strategiyasi — 2030»dı ámelge asırıw boyınsha operativ rawajlanıp atırǵan mámleket sıpatında tán alındı.

### Jaslar isleri agentligi
2020-jıl 10-iyulda Jaslar isleri agentligi direktorı bolıp iskerligin basladı. Agentliktiń tiykarǵı wazıypası jaslardı hár tárepleme qollap-quwatlaw, jaslar siyasatı tarawındaǵı nızam hújjetlerine ámel etiliwi boyınsha mámleket qadaǵalawın ámelge asırıw bolıp, bul tarawda Alisher Sadullayev tárepinen bir qatar jumıslar ámelge asırıldı.

Mámleketlik puqaralıq xizmetkerleri vakant lawazımları birden-bir ashıq portalı arqalı Ózbekstan Respublikası Jaslar isleri agentligi sistemasında 11 mıńnan aslam ashıq tańlaw járiyalanıp, sistemaǵa ılayıqlı kadrlar jumısqa qabıllandı.

Alisher Sadullayev usınısı menen jaslar hám mámleket basshısı ortasında ashıqtan-ashıq ushırasıw sisteması jolǵa qoyılıp, onda 30-iyun «Jaslar kúni» hám «Jaslar forumı» sheńberinde prezident jaslar menen ushırasıp, olardıń usınıs hám múrájáátların esitedi.

2021-jılda Germaniya Federativ Respublikası Myunxen qalası keńesiniń bas direktorı Clemens Baumgartner hám «One Young World» baǵdarlaması direktorı Mathew Bellshow usınısları menen Myunxen qalasında ótkerilgen «One Young World» sammitinde qatnastı.

Sociallıq qorǵawǵa mútáj jaslar hám olardıń máseleleri menen jumıs alıp barıw boyınsha jańa elektron sistema yoshlardaftari.uz platforması jaratılıp, onıń járdeminde 784 mıń jaslar «Jaslar dápteri»ne kirgizildi. Jaslarǵa jaratılǵan jańa jeńillikler boyınsha birden-bir informaciya deregi bolǵan jaslarportali. uz hám de 1093 call orayınıń iskerligi óz jumısın basladı.

Jaslardı zamanagóy kásiplerge qosıw maqsetinde «Bir million ózbek programmisti» joybarı sheńberinde kurslardı tabıslı tamamlaǵan jaslarǵa kompyuter satıp alıw ushın jeńillikli kredit ajıratılıwı hám kredit procentleri kompensaciya etiliwi jolǵa qoyıldı. 2022-jıl 1-avgust sánesine shekem 3 200 den aslam jaslarǵa kredit ajıratılǵan.

Shet tilin úyrenip atırǵan jaslar ushın Imtixan tapsırıw qárejeti kompensaciya etiletuǵın xalıqaralıq imtixan sistemaları islep shıǵılıp, imtixan sistemasında joqarı ball alǵan 6 915 jaslardıń 12. 4 mlrdı imtixan qárejetleri ushın tólep berildi.

Joqarı oqıw orınlarında tólem-shártnama tiykarında oqıp atırǵan 25 mıń 533 jaslar ushın «Studentke járdem» joybarı boyınsha 76 mlrd 600 million swm muǵdarda shártnama tólemleri tólep berildi.

Alisher Sadullaevtıń usınıs menen «Ózbekstan ushın 100 ideya» Respublikalıq tańlawı jolǵa qoyılǵan. Tańlawdıń 100 jeńimpazına 10 mln.nan hám tańlawdıń respublika basqıshında qatnasqan 135 jaslarına 3 mln.nan materiallıq qarjı ajıratılǵan.

Jaslar isleri agentligi hám «Najot Tálim» orayı sherikliginde mayıplıǵı bolǵan jaslarǵa biypul tálim beriw, olardı zamanagóy kásiplerge oqıtıw, IT tarawın jámiyettiń hárbir qatlamına jetkiziw maqsetinde «IMKON» joybarı dúzildi. Ózbekstan Respublikası Ministrler Keńesiniń «Mayıplıǵı bolǵan jaslardı sociallıq jaqtan qollap-quwatlaw boyınsha mámleketlik xızmetlerin kórsetiwdi basqarıw reglamentlerin tastıyıqlaw haqqında»ǵı qararı qabıllanıp, onda bıyılǵı jıldan baslap 500 dana mayıp jaslarǵa kásip-óner hám til úyreniwi ushın BHMnıń 50 esesi muǵdarında subsidiya ajıratıp beriw sisteması jaratılıwı joybarlastırılǵan.

