IPhone 4

**iPhone 4** ‒ Apple Inc. tárepinen islep shıǵarılǵan hám bazarǵa usınılǵan smartfon. Ol iPhone tarmaǵınıń tórtinshi áwladı bolıp, iPhone 3GS modelinen keyin hám iPhone 4s modelinen aldın shıqtı. Bir qatar áhmiyetli maǵlıwmatlardan soń, iPhone 4 birinshi ret 2010-jılı 7-iyunde San-Franciskoda ótkerilgen Apple kompaniyasınıń Dúnya júzilik Baǵdarlamashılar Konferenciyasında kórsetildi, hám 2010-jılı 24-iyunde AQSH, Ullıbritaniya, Franciya, Germaniya hám Yaponiyada satıwǵa shıǵarıldı.

iPhone 4 iPhone shańaraǵına jańa apparatlıq dizayn alıp keldi, onı Apple kompaniyasınıń bas direktorı Stiv Djobs sol waqıtta dúnyadaǵı eń juqa smartfon dep maqtadı; ol antenna xızmetin de atqaratuǵın tat baspaytuǵın polattan islengen ramkadan ibarat bolıp, ishki komponentleri alyumosilikat shiyshesinen islengen eki panel arasına jaylastırılǵan edi. iPhone 4 Apple kompaniyasınıń jańa joqarı tınıqlıqtaǵı "Retina displeyin" (bir dyuymge 326 piksel tıǵızlıǵı menen) kirgizdi, sonda da aldınǵı modelleriniń fizikalıq ólshemleri menen proporciyaların saqlap qaldı, Apple kompaniyasınıń A4 sisteması-chipinde hám iOS 4 operaciyalıq sistemasında isleydi — bul sistema kóp tapsırmalı rejim hám qosımshalar papkaların kirgizdi. Ol sol waqıtta aldıńǵı kamerası bar birinshi iPhone boldı, bul Apple kompaniyasınıń jańa FaceTime video chat xızmetine imkaniyat jarattı, hám CDMA tarmaqları ushın shıǵarılǵan birinshi model boldı, bul AQSHta AT&T kompaniyasınıń iPhone ónimleriniń jalǵız tasıwshısı bolǵan dáwirin juwmaqladı.

iPhone 4 kópshilik tárepinen unamlı bahalandı, sınshılar onıń jańalanǵan dizaynın hám aldıńǵı modellerge salıstırǵanda kúshlirek apparatlıq támiynatın maqtadı. Bazarda tabıslı bolsa da (24 saat ishinde 600,000 nan aslam aldınnan buyırtpa alındı), iPhone 4 tiń shıǵarılıwı onıń jańa antenna dizaynındaǵı hákislikler haqqında keń járiyalanǵan xabarlar menen tosqınlıqqa ushıradı, bul qurılmanıń belgili bir usılda uslap turılǵanda uyalı signalın joǵaltıwına alıp keldi. Telefonnıń sırtqı shetine kóbirek tikkeley tiyisiw signal kúshiniń ádewir tómenlewine sebep boldı. Apple bul máselelerdi sheshiw ushın iOS 4.0.1 di shıǵardı, biraq tabıslı bola almadı.

iPhone 4 on bes ay dawamında Apple dıń flagman iPhone modeli sıpatında eń uzaq waqıt xızmet etti. Onnan keyingi 4S 2011-jıldıń oktyabr ayında járiyalanǵanına qaramastan, 4 2012-jıldıń sentyabr ayına shekem ortasha klass modeli retinde satılıwın dawam etti, sonnan keyin 2013-jıl sentyabrde iPhone 5s hám iPhone 5c járiyalanǵanǵa shekem Apple qatarındaǵı eń tómengi bahadaǵı usınıs sıpatında satıldı. iPhone 4 házirge shekem islep shıǵarılǵan iPhone lar arasında eń uzaq ómir súrgen modellerdiń biri boldı, shama menen tórt jılǵa jaqın waqıt dawam etti hám ayırım rawajlanıp atırǵan mámleketlerde 2015-jıldıń baslarına shekem satıwda boldı.

