IOS 10

**iOS 10** — bul Apple Inc. tárepinen islep shıǵarılǵan iOS mobil operaciyalıq sistemasınıń onınshı tiykarǵı relizi bolıp, iOS 9 dıń miyrasxorı. Ol 2016-jılı 13-iyunda kompaniyanıń Dúnya júzilik baǵdarlamashılar konferenciyasında járiyalandı hám 2016-jılı 13-sentyabrde shıǵarıldı. Onıń ornın 2017-jılı 19-sentyabrde iOS 11 bastı.

iOS 10 3D Touch hám qulıplaw ekranına ózgerisler kirgizdi. Ayırım qosımshalarda jańa funkciyalar bar: Messages qosımshasında qosımsha emodziler bar hám úshinshi tárep qosımshaları iMessage-de funkciyanı keńeyte aladı, Maps qayta dizayn etilgen interfeyske hám qosımsha úshinshi tárep funkciyalarına iye, Home qosımshası «HomeKit» qollap-quwatlanatuǵın aksessuarlardı basqaradı, Photos qosımshasında «Estelikler» dep atalatuǵın medianıń algoritmik izlew hám kategoriyalaw bar, al Siri shınıǵıw qosımshaların baslaw, tez xabar jiberiw, Lyft yamasa Uberdi paydalanıw yamasa tólem funkciyaların qollanıw sıyaqlı úshinshi tárepke tiyisli arnawlı sorawlar menen úylesimli. iOS 10.3-te Apple óziniń jańa fayl sisteması APFS-ti usındı.

iOS 10-ǵa berilgen bahalar unamlı boldı. Pikir bildiriwshiler iMessage, Siri, Photos, 3D Touch hám qulıplaw ekranına kirgizilgen áhmiyetli jańalanıwlardı jaqsı qabıl etilgen ózgerisler dep atap ótti. iMessage-ǵa úshinshi tárep keńeytpeleriniń qollap-quwatlanıwı onıń «platformaǵa aylanıp baratırǵanın» ańlattı, degen menen paydalanıwshı interfeysi túsiniksiz bolǵanı ushın sınǵa alındı. Siri-degi úshinshi tárep integraciyası «ájayıp» boldı, degen menen dawıslı járdemshiniń burınǵıdan aqıllı bolmaǵanı ushın sınǵa alındı. Pikir bildiriwshiler Photos-daǵı súwretti tanıw texnologiyasınan tásirlendi, degen menen onıń básekileslerge salıstırǵanda joqarı qátelik dárejesi menen ele de «rawajlanıw procesinde» ekenin atap ótti. 3D Touch «aqırında paydalı sezildi» hám «operaciyalıq sistemanıń derlik hár bir bóliminde isleydi». Qulıplaw ekranı «burınǵıǵa qaraǵanda ádewir kóbirek sáykeslestiriletuǵın» boldı hám pikir bildiriwshiler telefondı qulıplawdan shıǵarıwdı talap etpesten xabarlandırıw kóbiklerin kóbirek maǵlıwmat kóriw ushın keńeytiw múmkinshiligine quwandı.

Shıǵarılǵannan bir ay ótkennen keyin, iOS 10 iOS qurılmalarınıń 54%-ine ornatıldı, bul iOS 9-dıń shıǵarılıwına qaraǵanda «biraz ásterek ótiw» boldı, bul dáslepki shıǵarılıwdaǵı máseleler sebepli bolǵanı boljanıldı, ol ayırım paydalanıwshılardı jańalanıwdı júklep alıwdan bas tartıwǵa májbúr etken bolıwı múmkin. iOS 10-nıń paydalanıwshılar tárepinen qabıl etiliwi keyingi aylar dawamında turaqlı túrde ósti, aqırında 2017-jıldıń sentyabr ayında aktiv qurılmalardıń 89%-in quradı.

iOS 10 – bul 32-bitli qurılmalardı, sonıń ishinde iPhone 5, iPhone 5c hám tórtinshi áwlad iPad-tı qollap-quwatlaytuǵın iOS-tıń sońǵı versiyası, sebebi onıń miyrasxorı iOS 11 sol modellerdi qollap-quwatlawdı toqtatadı. iOS 10 jáne de 32-bitli qosımshalardı qollap-quwatlaytuǵın sońǵı iOS versiyası bolıp tabıladı.

## Sholıw
iOS 10 2016-jılı 13-iyunda Apple Dúnya júzilik Baǵdarlamashılar Konferenciyası tiykarǵı bayanatında tanıstırıldı. Birinshi beta-reliz tiykarǵı bayanattan keyin dizimnen ótken baǵdarlamashılar ushın qoljetimli boldı. Apple birinshi jámiyetlik beta-relizdi 2016-jılı 7-iyulda shıǵardı.

iOS 10 rásmiy túrde 2016-jılı 13-sentyabrde shıǵarıldı. Dáslepki reliz máseleli boldı, adamlardıń jańalanıwdan keyin óz qurılmalarınıń qayta tiklew rejiminde bolǵanı haqqında xabarlar boldı.

