IPhone 3GS

**iPhone 3GS**, iPhone 3G🅂 dep stillengen, Apple Inc. tárepinen islep shıǵarılǵan hám satıwǵa shıqqan smartfon. Ol iPhone nıń úshinshi áwladı hám iPhone 3G diń miyrasxor (dawamshısı) modeli. Ol 2009-jılı 8-iyunda San-Franciskodaǵı Moscone Center de ótkerilgen WWDC 2009 konferenciyasında kópshilik názerine kórsetildi.

Apple kompaniyasınıń baslı tulǵası Fil Shillerdiń aytıwınsha, "3GS" tegi "S" háribi "Speed" (Tezlik) ti ańlatadı. Jaqsılanıwlarǵa ónimlilik, joqarı ajıratımlılıq hám video múmkinshiligi bar 3-megapikselli kamera, dawıs arqalı basqarıw, hám 7.2 Mbit/s HSDPA júklep alıwların qollap-quwatlaw kiredi. Ol 2009-jılı 19-iyunda AQSH, Kanada hám altı Evropa mámleketinde, 26-iyunda Avstraliya hám Yaponiyada, al 2009-jıldıń iyul hám avgust aylarında xalıqaralıq dárejede satıwǵa shıǵarıldı.

iPhone 3GS Apple kompaniyasınıń iOS operaciyalıq sistemasın paydalanadı. 2010-jılı 24-iyunda iPhone 4 Apple dıń flagman smartfonı sıpatında onıń ornın bastı. Sol waqıtta iPhone 3GS tiń 8 GB modeli shıǵarılıp, 16 hám 32 GB modelleri toqtatıldı, 8 GB 3GS bolsa 2012-jıldıń sentyabr ayında iPhone 5 járiyalanǵanǵa shekem óndiriliwin dawam etti.

## Tariyxı
iPhone 3GS 2009-jılı 19-iyunda AQSH, Kanada, Franciya, Germaniya, Italiya, Ispaniya, Shveycariya hám Ullıbritaniyada satıwǵa shıǵarıldı. Onıń shıǵarılıwınıń dáslepki háptesinde 1 millionnan aslam iPhone 3GS satıldı. Ol birinshi million danaǵa óziniń aldınǵı modeli iPhone 3G sıyaqlı tez jetti. iPhone 4S shıqqannan keyin de, 3GS 2011-jıldıń noyabr ayına shekem shártnama tiykarında biypul usınıldı, sońınan AT&T hesh qanday túsindirme bermey bahasın 59 centke kóterdi. 99 cent bahası tek AQSH ta AT&T de eki jıllıq shártnama menen hám Kanadada Telus, Rogers, Bell hám Fido Solutions ta úsh jıllıq shártnama menen ǵana jaramlı edi. 

## Ózgeshelikleri
iPhone 3GS tiń jańa ózgeshelikleri tiykarınan tezlik boyınsha ishki ózgerislerden ibarat. iPhone 3GS óziniń aldınǵı modelinen eki ese tezirek bolǵanı xabar etilgen. Tiykarınan ónimlilik boyınsha jaqsılanıwlardan tısqarı, video jazıw, dawıslı basqarıw hám cifrlı kompas sıyaqlı hár qıylı programmalıq ózgeshelikler de tek iPhone 3GS ushın engizilgen.

### Operaciyalıq sistema hám programmalıq támiynat
iPhone 3GS Apple kompaniyasınıń mobil operaciyalıq sisteması iOS ti paydalanadı. iOS tiń paydalanıwshı interfeysi tikkeley basqarıw koncepciyasına tiykarlanǵan bolıp, kóp sensorlı  háreketlerdi qollanadı. Interfeysti basqarıw elementleri slayderler, óshirip-jandırǵıshlar hám túymelerden ibarat. Operaciyalıq sistema menen óz-ara tásir etiw sıpırıw, basıw, qısıw hám keri qısıw sıyaqlı háreketlerdi óz ishine aladı, olardıń hárbiri iOS operaciyalıq sisteması hám onıń multisensorlı interfeysi kontekstinde belgili anıqlamalarǵa iye. Ishki akselerometrler geypara qosımshalar tárepinen qurılmanı silkiwge (bul kóbinese biykar etiw komandasına alıp keledi) yamasa onı vertikal aylandırıwǵa (bul kóbinese portret rejiminen landshaft rejimine ótiwge alıp keledi) juwap beriw ushın qollanıladı.

