Xovard Kil

**Garold Klifford Kil** (1919-jıl 13-aprel – 2004-jıl 7-noyabr), kásiplik atı **Xovard Kil**, amerikalı aktyor hám qosıqshı, óziniń bay bas-bariton dawısı menen belgili. Ol 1950-jılları bir qatar MGM myuzikllerinde, sonıń ishinde «Show Boat» (1951) filminde bas rolde oynaǵan. Ol 1981-jıldan 1991-jılǵa shekem Dallas teleserialında neft magnatı Kleyton Farlou rolin oynaǵan.

## Erte jaslıq dáwiri
Kil Illinoys shtatınıń Gillespi qalasında, áskeriy teńizshiden kómir kánshisine aylanǵan Gomer Kil hám onıń hayalı Greys Margaret (qızlıq familiyası Osterkamp) shańaraǵında tuwılǵan eki uldıń kishisi edi. Xovardtıń ájaǵası Frederik Uilyam Kil edi. 1930-jılı ákesi qaytıs bolǵannan keyin, Kil anası menen Kaliforniyaǵa kóshti, ol jerde ol 17 jasta Follbruk orta mektebin pitkerdi. Ol «Douglas Aircraft Company»da «gezekshi wákil» bolıp jumısqa kirgenge shekem hár túrli jumıslarda isledi. Ol uzaq jollarǵa júk tasıwshı transport basqarıwshısı bolǵan.

1950-jıllarda MGM reklama bólimi Kildiń tuwılǵandaǵı atı Garold Lik ekenin qátelesip kórsetti.

## Karerası
20 jasında Kil óziniń úy xojayını Mom Rayder tárepinen qosıq aytıp atırǵanda esitip qalıp, vokal sabaqların alıwǵa shaqırılǵan. Onıń muzıkadaǵı qaharmanlarınıń biri ullı bariton Lourens Tibbett edi. Kil keyinirek óziniń dawısınıń bas-kantante ekenin biliw ómirindegi eń úlken kewilsizliklerdiń biri bolǵanın aytqan. Soǵan qaramastan, onıń birinshi jámiyetlik shıǵıwı 1941-jıldıń jazında boldı, ol Gendeldiń «Saul» oratoriasında Samuel payǵambar rolin oynadı (bas-bariton Djordj London menen duet aytqan).

1945-jılı ol Brodveydegi debyutin «Karusel»de Djon Reyttiń ornına demalıs waqtında Billy Bigelou rolin oynaw arqalı ámelge asırdı (1945-jıl 20-avgusttan 8-sentyabrge shekem). Eki hápteden keyin, 24-sentyabrde ol Sent-Djeyms teatrınıń arǵı tárepindegi kóshede «Oklahoma!» spektakliniń bas rolin, Kyorli rolin oynadı. Ol «Oklahoma!»dan waqıtsha ketip, jáne Djon Reyttiń ornına, bul jolı 1946-jıl 3-iyunnan 31-avgustqa shekem, oynadı, sonnan keyin «Oklahoma!»ǵa qayttı. 1947-jılı «Oklahoma!» Angliyanıń London qalasına barǵan birinshi urıstan keyingi amerikalı myuzikl boldı hám Kil óndiriske qosıldı. 1947-jılı 30-aprelde Drury Leyn teatrında tolıq zal tamashagóyler (sonıń ishinde bolajaq Koroleva Elizaveta II de bar edi) 14 ret qaytalawdı talap etti.

Kil óziniń kino debyutin Garold Kil retinde Elstridegi Britaniya Lion studiyasında, «Kishkene dawıs» (1948) filminde ámelge asırdı, bul film Qurama Shtatlarda «Jasırınatuǵın jer» atı menen shıǵarıldı. Ol angliyalı dramaturg hám onıń hayalın inglis elatındaǵı úyinde tutqınǵa alǵan qashqın qılmıskerdi oynadı. Basqa Brodvey jumısları arasında «Saratoga», «Jipsiz» hám «Elshi» bar. Ol Sent-Luistegi «Myuni»de «Jeti aǵayin ushın jeti kelinshek»te Adam rolinde (1954), «Qubla Tınısh okeanı»nda Emil de Bek rolinde (1992) hám «Aq rojdestvo»da General Ueyverli rolinde (2000) oynadı.

### MGM

Londonnıń Vest-Endinen Kil 1949-jılı Gollivudqa bardı, ol jerde ol Metro-Goldwyn-Mayer kino studiyası menen shártnama dúzdi. Ol óziniń myuzikl filmi debyutin Irving Berlinniń «Enni, tapanshańdı al» (1950) filminiń versiyasında Frenk Batler retinde, Betti Xatton menen birge oynadı. Film úlken xit boldı hám Kildi juldız retinde tanıttı.

MGM onı Ester Uilyams penen «Pagan muhabbat qosıǵı» (1950) filmine qoydı, bul film tabıslı boldı, biraq byudjetten asıp ketkeni ushın kóp Ester Uilyams filmlerindey paydalı bolmadı. Kildiń úshinshi xiti «Mayk atlı úsh jigit» (1951) komediyası boldı, onda ol Van Djonson hám Djeyn Uayman menen birge oynadı.