## Sistema ózgeshelikleri
Basqarıw Orayı qayta dizaynlanıp, úsh betke bólindi: bir bet ushıw rejimi hám baǵdar qulpı sıyaqlı ulıwma sazlawlar ushın, biri audio basqarıwları ushın hám bir bet eger qollanılsa, HomeKit (zatlar interneti) qurılmaların basqarıw ushın. Bir neshe túymege 3D Touch múmkinshilikleri qosıldı. Qosımshalar ózleriniń bas ekran belgisine 3D Touch penen kirgende vidjet kórsetti. 3D Touch sonday-aq paydalanıwshılarǵa belgili bir qosımsha júklep alıwlardı birinshi orınǵa qoyıwǵa múmkinshilik berdi.

iOS qurılmaları menen birge keletuǵın kópshilik standart qosımshalar endi bas ekrannan jasırılıp, App Store dúkanınan «qayta júklep» alınıwı múmkin. Bunı islegende, sáykes qosımshanıń paydalanıwshı maǵlıwmatları, sazlawları hám keshleri bar bolǵan qum qutısı (sandbox) óshiriledi. Qosımsha sonıń menen birge «Búgin» kórinisi, Sazlawlar qosımshası hám paydalanıwshınıń basqa qosımsha ishinen qosımsha menen óz-ara tásir etiwi múmkin bolǵan «Bólisiw Betleri» sıyaqlı basqa orınlardan da jasırıldı. Bul funkciya birinshi ret 2015-jıldıń sentyabr ayındaǵı intervyuda aytıp ótilgen, onda Apple bas direktorı Tim Kuk Appledıń klientlerge paydalanılmaytuǵın tiykarǵı qosımshalardı óshiriwge ruqsat beriwdi «qarap atırǵanın» málimlegen edi.

Jańalanıw QuickType virtual klaviaturaların qostı, olar sózdi toltırıw múmkinshilikleri arqalı sorawlarǵa itimal juwaplardı boljaw hám jaylasqan ornına, kalendar bos waqtına yamasa kontaktlarǵa tiykarlanıp sáykes informaciyanı usınıw múmkinshiligine iye boldı. Aldıńǵı iOS versiyalarındaǵı «Anıqlama» funkciyası «Joqarıdan izlew» menen almastırıldı hám tek anıqlamalar usınıwdan basqa, jaylasqan orınlar, veb-brauzer tariyxı, júklep alınǵan qosımshalar, usınılǵan veb-saytlar hám basqalardan informaciya alıw ushın keńeytildi. QuickType klaviaturası paydalanıwshıǵa bir neshe tilde teriwge múmkinshilik berdi, al fizikalıq klaviaturalar ushın klaviatura sazlawların (mısalı, avto-dúzetiw hám avto-bas hárip) arnawlı ózgertiw múmkinshiligi de qosıldı.

Qulıplaw ekranındaǵı «sıypap qulıplawdan shıǵarıw» mexanizmi bas túymesin basıw paydasına alıp taslandı. Apple Watch-taǵı funkciyaǵa uqsap, M9 háreket processorı yamasa onnan jańaraq qurılmanı talap etetuǵın «Kóterip oyatıw» funkciyası, paydalanıwshı onı kótergende qurılmanı oyatadı. Xabarlandırıw Orayınıń «Búgin» kórinisi shepten ońǵa sıypaw arqalı kiriletuǵın vidjetler menen almastırıldı. iPad-ta vidjetler eki baǵanalı jaylasıwda kórsetiliwi múmkin.

Xabarlandırıw Orayınıń «Búgin» kórinisi alıp taslandı. Xabarlandırıwlar, endi úlkenirek, kóbirek informaciya kórsetiw ushın keńeye alatuǵın boldı; barlıq oqılmaǵan xabarlandırıwlar 3D Touch járdeminde birden tazalanıwı múmkin. Jiyi jańalanıwı kerek bolǵan qosımshalar tikkeley jańalanatuǵın xabarlandırıwlarǵa iye bola aladı. Xabarlandırıw orayına Spotlight izlew paneli qosıldı.

Paydalanıwshılarǵa úlkeytiw múmkinshiligi bar Kamera qosımshasın iske qosıw ushın bas túymesin úsh ret basıwǵa múmkinshilik beretuǵın jańa Úlkeytkish sazlawı qosıldı. Sonday-aq paydalanıwshınıń reń soqırlıǵı kemshiliklerin kompensaciyalaw ushın jańa «Reń Filterleri» sazlawları da boldı. Reń Filterleri opciyalarına kúl reń, protanopiya ushın qızıl/jasıl filtr, deyteranopiya ushın jasıl/qızıl filtr hám tritanopiya ushın kók/sarı filtr kiredi.

Paydalanıwshılar iMessage-de jiberiliwi múmkin bolǵan jańa animaciyalanǵan stikerler hám GIF-lerge tiykarlanıp «jaramlı iPhone-ıńızdıń súwretler menen toltırıwdan» saqlaw ushın «xabarlar» qosımshasında Tómen Sapalı Súwret rejimin iske qosa alatuǵın boldı. Sazlawlardaǵı Wi-Fi menyusı tarmaqtıń qáwipsizligi haqqında eskertiwlerdi hám tarmaqtıń Internet baylanısı joq ekenin kórsetti. Bul paydalanıwshıǵa Wi-Fi tarmaǵınıń atınıń astında kishi tekst retinde kórsetildi.

