Transformerler (film)

**Transformerler** (ingl. *Transformers*) – 2007-jılǵı amerikalı ilimiy-fantastikalıq film, Hasbro oyınshıq kompaniyasınıń usınday atamadaǵı oyınshıqlar jıynaǵına tiykarlanǵan. Filmge Maykl Bey rejissyorlıq etken, scenariyin Roberto Orchi hám Aleks Kurcman jazǵan. Filmde Sem Uituiki rolinde Shaya LaBaf túsken, ol qaharman Avtobotlar menen jawız Deseptikonlar – formasın ózgerte alatuǵın eki topar bóten robot arasındaǵı urısqa qatnasıp qalǵan jasóspirim. Avtobotlar da, Deseptikonlar da ózleriniń tuwılǵan planetası Kibertrondı wayran etken urısta jeńiske erisiw ushın OllSpark dep atalatuǵın kúshli artefakttı izleydi. Filmde sonday-aq Tayriz Gibson, Djosh Dyuamel, Entoni Anderson, Megan Foks, Reychel Teylor, Djon Turturro hám Djon Voyt oynaǵan, al Optimus Praym hám Megatronnıń daw**ı**sı bolsa sáykes túrde Piter Kallen hám Xyugo Uiving tárepinen berilgen.

Don Merfi dáslep G.I. Joe filmin islewge qızıqtı, biraq 2003-jılı AQSH Iraq penen urısqa kirgennen keyin Transformerler filmin islewge sheshim qabıl etti. Merfi hám Tom DeSanto 2003-jılı joybardı rawajlandırdı, hám DeSanto scenariy dizbegin jazdı. Kelesi jılı Stiven Spilberg atqarıwshı prodyuser retinde qatnasıp, scenariydi jazıw ushın Roberto Orchi hám Aleks Kurcmandı jallaǵan. AQSH Qurallı Kúshleri hám General Motors sıńar kompaniyası syomka barısında kólik hám samolyotlardı qarızǵa berdi, bul óndiriske baylanısqan qarjılardı únemledi hám urıs saxnalarına realizm qostı. Hasbro kompaniyasınıń filmdi rawajlandırıw kampaniyası hár túrli kompaniyalar menen birgelikte jumıs alıp barıwdı óz ishine aldı; reklama virallı marketing kampaniyasın, prelyudiya komiks kitapları, oyınshıqlar hám basqa kitaplardıń koordinaciyalanǵan jariyalanıwın, sonday-aq General Motors, Burger King hám eBay sıyaqlı kompaniyalar menen ónim jaylastırıw kelisimlerin óz ishine aldı.

Transformerler 2007-jılı 10-iyunde Seuldegi N Seul minarasında premerasın ótkerdi hám 2007-jılı 3-iyulde AQSHta Paramount Pictures arqalı kórsetildi. Film dúnya júzi boyınsha 709.7 million dollar tabısqa erisip, 2007-jıldıń besinshi eń kóp tabıs tapqan filmi boldı, AQSHta boljam boyınsha 46 million bilet satıldı. Film sınshılardan aralas pikirler aldı, háreket izbe-izligi, vizuallıq effektler hám ses dizaynı maqtawǵa ılayıq dep bahalandı, al ayırım personajlarǵa ajıratılǵan ekran waqtı hám ónim jaylastırıwdı qollanıw sınǵa ushıradı. Film Vizuallıq effektler jámiyetinen tórt sıylıq aldı hám 80-Akademiya sıylıqlarında Eń jaqsı vizuallıq effektler, Eń jaqsı ses montajı hám Eń jaqsı ses miksingi nominaciyalarına usınıldı. Onnan keyin Fallen's Revenge (Qulaǵannıń óshin alıw) atlı dawamı túsirildi hám tabıslı film seriyasına aylandı.