### Apparatlıq támiynat
Qurılmadaǵı suyıq kristallı displey Apple tárepinen dizayn islengen hám LG tárepinen islep shıǵarılǵan. Ol 3.5 dyuymlik (8.9 sm) 480x320 displeyde hár dyuymge 163 piksel (ppi) tıǵızlıǵı menen sıyımlı sensorlı ekranǵa iye. Aldıńǵı modeldiń ekranına salıstırǵanda jaqsılanıwlar qatarına 24-bitlik reń emulyaciyası (18-bitlik reń displeyi plyus dizering) arqalı reńge bayıraq displey hám displeyde barmaq izin azaytıwǵa járdem beretuǵın oleofob qaplama kiredi. Sıyımlı sensorlı ekran barmaq yamasa bir neshe barmaq penen multi-sensorlı seziw ushın dizayn islengen.

iPhone 3GS OmniVision tárepinen islep shıǵarılǵan jaqsılanǵan 3 megapikselli kameraǵa iye. Piksel sanınıń kóbeyiwinen tısqarı, ol jáne de avtofokus, avtomatik aq balansı hám avtomatik makro rejimlerine iye bolıp, VGA sapasında video túsire aladı.

iPhone 3GS tiń kamera qosımshası paydalanıwshılarǵa súwret túsiriw menen video jazıw arasında almasıwǵa múmkinshilik beretuǵın slayderge, paydalanıwshılarǵa kamera kórinisiniń qálegen jerin basıw arqalı avtofokuslanıwǵa múmkinshilik beretuǵın basıp-fokuslaw funkciyasına, 5x cifrlı zumǵa (iOS 4 yamasa keyingi versiyalarda), bir orındı basıp turıw arqalı avtofokus hám avtoekspoziciyanı qulıplawǵa (iOS 5 yamasa keyingi versiyalarda) hám kompoziciya ushın tor sızıqlarına (iOS 5 yamasa keyingi versiyalarda) iye.

iPhone 3GS Samsung tárepinen dizayn islengen hám islep shıǵarılǵan Samsung APL0298C05 chipi menen isleydi. Bul sistema-chip (system-on-a-chip) texnologiyasın qollanǵan birinshi iPhone bolıp esaplanadı. Bul sistema-chip 600 MGc ke deyin páseytilgen tezlikte isleytuǵın (833 MGc ornına) ARM Cortex-A8 CPU yadrosı hám PowerVR SGX 535 GPU dan ibarat.

Ol aldıńǵı 3G modeline salıstırǵanda eki ese kóp — 256 MB paket-ústi-paket (PoP) DRAM ǵa iye, bul ónimlilikti hám kóp tapsırmalı rejimdi jaqsılawǵa múmkinshilik beredi.

Apple kompaniyası iPhone 3GS tiń aldıńǵı modelge salıstırǵanda 2 ese tezirek isleytuǵının aytadı hám hár qıylı qosımshalardıń aldıńǵı modelge salıstırǵanda eki ese tez júkleniwin kórsetedi.

Aldıńǵı modellerdegi sıyaqlı, barlıq maǵlıwmatlar SIM kartada emes, al flesh-yadta saqlanadı hám qurılma qosımsha yad qosıw múmkinshiligin bermeydi. Dáslep ol tek 16 hám 32 GB kóleminde bolǵan, keyinirek 8 GB lik model shıǵarılǵan, Apple 16 hám 32 GB lik modellerdi toqtatqan, kóbirek yad kerek bolǵanlardı iPhone 4 ti tańlawǵa yamasa eski model 3GS ti satıp alıwǵa májbúrlegen.

iPhone 3GS ishki 3.7 V 1220 mAh qayta zaryadlanatuǵın litiy-ion polimer batareyası menen jumıs isleydi hám 400 tolıq zaryadlaw hám razryadlaw ciklinen keyin de óziniń dáslepki quwatınıń 80% in saqlap qalıwǵa mólsherlengen. Batareya quwatınıń procentlik kórsetkishi de tek iPhone 3GS ke tán bolǵan.

