Goldı bayramlaw

Sportta **goldı bayramlaw** ‒ bul gol urǵannan keyin quwanıshtı bildiriw ádeti. Ádette bayramlawdı gol urǵan oyınshı orınlaydı hám oǵan komandalasları, menedjer yamasa trenerler shtabı yaki komandanıń qollap-quwatlawshıları qatnasıwı múmkin. Ulıwma goldı bayramlawdı ańlatqanı menen, bul termin oyınshınıń futbolkasın sheshiwi yamasa salto islewi sıyaqlı anıq háreketlerge de qollanılıwı múmkin. Bayramlawlar ádette futbol hám shaybalı xokkey sıyaqlı kem gol urılatuǵın sport túrlerinde áhmiyetlirek boladı, sebebi bul jerde hárbir goldıń áhmiyeti úlken.

Kóp gol bayramlawları máńgilestirilgen, mısalı, estelik túrinde (Terri Anri hám Bobbi Orr), reklamalarda (Ronaldu), pochta markalarında (Pele), jurnal muqabalarında yamasa video oyınlarda: Krishtianu Ronaldu, Garet Beyl, Lionel Messi hám basqa da kóplegen oyınshılar FIFA seriyasında súwretlengen.

## Bayramlaw

### Gol qosıǵı

Gol qosıǵı yamasa goldı bayramlaw muzıkası - bul futbol yaki muz xokkeyi sıyaqlı sport túrlerinde gol urılǵannan keyin atqarılatuǵın qısqa muzıkalıq shıǵarma. Ásirese Milliy Xokkey Ligasında (NHL) qosıq atqarılmastan aldın gol signalı shıǵadı.

Bunday qosıqlardıń biri - Bellinidiń «Samba de Janeiro» qosıǵı, ol UEFA Euro 2008-de gol qosıǵı sıpatında qollanılǵan. Van Xalenniń «Jump» qosıǵı A.C. Milan San-Siro stadionında hár gol urǵanda atqarıladı. Blur toparınıń «Song 2» qosıǵı ayırım nemis hám avstriyalı klublarda qoyıladı. Arqa Amerikada Glitter Band toparınıń «Rock and Roll (Part Two)» qosıǵı jiyi qoyıladı. Ukrainalı futbol klubı Shaxter Donecktiń úy stadionı Donbass Arenada óz komandasınıń oyınshıları gol urǵanda muzıka qoyılıw dástúri bar, bunda gol urǵan oyınshınıń milletine sáykes qosıq tańlanadı. Mısalı, armyan Genrix Mxitaryan gol urǵanda onıń watanlası Aram Xachaturyannıń «Qılısh oyını» atqarılatuǵın edi. FC Bayern Munich Alyanc Arenada gol urǵanda, Kan-kan muzıkası qoyıladı.

Shaybalı xokkeyde gol qosıqların qollanıw júdá keń tarqalǵan. 2012-jılǵa shekem NHLdiń Monreal Kanadiens komandası óz maydanında gol urǵanda U2 toparınıń «Vertigo» qosıǵı atqarılatuǵın edi. Nyu-York Reyndjers komandası Medison-Skver-Garden stadionınıń muzıka direktorı Rey Kastoldi jazǵan «Slapshot» qosıǵın qoyadı. Chikago Blekxoks hám Nottingem Panters komandaları hárbir úy maydanındaǵı goldan soń The Fratellis toparınıń «Chelsea Dagger» qosıǵın atqaradı.

