4-sanlı orta mektep (Minsk)

**4-sanlı orta mektep** (, Minsk, Belorus Respublikası) — Minsk qalasınıń eń áyyemgi mektepleriniń biri.

## Ulıwma maǵlıwmat
Minsk qalasınıń dál orayında jaylasqan hám qalanıń eń áyyemgi mektepleriniń biri bolıp tabıladı. 2006-jıl dekabrde óziniń 100 jıllıq yubileyin, 2016-jıl dekabrde bolsa 110 jıllıq yubileyin belgiledi. Mektep imaratı mámleket tárepinen qorǵalatuǵın arxitektura esteligi bolıp tabıladı.

2018-jılı «2018-jıldıń eń jaqsı bilim beriw mekemeleri» qala tańlawınıń juwmaǵı boyınsha Minsk qalasındaǵı eń jaqsı orta mektep dep tán alındı.

Mekteptiń tálim sisteması «Paytaxt tálimi» baǵdarlamasın ámelge asırıw sheńberinde oqıwshılardı oqıtıw hám tárbiyalawda shaxsqa baǵdarlanǵan jantasıw tiykarında qurılǵan.

## Mektep tariyxı
Arxiv maǵlıwmatlarına kóre, 1906-jılda S. P. Zubakin hám K. O. Falkovichlerdiń (ayırım dereklerde «filologiyalıq gimnaziya») húkimetlik huqıqlarına iye Minsk jeke erkekler gimnaziyası ashılǵan. Ol házirgi BDPUdıń tariyx fakulteti imaratınıń ornında, Skobilevskaya kóshesi 8-úy mákan jayında, Iosif Moiseevich Podvalniyǵa tiyisli bolǵan turaqlı úyde jaylasqan edi.

1918-jılda gimnaziya ekinshi basqıshtaǵı 4-mektep bolıp qayta shólkemlestirildi, al 1921-jılı jeti jıllıq mektep mártebesin aldı. 1934-jılı mektepke S. M. Kirov atı berildi, al 1936-jıldan baslap mekeme Krasnoarmeyskaya kóshesi, 11-úy mekenjayındaǵı imaratqa iye boldı. Ol arxitektor Gerasim Yakushkonıń joybarı boyınsha Kirov kóshesindegi jańa qurılıs baǵdarlaması sheńberinde Pionerler úyi hám Lenin kitapxanası kompleksi menen birge qurıldı.

Urıs waqtında mektep tolıq wayran etildi. 1979-jılı ol rekonstruksiya islendi, mekteptiń tiykarǵı korpusına 6 qabatlı imarat qosıp qurıldı hám muzıka baǵdarındaǵı mektep mártebesin aldı. 2009-jıldan baslap muzıka pánleri fakultativ shınıǵıwlarda úyrenilmekte.

Mektep iskerligi dáwirinde onı tómendegi direktorlar basqardı: Stankevich A. N., Strusevich V. M., Pushkarevich V. P., Kryuk I. F., Jilina L. I., Finkevich V. K., Dorofeeva L. K., Novikova V. A., Cedrik A. P., Burdıko T. A.

Mektep muǵallimleri arasında Ullı Watan urısı qatnasıwshıları da bolǵan: Verbitskiy Vladimir Nikolaevich, Masyuk Georgiy Ilich, Rezanovskaya Mayya Nikolaevna, Sokolovskaya Elizaveta Aleksandrovna. BSSRda miynet sińirgen muǵallimler: Belskaya Anastasiya Safronovna, Gavruseyko Nadejda Pavlovna, Kiseleva Valentina Kazimirowna. 18 muǵallim «BSSR xalıq tálimi aǵlası» belgisi menen sıylıqlanǵan. Birneshe muǵallim BSSR Joqarı Keńesiniń hám SSSR Bilim beriw ministrliginiń Húrmetli jarlıqları menen sıylıqlanǵan.

## Pedagogikalıq jámáát
Mekteptiń pedagogikalıq jámááti — bul 150 den artıq muǵallim. Olardıń arasında 4 Belorus Respublikası tálimi aǵlası, 49 joqarı kategoriyalı pedagog, 53 birinshi kategoriyalı pedagog, JOO hám Belorus mámleketlik muzıka akademiyasınıń oqıtıwshıları bar.

