20th Century Studios

**20th Century Studios, Inc.**, burınǵı **20th Century Fox**, ‒ bul Amerikanıń Walt Disney Studiyalarına, Walt Disney Kompaniyasınıń Disney Entertainment biznes segmenti film studiyaları bólimine qaraslı film islep shıǵarıw hám tarqatıw kompaniyası bolıp tabıladı. Onıń bas ofisi Los-Andjelestiń Sentyuri Siti rayonındaǵı Foks Studiya Lotında jaylasqan, ol Foks Korporaciyasınan ijaraǵa alınǵan. Walt Disney Studiyalarınıń Kinofilmleri bul studiya tárepinen islep shıǵarılǵan filmlerdi kinoteatr bazarlarında tarqatadı hám satadı.

80 jıldan aslam waqıt dawamında 20th Century Amerikadaǵı iri kino studiyalarınıń biri bolıp kelgen. Ol 1935-jılı Fox Film Corporation hám Twentieth Century Pictures kompaniyalarınıń birlesiwi nátiyjesinde **Twentieth Century-Fox Film Corporation** sıpatında shólkemlestirilgen hám Gollivudtıń Altın dáwirindegi segiz iri studiyalardıń arasındaǵı dáslepki «Bes úlken» studiyalardıń biri bolǵan. 1985-jılı Rupert Merdoktıń News Corporation kompaniyası tárepinen satıp alınǵannan keyin, studiya atındaǵı defisti alıp tasladı (**Twentieth Century Fox Film Corporation** bolıp ózgerdi), al News Corporation 2013-jılı baspa aktivlerin ajıratqannan keyin 21st Century Fox dep qayta ataldı. Disney 2019-jıldıń 20-martında 21st Century Fox kompaniyasınıń aktivleriniń kópshilik bólegin, sonıń ishinde 20th Century Fox ti satıp aldı. Studiya 2020-jıldıń 17-yanvarında Fox Corporation menen aljastırmaw ushın óziniń házirgi atın qabıl etti hám keyin 4-dekabrde 20th Century hám Searchlight Pictures ónimleriniń avtorlıq huqıqları ushın onı qollanıwdı basladı. Házirgi waqıtta 20th Century Walt Disney Studios quramındaǵı bes janlı háreketli film studiyalarınıń biri bolıp, Walt Disney Pictures, Marvel Studios, Lucasfilm hám onıń qánigelesken sıńar bólimi Searchlight Pictures penen birge jumıs alıp baradı. 20th Century sonday-aq óziniń animaciya bólimi 20th Century Animation tárepinen islep shıǵarılǵan animaciyalıq filmlerdi de shıǵaradı.

20th Century Studios tıń kommerciyalıq jaqtan eń tabıslı film franshizaları qatarına dáslepki altı Star Wars filmi, X-Men, Ice Age, Avatar hám Planet of the Apes kiredi*.* Bunnan tısqarı, studiyanıń kitapxanasında The Sound of Music hám Titanic sıyaqlı kóplegen ayrıqsha filmler bar, olardıń ekewi de Eń jaqsı film nominaciyası boyınsha Oskar sıylıǵın jeńip alǵan hám ózleriniń dáslepki shıǵarılıwı waqtında eń kóp tabıs tapqan filmler bolǵan.

## Tariyxı

### Dúziliwden 1956-jılǵa shekem

Twentieth Century Pictures kompaniyasınıń Djozef Shenk hám Derril F. Zanuk akciya boyınsha kelispewshilikten United Artists kompaniyasınan ketti hám finanslıq qıyınshılıqlarǵa ushıraǵan Fox Film kompaniyasınıń basshılıǵı menen birlesiw boyınsha sóylesiwler basladı, sol waqıtta kompaniya prezidenti Sidni Kent edi.

Fox West Coast Theaters basqarıwshısı bolǵan Spiros Skuras bunıń ámelge asıwına járdem berdi (hám keyin jańa kompaniyanıń prezidenti boldı). Kompaniya shólkemlestiriwshisi Uilyam Foks 1930-jılı kompaniya ústinen baqlawdı joytqannan berli qıyınshılıqlarǵa ushırap atırǵan edi.

Fox Film Corporation hám Twentieth Century Pictures 1935-jılı birlesti. Dáslep, The New York Times gazetasında jańa birlesken kompaniyanıń atı «Fox-Twentieth Century» bolıwı múmkin dep boljanǵan edi. Jańa kompaniya, Twentieth Century-Fox Film Corporation, 1935-jıldıń 31-mayında sawda islewdi basladı. Kent kompaniyada qaldı, Shenk hám Zanukke qosıldı. Zanuk kompaniyanıń óndiris basshısı sıpatında Uinfild Shixannıń ornın iyeledi.

Kompaniya arnawlı oqıw mektebin dúzdi. Linn Bari, Patrisiya Farr hám Enn Nagel 1935-jıldıń 6-avgustında «film juldızlıǵı jolına túsken» 14 jaslı hayal arasında edi, olar mektepte 18 ay oqıǵannan soń 20th Century-Fox penen altı aylıq shártnama dúzdi. Kelisimler studiya variantın jeti jılǵa shekem uzaytıw múmkinshiligin berdi.

Kóp jıllar dawamında, 20th Century Fox ózleriniń 1915-jılı, yaǵnıy Fox Film qurılǵan jılı tiykarlanǵanın aytıp keldi. Mısalı, 1945-jıldı óziniń 30 jıllıǵı sıpatında belgiledi. Biraq, sońǵı jıllarda 1935-jılǵı birlesiwdi óziniń tiykarlanǵan jılı dep esaplaydı, geypara kino tariyxshıları 1915-jılı qurılǵan dep kelisetuǵın bolsa da. Kompaniyanıń filmleri baslawshı titrlerinde 20th Century Pictures projektor logotipin hám baslawshı fanfaranı saqlap qaldı, biraq atı 20th Century-Fox dep ózgertildi.

Birlesiw juwmaqlanǵannan keyin, Zanuk 20th Century-Fox kompaniyasına járdem beriw ushın jas aktyorlardı jumısqa aldı: Tayron Pauer, Linda Darnell, Karmen Miranda, Don Amiche, Genri Fonda, Djin Tirni, Sonya Xeni hám Betti Greybl. 20th Century-Fox jáne de Elis Fey hám Shirli Templdi jumısqa aldı, olar 1930-jılları studiyanıń bir neshe úlken filmlerinde oynadı.

Ekinshi jáhán urısı waqtında kinoteatrlarǵa barıwshılar sanınıń kóbeyiwi 20th Century-Fox kompaniyasına RKO hám Metro-Goldwyn-Mayer kompaniyalarınan ozıp, úshinshi eń paydalı kino studiyası bolıwǵa járdem berdi. 1941-jılı Zanuk AQSH Signal korpusında podpolkovnik lawazımına tayınlandı hám AQSH Armiyasınıń oqıw filmlerin islep shıǵarıwdı qadaǵalawǵa jiberildi. Onıń sherigi Uilyam Getc 20th Century-Fox kompaniyasında onıń ornın toltırdı.

1942-jılı Spiros Skuras studiyanıń prezidenti lawazımında Kentti almastırdıo. Kelesi bir neshe jıl ishinde, «Wilson» (1944), «The Razor's Edge» (1946), «Boomerang», «Gentleman's Agreement» (ekewi de 1947), «The Snake Pit» (1948) hám «Pinky» (1949) sıyaqlı filmler menen ereseklerge arnalǵan filmler islep shıǵarıw boyınsha jetiskenlikke eristi. 20th Century-Fox jáne de eń kóp satılǵan kitaplardıń ekranlastırıwına qánigelesti, mısalı, Ben Eyms Uilyamstıń «Leave Her to Heaven» (1945) shıǵarması, bas rolde Djin Tirni oynaǵan, bul 1940-jıllardaǵı 20th Century-Fox kompaniyasınıń eń kóp tabıs keltirgen filmi boldı. Studiya jáne de Brodvey myuzikllarınıń film versiyaların islep shıǵardı, sonıń ishinde Rodjers hám Xammerstayn filmleri bar, «State Fair» (1945) myuzikliniń film versiyasınan baslap, tek ǵana filmler ushın arnawlı jazǵan jalǵız shıǵarması edi.

Urıstan keyin, tamashagóy áste-aqırın uzaqlasıp basladı. 20th Century-Fox óz kinoteatrların sud buyrıǵı menen "ajırasıwǵa« májbúr bolǵansha uslap turdı; olar 1953-jılı Fox National Theaters dep atap bólip shıǵarıldı. Sol jılı, tamashagóy sanı 1946-jılǵı dárejeniń yarımına túskende, 20th Century-Fox tájiriybeden ótpegen processke táwekel etti. 1952-jıldıń eki kino sensaciyası - úsh proektor arqalı úlken iymek ekrandı toltırıwdı talap etetuǵın Cinerama hám polyarizaciyalanǵan kózáyneklerdi qollanıwdı talap etetuǵın tereń tásir beretuǵın »Natural Vision« 3D ekenin esapqa alıp, 20th Century-Fox studiyasın girewge qoyıp, kózáyneksiz azǵana tereń illyuziya beretuǵın francuz anamorflıq proekciya sistemasınıń huqıqların satıp aldı. Prezident Spiros Skuras oylap tabıwshı Anri Kreten menen shártnama dúzdi, basqa kino studiyaların qurı qaldırıp, 1953-jılı studiyanıń ayrıqsha »The Robe« filminde CinemaScope texnologiyasın engizdi.