### Keń tarqalǵan bayramlawlar

* Maydanda oyınshılardıń topar bolıp qushaqlasıwı, gol urǵan oyınshı astında qalıp, yamasa oyınshılardıń bir-biriniń iynine sekiriwi.
* Gol urǵan oyınshınıń maydannıń múyeshindegi bayraq janına juwırıp barıp, bir qolı menen bayraq uslaǵıshın uslap turıp baqırıwı – Gabriel Batistutanıń Fiorentina komandasında oynaǵan waqtındaǵı usıǵan uqsas bayramlawı onıń haqıyqıy ólshemdegi qola esteliginiń dizaynına tásir etken.
* Gol urıwshınıń balan úyrek barmaǵın ernine qoyıp, tap (qarsılas) toparǵa hám/yaki sınshılarǵa tınısh bolıwdı aytıp atırǵanday – Real Madridtıń hújimshisi Raul 1999-jılı Nou Kampta dáslepki qarsılası Barselonaǵa qarsı gol urǵanda usılay bayramlaǵanı este qalarlı boldı. 2002-jılǵı FIFA Jáhán Kubogınan baslap, Ronaldu bul bayramlawdıń bir túrliligin qabıl etti, onda ol sınshılarına aytıp atırǵanday toparǵa balan úyrek (kórsetkish) barmaǵın bılǵaytuǵın edi.
* Gol urǵan oyınshınıń avtomat atıp atırǵanday etip kórsetiwi, Gabriel Batistuta hám Edinson Kavani usılay islegen.
* Gol urǵan oyınshınıń qulaǵınıń qasında bilegin aylandırıwı, bul ádette juwırıp baratırıp islenedi. Bunı Luka Toni kóp márte, hátte hár oyında qollanǵan.
* Gol urǵan oyınshınıń qol hám ayaqların jayıp shópke sekiriwi. Bul birinshi ret Yurgen Klinsmann tárepinen Tottenxem Xotspurǵa qosılǵannan keyin islengen dep esaplanadı. Shınında da Klinsmann bul gol bayramlawın óziniń erkin soqqı hám penalti alıw ushın jalǵan qulaw haqqındaǵı (onıń pikirinshe ádilsiz) reputaciyasın satiralaw ushın islegen edi. Bul «Klinsmann» dep atalıp ketti.
* Gol urǵan oyınshınıń «Men eń jaqsıman, bul ańsat boldı hám t.b.» degendey menmenlik penen pisent etpegendey etip júrip ketiwi yamasa juwırıp ketiwi. Bunıń bir variaciyasında gol urǵan oyınshı qozǵalmay turıp, usınday kózqaras penen aylanıp yamasa átirapqa qaraydı. Bunı Manchester Yunayted soqqı beriwshisi Erik Kantona, keyinirek Zlatan Ibragimovich islegen.
* Ibragimovich sonday-aq gol bayramlawında eki qolınıń barmaqların júrek formasında qoyıwdı keń tarqattı. Bunnan keyin bunı Garet Beyl, Anxel Di Mariya hám Lorenco Insine qollanǵan.
* Gol urǵan oyınshınıń ortan terek barmaǵın súyiwi – Raul bárqulla usılay isleytuǵın edi. Úylengen oyınshılar bul bayramlaw arqalı kelinshegine sálem jiberedi. Rivaldo da 1998-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında Daniyaǵa qarsı sherek final oyınında usı bayramlawdı atqarǵanı menen belgili. Luis Suares usıǵan uqsas bayramlawdı keń tarqattı, ol hayalı hám balalarına húrmet retinde bilegi hám barmaqların súyedi.
* Gol urǵan oyınshınıń dizeleri menen sırǵanawı – bunı kóbinese Dide Drogba hám Eden Azar isleytuǵın edi.
* Gol urǵan oyınshınıń eki qolın sozıp, samolyottı esletip qollarınıń múyeshin ózgertip juwırıp júriwi. Bunı burınǵı braziliyalı soqqı beriwshi Kareka ataqlı etken edi hám keyinirek italiyalı hújimshi Vinchenco Montellaǵa «kishi samolyot» (italyan tilinde l'aeroplanino) laqabın alıp keldi.
* Gol urǵan oyınshınıń eki qolın sozıp, tuwrı juwırıwı. Braziliyalı soqqı beriwshi Ronaldo óz karerasınıń basında kóbinese usılay bayramlaytuǵın edi – onıń gol bayramlawı Pirelli kompaniyasınıń 1998-jılǵı reklamasına tiykar boldı. Ronaldonı ózine úlgi etken Zlatan Ibragimovich ta kóbinese eki qolın sozıp bayramlaydı.
* Gol urǵan oyınshınıń qolların eki tárepke shayqap, bópeni terbetkendey etip qozǵawı. Bul ádette gol urǵan oyınshınıń jaqında ata-ana bolǵanın bildiredi, bul birinshi ret bolsa da, bolmasa da. Bunı dúnya dıqqatına 1994-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında braziliyalı soqqı beriwshi Bebeto (komandalasları Romario hám Mazino menen birge) Niderlandlarǵa qarsı sherek final oyınında gol urǵannan keyin alıp keldi, ol eki kún burın tuwılǵan ulı Matteustı qutlıqlaǵan edi.
* Gol urǵan oyınshınıń jaqın adamınıń ekiqabatlıǵın bildiriw ushın toptı kóyleginiń astına salıwı.
* Gol urǵan oyınshınıń balalarına húrmet belgisi sıpatında yamasa gol urıwdıń balalar oyını sıyaqlı ańsat ekenin kórsetiw ushın bas barmaǵın sorıwı; jıllar dawamında bul Roma komandasınıń ápsanası Franchesko Tottidiń belgisi bolıp qaldı, bul oǵan «er Pupone» (Rim dialektinde «úlken bópe») degen laqap alıp keldi. Bruno Fernandes kóbinese bas barmaǵın sorǵannan keyin qolların qulaqlarınıń ústine qoyadı.
* Gol urǵan oyınshınıń aspanǵa qarap qolın kórsetiwi, ya Qudayǵa minnetdarshılıq bildiriw ushın, ya marhum adamdı eske alıw ushın – Kaka bárqulla usılay minnetdarshılıq bildiretuǵın edi. Lionel Messi de gollardı usıǵan uqsas túrde bayramlaydı, olardı marhum ájesine baǵıshlaydı.
* Gol urǵan oyınshınıń kamera alıwı. Son Xın Min kóbinese gol urǵannan keyin kamera menen bayramlaydı.
