Fibrotoraks

Fibrotoraks — bul salmaqli chanqoq (fibroz) hám ókpe átirapındaǵı plevral mákan qatlamların birlestiriw, ókpe hám tós qápesiniń kesiliwiniń tómenlewine alıp keletuǵın kesellik. Fibrotoraksning tiykarǵı belgisi nápes qısılıwı. Kesellik ókpe átirapındaǵı suyıqlıqtıń qayta toplanıwı menen birge bolıwı múmkin (plevral effüy). Fibrotorax kóplegen keselliklerdiń tásiri retinde, sonday-aq plevral mákandı (empitem infektsiyasın (emplem) infektsiyasın (Gemosoraks) infektsiyasın (Gemosoraks) infektsiyası retinde payda bolıwı múmkin.

Pleuradagi fibroz pleerodoz dep atalǵan texnikanı isletip, qayta pnevmotorakakning aldın alıw ushın kózaba islep shıǵarılıwı múmkin. Bul usıl (Pleerodiz) sheklengen fibrozni keltirip shıǵaradı, bul kemnen-kem jaǵdaylarda fibrotorakka alıp keliwi múmkin. Bul patologiya kóbinese rentgenografiya yamasa kompyuter tóbeografiyasi (kompyuter tóbeografiyasi) ni (kompyuter tóbeografiyasi) isletedi, ekinshisi bolsa jumsaq islerdi ashıp beredi.

Fibrotorax kóbinese konservativ emlenedi, biraq xirurgiya aralasıwdı talap etiwi múmkin. Eger operatsiyadan keyin ókpe fibrozi yamasa tásirleri bolmasa, ádetde prognoz áp-áneydey.

Fibrotoraks juda az tarqalg`an kesellik turine kiredi

## Belgileri ha`m simptomlari

### Belgileri
Dem alıw waqtında tós qápesi háreketleniwiniń azayıwı, zálellengen tárepler (tárepler) hám tós qápesi fibrotoraks tekseriwinde gúzetilgende dem alıwdıń tómenlewi. Birpara jaǵdaylarda, tós qápesindegi ótkir awrıw yamasa jóteldi baqlaw múmkin. Salmaqli jaǵdaylarda fibrotorax ókpediń tómen samallatıwı sebepli dem alıwdıń aldın alıw hám ǵayrıtabiiy joqarı dárejedegi karbonat angidridti keltirip shıǵarıwı múmkin.

### Simptomlari
Bul belgiler tek visseral plemuka zaqım aliwine alıp keledi. Eger fibrotoraks hesh qanday belgilerge alıp kelmese de, bul buzıqlıqtan azap cheketuǵın adamlar nápes qısılıwı haqqında xabar beriwleri múmkin. Dem alıw az-azdan rawajlanıp, waqıt ótiwi menen jamanlasıwı múmkin. Kemrek keń tarqalǵan, fibrotorax kókragiga yamasa qurǵaqlay jótelde qolaysızlıqtı keltirip shıǵarıwı múmkin.

Múmkin bolǵan simptom — bul plemuani qattılasıwı nátiyjesinde payda bolǵan dáslepki boslıqtı qáliplestiriw nátiyjesinde payda bolǵan qayta plevr sezilar payda boladı.

Fibrotorax basqa keselliklerdiń tásiri retinde payda bolıwı múmkin. Dáslepki keselliktiń belgileri geyde de empyema jaǵdaylarında ısıtpa gúzetiledi.

## Sebepler
Fibrotoraks kóbinese plemuly isiwdi keltirip shıǵaratuǵın basqa keselliklerdiń tásiri bolıp tabıladı. Bularǵa Ememema yamasa tuberkulyoz keselligi sıyaqlı infektsiyalar kiredi yamasa plevra mákanda qan ketiwi (gemosoraks).

Asbest sıyaqlı birpara elementlardıń tásiri plukani óz ishine alatuǵın hám fibrotoraks-ga alıp keliwi múmkin bolǵan birden-bir ókpe fibroziga alıp keliwi múmkin.

Fibrotoraksning kem ushraytuǵın sebepleri tómendegilerden ibarat : Kollagenning qan tamır kesellikleri (mısalı, scomosiel eritematosmus, sarcomapus hám remomatoid artrit, málim bir dárilerdiń qaptal tásiri. Kóbinese plevalli fibroz menen baylanıslı bolǵan dáriler alkaloidlar, bromlipin, pergalalar hám mezizerid esaplanadı.