## Informatizaciyalastırıw
Muǵallimler tárepinen pánlerdi oqıtıwda turaqlı túrde multimedia texnologiyalarınan paydalanıladı. Mektepte jergilikli tarmaq qurılǵan bolıp, ol barlıq paydalanıwshılardı birden-bir informaciya aǵımı menen baylanıstıradı. Mektep Internetke shıǵıw imkaniyatına iye, bul muǵallimler menen oqıwshılarǵa sabaqlarǵa tayarlanıwda hám olardı ótkeriwde járdem beredi. Tiykarǵı informaciya resursı mekteptiń saytı bolıp tabıladı.

## Muzıka baǵdarı
1979-jıldan baslap mektep muzıka (instrumental) baǵdarındaǵı mekeme mártebesine iye. Házirgi kúnde muzıka bóliminde 52 pedagog hám koncertmeyster isleydi.

1989-jıldan beri muzıka baǵdarın Belorus Respublikası tálimi aǵlası Vinogradova Lyudmila Mixaylovna basqarıp kelmekte. Oqıtıwshılar arasında Belorus Respublikasınıń iri koncert jámáátleriniń artistleri, Minsk qalasınıń jetekshi muzıka JOOlarınıń oqıtıwshıları, xalıqaralıq hám respublikalıq tańlawlar laureatları bar.

Házirgi oqıw jılında muzıka klaslarında 400 den artıq oqıwshı 13 qániygelik boyınsha tálim almaqta: fortepiano, skripka, violonchel, fleyta, klarnet, trombon, urıp shertiletuǵın ásbaplar, bayan, akkordeon, cımbal, mandolina, balalayka, gitara. Hár jılı oqıwshılar xalıqara hám respublikalıq tańlawlarda, festivallarda qatnasadı.

## Mektep telestudiyası
Mektepte 1981-jıldan baslap mektep televideniyesi tabıslı islep kelmekte. Telestudiya baslıǵı — Milkovskiy Evgeniy Nikolaevich. Teleoray jumıs islegen jıllar ishinde barlıq oqıw pánleri boyınsha úlken audio hám video materiallar jıynalǵan. Kóplegen menshikli hújjetli filmler hám teleprogrammaları tayarlanǵan. Teleoray mekteptiń qálegen kabinetine úsh kanal boyınsha kórsetiwlerdi uzatıw imkaniyatına iye. Mektep radiosı da keń qollanıladı.

Mektep kinostudiyasınıń YouTube saytında óz video kanalı bar.

Mektep turmısınıń xronikasın súwretke alıw hám sabaqlardı jazıp alıw 1980-jıldan beri alıp barılmaqta. 16 millimetrli kinoplyonkaǵa túsirilgen filmler video formatına ótkerilgen. 2001-jılǵı rekonstruksiyadan keyin mektep televideniyesi jańa úskeneler menen isleı basladı.

Mektepte oqıw jılın Bilim kúnine arnalǵan telebaǵdarlama menen baslaw dástúrge aylanǵan. Mektep telebaǵdarlamaları muǵallimler hám oqıwshılar qatnasıwında jaratıladı. Olar scenariy avtorları, telebaslovshılar hám diktorlar retinde shıǵadı.

1980-jılları mektep kinostudiyasınıń filmleri oblastlıq hám respublikalıq háweskerlik kino tańlawlarında qatnasıp, diplom hám prizler menen sıylıqlanǵan.

Mektep teleorayı BDPUdıń filologiya fakulteti menen sheriklik etedi. Birgelikte «Balalar kútip atırǵan muǵallim» telefilmi jaratıldı. Belorus jazıwshıları hám shayırları: I. Naumenko, Ya. Brıl, N. Gilevich, R. Borodulin, dramaturg A. Dudarev hám basqalar menen ushırasısıwlar jazıp alındı. 2007-jıl avgustta Yanka Kupala hám Yakub Kolastıń tuwılǵanına 125 jıl tolıwına arnalǵan «Miyras» (Спадчына) telefilmi ústindegi jumıslar juwmaqlandı.

## Baylanıslar hám sheriklik
* «Стройтрест № 1» AJ
* Belorus Respublikasınıń xızmet kórsetken jámááti «Belorus mámleketlik quwırshaq teatrı»

## Belgili pitkeriwshiler
Akademik Vyacheslav Stepin (1951).

## Derekler

## Sırtqı siltemeler

* Rásmiy saytı
* BELORUSSIYANIŃ EŃ ÁYYEMGI BES MEKTEBI (2019/Planeta Belarus)
* Minskniń eń jaqsı mektebi qalay jasaydı hám rawajlanadı (2018/BelTA)
* CTV kanalınıń Minsk qalasındaǵı eń áyyemgi mektep haqqındaǵı reportajı