1953-jılı fevral ayında Zanuk endigiden bılay barlıq 20th Century-Fox filmleri CinemaScope formatında túsiriletuǵının járiyaladı. Kinoteatr iyelerin bul jańa processti ornatıwǵa isendiriw ushın, 20th Century-Fox konversiya qárejetlerin tólewge járdem beriwge kelisti (hár ekran ushın shama menen 25,000 dollar); hám jetkilikli ónim bolıwın támiyinlew ushın, 20th Century-Fox CinemaScope texnologiyasın qollanıwdı qálegen básekiles studiyaǵa onı paydalanıw múmkinshiligin berdi. Dáslepki eki CinemaScope filminiń - »The Robe« hám »How to Marry a Millionaire« (ekewi de 1953-jıl) kassalıq tabısın kórip, Warner Bros., MGM, RKO, Universal-International, Columbia, UA, Allied Artists hám Disney tez arada bul processti qabıl etti. 1956-jılı 20th Century-Fox Robert Lippertti CinemaScope formatında B kategoriyalı filmler túsiriw ushın sıńar kompaniya - Regal Pictures, keyinirek Associated Producers Incorporated dúziwge baǵdarladı (biraq »RegalScope« dep ataldı). 20th Century-Fox CinemaScope processin qollanıp »Carousel« hám »The King and I« (ekewi de 1956-jıl) sıyaqlı jańa myuzikller islep shıǵardı.

CinemaScope kórermen sanınıń qısqa múddetli ósiwine alıp keldi, biraq 1956-jılǵa kelip sanlar jáne tómenley basladı. Sol jılı Derril Zanuk óndiris basshısı lawazımınan ketiwin járiyaladı. Zanuk Parijge kóship, ǵárezsiz prodyuser sıpatında jumıs basladı hám kóp jıllar dawamında AQShta siyrek boldı.

### Óndiris hám finanslıq mashqalalar

Zanuktı almastırǵan prodyuser Baddi Adler bir jıldan soń qaytıs boldı. Prezident Spiros Skuras bir qatar óndiris basshıların alıp keldi, biraq olardıń hesh biri Zanuk jetken jetiskenlikke erise almadı. 1960-jıllardıń basına kelip, 20th Century-Fox qıyınshılıqqa ushıradı. »Kleopatra"nıń (1963) jańa versiyasınıń óndirisi 1959-jılı Djoan Kollinz bas rolde baslandı. Járiya etiw usılı sıpatında, prodyuser Uolter Vanger Elizabet Teylorǵa, eger ol bas roldi oynasa, 1 million dollar usındı; ol kelisti hám «Kleopatra» filminiń qárejetleri óse basladı. Richard Bertonnıń Teylor menen syomka maydanındaǵı romanı medianıń dıqqat orayında boldı. Biraq, Skurastıń ózimshil qálewleri hám film óndirisindegi tájiriybesiz mikrobasqarıwı «Kleopatra» filminiń óndirisin tezletiwge hesh qanday tásir etpedi.

Usı waqıtta, 20th Century-Fox kompaniyasın qutqarıw ushın tez payda alıw maqsetinde Keri Grant xitiniń - «Meniń súyikli hayalım» (1940) filminiń jańa versiyası tez arada óndiriske kirgizildi. «Bir nárse bolıwı kerek» dep atalǵan romantikalıq komediya 1950-jıllardaǵı 20th Century-Fox kompaniyasınıń eń tabıslı juldızı Merilin Monronı Din Martin hám rejissyor Djordj Kyukor menen birgelikte túsirdi. Mashqalalı Monro kún sayın keshigiwlerge sebep boldı, hám bul tez arada qımbat qátege aylandı. «Kleopatra» filminiń byudjeti 10 million dollardan asıp, nátiyjesinde 40 million dollarǵa jaqınlasqanda, 20th Century-Fox qarjı jıynaw ushın 1961-jılı óziniń artqı maydanshasın (házirgi Century City ornı) Alcoa kompaniyasına sattı. Monro filminiń scenariyin bir neshe hápte qayta jazıwdan keyin hám kóbinese rejissyor Djordj Kyukordıń túsiriw usılları sebepli, sonıń menen birge Monronıń sozılmalı sinusiti sebepli, progress bolmaǵannan soń, Monro «Bir nárse bolıwı kerek» filminen bosatıldı[1] hám eki aydan soń ol óli tabıldı. 20th Century-Fox hújjetlerine muwapıq, ol bir neshe hápteden soń ulıwma qunı 1 million dollar bolǵan eki filmlik kelisim ushın qayta jumısqa alınǵan, 500,000 dollar «Bir nárse bolıwı kerek» filmin pitkeriw ushın (qosımsha sıylıq penen) hám jáne 500,000 dollar «Qanday ketiw jolı» filmi ushın. Elizabet Teylordıń «Kleopatra» maydanshasındaǵı buzıwshı húkimdarlıǵı 1960-jıldan 1962-jılǵa shekem dawam etti, 20th Century-Fox kompaniyasınıń úsh basshısı 1962-jıldıń iyun ayında onı jumıstan bosatıw ushın Rimge barǵan bolsa da. Olar rejissyor Djozef L. Mankevichtiń izbe-izliksiz túsirgenin hám tek intererlerdi ǵana túsirgenin bildi, sonlıqtan 20th Century-Fox Teylorǵa jáne bir neshe hápte túsiriwge ruqsat beriwge májbúr boldı. Usı waqıt ishinde, 1962-jıldıń jazında, Fox ósip baratırǵan shıǵınlardı qaplaw ushın Djeyn Mensfild qosıp alǵanda, derlik barlıq shártnamalı juldızların bosattı.

Kestede az ǵana film bolǵanlıqtan, Skouras Zanukktıń úlken byudjetli urıs epopeyası «Eń uzaq kún» (1962) di tez arada shıǵarıwdı qáledi. Bul film 1944-jılı 6-iyunde bolǵan Normandiyaǵa Awqamlaslardıń basıp kiriwiniń dál súwretlengen hám xalıqaralıq úlken aktyorlar quramı menen túsirilgen film edi. Ol bunı tez pul tabıwdıń jáne bir deregi sıpatında kórdi. Bul 20th Century-Fox kompaniyasınıń eń iri akcioneri Zanuktı qapa etti. Onıń ushın «Eń uzaq kún» kóp jıllar dawamında óndiriwdi qálegen súyikli jumısı edi. «Something's Got to Give» filminiń Monrossız alǵa ilgeriley almaytuǵını anıq bolǵannan keyin (Martin basqa hesh kim menen islesiwden bas tarttı), Skouras sońında onı qayta jumısqa alıwdıń sózsiz ekenin túsindi. Biraq túsiriw jumısları qayta baslanıwına bir neshe kún qalǵanda, ol Los-Andjelestegi úyinde óli tabıldı hám súwretke alıw «Move Over, Darling» degen at penen, bas rollerde Doris Dey hám Djeyms Garner menen qayta baslandı. 1963-jılı shıqqan bul film úlken tabısqa eristi. «Something's Got to Give» ten túsirilgen pitpegen saxnalar 40 jılǵa jaqın waqıt saqlanıp turdı. «Eń uzaq kún» B-kategoriyalı film sıyaqlı asıǵıs túrde shıǵarılmastan, Zanuktıń baqlawı astında súyispenshilik penen hám itibar menen islep shıǵarıldı. Ol aqırında úsh saatlıq uzınlıqta shıǵarıldı hám jaqsı qabıl etildi.

Keyingi direktorlar keńesi jıynalısında Zanuk segiz saat sóyledi, direktorlardı Skourastıń kompaniyanı durıs basqara almay atırǵanına hám óziniń jalǵız múmkin bolǵan miyrasxor ekenine isendirdi. Zanuk baslıq etip tayınlandı, sońınan óz ulı Richard Zanuktı prezident etip belgiledi. Bul jańa basqarıw toparı «Kleopatra» filmin qolǵa alıp, onı tez pitkerdi, studiyanı japtı, pul únemlew ushın barlıq xızmetkerlerdi jumıstan bosattı, uzaq jıllar dawam etken Movietone Newsreel di toqtattı (onıń arxivleri házir Fox News ke tiyisli) hám 20th Century-Fox tı jáne bir iri studiyaǵa aylandırǵan arzan, keń kólemde qızıǵıwshılıq tuwdırǵan bir qatar filmler islep shıǵardı. Studiyanıń abırayın qutqarǵan nárse «Muzıka sazı» (1965) filminiń úlken jetiskenlikke erisiwi boldı. Bul film qımbat hám jaqsı islep shıǵarılǵan, joqarı bahalanǵan Rodjers hám Xammersteynniń Brodvey myuzikliniń ekranlastırılıwı edi. Ol kinoteatrlarda ádewir tabısqa eristi hám bes Oskar sıylıǵın, sonıń ishinde Eń jaqsı rejissyor (Robert Uayz) hám Jıldıń eń jaqsı filmi sıylıqların jeńip aldı.