Apple kompaniyasınıń aytıwınsha, 3GS 10 saatqa shekem video kóriw, Wi-Fi arqalı 9 saat internette bolıw, 2G tarmaǵında 12 saat yamasa 3G da 5 saat sóylesiw, 30 saat muzıka tıńlaw yamasa 300 saat kútiw rejiminde turıw múmkin.

iPhone 3GS te sonday-aq magnitometr de ornatılǵan, ol qurılmanıń átirapındaǵı magnit maydanınıń kúshin hám/yamasa baǵıtın ólshew ushın qollanıladı. Geyde bazı bir qurılmalar yamasa radio signallar magnitometrge tásir etiwi múmkin, bunday jaǵdayda paydalanıwshılar ya tásirden uzaqlasıwı, yamasa qurılmanı 8 sanın sızǵanday qozǵap qayta kalibrovka islewi kerek. iPhone 3GS te sonday-aq shıǵarılǵan waqıtta unikal bolǵan Kompas qosımshası bar, ol magnit maydanınıń baǵıdarın kórsetetuǵın kompastı kórsetedi.

iPhone 3G diń Úsh diapazonlı UMTS/HSDPA radiosı hám tórt diapazonlı GSM/GPRS/EDGE radiosına qosımsha, 3GS modelinde 7.2 Mbit/s HSDPA qollaw kirgizilgen, bul júklep alıw tezligin arttıradı, biraq júklep jiberiw tezligi ózgerissiz qalǵan, sebebi Apple HSUPA protokolın ámelge asırmaǵan. Basqa jańalanıwlarǵa qurılmaǵa ornatılǵan Nike+iPod sensorı kiredi, ol sırtqı sensor zárúrligin joq etedi hám Nike+iPod ti tikkeley qollawǵa múmkinshilik beredi. iPhone 3GS tiń Bluetooth serveri de azǵana jaqsılanǵan, oǵan Bluetooth 2.1 specifikaciyaların qollaw qosılǵan.

Dawıslı basqarıw iPhone 3GS tiń ayrıqsha ózgesheligi sıpatında kirgizilgen hám telefonnıń hám muzıka funkciyaların dawıs penen basqarıwǵa múmkinshilik beredi. Dawıslı basqarıwdı aktivlestiriwdiń eki usılı bar: bas ekranda Home túymesin bir neshe sekund basıp turıw; yamasa, Home túymesin eki ret basıwdıń nátiyjesin ózgertip, Dawıslı basqarıwdı aktivlestiriw (tek iOS 3.x te; iOS 4 yamasa onnan keyingi versiyalarda Home túymesin eki ret basıw kóp tapsırmalı paneldi ashadı).

VoiceOver, Reńlerdi inversiyalaw hám Tekstti úlkeytiw iPhone 3GS tiń ayrıqsha ózgeshelikleri sıpatında kirgizilgen. VoiceOver — bul muzıka maǵlıwmatların, sistema menyulerin, tekstlerdi hám basqa nárselerdi oqıp beretuǵın funkciya, ol dáslep úshinshi áwlad iPod shuffle de kirgizilgen edi. Reńlerdi inversiyalaw aq fonda qara reńnen qara fonda aq reńge ózgertedi, al Tekstti úlkeytiw paydalanıwshılarǵa ekrandaǵı tekstti úlkeytiwge múmkinshilik beredi.

iPhone 3GS iPhone 3G diń dizaynın saqlap qalǵan, jıltır plastik arqa tárepi, jińishkelengen shetleri hám metall túymeleri bar. 3GS tiń arqa betinde jıltıraq gúmis reńli jazıwlar bar, olar gúmis reńli Apple logotipine sáykes keledi hám 3G daǵı kúlreńli jazıwlardı almastırǵan. iPhone 3GS 16 GB hám 32 GB versiyalarında aq hám qara reńlerde jetkerilip berilgen, biraq 8 GB modeli tek qara reńde bolǵan.

## Sın pikirler
iPhone 3GS haqqındaǵı sın pikirler hár qıylı boldı. The Wall Street Journal gazetasınıń jurnalisti Uolt Mossberg qurılmanı "ájayıp ónimdi jáne de jaqsılaytuǵın jańa ózgeshelikler menen toltırılǵan, biraq kóp paydalanıwshılar ushın baǵdarlamalıq támiynattıń ózi jańa modeldi satıp alıwdan saqlap qalıwǵa jeterli bolıwı múmkin" dep táriyiplegen. Engadget te "video jazıw, kompas hám tezliktiń artıwı bizge onsha áhmiyetli bolıp kórinbeydi" dep aytqan.

Qurılma kóplegen jaqsı sın pikirlerge iye boldı. CNET iPhone 3GS ke 5 ten 4 juldız berdi, batareyanıń islew múddetiniń jaqsılanǵanın hám tezliktiń artqanın atap ótti. Engadget ónimlilik jaqsılanıwların maqtadı.