## Syujet
Kibertron planetası eki Transformerler toparı arasındaǵı puqaralıq urıs sebebinen wayran bolǵan, bular – Optimus Praym basshılıǵındaǵı Avtobotlar hám Megatron basshılıǵındaǵı Deseptikonlar, olar barlıq Kibertron tirishiliginiń dáregi bolǵan tekshe tárizli obekt OllSpark ushın urısqan. Avtobotlar OllSparkti Kibertrondı qayta qurıw hám urıstı toqtatıw ushın tabıwdı qáleydi, al Deseptikonlar bolsa onı pútkil álemdi basıp alıw ushın paydalanıwdı qáleydi. Megatron OllSparkti Jerde taptı, biraq Arktika aymaǵına qulap tústi hám muzǵa qatıp qaldı. Kapitan Archibald Uituiki hám onıń izertlewshiler toparı 1897-jılı tosattan Megatrondı tawıp aldı. Kapitan Uituiki abaysızda Megatronnıń navigaciya sistemasın aktivlestirip jiberdi, nátiyjede onıń kóz áynegine OllSparktiń jaylasqan jeriniń koordinataları basılıp qaldı. AQSH húkimetiniń qupıya shólkemi Sektor 7 Kolorado dáryasınan OllSparkti tabadı hám onıń energiya nurlanıwın jasırıw ushın átirapına Xuver bógetin quradı. Ele de muzlap turǵan Megatron usı obektke alıp kelinedi hám adamzat texnologiyasın rawajlandırıw ushın keri injeneriyaǵa ushıraydı.

Házirgi waqıtta Deseptikonlar – Blekaut, Skorponok, Frenzi, Barikeyd, Starskrim, Bonkrasher hám Brawl – Jerge tústi hám Jer kólikleri sıyaqlı sırtqı kórinisti ózlestirdi. Blekaut hám Skorponok Qatardaǵı AQSH SOSSENT áskeriy bazasına hújim etip, Megatron hám OllSparktiń jaylasqan jerin tabıw ushın AQSH áskeriy tarmaǵına buzıp kiriwge urınadı. Olardıń missiyası baza xızmetkerleri tarmaq kabelin úzgennen keyin toqtap qaladı. Blekaut bazanıń qalǵan bólimlerin joq qılıp atırǵanda, Kapitan Lennoks, Serjant Epps hám robotlardıń foto dálillerine iye bolǵan olardıń kishi topardaǵı aman qalǵanları qırǵınnan qashıp qutıladı, biraq olardı Skorponok quwıp jetedi, biraq hawa hújimleri arqalı ol keyin sheginiwge májbúr boladı. Lennoksıń toparı Transformerlerdiń bronyalarına qarsı jalǵız tásirli qurallar – joqarı ıssılıqlı oqlar ekenin anıqlaydı. Blekauttıń sátsizliginen keyin, Frenzi Hawa Kúshleriniń №1 samolyotına jasırın kirip, áskeriy tarmaqqa basıp kiriwge urınadı hám bul waqıtta virus jaylastıradı. Ol Kapitan Uituikidiń kóz áynegine basılıp qalǵan kartanı tabadı, ol házir onıń áwladı Sem Uituikige tiyisli. Frenzi hám Barikeyd Semniń Los-Andjelestegi jaylasqan jerin izley baslaydı.

Avtobotlardıń biri Bamblbi de Jerde júr, ol 1976-jılǵı Shevrole Kamaro túrinde jasırınǵan, hám onı Sem óziniń birinshi kóligin satıp alıw waqtında satıp aladı. Bamblbi oǵan ózi unatqan qız Mikaela Beynsti qolǵa kirgiziwge járdem beredi. Bamblbi túnde ketip Avtobotlarǵa baǵdarlaw signalın jiberedi, hám Sem onı robot túrinde kórip qaladı. Barikeyd Semdi qorshap alıp, Archibaldtıń kóz áynegin talap etedi, biraq Bamblbi onı hám Mikaelanı qutqarıp aladı. Bamblbi 2007-jılǵı Shevrole Kamaronı skanerlep túrin jańalaǵannan soń, olar Avtobotlar menen jolıǵadı: Optimus, Djaz, Ayronxayd hám Retchet – olar Jerge túsip, Jer kólikleri túrin ózlestirgen. Sem, Mikaela hám Avtobotlar Semniń úyine qaytıp, kóz áynekti aladı. Kóp uzamay Seymur Simmons basshılıǵındaǵı Sektor 7 agentleri Sem hám Mikaelanı qamawǵa alıw ushın keledi, hám Avtobotlar olardı qutqarıwǵa urınǵannan keyin Bamblbidi qolǵa túsiredi.