* Gol urǵan oyınshınıń qolların qulaqlarınıń artına qoyıp, kópshiliktiń reakciyasın tıńlaǵanday etiwi. Bul ádette oyın barısında tamashagóyler oyınshını jaqtırmay qıshqırıp atırǵanda hám sol oyınshı gol urǵanda, yamasa oyınshı óziniń burınǵı klubına qarsı gol urǵanda islenedi – mısalı, Manchester Yunayted soqqı beriwshisi Romelu Lukaku Everton tamashagóylerine qarsı gol urǵannan keyin qulaqların qolları menen japtı (olar oyın dawamında onı jaqtırmay baqırǵan edi). Siyrek jaǵdaylarda, bul bayramlaw hár túrli ishki sebeplerge baylanıslı klub xızmetkerlerine, oyınshılarǵa yamasa basshılarǵa qaratılǵan boladı.
* Gol urǵannan keyin oyınshınıń qanday da bir oyın oynap kórsetiwi, ádette buǵan komandalasları da qosıladı. Bul ushın dúnya júzlik dańqqa erisken birinshi oyınshı, bálkim, 1990-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında Kamerun veteranı Roje Milla bolǵan shıǵar, ol óziniń barlıq tórt golın múyesh bayraǵınıń átirapında oynap bayramlaǵan edi. Piter Krouch Angliya ushın gol urǵannan keyin robot oyını menen dıqqattı ózine qarattı. 2010-jılǵı Jáhán Chempionatında Qubla Afrika (Bafana Bafana) komandasınıń bes oyınshısı birinshi goldı urǵannan keyin este qalarlıq Makarena stilindegi ayaq oyındı orınladı. Antuan Grizmannıń 'Hotline Bling' goldı bayramlaw oyını 2016-jılǵı Puma reklamasında kórsetilgen.
* Gol urǵan oyınshınıń gol urǵannan keyin qanday da bir akrobatikalıq háreketlerdi orınlawı. Meksikalı soqqı beriwshi Ugo Sanches arqaǵa awdarılıp sekiriwdi birinshi bolıp ataqlı etti. Hayal-qızlar futbolında, Avstraliya hayal-qızlar milliy komandasınıń oyınshısı Sem Kerr de goldı arqaǵa awdarılıp sekiriw menen bayramlawı menen belgili. Nigeriyalı futbolshılar da gol urǵannan keyin arqaǵa awdarılıp sekiriwi menen belgili, buǵan Obafemi Martins hám 2002-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında Shveciyaǵa qarsı gol urǵannan keyin Yulius Agaxovanıń ataqlı sekiriwi kiredi. Lomana LuaLuaǵa bayramlaw waqtında ayaǵın jaraqatlaǵannan keyin sol waqıttaǵı klubı Portsmut tárepinen arqaǵa awdarılıp sekiriwge tıyım salınǵan. Miroslav Kloze hám Per-Emerik Obameyang ta usılay bayramlawı menen belgili, biraq olar aldıǵa qaray sekiredi.
* Gol urǵan oyınshınıń futbolkasın sheshiwi. Rivaldo bunı kóbinese Braziliya quraması oyınlarında islep, futbolkasın oń qolında uslap basınıń ústinde aylandıratuǵın edi. 2004-jıldan baslap, bul FIFAnıń oyın qaǵıydaları boyınsha shennen tıs bayramlaw dep esaplanadı hám sarı kartochka menen jazalanadı. Andres Inesta 2010-jılǵı Jáhán Chempionatı finalında usılay bayramlaǵanı ushın jazalanǵan edi. Xloe Kelli 2022-jılǵı UEFA Hayal-qızlar Evropa Chempionatı finalında usınday bayramlawı ushın eskertiw aldı, biraq bul bayramlaw ǵalaba xabar qurallarında «kúsh beriwshi» dep maqtaldı.
* Keń tarqalǵan basqa bir usıl, ásirese 1990-jıllardıń aqırı hám 2000-jıllardıń basında kóbirek ushırasatuǵın edi, gol urǵan oyınshınıń futbolkasın kóterip, astındaǵı futbolkada jazılǵan jazıwdı kópshilikke kórsetiwi edi. Romario bul túrdegi bayramlawdı jiyi qollanıp, hár oyında hár qıylı jazıw menen shıǵatuǵın edi. Roma soqqı beriwshisi Franchesko Totti kóbinese Rim derbisinde Lacioǵa qarsı golların usılay bayramlap, bir ret este qalarlı túrde «Men sizlerdi jáne aldadım!» degen sózdiń italyan tilindegisi jazılǵan futbolkanı kórsetken edi.
* Gol urǵan oyınshınıń qanday da bir quraldan atıp atırǵanday etip kórsetiwi, ya aspanǵa ya basqa bir qıyalıy kózlewge qaratıp atıwı. Irlandiya Respublikasınıń soqqı beriwshisi Robbi Kin bir ret Sawd Arabstanına qarsı oyında aldıǵa qaray awnap, sońınan sadaqshını eliklegen edi. Mısırlı/Liverpul hújimshisi Moxammed Salax kóbinese sadaqtı tartıp, keyin jibergendey etip bayramlaydı.
* Komandalaslarınıń gol urǵan oyınshını qutlıqlap, dizelep otırıp onıń ayaq kiyimin jıltıratıp atırǵanday etip kórsetiwi - Ronaldonıń Inter Milan komandalasları onı kóbinese usılay qutlıqlaytuǵın edi.
* Kópshilik jaǵdayda musılman oyınshılar tárepinen Allaǵa shúkirlik etiwi - Mısırlı hújimshi Moxamed Salax hám Santyago Ximenes gol urǵannan keyin usılay etedi.
* Gol urǵan oyınshınıń kópshilikke sálem beriwi - yamasa gol urǵan oyınshınıń kópshilikti mazaq etiwi, mısalı, Krishtianu Ronaldu 2012 hám 2016-jılları Nou Kampta Barselonaǵa qarsı gol urǵannan keyin eki ret kópshilikke «tınıshlanıń» dep ımlaǵan edi.
* Gol urǵan oyınshınıń sekirip hawaǵa mush túyiwi - bul bayramlaw Pelenıń karerasındaǵı 1000-golın bayramlaw ushın shıǵarılǵan 1969-jılǵı Braziliya pochta markasında súwretlengen. Shved hújimshisi Tomas Brolin kóbinese sekirip piruet islew menen bayramlaytuǵın edi.