iOS 10.2 de «Sazlawlardı Saqlaw» funkciyası paydalanıwshılarǵa Kamera qosımshasın standart boyınsha belgili bir sazlawlar menen iske qosıwdı ornatıwǵa múmkinshilik berdi. Opciyalar qatarına Foto rejimi ornına Video yamasa Kvadrat rejimin iske qosıw, sońǵı qollanılǵan filtrdi saqlaw hám Tikkeley Súwretler ushın túsiriw sazlawların saqlaw kiredi. Bir qurılmada Apple Music ke qosılǵan muzıka endi «Avtomat júklewlep alıwlar» sazlawın paydalanıp, basqa qurılmalarda avtomat túrde júklep alınıwı múmkin edi. Sazlawlar paydalanıwshıǵa Maps qosımshasındaǵı baǵdarlardıń pullı jollardan hám/yamasa magistral jollardan aylanıp ótiw opciyasın tańlawǵa múmkinshilik berdi. iOS 10.3-te Sazlawlar tiykarǵı menyuda paydalanıwshınıń Apple ID akkauntına baylanıslı informaciyanı kórsetiw ushın jańalandı, hám paydalanıwshılarǵa qaysı eski, xızmet kórsetilmeytuǵın qosımshalardıń keleshektegi iOS versiyalarında islemeytuǵının kóriwge múmkinshilik beretuǵın bólimge iye boldı. Bunnan basqa, paydalanıwshılar endi ózleriniń iCloud saqlaw ornınıń bólistiriliwin kóre alatuǵın boldı. Paydalanıwshı Siridiń kiretuǵın qońıraw etiwshilerdi járiyalawına arnalǵan parametrdi iske qosıwı múmkin edi, opciyalar qatarına «Bárqulla», «Qulaqlıqlar & Avtomobil», «Tek Qulaqlıqlar» hám «Hesh qashan» kirdi.

iOS 10 paydalanıwshılarǵa Sazlawlar arqalı CarPlay ekranındaǵı qosımshalardıń ornın almastırıwǵa hám óshiriwge ruqsat berdi. iOS 10.3-te CarPlay-degi Kartalarǵa elektr transport quralların zaryadlaw stanciyaları qosıldı.

iOS 8-de usınılǵan ulıwma Úziliksizlik funkciyalarınıń bir bólimi retinde, jańa Universal Almasıw Buferi (Clipboard) funkciyası macOS Sierra-da isleytuǵın Mac jeke kompyuterleri hám iOS 10-da isleytuǵın iOS qurılmaları paydalanıwshılarına iCloud arqalı hár túrli qurılmalardan hám qurılmalarǵa materialdı ańsat kóshiriwge múmkinshilik berdi. Úziliksizliktiń bir bólimi retinde, jańa «Úziliksiz Klaviatura» funkciyası paydalanıwshılarǵa iPhone-da tekst teriwge hám teksttiń tvOS 10 isleytuǵın Apple TV-de payda bolıwına múkinshilik berdi, bul tekst kirgiziw ushın Siri Pultınan paydalanbaw imkaniyatın berdi.

iOS 10 qurılmanı qulıplaw hám klaviatura basıwları ushın jańa dawıs effektlerine iye boldı. Qurılma Lightning portında suyıqlıqtı anıqlaǵan jaǵdayda, xabarlandırıw paydalanıwshını Lightning kabelin ajıratıwǵa hám porttıń keliwine múmkinshilik beriwge eskertti. iOS 10 sonday-aq TTY qońırawların hesh qanday qosımsha apparatlıq támiynatsız ámelge asırıwǵa ruqsat berdi. Ol paydalanıwshılarǵa Find My iPhone járdeminde ózleriniń Apple Watch qurılmasın tabıwǵa múmkinshilik beredi. Spotlight paydalanıwshınıń iCloud Drive ishindegi mazmunın izley aladı.

## Qosımsha ózgeshelikleri
iOS 10 baǵdarlamashılarǵa paydalanıwshılar kontent izlegende App Store dúkanında reklama orınların satıp alıwǵa ruqsat berdi. Ol sonıń menen birge iOS 8 de kirgizilgen «Izertlew» bólimin almastırǵan «Kategoriyalar» bólimin qaytardı. iOS 10.3 te baǵdarlamashılar paydalanıwshı pikirlerine juwap beriw múmkinshiligine iye boldı, hám «Paydalı» hám «Paydasız» pikir belgileri payda boldı.

Paydalanıwshılar endi kalendardıń qaysı kúnnen baslanatuǵının ózgerte aladı, sonday-aq tuwılǵan kúnler hám waqıyalar ushın eskertiw sazlawların hám kalendar túrin (Grigorian, Qıtay, Evrey, Islam) de ózgerte aladı. Live Photos filtrler menen túsiriliwi múmkin boldı (burın tek qozǵalmaytuǵın súwretler ushın ǵana qoljetimli edi). iOS 10.1 de iPhone 7 Plus tereńlik maydanı bar jańa portret kamera rejimine iye boldı, ol telefondaǵı keń múyeshli hám telefoto linzaların da paydalanıp, «artqı fonı buldıraǵan az tereńlik maydanlı portret súwretlerin jaratadı».

Saat qosımshası qarańǵı temanı qollana basladı. Jańa «Uyqı waqtı» funkciyası paydalanıwshıǵa qálegen uyqı muǵdarın alıw ushın qashan uyqılaw kerekligin esletti. Sonday-aq, shepke sıypaw arqalı ashılatuǵın jańa sekundomer beti de boldı. iOS 10 daǵı Kontaktlar qosımshası paydalanıwshılarǵa bir neshe nomeri yamasa adresi bar kontaktlar ushın standart telefon nomerlerin hám elektron pochta adreslerin ornatıwǵa múmkinshilik beredi. Qosımsha sonıń menen birge paydalanıwshıǵa Súyikli Kontaktlar diziminen kontaktlardı qosıwǵa hám óshiriwge ruqsat beredi.