Mobil telefon túrinde jasırınǵan Frenzi jasırın túrde toparǵa Xuver bógetine erip baradı hám Megatrondı azat etedi. OllSparkti tapqan Frenzi basqa Deseptikonlarǵa xabar beredi. Sem Sektor 7 agentlerin Bamblbidi bosatıwǵa kóndiredi, sóytip ol OllSparkti Optimus Praymǵa jetkere aladı. Frenzidiń virusı dúnya júzilik baylanıslardı toqtatqan, biraq eki xaker, Meggi Medsen hám Glen Uitman, Hawa Kúshleri menen baylanıs ornatıwǵa erise aladı. Avtobot-adam konvoyı Missiya qalasına Hawa Kúshlerin basqarıw ushın radio alıw hám Deseptikon kúshleri konvoyǵa hújim qılǵan waqıtta OllSparkti qorǵawǵa alıw ushın baradı. Bolǵan urısta Brawl, Bonkrasher, Frenzi, Djaz hám Blekaut óltiriledi. Sem OllSparkti Megatronnıń kókiregine urıp kirgizip, onı óltiredi hám OllSparkti joq qıladı. Optimus Megatronnıń denesinen OllSparktiń bir bólegin aladı, biraq onıń buzılıwı menen olardıń Kibertron ata jurtın qayta tiklewge bolmaytuǵının túsinedi. AQSH húkimeti Sektor 7 ni jabadı hám ólgen Deseptikonlardı Lavrentiy tereńligine taslaydı. Sem hám Mikaela qatnasıqların baslaydı, al Optimus bolsa basqa tiri qalǵan Avtobotlarǵa signal jiberip, olardı Jerge shaqıradı.

## Aktyorlar quramı


* Shaya LaBaf - Sem Uituiki: Jerdiń aqırǵı úmiti bolǵan úlken sırdı tosattan ashqan Arktika izertlewshisiniń jas áwladı.
* Tayriz Gibson - Serjant Robert Epps: AQSH Hawa Kúshleriniń Urıs Baqlawshısı hám Qatardaǵı AQSH SOSSENT bazasındaǵı Arnawlı Operaciyalar toparınıń texnikalıq serjantı, sonday-aq Lennoksıń jaqın dostı. Gibson bul rolge alınbastan aldın, Eshli Uoltersqa usı rol usınılǵan edi, biraq ol Ullıbritaniyada gónergen kishi ǵárezsiz filmde oynaw ushın kelisim dúzgenligi sebepli bas tarttı.
* Djosh Dyuamel - Kapitan Uilyam Lennoks: Qatardaǵı Armiya reyndjerler toparınıń jaqsı hám sadıq miynetkesh basshısı, ol Sem hám basqalar menen awqamlasadı.
* Entoni Anderson - Glen Uitman: Meggidiń xaker dostı.
* Megan Foks - Mikaela Beyns: Semniń klaslası, ol óziniń sudalanǵan ákesinen er jetken kólik urlaw kónlikpeleri menen Semge missiyasın orınlawǵa járdem beredi.
* Reychel Teylor - Meggi Medsen: AQSH Qorǵanıw ministrligi tartqan burınǵı AQSH qáwipsizlik agentliginiń maǵlıwmat analizshisi.
* Djon Turturro - Mayor agent Seymur Simmons: Mámleketlik Sektor 7 Aldıńǵı Qatar Izertlew Bóliminiń arnawlı agenti.
* Djon Voyt - Djon Keller: AQSH Qorǵanıw ministri.
* Maykl O'Nil - Tom Banashek: Sektor 7 basshısı.
* Kevin Dann - Ron Uituiki: Semniń ákesi.
* Djuli Uayt - Djudi Uituiki: Semniń anası.
* Amori Nolasko - Xorxe "Fig" Figeroa: Qatardaǵı SOSSENT bazasınıń qıyratılıwınan aman qalǵan Arnawlı Operaciyalar áskeri, sonday-aq Kapitan Lennoks toparınıń aǵzası.
* Zak Uord - Birinshi Serjant Donnelli: Kapitan Lennoks toparınıń aǵzası.
* U. Morgan Sheppard - Kapitan Archibald Uituiki: Semniń eń úlken babası, ol Arktika aymaǵın izertlep júrip abaysızda Megatronnıń navigaciya sistemasın aktivlestirip jibergen.
* Berni Mak - Bobbi Boliviya: Qollanılǵan kólik satıwshısı.
* Djon Robinson - Mayls Lankaster: Semniń jaqın dostı.
* Trevis Van Uinkl - Trent DeMarko: Mikaelanıń burınǵı jigiti.
* Omar Benson Miller - Glenniń aǵayini.
* Glenn Morshouer - Polkovnik Sharp ("SOSSENT serjantı" dep titrde kórsetilgen)
* Sherri Sheperd - Ronda (tek IMAX qayta shıǵarılǵan versiyasında)