20th Century-Fox sonday-aq on jıllıqta eki úlken ilimiy-fantastikalıq xit filmlerin shıǵardı: «Fantastikalıq sayaxat» (1966) hám dáslepki «Maymıllar planetası» (1968), onıń bas rollerinde Charlton Xeston, Kim Xanter hám Roddi MakDouell oynadı. «Fantastikalıq sayaxat» CinemaScope formatında túsirilgen sońǵı film boldı; studiya bul formattı basqa jerlerde Panavision linzaları qollanılıp atırǵan waqıtta da saqlap qalǵan edi.

Zanuk 1971-jılǵa shekem baslıq lawazımında qaldı, biraq onıń sońǵı jıllarında bir neshe qımbat sátsiz filmleri boldı, nátiyjede 20th Century-Fox 1969-jıldan 1971-jılǵa shekem zıyan kórdi. Onıń ornınan alınıwı hám ornına Dennis Stanfilldiń baslıq etip tayınlanıwınan keyin, belgisiz bir dáwirden soń, jańa basqarıw 20th Century-Fox tı jáne alǵa ilgerletti. Prezident Gordon T. Stulberg hám óndiris baslıǵı Alan Ladd kishiniń basshılıǵında 20th Century-Fox filmleri házirgi auditoriya menen baylanıs ornattı. Direktorlar keńesiniń baslıǵı Dennis Stanfill paydanı kurort múlklerin, salqın ishimlikler quyıw zavodların, Avstraliya kinoteatrların hám basqa da múlklerdi satıp alıwǵa jumsadı, bul arqalı film islep shıǵarıwdıń gúlleniw-yamasa-qulaw ciklin teńlestiriw ushın jetkilikli dárejede diversifikaciya jasawǵa urındı.

Keleshektegi film óndirisi úlgisin aldın ala kórsetip, 1973-jıldıń aqırında 20th Century-Fox, Warner Bros. penen birgelikte prodyuser Irvin Allenniń barlıq juldızları qatnasqan «Jalınlaǵan minara» (1974) blokbasterin birge islep shıǵarıw ushın kúsh birlestirdi. Eki studiya da janıp atırǵan kóp qabatlı imaratlar haqqındaǵı kitaplardıń huqıqlarına iye bolıp shıqtı. Allen eki studiyanıń basshıları menen ushırasıwdı talap etti hám 20th Century-Fox álleqashan óz múlki menen aldıǵa shıqqanın, básekiles filmler túsiriwdiń kásiplik ózin-ózi joq qılıw bolatuǵının bildirdi. Solay etip, birinshi birlesken studiya kelisimi dúzildi. Házir bul ádettegi nárse bolıp kórinse de, 1970-jıllardıń basında bul qáwipli, biraq revolyuciyalıq ideya edi, ol pútkil dúnya boyınsha ishki hám xalıqaralıq kinoteatrlarda úlken tabıs alıp keldi.

20th Century-Fox tıń tabısı sol waqıtqa shekem islep shıǵarılǵan eń paydalı film «Juldızlar urısı» (1977) nı qollap-quwatlaw arqalı jańa biyikliklerge jetti. Filmniń burın bolmaǵan tabısı nátiyjesinde aytarlıqtay finanslıq payda alındı: 1976-jıldıń iyun ayında 6 dollar bolǵan akciya bahası «Juldızlar urısı» shıqqannan keyin tórt ese kóbeyip, 27 dollarǵa jetti; 1976-jılǵı 195 million dollar tabıs 1977-jılı 301 million dollarǵa kóterildi.

### Marvin Devis hám Rupert Merdok

Finanslıq turaqlılıq penen birge jańa iyeler keldi, 20 ásir Fox 1981-jılı 8-iyunda 720 million dollarǵa investorlar Mark Rich hám Marvin Deviske satıldı. 20th Century-Fox tıń aktivlerine Pebble Beach Golf Links, Aspen Skiing Company hám Century City de jaylasqan múlk kiretuǵın edi, onda Devis Fox Plaza nı qurıp, eki márte sattı.

1982-jılı kompaniya video oyın industriyasınan payda tabıwǵa urınıw maqsetinde kompaniyanıń birinshi video oyın bólimin, Fox Video Games ti dúzdi. Bul bólim konsol hám kompyuterler ushın kartridjlerdi «Ásirdiń oyınları» uranı menen satıw ushın dúzilgen edi, biraq 1983-jılǵı video oyınlar krizisi sebepli bul bólim sátsizlikke ushıradı.

1984-jılǵa kelip, Rich sudtan qashtı, yaǵnıy AQSH federal prokurorları tárepinen salıq tólewden taysalıw, reket hám Iran tutqınlıq krizisi waqtında Iran menen nızamsız sawda islew ayıpları qoyılǵannan keyin Shveycariyaǵa qashıp ketti. Richtiń aktivleri AQSH hákimiyatı tárepinen muzlatıldı. 1984-jılı Marvin Devis Mark Richtiń 20-ásir Fox Film Corporation daǵı 50% úlesin belgisiz muǵdarǵa, aytıwlarǵa qaraǵanda 116 million dollarǵa satıp aldı. Devis bul úlesti 1985-jıldıń mart ayında Rupert Merdoktıń News Corporation ına 250 million dollarǵa sattı. Keyinirek Devis Merdok penen Djon Klugtıń Metromedia televizion stanciyaların satıp alıw boyınsha kelisimnen bas tarttı. Merdok jalǵız ózi alǵa barıp, stanciyalardı satıp aldı, hám keyinirek Devistiń 20-ásir Fox taǵı qalǵan úlesin 325 million dollarǵa satıp aldı. 1985-jıldan baslap, brend atındaǵı defis birotala alıp taslandı, 20th Century-Fox tan 20th Century Fox qa ózgertildi.

20th Century-Fox tıń Metromedia nıń televizion aktivlerin, burınǵı tarqatılǵan DuMont tarmaǵınıń stanciyaların satıp alıwın FCC tárepinen maqullaw ushın, Merdok AQSH puqarası bolıwı kerek edi. Ol bunı 1985-jılı isledi, al 1986-jılı jańa Fox Broadcasting Company efirge shıqtı. Kelesi 20 jıl dawamında tarmaq hám iyelik etilgen stanciyalar toparı keńeyip, News Corporation ushın ayrıqsha paydalı boldı. Keyin 1993-jılı 20th Century Fox X-Men superqaharmanlarınıń huqıqların satıp aldı, al Fantastic Four 1998-jılı satıp alındı. Sońınan Brayan Singer dáslepki filmge hám ekinshi filmge rejissyorlıq etti, al Brett Ratner dáslepki trilogiyanıń úshinshi filmine rejissyorlıq etiw ushın jumısqa alındı.

1994-jılı 20th Century Fox tórt jańa bólim dúzdi: Fox Searchlight Pictures, Fox Family Films, Fox Animation Studios hám Fox 2000 Pictures. Fox Searchlight arnawlı hám ǵárezsiz film bazarında qánigelesetuǵın edi, The Samuel Goldwyn Company daǵı óndiris prezidenti bolǵan Tomas Rotman jańa studiyanı basqarıw ushın shaqırıldı. Kóp ótpey oǵan Rotman tiykarın salıwshı prezident sıpatında atı berildi. Fox Family Films Djon Matoian basshılıǵında shańaraqlarǵa baǵdarlanǵan filmler islep shıǵarıw wazıypasın aldı. Fox Animation Studios 1994-jıl 9-avgustta dúzildi, ol Uolt Disney Renessansında tabısqa erisken Walt Disney Feature Animation menen básekilesiw ushın jobalastırılǵan edi. Qıyınshılıq kórip atırǵan Sullivan Bluth Studios nıń Don Blut hám Geri Goldman jańa 100 million dollarlıq animaciya studiyasın basqarıw ushın tayınlandı. Fox 2000 Pictures xızmet kórsetilmegen auditoriya toparlarına baǵdarlanǵan ortasha byudjetli filmlerge qánigelesiw ushın dúzildi, Laura Ziskin prezident etip alıp kelindi.