Home – bul paydalanıwshılarǵa Appledıń úy avtomatlastırıw ushın API-ı bolǵan HomeKit penen sáykes keletuǵın qurılmalardı basqarıwǵa múmkinshilik beretuǵın jańa qosımsha edi. Qosımshada paydalanıwshılar qulıplar, shıraqlar hám termostatlar sıyaqlı sáykes keletuǵın HomeKit aksessuarların qosa alatuǵın hám keyin úskenelerdi tikkeley qosımsha arqalı basqara alatuǵın edi. «Saxnalar» paneli kóp qurılmalardı bir waqıtta bir keypiyatqa yamasa jaǵdayǵa sáykes basqarıwǵa múmkinshilik berdi. Geo-qorshaw paydalanıwshınıń jaylasqan ornına baylanıslı jobalastırılǵan izbe-izliklerdi aktivlestirdi.

Mail qosımshası paydalanıwshılarǵa Jazılıwdan Bas Tartıw túymesi menen pochta dizimlerinen jazılıwdan bas tartıwǵa ruqsat berdi. Paydalanıwshılar belgili bir pochta dizimi ushın jazılıwdan bas tartıw xabarın joqarı oń múyeshtegi «X» túymesin basıw arqalı óshire alatuǵın edi, bul Pochta qosımshasınıń sol pochta dizimi ushın jazılıwdan bas tartıw túymesin keyinirek qayta kórsetiwiniń aldın aladı. Apple iOS 8 de burın toqtatılǵan HTML5 video qollap-quwatlawın Pochtaǵa qaytadan qostı. Pochta xabarlardı oqılmaǵan/oqılǵan boyınsha yamasa kategoriyalar boyınsha filtreley aladı. iOS 10 sonıń menen birge pochta aǵımınıń qalay isleytuǵının ózgertti, standart boyınsha eń eski pochtanı joqarıǵa qoyıp. Sazlawlardaǵı opciya paydalanıwshılarǵa eń sońǵı xabarı joqarıda bolǵan aldıńǵı aǵım sistemasına qaytıwǵa múmkinshilik berdi. Sonıń menen birge, jańa aǵımlı sóylesiwler paydalanıwshılarǵa bir xabardı basıp, dizim ishindegi xabarlar aǵımın aylandırıp kóriwge múmkinshilik berdi.

Apple Maps qayta dizaynlanıp, jańa funkciyalar menen jańalandı, sonıń ishinde kalendar waqıyaların jaylasıwlar ushın skanerlew, paydalanıwshınıń ádettegi háreketlerinen úyreniw hám qayta dizaynlanǵan júrgiziw kórinisi bar. Paydalanıwshınıń qoyılǵan mashinasın kórsetiw ushın avtomat túrde marker qoyılıwı múmkin edi. Marker jáne de paydalanıwshıǵa mashinasın sońǵı ret qashan qoyǵanın ayta alatuǵın edi, al Jazıwlar maydanı paydalanıwshıǵa qosımshaǵa garaj nomeri sıyaqlı informaciyanı kirgiziwge múmkinshilik berdi.

Qosımsha paydalanıwshılarǵa ekrannıń tómengi jaǵınan joqarıǵa sıypaw arqalı eń jaqın janarmay quyıw stanciyasın, tez awqatlanıw restoranın yamasa kofe dúkanın tabıwǵa járdem bere basladı. Maps jáne de aylanıp ótiw qansha waqıt alıwın da boljaydı. Paydalanıwshılar Maps qosımshasına úshinshi tárep keńeytpelerin qosa aladı, olar qosımsha funkciyalardı iske qosadı, mısalı, restoran-bronlaw keńeytpesi paydalanıwshıǵa Maps qosımshası ishinen stol bronlawǵa járdem bere aladı. Paydalanıwshılar endi navigaciya rejiminde kórinisti jıljıta hám úlkeyte aladı.

Qosımsha tómengi oń múyeshte házirgi temperaturanı hám hawa rayı sharayatların kórsetedi. iOS 10.3 te, qosımsha sonıń menen birge paydalanıwshıǵa házirgi temperaturaǵa 3D Touch arqalı basıp, hawa rayı boljawın kóriwge de múmkinshilik beredi. Bul funkciya paydalanıwshılarǵa ózleri qarap atırǵan aymaqtıń saat boyınsha bólistiriliwin kóriwge múmkinshilik beredi.

### Xabarlar
Messages qosımshası óziniń App Store dúkanın óz ishine aladı, bul paydalanıwshılarǵa iMessage sóylesiwleri ishinde kiriwge bolatuǵın úshinshi tárep iMessage qosımshaların júklep alıwǵa múmkinshilik beredi. Paydalanıwshılar olardı stikerler jiberiw, oyınlar oynaw yamasa alıwshılarǵa media aldınnan kóriwleri sıyaqlı bay mazmundı jiberiw ushın paydalana aladı. Messages App Store dúkanında úsh navigaciya maydanı bar: Tańlawlı, Kategoriyalar hám Basqarıw.

Qosımsha kóplegen vizual effektlerdi qosıw ushın jańalandı. Mısalı, sóylesiw kóbikleri alıwshı qabıl etken waqıtta kóretuǵın «qattı» yamasa «jumsaq» animaciya menen jiberiliwi múmkin. «Kórinbeytuǵın sıya» effekti alıwshı onıń ústinen sıypamaǵanǵa shekem xabardı jasırıp turadı. Sharlar, konfetti yamasa feyerverkler sıyaqlı tolıq ekranlı effektler jiberiliwi múmkin. Sonday-aq, Apple Watch-qa uqsas óz-ara tásirler ushın qollap-quwatlaw bar, mısalı, tez eskizler jiberiw hám paydalanıwshınıń júrek urıwın jazıp alıw hám jiberiw sıyaqlı. Ekran hám kóbik effektlerin paydalanıw ushın, Háreketti Azaytıw sazlawı óshiriliwi kerek.