* Gol urǵan oyınshınıń futbolkasın betine tartıwı - kóbinese Fabricio Ravanelli usılay etetuǵın edi.
* Gol urǵan oyınshınıń kópshiliktiń arasına sekiriwi. Bul ádette júdá áhmiyetli gol, mısalı, qosımsha waqıttaǵı jeńis golı urılǵanda islenedi. Buǵan mısal retinde 2013-jılı Troy Dinidiń Uotfordtı Uemblidegi pley-off finalına shıǵarǵan Lester Sitige qarsı sońǵı minutta urǵan golın keltiriwge boladı.
* Gol urǵan oyınshınıń maydannıń bir shetinen ekinshi shetine shekem juwırıwı. Bul 2009-jılı sol waqıttaǵı Manchester Siti soqqı beriwshisi Emmanuel Adebayordıń óziniń burınǵı klubı Arsenalǵa qarsı oyında ataqlı bolǵan edi.
* Bileginde yamasa qolınıń sırtında tatuirovkası bar ayırım oyınshılar kóbinese tatuirovka neni yamasa kimdi bildiretuǵın bolsa, soǵan húrmet kórsetiw ushın onı súyedi. Ispaniyalı soqqı beriwshi Alvaro Negredo buǵan mısal bola aladı, sonday-aq urugvaylı Luiz Suares te.
* «Terri Anri» yamasa «Anrilew» soqqı beriwshi Terri Anri tárepinen ataqlı bolǵan, ol gol urǵannan keyin bir qolın dárwaza baǵanasına súyep, ekinshi qolın bóksesine qoyıp, sharshaǵanın hám/yamasa gol urıwdan sharshaǵanın bildirip, «bunı burın da islegen edim» degen reakciyanı kórsetetuǵın edi. Bul sociallıq tarmaqlarda viruslıq túrde tarqalıp, Anriniń bul pozasın sáykes jaǵdaylarǵa fotoshop arqalı montaj etiw keń tarqaldı, mısalı, Piza minarasın súyep turǵanı yamasa Muxammed Alige onıń boks qaltasın uslap turǵanı sıyaqlı.
* Gol urǵan oyınshınıń múyesh bayraǵın urıwı yamasa tebiwi. Gollandiyalı soqqı beriwshi Klaas-Yan Xuntelaar 2014-jılǵı FIFA Jáhán Chempionatında Meksikaǵa qarsı oyında jeńis penaltiyin urǵannan keyin múyesh bayraǵın tepken. Avstraliyalı yarım qorǵawshı Tim Kexill múyesh bayraǵınıń átirapında kóleńke boks oynaw arqalı óziniń ádettegi quwanıshın bildiriwi menen ataqlı bolǵan. «Vest Xem Yunayted»tiń hújimshisi Paolo Di Kanio bir márte «Lester Siti»ge qarsı oyında gol urǵannan keyin quwanıshın bildirip múyesh bayraǵın tepkende, onı ekige bólip jibergen, sol waqıtta bul italiyalınıń klub ushın sońǵı golı boladı dep oylanǵan edi, óytkeni onıń «Manchester Yunayted»ke ótiwi haqqında kúshli gáp sózler bar edi; biraq bul almasıw hesh qashan ámelge aspadı.
* Gol urǵan oyınshınıń awzın múmkin bolǵanınsha keń ashıp reakciya bildiriwi – Zinedin Zidannıń 2002-jılǵı UEFA Chempionlar Ligasınıń finalında shep ayaǵı menen voley soqqısı arqalı jeńiske alıp kelgen golınan keyin, ol óziniń eń emocional gol quwanıshlarınıń birin kórsetip, awzın keń ashıp, quwanıshtan baqırıp, sızıq boyına qaray juwırǵan. Liberiyalı juldız Jorj Vea 1996-jılı «Milan» ushın maydannıń derlik pútkil uzınlıǵın juwırıp ótip gol urǵannan keyin usıǵan uqsas awzı ashıq túrde quwanıshın bildirgen.
* Gol urǵan oyınshınıń kópshilikke súyishpenshilik jiberip quwanıwı (bul mazaqlaw túrinde de bolıwı múmkin); yamasa, gol urǵan oyınshınıń óz komandasınıń emblemasın súyip, kópshilikti qozǵawı, mısalı, 2009-jılı «Barselona»nıń kapitanı Karles Puyoldıń «Real Madrid» ıqlasbentleriniń aldında óziniń katalon bilezigin súyiwi.
* Gol urǵan oyınshınıń óz ıqlasbentlerine qarap qolın kórsetiwi/bılǵawı – yamasa, qarsılas komanda ıqlasbentlerine qarap qozǵawshı túrde qolın bılǵawı; 2009-jılı «Manchester Yunayted»ke qarsı Old Traffordta gol urǵannan keyin, «Liverpul»dıń soqqı beriwshisi Fernando Torres baslı qarsılası bolǵan «Yunayted»tiń ıqlasbentlerine qarap qolın kóterip, «bes márte» ımlap kórsetken (bes barmaǵın jayıp), bul «Liverpul»dıń bes Chempionlar Ligası titulın («Yunayted»tiń úshewine qarsı) bildirgen.
* Gol urǵan oyınshınıń qolın aylandırıp siltewi – Mik Channon óziniń belgili «samal digirmanı» háreketi menen quwanǵan (bir qolın aylandırıp siltew); Koreya Respublikasınıń oyınshısı Pak Chi Son 2010-jılǵı Jáhán Chempionatında Greciyaǵa qarsı gol urǵannan keyin eki qollı «samal digirmanı» háreketin islegen. Eki qollı «samal digirmanı» Marselino Kariokanıń da belgili quwanısh háreketi bolǵan.
* Gol urǵan oyınshınıń óz komandasınıń/milliy quramasınıń formasındaǵı emblemanı súyiwi, bul arqalı olar óz komandasına/eline degen súyispenshiligi hám sadıqlıǵın kórsetedi; ayırım oyınshılar hátte burınǵı komandasına qarsı gol urǵanda jańa komandasınıń emblemasın súyip quwanıwǵa barǵan, buǵan ayqın mısal - Ueyn Runidiń ózi balalıǵınan oynaǵan «Everton»ǵa qarsı gol urǵanda «Manchester Yunayted»tiń emblemasın súyiwi.
* Gol urǵan oyınshınıń eki qolın joqarı kóterip sekirip, bir waqıtta aylanıp, keyin eki qolın tómen qaratıp bekkem turıwı. Kóbinese «Siuuu» dep atalatuǵın bul háreketti birinshi ret «Real Madrid»tiń hújimshisi Krishtianu Ronaldu islegen hám ispan tilinde «awa» degendi ańlatadıh.

