Kompyuter arxitekturası simulyatorı

**Kompyuter arxitekturası simulyatorı** — bul kompyuter arxitekturasınıń orınlanıwın imitaciyalaytuǵın programma.

Kompyuter arxitekturası simulyatorları tómendegi maqsetler ushın paydalanıladı:

* Fizikalıq apparatlıq támiynat sistemaların qurmastan, apparatlıq támiynat dizaynların bahalaw arqalı shıǵınlardı azaytıw.
* Qoljetimsiz apparatlıq támiynatqa kiriwge múmkinshilik beriw.
* Kompyuter ónimliligi maǵlıwmatlarınıń dálligin hám kólemin arttırıw.
* Haqıyqıy apparatlıq támiynatta ádette múmkin bolmaytuǵın imkaniyatlardı kirgiziw, mısalı qáte anıqlanǵanda kodtı kerisinshe iske qosıw yamasa haqıyqıy waqıttan tezirek isletiw.

## Kategoriyalar
Kompyuter arxitekturası simulyatorları kontekstke baylanıslı hár túrli kategoriyalarǵa bólinedi.

* Qamtıw kólemi: Mikroarxitektura simulyatorları mikroprocessordı hám onıń komponentlerin modellestiredi. Tolıq sistema simulyatorları sonıń menen birge processordı, yad sistemaların hám kirgiziw/shıǵarıw qurılmaların da modellestiredi.
* Detallıq: Kórsetpeler toplamı simulyatorları sıyaqlı funkcional simulyatorlar modellestirilgen komponentler menen birdey funkciyanı orınlaydı. Eger waqıt esapqa alınbasa, olar tezirek simulyaciyalana aladı. Waqıt simulyatorları – bul waqıttı da qaytalaytuǵın funkcional simulyatorlar. Waqıt simulyatorları jáne de cifrlı cikl anıqlıǵındaǵı hám analog sub-cikl simulyatorları dep bóliwge boladı.
* Júkleme: Iz-tiykarındaǵı simulyatorlar (waqıyalarǵa tiykarlanǵan simulyatorlar dep te ataladı) belgili bir kirgiziw menen aldınnan jazıp alınǵan kórsetpeler aǵımına reakciya bildiredi. Orınlawǵa tiykarlanǵan simulyatorlar hár túrli kirgiziw maǵlıwmatlarına baylanıslı orınlanatuǵın kórsetpelerdiń dinamikalıq ózgeriwin ruqsat etedi.

### Tolıq sistema simulyatorları
Tolıq sistema simulyatorı – bul haqıyqıy sistemalardan alınǵan tolıq programmalıq támiynat toplamları hesh qanday ózgertiwsiz simulyatorda isley alatuǵın dárejedegi orınlawǵa tiykarlanǵan arxitektura simulyaciyası. Tolıq sistema simulyatorı xost kompyuterdiń tábiyatına ǵárezsiz bolǵan virtual apparatlıq támiynattı usınadı. Tolıq sistema modeli ádette processor yadroların, periferiyalıq qurılmalardı, yadlardı, óz-ara baylanıs shinaların hám tarmaq baylanısların óz ishine aladı. Emulyatorlar rawajlanıwdaǵı apparatlıq támiynat ornına eski apparatlıq támiynatqa eliklewdiń tolıq sistema simulyatorları bolıp tabıladı.

Tolıq sistema simulyaciyasınıń kórsetpeler toplamı simulyatorına salıstırǵanda anıqlawshı ózgesheligi sonda, model tek jeke baǵdarlamalardı emes, al haqıyqıy qurılma drayverlerin hám operaciyalıq sistemalardı iske qosıwǵa ruqsat beredi. Usılayınsha, tolıq sistema simulyaciyası jeke kompyuterlerdi hám tarmaqqa jalǵanǵan kompyuter noqatların olardıń barlıq programmalıq támiynatı menen, tarmaq qurılması drayverlerinen baslap operaciyalıq sistemalarǵa, tarmaq steklerine, aralıq programmalıq támiynatqa, serverlerge hám qosımsha baǵdarlamalarǵa shekem simulyaciyalawǵa múmkinshilik beredi.

Tolıq sistema simulyaciyası kemshiliklerdi anıqlawdı, qayta jaratıwdı hám ońlawdı ańsatlastırıw arqalı sistemanı rawajlandırıw procesin tezlete aladı. Kóp yadrolı processorlardı paydalanıw tolıq sistema simulyaciyasına mútájlikti arttırmaqta, sebebi virtual apparatlıq támiynat tárepinen usınılatuǵın baqlanatuǵın ortalıqsız qátelerdi qayta jaratıw hám dúzetiw júdá qıyın hám kóp waqıttı talap etedi. Bul sonıń menen bir qatarda apparatlıq támiynat tayar bolǵanǵa shekem programmalıq támiynattı islep shıǵıwǵa da múmkinshilik beredi, usılayınsha dizayn sheshimlerin tastıyıqlawǵa járdemlesedi.

### Cikl anıqlıǵındaǵı simulyator
Cikl anıqlıǵındaǵı simulyator – bul mikroarxitekturanı cikl boyınsha imitaciyalaytuǵın kompyuter baǵdarlaması. Kerisinshe, kórsetpeler toplamı simulyatorı kórsetpeler toplamı arxitekturasın ádette tezirek, biraq usı arxitekturanıń belgili bir ámelge asırılıwına cikl anıqlıǵında sáykes kelmeytuǵın túrde imitaciyalaydı; olar kóbinese eski apparatlıq támiynattı emulyaciyalawda qollanıladı, ol jerde waqıt dálligi burınǵı sebeplerge baylanıslı áhmiyetli. Kóbinese, jańa mikroprocessorlardı dizaynlawda cikl anıqlıǵındaǵı simulyator qollanıladı – olardı fizikalıq chip qurmastan-aq anıq testten ótkiziwge hám bahalawǵa boladı (sonıń ishinde tolıq operaciyalıq sistemalardı yamasa kompilyatorlardı iske qosıw) hám kútilgen jobaǵa sáykes keliw ushın dizayndı kóp márte ańsat ózgertiwge boladı.

Cikl anıqlıǵındaǵı simulyatorlar barlıq operaciyalardıń durıs virtual (yamasa eger múmkin bolsa haqıyqıy) waqıtta orınlanıwın támiyinlewi kerek – tarmaqtı boljaw, kesh qátelikleri, alıwlar, konveyer toqtawları, aǵım kontekstin almastırıw hám mikroprocessorlardıń basqa da kóp názik táreplerin.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__