Messages endi paydalanıwshılarǵa qoldan jazılǵan eskertpeler jiberiwge múmkinshilik beredi. Bul iPhone ushın qurılmanı landshaft rejimine burıw arqalı (iPad paydalanıwshıları ushın landshaft yamasa portret) hám keyin qoldan jazıw belgisin basıw arqalı islenedi. Messages qosımshası jaqında qollanılǵan eskertpelerdi avtomat túrde saqlaydı, bul olardı qaytadan jiberiwdi ańsatlastıradı. Qoldan jazılǵan xabardı qosımshanı óshiriw sıyaqlı usıl menen óshiriwge boladı; xabardı basıp turıp, Óshiriw túymesin basıw arqalı. Xabardı súwret faylı retinde de saqlawǵa boladı.

Jańa emodziler qosıldı, sonday-aq emodzilerge baylanıslı qosımsha funkciyalar da. Eger xabarlar úsh emodzige shekem hám tekstsiz jiberilse, emodziler 3 ese úlkenirek kórinedi, klaviatura endi qollanatuǵın emodzilerdi boljay aladı hám emodzi almastırıw funkciyası xabarlardaǵı sózlerdi sáykeslestiriwge hám olardı sol bir mánistegi emodziler menen almastırıwǵa háreket etedi.

Game Center qosımshası alıp taslanǵanlıqtan, Messages endi doslardı oyınǵa shaqırıw sıyaqlı háreketlerdi basqaradı.

Oqıw tuwralı xabar endi barlıq kontaktlar ushın emes, al jeke kontaktlar ushın iske qosıwǵa yamasa óshiriwge boladı.

Tapbacks qosıldı, bul paydalanıwshılarǵa muhabbat, unatıw, unatpaw, kúliw, kúsheytiw yamasa soraw menen xabarlarǵa reaksiya bildiriwge múmkinshilik beredi.

### Muzıka
Muzıka qosımshası qolaylılıqqa itibar berilip, qayta dizayn etildi. «Siz ushın» bólimi qayta shólkemlestirilip, kúndelikli muzıka usınısların beretuǵın pleylist bar. «Jańa» beti «Kóriw» dep qayta ataldı. Júklep alınǵan muzıka ushın «Júklep Alınǵan Muzıka» dep atalatuǵın jańa bet qosıldı.

Endi iOS 10 da qosıq tekstlerin qosımsha ishinde kóriwge boladı. «Izlew» beti sońǵı hám trendtegi izlewlerdi óz ishine aladı. «Optimallastırılǵan Saqlaw» opciyası paydalanıwshınıń kóp waqıttan berli tıńlamaǵan júklep alınǵan muzıkasın alıp taslaydı.

### Jańalıqlar
Jańalıqlar (News) qosımshası, Muzıka jaylasıwınan úlgi alıp, qalıń bas sózlerdi hám qayta dizayn etilgen «Siz ushın» betinde gazetaǵa uqsas jaylasıwdı óz ishine alıw ushın qayta dizaynlandı. Jańalıqlar sonday-aq jazılıwlardı qollap-quwatlaydı hám shuǵıl jańalıqlar ushın xabarlandırıwlar beredi.

### Jazıwlar
Jazıwlar qosımshasında endi birge islesiw funkciyası bar. Bul paydalanıwshılarǵa jazıwdı bólisiwge hám basqa paydalanıwshılar menen birge islesiwge múmkinshilik beredi, olar jazıwǵa tekst qosa aladı hám óshire aladı. Paydalanıwshılar «adam hám plyus belgisi bar sarı dóńgelek belgishe» ni basıp, keyin tekst, elektron pochta yamasa silteme arqalı mirátnamalar jibere aladı.

### Fotolar
Apple tereń oqıtıw múmkinshiliklerin Photos qosımshasında sortlaw hám izlew ushın qostı.

Jańa «Estelikler» funkciyası baylanıslı fotolardı avtomat túrde tanıydı hám toplaydı hám qısqa, bólisiwge bolatuǵın muzıkalıq videolar jaratadı. Jergilikli betti tanıw funkciyası belgili bir adamlardıń súwretlerin birge jıynaw ushın qosıldı.

iOS 10 paydalanıwshılarǵa jańa «Belgilew» funkciyasın paydalanıp, fotoda sızıwlar hám tekst qosıwǵa múmkinshilik beredi. Eger paydalanıwshı Belgilew járdeminde Tikkeley Súwretti (Live Photo) redaktorlasa, súwret qozǵalmaytuǵın súwretke aylanadı.

Tikkeley Súwretler endi Photos qosımshası arqalı redaktorlawǵa boladı. Bul paydalanıwshılarǵa klipti qısqartıwǵa, turaqlı ramkanı ózgertiwge, filtr qosıwǵa hám Tikkeley Súwretke cifrlı súwret stabilizaciyasın qosıwǵa múmkinshilik beredi, usılayınsha ol «júdá tegis» boladı.

Qosımsha jáne de jańalanǵan avto-jaqsılaw funkciyasına iye hám «Jarqıraw» slayderin qosadı.

### Telefon
Telefon qosımshası alınǵan vizual dawıslı xabarlardı transkripciyalay aladı.

Siri kiretuǵın qońıraw etiwshilerdiń atın hám telefon nomerin járiyalay aladı. Sistema kiretuǵın qońırawlar waqtında qońıraw ekranında gúmanlı spam qońıraw etiwshilerdi belgiley aladı.