## Jaza

Oyın qaǵıydalarına muwapıq (12-nızam):

: *Oyınshınıń gol urǵannan keyin quwanıshın kórsetiwine ruqsat etilse de, bul quwanısh dım artıqsha bolmawı kerek.*

Sońǵı máwsimlerde FIFA ayırım artıqsha quwanısh kórinislerine qarsı gúres alıp barmaqta. Eger oyınshı ıqlasbentlerdi qozǵasa, tribunaǵa sekirse hám/yamasa gol urǵannan keyin futbolkasın sheshse yaki ekiqabatlıqtı bildiriw ushın toptı futbolkasınıń astına qoysa, olarǵa tóreshi tárepinen eskertiw beriliwi múmkin. Eger oyınshı burın eskertiw alǵan bolsa, bul úlken dawǵa sebep bolıwı múmkin, sebebi olar maydannan shıǵarılıwı múmkin. Biraq ayırım oyınshılar futbolkasın tolıq sheshpesten, tek jaǵasın basına kiyip alıw arqalı bul qaǵıydanı aylanıp ótedi, biraq bul háreket hámme waqıtta da tóreshiler tárepinen qabıl etile bermeydi. Ayırım oyınshılar gol urǵannan keyin shortiklerin túsirgeni ushın ayıp pul tólewge májbúr bolǵan.

