Úyde jalǵız (franshiza)

**Úyde jalǵız** ‒ bul dáslep Djon Xyuz tárepinen dóretilgen amerikalı jańa jıl qarsańındaǵı shańaraqlıq kinokomediya filmler seriyası. Kris Kolambus "Úyde jalǵız" (1990) hám "Úyde jalǵız 2: Nyu-Yorkta joǵalǵan" (1992) filmlerin, Radja Gosnell "Úyde jalǵız 3" (1997) filmin, Rod Daniel "Úyde jalǵız 4" (2002) filmin, Piter Xyuitt "Úyde jalǵız: Bayram tonawı" (2012) filmin hám Den Meyzer "Úyde jalǵız: Tatlı úy" (2021) filmine rejissyorlıq etken. Filmler bayram qarsańında jalǵız qalǵan hám shańaraǵına yamasa ózlerine basıp kiriwshi urılar hám jınayatshılardan qorǵaw mashqalasına ushıraǵan balalardıń basınan keshirgenleri átirapında júz beredi.

Dáslepki úsh film 20th Century Fox tárepinen kinoteatrlarda kórsetilgen, al keyingi eki televiziya ushın islengen film Fox Television Studios tárepinen islep shıǵarılıp, Disney kompaniyasına tiyisli ABC kanalında kórsetilgen. Disney kompaniyasınıń 21st Century Fox kompaniyasın satıp alıwınan keyin, franshizanıń altınshı filmi jańadan atı ózgertilgen 20th Century Studios tárepinen Disney kompaniyasına tiyisli Disney+ striming xızmeti ushın islep shıǵarılǵan.

## Filmler
### ''Úyde jalǵız (1990)''
"Úyde jalǵız" tiykarınan segiz jasar Kevin MakKallister (Makoley Kalkin) atlı bala haqqında. Ol bes balalı shańaraqtıń eń kishkenesi bolıp, úlken aǵa-apaları tárepinen jiyi kemsitiledi. Shańaraǵı menen bolǵan waqıyalardan soń, anası onı ózi ádilsiz dep esaplaǵan sebepler menen jazalaǵanda, ol shańaraǵı bolmaǵanın qáleydi. Anası onı tileklerine abaylı bolıwǵa eskertedi, biraq ol itibar bermeydi. Kelesi kúni oyanǵanda úyde jalǵız qalǵanın kóredi. Ol tilegi orınlanǵanın hám aqırı jeksurın shańaraǵınan qutılǵanın oylaydı. Haqıyqatında, ol úyde qátelik penen qaldırılǵan edi. Shańaraǵı Franciyaǵa dem alıs saparına jolǵa shıqqan. Ata-anası qáteligin túsinip, AQSHqa qaytıwǵa asıqqanda, "Suw qaraqshıları" dep atalǵan Garri hám Marv atlı eki urınıń úydi tonawǵa háreket etedi. Kevin úydiń bos emesligin kórsetip, úydi ózi islegen duzaqlar menen toltıradı. Kevin qaraqshılardı (banditlerdi) qolǵa túsiriwge erisip, olar shańaraǵı úyge qaytıp kelgende tutıladı. Film 1990-jıldıń eń kóp tabıs alıp kelgen filmi boldı, dúnya júzi boyınsha $476,684,675 tabıs taptı. Film dáslep sınshılar tárepinen aralas pikirler aldı, biraq jıllar ótiw menen qabıllaw jaqsıraq boldı. Ol tamashagóy arasında keń ataqlılıqqa iye boldı. Sonday-aq, ol Djon Uilyamstıń "Eń jaqsı original muzıka" hám "Somewhere in My Memory" qosıǵı ushın "Eń jaqsı original qosıq" nominaciyaları boyınsha eki Oskar sıylıǵına usınıldı, biraq sáykes túrde "Bóriler menen oynaǵan" hám "Dik Treysi" filmlerine jeńildi. Makoley Kalkinnіń oyını oǵan "Eń jaqsı aktyor – Muzıkalı yaki komediya kinofilmi" nominaciyası boyınsha Altın globus sıylıǵına usınıs alıp keldi, biraq ol "Jasıl karta" filmindegi roli ushın Jerar Depardege jeńildi.