## Tariyxı

### Prototipler
2010-jılı 7-iyunda iPhone 4 tiń rásmiy járiyalanıwınan aldın, eki prototip medianıń dıqqatın ózine tarttı, bul Apple kompaniyasınıń ádette qupıya bolǵan rawajlanıw processin buzdı. Texnikalıq specifikaciyalar boyınsha kóp boljawlar durıs bolıp shıqtı.

#### Engadget tıń ashılıwı
2010-jılı 27-yanvarda, gadjetler haqqındaǵı Engadget veb-saytı birinshi áwlad iPad tıń járiyalanbaǵan súwretlerin aldı Redaktorlar hám oqıwshılar bilmegen jaǵdayda, bul súwretlerde eki járiyalanbaǵan iPhone 4 modeli bar edi. Olar súwretlerdiń tolıq mazmunın keyingi Gizmodo járiyalawınan keyin ǵana bildi.

#### Gizmodo-nıń ashılıwı
2010-jılı 19-aprelde, gadjetler haqqındaǵı Gizmodo veb-saytı iPhone prototipin 5000 dollarǵa satıp alǵanın hám bunnan tısqarı, qurılmanıń ónimlik bóleklew analizin ótkergenin xabarladı. Prototipti Apple kompaniyasınıń xızmetkeri Grey Pauell Kaliforniyadaǵı Redwood City de joǵaltıp alǵan dep xabarlandı. Gizmodo prototip haqqında tolıq informaciyanı járiyalaǵannan keyin aradan kóp ótpesten, Apple kompaniyasınıń huqıqıy wákilleri telefondı Apple ǵa qaytarıwdı rásmiy túrde talap etti, hám Gizmodo birge islesiwge tayar ekenin bildirdi.

23-aprelde, Kaliforniya HTTAP Baǵdarlamasınıń Tez Ámelge Asırıw Birlesken Kompyuter Toparı (REACT) wákilleri prototipti kórip shıǵıwǵa juwapker bolǵan Gizmodo redaktorı Djeyson Chenniń úyine bastırıp kirip, onıń barlıq kompyuterleri hám qattı disklerin alıp ketti. Elektron Shegara Fondı (Electronic Frontier Foundation) bul bastırıp kiriwdi jurnalist dereklerin qorǵaw nızamların buzǵan dep sınǵa aldı, sebebi bul nızamlar jurnalist kompyuterlerin alıp ketiwdi qadaǵan etedi. Sonday-aq, olar Apple kompaniyasınıń Kaliforniya REACT toparın basqarıw hám qadaǵalawǵa juwapker bolǵan basqarıw komitetiniń aǵzası sıpatında óz tásirin paydalanıp, policiyanı bunday waqıyalarda ádette qollanılmaytuǵın háreketlerge túrtki bolǵanına gúman bildirdi. Bastırıp kiriwden aldın Apple kompaniyası iPhone prototipin Gizmodo dan qaytarıp alǵan edi. Okrug prokurorı tergewdiń toqtatılǵanın hám Gizmodo redaktorınıń zatların izertlewdi toqtatqanın bildirdi, sebebi olar qorǵaw nızamlarınıń qollanılıwın anıqlawı kerek edi. Ol házirshe hesh qanday ayıplaw qoyılmaǵanın eskertti.

#### Taoviet aǵıp shıǵıwı
2010-jıldıń 12-mayında Vetnamnıń Taoviet veb-saytında ekinshi prototiptiń súwretleri hám videosı járiyalandı. Ol birinshi prototipke derlik uqsas bolıp, Apple tárepinen islep shıǵarılǵan A4 chipin qollanǵan. Veb-sayt prototipti 4,000 dollarǵa satıp alǵan. DigiTimes jańa telefonnıń ekran ajıratımlılıǵı 960x640 ekenin xabarladı, bul keyin iPhone 4 tiń rásmiy járiyalanıwında Apple tárepinen tastıyıqlandı.

