Phil Woolas

**Filip Djeyms Vulas** (1959-jıl 11-dekabr, Linkolnshir, Angliya — 2026-jıl 14-mart) — britaniyalı átirap-ortalıq boyınsha konsultant, siyasiy lobbiist hám burınǵı televidenie prodyuseri hám siyasatshısı. Ol 2008-jıldan 2010-jılǵa shekem Shegaralar hám immigraciya boyınsha mámleketlik ministr bolıp xızmet etken. Leyboristler partiyasınıń aǵzası retinde 1997-jıldan 2010-jılǵa shekem Oldham East and Saddleworth okrugınan Parlament aǵzası (MP) bolǵan.

1997-jılǵı ulıwma saylawda saylanıwınan aldın Vulas Milliy studentler awqamınıń (NUS) prezidenti, BBCdiń «Newsnight» baǵdarlamasınıń prodyuseri hám GMB kásiplik awqamında islegen. 2010-jıl noyabrde onıń 2010-jılǵı ulıwma saylaw waqtında 1983-jılǵı Xalıq wákilligi haqqındaǵı aktı buzǵanlıǵı anıqlandı. Nátiyjede onıń saylawdaǵı 103 dawıslıq jeńisi haqıyqıy emes dep járiyalandı, ol Jámáátler palatasındaǵı ornın joǵalttı hám keyingi qosımsha saylawda qatnasıw huqıqınan ayırıldı.

## Jaslıǵı
Vulas 1959-jıl 11-dekabrde Linkolnshir grafstvosınıń Skantorp qalasında tuwılǵan. Ol Nelson grammatika mektebinde, keyin Nelson hám Koln kolledjinde oqıǵan. Ol Manchester Viktoriya universitetinde filosofiya bakalavrı dárejesin alǵan.

Vulas 16 jasında Leyboristler partiyasına qosıldı hám Naciyaǵa qarsı liga (Anti-Nazi League) arqalı studentlik siyasatına aralastı. Parlament aǵzası bolıwdan aldın ol 1984-jıldan 1986-jılǵa shekem Milliy studentler awqamınıń prezidenti, 1988-jıldan 1990-jılǵa shekem BBCdiń «Newsnight» baǵdarlamasında televidenie prodyuseri hám 1991-jıldan 1997-jılǵa shekem GMB kásiplik awqamınıń baylanıs bólimi baslıǵı bolıp isledi.

## Parlamentlik iskerligi
Ol óziniń parlamentlik ornın dáslep 1997-jılǵı ulıwma saylawda Leyboristler partiyası atınan utıp aldı. Budan aldın 1995-jılǵı qosımsha saylawda sol waqıttaǵı Littleborough and Saddleworth okrugınan qatnasqan edi.

1999-jılı Vulas transport ministri Lord Makdonaldtıń parlamentlik jeke xatkeri boldı, al 2001-jılı «vıp» (partiya tártibin qadaǵalawshı) etip tayınlandı.

2003-jıl iyunda ol Jámáátler palatası baslıǵınıń orınbasarı etip tayınlandı. 2005-jıldan 2007-jılǵa shekem ol Jergilikli húkimet máseleleri boyınsha mámleketlik ministr boldı.

2007-jıl 28-iyunda ol Gordon Braun húkimetinde Atirap-ortalıq boyınsha mámleketlik ministr boldı. Ol klimat ózgerisi, energetika hám turaqlı rawajlanıw máselelerine juwapker edi.

2008-jıl 3-oktyabrdegi kabinet ózgerislerinen keyin Vulas Ishki isler ministrligi hám Ǵáziyneshilikte Shegaralar hám immigraciya boyınsha mámleketlik ministr etip tayınlandı.

## 2010-jılǵı saylaw hám sud isi
2010-jılǵı ulıwma saylaw kampaniyasında Vulas óziniń Liberal-demokrat qarsılası Elvin Uatkinske qarsı islegen is-háreketleri ushın qatań sınǵa ushıradı. 2010-jıl 5-noyabrde saylaw sudı Vulastıń saylaw nızamın buzǵanı haqqında sheshim shıǵardı hám onıń okrugtaǵı jeńisin haqıyqıy emes dep taptı. Bul Britaniya tariyxında 1911-jıldan berli saylaw nátiyjesiniń jalǵan maǵlıwmat tarqatıw sebebi menen biykar etiliwiniń dáslepki jaǵdayı boldı. Nátiyjede ol Parlamenttegi ornınan ayrıldı.

## Jeke turmısı hám ólimi
Vulas toy-máreke shólkemlestiriwshisi hám burınǵı lobbiist Treysi Djeyn Allen menen nekede bolǵan.

Vulas 2026-jıl 14-martta 66 jasında miydegi rak keselligi (brain cancer) menen uzaq gúresten keyin qaytıs boldı.

## Derekler

## Sırtqı siltemeler
* Filip Vulas: Saylaw tariyxı hám profili, «The Guardian»