### ''Úyde jalǵız 2: Nyu-Yorkta joǵalǵan (1992)''
Birinshi filmdegi waqıyalardan bir jıl ótkennen keyin, Kevin MakKallister aeroportta shańaraǵınan adasıp qaladı hám qátelik penen Nyu-York qalasına baratuǵın samolyotqa minip ketedi, al qalǵan MakKallisterler Floridaǵa ushadı. Endi dúnyadaǵı eń úlken qalalardıń birinde jalǵız qalǵan Kevin, Plaza miymanxanasınan bólme alıw ushın hiyle isleydi hám óziniń ádettegi qılıqların baslaydı, mısalı, kóp muǵdarda mazalı hám jeńil-jelpi awqatlar satıp alıw yamasa limuzin jallaw sıyaqlı. Kevin "Suw banditleri" (endi "Jabısqaq banditler") Garri hám Marvtıń jáne de bosanıp shıqqanın bilgende, olardıń Rojdestvo keshesinde Dunkannıń oyınshıq dúkanınan qayırxomlıq qarjıların urlawına tosqınlıq etiw ushın aǵasınıń yarım jańalanǵan úyine duzaqlar qoyadı.

### ''Úyde jalǵız 3 (1997)''
"Úyde jalǵız 3" filmi Kevin yaki dáslepki aktyorler quramı hám personajları haqqında emes, al suw sheshek penen úyde jalǵız qalǵan Aleks Pruitt (Aleks D. Linz oynaǵan) atlı jas bala haqqında. Sol waqıtta, tórt xalıqaralıq jınayatshı raketa ushın jasırın qural sıpatında xızmet ete alatuǵın júdá qupıya mikrochipti urlaw ushın jallanadı. Olar onı urlawǵa erisip, aralıqtan basqarılatuǵın mashinaǵa jasıradı, biraq aeroportta Pruittlerdiń qońsısı miss Xess penen júklerdiń almasıp ketiwi sebepli, mashina onıń jolın qardan tazalaǵanı ushın sıylıq retinde berilgen Alekstiń qolına túsip qaladı. Qátesin túsingen urılar onıń kóshesindegi hárbir úydi izbe-iz tintiwdi baslaydı. Alekstiń chipke iye ekenin bilgennen keyin, olar onıń úyine bastırıp kiredi. Ol quramalı duzaqlar dúzip, úy haywanları hám quramalı sımlardıń járdemi menen tórt qılmıskerdi aljastıradı, sol waqıtta olardı oyınshıq mashinadaǵı videokamera arqalı baqlap turadı. Film "Eń jaman qayta islew yaki dawamı" nominaciyası boyınsha Altın malina sıylıǵına usınıldı, biraq aqırında bul sıylıqta "Tezlik 2: Kruiz basqarıwı" filmine jeńildi.

### ''Úyde jalǵız 4 (2002)''
Seriyaldıń tórtinshi bólimi Rod Daniel tárepinen rejissyorlıq etilip, 2002-jılı 3-noyabrde ABC telekanalında telefilm sıpatında premerası boldı. Bul film dáslepki filmniń bas qaharmanı Kevinge (Mayk Vaynberg oynaǵan) hám Íǵal/Jabısqaq qaraqshılardıń biri Marvqa (French Styuart oynaǵan) qaytıp keledi. Kevinniń ata-anası ajırasqan hám ol anası menen jasaydı. Ol Rojdestvonı ákesi hám onıń bay qızı dostı Natali menen birge ótkiziwdi sheshedi, olar óz gezeginde sarayında miyman bolıp kelgen xanzadanı kútip aladı. Kevin eski dushpanı menen gúresiwge májbúr boladı, sebebi Marv óziniń jańa hayalı hám járdemshisi Veranıń (Missi Payl oynaǵan) járdemi menen hám kútilmegen xızmetshiniń ishki adamı sıpatında qatnasıwı menen xanzadanı urlawǵa háreket etedi. Film 2003-jılı 20-oktyabrde 1-region DVD formatında shıǵarıldı. Túsiriliwi 29-iyulde Keyptaunda (Qubla Afrika) baslandı. "Úyde jalǵız 4" - seriyadaǵı Djon Xyuzdıń qatnasıwısız islengen hám kinoteatrlarda kórsetilmegen birinshi film boldı.