### Shıǵarılıwı

iPhone 4 ti 2010-jıldıń 15-iyunınan baslap aldınnan buyırtpa beriw múmkin boldı. iPhone 4 ke aldın ala buyırtpa bermekshi bolǵan tutınıwshılar AQSH hám Ullıbritaniya onlayn Apple dúkanlarında buyırtpa beriw processinde mashqalalarǵa ushıradı, óytkeni trafiktiń kúshli artıwınan serverler islemey qaldı. Usınday mashqala Apple kompaniyasınıń AQSH hám Yaponiyada ayrıqsha sherikleri AT&T hám SoftBank kompaniyalarında da bayqaldı, olar mútájliktiń támiynattan asıp ketiw qáwpi sebepli iPhone 4 tiń aldın ala satıwın toqtattı. Usaqlap satıw dúkanları da serverlerdiń islemey qalıwı sebepli aldınnan buyırtpa tranzakciyaların juwmaqlay almadı.

Apple hám onıń sherik operatorları iPhone 4 ushın dáslepki 24 saat ishinde 600,000 aldınnan buyırtpa aldı, bul sol waqıtqa shekem Apple kompaniyasınıń qálegen qurılma ushın bir kúnde alǵan eń úlken aldın ala buyırtpa sanı boldı. Engadget 20:30 UTC de barlıq iPhone 4 aldınnan buyırtpa jetkerip beriwshilerdiń tovarları satılıp bolǵanın xabarladı. iPhone 4 modeliniń satılıwǵa shıqqan dáslepki úsh kúni ishinde 1.7 million dana satıldı.

iPhone 4 sonday-aq Tuniste Orange arqalı shıǵarıldı hám baslawda segiz qalada satıwǵa qoyıldı. 2010-jıldıń 30-iyulinde iPhone 4 Avstraliya, Jańa Zelandiya hám basqa 15 mámlekette biypul bamper qapları (korpusları) menen satıwǵa shıǵarıldı. Qubla Koreyada ol 10-sentyabrde KT arqalı shıǵarıldı. Izrailde ol 24-sentyabrde Cellcom, Pelephone hám Orange arqalı shıǵarıldı. Ol Taylandta 23-sentyabrde AIS, DTAC hám True Move arqalı, al Malayziyada 26-sentyabrde Kuala-Lumpurda hám Malayziya xızmet kórsetiwshi Maxis kompaniyasınıń maǵlıwmatına muwapıq, 27-sentyabrde pútkil mámleket boylap satıwǵa shıǵarıldı.

iPhone 4 Qubla Afrikada 2010-jıldıń 22-sentyabrinde Vodacom hám MTN tarmaqlarında sheklengen muǵdarda satıwǵa shıǵarıldı. iPhone 4 Vetnamda 30-sentyabrde VinaPhone hám Viettel arqalı, dáslep úsh úlken qalada: Xanoy, Xoshimin hám Danang qalalarında, keyin oktyabr ayınıń aqırına shekem pútkil mámleket boylap satıwǵa shıǵarıldı.

iPhone 4 Hindstanda 2011-jıldıń 27-mayında Aircel hám Airtel arqalı satıwǵa shıǵarıldı.

2011-jıldıń 11-yanvarında Verizon Wireless media ilajında Apple menen kelisimge eriskenin hám AQSHta CDMA iPhone 4 satıwdı baslaytuǵının járiyaladı, bul Apple kompaniyasınıń AT&T menen bolǵan ayrıqsha kelisimin juwmaqladı. Verizon iPhone 10-fevralda satıwǵa shıqtı hám aldın ala buyırtpalar 3-fevraldan baslandı. Verizon iPhone "Jeke qolaylı noqat" qásiyetin óz ishine aladı, bul paydalanıwshıǵa iPhone dı sımsız qolaylı noqat retinde paydalanıwǵa múmkinshilik beredi, bir waqıtta bes qurılma qosıla aladı. 2011-jıldıń 3-fevralındaǵı iPhone 4 tiń aldın ala satıwı Verizon kompaniyasınıń bir qurılma ushın birinshi kúngi satıw rekordların buzdı.