Íqlasbentler arasına sekiriw de 12-nızamda kórsetilgenindey, «Tóreshiniń ruqsatısız maydannan qasaqana shıǵıw» kategoriyası boyınsha eskertiw alıwǵa sebep bolatuǵın háreket bolıp esaplanadı.

Oyınshılar tamashagóylerge qaratılǵan qanday da bir xabardı óz ishine alǵan futbolkalardı kórsetkeni ushın da ayıp pul tólewi múmkin. Belgili mısallar qatarına Robbi Fawlerdiń Liverpul dok jumısshılarınıń kóterilisin qollap-quwatlawǵa arnalǵan futbolkanı kórsetkeni ushın ayıp pul tólegeni kiredi, bunda Calvin Klein brendiniń «CK» háripleri «doCKer» sózine kirgizilgen edi; sonday-aq Terri Anri UEFA tárepinen ayıp pul qollanıldı, sebebi ol Arsenal futbolkasın sheship, «Jańa tuwılǵan Kidke arnaladı» dep jazılǵan futbolkanı kórsetti, bul dostı, «Texas» toparınıń jetekshisi Sharlin Spiterige qaratılǵan edi, ol jańa ǵana bosanǵan edi. 1999-jılı Robbi Fawler Evertonǵa qarsı oyında penaltiden gol urǵannan keyin tórt ayaqlap turıp, aq sızıqtan kokain shegiwdi kórsetkeni ushın klubı hám Premer-liga tárepinen 60 000 funt sterling muǵdarında ayıp pul tóledi. Bul háreket Fawlerdiń tabloid baspasózde náshebent qollanıwda ayıplanıwına juwabı sıpatında qabıl etilse de, sol waqıttaǵı basshı Jerar Ule bul háreketti «sıyırdıń shóp jep atırǵanın» qaytalaw dep ataǵan edi.

1998-jıldıń yanvar ayında «Reyndjers» klubınıń yarım qorǵawshısı Pol Gaskoyn «Seltik Park» stadionında «Seltik»ke qarsı oyın waqtında gol urǵannan keyingi quwanıshında fleyta shertiwdi kórsetip (bul háreket loyalist Oranj ordenniń júriwshileriniń fleyta shertiwiniń belgisi edi), úlken dawǵa sebep boldı. Bul ım onı mazaqlap atırǵan «Seltik» ıqlasbentlerin qattı ashıwlandırdı hám waqıyadan keyin Gaskoyn «Reyndjers» klubı tárepinen 20 000 funt sterling muǵdarında ayıp pul tóledi. Sonday-aq, ol usı waqıyadan soń Irlandiya Respublikalıq Armiyası (IRA) aǵzasınan ólim qáwpi haqqında xabar aldı.

«Boka Xuniors» klubınıń soqqı beriwshisi Karlos Teves 2004-jılǵı Kopa Libertadores turniri dawamında baslı básekilesi «River Pleyt»ke qarsı oyında gol urǵannan keyin tawıqqa eliklegeni ushın maydannan shıǵarıldı, bul háreket anıq túrde qarsılas komandaǵa qaratılǵan edi, sebebi «River»di basqa ıqlasbentler oyınnıń aqırında jeńiliske ushıraǵanı ushın «Gallinas» («tawıqlar») dep ataytuǵın edi.

Paolo Di Kanio 2005-jılı «Lacio» klubında oynap júrgen waqtında oń qanat ıqlasbentlerge fashistlik sálem berip, óziniń belgisin qaldırdı. Nátiyjede ol ayıp pul tóledi hám diskvalifikaciya aldı.

Ipswich Town oyınshısı Devid Norris 2008-jılı noyabrde Blackpoolǵa qarsı oyında gol urǵannan keyin qol kisen háreketin qollanıp bayramlaǵanı ushın ayıp pul aldı. Ol bul goldı qáwipli alıp barǵanı ushın qamawǵa alınǵan burınǵı komandalası Lyuk MakKormikke baǵıshlaǵan. Evertonnıń yarım qorǵawshısı Tim Kexill 2008-jıl 2-martta ótkerilgen oyında usıǵan uqsas háreket ushın uqsas ayıp pul aldı.
Usınday waqıya Chelsi menen Middlesbrough arasındaǵı oyında da júz berdi: Chelsi oyınshısı Salomon Kalu eki gol urǵannan keyin ivuarlı komandalası Dide Drogba menen qolların ayqastırdı. Biraq keyin ol jańa bayramlaw usılın sınap kórmekshi bolǵanın hám ivuarlı qılmıskerdi qollap-quwatlamaǵanın málim etti.

2009-jılı Premier League'de Manchester City menen Arsenal arasındaǵı oyında, Manchester City-diń soqqı beriwshisi Emmanuel Adebayor Arsenal ıqlasbentleriniń aldında golın bayramlaw ushın maydannıń bir shetinen ekinshi shetine shekem juwırǵanı ushın sarı kartochka aldı. Bul háreket dawlı dep esaplandı, sebebi Adebayor sol jazda Arsenaldan Manchester Cityge ótken edi.