Fibroz pleurani quraytuǵın eki toqımaǵa yamasa ekewin payda etedi: jaqtılıqqa tutasǵan visseral plula hám kókragiga jalǵawǵan parietal plula. Fibrotorax termini viskeral hám sırtqı (parietal) plemukaga tásir etetuǵın salmaqli fibroz degen mánisti ańlatadı. Shártli pleval effuzi sıyaqlı baslanadı. waqıt ótiwi menen, neytral plevral aǵıs plevraning uzaq waqıt dawamında isiwin keltirip shıǵaradı, bul pleuradagi fibrinning shógiwi hám talshıqlı tırtıqtı rawajlandırıwǵa alıp keledi. Oxir-aqıbet, " qalagenga bay teri suyıqlıǵı átirapında" peel " payda boladı. Sol waqıttan baslap kesellik endi plüüzententisente menen emlenmeydi, sebebi suyıqlıq qabıǵı menen qollap -quwatlanatuǵın boslıqqa qaytadı.

## Mexanizmi
Medicinalıq ádebiyatda emlew, mısalı, yatrogen yamasa operatsiyadan keyingi tásirler menen baylanıslı bólek jumıstı kemnen-kem jaǵdaylarda eslab qaladı.

Waqıt ótiwi menen, qaǵıyda jol menende, talshıqlı tıshqan shúberek az-azdan qısılǵan hám qalıńlasadı, tós qápesi yamasa qabırǵalardıń jıldamlıǵın azaytadı. Peel 2 sm den qalıńlaw bolıwı múmkin. Tós qápesi ishinde ókpe siqilib, onı siqib shıǵaradı hám nápes qısılıwına alıp keledi. Fibrotoraks sebepli ókpediń qısılıwı plevra fibrozi sonshalıq salmaqlilashganda, ol diafragma hám kókragiga tásir etiwi múmkin.

### Mikroskopik da`rejesi
Mikroskopik dárejedegi kollagen tolasida toqılǵan sebet formasında jatadı hám kompyagen cikldı payda etedi. Ádetde, tiykarǵı kesellik plevraning intensiv isiwine alıp keliwi kerek, biraq bul fibrozga qanday alıp keledi. Fibrozni keltirip shıǵaratuǵın anıq mexanizmler ulıwma anıq emes. Soǵan qaramay, izertlewler sonı kórsetedi, beta-Beta ózgeriwi faktorı (tgf-b) fibrotoraks payda bolıwınıń tiykarǵı faktorı ekenligin kórsetedi.

## Diagnostika
Fibrotorax, qaǵıyda jol menende, tós radarografiyasi yamasa kompyuter tóbeografiyasi (kompyuter) sıyaqlı tiyisli vizualizatsiya usılları járdeminde medicinalıq tariyxni birgelikte toplaw arqalı kesellikti anıqlaw qoyıw múmkin. vizualizatsiya qılıwdıń bul usılları ókpe átirapındaǵı pibrotoraks hám plemuka qalıńlasıwı múmkin. Tekseriwisiz yamasa kalsifikatsiyasiz qalıń qabıqloǵning bar ekenligi vizualizatsiya waqtında fibrotoraksning keń tarqalǵan belgileri esaplanadı. KT rentgendan kóre reńdegi qalıńlasqanı sebepleri: yog 'haddan tısqarı qalıńlasıwı yamasa pleuraning haqıyqıy qalıńlasıwı sebepli járdem beredi.

Eger fibrotoraks salmaqli bolsa, qalıńlashpırığı súyiwdiń joǵalıp ketiwine alıp keletuǵın ókpeni sheklewi múmkin. Bunnan tısqarı, mediastinum jismonan tásirlengen tárepke jóneltiriliwi múmkin. Tós yamasa tós qápesi rentgenografiyasi yamasa kompyuterdiń tómendegi tóbeografiyasi menen bir tárepiniń azayıwı sozılmalı tırtıqtı óz ishine aladı. Fibrotoraks keltiretuǵın tiykarǵı kesellik belgileri geyde X--------de kórinedi. CT ápiwayı x----ne suwretde kórinetuǵın belgilerge uqsas belgilerdi kórsetiwi múmkin. Ókpe funktsiyaların sınaqtan ótkeriw ádetde ókpediń qısılıwı keselligine sáykes keletuǵın nátiyjeler kórsetilgen.

## Dawasi

### Konservatsiyaliq
Ádetde fibrotoraks-dıń konservativ bolmaǵan saykes emes emleniwi ádetde onıń tiykarǵı sebebin emlew arqalı ámelge asıriladı hám jumsaq jaǵdaylar ushın mólsherlengen. Nawqaslar chekishni biykarlaw etiw ushın usınıs etiledi, sebebi temeki tútininiń tásiri fibrozni kúsheytiwi múmkin. Nawqas tolıq ǵárezsiz túrde nápes ololmasa, fibrotoraks, járdemshi mexanik samallatıw jaǵdaylarında talap etiliwi múmkin.

