Empatiya kartası

**Empatiya kartası** (ingl. *empathy map*) – paydalanıwshı tájiriybesin dizaynlaw hám adam-kompyuter óz-ara tásiri tájiriybesinde keń qollanılatuǵın vizualizaciya quralı. Empatiyalı dizaynǵa baylanıslı, empatiya kartasınıń tiykarǵı maqseti – aqırǵı paydalanıwshını túsiniwge kópir bolıw. Qollanıw kontekstinde, bul qural paydalanıwshınıń mútájliklerin ulıwma túsiniw ushın hám paydalanıwshıǵa baǵdarlanǵan sheshimge kontekst beriw ushın qollanıladı.

## Strukturası
Dástúrli empatiya kartası tórt kategoriyadan baslanadı: aytadı, oylaydı, isleydi hám sezedi. Kartanıń orayında, paydalanıwshı yamasa tulǵa kórsetiledi, bul tájiriybeshiler menen mápli táreplerge izertlewdiń qanday tiptegi adamǵa baǵdarlanǵanın esletip turadı. Empatiya kartasınıń hárbir kategoriyası paydalanıwshınıń oy-pikirleri menen sezimleriniń xronologiyalıq tártipsiz súwretin kórsetedi.

* **Aytadı** kategoriyası paydalanıwshınıń izertlew yamasa testlew waqtında dawıslap aytqanların óz ishine aladı. Ideal jaǵdayda, hárbir punkt paydalanıwshınıń óz sózlerine múmkin bolǵanınsha jaqın jazıladı.
* **Oylaydı** kategoriyası paydalanıwshınıń oyların óz ishine aladı. Mazmunı Aytadı kategoriyası menen birdey bolıwı múmkin bolsa da, Oylaydı kategoriyası paydalanıwshılardıń uyalshaqlıq yamasa sıpayılıq sıyaqlı sociallıq faktorlarǵa baylanıslı bólisiwdi qálemeytuǵın oyların qamtıw ushın islengen.
* **Isleydi** kategoriyası paydalanıwshınıń háreketleri menen minez-qulqın óz ishine aladı. Bul paydalanıwshınıń fizikalıq ne islep atırǵanın kórsetedi hám paydalanıwshılardıń háreketlerin jazıp aladı.
* **Sezedi** kategoriyası paydalanıwshınıń tájiriybesi kontekstindegi emocionallıq jaǵdayın óz ishine aladı. Bul ádette paydalanıwshınıń tájiriybe tuwralı qanday sezimge iye ekenligi haqqında informaciya yamasa sózlerdi óz ishine aladı.

Biraq, waqıt ótiwi menen, empatiya kartası industriyada kóbirek kontekst hám informaciyalıq arxitektura beriw ushın jańalandı.

Empatiya kartaları túrli formalarda bolıwı múmkin, biraq olardıń ulıwma tiykarǵı elementleri bar. Joqarıda aytılǵan tórt dástúrli kategoriyadan tısqarı, empatiya kartasına basqa da kategoriyalar kirgiziliwi múmkin. Mine jiyi qollanılatuǵın eki qosımsha kategoriya:

* **Kóredi** kategoriyası paydalanıwshılardıń kózleri arqalı baqlaǵan informaciyalardı óz ishine aladı. Bul paydalanıwshılardıń bazarda yamasa tikkeley ortada kórgenleri, basqa adamlardıń aytqanları hám islegenleri, yamasa olar kóretuǵın yamasa oqıytuǵın mazmun bolıwı múmkin.
* **Esitedi** kategoriyası – paydalanıwshı neni esitedi hám bul oǵan qalay tásir etedi. Bul jeke baylanıslar hám media sıyaqlı basqa da derekler bolıwı múmkin. Ústirtin informaciya aǵımların hújjetlestiriwdiń ornına, komanda paydalanıwshıǵa tásir etetuǵın detallarǵa dıqqat awdarıwı kerek.

## Empatiya kartası hám jeke adam (tulǵa) arasındaǵı ayırmashılıq
Empatiya kartası menen tulǵanıń qollanılıwın aljastırıw ańsat. Olardıń ekewi de izertlew processinde qollanılatuǵın áhmiyetli hám keń tarqalǵan qurallar. Mine tiykarǵı ayırmashılıq:

* Empatiya kartası erte izertlew processinde payda boladı. Ol paydalanıwshınıń aqıl-oyı hám júregine kiriw ushın qollanıladı. Empatiya kartası paydalanıwshınıń jaǵdayın súwretlewge, sonday-aq keleshekte qanday izertlewler zárúr bolıwı múmkinligin qarap shıǵıwǵa járdem beredi.
* Tulǵa anıǵıraq hám rásmiylirek. Mútájlikler menen máselelerdi sheshiw ushın jaqsı islengen tulǵanı jaratıw ushın, komanda tereń izertlew ótkeriwi kerek. Tulǵalar processtiń keyingi basqıshlarında jaqsıraq paydalanıladı. 

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__