2010-jıl 24-iyunda Apple aq reńli iPhone 4 modelleriniń kútilgennen góre "óndiriwde qıyınshılıq tuwdırıp atırǵanın" málim etti hám dáslepki shıǵarılıw sánesin iyul ayınıń ekinshi yarımına shegindirdi. Aq reńli iPhone 4 tiń keshigiwi átirapında kóp gúmanlar boldı. Eń keń tarqalǵan gáp-sózler telefonnıń ishki kamerasına yarım móldir áynek hám aq boyawdan jaqtılıqtıń sızıp ótiwi sebepli unamsız tásir etiwine baylanıslı edi. Basqa derekler máseleniń Apple kompaniyasınıń aldıńǵı betiniń aq reńin úy túymesiniń reńi menen sáykeslestire almawına baylanıslı ekenin xabarlaydı. 2011-jıldıń 27-aprelinde Apple aq túsli iPhone 4 modelin 2011-jıldıń 28-aprelinde GSM hám CDMA ushın shıǵaratuǵının járiyaladı. Aq reńli iPhone 4 tiń shıǵarılıwı 28-aprelde ámelge asırıldı.

Apple kompaniyasınıń 2011-jıldıń 4-oktyabrinde iPhone 4s ti rásmiy túrde prezentaciyası waqtında, Sprint kompaniyasınıń AQSHta 14-oktyabrden baslap CDMA iPhone 4 hám iPhone 4s ti satıwdı baslaytuǵını járiyalandı.

2013-jıldıń sentyabr ayında, iPhone 5s hám iPhone 5c shıǵarılǵannan keyin, Apple kópshilik dúkanlarında hám veb-saytında iPhone 4 ti satıwdı toqtattı. Onıń ornın 8 GB iPhone 4s iyeledi.

## Apparatlıq támiynatı

### Displey
iPhone 4 tiń displeyi LG tárepinen Apple menen eksklyuziv kelisim tiykarında óndirilgen. Ol LED jaqtılandırılǵan TFT LCD sensorlı ekranǵa iye bolıp, 3.5 dyuym (8.9 sm) ólshemdegi (diagonal boyınsha) 960×640 displeyde hár dyuymge 326 piksel (ppi) tıǵızlıǵına iye. Hárbir pikseldiń eni 78 mikrometr. Displeydiń kontrast qatnası 800:1. Ekran Apple tárepinen "Retina displey" dep reklama etildi, bul kózden 305 millimetr (12 dyuym) qashıqlıqta yamasa hár pikselge 57 arksekund muǵdarında shama menen 300 ppi tıǵızlıqtaǵı displey adam kóziniń tor perdesi qabıllay alatuǵın maksimal detal muǵdarı ekenine tiykarlanǵan.  iPhone niń kózlerden shama menen 12 dyuym qashıqlıqta qollanılıwı kútilgenlikten, joqarı tınıqlıqtıń súwrettiń kórinetuǵın sapasına tásir etpeytuǵını tastıyıqlandı, sebebi adam kóziniń maksimal imkaniyatı álleqashan jetilgen.

Bul pikir keń túrde talqılandı. DisplayMate Technologies kompaniyasınıń prezidenti Raymond Soneyra Wired jurnalına bergen intervyusında Djobstıń bul pikirleri biraz asırıp aytılǵan dep bildirdi: "Bul displey quramalı displeyge jaqın, biraq Stiv onı biraz asırıp jiberdi". Soneyra Apple tárepinen aytılǵan adam kóziniń tor perdesiniń ajıratımlılıǵı haqıyqatında joqarıraq ekenin, kózlerden 12 dyuym (305 mm) qashıqlıqta 477 PPI yamasa hár pikselge 36 arksekund bolatuǵının esaplap shıǵardı.

Biraq, "Jaman astronomiya" kitabınıń avtorı hám karerasında NASA menen Xabbl kosmos teleskopınıń kamerası boyınsha birge islesken Fil Pleyt bul sınǵa juwap berip bılay dedi: "Eger siziń kóriw uqıbıńız [20/20 den jaqsı] bolsa, onda bir fut qashıqlıqtan iPhone 4 tiń pikselleri ajıratıladı. Súwret piksellengen bolıp kórinedi. Eger siziń ortasha kóriw qábiletińiz bolsa, súwret jaqsı kórinedi".