Dári-dármanlardı qabıllawdan kelip shıqqan fibrobatoriya jaǵdayında, buzılıwǵa alıp keletuǵın náshebent elementlardı tutınıwdı toqtatıw usınıs etiledi. Qlural fibrozni kúsheytiwi múmkin bolǵan kózlerdiń alkaloidlarining tayınlıǵı ádetde aldın aladı. Dári-dármanlardı qabıllaw menen baylanıslı fibrotoraks, ádetde provokatsion emlew toqtatilgan bolsa, toqtaydı. Birpara jaǵdaylarda náshebent elementlardı tazalaw nátiyjesinde kelip shıǵıs fibrotoraxlar sebepsiz emlenishni toqtatgandan keyin jaqsılanadı, biraq fibrotorax ádetde tolıq ótpeydi.

Gúzetiw menen kútiw arnawlı bir jaǵdaylarda fibrotoraksning maksimal jaǵdayları ushın sáykes keledi. Fibrotoraks, tuberkulyoz, emotema yamasa gemosoraks sebepli kelip shıqqan, kóbinese páseńlew keselligin toqtatgandan keyin óz-ózinen ushraydı. Kortikosteroidlar ádetde fibrotoraks emlewde isletiledi, biraq olardıń bul kesellikke qarsı gúresde olardıń natiyjeliligi tastıyıqlanmadi.

### Xirurgiyaliq
Fibrotoraksning salmaqli jaǵdayında, bul insan dem alıw qábiletin buzadı, bul fibrotorakni keltirip shıǵaratuǵın picrotoraksni qozǵatadı, dep atalatuǵın texnologiyalar dep atalatuǵın texnologiyalardan xirurgiya jolı menen alıp taslanıwı múmkin. Soǵan qaramay, xirurgiya aldaw tásirler qáwipi, sonday-aq ólim qáwipi, sonday-aq ólim qáwipi menen baylanıslı bolıp, sonday-aq, kóp aylar dawamında saldamlı belgiler ámeldegi bolsa, ádetdegine kórip shıǵıladı. Xirurgiya deportatsiyalari ádetde salmaqli fibrotoraks menen kesellengen adamlar ushın kórip shıǵıladı, nápes qısılıwı hám salıstırǵanda saw ókpege ıyelew, sebebi bul jáne de jaqsı nátiyje múmkinshiligın asıradı. Pleurani xirurgiya jolı menen alıp taslaw, basqa emlew jumısları ushın islemesin.

## Boljaw
Fibrotorax, tuberkulyoz keselligi plurisi, empulem yamasa ótkir gemosorak sıyaqlı basqa jaǵdaydı quramalılastıradı, kóbinese 3-6 aydan keyin óz-ózinen ótedi.

Xirurgiya deportatsiya etilgeninen keyin prognoz ózgeriwshen bolıp, ol pútkil ókpediń den sawlıǵın rejimine qaray. Eger qalǵanlar saw bolsa, deportatsiya etilgeninen keyin ókpe funktsiyasınıń birpara tárepleri, mısalı, turmıs konteynerlari jaqsılanıwı múmkin. Biraq, ókpede sezilerli patolonlar bar edi, sonda ókpediń wazıypası tez-tez jaqsılanmaydi hám bunday aralasıwdan keyin de jamanlasıwı múmkin. Fibrotoraxning dawam etiw waqti prognozǵa tásir etpeydi.

Xirurgiya aralasıwdan ólimnen 1% ge shekem, biraq ǵarrı adamlarǵa 4-6% ge shekem kóteriledi. Basqa faktorlar eń jaman xirurgiya ámeliyatların boljaw, atap aytqanda, tolıq xirurgiya aralasıwı, ókpe keselligi fibrotorak hám asbototaklarning ayriqsha sebeplerin emlewden keyin.

## Epidemiyalogiyasi
Fibrotorax rawajlanǵan mámleketlerde kemnen-kem jaǵdaylarda, tiykarınan tuberkulyoz keselligi kemrek bolǵanlıǵı sebepli tabıladı. Bul jaǵday Asbestga dús bolǵan jumısshılarda keń tarqalǵan, olar ashılǵanlardıń 5-13, 5 procentinde, geyde ónlab jıllar dawamında tashxóy bolmaǵan pleval fibrozni rawajlantıradı.

## Ssilkalar