Pavel Durov

**Pavel Valeryevich Durov**- Rossiyada tuwılǵan fransuz - isbilermeni, ol VK social tarmaǵı hám Telegram messenjeri tiykarshısı retinde belgili. Ol Nikolay Durovtıń inisi. 2014-jılda VK bas direktorı lawazımınan bosatılǵannan keyin bir neshe jıl dawamında aǵa-ini Durovlar Sent-Kits hám Nevis puqaraları retinde óz-ózinen súrginde  dúnya boylap sayaxat qıldı. 2017-jılda Pavel Finlandiya wákili retinde Jáhán Ekonomika Forumına (WEF) qosıldı. Durov 2021-jıl avgustda Franciya puqaralıǵına qabıl etilgen, 2022-jıl jaǵdayına kóre onıń baylıǵı 15,1 milliard dollarǵa bahalanǵan.

## Erte ómiri hám tálimi
Pavel Durov Leningradda tuwılǵan, biraq balalıǵınıń kóp bólegin Italiyanıń Turin qalasında ótkergen, ol jerde ákesi islegen. 2006 -jılda Sankt-Peterburg mámleketlik universitetiniń filologiya fakultetin tamamlaǵan hám onda birinshi dárejeli diplom alǵan. Durovdıń erte turmısı hám iskerligi "Durov kodeksi" kitabında tolıq súwretlengen. VK jáne onıń jaratıwshısınıń haqıyqıy gúrrińi (2012).

**<big>Shańaraǵı</big>**

Pavel Durovdıń babası Semyon Petrovich Tulyakov Ekinshi jáhán urısında qatnasqan. 65-piyada polkında xızmet etken, *Leningrad frontındaǵi Krasnoborskıy, Gatchinskıy* hám basqa jerlerdegi sawashlarda qatnasqan hám úsh ret jaralanǵan, "Qızıl Juldız Ordeni" ,"2-dárejeli Watandarlıq Urısı ordeni", hám 40- Jeńis kúninde "Ullı Watan Urısı I dárejeli ordeni" menen sıylıqlanǵan. Urıstan keyin ol qamawǵa alınǵan.

Durovdıń ákesi Valeriy Semenovich Durov filologiya pánleri doktorı hám kóplegen ilimiy maqalalar avtorı. 1992-jıldan Sankt-Peterburg mámleketlik universiteti filologiya fakulteti klassik filologiya kafedrası basqarıwshısı.

## Iskerligi
**VK**

2006-jılda Durov VKontakte tarmaǵın iske túsirdi, keyinirek VK atı menen belgili, dáslep Facebook tásiri astında bolǵan. Ol aǵası Nikolay menen «VKontakte» veb-saytın jaratqan dáwirde kompaniya bahası 3 milliard dollarǵa jetti.

2011-jılda ol Sankt-Peterburgda politsiya menen toqnasıwda bolıp, húkimet Dumaǵa 2011-jılǵı saylawdan keyin oppoziciya siyasatshılarınıń betlerin óshiriwdi talap etken. Durov qalpaq kiygen tilin shıǵarıp turǵan iytdiń súwretin jaylastırdı hám politsiya bir saattan keyin qapını ashpaǵanınan keyin shıǵıp ketti.

2013-jıl dekabr ayında Durov óziniń 12 payız aksiyasın Ivan Tavringe satıwǵa qarar qabılladı(sol waqıtta aksiyalardıń 40 procenti Mail.Ru Groupǵa, 48 procenti United Capital Partnersǵa tiyisli edi). Keyinirek Tavrin bul aktsiyalardı Mail.Ru Groupǵa qayta sattı.

**VK da isden bosatıw**

2014-jıldıń 1-aprelinde Durov basqarıw keńesine dem alısqa shıǵıw haqqında arza berdi, dáslep kompaniya arzanı tastıyıqlaǵanlıǵı sebepli, bul fevral ayında baslanǵan Rossiya-Ukraina urısı menen baylanıslı dep esaplanǵan. Biraq Durovdıń ózi bunı 2014-jıl 3-aprelde «Aprel házili» dep aytıp ótdi.