### ''Úyde jalǵız: Bayram tonawı (2012)''
2012-jılı 15-martta ABC Family telekanalı "Úyde jalǵız" telekanalınıń besinshi bóliminiń rawajlandırılıwın járiyaladı. Ol 2012-jılı 25-noyabrde ABC Family telekanalınıń "Rojdestvoǵa 25 kún qalǵanda" baǵdarlamasında eksklyuziv túrde premerası boldı. Filmde Kristian Martin, Djodell Ferland, Malkolm Makdauell, Debi Mazar hám Eddi Stiplz bas rollerdi oynaydı. Syujet Bakster shańaraǵınıń Kaliforniyadan Meynge kóshiwi átirapında qurılǵan, onda Finn óziniń jańa úyinde elesler bar dep isenedi. Ata-anası qalanıń arǵı shetinde qamalıp qalǵanda, Finn óz úyindegi eleslerdi tutıw ushın qapqanlar qoyadı, biraq bunıń ornına úydiń jertólesindegi qımbatbaha súwretti urlawdı jobalastırǵan úsh urınıń (Makdauell, Mazar hám Stiplz) jolına kesent beredi.

### ''Úyde jalǵız: Tatlı úy (2021)''
2019-jılı avgustta, Disney kompaniyası 21st Century Fox kompaniyasın satıp alǵannan keyin, Disney kompaniyasınıń bas direktorı Bob Ayger franshizanıń jańa filmi "Úyde jalǵız: Tatlı úy" rawajlandırılıp atırǵanın hám kompaniyanıń Disney+ striming xızmetinde premerası bolatuǵının járiyaladı. Sol jıldıń oktyabr ayında Den Mazer filmdi rejissyorlıq etiw boyınsha sóylesiwler alıp bardı, scenariy Mayki Dey hám Striter Seydell tárepinen birgelikte jazıldı. Xatch Parker hám Den Uilson prodyuserlik etedi. Syujet Maks atlı bala haqqında bolıp, ol erli-zayıplılardıń bir nársesin urlaǵanı ushın olar menen kórisedi. Túsiriwler 2020-jıldıń birinshi kvartalında baslanıwı kerek edi, aktyorlar quramın tańlaw jumısları alıp barılıp atır edi. Noyabr ayında filmniń Kanadanıń Monreal qalasında, Kvebek provinciyasında fevraldan aprel ayına shekem túsiriletuǵını tastıyıqlandı. 2019-jıldıń dekabr ayında Archi Yeyts bas rolge, al Rob Deleyni hám Elli Kemper antagonistler roline tayınlandı.

2020-jıldıń mart ayında, COVID-19 pandemiyası hám dúnya júzilik sanaat sheklewleri sebepli, Kanadada túsiriliwi baslanǵan "Úyde jalǵız" filmi de kirgizilgen barlıq Disney joybarlarınıń túsiriliwi toqtatıldı. 2020-jıldıń iyul ayında Elli Maki, Kenan Tompson, Kris Parnell, Eyshling Bi, Pit Xolms, Timoti Saymons hám Mayki Dey aktyorlar quramına qosıldı. 2020-jıldıń noyabr ayına kelip, koronavirus sebepli keyinge qaldırılǵan barlıq filmlerdiń túsiriliwi qayta baslandı hám ayırım jaǵdaylarda tiykarǵı túsiriliwler juwmaqlandı.

Filmde Elli Kemper, Rob Deleyni, Archi Yeyts, Eyshling Bi, Kenan Tompson, Tim Saymons, Pit Xolms, Elli Maki hám Kris Parnell bas rollerde oynaydı.

