Ijara (sport)

Sportta **ijara** belgili bir oyınshınıń házirgi waqıtta shártnama dúzgen klubınan basqa klubta waqıtsha oynaw múmkinshiligin bildiredi. Ijara kelisimleri bir neshe hápteden tolıq máwsimge shekem dawam etiwi múmkin, geyde bir neshe máwsim dawamında dawam etedi. Ijara tólemi tiykarǵı klub tárepinen dúziliwi, sonday-aq olar oyınshı aylıǵınıń bir bólegin tólewdi talap ete aladı.

## Futbol associaciyası
Oyınshılar bir neshe sebeplerge baylanıslı basqa klublarǵa ijaraǵa beriliwi múmkin. Kóbinese jas talantlar bahalı birinshi komanda tájiriybesin alıw ushın tómengi ligadaǵı klubqa jalǵa beriledi. Bul jaǵdayda negizgi klub oyınshınıń aylıǵın tolıq yamasa tolıq emes tólewdi dawam ete aladı. Ayırım klublar bul maqsette fider klub penen rásmiy kelisim dúzedi, mısalı Manchester Yunayted hám Royal Antverpen, Arsenal hám Beveren, yamasa Chelsi hám Vitesse sıyaqlı. Italiyanıń Seriya A sıyaqlı basqa ligalarda ayırım kishi klublar «ferm klub» retinde tanılǵan hám úlken klublardan oyınshılardı, ásirese jas oyınshılardı turaqlı túrde ijaraǵa aladı.

Klub transfer qarjısı jetispese, biraq aylıq tóley alsa yamasa jaraqatlar yaki diskvalifikaciyalar ushın waqıtsha almastırıw retinde oyınshını ijaraǵa alıwı múmkin. Tiykarǵı klub tólem talap etiwi yamasa ijaraǵa alıwshı klub ijara dáwirinde oyınshı aylıǵınıń bir bólegin yamasa barlıǵın tólewin talap etiwi múmkin. Klub komanda oyınshınıń aylıǵın únemlew ushın yamasa birinshi komanda oyınshısınıń jaraqattan keyin oyın formasın qayta tiklew ushın ijaraǵa beriwi múmkin.

Ijara transfer aynasın aylanıp ótiw ushın beriliwi múmkin. Bunday ijara kelesi transfer aynası ashılǵanda turaqlı transfer ushın kelisilgen tólemdi óz ishine qamtıwı múmkin. Ayırım oyınshılar házirgi klubı menen qanaatlanbaǵanlıǵı yamasa kelispewshilikte bolǵanlıǵı sebepli hám basqa klub olardı turaqlı satıp alıwdı qálemegenligi sebepli ijaraǵa beriledi.

Premer-Ligada ijaradaǵı oyınshılarǵa óz registraciyasın uslap turǵan komandaǵa qarsı oynawǵa ruqsat etilmeydi (M.6 qaǵıydasınıń 7.2 bólimi). Degen menen, ijarashılarǵa ruqsat alǵan jaǵdayda kubok jarıslarında óz klublarına qarsı oynawǵa ruqsat etiledi, eger olar kubokqa qatnaspaǵan bolsa (yaǵnıy, sol máwsimde sol kubokta óz klubı ushın oynamaǵan bolsa).

### Tólenbegen sınaq oyınshıları
Shotlandiya Professional Futbol Ligasında (hám burınǵı Shotlandiya Futbol Ligasında) klublarǵa hátte jarıs oyınları ushın da oyınshılardı tólenbegen sınaq oyınshıları retinde alıwǵa ruqsat etilgen. Geyde sınaq dáwiriniń birinshi eki háptesinde oyınshılar atları jasırıladı; match esabatlarında bunday oyınshılarǵa olardıń haqıyqıy atların qollanıw ornına «Sınaq oyınshısı» degen konvenciya qollanıladı.

## Regbi ligası
Regbi ligasında oyınshı ijaraları futbolǵa uqsas sebeplerge baylanıslı boladı. Birlesken Korollikte Regbi Futbol Ligası (RFL) ijaralar keminde 28 kún dawam etiwi kerek dep belgileydi.[12] Ijara kelisiminde belgilenbese, oyınshınıń ijara klubı ushın negizgi klubqa qarsı oynawına tosqınlıq joq. Avstraliyada Milliy Regbi Ligası (NRL) fider klub dúzilisi sebepli ádette ijaralarǵa ruqsat bermeydi, biraq COVID-19 pandemiyası jaǵdaydı qayta kóriw kerek boldı hám 2020-jılı ijaralarǵa ruqsat etildi.