1997-jıldıń avgust ayında, Fox tıń Los-Andjelestegi vizual effektler kompaniyası VIFX, Blue Sky Studios tıń kópshilik úlesin satıp alıp, jańa vizual effektler hám animaciya kompaniyasın dúzdi, ol waqıtsha «Blue Sky/VIFX» dep ataldı. Blue Sky burın MTV Films tıń birinshi filmi «Joe's Apartment» tıń personaj animaciyasın islegen edi. Studiyanıń keńeyiwinen keyin, Blue Sky «Alien Resurrection», «A Simple Wish», «Mouse Hunt», «Star Trek: Insurrection» hám «Fight Club» filmleri ushın personaj animaciyasın islep shıǵardı. VIFX keyinirek, 1999-jıldıń mart ayında, basqa VFX studiyası Rhythm and Hues Studios ǵa satıldı. Blue Sky tıń tiykarın salıwshısı Kris Vedjdiń aytıwınsha, 2000-jılǵa kelip Fox ulıwma vizual effektler industriyasındaǵı finanslıq qıyınshılıqlar sebepli Blue Sky dı da satıwdı qarastırǵan.

1998-jıldıń fevral ayında, Fox Animation Studios tıń birinshi filmi «Anastasia» nıń tabısınan keyin, Fox Family Films óz atın Fox Animation Studios qa ózgertti hám tikkeley túsiriletuǵın filmler óndirisin toqtattı, bul basqa óndiris bólimleri tárepinen qolǵa alınatuǵın boldı. Haqıyqıy Fox Animation Studios burınǵı Fox Family Films tıń bir bólimine aylanıp, Feniks studiyası dep ataldı. Biraq, Los-Andjelestegi Fox Animation Studios 1998 hám 1999-jıllar aralıǵında 20th Century Fox Animation dep qayta ataldı. Feniks studiyası finanslıq mashqalalarǵa ushırap, aqıbetinde Fox «filmlerdi kóbirek nátiyjeli islep shıǵarıw» ushın Feniks studiyasında isleytuǵın shama menen 380 adamnıń 300 in jumıstan bosattı. «Titan A.E.» filminiń kassada áwmetsizlikke ushırawınan keyin, Fox Animation Studios 2000-jıldıń 26-iyun kúni jabıldı. Olardıń sońǵı islenbey qalǵan filmi Ueyn Barloudıń súwretlengen romanı «Barlowe's Inferno» nıń ekranlastırıwı bolıp, ol tolıǵı menen kompyuter animaciyası menen isleniwi kerek edi. Olar islep shıǵarıwı múmkin bolǵan jáne bir film - Stiv Edekerk rejissyorlıǵındaǵı ereseklerge arnalǵan animaciyalıq film «The Little Beauty King» bolıp, ol Disney diń Renessans dáwirindegi filmleriniń parodiyası bolıwı kerek edi. Bul «Shrek» (2001) filminen aldın islengen bolar edi.

Kris Uedj, film prodyuseri Lori Forte hám Fox Animation kompaniyasınıń basshısı Kris Meledandri Fox ke «Ice Age» atlı komediyalıq filmniń scenariyin usındı. Studiya basshılıǵı xızmetkerlerge tolıq metrajlı filmler ústinde jumıs islewdi dawam ettiriw wádesi menen qalǵan akciyaları menen opcionların Fox ke satıwǵa basım jasadı. Studiya Uayt-Pleyns qalasına (Nyu-York shtatı) kóshti hám «Ice Age» filmi ústinde jumıstı basladı. Film pitken waqıtta, Fox kompaniyası filmge isenimi az bolǵanlıqtan, onıń prokatta áwmetsizlikke ushırawınan qorqtı. Fox óndiris xızmetkerleriniń yarımın jumıstan bosattı hám film menen studiyaǵa satıp alıwshı tabıwǵa nátiyjesiz háreket etti. Bunıń ornına, «Ice Age» 2002-jıldıń 15-mart kúni Fox tárepinen 20th Century Fox Animation menen birgelikte shıǵarıldı hám sınshılar hám kommerciyalıq jaqtan úlken tabısqa eristi, 2003-jılǵı 75-Oskar sıylıqları saltanatında Eń jaqsı animaciyalıq film nominaciyasına usınıldı. «Ice Age» franshizaǵa aylanıp, Blue Sky studiyasın tolıq metrajlı filmler islep shıǵarıwǵa hám animaciya tarawında ataqlı atqa aylanıwına túrtki boldı.

2000-jıldan 2010-jılǵa shekem 20th Century Fox kompaniyası MGM/UA shıǵarǵan filmlerdiń xalıqaralıq distribyutorı boldı. 1980-jılları 20th Century Fox – CBS penen birlesken CBS/Fox Video kárxanası arqalı – ayırım UA filmlerin video formatında tarqatqan edi; solay etip UA video tarqatıw ushın qaytadan 20th Century Fox ke qayttı. 20th Century Fox jáne de kishi ǵárezsiz film kompaniyalarınıń filmlerin tarqatıw arqalı payda tabadı.

2006-jılı 20th Century Fox kompaniyası Bad Hat Harry Productions penen bolǵan 5 jıllıq óndiris kelisimin toqtattı, sebebi Brayan Singer «X-Men: The Last Stand» filminen ketip, Warner Bros. Pictures ushın «Superman Returns» (2006) filmin rejissyorlawǵa ketti, keyin ol 2011-jılı baslanǵan prikvel trilogiyasınıń birinshi filmin prodyuserlaw hám ekinshi filmin rejissyorlaw ushın qaytıp keldi.

2006-jıldıń aqırında Fox Searchlight basshısı Piter Rays hám bas operaciyalıq direktor Djon Xegemannıń basshılıǵında Fox Atomic shólkemlestirildi. Ol Fox Filmed Entertainment qaramaǵındaǵı sıńar óndiris bólimi sıpatında jumıs basladı. 2008-jıldıń basında, Xegeman New Regency Productions kompaniyasına ótkende, Atomic kompaniyasınıń marketing bólimi Fox Searchlight hám 20th Century Fox ke ótkerildi. Debbi Libling prezident bolıp tayınlandı. Eki ortasha tabıslı film hám basqa filmlerdiń sátsizliginen soń, bólim 2009-jıldıń aprel ayında jabıldı. Atomic markası astında óndirilip atırǵan hám post-produkciya basqıshındaǵı qalǵan filmler 20th Century Fox hám Fox Spotlight ke ótkerildi, olarǵa Libling basshılıq etti.

2008-jılı 20th Century Fox Aziyadaǵı sıńar kompaniyası, News Corporation menshigindegi STAR TV menen birlesken kárxana Fox STAR Studios tı dúzgenin járiyaladı. Fox STAR dáslep Bollivud bazarı ushın filmler islep baslap, keyin bir neshe Aziya bazarlarına keńeyetuǵını xabar etildi. Sol jılı 20th Century Fox Fox International Productions ti basladı, biraq bul bólim 2017-jılı jabıldı.

Chernin Entertainment kompaniyası Piter Chernin tárepinen 2009-jılı 20th Century Fox tıń sol waqıttaǵı bas kompaniyası News Corporation nıń prezidenti lawazımınan ketkennen keyin dúzildi. Chernin Entertainment tıń bes jıllıq birinshi qarar shártnaması film hám televidenie tarawları boyınsha 20th Century Fox hám 20th Century Fox TV menen 2009-jılı qol qoyıldı.

### 21st Century Fox dáwiri
2012-jıl 28-iyunda Rupert Merdok News Corporation kompaniyasınıń baspa hám mediaǵa baǵdarlanǵan eki kompaniyaǵa bólinetuǵının járiyaladı: jańa News Corporation hám Fox Entertainment Group hám 20th Century Fox tı basqaratuǵın 21st Century Fox. Merdok jańa kompaniyanıń atın 20th Century Fox miyrasın saqlaw usılı dep esapladı.

Fox Stage Productions 2013-jıldıń iyun ayında dúzildi. Sol jıldıń avgust ayında 20th Century Fox úsh prodyuser menen teatr tarawında birlesken kárxana dúzdi, olar film hám teatr prodyuserleri Kevin Makkollum, Djon Devis hám Tom Makgrat edi.

2017-jıldıń 20-sentyabrinde Locksmith Animation 20th Century Fox penen kóp jıllıq óndiris kelisimin dúzdi, oǵan muwapıq 20th Century Fox Animation brendi tiykarında Locksmith tıń filmlerin tarqatatuǵın boldı, Locksmith hár 12-18 ay sayın bir film shıǵarıwdı maqset etti. Bul kelisim Blue Sky dıń ónimin arttırıw hám házirgi Universal Pictures iyeliginde bolǵan hám tarqatatuǵın DreamWorks Animation filmlerin joǵaltıwdıń ornın toltırıw ushın dúzilgen edi. Bul óndiris kompaniyası astında shıǵarılǵan birinshi film «Ron's Gone Wrong» boldı, ol 2021-jıldıń 22-oktyabrinde 20th Century Studios tárepinen shıǵarıldı hám studiyanıń jalǵız shıǵarǵan filmi boldı.

