Qurbanbay Járimbetov

**Járimbetov Qurbanbay Qudaynazarovich** (Қурбанбай Жәримбетов; 1948-jıl, Kegeyli rayonı) — qaraqalpaq ádebiyattanıwshısı. Filologiya ilimleriniń doktorı, professor (2010).

## Ómiri
1948-jılı Kegeyli rayonınıń «Qızılúy» awılında tuwıldı. 1964-jılı 21-sanlı orta mektepti pitkerip, bir jıl «Xalqabad» sovxozında jumısshı bolıp isledi. 1965 – 1970-jılları Qaraqalpaq mámleketlik pedagogikalıq institutıınıń rus tili hám ádebiyatı fakultetinde oqıdı.

## Iskerligi
1970–1971-jılları Xojeli rayonında muǵallim boldı. 1971–1972-jılları armiyada xızmet etti. 1972–1973-jılları «Jas Leninshi» gazetasında isledi. 1973–1974-jılları N.Dáwqaraev atındaǵı Tariyx, til hám ádebiyat institutında ilimiy xızmetker boldı. Ózbekstan Ilimler akademiyası Álisher Nawayı atındaǵı Ádebiyat muzeyiniń (sońınan Hamid Sulaymanov atındaǵı qoljazbalar institutınıń) aspiranturasın tamamlap, 1974–1977-jılları usı institutta isledi. 1978-jıldan baslap Nókis mámleketlik universitetinde ilimiy bólim redaktorı, etika, estetika, rus hám shet eller ádebiyatı, qaraqalpaq ádebiyatı, házirgi zaman qaraqalpaq ádebiyatı hám ádebiyat teoriyası kafedralarınıń oqıtıwshısı, úlken oqıtıwshısı, docenti lawazımlarında isledi. 2001–2005-jılları Házirgi zaman qaraqalpaq ádebiyatı hám ádebiyat teoriyası kafedrasınıń, 2005–2008-jılları Qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasınıń, 2008–2012-jılları Qaraqalpaq ádebiyatı tariyxı hám folklorı kafedrasınıń baslıǵı bolıp isledi. Házirgi waqıtta Qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasınıń professorı. 

## Dóretiwshiligi
### Dissertaciyası
1983-jılı «Ullı Watandarlıq urıs jıllarındaǵı qaraqalpaq sovet poeziyası (Ideyalıq-tematikalıq hám janrlıq ózgeshelikleri. Qaharmanlıq xarakter problemaları)» degen temada kandidatlıq dissertaciyasın, 2005-jılı «XIX ásir qaraqalpaq lirikasınıń janrlıq qásiyetleri hám rawajlanıw tariyxı» degen temada doktorlıq dissertaciyasın jaqladı. 1998-jılı docent, 2010-jılı professor ilimiy ataqları berildi.

### Awdarmashılıǵı
Q.Járimbetov N.A.Kunnıń «Áyyemgi Greciyanıń mifleri hám legendaları» kitabın qaraqalpaq tiline awdardı hám ol 1990-jılı «Qaraqalpaqstan» baspasında basılıp shıqtı.

## Ataqaları
2011-jılı «Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen ilim ǵayratkeri» húrmetli ataǵı berildi.

## Miynetleri
* *Karakalpakskaya sovetskaya poeziya perioda Velikoy otechestvennoy voynı* (Monografiya), Nukus, 1982; 
* *Ádebiyattanıw atamalarınıń orıssha-qaraqalpaqsha túsindirme sózligi*. Nókis, «Bilim», 1994 (S.Axmetov, J.Esenovlar menen birgelikte); 
* *Berdaqtıń násiyatları – biziń ruwxıy ǵáziynemiz*. Nókis, 1998; 
* *Ashıq Ziywar (Ájiniyazdıń ashıqlıq lirikasınıń janrlıq ózgeshelikleri, obrazlar dúnyası)*. Nókis, «Bilim», 1998; 
* *XIX ásir qaraqalpaq lirikasınıń janrlıq qásiyetleri hám rawajlanıw tariyxı*. Nókis, «Bilim», 2004; 
* *XIX asr qoraqalpoq mumtoz lirikasi. Janr xususiyatlari va rivojlanish tarixi*. Doktorlik dissertaciya avtoreferati. Nukus, 2005; 
* *A’debiyattani’wdan sabaqlar*. (Oqi’w qollanba). No’kis, «Qaraqalpaqstan», 2012; 
* *Ádebiyat teoriyası* (Sabaqlıq). Tashkent, «Sano-standart», 2018 (B.Genjemuratov penen birgelikte); 
* *Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiyatı* (Oqıw qollanba), Tashkent, «Cho’lpon nashriyoti», 2019 (P.Nurjanov, Q.Turdıbaevlar menen birgelikte); 
* *Ádebiyattanıw teoriyası*. (Sabaqlıq). Nókis, «Qaraqalpaqstan», 2020 (J.Saǵıydullaeva menen birgelikte); 
* *Qaraqalpaq ádebiyatı tariyxı*. I bólim (Sabaqlıq). Toshkent, «Innovatsiya-Ziyo», 2021; 
* *Qaraqalpaq ádebiyattanıwı hám ádebiy sın tariyxı* (Oqıw qollanba). Tashkent, «Yosh avlod matbaa», 2021 (P.Nurjanov, J.Qaniyazovalar menen birgelikte).

## Ádebiyatlar
# ҚАРАҚАЛПАҚ ТИЛИ ҲӘМ ӘДЕБИЯТЫ ҚӘНИГЕЛИГИНЕ 90 ЖЫЛ. НӨКИС. «BILIM». 2025.