2013-jıldıń mart ayında AEK Athens yarım qorǵawshısı Giorgos Katidis Veria-ǵa qarsı oyında jeńis golın urǵannan keyin tamashagóylerge qarap nacistlik sálem berdi. Keyin ol bul hárekettiń mánisin túsinbegenin aytsa da, Katidis 50,000 evro ayıp pul tóledi, máwsimniń qalǵan bóleginde AEK ushın oynawdan shetletildi hám Greciyanı xalıqaralıq dárejede wákillik etiwden ómirlik shetletildi.

West Bromwich Albion soqqı beriwshisi Nikolya Anelka 2013-jıldıń dekabr ayında urǵan golın «kenel» háreketi menen bayramlaǵanı ushın bes oyınǵa shetletildi hám ayıp pul tóledi. Bul háreket antisemitizm menen baylanıstırılıp, dawlı jaǵday payda bolsa da, Anelka antisemit bolıwda yaki antisemitizmdi qollap-quwatlawda ayıplanbadı.

2018-jılǵı Rossiyadaǵı Jáhán chempionatında shveycariyalı gol urıwshılar Djerdan Shakiri hám sonday-aq kosovolıq shıǵısı bar Granit Djaka óz golların serb ıqlasbentlerine qarap búrkit háreketin kórsetiw arqalı bayramladı, bul etnikalıq albanlardıń belgisi bolıp esaplanadı. FIFA Djaka hám Shakirige «ádil oyın principlerine qarama-qarsı keletuǵın sportqa jat háreket» ushın 10,000 shveycariya frankı muǵdarında ayıp pul saldı.

2023-jılǵı Katardaǵı AFC Aziya Kubogınıń 1/8 final oyınında Irak milliy quramasınıń oyınshısı Ayman Xuseyn Iordaniya milliy komandasına qarsı ekinshi goldı urǵannan keyingi bayramlawı sebepli 77-minutta ekinshi sarı kartochka alıp, maydannan shıǵarıldı. Ol Iordaniya milliy quramasınıń ıqlasbentleri aldında tabaqtan jep atırǵanday etip bayramladı (Iordaniyanıń eń ataqlı taǵamı Mansafqa ımlap). Keyingi málimlemesinde Aziya Futbol Konfederaciyası tóreshiniń sheshimi durıs bolǵanın tastıyıqladı hám bul bayramlawdı dım artıqsha dep esapladı.

## Goldı bayramlamaw
Goldı bayramlamaw yamasa onı júdá áste bayramlaw futbolda jat emes hám siyrek emes. Birinshi jaǵdayda, bul kóbinese oyınshı óziniń burınǵı klubına qarsı gol urǵanda kórinedi, ásirese ol óz karerasın baslaǵan hám/yamasa eń úlken jetiskenlikke erisken, ya bolmasa ózin birinshi ret tanıtqan klubqa qarsı oynaǵanda. Degen menen, burınǵı klublarǵa qarsı bayramlamaw ádeti sońǵı waqıtları payda bolǵan. 2000-jıllardan aldın oyınshılardıń óz burınǵı klublarına qarsı gollardı bayramlaǵanınıń bir neshe mısalları bar, al keyin bul ádet húrmetsizlik dep esaplana basladı. Kerisinshe, házirgi klubıń ushın urǵan goldı bayramlamaw biraz birtúrli bolıp kóriniwi múmkin. Dárwazamanlar uzaq tebiwden soń samal menen ya bolmasa qarsılas dárwazamannıń qátesi sebepli gol ursa, qarsılas dárwazamanǵa húrmet belgisi retinde onı bayramlamawı múmkin.

Únsiz bayramlaw ádette oyın jeńilip atırǵan waqıtta jubatıw golı urılǵanda boladı; eger oyın waqtı az qalǵan bolsa hám jeńilip atırǵan komanda oyındı tezirek dawam ettiriwdi qálese, bayramlaw tolıq ótkerilmewi múmkin. Sonday-aq, bir komanda kóp gol urıp, jeńisi anıq bolǵan jaǵdayda da keyingi gollardı bayramlaw azayıwı yamasa ulıwma bolmawı múmkin.

Xokkeyde, qarsılas komandanıń dárwazamanı maydannan shıǵarılıp, bos dárwazaǵa gol urılǵanda onı bayramlamaw jaqsı ádep bolıp esaplanadı, sebebi qarsılas komanda birtúrli jaǵdayda boladı hám bunday gol urıw qıyın emes.

## Jaraqatlar
Siyrek bolsa da, bir qatar futbol oyınshıları bayramlaw waqtında ózlerine jaraqat jetkizgen: mısallar qatarına Paulo Diogo (barmaǵın qorshawǵa ildirip úzip alǵan), Terri Anri, Zlatan Ibragimovich, Fabian Espindola (keyin ofsayd sebepli esaplanbaǵan goldı bayramlaǵan) hám Mishi Batshuayi kiredi. Hindistanlı futbolshı Piter Biaksangzuala 2014-jılı sátsiz salto bayramlawınan keyin omırtqa jaraqatınan qaytıs bolǵan.