Jáne de ataqlı «Show Boat» (1951) filmi boldı, onda Kil Ketrin Greyson hám Ava Gardner menen birge bas rolde oynadı. Kil Uilyams penen «Texas karnavalı»nda (1952) qayta birlesti. Ol MGM-degi birinshi sátsizligi Fred MakMyurrey hám Doroti MakGuayr menen birge oynaǵan «Kalluey sol jerge ketti» (1952) komediyasında boldı. «Qarawǵa jaǵımlı» (1952), Greyson menen birge hám «Roberta» saxna myuziklına tiykarlanǵan, ataqlı boldı, biraq zıyan kórdi.

MGM onı qızıqlı «Úmitsiz izlew» (1953) filminde sınap kórdi, bul film jaman qabıl etildi. «Tez kompaniya» (1953) komediyası da solay boldı. Gardner hám Robert Teylor menen birge oynaǵan «Min, Vakero!» (1953) ataqlıraq boldı.

Warner Bros Kildi Doris Dey menen birge «Qáwipli Djeyn»de (1953) Jabayı Bill Xikok rolinde oynaw ushın alıp keldi, bul jáne bir xit boldı. MGM-ge qaytqanda, ol hám Greyson «Meni súy, Keyt» (1953) filmin túsirdi, bul film jáne de kópshilikke unadı, biraq paydasız boldı. Enn Blit penen birge túsirgen «Roza Mari» (1954) filmi de solay boldı. Biraq, Djeyn Pauell menen birge túsirilgen «Jeti aǵayin ushın jeti kelinshek» (1954) úlken tabısqa eristi hám MGM-ge 3 million dollardan aslam payda ákeldi.

Kil «Júregimniń tórinde» (1954) filmindegi kóp miyman juldızlardıń biri edi. Ol hám Uilyams «Yupiterniń súyiklisi» (1955) filmin túsirdi, bul film MGM-ge 2 million dollardan aslam zıyan keltirdi — bul aqsha joǵaltqan birinshi Uilyams filmi edi. Blit penen birge túsirilgen «Kismet» (1955) filmi de 2 million dollardan aslam shıǵınǵa ushıradı hám Kil MGM menen shártnamasınan bosatıldı.

### MGM nen keyin
Ol óziniń birinshi muhabbatı — saxnaǵa qayttı. 1957-jılı ol «Karusel»diń qısqa múddetli qayta tikleniwindegi boldı. Kildiń kelesi filmi Britaniyada túsirildi, triller «Qorqınısh tasqını» (1959). Ol Gollivudqa Simon-Pyotr rolinde oynaw ushın «Úlken balıqshı» (1960) bibliya eposına qayttı. 1959–1960-jıllarda ol qısqa múddetli Brodvey myuziklı «Saratoga»da boldı. Kil Evropaǵa «Bronlı komanda» (1961) atlı tómen byudjetli filmin túsiriw ushın bardı. Angliyada ol «Triffidler kúni» (1962) filminde bas rolde oynadı hám 1964-jılı 21-aprelde BBC 2-niń «Meni súy, Keyt» qara hám aq televidenie óndirisinde bas rolin qaytaladı. 

Amerikanıń oyın-zawıqqa degen talǵamı ózgergen sayın, Kil ushın jumıs tabıw qıyınlastı. 1960-jıllar karera ósiwi ushın sheklengen múmkinshiliklerge iye boldı hám tiykarınan túngi klub jumısı, B-vesternler hám jazǵı teatr jumıslarınan ibarat boldı. Ol «Karusel»di 1962 hám 1966-jıllarda oynadı. Ol Brodveyde «Jipsiz»de (1962) Richard Kaylidiń ornına keldi. Kil A. C. Laylstıń vesternlerinde bas rolde oynadı: «Uako» (1966), «Qızıl Tomagavk» (1966) hám «Arizona qaraqshıları» (1968). Ol Djon Ueynniń «Urıs furgonı» (1967) filminde qosımsha rolde oynadı.

1970-jıldıń basında Kil ózinen 25 jas kishi hám onıń dańqı tuwralı hesh nárse bilmeytuǵın Djudi Magamoll menen tanısadı. Jıllar ótkennen keyin Kil bul qatnastı bir kórgennen ashıqlıq dep atadı, biraq jas ayırmashılıǵı onı qattı táshwishlendirdi. Biraq Magamoll ushın bul másele emes edi hám Robert Frosttıń «Eliw ne dedi» qosıǵınıń járdeminde ol onı qatnasların dawam etiwge kóndirdi. Ol túngi klub, kabare hám jazǵı teatr jumıslarına qayttı.

1971-jıldan 1972-jılǵa shekem Kil Vest-End hám Brodveydegi «Elshi» myuzikliniń óndirisinde qısqa waqıt kórindi, bul sátsiz boldı. 1974-jılı Kil qızı Lesli Greystiń tuwılıwı menen tórtinshi ret áke boldı. 1986-jıldıń yanvar ayında ol eki tamırlı júrek shuntlaw operaciyasın aldı.