### Kamera

iPhone 4 qosımsha aldıńǵı tárepte 640x480 kamera hám artqı tárepte jaqtılıq penen jaqtılandırılǵan 5 megapikselli 3.85 mm f/2.8 linzalıhttps://web.archive.org/web/20160713155738/http://pocketnow.com/iphone/iphone-5-first-test-photo kamera hám LED jaqtılandırǵıshqa iye. Artqı táreptegi 5 megapikselli kamera 720p sapada sekundına 30 kadr tezliginde HD video jazıw múmkinshiligine iye. Eki kamera da súwret hám video jazıw ushın iOS 4 tiń bir bólegi bolǵan basıw arqalı fokuslaw qásiyetin paydalanadı. Artqı kamera 5 ese cifrlı zumǵa iye.

### Jalǵanıw imkaniyatı
Stiv Djobstıń WWDC 2010 daǵı járiyalawına qarama-qarsı, Federal Baylanıs Komissiyasınıń hújjetleri iPhone 4 tiń, Apple járiyalaǵanday tórt diapazonlı 3G UMTS radiosı emes, al bes diapazonlı 3G UMTS antennasına iye ekenligin kórsetti. Apple tárepinen FCC ǵa tapsırılǵan hújjetlerge sáykes, iPhone 4 ishindegi radio 800, 850, 900, 1,900 hám 2,100 MGc jiyiliklerin qollaydı. Yaponiya mobil telefonlarında eń kóp qollanılatuǵın 800 MGc jiyiligi Apple tárepinen qollanılatuǵını járiyalanbaǵan. Biraq, 800 MGc diapazonı 850 MGc diapazonınıń bir bólegi bolıp, bul qurılmanıń tórt diapazonlı dep járiyalanıwın túsindiriwi múmkin. GSM versiyası ushın chip-toplamları Skyworks Solutions hám Infineon tárepinen islep shıǵarılǵan.

Apple dıń sol waqıttaǵı kópshilik mobil ónimleri sıyaqlı, iPhone 4 te sırtqı maǵlıwmat portı sıpatında tek 30 shtırlı dok-jalǵaǵıshtı paydalanǵan.

iPhone 4 — shawqımdı joq etiw ushın qollanılatuǵın ekinshi mikrofonǵa iye bolǵan birinshi áwlad iPhone bolıp esaplanadı. Ol qurılmanıń joqarǵı bóliminde, qulaqlıq uyasınıń janında jaylasqan; al tiykarǵı mikrofon tómengi shep tárepte ornalasqan.

### Giroskop hám akselerometr
iPhone 4 X, Y hám Z kósherleri boyınsha 3 kósherli múyeshlik tezleniwdi anıqlaytuǵın giroskopiyalıq sensordı engizedi, bul arqalı burılıw, eńkeyiw hám awdarılıwdı anıq esaplawǵa múmkinshilik beredi. Giroskop akselerometrdi tolıqtıradı, akselerometr bolsa dáslepki iPhone-nan baslap bar bolǵan sensor bolıp, ol qurılmanıń tezleniwin, silkiniwin, vibraciyalıq soqqısın yamasa qulawın úsh kósherdiń (X, Y hám Z) biri boyınsha sızıqlı tezleniwdi anıqlaw arqalı sezedi. Akselerometr hám giroskoptan alınǵan birlesken maǵlıwmatlar qurılmanıń keńisliktegi 6 kósherli qozǵalısı haqqında tolıq hám anıq informaciya beredi. Giroskoptıń 3 kósheri akselerometrdiń 3 kósheri menen birlesip, qurılmanıń keńislikte qanshelli alıs, tez hám qaysı baǵdarda qozǵalǵanın shama menen anıqlawǵa múmkinshilik beredi.