«Avatar» hám «The Jungle Book» filmleri ústinde islegen VFX kompaniyası Technoprops 2017-jıldıń aprel ayında Fox VFX Lab sıpatında jumıs islew ushın satıp alındı. Technoprops tıń tiykarın salıwshısı Glenn Derri kompaniyanı vizual effektler boyınsha vice-prezident retinde basqarıwdı dawam etti hám VFX prezidenti Djerard Bevan hám Djon Kilkenniyge esap berdi.

2017-jıldıń 30-oktyabrinde Vanessa Morrison jańadan dúzilgen 20th Century Fox bólimi Fox Family niń prezidenti etip tayınlandı hám 20th Century Fox tıń baslıǵı & bas atqarıwshı direktorı hám vice-baslıǵına esap berdi. Shańaraqlıq bólim jas kinotamashagóyler hám olardıń ata-analarına arnalǵan animaciyalıq filmler hám janlı háreketli elementleri bar filmlerdi rawajlandıradı. Sonıń menen birge, bólim studiyanıń shańaraqlıq animaciyalıq televidenie biznesin baqlaydı, ol bar film múlkleri tiykarında bayram televizion baǵdarlamaların islep shıǵaradı hám televizion showlarınıń tolıq metrajlı film versiyaların baqlaydı. Fox Animation da Morrisonnıń ornına Andrea Miloro hám Robert Berd 20th Century Fox Animation nıń birlesken prezidentleri etip tayınlandı.

20th Century Fox Malayziyada Genting Malaysia Bhd tárepinen qurılıp atırǵan 20th Century Fox World tematikalıq parkiniń licenziyalıq kelisimi boyınsha defolt xabarlamasın berdi. 2018-jıldıń noyabr ayında Genting Malaysia juwap retinde arza berdi hám jaqın arada bas kompaniya bolatuǵın The Walt Disney Company dı da qostı.

### Disney tárepinen satıp alınıwı
2017-jıldıń 14-dekabrinde Disney 21st Century Fox tıń kópshilik bólimin, sonıń ishinde 20th Century Fox tı 52.4 milliard dollarǵa satıp alıw jobasın járiyaladı. Comcast (NBCUniversal dıń iyesi) tárepinen 65 milliard dollar usınılǵannan keyin, Disney 71.3 milliard dollar menen qarsı usınıs berdi. 2018-jıldıń 19-iyulinde Comcast Sky plc hám Sky UK paydasına 21st Century Fox ushın gúresten shıqtı. Segiz kúnnen soń, Disney hám 21st Century Fox akcionerleri eki kompaniya arasındaǵı birlesiwdi maqulladı. Kelisim 2019-jıldıń 20-martında juwmaqlansa da, 20th Century Fox Berbanktegi Walt Disney Studios qa kóshiwdi rejelestirmedi, al Los-Andjelestiń Century City rayonındaǵı Fox Studio Lot taǵı óz shtab-kvartirasın saqlap qaldı, ol házirgi waqıtta Disney ge 21st Century Fox tıń huqıqıy miyrasxorı Fox Corporation tárepinen jeti jılǵa ijaraǵa berilgen. Birlesiwden keyingi aylarda 20th Century Fox tıń qol astınan hár qıylı bólimler shıǵarıldı hám bir neshe ret jumıstan bosatıwlar boldı. Fox izertlew kitapxanası 2020-jıldıń yanvar ayında Walt Disney arxivleri hám Walt Disney Imagineering arxivlerine qosıldı. «20th Century Fox» atın paydalanǵan sońǵı film 2020-jıldıń 10-yanvarında shıqqan «Underwater» boldı.

Dark Phoenix hám Stuber sıyaqlı filmlerdiń prokatta áwmetsizlikke ushırawınan keyin, Disney bir qatar joybarlardıń rawajlanıwın toqtattı, biraq Free Guy hám Avatar dawamları sıyaqlı filmler óndirisin dawam ete aldı. Fox tıń filmler dizimi jılına 10 filmge qısqartıldı, olardıń yarımı Hulu hám sol waqıtta jaqın arada shıǵıwı kútilgen Disney+ striming xızmetleri ushın islenetuǵın boldı. 20th Century Fox franshizalarınan Star Wars, Home Alone, Cheaper by the Dozen, Night at the Museum, Diary of a Wimpy Kid hám Ice Age sıyaqlı joybarlar keyinirek Disney+ ushın járiyalandı. Bul joybarlar 2020-jıldıń dekabr ayında Disney niń Investorlar kúninde joqarıda aytılǵan striming xızmeti ushın tolıq filmler sıpatında tolıq ashıp berildi. Bul joybarlardıń birinshi bolıp «Home Sweet Home Alone» 2021-jıldıń 12-noyabrinde shıqtı.

2020-jıldıń 17-yanvarında Disney studiyanıń atın «20th Century Studios» dep ózgertti, bul Fox Corporation menen brend aljasıwınıń aldın alıwǵa járdem berdi. Basqa Disney film bólimlerine uqsas, 20th Century Studios filmleriniń tarqatılıwı endi Arqa Amerikada Walt Disney Studios Motion Pictures tárepinen, al xalıqaralıq dárejede olardıń sıńar kompaniyası Buena Vista International tárepinen ámelge asırıladı, al Searchlight Pictures óziniń avtonom tarqatıw hám marketing bólimin basqaradı. Walt Disney Studios Home Entertainment 20th Century hám Searchlight tárepinen islep shıǵarılǵan filmlerdi 20th Century Home Entertainment markası tiykarında úy mediasında tarqatadı. Studiyanıń jańa atı astında Disney tárepinen shıǵarılǵan birinshi film «The Call of the Wild» boldı, ol 2020-jıldıń 21-fevralında shıqtı. Sol jılı «Ford vs. Ferrari» (2019) filmi, tórt Oskar sıylıǵına usınıs alıp, studiyaǵa Disney satıp alǵannan keyingi dáwirde birinshi Eń jaqsı film nominaciyasın alıp keldi.

Sol jılı, óndiris prezidenti Emma Uotts kompaniyadan ketti. 2020-jıldıń 12-martında Stiv Asbell 20th Century Studios óndiris prezidenti bolıp tayınlandı, al Morrison Disney+ ushın Walt Disney Pictures hám 20th Century Studios filmleriniń rawajlanıwı hám óndirisin qadaǵalaw ushın Walt Disney Studios Motion Picture Production aǵımı boyınsha prezident bolıp tayınlandı. Filip Styuer endi Walt Disney Studios Motion Picture Production óndiris prezidenti sıpatında fizikalıq hám post-óndiris hám VFX-ke basshılıq etedi. Randi Xiller endi kasting boyınsha atqarıwshı vice-prezident sıpatında kastingke basshılıq etip, Walt Disney Pictures hám 20th Century Studios ekewin de qadaǵalaydı. Styuer 2015-jıldan baslap Walt Disney Studios fizikalıq óndiris boyınsha atqarıwshı vice-prezidenti bolıp xızmet etti, al Xiller 2011-jıldan beri Walt Disney Studios kastingine basshılıq etti. Ekewi de Asbell hám Shon Beylige esabat beredi.

2020-jıldıń 1-sentyabrinde 20th Century Studios Yaponiya filialı, 20th Century Fox Japan, Disney Japan quramına kirdi; 20th Century Studios burın Toei Company menen Dragon Ball filmleriniń Yaponiyadaǵı birge-tarqatıwshısı hám Aziyadaǵı tarqatıwshısı sıpatındaǵı baylanısı toqtatıldı hám keyin Crunchyroll hám Sony Pictures Releasing (Sony Pictures Releasing International arqalı) tárepinen qayta alındı.

2021-jıldıń 9-fevralında Disney Blue Sky Studios studiyasınıń 2021-jıldıń aprel ayında jabılatuǵının hám onıń ornın 20th Century Animation alatuǵının járiyaladı. Kompaniya wákili túsindirgenindey, dawam etip atırǵan Koronavirus pandemiyasınıń barlıq bizneslerine ekonomikalıq tásiri sebepli, úshinshi animaciyalıq film studiyasın alıp barıw olar ushın endi turaqlı emes edi. Buǵan qosımsha, dáslep 2022-jıldıń 14-yanvarında shıǵarılıwı jobalastırılǵan veb-komiks Nimona tiykarındaǵı film óndirisi studiyanıń jabılıwı nátiyjesinde biykar etildi. Studiyanıń film kitapxanası hám intellektual múlki Disney qolında qaldı. Disney studiyanıń dáslepki jabılıw waqtın anıq aytpaǵan bolsa da, burınǵı animator Rik Furne 10-aprelde olardıń sońǵı jumıs kúni bolǵanın tastıyıqladı, bul shólkemlestiriwshi Kris Uedjdiń sociallıq tarmaqlarda xoshlasıw xatın járiyalaǵanınan úsh kún keyin boldı. Nimona 2022-jıldıń basında Annapurna Pictures tárepinen 2023-jılı Netflix-te járiyalanıw ushın qayta alındı.