### Sesler

* Piter Kallen - Optimus Praym: Avtobotlar basshısı, ol kók hám qızıl 1994-jılǵı Peterbilt 379 yarım tirkemeli júk mashinasına aylanadı. Kallen burın 1980-jıllardaǵı dáslepki multfilmde Optimus Praymniń sesin bergen edi hám ol bul roldi qayta oynaw ushın tańlandı.
* Mark Rayan - Bamblbi: Avtobot barlawshısı hám Semniń jańa qorǵawshısı, ol sarı hám qara Shevrole Kamaroǵa aylanadı (dáslep 1976-jılǵı model, keyinirek filmde 2007-jılǵı model).
* Darius MakKrari - Djaz: Optimustıń orınbasarı, ol gúmis 2006-jılǵı Pontiak Solstiske aylanadı.
* Robert Foksvort - Retchet: Avtobot shıpakeri, ol sarı 2007-jılǵı izlew hám qutqarıw Xammer H2 tez járdem kóligine aylanadı.
* Djess Xarnell seslendirgen
** Ayronxayd: Avtobot qural-jaraq eksperti, ol qara 2006-jılǵı GMC Topkik C4500 túrine aylanadı.
** Barikeyd: Deseptikon barlawshısı hám tergewshi, ol qara 2007-jılǵı Salin S281 policiya mashinasına aylanadı.
* Djim Vud - Bonkrasher: Deseptikon áskeri, ol Baffalo H mina qorǵawlı kóligine aylanadı.
* Rino Uilson - Frenzi: Deseptikon xakeri hám Barikeydtiń járdemshisi, ol PGX Bumboksqa, keyinirek Nokia 8800ge aylanadı. Bul rol Govard Sternge usınılǵan edi, biraq onıń agenti onı bas tartıwǵa kóndirgennen keyin ol bas tarttı.
* Charli Adler - Starskrim: Megatronnıń orınbasarı, ol Lokxid Martin F-22 Raptorına aylanadı. Adler burın dáslepki seriyadaǵı bir neshe personajǵa ses bergen, olardıń ishinde ásirese Silverboltqa.
* Xyugo Uiving - Megatron: Deseptikonlar basshısı, ol gúmis Kibertron samolyotına aylanadı. Bul rolge Frenk Uelkerdi qaytarıw múmkinshiligi qaralǵan edi, biraq filmniń DVD túsindirmesine muwapıq, Bey onıń sesin sáykes kelmeydi dep esaplaǵan, sonlıqtan Uiving tańlanǵan. Uiving bul rolden ketkennen keyin, Uelker keyingi dawamlarda Megatron sesin qaytadan beriwge qayttı.

### Sóylemeytuǵın personajlar

* Blekaut: MH-53J Pave Low III vertolyotına aylanatuǵın Megatronnıń úshinshi basshısı.
* Devastator / Brawl: Kúsheytilgen M1A1 Abrams tankine aylanatuǵın Deseptikon qıyratıwshı qánigesi.
* Skorponok: Skorpionǵa uqsas Deseptikon hám Blekauttıń járdemshisi.

Fayl:Optimusprimealtmoviemode.jpg|Optimus Praymdı sáwlelendiriw ushın qollanılǵan Peterbilt 379
Fayl:BumblebeeCamaro-02.jpg|Bamblbidi sáwlelendiriw ushın qollanılǵan Chevrolet Camaro avtomobilleriniń biri
Fayl:Jazz-realcar.jpg|Djazdı sáwlelendiriw ushın qollanılǵan Pontiac Solstice
Fayl:Ironhide-movievehicle.jpg|Ayronhaydtı sáwlelendiriw ushın qollanılǵan GMC Topkick
Fayl:Hummer_H2_Transformer.jpg|Retchetti sáwlelendiriw ushın qollanılǵan Hummer H2.