### Miymandaǵı shıǵıwlar
Birinshi jer júzlik urısında RFL oyınshılarǵa áskeriy bazası yamasa jumıs ornı jaqınındaǵı klublarda oynawǵa ruqsat beriw ushın oyınshı registraciya qaǵıydaların jeńillestirdi. Shatasıwlar payda bolıwı múmkin edi; 1917-jılı Billi Batten Dyusberi jaqınında islep atırǵan edi, sonlıqtan Dyusberi onı óziniń registraciyalanǵan klubı Xall FK-ǵa qarsı oynaw ushın tańladı. Xall da Battendi sol oyında oynaw ushın tańlaǵan edi. Bul jaǵdayda Batten Dyusberi ushın oynawdı tańladı. Ekinshi jer júzlik urısı dawamında RFL oyınshılarǵa klub kelisimi menen basqa klubta miymandaǵı oyınshı retinde match boyınsha oynawǵa ruqsat berdi. Sistema sonday-aq óz islerin toqtatqan klub oyınshılarına jáne de túpnusqa klubqa registraciyalanǵan jaǵdayda oynawǵa múmkinshilik berdi. Klublar miymandaǵı sistemadan tolıq paydalandı; 1940-41 chempionat finalında Uigan menen Bredford arasında Uigan Liverpul Stenli, Salford hám Xall Kingston Roverstan miymandaǵı oyınshılardı qatnastırdı, al Bredford Salford hám Lidsten miymandaǵılardı kirgizdi.

## Shaybalı xokkey
Xalıqaralıq Muz Xokkeyi Federaciyasınıń Xalıqaralıq Transfer Nızamları aǵza milliy associaciyalar hám olardıń ligaları arasındaǵı barlıq oyınshı transferleri, sonıń ishinde ijaralar ushın kórsetpe bolıp xızmet etedi. Associaciyalar arasındaǵı ijaralar, yaǵnıy oyınshı basqa aǵza associaciyadaǵı klubqa waqıtsha qosılǵanda, sheklengen transferler dep klassifikaciyalanadı, bul oyınshınıń oynaw huqıqları belgilengen dáwirge sol associaciya menen sheklengenin ańlatadı.

### NHL
Muz xokkeyi ushın professional oyınnıń eń joqarı dárejesi AQSH hám Kanadanıń Milliy Xokkey Ligası (NHL) dep esaplanadı. Basqa iri Arqa Amerika sportları sıyaqlı, NHL joqarılaw hám tómenlew bolmaytuǵan jabıq liga bolıp tabıladı hám oyınshılardı rawajlandırıw ushın kishi liga ferm komandalarınıń sistemasın qollanadı. Muz xokkeyindegi ijaralar, sonıń nátiyjesinde, NHL oyınshılarınıń komandanıń kishi liga filialına qısqa múddetli formallastırılǵan qayta tayınlanıwı yamasa Arqa Amerikadan tısqarı baylanıssız klubqa, kóbinese Evropa komandasına uzaq múddetli qayta tayınlanıw bolıp tabıladı.

NHL komandalarına oyınshılardı Arqa Amerikadan tısqarı komandalarǵa ijaraǵa beriwge ruqsat etilgen. Ijara shártleri, sonıń ishinde qabıl etiwshi komanda, ijara waqtı hám oyınshıǵa aylıq juwapkershiligi hár adam ushın hár jaǵdayda belgilenedi.

#### Kondiciya ijarası
NHL komandasına oyınshını Amerika Xokkey Ligası (AHL) filialına waqıtsha ijaraǵa beriwge ruqsat etilgen, bul oyınshını veyverge qoyıw talap etilmeydi, bul ádette oyınshını turaqlı túrde jiberiw ushın talap etiliwi múmkin; bul ádette jaraqattan keyin qálpine kelip atırǵan oyınshı menen islenedi. Sonıń menen bir qatarda, shártli ijaradaǵı oyınshı óziniń NHL aylıq stavkasın aladı (kishi liga klubına turaqlı tayınlanǵan jaǵdayda tólenetuǵın tómen stavkadan), oyınshı NHL diziminiń sheklewlerine hám komandasınıń aylıq shegine esaplanadı. AHL komandalarına oyınshılardı East Coast Hockey League (ECHL) ǵa ijaraǵa beriwge ruqsat etilgen.

#### Sınaqlar
NHL komandaları hám olardıń filialları sonday-aq háwesker oyınshılardı olar jáne de basqa komandalardıń aǵzaları bolǵan waqıtta bahalaw ushın waqıtsha qabıl etiwge ruqsat etilgen, ádette jas xokkey yamasa kolledj xokkey komandaları. Bul oyınshılar NHL, AHL yamasa ECHL komandasında tólemsiz oynawǵa múmkinshilik beretuǵın waqıtsha Háwesker Sınaq (ATO) shártnamalarına qol qoyadı (óz háwesker statusın qáwip astına qoymaw ushın), biraq olardıń qollanılıwı boyınsha qaǵıydalar hár qıylı. NHL birinshi gezekte ATO-lardı óziniń tosınarlı rezerv dárwazamanı (EBUG) qaǵıydası ushın qollanadı hám tek bir oyın dawam etedi. AHL hám ECHL uzaq múddetli sınaqlarǵa ruqsat beredi.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__