iPhone 4 Apple A4 chipi menen isleydi, ol Intrinsity tárepinen proektlestirilgen hám, aldıńǵı barlıq iPhone modelleri sıyaqlı, Samsung tárepinen islep shıǵarılǵan. Bul sistema-chip ARM Cortex-A8 CPU menen PowerVR SGX535 GPU birlesip qurılǵan. Apple A4 sonday-aq birinshi áwlad iPad ta da qollanılǵan (2010-jılı shıǵarılǵan), onda ol óziniń nominal tezligi 1 GGc te islegen. Apple A4 Apple tárepinen dizayn islengen birinshi mobil telefon processorı boldı. iPhone 4 tiń taktlıq jiyiligi hesh qashan járiyalanbaǵan. iPhone nıń aldıńǵı barlıq modelleri CPU dı tómenletilgen tezlikte isletken, bul ádette batareyanıń xızmet múddetin uzaytadı hám ıssılıq shıǵarıwdı tómenletedi.

iPhone 4 te 512 MB DRAM bar. Qosımsha DRAM joqarı ónimdarlıqtı hám kóp tapsırmalı rejimdi qollaydı. Aldıńǵı modellerdegi sıyaqlı, barlıq maǵlıwmatlar flesh-yadta saqlanadı, 8, 16 yamasa 32 GB, al SIM kartada emes. Aldıńǵı áwladlardan ayırmashılıǵı, saqlaw sıyımlılıǵı qurılmanıń arqa tárepine jazılmaǵan.

### Micro-SIM

GSM iPhone 4 mikro-SIM kartasın qollanadı, ol shıǵarıp alınatuǵın orında jaylasqan bolıp, qurılmanıń oń tárepinde ornalasqan. Biraq CDMA iPhone 4 te telefon tarmaqqa ESN arqalı qosıladı. Aldıńǵı barlıq modeller ádettegi mini-SIM kartaların paydalanǵan. Operatorǵa baylanıslı, mikro-SIM kartaları dúnya júzi boyınsha barlıq tarmaqlar ushın jetkilikli bolmawı múmkin. Texnikalıq sheshim sıpatında, mini-SIM kartasın pıshaq yamasa qayshı menen kesip, onı mikro-SIM ornına sıydırıw múmkin.

## Dizayn

iPhone 4 Djony Ayv tárepinen dizayn etilgen qayta jobalanǵan strukturaǵa iye, bul dizayn keyinirek iPhone 4S, 5, 5S hám birinshi áwlad iPhone SE ushın qayta qollanılıp, beyimlestirilgen. Eń áhmiyetlisi, arqa paneldiń dóńesligi, sonday-aq aldıńǵı hám arqa tárep arasındaǵı sızıq joq etilip, tegis betler menen almastırılǵan. Qayta dizayn iPad hám iMac sıyaqlı bar bolǵan Apple ónimleriniń utilitarizmin hám birdeyligin sáwlelendiredi. iPhone 4 tiń ulıwma ólshemleri óziniń aldıńǵısına salıstırǵanda kishireytilgen.

Ol 115 millimetr (4.5 dyuym) biyiklik, 58.6 millimetr (2.31 dyuym) keńlik hám 9.4 millimetr (0.37 dyuym) qalıńlıqqa iye, iPhone 3GS penen salıstırǵanda, ol 116 millimetr (4.6 dyuym) biyiklik, 62 millimetr (2.4 dyuym) keńlik hám 12 millimetr (0.47 dyuym) qalıńlıqqa iye; bul iPhone 4 ti óziniń aldıńǵısı iPhone 3GS ten 24% juqaraq etedi. Stiv Djobs onı "planetadaǵı eń juqa smartfon" dep atadı. Qurılmanıń kemeytilgen ólshemi tiykarınan sırtqı jaylastırılǵan antennaǵa baylanıslı.

iPhone 4 telefonnıń shetin qorshap turatuǵın tat baspaytuǵın polat ramka dógeregine qurılǵan, ol qurılmanıń tiykarǵı strukturası hám iPhone 4 tiń antennaları sıpatında xızmet etedi. Bul metall sızıqta telefonnıń GSM versiyasında eki jarıq bar, birewi tómengi shep tárepte, al ekinshisi joqarıda (hám tómengi oń tárepte jasalma jarıq bar, tómengi shep tárepteginiń kosmetikalıq kórinisi ushın) olar sızıqtı eki antenna bólimine bóledi: sızıqtıń shep bólimi Bluetooth, Wi-Fi hám GPS antennası retinde xızmet etedi, al oń hám tómengi bólimleri GSM hám UMTS baylanısı ushın antenna sıpatında isleydi.