## Islep Shıǵarıw

### Rawajlandırıw
Don Merfi dáslep G.I. Joe filminiń adaptaciyasın rejelestirgen edi, biraq 2003-jıldıń martında Amerika Qurama Shtatları Irakqa basıp kiriwdi baslaǵanda, Hasbro onıń ornına Transformerler franshizasın adaptaciyalawdı usındı. Tom DeSanto serialdıń ıqlasbenti bolǵanlıǵı sebepli Merfige qosıldı. Olar komiks jazıwshısı Saymon Furman menen ushırastı hám Generation 1 multfilmi hám komikslerin ózleriniń tiykarǵı tásiri retinde keltirdi Olar Stvorennya Matricasın ózleriniń syujet strukturası etti, biraq Merfi onı "Matrica" filmler seriyası sebepli qayta at qoydı,. biraq keyinnen sikvelde qaytadan paydalanıldı. DeSanto tamashagóylerdi qızıqtırıw ushın tritmentti adam kózqarasınan jazıwdı tańladı, al Merfi onıń apat filmine uqsas realistlik tonǵa iye bolıwın qáledi Tritmentte Avtobotlar Optimus Praym, Ayronxayd, Djaz, Proul, Arsi, Ratchet, Uildjek hám Bamblbi, hám Deseptikonlar Megatron, Starskrim, Saundveyv, Raveydj, Lazerbik, Rambl, Skayvarp hám Shokveyv sáwlelendirilgen..

Komiksler hám oyınshıqlardıń fanatı bolǵan Stiven Spilberg 2004-jılı atqarıwshı prodyuser sıpatında proektke qol qoydı. Djon Rodjers birinshi drafttı jazdı, onda tórt Avtobot tórt Deseptikonǵa qarsı shıqtı,, hám "Ark" kosmos kemesi sáwlelendirildi. Multfilmnіń fanatları Roberto Orsi hám Aleks Kurtcman, 2005-jıldıń fevral ayında scenariydi qayta jazıw ushın jallanıldı. Spilberg "bala hám onıń mashinası" fokusta bolıwı kerekligin usındı. Bul Orsi hám Kurtcmanǵa ereseklik hám juwapkershilik temaların jetkerip beriwi sebepli unadı, "mashina Amerika Qurama Shtatlarında bildiretuǵın nárseler". Sem hám Mikaela personajları Orsi hám Kurtcmannıń birinshi draftında berilgen jalǵız kózqaras punktı boldı Prodyuserler sóyleytuǵın robotlar kúlkili kórinedi dep qorqıp, Transformerlerde dialog bolmadı. Jazıwshılar, hátteki kúlkili kórinse de, robotlardıń sóylemewi fanat bazasına qıyanet etedi dep oyladı. Birinshi draftta Grand Kanondaǵı urıs kórinisi de boldı.. Spilberg Orsi hám Kurtcmannıń hárbir draftın oqıp shıqtı hám jaqsılaw ushın eskertpeler berdi Jazıwshılar óndiris dawamında qatnasıp turdı, dawıs aralastırıw waqtında robotlar ushın qosımsha dialog qostı (bulardıń hesh biri aqırǵı filmde saqlanbadı, ol dáslepki redakciyadan on bes minut qısqa boldı).. Dorling Kindersli tárepinen basıp shıǵarılǵan Furmannıń "The Ultimate Guide" kitabı óndiris dawamında jazıwshılar ushın resurs bolıp qaldı "Prime Directive" jalǵan jumıs ataması retinde paydalanıldı. Bul sonday-aq Dreamwave Productions'tıń birinshi Transformerler komiks kitabınıń atı edi..

2005-jıldıń 30-iyul kúni Spilberg Maykl Beyden rejissyorlıq etiwdi soradı, biraq ol filmdi "aqımaq oyınshıq kinosı" dep qabıl etpedi. Bey rejissyorlıq etiw usınıs etilgende skeptik bolǵanın moyınladı. Soǵan qaramastan, ol Spilberg penen islegisi keldi hám Hasbro-ǵa barǵannan keyin koncepciyaǵa jańa húrmetke iye boldı. Bey birinshi drafttı "ádewir balalarǵa arnalǵan" dep esapladı, sonlıqtan ol áńgimede áskerlerdiń rolin arttırdı. Jazıwshılar ásker personajları ushın G.I. Joe-dan ilham aldı, brendlerdi aralastırıp jibermewge itibar berdi. 

