SkySat

**SkySat** – bul Planet Labs kompaniyasına tiyisli bolǵan, metrden kishi ólshemdegi rezolyuciyaǵa iye Jerdi baqlaw sputnikleriniń jıynaǵı bolıp, súwretler, joqarı anıqlıqtaǵı video hám analiz xızmetlerin usınadı. Planet bul sputniklerdi 2017-jılı Googledan Terra Bella (burınǵı Skybox Imaging) kompaniyasın satıp alıw arqalı iyelik etti. Terra Bella - 2009-jılı Dan Berkenstok, Djulian Mann, Djon Fenvik hám Ching-Yu Xu tárepinen Mauntin-Vyu, Kaliforniyada dúzilgen kompaniya.

## Sholıw

SkySat sputnik súwretleri hám videolarınıń rezolyuciyası global ekonomikaǵa tásir etetuǵın obektlerdi, mısalı jer beti, avtomobiller hám júk konteynerlerin baqlaw ushın jetkilikli dárejede joqarı. Sputnikler sekundına 30 kadr tezligi menen 90 sekundqa shekem dawam etetuǵın video kliplerdi túsire aladı. SkySat sputniklerinen alınǵan joqarı anıqlıqtaǵı sputnik videoları «tovarlar hám adamlardıń qozǵalısın analizlew, támiynat shınjırları, júk tasıw, óndiris zavotlarınıń belsendiligi hám hátte gumanitar járdem kórsetiw isleri haqqında vizual maǵlıwmatlar beriw arqalı biziń dúnyamızdı jaqsıraq túsiniwimizge járdem beriwi múmkin».

Bul jıynaqtıń maqseti Jerdiń qálegen jeriniń joqarı rezolyuciyalı sputnik súwretlerin kúnine bir neshe ret usınıw bolıp tabıladı. Skybox dáslebinde sputniklerdi islep shıqqanda, olar 50 million AQSH dollarınan kem bahaǵa iye «dúkannan alınǵan» elektronika menen sputnikler qurıp, sputnik industriyasınıń «tábiyatın ózgertiwdi» jobalastırǵan edi.

## Tariyxı
2012-jıldıń aprel ayına shekem Skybox Imaging SkySat jıynaǵın rawajlandırıw ushın Khosla Ventures, Bessemer Venture Partners, Canaan Partners hám Norwest Venture Partners kompaniyalarınan ulıwma alǵanda 91 million dollar (2024-jılı shama menen 125 million dollarǵa teń) jeke kapital jıynaǵan edi.

2013-jıldıń 21-noyabrinde birinshi sputnik SkySat-1 Rossiyanıń Dombarovskiy avia bazasınan Dnepr raketası menen ushırıldı. ] Bir aydan kem waqıttan soń, 2013-jıldıń 11-dekabrinde SkySat-1 sputnigi tárepinen túsirilgen Pert, Abu-Dabi hám Somali jaǵalawlarınıń birinshi súwretleri járiyalandı. Ekinshi sputnik SkySat-2 2014-jıldıń 8-iyulanda Qazaqstannıń Bayqońır kosmodromınan Soyuz-2/Fregat raketası menen ushırıldı. Kompaniya sońında 24 sputnikten ibarat flottı ushırıwdı jobalastıradı hám ushırılǵannan keyin 48 saat ishinde óziniń birinshi súwretleri járiyalandı.

2014-jıldıń 10-fevralında SSL kompaniyası Skyboxtıń qayta islengen «SkySat C» dizaynı tiykarında jáne 13 sputnik qurıw ushın shártnama bergenin járiyaladı. Bulardıń birinshi SkySat-3, yaǵnıy SkySat-C1 dep te ataladı, 2016-jıldıń 22-iyunında Hindstan kosmos izertlew shólkemi (ISRO) tárepinen PSLV-C34 polyarlıq sputnik ushırıw kóligi menen ushırıldı.

