Infografika

**Infogra‌fika** (latınsha.informatio — xabardar etiw, túsindiriw, bayanlap beriw; grekshe γραφικός — jazba, γράφω — jazaman) — informaciya, maǵlıwmatlardı hám bilimlerdi grafikalıq formada beriw. Onıń maqseti anıq hám tez qıyın informaciyanı jetkerip beriw bolıp tabıladı. Grafikalıq hám kommunikaciyalıq dizaynnıń bir forması. Onıń qollanıw aymaǵı keń: geografiya, jurnalistika, bilimlendiriw, statistika, texnikalıq tekstler. Infografika úlken kólemdegi shólkemlestirip qoymastan, predmetler hám faktlerdi wakıt hám aralıqta, tendenciyalardı kórinisli kórsetip beriw imkaniyatına iye bolıp tabıladı.

Infografika — maǵlıwmatlar hám ideyalardı vizuallastırıw. Onıń maqseti qıyın informaciyanı tez hám anıq jetkerip beriw esaplanadı. Infografikanıń quralları kórinislerden tısqarı grafika, diagramma, blok-sxema, tablicalar, kartalar, dizimler bolıwı múmkin.

Infografikanin en tanımalı 9 túri bar olar: 
# statistikaniń infografikasi
# maǵliwmat beriwshi infografika
# xronologiya infografikasi 
# protses infografikasi
# geografik infografika
# taqqaslawshi infografika
# lerarxik infografika
# infografika dizimi

Statistika infografikasina misal etip karinform.uz saytinda jaylastirilgan Saxibjamal Esemuratova tarepinen jaratılǵan infografikani mısal etip alıwǵa boladı. Bul infografikada 1991-2021-jillar araliǵinda tuwılǵan er hám qiz balalarǵa qoyılǵan atlar boyinsha statistikalıq maǵlıwmat aliwmizǵa boladı.

Ózbekstanda jánede usinday infografikalar islep saytlarǵa jayǵastirilǵan. Mısalı: xushnudbek.uz, qalampir.uz,daryo.uz mine usilardi misal etip alsaq boladi. 
Xushnudbek.uz óz saytinda «eń kóp oqıǵan maqalalar dizimi» dep atalǵan infografikasin jariyalaǵan. Bunnan basqada ol kóp ǵana kishi kólemdegi infografikalarin jariyalap barǵan.
Kórsetiliw usillarina qaray infografika úshke bólinedi.

# Animatciya elementleri bolmaǵan jeke súwretler.
# Dinamik infografika animatciya elementleri bolǵan infografika. Bunin kishi bóleginde video infografika hám animatciyaliq súwretler boladı.
# Interaktiv infografika infografikanin bul turinen paydalanıwshilar kórsetilgen maǵlıwmatlardi basqara aladı.

Infografika jaratiw ushın arnawlı 5 platforma bar bolıp esaplanadı. Olar :
# Canva
# Adobe spark
# Crello
# Visma
# Abobe illustrator

## Tariyxı
Infografika estetikası hám jeńillestiriwi boyınsha infografika dizaynında qarama-qarıs keletuǵın jol bar. Olardıń izertlewshi, ol ilimiy jumıslardı bezewden baslanǵan. Onıń tiykarın salıwshı Edvard Tafti, informaciyalıq dizayn boyınsha bir neshshe kitaplardıń avtorı. Ol infografikanıń minimal xarakteri tárepdarı, informaciyanı jetkerip beriw ushın áhmiyetli bolmaǵan nárseler túsirip taslanıwı kerek, informaciya ilajı bolǵanınsha anıq jetkerip beriliwi kerek. Bul baǵdardıń tiykarǵı maqseti informaciyanı maqsetli auditoriya ushın jetkerip beriw. Bunday usıl ilimiy jumısta, maǵlıwmatlardı analizlewde, biznes-analitikada qol keledi. Ekinshi biri Naydjel Xolmsqa tán bolǵan syujetli, bayanlawshı usıl.Onıń kolonkaları Time gazatısında 1978-1994-jılları aralıǵında berip barılǵan. Ol tárepinen explanationgraphics dep ataladı – túsindiriwshi illyustraciyalar.

## Ádebiyatlar
# Jurnalistika. VI jild. Audiovizual jurnalistika. – Toshkent:  Wzbekiston,  2019.
# Muratova N,  Qosimova N,  Alimova G,  Dadaxonov A. Jurnalistika. Onlayn jurnalistika va media yangi trendlar. Jild VII. – T.:  Wzbekiston NMIU,  2019. – B. 488
# Orazımbetova Z.Q,  Esemuratova S. Globallasıw dáwirinde sociallıq tarmaqlardıń xızmeti. Toshkent.:  Turon Zamin Ziyo. 2016. – B. 60
# Usnatdinov Sh. Jurnalistikaǵa kirisiw. – N.:  Qaraqalpaqstan,  2009. –B. 181.
# Kosimova N. Onlayn jurnalistika. Toshkent-2019. -B. 369

## Derekler