### ''Dallas''
Kil hayalı hám qızı menen birge gastrollardı dawam etti, biraq 1980-jılǵa kelip óz ómirin ózgertiwge sheshim qabılladı. Ol shańaraǵın Oklaxomaǵa neft kompaniyasına qosılıw niyeti menen kóshirdi. Shańaraq endi ornalasıp atırǵanda, Kil Kaliforniyaǵa «Muhabbat qayıǵı» epizodında Djeyn Pauell menen birge oynaw ushın shaqırıldı. Ol jerde bolǵanda oǵan «Dallas» teleserialınıń prodyuserleri onıń menen sóylespekshi ekeni aytıldı.

1981-jılı, birneshe miyman kórinislerinen keyin, Kil showǵa turaqlı túrde qádir-qımbatlı, biraq ashıwshaq neft magnatı Kleyton Farlou retinde qosıldı. Tórtinshi máwsimdegi shıǵıwınan baslap, personaj qaytıs bolǵan Djim Devis oynaǵan seriyanıń Djok Yuingi ushın yarım almastırıwshı otaǵası retinde jobalanǵan edi. Biraq Kleyton tamashagóyler arasında sonday ataqlı boldı, ol turaqlı quramǵa tayınlandı hám 1991-jılı juwmaqlanǵanǵa shekem qaldı. «Dallas» onıń aktyorlıq karerasın qayta tiklep qoymay, sonıń menen qatarda onıń ses jazıw jumısların da qayta tikledi.

### Ses jazıw karerası
Jańarǵan dańqı menen Kil 64 jasta óziniń birinshi jeke ses jazıw karerasın, sonday-aq Ullı Britaniyada tabıslı koncert karerasın basladı. Ol 1984-jılı «Muhabbat penen» albomın shıǵardı, bul jaman satıldı. Biraq onıń «Hám men seni qattı jaqsı kóremen» albomı Ullı Britaniya albomlar chartında 6-orınǵa hám 1984-jılı Avstraliyada 37-orınǵa shıqtı. Keyingi albomı, «Eslep – Xovard Kil toplamı» Ullı Britaniya albomlar chartında 20-orınǵa shıǵıp, 1985 hám 1986-jıllarda bul dizimde 12 hápteni ótkerdi. Albom Avstraliyada da 83-orınǵa shıqtı. 1988-jılı «Tek sen ushın» albomı Ullı Britaniya albomlar chartında 51-orınǵa shıqtı.

1994-jılı Kil hám Magamoll Kaliforniyanıń Palm-Dezert qasına kóshti. Killer jámiyetlik qayırqomlıq is-ilajlarında belsendi qatnastı hám Angliyanıń Cheshir qalasındaǵı Mere golf klubında ótkeriletuǵın hár jılǵı Xovard Kil golf klassigine qatnastı, bul ilajda Balalardı miyrimsizlikten qorǵaw milliy jámiyetine (NSPCC) aqsha jıynadı. Kil bul ilajǵa kóp jıllar dawamında, 2004-jılǵa shekem qatnastı.

## Sıylıqları
Kil 1960-jılı 8-fevralda Gollivud danq alleyasında juldız aldı. Ol 6253 Gollivud mákan-jayında jaylasqan.

1996-jılı oǵan Danq alleyasında Altın palma juldızı arnaldı.

Kil Suw tıshqanlarınıń ullı ordeniniń aǵzası boldı.

2019-jılı ol Oklaxoma shtatınıń Oklaxoma-Siti qalasındaǵı Milliy kovboy hám batıs miyrası muzeyindegi Batıs atqarıwshıları danq zalına kirgizildi.

## Jeke ómiri hám qaytıs bolıwı
1943-jılı Kil aktrisa Rozmari Kuper menen tanısıp, úylendi. Olar 1948-jılı ajırastı. «Oklahoma!»nıń Londondaǵı kórsetiliwi waqtında Kil showdıń xorınıń aǵzası Xelen Anderson menen tanısadı hám olar 1949-jıldıń yanvar ayında úylenedi. Kil hám Xelen 1970-jılı ajırastı. Kil 1970-jıldıń dekabr ayında aviakompaniyanıń styuardessası Djudi Magamollǵa úylendi.

Kildiń tórt perzenti boldı: ekinshi hayalı Xelen Andersonnan úsh (eki qız, Kayya Liana hám Kirstin Elizabet; hám bir ul, Gunnar Luis); otız tórt jıllıq úshinshi hayalı Djudi menen bir (bir qız, Lesli Greys); hám 10 aqlıǵı.

Kil 2004-jılı 7-noyabrde Palm-Dezerttegi úyinde ishek ragı diagnozınan altı hápteden keyin hám onıń «Jeti aǵayin ushın jeti kúyew» filmi Milliy kino reyestrine kirgiziliwinen bir ay aldın qaytıs boldı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__