Kontaktlar «Ayrıqsha jaǵdaydı aylanıp ótiw» ushın iske qosıwǵa boladı, onda telefon tańlanǵan kontaktlardan xabarlandırıw alǵanda, hátte «Kesent etpeń» rejiminde de, bárqulla dawıslar hám vibraciyalar shıǵaradı.

Tańlawlılar ekranında, paydalanıwshılar hár bir tańlawlı kontakt bir basıw menen qaysı háreketti iske qosatuǵının sáykeslendire aladı, sonıń ishinde qońıraw etiw, FaceTime, SMS yamasa elektron pochta bar.

Paydalanıwshılar dawıslı xabarlardı AirDrop, iMessage, iCloud Drive hám bólisiw menyusı arqalı basqa qosımshalar arqalı saqlay aladı.

### Safari
Apple Pay endi Safari qosımshası arqalı qoljetimli.

Paydalanıwshılardıń bir waqıtta qansha bet asha alatuǵınında sheklew joq.

Qollap-quwatlanatuǵın iPad-larda, Safari eki Safari brauzer betin bir-biriniń qasında 50/50 rejiminde kóriw ushın unikal «Bólip Kóriw» funkciyasına iye.

Paydalanıwshılar sonday-aq belgili betlerde gilt sózlerdi izley aladı, bir basıw menen barlıq betlerdi jaba aladı, hám artı belgisin uzaq basıw arqalı jaqında jabılǵan betlerdi qayta asha aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen birge Bet belgileri hám Oqıw Dizimi ishinde elementlerdi izley aladı.

### TV
iOS 10.2 jańalanıwına «TV» qosımshası kiredi. Tek Amerika Qurama Shtatlarında ǵana qoljetimli bolǵan qosımsha, hár bir xızmet bul funkciyanı qollap-quwatlasa, hár túrli video qosımshalarınan alınǵan kontenttiń ápiwayı, birtutas tájiriybesin usınadı. Jańa qosımsha aldıńǵı iOS versiyalarında tabılǵan Videolar qosımshasın almastıradı.

## Baǵdarlamashılar ushın API-ler
iOS 10 úshinshi tárep baǵdarlamashılarına úsh tiykarǵı iOS sistema qosımshalarına hám xızmetlerine kiriwge múmkinshilik beredi: Siri, iMessage hám Maps. Baǵdarlamashılar:

* Belgili bir iskerliklerdi Siri dawıslı buyrıqlarına aylandıra aladı, bul paydalanıwshılarǵa Siri jeke járdemshisine dawıslı sorawlar aytıwǵa hám Siridiń sáykes qosımshalardan nátiyjeler qaytarıwına múmkinshilik beredi. Siri menen integraciyalanıwı múmkin bolǵan qosımshalar tómendegiler menen sheklengen: xabarlar jiberiw, qońırawlar baslaw, tólemlerdi jiberiw hám soraw, fotolar hám videolar izlew, taksi yamasa birge júriw xızmetlerine buyırtpa beriw hám shınıǵıwlardı basqarıw.
* iMessage App Store-ǵa arnawlı qosımshalar qosa aladı, bul paydalanıwshılarǵa unikal stikerler toplamın qosıwǵa, bay mazmundı bólisiwge yamasa belgili bir qosımsha funkciyaları menen iMessage sóylesiwi ishinde tolıǵı menen óz-ara tásir etiwge múmkinshilik beredi.
* Apple Maps-ke keńeytpeler qosa aladı, usılayınsha kartada paydalı bolǵan arnawlı funkciyaları bar qosımshalar, mısalı restoran-bronlaw qosımshası, qosımsha funkciyasın tikkeley Maps qosımshası ishinde basqarıw ushın karta xızmeti menen integraciyalanıwı múmkin.

iOS 10 úshinshi tárep kamera qosımshalarına RAW súwret formatındaǵı súwretlerdi túsiriwge múmkinshilik beredi. Adobe kompaniyasınıń DNG RAW formatında fotosúwret túsiriwdi qollap-quwatlaw keminde 12MP kamerası bar hám onı qollap-quwatlaytuǵın úshinshi tárep qosımshası bar qurılmalar menen sheklengen, sebebi Apple bul funkciyanı jergilikli Kamera qosımshasında iske qospaǵan.

iOS 10 VoIP qosımshalarına CallKit API-n paydalanıw arqalı Telefon hám FaceTime qosımshaları menen birdey funkciyaǵa hám interfeyske iye bolıwǵa múmkinshilik beredi.

## Alıp taslanǵan funkciyalar
PPTP VPN protokolın jergilikli qollap-quwatlaw alıp taslandı. Apple qáwipsizirek dep esaplaytuǵın alternativ usıllardı usınıs etedi.

Xabarlandırıw Orayında xabarlardı qosımsha boyınsha toparlaw hám xabarlardıń tártibin sáykeslestiriw opciyaları alıp taslandı.

Game Center qosımshası, macOS Sierra-daǵıday, alıp taslandı. Xızmet toqtatılmadı hám oyınlar arqalı qoljetimli bolıp qaldı.

«Qulıplawdı ashıw ushın sıypaw» funkciyası alıp taslandı. Onıń ornına «Qulıplawdı ashıw ushın Bas túymesin basıń» degenge almastırıldı.