CDMA versiyasındaǵı telefonda metall liniyada (sızıqta) tórt jarıq bar. Ekewi joqarıda (shep hám oń tárepte) hám ekewi tómende. Bul metall liniyanı tórt bólek segmentke bóledi, olar telefonnıń GSM versiyası sıyaqlı, baylanıs ushın hár qıylı antennalar retinde xızmet etedi. Sızıqtıń joqarǵı bólimi (joqarǵı shep hám oń jarıqlar menen bólingen) CDMA tarmaǵına qosılıw ushın. Metall sızıqtıń shep bólimi GSM versiyası sıyaqlı Bluetooth, Wi-Fi hám GPS ushın. Oń tárep antenna emes, biraq shep táreptiń kosmetikalıq kórinisi ushın hám telefonnıń GSM versiyasına uqsas kóriniske iye bolıwı ushın xızmet etedi.

Ishki komponentler eki alyuminosilikat shiyshe paneli arasında jaylasqan, Apple olardı "plastmassadan 20 ese qattı hám 30 ese bekkem bolıwı ushın ximiyalıq jaqtan kúsheytilgen" dep súwretleydi, teoriyalıq jaqtan onı aldıńǵı modellerge qaraǵanda sızılıwǵa qarsı turaqlı hám bekkem etedi.

2010-jıldıń gúzinde AQSHta remonttan keyingi birliklerde hám Yaponiyada óndiris birliklerinde qollanılǵan Philips vintlerin pentalob vintleri almastıra basladı.

## Programmalıq támiynat
iPhone 4 sol waqıttaǵı Apple kompaniyasınıń iOS mobil operaciyalıq sistemasınıń eń jańa versiyası iOS 4 penen jetkerildi. iOS 4 kóp wazıypalı sistemanı kirgizdi, bul baǵdarlamalarǵa yadta "irkilip turıw", fonda belgili operaciyalardı orınlaw hám paydalanıwshılarǵa ekrandaǵı menyu arqalı baǵdarlamalar arasında almasıw imkaniyatın berdi. Ol jáne de FaceTime di kirgizdi, bul paydalanıwshılarǵa basqa iPhone, iPad, iPod Touch hám Mac OS X paydalanıwshıları menen video qońırawlar ámelge asırıw imkaniyatın beredi.

iPhone 4 2013-jıldıń sentyabrinde shıǵarılǵan iOS 7 ge shekem qollaydı. iPhone 4 tiń salıstırmalı túrde eski apparatlıq támiynatına baylanıslı, jańa iPhone modellerinde bar kópshilik funkciyalar qurılmada joq; iOS 7 ge tiyisli olar Siri, 3D kartalar hám almagezek navigaciya, AirDrop, AirPlay kóshiriw, tikkeley kamera filtrleri, panorama rejimi hám iOS 7 kirgizgen ayırım vizual effektlerdi óz ishine aladı, mısalı, móldir interfeys elementlerin buldırlastırıw, bas ekrandaǵı parallaks effekti hám janlı fon súwretleri. Biraq jáne de sol sheklewlerge ushırasa da, iOS 7.1 iPhone 4 te operaciyalıq sistemanıń jumısın biraz jaqsıladı. iOS 7, atap aytqanda iOS 7.1.2, iPhone 4 ti qollaytuǵın iOS tiń aqırǵı versiyası. iPhone 4s ten ayırmashılıǵı, iPhone 4 jumıs islewindegi mashqalalarǵa baylanıslı iOS 8 jańalanıwın almadı.

## Aksessuarlar

### Bamper

Apple telefonnıń shetlerin qorǵaw ushın Bamper dep atalatuǵın plastik hám rezina (korpustı) qabıqtı shıǵardı. Bul qabıq, sonday-aq ekrandı da belgili dárejede qorǵap, túymeler hám tesiklerdi óz ishine alıp, qosqısh hám baylanıstırǵıshlarǵa kiriwge múmkinshilik berdi.