2021-jıldıń 22-noyabrinde Disney Media and Entertainment Distribution hám WarnerMedia 2022-jıldıń aqırına shekem ayırım 20th Century Studios filmlerin Disney+, Hulu hám HBO Max arasında bólisiwge ruqsat beriw boyınsha kelisimge keldi. Djerard Devan hám Djon Gelke tárepinen alıp barılǵan jańa kelisim, Disney 2019-jılı Fox kompaniyasın satıp alǵannan keyin miyras bolıp qalǵan 20th Century Fox hám HBO arasındaǵı dáslepki kelisimge ózgeris bolıp, sonıń ushın onıń jańalanıwı kútilmeydi. 20th Century-HBO kelisimi tamamlanǵannan keyin, Disney 2022-jıldan soń 20th Century filmlerin óziniń striming platformalarında saqlap qalıwdı jobalastırmaqta. Bul jańa strategiyanıń birinshi filmi «Ron's Gone Wrong» boldı. Jáne de 2021-jılı Disney video oyınlarǵa tiykarlanǵan 20th Century Games studiyasın iske qostı. Óziniń aldınǵıları - FoxNext, Fox Interactive hám 20th Century Fox Games sıyaqlı, ol distribyutor sıpatında xızmet etedi hám basqa úlken oyın studiyaları menen birge islesedi. Onıń birinshi ataması «Aliens: Fireteam Elite» boldı.

2022-jıldıń 8-fevralında Stiven Spilbergtiń 2021-jılǵı «West Side Story» film versiyası, jeti Oskar nominaciyası arasında, 20th Century Studios ushın qayta brendlewden keyingi dáwirde birinshi «Eń jaqsı film» nominaciyasın alıp keldi.

2023-jıldıń mart ayında Marvel Comics 20th Century Studios baspa belgisin iske qosatuǵını járiyalandı, ol 20th Century franshizalarına tiykarlanǵan komikslerdi shıǵaradı. Bul belgi astındaǵı birinshi komiks «Maymıllar planetası» komiksi boladı.

2024-jıldıń 26-fevralında Walt Disney Pictures prezidenti Shon Beylidiń lawazımınan ketetuǵını hám onıń ornın Searchlight Pictures prezidenti Devid Grinbaum iyeleytuǵını járiyalandı. Grinbaum Walt Disney Pictures ke basshılıq etedi hám Stiv Asbell menen birge 20th Century niń birge-basqarıwshı prezidenti boladı.

## Televidenie bólimi
20th Television - 20th Century Studios tıń televiziyalıq óndiris bólimi. 2020-jılǵa shekem ol 20th Century Fox Television dep atalǵan, sońınan 20th Television atamasın qabıl etti. Dáslepki 20th Television studiyanıń televiziyalıq sindikaciya bólimi edi, ol 2020-jılı Disney-ABC Domestic Television quramına qosıldı.

1950-jıllardıń ortasında filmler televideniege jiberile basladı, bul qáwenderlikti keńeytiw hám tarmaq baǵdarlamalarınıń tarqalıwına járdem beriw maqsetinde islendi. 20th Century Fox hám National Telefilm Associates tárepinen 128 stanciyada milliy qáwenderler ushın bir saatlıq film kórsetiw blokları shólkemlestirildi. 20th Century Fox óz kitapxanasın National Telefilm Associates qa satqannan keyin NTA Film Network tiń 50% úlesine iye boldı. Bul háptesine 90 minut bos waqıt hám sindikaciyalanǵan filmlerdi («Premiere Performance» paket ataması astında) 110 baylanıspaǵan stanciyaǵa milliy qáwenderlerge satıw ushın berdi.

### Four Star satıp alınıwı
Fox 1996-jılı Ronald Perelmannıń Compact Video kompaniyasınan Four Star Television nıń qalǵan aktivlerin satıp aldı. Búgingi kúnde Four Star Television kitapxanasınıń kópshilik baǵdarlamaları 20th Television tárepinen baqlanadı. Merdoktıń sekseninshi jıllardaǵı satıp alıw dáwirindegi kóp sanlı satıp alıwlarınan soń, News Corporation $7 milliard qarız jıynadı (kóbisi Ullıbritaniyadaǵı Sky TV dan), News Corp tıń kóp aktivlerine qaramastan[5]. Qarızdıń joqarı dárejesi Merdoktı 1980-jıllardıń ortasında satıp alǵan amerikalı jurnal biznesiniń kópshiligin satıwǵa májbúr etti.

## Muzıka
1933-jıldan 1937-jılǵa shekem Fox Movietone dep atalǵan arnawlı jazba belgisi F-100 den F-136 ǵa shekem shıǵarıldı. Ol 20th Century Fox filmlerindegi qosıqlardı usındı, dáslep Victor dıń Bluebird belgisinde jazılǵan hám shıǵarılǵan materiallardı paydalanıp, yarımında ARC tıń arzan dúkan belgilerinde (Melotone, Perfect hám t.b.) jazılǵan hám shıǵarılǵan materiallarǵa ótti. Bul siyrek ushırasatuǵın jazbalar tek Fox kinoteatrlarında satıldı.

20th Century Fox tıń muzıka bólimi, 20th Century Fox Records, 1958-jılı shólkemlestirildi. Ol 1981-jılı jabıldı.

Fox Records 1992-jıldan baslap 20th Century Fox tıń muzıka bólimi bolıp, 2000-jılı Fox Music dep qayta ataldı. Ol muzıka basıp shıǵarıw hám licenziyalaw bizneslerin qamtıydı, tiykarınan Fox Entertainment Group tıń televidenie hám film saundtrekleri menen shuǵıllanıp, Universal Music Group, EMI, PolyGram, Bertelsmann Music Group, Sony Music hám Warner Music Group licenziyası boyınsha jumıs alıp baradı. Ol da 2020-jıl 17-yanvarda jabılıp, keyin Hollywood Records quramına qosıldı.

## Radio
«Twentieth Century Fox Presents» radio seriyası 1936-jıldan 1942-jılǵa shekem efirge shıqtı. Kóbinese, bul kórsetiwler kinoteatrlarǵa jańa shıǵarılǵan filmlerdiń qosıqları men saundtrekleriniń popurrisin usınatuǵın radio aldın ala kórsetiwi edi, házirgi kúndegi televideniede kóretuǵın film treylerlerine uqsas, adamlardı jaqın jerdegi kinoteatrlarǵa barıwǵa shaqırıw ushın qollanıldı.

Radio esittiriwlerde túpnusqadaǵı juldızlar qatnastı, diktor bolsa orınlawdı qamtıytuǵın kirisiwdi málimledi.

## Kino plyonkasın islew processi
Film óndirisine eń dáslepki kirisiwinen baslap, Fox Film Corporation óziniń jeke islew laboratoriyaların alıp bardı. Dáslepki laboratoriya studiyalar menen birge Nyu-Djersidegi Fort-Lide jaylasqan edi. 1916-jılı Los-Andjeleste qurılǵan jańa studiyaǵa laboratoriya da kirgizilgen edi. Alan E. Fridman basqarǵan Fort-Li laboratoriyası 1919-jılı Manxettendegi jańa Fox Studios imaratına kóshirildi. 1932-jılı Fridman sol waqıtta qıyın finans jaǵdayında bolǵan Fox kompaniyasınıń likvidligin bekkemlew ushın laboratoriyalardı Fox ten $2,000,000 ǵa satıp aldı. Ol operaciyanı «DeLuxe Laboratories» dep qayta atadı, ol kóp keyinirek Deluxe Entertainment Services Group ke aylandı. 1940-jılları Fridman laboratoriyalardı sol waqıttaǵı 20th Century Fox ke qaytadan sattı hám 1960-jıllarǵa shekem prezident lawazımında qaldı. Fridmannıń basshılıǵı astında DeLuxe Chikago hám Torontoda jáne eki laboratoriya qostı hám Fox ten basqa UA hám Universal sıyaqlı studiyalardıń filmlerin de islep shıǵardı.