## Qabıl etiliwi
Óz sholıwında, The Verge jurnalisti Diter Bonı iOS 10-da kirgizilgen jańa funkciyalardıń «Appledıń bir neshe jıllardan berli óz ústinde jumıs islep atırǵan ayırım dizayn hám óz-ara tásir ideyalarınıń evolyuciyası» ekenin jazdı. Ol iMessage-diń «óz aldına platformaǵa aylanıp atırǵanın» jazdı hám keńeytpelerdiń tiyisli qosımshalardı ashıwdı talap etpesten, qosımshalardan informaciyaǵa kiriw múmkinshiligin ańlatatuǵının unatqanı menen, jańa iMessage interfeysiniń túsiniksiz ekenin hám «úshinshi tárep qosımshaları, stikerler, aqılǵa sıymaytuǵın konfetli effektleri hám barlıq jerdegi emodzilerdiń» paydalanılıwı «qorqınıshlı tús» ekenin jazdı, degen menen sózin «yamasa bálkim bul qorqınıshlı tús emes, al ájayıp dúnya shıǵar. Ózińiz sheshiń» dep juwmaqladı. Siridegi úshinshi tárep qollap-quwatlawına kelsek, ol bunı «ájayıp» dep atadı, biraq qosımshalardıń sheklengen klasın («qońırawlar, xabar almasıw, tólemler, fotolar, saparlardı bólisiw qosımshaları, ayırım CarPlay sistemaları hám shınıǵıwlar») atap ótti hám geyde processti juwmaqlaw ushın túymeni basıw kerek bolatuǵının ayttı. Qosımsha integraciyalarınan tısqarı, ol Siridi sınǵa alıp, «Siri siz eslegennen kóbirek aqıllı bolıp ketpegendey» dep jazdı. Bon Photos qosımshasındaǵı jańa mashinalıq oqıtıw texnologiyasın unattı, ol Appledıń súwretti tanıw texnologiyasınan «tásirlengenin» jazdı, onıń jergilikli qurılmada orınlanatuǵının atap ótti, biraq qátelik dárejesin sınǵa aldı, ol texnologiyanı Google Photos penen salıstırıp, bir qádem aldında dep esapladı. Bon Muzıka hám Kartalar qosımshalarınıń jańa dizaynların unattı, ekewiniń de qayta dizaynınıń «jaqsılıqqa» ekenin ayttı. Bonǵa ásirese jańa qulıplaw ekranı unadı, ol jerde ol xabarlandırıw kóbiklerin kóbirek informaciya alıw ushın 3D Touch penen basıw múmkinshiligin, barlıǵın telefon qulpın ashpastan islew múmkinshiligin atap ótti. Onıń unatqan basqa kishi jańa funkciyaları arasında «óshiriletuǵın» qosımshalar, bas ekran belgisine 3D Touch penen basqanda jańalanǵan «vidjetler» hám Apple News-tegi shuǵıl jańalıqlar xabarlandırıwları bar edi. Ulıwma alǵanda, Bon iOS 10 dı «Ele de diywal menen qorshalǵan baǵ, biraq kóbirek qapıları bar» dep atadı.

Engadget xızmetkeri Devindra Xardavarı iOS 10 nıń Applediń «tiykarınan margaritti jaltıratıw» ekenin jazdı. Xardavar relizdegi tiykarǵı ózgerislerdiń vizual interfeyske emes, al funkciyalarǵa baǵdarlanǵanın atap ótti. Ol qulıplaw ekranınıń endi «burınǵıǵa qaraǵanda ádewir sáykeslestiriletuǵın» bolǵanın jazdı. Ol 3D Touch-qa qosılǵan jańa funkciyalardı maqtap, onıń «aqırında paydalı sezilgenin» jazdı, ol jerde oǵan «3D Touch OS-nıń derlik hár bir bóliminde isleytuǵını» unadı. iMessage-ge kelsek, ol onda «ásirese paydalı» bolǵan jańa funkciyalar bar ekenin jazdı, sonıń ishinde basqalar qarap turǵanda sóylesiwdegi tekstti jasırıp turatuǵın «Kórinbeytuǵın sıya» bar, biraq paydalanıwshı interfeysin sınǵa alıp, onıń «biraz islewdi talap etetuǵının» jazdı. Jańa Photos qosımshasındaǵı «Estelikler» funkciyası «ádette jaqsı shıqtı», biraq «olar ele de rawajlanıw procesinde ekeni anıq» dep jazdı. Xardavar jańa Apple Music qosımshasın maqtadı, biraq «shın mánisinde, hár qanday nárse sońǵı iteraciyadan jaqsıraq» dep qostı. Oǵan sonıń menen birge tekstlerdi qollap-quwatlawı da unadı. Ol Siri diń úshinshi tárep qollap-quwatlawı «haqıyqatında paydalı bola basladı» dep jazdı, biraq anıqlıq máselelerine ushıradı. Ol iOS 10 Google diń Android operaciyalıq sistemasında burın kórilgen funkciyalardı qossa da, mobil sanaat «uyatsız túrde básekilesten «ilhamlanıp» atırǵanın» jazıw menen juwmaqladı. Onıń juwmaǵında «iOS 10 sonda da bekkem operaciyalıq sistemaǵa paydalı ózgerisler toplamı» ekeni aytıladı.