Orsi hám Kurtcman franshizadan kóp sanlı robotlar menen tájiriybe ótkerdi, aqırında film islewshiler arasında eń ataqlı personajlardı tańlap, aqırǵı aktyorlar quramın quradı Bey Deseptikonlardıń kópshiligi olardıń atları yamasa rolleri islep shıǵarılmay turıp tańlanǵanın moyınladı, sebebi Hasbro oyınshıqlardı islep shıǵarıwdı baslawı kerek edi.. Olardıń ayırım atları ózgertildi, óytkeni Bey olardıń aǵıp ketkeninen narazı boldı. Optimus, Megatron, Bamblbi hám Starskrim scenariydiń hárbir versiyasında bar bolǵan jalǵız personajlar edi Arsi Orsi hám Kurtcman tárepinen kirgizilgen hayal Transformer edi, biraq olar robot jınısın túsindiriw qıyın ekenin anıqlaǵannan keyin kesildi; Bey de onıń motocikl formasın jaqtırmadı, ol onı ádewir kishi dep taptı. Deseptikonlardıń dúnya júzindegi bir neshe jerge bir waqıtta shabıwıl etiwi haqqındaǵı erte ideya da alıp taslandı..

Bey film 145 million dollarǵa túskenin ayttı hám "Meniń sırım, men ádewir tez syomka etemen" dep túsindirdi. Bey óz jumıs usılın Djeyms Kemeron menen salıstırdı, óytkeni ekewi de tez isleydi hám ózleriniń járdemshi rejissyorı bolıp xızmet etedi. Bey óndiristi Los-Andjeleste saqlap qalıw hám ádettegi komandası menen islew ushın óz gonorarın 30% qısqarttı. Prodyuserler Lorenco di Bonaventura hám Ian Brays film 150 million dollarǵa túskenin aytıp, jazǵı basqa tentpol filmlerine salıstırǵanda "arzan" dep atadı, olar 300 million dollarǵa shekem túsken edi. NPR-dan Kim Mastersnıń aytıwınsha, studiyalar qansha aqsha jumsaǵanların maqtanıwdıń ornına, ózleriniń haqıyqıy byudjetin moyınlaǵısı kelmedi hám basqa proektlerde bunnan bılayda qımbatlaw qáwipin tuwdırǵısı kelmedi, al onıń Gollivudtaǵı deregi Transformerler byudjeti 200 million dollardan asqanın ayttı.

### Dizayn

Film islewshiler hárbir robottıń ólshemin olardıń transport quralları rejiminiń ólshemin esapqa alıp jarattı, Transformerlerdiń Jerdegi jasırınǵan qálpin tańlaw sebebine tiykar jarattı. "Transport quralları sıpatında ay jarıǵında isleytuǵın bótenlerge sayaxat etiw ushın nege basqa transport quralları kerek" dep oylaǵanda Roberto Orsi tárepinen sayaxat etiwshi protoformalar koncepciyası islep shıǵarıldı. Bul "bloklı" Generation 1 Transformerlerinen alıslasıp, kóbirek bóten kórinisine ótiw qálewin sáwlelendirdi. Dizaynlarǵa taǵı bir úlken tásir samuray sawıtı boldı, bul oyınshıq liniyasınıń yapon kelip shıǵıwına tolıq sheńber bolıp qayttı Robotlar da bóten kórinisinde bolıwı kerek edi, keri jaǵdayda olar adam obrazında jasalǵan basqa kinematografiyalıq robotlarǵa uqsap keter edi..