8 GB versiyası kóbirek jaqsı sın pikirlerge iye boldı, tiykarınan oǵan iOS 4 aldınnan ornatılǵanı sebepli. Macworld jurnalınıń jazıwshısı Djeyson Snell iPhone 3GS ti maqtap, bılay dedi: "qurılmanıń ishki ózgerisleri iOS 4 jańalanıwında jaqsı kórinedi, bul iPhone 3GS ti aldıńǵı modelge salıstırǵanda áhmiyetli jańalanıw etedi, biraq iPhone 4 ke salıstırǵanda biraz keshigip qalǵan." TIPB mınaday pikir bildirdi: "FaceTime, Retina displeyi hám giroskop qollaw sıyaqlı apparatlıq támiynatqa baylanıslı ózgesheliklerden tısqarı, tiykarǵı juwmaq — iPhone 3GS paydalanıwshıları iPhone 4 ti ájayıp etetuǵın sol baǵdarlamalıq támiynattı alıp atır."

## Mashqalalar
iPhone 3GS shıqqannan keyin kóp ótpesten, ayırım paydalanıwshılar qurılmanıń kóp paydalanıw waqtında qattı qızıp ketiwi haqqında xabar berdi, al basqaları qurılmanıń ıssılıq sebepli reńiniń ózgeriwi (ásirese aq modellerde) haqqında xabar berdi. Reń ózgeriwi máseleleri kóbinese iPhone qapları iPhone tıń arqa tárepine súykeliwi nátiyjesi sıpatında esapqa alınbadı.

Apple responded to the heat issue reports by warning users against leaving their iPhones in a car on a hot day, leaving it in direct sunlight for extended periods of time, and refraining from heavy usage while in a hot/sunny environment. It is also worth pointing out the temperature specifications in which the iPhone should be operated, which follows safety standards in the countries the 3GS was released.

## Dawamlı qollaw

### iPhone OS 3
iPhone 3GS, Cifrlı Kompas hám Dawıs arqalı basqarıw sıyaqlı ózgeshelikleri bar iPhone OS 3 penen jetkerildi.

### iOS 4
iPhone 3GS iOS 4 jańalanıwın aldı. iPhone 3G den ayırmashılıǵı, ol bas ekran fonı hám kóp tapsırmalılıq sıyaqlı ózgesheliklerge qollaw aldı.

### iOS 5
iPhone 3GS iOS 5 jańalanıwın aldı, qurılmada ornatıw hám hawa arqalı jańalanıwlar sıyaqlı ózgesheliklerge qollaw qosıldı, biraq ol Siri menen úylesimli emes.

### Jańa júklew ROM ı hám 2011-jılǵı bazalıq diapazon jańalanıwı
2009-jıl 9-sentyabrde Apple iPhone 3GS tiń jańalanǵan modelin shıǵardı, ol qurılmanıń SecureROM indegi qol qoyılmaǵan LLB ni júklewge múmkinshilik bergen segment tolıp ketiwin dúzetti.

iPhone 4s shıǵarılǵannan keyin, Apple 2011-jılı 2-háptelik óndiriste bazalıq diapazon apparatlıq támiynatın Infineon Bazalıq diapazon chipinen Toshiba Bazalıq diapazon chipine ózgertti, bul paydalanıwshılardıń bazalıq diapazonlardı ózgertiw múmkinshiligin joq etti. Jańa chip Infineon chipi menen birdey modem programmalıq támiynatın paydalansa da, onı ele de AT+XAPP eksploytına beyim bolǵan iPad bazalıq diapazonı 06.15.00 ge jańalaw múmkin emes.

### iOS 6
iPhone 3GS iOS 6 jańalanıwın aldı, bul onı tórt úlken iOS versiyası ushın jańalanıwlar alǵan birinshi iOS qurılması etti. iPhone 3GS ele de qollanılsa da, iOS 6 nıń ayırım tiykarǵı ózgeshelikleri qollanılmadı.
3GS tiń iOS 5 te tegis islewi haqqında ulıwma unamlı pikirler bar edi (hátte ayırımlar jaqsıraq islegenin aytadı), bul onı ele de iOS 6 ushın jaqsı kandidat etedi. 2012-jıl 12-sentyabrde Apple iPhone 3GS ti satıwdı hám qollawdı toqtatatuǵının járiyaladı hám qurılma apparatlıq támiynat sheklewleri sebepli iOS 7 ni almadı. 2014-jıl 21-fevralda Apple "goto fail;" SSL qáwipsizlik qátesin dúzetiw ushın iOS 6.1.6 nı shıǵardı.

## Sonday-aq qarań:

* iPhone modelleriniń dizimi
* iPhone tariyxı
* Smartfonlardı salıstırıw
* iPhone modelleriniń xronologiyası

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__