2016-jıldıń oktyabr ayında, dáslepki relizinen bir ay ótkennen soń, iOS qurılmalarınıń 54%-i iOS 10 da islep atır edi, bul ótken jılǵı iOS 9 dıń relizine salıstırǵanda «biraz ásterek ótiw» boldı, MacRumors-tan Tim Xardvik bul nátiyjeniń ayırım qurılmalardı óshirip qoyǵan hám «ayırım [paydalanıwshılardı] jańalanıwdı júklep alıwdan bas tartıwǵa» sebep bolǵan dáslepki reliz máseleleri sebepli bolǵanın boljadı. Paydalanıwshılardıń qabıllawı 2017-jıldıń yanvar ayında aktiv qurılmalardıń 76%-ine, 2017-jıldıń fevral ayında 79%-ine, 2017-jıldıń iyun ayında 86%-ine, 2017-jıldıń iyul ayında 87%-ine, hám iOS 11 relizinen aldın 2017-jıldıń sentyabr ayında 89%-ine jetti.

## Máseleler

### Qayta tiklew rejimi máseleleri
2016-jılı 13-sentyabrde iOS 10 nıń dáslepki jámiyetlik shıǵarılıwı sımsız jańalanıw arqalı kóplegen iPhone hám iPad-lardı qayta tiklew rejimine jiberdi, bul qurılmalardıń jańalanıwdı qayta sınaqtan ótkiziw yamasa qurılmanı zavod sazlawlarına qaytarıw ushın iTunes ornatılǵan Mac yamasa JK-ge jalǵanıwın talap etti. Apple dárhal iOS 10.0.1 di shıǵardı hám keshirim soradı.

### Lokal rezerv kóshirme shifrlaw máseleleri
2016-jıldıń sentyabr ayında iTunes penen islengen lokal iOS rezerv kóshirmeleriniń shifrlanıwı iOS 9 da isleytuǵın qurılmalarǵa salıstırǵanda iOS 10 qurılmaları ushın hálsizirek ekeni anıqlandı. Rossiyalı programmalıq támiynat firması ElcomSoft iOS 10 rezerv kóshirme processiniń bir neshe qáwipsizlik tekseriwlerin ótkizip jibertuǵının, bul parol sınaqların «shama menen 2,500 ese» tezletip, sekundına 6 million parol sınaǵına múmkinshilik beretuǵının anıqladı, al iOS 9 ushın sol bir processte ElcomSoft sekundına 2,400 parol sınaǵın qollanǵan edi. Firma bunıń tásiriniń «júdá awır» ekenin ayttı. Apple máseleni moyınlap, qáwipsizlik jańalanıwın shıǵarıwdı jobalastırıp atırǵanın ayttı, biraq sonıń menen birge iCloud rezerv kóshirmeleriniń tásir etpegenin de málimledi. iOS 10.1 jańalanıwınan keyin máseleni dúzetti.

### Batareyanıń óshiwi hám páseytiw
Ayırım iOS 10.1.1 paydalanıwshıları ózleriniń qurılmalarınıń 30% batareya zaryadında yamasa onıń átirapında kútilmegende óship qalıwǵa beyim ekenin xabarladı (bir paydalanıwshı batareya procentiniń 30%-ten 1%-ke kútilmegende túsip ketip, óship qalatuǵının, biraq zaryadqa qoyǵanda ele de 30% bolıp kórinetuǵının súwretledi). Apple bul qátelikti iOS 10.2 de diagnostikalaw procesin basladı hám iOS 10.2.1 relizinen keyin bul óshiwlerdiń iPhone 6S modellerinde «80%-ten aslam» hám iPhone 6 modellerinde «70%-ten aslam» azaytqanın ayttı. Sonday-aq kútilmegende óship qalǵannan keyin qurılmanı quwat deregine qospastan qayta júklew múmkin boldı.

2017-jıldıń dekabr ayında paydalanıwshınıń bir etalonı batareyanı almastırǵannan keyin ónimliktegi ózgerislerdi kórsetkennen soń, Appledıń batareya jaǵdayına qaray eski iPhone modelleriniń ónimligin qasaqana sheklep atırǵanı haqqında gáp sózler payda boldı, ásirese iPhone 6S-te (ol, bólek bir máselede, sonday-aq sistema turaqsızlıǵına alıp keletuǵın batareya óndirisinde de jeke jaǵdaylarǵa iye bolǵan). Geekbench baǵdarlamashıları iOS 10.2.1 hám onnan keyingi versiyalarda isleytuǵın iPhone 6 qurılmalarında hám iOS 11.2 hám onnan keyingi versiyalardaǵı iPhone 7 qurılmalarında etalon kórsetkishlerinde áhmiyetli tómenlewler bolǵanın tastıyıqladı. Olar Appledıń jańa iPhone modelleriniń satılıwın arttırıw ushın jobalastırılǵan góneriw siyasatların kirgizip atırǵanı haqqında qáweterlerge alıp keldi, bul tartıs Batterygate dep ataldı.

Sol aydıń aqırında Apple iOS 10.2.1 versiyasınan baslap, sistema turaqlılıǵın saqlap qalıw ushın, ásirese batareyaları suwıq hawa-rayı, jası yamasa tómen zaryad sıyaqlı jaǵdaylarda «joqarı tok talapların támiyinlewge uqıplılıǵı azayǵan» eski iPhone modellerinde ónimlilikti basqarıw texnikaların qollanıp atırǵanın moyınladı. Apple bul ilajlardıń «klientler ushın eń jaqsı tájiriybeni támiyinlewge, oǵan ulıwma ónimlilik hám olardıń qurılmalarınıń ómirin uzaytıwǵa» járdemlesiw ushın ámelge asırılǵanın málimledi. Kompaniya 2018-jıl dawamında kepilliksiz batareya almastırıwlarına jeńillik usınatuǵının járiyaladı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__