### ''"Stound Eloun" (Jalǵız hám más)''
2018-jıldıń iyul ayında Rayan Reynolds "Stound Eloun" atlı R-reytingli "Úyde jalǵız" filminiń dawamına prodyuserlik etiw ushın kelisim dúzdi. Avgustin Frizzell rejissyor etip tayınlandı, al scenariy Kevin Berrouz hám Mett Mider tárepinen Fox kompaniyasınıń basshısı Mett Reyllidiń syujet ideyası tiykarında jazıldı. Joybar Reynoldstıń Fox kompaniyasına tiyisli Maximum Effort Productions studiyası menen birgelikte ámelge asırılıwı kerek edi, Djordj Dyui atqarıwshı prodyuser sıpatında xızmet etti. Usınılǵan joybardıń tiykarǵı ideyası "qádirli komediya klassikasın eske salatuǵın" dep belgilendi. Syujet marixuana ósiriwshi "jeńiliskege ushıraǵan" adam haqqında bolıp, ol lıja sportı menen shuǵıllanıw ushın sayaxatqa shıǵatuǵın samolyotqa keshigip qaladı. Ol "náshebentlik zat" qabıllawǵa qarar etedi hám paranoya tásiri baslanǵanda, úyine birewler kirip atırǵanday sezedi. Úyine urılar kirip atırǵanın bilgennen keyin, tolıq más halda hám marixuananıń tásirinde "óz qorǵanın qorǵawǵa" háreket etedi.

Kelesi ayda, 8-avgust kúni, Frizzell "Stound Eloun" filminiń scenariyi syujettiń Rojdestvo bayramına baylanıslı emocionallıq tárepin kúsheytiw maqsetinde qayta islenip atırǵanın ayttı. Maqset filmdi múmkin bolǵanınsha dáslepki "Úyde jalǵız" filmlerine uqsas etiw edi. Ol óziniń usı filmlerdiń hám Kris Kolumbustıń fanatı sıpatında syujetti durıs jetkeriwdiń áhmiyetli ekenin atap ótti. Sonday-aq, ol film ústinde islew barlıq qatnasıwshılar usı nátiyjege erisildi dep esaplaǵanǵa shekem baslanbaytuǵının bildirdi. 27-avgust kúni Disney kompaniyasınıń 21st Century Fox kompaniyasın satıp alıwınan keyin, Disney basshısı Bob Ayger Disney+ ushın jańa PG-reytingli, shańaraqlıq "Úyde jalǵız" filmi (keyinirek "Home Sweet Home Alone" dep atalǵan) islep shıǵarılıp atırǵanın járiyaladı, al "Stound Eloun" joybarı rawajlanıwdıń qıyın dáwirine kirdi.

### Qosımsha komanda hám óndiris maǵlıwmatları

## Qabıllaw

### Prokattaǵı tabıslılıǵı

## Muzıka

## Basqa media

### Tovarlar
Twentieth Century Fox kompaniyasınıń licenziyalaw bólimi Home Alone II filmi menen baylanıslı tovarlardıń 500 million dollar kóleminde satılıwın boljaǵan, biraq The Licensing Letter industriyalıq basılımınıń maǵlıwmatlarına sáykes, satıwlar usı summanıń yarımın quradı.

### Romanlar
Home Alone (Úyde jalǵız) romanın Todd Strasser jazǵan hám 1990-jılı film menen bir waqıtta Scholastic baspası tárepinen shıǵarılǵan. 2015-jıldıń 6-oktyabrinde, filmniń 25 jıllıǵın bayramlaw ushın, Kim Smit hám Quirk Books tárepinen illyustraciyalanǵan kitap shıǵarıldı.

Home Alone 2: Lost in New York (Úyde jalǵız 2: Nyu-Yorkte adasqan) romanın Todd Strasser jazǵan hám 1992-jılı film menen bir waqıtta Scholastic baspası tárepinen shıǵarılǵan. Sol syujetke iye bolǵan "point" versiyasın A.L. Singer romanlastırǵan. Sonday-aq, audiokitap versiyası da shıǵarılǵan, onı Tim Karri (filmde konserj rolin oynaǵan) oqıǵan.

Home Alone 3 (Úyde jalǵız 3) scenariyi tiykarında jazılǵan romandı Todd Strasser jazǵan hám 1997-jılı film menen bir waqıtta Scholastic baspası tárepinen shıǵarılǵan.