## Bólimler

### Házirgi

* 20th Century Family - 20th Century Studios tıń amerikalı shańaraqlıq-doslıq óndiris bólimi. Shańaraqlıq-doslıq teatr filmlerinen tısqarı, bul bólim aralas media (janlı háreket penen animaciya), film qásiyetlerine tiykarlanǵan shańaraqlıq animaciyalı bayram televiziyalıq baǵdarlamaları hám telebaǵdarlamalarǵa tiykarlanǵan film ózgesheliklerin qadaǵalaydı. 2017-jılı 30-oktyabrde Morrison burınǵı Fox Family Films bolǵan 20th Century Animation prezidenti lawazımınan jańadan dúzilgen 20th Century Fox bólimi, Fox Family niń prezidenti lawazımına ótkerildi, onıń maqseti Fox Family Films ke uqsas edi. Bólim prezidenti jáne Bob's Burgers filmin hám Tonko House kirgizip, Jerard Bevan hám Endi Uotts arqalı islengen animaciya prodyuserleri menen geypara bar kelisimlerdi qadaǵalawdı óz moynına aldı. 2019-jıldıń mart ayında 21st Century Fox tıń Disney ge satılıwı menen The Dam Keeper tolıq metrajlı animaciyalıq filmine bolǵan huqıqlar Tonko House qa qaytarıld. 2019-jıldıń avgust ayında 20th Century Fox repertuarın qayta kórip shıǵıw haqqındaǵı xabarlandırıw menen, Star Wars, Home Alone, Night at the Museum, Diary of a Wimpy Kid, Cheaper by the Dozen hám Ice Age spin-offı sıyaqlı 20th Century Fox múlkleri Disney+ ta járiyalanıw ushın belgilengen hám 20th Century Family ge tapsırılǵan. 2020-jılı 12-martta Morrison Disney+ ushın janlı háreketli rawajlanıw hám óndiris hám 20th Century Studios tı qadaǵalaw ushın Walt Disney Studios Motion Picture Production nıń Streaming prezidenti etip tayınlandı.
* 20th Century Animation - Walt Disney Studios tıń sıńar kompaniyası 20th Century Studios tıń bólimi sıpatında shólkemlestirilgen amerikalı animaciya studiyası. Dáslep 1994-jılı onıń sıńar kompaniyası sıpatında dúzilgen bolıp, tolıq metrajlı filmler islep shıǵarıw wazıypası júklengen. Bir waqıtları onıń bólimleri 2000-jılǵa shekem Fox Animation Studios hám 2021-jılǵa shekem Blue Sky Studios bolǵan. Onıń tabıslı filmleri hám franshizalarına Don Blut tıń «Anastasiya» sı, «Simpsonlar filmi» hám Blue Sky dıń «Muz dáwiri» hám «Rio» film seriyaları kiredi.
* 20th Century Games - 2021-jılı dúzilgen amerikalı video oyın licenziarı. Burın, Fox hám keyin Disney video oyınlardı licenziyalaw ushın standart 20th Century Fox/Studios brendin paydalanǵan. Onnan aldın, Fox tıń óziniń baspa bólimi bolǵan - Fox Interactive (ol Croc, No One Lives Forever, The Simpsons hám Futurama oyınları menen belgili edi) 1994-jılı dúzilgen hám 2003-jıldıń mart ayında Vivendi Universal Games ke satılǵan hám keyin 2006-jılı tarqatılǵan.
* 20th Century Comics - 2023-jıldıń mart ayında Marvel Comics penen birge sheriklik tiykarında dúzilgen komiks baspa kompaniyası. Burın, Fox tıń HarperCollins penen birge islesiwde házir jabılǵan Fox Atomic brendi tiykarında óziniń komiks bólimi bar edi.

### Burınǵılar

* **Fox 2000 Pictures** — úlken kinostudiyalar 20th Century Fox hám Fox Searchlight Pictures tıń amerikalı qarındas studiyası bolıp, orta kólemli relizlerde ǵárezsiz filmler islep shıǵarıwǵa qánigelesken hám tiykarınan orta toparlarǵa arnalǵan. Kompaniya Netflix te «Aynadaǵı hayal» filminiń shıǵıwınan keyin 2021-jıldıń may ayında hám 2019-jıldıń mart ayında Disney tárepinen 21st Century Fox tıń satıp alınıwınan soń tarqatıldı. Onıń tabıslı filmlerine «Marli hám men», «Pi diń ómiri», «Biziń juldızlarımızdaǵı ayıp», «Súyispenshilik, Saymon», «Jekpe-jek klubı» hám «Elvin hám tintiwler» hám «Qorqaq balanıń kúndeligi» film seriyaları kiredi.
* **20th Digital Studio** — 2008-jılı cifrlı media sıpatında dúzilgen amerikalı veb-seriyalar hám veb-filmler islep shıǵarıw hám tarqatıw kompaniyası bolıp, 20th Century Studios tıń sıńar kompaniyası edi. Bólim 2023-jıldıń aprel ayında tarqatıldı.
* **Fox Studios** burın Fox Entertainment Group quramına kirgen úsh iri kinostudiyalar toparı edi. Bul úsh kinostudiya Avstraliyanıń Sidney qalasındaǵı Fox Studios Australia, Tómengi Kaliforniyadaǵı Fox Studios Baja hám eń eski studiya bolǵan, 20th Century Fox tıń mákan-jayı Century City daǵı Fox Studios edi. Disney házirgi waqıtta Disney Studios Australia dep atalatuǵın Fox Studios Australia nı óz menshiginde saqlap qaldı. Fox Entertainment Group 2007-jılı Baja Studios tı satıp jiberdi, al Century City studiyaları Fox Corporation qolında qaldı, biraq Disney bul obektte tiykarǵı arendator bolıp qalmaqta.
* **Fox VFX Lab** — 2017-jılı Technoprops degen at penen satıp alınǵan 20th Century Fox tıń burınǵı vizual effektler kompaniyası bólimi edi. Oǵan prezident Djon Kilkenni basshılıq etken. Vizual effektler jumıslarınan tısqarı, bólim dúnyanıń hár túrli jerlerinde «Avatar», «Maymıllar planetasınıń kóterilisi», «Alita: Sawash perishtesi», «Djungli kitabı», «Qaraqshı-1», «Óspirim mutant nindzya tasbaqalar: Kóleńkeden shıǵıw», «Doktor Strendj» hám «Varkraft» sıyaqlı filmler menen islesiw ushın ótinish beriw hám jumıs islew máselelerin qadaǵalaǵan, sonıń menen birge Need for Speed (2015), Battlefield 1, Rainbow Six Siege, Watch Dogs 2, Just Cause 3, Rise of the Tomb Raider, Assassin's Creed Syndicate, Mafia III, Halo 4, Street Fighter V, Call of Duty (Call of Duty: Advanced Warfare hám Black Ops III), Far Cry (Far Cry 5 hám Primal), Mortal Kombat (X hám 11) hám Sonic the Hedgehog (Forces hám Team Sonic Racing) sıyaqlı videooyın franshizaları menen de jumıs alıp barǵan. 2020-jılı Disney Fox VFX Lab tı Lucasfilm kompaniyasınıń Industrial Light & Magic bólimine birlestirdi, Technoprops brendin laboratoriyanıń texnologiya bólimi ushın paydalandı, xızmetkerlerdiń hám basshılardıń kópshiligi jumıstan bosatılǵanı xabar etildi.
* **Fox Atomic** — 2006-jıldan 2009-jıldıń aprel ayına shekem jumıs islegen, jaslarǵa arnalǵan film óndiriw kompaniyası hám Fox Filmed Entertainment bólimi bolǵan. Dáslep Atomic ya 20th Century Fox yaki onıń Fox Searchlight bólimi menen birge, olardıń sáykes basshılıǵı astında jumıs alıp barǵan. 2006-jıldıń aqırında Fox Atomic Fox Filmed Entertainment quramında sıńar óndiris bólimi sıpatında Fox Searchlight basshısı Piter Rays hám bas operaciyalıq direktor Djon Xegeman basshılıǵında iske qosılǵan 2007-jılı Debbi Libling Fox tan Fox Atomic ke ótken. 2008-jıldıń yanvar ayında, Xegeman Regency Enterprises ke ótkende, Atomic tıń marketing bólimi Fox Searchlight hám 20th Century Fox qa ótkerilgen.. Debbi Libling prezident bolǵan. Eki ortasha tabıslı film hám basqa filmlerdiń úmitti aqlamawınan soń, bólim 2009-jıldıń aprel ayında jabılǵan. Atomic tıń qalǵan óndiris hám post-óndiris basqıshındaǵı filmleri 20th Century Fox hám Fox Searchlight qa ótkerilgen, olardı Libling qadaǵalaǵan.
* **20th Century Fox Consumer Products** (Fox Consumer Products dep te belgili) - 1995-jılı qurılǵan burınǵı amerikalı satıw kompaniyası hám 20th Century Fox tıń tovar bólimi bolǵan. 2019-jılı 20th Century Fox Consumer Products Disney Consumer Products quramına qosıldı. TCFCP topar tárepinen islep shıǵarılǵan filmler hám teleseriallardan kelip shıqqan huqıqlardı basqarǵan. Ol 20th Century Fox, 20th Century Fox Television hám FX Networks, sonday-aq úshinshi tárep ónimleri atınan dúnya júzi boyınsha múlklerdi licenziyalaw hám bazarǵa shıǵarıw menen shuǵıllanǵan. Bul bólim, industriyada jetekshi orındı iyelep, sıylıqlarǵa iye bolǵan hám rekordlıq kóriwshiler sanına erisken praym-taym telebaǵdarlamalar hám oyın-zawıq mazmunın jetkerip beriwshi 20th Century Fox Television flagman studiyası hám dúnyanıń eń iri kino óndiriwshileri hám distribyutorlarınıń biri bolǵan 20th Century Fox penen birge islesken. 20th Century Fox Consumer Products Fox brendin hám Fox múlklerin satıw menen shuǵıllanǵan.
* **Fox Stage Productions** — 2013-jıldıń iyun ayında 21st Century Fox konglomeratı tárepinen qurılǵan burınǵı Brodvey stilindegi muzıkalıq kórsetiwler bólimi. 2019-jılǵı satıp alıwdan keyin, Fox Stage Productions 2019-jıldıń 3-iyulında Buena Vista Theatrical ǵa jol beriw ushın jabıldı.
* **Fox International Productions** — bul 2008-jıldan 2017-jılǵa shekem Qıtay, Evropa, Hindistan hám Latın Amerikasındaǵı 12 aymaqta jergilikli óndiris ushın juwapker bolǵan 20th Century Fox tıń (házirgi 20th Century Studios) burınǵı bólimi. 2008-jılı 20th Century Fox prezident Sanford Panich basshılıǵında Fox International Productions tı basladı. 2015-jıldıń 2-iyunında Panich kompaniyadan Sony Pictures ke ketkende, kompaniya 900 million dollar kassalıq tabısqa erisken edi. 20th Century Fox tıń dúnya júzilik teatr marketingi hám distribuciya boyınsha birlesken prezidenti Tomas Jegeus 2015-jıldıń 1-sentyabrinen baslap Fox International Productions prezidenti etip tayınlandı. 2015-jıldıń noyabr ayında kompaniya qıtaylı oyın-zawıq toparı Zhejiang Huace penen rawajlandırıw hám óndiris boyınsha kelisim dúzdi. 2017-jıldıń dekabr ayında 20th Century Fox film baslıǵı hám bas direktorı Steysi Snayder Fox International Productions tıń hárbir jergilikli hám aymaqlıq keńselerdiń joybarlardı islep shıǵarıwı yamasa satıp alıwı paydasına saplastırılatuǵının bildirdi.
* **20th Century Fox International** — bul AQSH tan tısqarı filmlerdi tarqatıwǵa hám janapay túrde úy videoları menen DVD lerdi tarqatıwǵa juwapker 20th Century Fox tıń burınǵı xalıqaralıq bólimi.