Nikolay Myuller bir ret FC Augsburgqa qarsı oyında gol urǵannan keyin bayramlaw waqtında ózine jaraqat jetkizgen. Ol sol waqıtqa shekem óziniń dástúrli bayramlawı bolǵan «vertolyot» stilinde birneshe ret aylanǵan. Medicinalıq tekseriw soqqı beriwshiniń oń dizesindegi aldıńǵı krest tárizli baylamı úzilgenin tastıyıqlaǵan. Ol 10 ay dawamında oynay almaǵan, al komanda tómengi ligaǵa túsip ketkennen keyin klubtan ketken.

## Menedjerler hám trenerlerdiń bayramlawları
Menedjerler (hám trenerler komandası) ózleriniń quwanıshlı gol bayramlawları menen belgili. Ayırım dıqqatqa ılayıq bayramlawlar qatarına tómendegiler kiredi:

* 1993-jıldıń 10-aprelinde Aleks Fergyusonnıń Manchester Yunaytedi Premer-ligada Sheffild Uensdeyge utılıp atırǵan edi, 90-minuttıń aqırına 4 minut qalǵanda Stiv Bryus esaptı teńlestirdi. 7 minutlıq qosımsha waqıttan keyin – «Fergi waqıtı» dep atalǵan, Fergyusonnıń komandalarına gol urıw ushın qosımsha minutlar beriliwine ımlap – Bryus 97-minutta jeńis golın urdı. Sonda Fergyuson óz ornınan shıǵıp maydan shetine shekem juwırdı, al járdemshisi Brayan Kidd maydanǵa shıǵıp sekirdi.
* 2004-jılǵı Chempionlar Ligasınıń 1/8 finalında Manchester Yunayted penen Portu arasındaǵı oyında, Joze Mourinonıń Portusı jeńiliwge jaqın turǵanda, rásmiy 90 minuttıń aqırına 30 sekund qalǵanda Kostinya gol urıp, oyındı jeńip shıqtı. Mourinyu óz ornınan sekirip turıp, hawaǵa mushların silkip, maydan shetinen bayramlap atırǵan oyınshılarına qaray juwırdı – bul dramalıq bayramlaw Mourinonıń ózin futbol dúnyasına járiyalaǵan waqıtı dep esaplanadı.
* 2009-jılǵı Chempionlar Ligasınıń yarım finalında, Pep Gvardiolanıń Barselonası Chelsige utılıp atırǵanda, oyın tamamlanıwǵa sanawlı minutlar qalǵanda Andres Inesta 20 yardtan gol urıp, sapar golları esabınan oyındı jeńip shıqtı. Quwanıshqa tolǵan Gvardiola ózine tán emes túrde maydan shetinen oyınshıları bayramlap atırǵan jerge qaray juwırdı.
* 2018-jılǵı Premer-Liga oyınınıń Chelsi menen Manchester Yunayted arasındaǵı aqırǵı basqıshlarında, Yunaytedtıń hám burınǵı Chelsi menedjeri Joze Mourinyu tunnel waqıyasına qatnastı. Chelsidiń Ross Barklisi 96-minutta teńlestiriwshi gol urǵanda, Chelsidiń treneri Marko Ianni Manchester Yunayted otırǵıshınıń aldınan juwırıp ótip, Mourinonıń betine jaqın mushların qısıp bayramladı. Ashıwlanǵan Mourinyu ornınan ushıp turıp, Iannidi tunnel boylap quwmaqshı boldı, biraq qáwipsizlik xızmetkerleri araga tústi. Ol qayta otırǵanda, Chelsi ıqlasbentleri qayta-qayta (hám qattı) «Mourinyu, ket» dep baqırdı Oyın tamam bolǵanda, Mourinyu Yunayted ıqlasbentlerine qarap qol shapatladı, al tunnelge qaytar jolında Chelsi ıqlasbentlerine qarap úsh barmaǵın kórsetti, olarǵa óziniń klub penen úsh Premer-Liga chempionlıǵın jeńip alǵanın esletip..
* 2018–19 Premer-Liga máwsimindegi Mersisayd derbisinde, Liverpul menedjeri Yurgen Klopp oyınnıń aqırına qarap óziniń bayramlawı menen dawlı jaǵday payda etti. Divok Origi Evertonǵa qarsı 96-minutta jeńis golın urǵanda, Klopp maydanǵa juwırıp shıǵıp, dárwazaman Alissondı qushaqladı. Klopp keyin óz háreketleri ushın keshirim soradı, biraq soǵan qaramastan Futbol Associaciyası tárepinen 8,000 funt sterling muǵdarında ayıp pul salındı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__