### Video oyınlar
Úyde jalǵız 1991-jılı Nintendo Entertainment System, Super NES, Master System, Genesis, Game Gear, Amiga, MS-DOS hám Game Boy platformalarında shıǵarıldı. Oyınnıń maqseti - Wet Bandits qaraqshılarınan qashıp, McCallister shańaraǵınıń barlıq baylıqların úyden podvaldaǵı qáwipsiz bólmege jetkeriw. Barlıq zatlar podvalǵa túsirilgennen keyin, Kevin podvaldaǵı tıshqanlar, jarǵanatlar hám árwaqlardan ótip, órmekshi patshası menen gúresiwi kerek, sońınan qáwipsiz bólmege jetip, shańaraqtıń barlıq baylıqların qulıplawı tiyis.

Úyde jalǵız 2: Nyu-Yorkte joǵalǵan 1992-jılı Super NES, NES hám Game Boy platformalarında, al 1993-jılı MS-DOS, Sega Genesis hám NES platformalarında shıǵarıldı. Syujet hám qosımsha dialoglar jaǵınan filmge tiykarlanǵan bolsa da, oyın filmnen ózgeshe edi. NES versiyasında 1990-jıllardıń basındaǵı Simpsons oyınlarınıń, mısalı, Bart vs. the Space Mutants oyınınıń ses effektleri qollanılǵan. Super NES versiyasında, dástúrli realistik saz ásbapları sintezatorı bar saundtrekke iye bolsa da, 8-bitlik grafika hám ses effektleriniń sapası tómen bolǵanlıqtan, sonday-aq basqıshlar arasında baylanıstıń joqlıǵı sebepli qıyınshılıqlarǵa ushıradı. Oyın Electronic Gaming Monthly jurnalınan unamsız pikir aldı.

"Úyde jalǵız" - bul birinshi film tiykarında islengen hám tek Evropada shıǵarılǵan háreketli oyın Oyın Blast! Entertainment Limited tárepinen baspadan shıǵarılǵan hám 2006-jıldıń 1-dekabrinde PlayStation 2 ushın shıǵarılǵan.. Oyında 10 dáreje bar, hárbiri úydiń ishinde ótedi. Oyınshı tórt oynalatuǵın personajdıń birewin tańlaydı: Karl, Karli, Kelli yamasa Kevin. Oyınshınıń maqseti - úyge kirip atırǵan urılardı jeńiw ushın zatlardı paydalanıw. Oyında eki oyınshılıq opciya bar.

### Reklama
2018-jıldıń 19-dekabrinde járiyalanǵan Google Assistant ushın "Google Assistant penen qaytadan úyde jalǵız" atlı qısqa metrajlı reklama filminde, Makoley Kalkin "Úyde jalǵız" filmindegi Kevin Makkallister rolin qayta oynadı. Reklama 1990-jılǵı túpnusqa filmnen saxnalardı qayta jaratadı, onda Kevin betin qıradı, ata-anasınıń tóseginde sekiredi hám Rojdestvo shırshasın bezeydi, bul waqıtta Google Assistant-tan ózi ushın esletpeler ornatıwdı soraydı. Reklama tez arada viruslıq túrde tarqaldı. Ralf Fudi, Djo Peshi hám Deniel Stern de arxiv kórinisleri arqalı "Úyde jalǵız" filmindegi óz rollerinde payda boladı Sonıń menen bir qatarda, Djo Peshi házirgi waqıtta Super Bowl LIII ushın islengen reklamanıń bir versiyasında payda boladı, onda onıń personajı Super Bowl ushın oydan shıǵarılǵan kóriw keshesin ótkeredi hám usı reklama kórsetiledi..

### Film
2019-jılǵı "Detektiv Pikachu" filminde, bas qaharman Tim Gudman (onı Djastis Smit oynaydı) ákesiniń kvartirasına kirip, televizordı ashıq halda tabadı, onda "Patas janlı perishteler" filmi kórsetilip atırǵan edi. Bul filmniń kirgiziliwi haqqında rejissyor Rob Letterman bılay dedi: "Rasın aytqanda, biz tek múnásip orın toltırıwshını izlep atır edik ... Biziń montajshımız Mark Senger onı kirgizdi, hám ol júdá jaqsı sáykes keldi."

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__