General Motors penen ónim jaylastırıw kelisimi Avtobotlardıń kópshiligi ushın alternativ formalardı jetkerip berdi, bul óndiris ushın 3 million dollar únemledi. GM sonday-aq derlik eki júz mashina jetkerip berdi, olardıń kópshiligi suwdan zıyanlanǵan yamasa satıwǵa jaramsız bolǵan, klimakstı urıs kórinisinde joq etiliwge arnalǵan edi. AQSH Qurallı Kúshleri úlken qollap-quwatlaw kórsetti, filmniń realizmin arttırdı: filmde F-22s, F-117s hám V-22 Ospreys bar, bul samolyotlardıń film ushın birinshi ret paydalanılıwı; áskerler qosımshalar sıpatında xızmet etti hám aktyorlar ushın haqıyqıy formalar jetkerip berildi. A-10 Thunderbolt IIs hám Lockheed AC-130s da payda boladı. Kapitan Kristian Xodj óz basshılarına film islewshiler óz samolyotlarınıń kópshiligin jawız Deseptikonlar sıpatında sáwlelendirgisi keletuǵınlıǵın túsindiriwi kerek bolǵanı haqqında hazillesti: biraq, ol "adamlar jaman jigitlerdi jaqsı kóredi" dep belgiledi.

### Syomka

Óndiriske aqsha únemlew ushın, Bey ádettegi gonorarın 30% qısqarttı. Ol 83 kúnlik syomka grafigin rejelestirdi, ádettegiden kúnine kóbirek kamera ornatıwların islew arqalı talap etiletuǵın temptі saqladı. Bey filmdi Avstraliya yamasa Kanadanıń ornına Amerika Qurama Shtatlarında syomka etiwdi tańladı, bul oǵan ózi tanıs bolǵan hám onıń jumıs etikasın túsinetuǵın komanda menen islewge imkaniyat berdi 2006-jıldıń 19-aprel kúni aldın ala syomka boldı hám tiykarǵı súwretke alıw úsh kúnnen keyin Qatardıń ornına Xolloman Háwa Kúshleri bazasında baslandı.. Filmde keyinnen Deseptikon Blekaut tárepinen joq etiliwi sebepli, ekranda kórsetilgen áskeriy qurılıslardıń kópshiligi Xolloman Háwa Kúshleri bazasınıń múlki emes edi, biraq áskeriy pana sistemalarınıń jeke islep shıǵarıwshısı AKS Military-dan syomkadan aldın satıp alınǵan edi. Uayt Sends Raketa Poligonında Skorponok kórinisin syomka etiw ushın, awıl dekoraciyasın qurıw baslanbay turıp, jarılmaǵan oq-dárilerdi alıp taslaw ushın tazalaw jumısları alıp barıldı; hayran qalarlıǵı, awıl jarılıp jiberiler edi. AWACS samolyotında ushqan Háwa urısı menedjerleri ushın kórinis bólek-bólekke bólinip, olar haqıyqıy urıstaǵıday dialogtı improvizaciyaladı.

Kompaniya sonday-aq Guver dambasında hám Pentagonda syomka etti, 11-sentyabr hújimlerinen keyin film komandalarına bul jerlerge ruqsat berilgen birinshi ret edi Guver dambasınıń sırtqı kórinisleri turistler hár kúni saat 10:00 de kelmey turıp syomka etildi, kúni boyı syomka ishke kóshirildi. Kaliforniyadaǵı óndiris Playya Vistadaǵı Hughes Aircraft-te jaylasqan edi, onda Megatron qamalǵan angar qurıldı.. Klimakstı urıstı syomka etiw ushın Kaliforniyanıń Los-Andjelesinde altı dem alıs kúni jumsaldı, ayırım elementler Universal Studios artqı maydanshasında hám Detroyttıń Michigan Oraylıq Stanciyasında syomka etildi. Komandaǵa 2002-jılı baslanǵan hám 2006-jıldıń noyabr ayında qayta ashılatuǵın rekonstrukciya ushın ele de jabıq bolǵan Griffit Observatoriyasında syomka etiwge ruqsat berildi. Syomka 2006-jıldıń 4-oktyabr kúni tamamlandı.

Film Beydiń aldınǵı "Perl-Xarbor" (2001) filminen kadrlardı qayta paydalanǵanı anıqlandı.