Óz tarawında qıyınshılıqlarǵa shıdap, úlken jetiskenliklerge erisken jaslar turmısın sáwlelendiriletuǵın «Shegarasız» joybarı islep shıǵıldı.

Jaslardı milliy hám ulıwmainsanıylıq qádiriyatlar, milliy namıs hám maqtanısh, jomartlıq, kreativlik, miyrim-shápáát ideyaları ruwxında tárbiyalaw, baqsıshılıq hám dástúrli atqarıw, opera, estrada baǵdarlarında dóretiwshilik etip atırǵan qábiletli jaslardı payda etiw, olardı qollap-quwwatlaw, úlken saxnalarda óz kórkem ónerin kórsetiwi ushın keń jol ashıp beriw maqsetinde «Jaslar hawazı» respublikalıq tańlawı hár jılı Bozataw rayonında ótkerilmekte.

Ózbekstanda tuwılıp erjetken hám búgingi kúnde shet elde jetiskenliklerge erisken ózbekstanlılar haqqında jańa media joybar «Ózbekstanlı» atındaǵı hújjetli filmi joybarınıń basshısı.

Shet tillerin jetik túrde ózlestirgen, intalı hám bilimli jaslardı birlestiriwshi «Ibrat» tiller dem alıw ornı hár jılı iyun — avgust aylarında dúziliwi jolǵa qoyıldı. 2021—2022-jıllar aralıǵında 8 máwsim dawamında 2150 trenerler tayarlandı.

Internet tarmaǵında Wikipediyanıń ózbek tilindegi bóliminde ózbek tilindegi maqalalardı kóbeytiw maqsetinde WikiStipendiya marafonına start berildi. Qısqa waqıt ishinde ózbek tilindegi maqalalar sanı 20 mıńǵa kóbeydi hám maqalalar sanı boyınsha reytingde 62-orından 56-orınǵa alıp shıǵıldı.

Alisher Sadullayev sociallıq tarmaqlarda kópshiliktiń itibarına túsken, 23 mıń nusqada baspadan shıǵarılǵan «Jadidlar» kompleksi joybarı avtorı esaplanadı.

### Ózbekstan Shaxmat federaciyası
Alisher Sadullayev 2022-jıldıń may ayınan Ózbekstan Shaxmat federaciyası baslıǵı retinde jumıs baslap, qısqa waqıt ishinde tabıslarǵa erise basladı. Dáslep, Shaxmat boyınsha sıylıq fondı 880 million swm bolǵan «Jaslar isleri agentligi kubogı» ótkerilip, jańa atlar jańalıq retinde payda etildi. Keyinirek, Hindstannıń Chennay qalasında ótkerilgen 44-shaxmat Olimpiadasında shaxmat boyınsha Ózbekstan er jigitler saylandı komandası altın medaldı qolǵa kirgizip, Ózbekstan tariyxında birinshi ret Pútkil dúnya shaxmat Olimpiadası chempionı boldı.

Sonıń menen birge, Alisher Sadullayev 2022-jıldıń 8-avgustında Chennay qalasında ótkerilgen FIDEnıń náwbettegi Kongressinde prezentaciya etip, 2026-jıldaǵı Olimpiada bolatuǵın orın ushın Ózbekstan kandidati delegatlar tárepinen maqullandı.

2022-jıldıń 5-avgustında shaxmattı jáne de ǵalabalastırıw hám rawajlandırıw boyınsha qosımsha ilajlar haqqındaǵı Prezident Qararı járiyalandı. Ózbekstanda shaxmat boyınsha jańa turnirler shólkemlestirilip, shaxmatshılar sistemalı túrde xoshametlenip barıladı.

## Derekler