* **Fox-Paramount Home Entertainment** — bul 2013-jılı qurılǵan 20th Century Fox Home Entertainment hám Paramount Home Entertainment arasındaǵı burınǵı Nordic birlesken kárxanası bolıp, ol hárbir studiyanıń Blu-ray hám DVD relizlerin islep shıǵarıw, tarqatıw, marketing hám satıw, sonday-aq Skandinaviya aymaǵında cifrlı ónimlerdi satıwdı qollap-quwatlawdı basqarıw ushın dúzilgen edi. 2020-jılı 20th Century Fox Home Entertainment tiń qayta atalıwı hám birlesiwinen keyin (házir 20th Century Home Entertainment), Fox-Paramount Home Entertainment jabıldı hám bólindi. Házirgi waqıtta Skandinaviyada 20th Century Studios filmleriniń úy media relizlerin tikkeley Walt Disney Studios Home Entertainment basqaradı, al SF Studios 2021-jıldıń iyul ayınan baslap tek Paramount Pictures ten óz filmlerin shıǵarıp atır.

## Logotip hám fanfara

20th Century Fox óndiris logotipi hám fanfarası dáslep Twentieth Century Pictures logotipi sıpatında payda bolǵan hám 1935-jılǵı birlesiwden keyin 20th Century-Fox tárepinen qabıl etilgen. Ol úsh ólshemli, monolit logotipten («Estelik» dep atalatuǵın) ibarat bolıp, onı Art-deko imaratları qorshap turadı hám projektorlar menen jaqtılandırılǵan. Filmlerdiń basında payda bolatuǵın óndiris logotipinde projektorlar animaciyalanǵan hám izbe-izlik 1933-jılı Alfred Nyuman tárepinen dóretilgen ayrıqsha fanfara menen birge keledi. Logotiptiń dáslepki dúzilisi arnawlı effektler animatorı hám mattalı súwret salıw sheberi kishi Emil Kosa tárepinen islengen.

1953-jılı Pacific Title kompaniyasınıń súwretshisi Roki Longo jańa CinemaScope súwret processi ushın dáslepki logotip dizaynın qayta islew ushın jumısqa alındı. Longo keńirek CinemaScope formatında logotiptiń proporciyaların saqlaw ushın «20th» tegi «0» di qıysayttı. Alfred Nyuman da Fox logotipinen keyin keletuǵın CinemaScope logotipi dawamında esitiletuǵın logotip fanfarasınıń keńeytilgen versiyasın dóretti. Format keyin tómenlegenine qaramastan, rejissyor Djordj Lukas «Juldızlı urıslar» (1977) filminiń baslawshı titrleri ushın fanfaranıń CinemaScope versiyasın paydalanıwdı arnawlı túrde soradı. Bunnan tısqarı, filmniń bas teması Djon Uilyams tárepinen fanfara menen birdey tonallıqta (B♭ major) dóretilip, onıń bir túrdegi dawamı bolıp xızmet etti. 1981-jılı logotip «20th» tegi «0» diń qayta tuwrılanıwı menen ózgertildi.

1994-jılı, bir neshe sátsiz háreketlerden soń, Fox kompaniyasınıń televidenie prodyuseri Kevin Berns kompaniya ushın jańa logotip islep shıǵarıw ushın jumısqa alındı. Bul ret kompyuter járdeminde islengen súwretler (CGI) texnologiyası qollanılıp, kóbirek detallar hám animaciya qosıldı, Bryus Brouton tárepinen qayta islengen 21 sekundlıq uzaǵıraq Fox fanfarası fon muzıkası sıpatında paydalanıldı hám «A NEWS CORPORATION COMPANY» degen jazıw qosıldı. Keyinirek 1997-jılı Devid Nyuman tárepinen qayta jazıp alındı hám 1998-jılı jáne bir márte qayta jazıldı.

2009-jılı Blue Sky Studios tárepinen jaratılǵan jańalanǵan logotip (2009-jılǵı strukturanıń prototip versiyası bar) «Avatar» filminiń shıǵıwı menen debyut etti. 2013-jılı News Corporation jazıwı alıp taslandı.

2014-jıldıń 16-sentyabr kúni 20th Century Fox jańa Fox Movies veb-saytın reklama etiw ushın logotiptiń hár qıylı versiyasın, sonıń ishinde Fox Film logotipiniń «William Fox Presents» versiyasın hám 20th Century Pictures logotipin, sonday-aq ayırım variaciyalardı, 2009-jılǵı logotip versiyasına shekem kórsetetuǵın video járiyaladı. Bul videoda Devid Nyuman tárepinen dóretilgen 1997-jılǵı fanfaranıń 1998-jılǵı qayta islep shıǵılǵan versiyası qollanıldı.

2020-jıldıń 17-yanvar kúni Disney kompaniyası studiyanıń brendinen «Fox» atın alıp taslawdı baslaǵanı haqqında xabar berildi, sebebi ol endi házirgi Fox Corporation menen baylanıslı emes edi. 20th Century Fox hám Fox Searchlight Pictures sáykes túrde 20th Century Studios hám Searchlight Pictures dep qayta ataldı. Projektorlar, monolit hám fanfara sıyaqlı studiya menen baylanıslı brend elementleri qollanılıwda qaladı. Jańa 20th Century Studios atın alıp júretuǵın birinshi film - «Jabayı tábiyattıń shaqırıwı» (qızıq jeri, bul filmniń dáslepki ekranlastırıwı Fox Film menen birlesiwden aldın dáslepki Twentieth Century Pictures kompaniyasınıń aqırǵı filmi bolǵan edi).

20th Century Studios logotipiniń baspa nusqası «Jańa mutantlar» filminiń posterinde birinshi ret kórindi, al ekrandaǵı logotip televiziyalıq jarnamada debyut etti hám tolıq nusqası 2020-jıldıń 21-fevral kúni «Jabayı tábiyattıń shaqırıwı» filmi menen birge kórsetildi.

2020-jılı 20th Century Studios logotipi Picturemill tárepinen animaciyalandı (2020-jılǵı qurılımnıń prototip nusqası hám 2009-jılǵı aspan fonı menen 2021-jılǵı qurılım bar hám Picturemill'diń ayırım roliklerinde payda boldı), al Searchlight Pictures logotipin Blue Sky Studios animaciyasına tiykarlanıp MOCEAN animaciyaladı. Bunda basqasha aspan fonı bar, Los-Andjeles silueti úlkenirek hám anıǵıraq, al qurılımnıń qalǵan bólimi qarańǵıraq hám jaqtılandırıwı realistlirek kórinedi.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__