### Vizual effektler
Spilberg Beydi CGI-di ekshn kórinislerindegi robotlar hám artqı plan elementleri menen sheklewge shaqırdı. Bonecrusher avtobustı jarıp ótiw sıyaqlı tryukler ámelde islendi, al kameralar mashina avariyaları hám jarılıwlar ortasına qoyılıp, onı jáne de qızıqlı kóriniske keltirdi Animatikalar ústindegi jumıs 2005-jıldıń aprel ayında baslandı. Bey filmniń vizual effektleriniń úsh tórtten biri Industrial Light & Magic (ILM) tárepinen jasalǵanın, al qalǵanın Digital Domain islegenin kórsetti, sonıń ishinde Megatronnıń Arktikada tabılıwı; Frenziniń kesilgen bası; Barlıq Ushqın tárepinen mutaciyaǵa ushıraǵan satıw avtomatı hám Avtobotlardıń protoformaları.. Animatorlardıń kópshiligi Transformerlerdiń úlken fanatları edi hám tájiriybe ótkeriwge erkinlik berildi: Djaz Broulǵa hújim etetuǵın kórinis "Transformerler: Kino" filmindegi Kup Blicvingke sekiretuǵın kóriniske elikleydi.

ILM 2005-jılı altı ay dawamında kompyuterde generaciyalanǵan transformaciyalardı jarattı, mashina modelleriniń hárbir dyuymin kórip shıqtı. Dáslep transformaciyalar fizika nızamlarına ámel etiw ushın jasaldı, biraq ol jetkilikli dárejede qızıqlı kórinbedi hám jáne de suyıq bolıwı ushın ózgertildi. Bey personajlardıń júzleri ushın suyıq metall betin qabıl etpedi, onıń ornına "Rubik kubigi" modelin tańladı. Ol robotlar zeriktirerli, realistlik, dinamikalıq hám tez kóriniwi ushın kóp sanlı mexanikalıq bólekler kórinip turıwın qáledi, al awır haywanlarǵa uqsamawın qáledi. Usınday qararlardıń biri dóńgeleklerdi múmkin bolǵanınsha jerde saqlaw boldı, bul robotlardıń ózgeretuǵın waqıtta átirapta júriwine imkaniyat berdi. Bey animatorlarǵa eki jawınger sheberiniń kadrların hám urıslardıń názik kóriniwi ushın kóp sanlı jawınger sheberlik filmlerin baqlawdı tapsırdı.

Transformerlerdiń qıyın dizaynları sebepli, hátteki bilekti burıwdıń eń ápiwayı háreketi de 17 kórinetuǵın bólekten ibarat Ayronxaydtıń hárbir mıltıǵı on mıń bólekten jasalǵan. Bamblbi júz plastinkasınıń astındaǵı bólekti qası retinde paydalanadı, onıń betlerindegi bólekler mıyıq tartıwǵa uqsas etiw ushın aylanadı hám barlıq personajlardıń kózleri keńeytiw hám jaqtılandırıw ushın islep shıǵarılǵan. Beydiń aytıwınsha, "Vizual effektler sonshelli qıyın boldı, ILM-ge hárekettiń bir kadrın kórsetіw ushın hayran qalarlıq 38 saat kerek boldı"; bul ILM ózleriniń islew quralların arttırıwı kerekligin ańlattı. Hárbir kórsetіlgen bólek haqıyqıy metall, jıltır yamasa kúńgirt kóriniwi kerek edi. Bul modellew qıyın boldı, sebebi eskirgen hám jaraqatlanǵan robotlar taza mashinalardan transformaciyalanıwı kerek edi. Robotlardıń jaqınnan túsirilgen kadrları "ájayıp" kóriniwi ushın tezletildi, biraq keń kadrlarda animaciya salmaq sezimin isenimli dárejede kórsetiw ushın ástenletildi. Hárbir dekoraciyanıń súwretleri alındı. Bular jaqtılandırıw ortalıǵı ushın anıqlama retinde paydalanıldı, ol kompyuter ishinde qayta jaratıldı, sonlıqtan robotlar olardıń isenimli dárejede jıljıp atırǵanınday kórinedi. Kóp sanlı mashina reklamalarına rejissyorlıq etken Bey, nur izlew robotlardı haqıyqıy kóriniske keltiriwdiń tiykarǵı faktı ekenligin túsindi; CGI modelleri olardıń denelerinde qansha ortalıq sáwlelendirilgenine qaray realistlik kórinedi. Robotlarǵa kóp sanlı simulyaciyalar programmalastırıldı, sonlıqtan animatorlar isenimli orınlaw ushın zárúr bolǵan belgili bir aymaqlardı animaciyalawǵa itibar qarata aladı.;
## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__