2014-jıldıń 10-iyunında Skybox Imaging kompaniyası Google tárepinen 500 million dollarǵa (2024-jılı shama menen 664 million dollarǵa teń) satıp alınıw haqqında kelisimge kelgenin járiyaladı. Satıp alıw 2014-jıldıń 1-avgustında tamamlandı. Skybox Imaging 2016-jıldıń 8-martında súwret analizine itibar beriwin kórsetiw ushın atın «Terra Bella» dep ózgertti. Jańa at tolıq emes kompaniyanıń bas keńsesi jaylasqan Kaliforniya, Mauntin-Vyudegi Terra Bella gúzarına baylanıslı edi. Terra bella italyan tilinde «gózzal Jer» degendi ańlatadı. At ózgertiw tolıq emes Google satıp alıw processinde anıqlanǵan tovar belgisin buzıw máselesine de baylanıslı edi.

2016-jıldıń 16-sentyabrinde jáne tórt SkySat birligi Kuru kosmodromınan Vega raketasınıń jetinshi ushıwı menen ushırıldı.

2017-jılı Google Terra Bella hám onıń SkySat sputnik jıynaǵın Planet Labs kompaniyasına sattı, bul olardıń bar bolǵan shama menen 50 sputnikten ibarat flotına qosıldı, fbahası ashılmaǵan hám SkySat súwretlew maǵlıwmatların satıp alıw boyınsha kóp jıllıq kelisim dúzildi. Planet Labs 2017-jıldıń 31-oktyabrinde Vandenberg avia kúshleri bazasınan Minotaur-C raketası menen jáne altı SkySat sputnigin, tórt Dove CubeSat penen birge ushırdı. Qosımsha eki SkySat sputnigi hám úsh Dove CubeSat 2018-jıldıń 3-dekabrinde Vandenbergten Falcon 9 raketası menen ushırıldı.

## Sputnik jıynaǵı
SkySat sputnikleri CubeSat koncepciyasına tiykarlanǵan bolıp, arzan avtomobil dárejesindegi elektronika hám tez kommerciyalıq jetkilikli processorlardı paydalanadı, biraq shama menen kishi muzlatqısh ólshemine shekem úlkeytilgen. Sputnikler shama menen 80 santimetr (31 dyuym) uzınlıqta, 3U CubeSat ushın shama menen 30 santimetr (12 dyuym) menen salıstırǵanda, hám salmaǵı 220 funt (100 kg).

Birinshi úsh prototip sputnik (SkySat-1, 2 hám 3) Skybox Imaging tárepinen óz ishinde óndirilgen. SkySat 1 hám 2 de qozǵalıs sisteması joq edi, SkySat 3 te Shveciyanıń ECAPS kompaniyası tárepinen qurılǵan qozǵalıs sisteması bar edi.

Basqa 13 sputnik SSL tárepinen óndiriledi, optikalıq júkler L3 Technologies tárepinen qurıladı, hám sputnik qozǵaltqıshları ECAPS tárepinen támiyinlenedi. 13 SkySat-C sputnikleri prototiplerge qaraǵanda biraz úlkenirek hám awırıraq (massası shama menen 120 kg yamasa 264 funt). Olardıń rejelestirilgen operaciyalıq ómiri 6 jıl.

SkySat-C sputnikleri 500 kilometr (310 mil) Quyash-sinxron orbitasına jaylastırılǵan.

Planet kompaniyasınıń úsh kommerciyalıq SkySat (SkySat-16, -17 hám -18) Jerdi súwretlew kosmoslıq kemeleri 2020-jıldıń 13-iyunında Falcon 9 raketası menen 58 SpaceX Starlink-8 sputnikleri stekiniń ústinde ushırıldı, hám jáne úshewi (SkySat-19, -20 hám -21) 2020-jıldıń 18-avgustinde basqa SpaceX missiyasında jol aldı. Maxar Technologies tárepinen qurılǵan hárbir SkySat sputniginiń ushırıw waqtındaǵı salmaǵı shama menen 110 kilogramm (240 funt). Planet maǵlıwmatlarına muwapıq, SkySat sputnikleri kishi muzlatqısh ólsheminde hám olardıń optikalıq quralı Jerdiń 50 sm rezolyuciyalı súwretlerin óndiredi.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__