2014-jıl 21-aprelde Durov VK bas direktorı lawazımınan azat etildi. Kompaniya bir ay aldın onıń dem alısqa shıǵıw tuwrısındaǵı arzasın esley almaǵanın aytıp ótdi. Keyin Durov kompaniyanı nátiyjeli tárzde Vladimir Putinnıń awqamlasları iyelep alǵanın  tiykarsız talap etdi. Onıń isten bosatılıwıda paydalanıwshılardıń jeke maǵlıwmatların federal huqıqtı qorǵaw shólkemlerine beriwden bas tartıwı nátiyjesi bolǵanın shama etdi. Euromaydan narazılıq háreketine arnalǵan VK toparı aǵzaları bolǵan adamlardıń jeke maǵlıwmatlar. Sonnan keyin Durov Rossiyanı tárk etip, "artqa qaytıw niyeti joq ekenligi" hám "házirde mámleket internet-biznes penen uyqas emesligini" ayttı.           

**Telegram**

Rossiyanı tárk etkennen keyin, ol mámlekettiń "Qumsheker sanaatın" diversifikaciya qılıw fondına 250 mıń dollar qayırqomlıq qılıw arqalı Sent-Kitts hám Nevis puqaralıǵın aldı hám Shvetsariya banklerinen 300 million dollar naq pul aldı. Bul oǵan itibarın tap sol attaǵı shifrlanǵan xabar almaslaw xizmetine baǵdarlanǵan náwbettegi Telegram kompaniyasın jaratıwına baǵdarlaw imkaniyatın berdi. Telegram shtab-kvartirasi Berlinda jaylasqan hám keyinirek Dubayǵa kóship ótken. 2018-jıldıń yanvarında málim boldı, Telegramnıń artıp baratırǵan tabısın monetizaciya qılıw maqsetinde Durov «Gram» kriptovalyutasın hám TON platformasın iske túsirgen. Ol qarjı iyelerinen jámi 1, 7 milliard dollar jıynadı. Biraq, bul baslama Amerika regulyatorı SEC tárepinen toqtatıldı, ol sudda Grams AQShdıń finanslıq támiynlew nızamların shetlep ótti hám puldı óz investorlarına qaytarıwı kerek dep dawa etdi.[23]

2018-jılda kompaniya Rossiya qáwipsizlik xızmetleri menen sheriklik etiwden bas tartqannnan keyin, Rossiya Telegram'dı bloklawǵa urındı. FSB RF jumısshısınıń xatında aytılıwına qaraǵanda, blokirovka tiykarınan kompaniyanıń Telegram Open Network tarmaǵın jumısqa túsiriw niyeti menen baylanıslı. Bloklawǵa urınıw dáwirinde Rossiya Sırtqı Isler ministrligi platformadaǵı rásmiy kanallardı isletiwde dawam etdi. Bloklaw tártibi 2020-jılda, eki jıllıq blokirovka urınıslarınan keyin biykar etilgen, xabarlarǵa kóre, xızmet domen fronti járdeminde odan qashqan. Kórsetilgen sebep Telegram platformada «Terrorizm hám ekstremizmge qarsı gúresisw»ge razı bolǵan.

## Baylıǵı
Durov 2022-jılda 15,1 milliard dollar baylıǵı menen Forbes milliarderlari dizimine kiritilgen. Onıń baylıǵı tiykarınan Telegram menen baylanıslı. 2022-jıldıń mart jaǵdayına kóre, Durov dúnyadaǵı eń bay adamlar diziminde 112-orındı iyelegen.                      

## Jeke ómiri
Forbes maǵlıwmatlarına kóre, Durov turmıs qurǵan hám eki perzenti bar. Ol Dubayda jasaydı.[29] 2021-jıl aprel ayında ol Birlesken Arab Ámirlikleri puqaralıǵın aldı.

## Derekler