Apple CDMA tarmaqları ushın iPhone 4 ti shıǵarǵanda bamperdi dawıs kúsheytiw túymesiniń tesigin keńeytip jańaladı. Jańalanǵan bamper jáne de iPhone 4s penen de úylesimli, bul kelesi áwlad iPhone bolıp, sırtqı dizaynı hám ólshemleri iPhone 4 tiń CDMA modeli menen birdey, biraq oǵan qosımsha SIM karta slotı da bar.

## Qabıllaw

### Shıǵarılıwdan aldın
Shıǵarılıwdan aldınǵı qabıllaw kóbinese unamlı boldı. Járiyalaw Gizmodo tárepinen qamtılmaǵan informaciyanı óz ishine aldı. Fox News "onı hárekette kóriw, Gizmodo-nıń buzılǵan sınaq úlgisiniń súwretlerine qarawdan ádewir kóbirek informaciya beredi" dep pikir bildirdi. The Independent gazetasınan Rodri Marsden "júzbe-júz video qońıraw funkciyasınıń kirgiziliwinen tısqarı, bul tańqalarlıq funkciyalar toplamı emes" dep ayttı, onıń ornına qurılmanıń "aldıńǵısınan kúshlirek, tezirek, qollanıwǵa ańsat ekenligine hám burın mashaqatlı bolǵan wazıypalardı ańsat orınlaytuǵınına" itibar qarattı.

CNET járiyalawǵa juwap retinde iOS ushın iMovie dıń "bul jılǵı WWDC tiykarǵı bayanatınıń eń qızıqlı bólegi" ekenin túsindirdi. Maqalada iPhone 4 tiń házirgi kameralardan ayırmashılıǵı HD kontentti jazıp alıp, soń onı sol qurılmanıń ózinde montajlay alatuǵının atap ótip, onı "haqıyqıy mobil montajlaw toplamı" dep atadı.

### Sın pikirler
iPhone 4 haqqındaǵı sın pikirler kóbinese unamlı boldı. The Wall Street Journal gazetasınıń Uolt Mossbergi qurılmanı "óz klassındaǵı eń jaqsı qurılma" dep atadı. Engadget onı 2010-jıldıń iyun ayında "bazardaǵı eń jaqsı smartfon" dep atadı. CNET iPhone 4 ke 10 nan 8.6 baha berdi, bul olardıń qálegen smartfonǵa bergen eń joqarı bahalarınıń biri edi. TechRadar qurılmaǵa 5 ten 4.5 juldız berdi. Consumer Reports signal máselesi sebepli onı "usınıs etilgen" model sıpatında bahalamaǵanın ayttı, degen menen basqa sınaqlar boyınsha onı smartfonlar arasında eń joqarı orınǵa qoydı.

Engadget tan Djoshua Topolski qurılmanıń industriallıq dizaynın aldıńǵısına salıstırǵanda "kóbirek detallastırılǵan hám rawajlanǵan" dep súwretledi.

### Texnikalıq mashqalalar
Ayırım paydalanıwshılar ekranda sarı reńniń payda bolıwın xabarladı, bul bir neshe kúnnen soń joǵalıp ketti. Bul qollanılǵan shiyshe laminaciyalaw jelimine baylanıslı boldı. Óndiriw tezligi sebepli, qurılma tutınıwshılarǵa jetip barǵansha jelim tolıq qurıp úlgermegen edi. iPhone 4 shıǵarılǵannan bir neshe kún ótkennen keyin ayırım paydalanıwshılar tárepinen xabarlanǵan jáne bir másele — qońıraw waqtında jaqınlıq sensorınıń sezgirligi tómen bolıwı edi, sonıń nátiyjesinde bet benen sensorlı ekranǵa tiyiw qońırawlardı toqtatıw, dawısın óshirip qoyıw hám basqa nomerlerdi teriwge alıp keldi. Ayırım paydalanıwshılar, ásirese jaqtılıq tómen jaǵdaylarda, iPhone 4 te túsirilgen súwretlerde geyde kók yamasa jasıl "daqlar" payda bolatuǵının bildirdi. Sonday-aq, ásirese jarıqtı qollanǵanda, aq balansı menen baylanıslı mashqalalar da anıqlandı.

#### Antenna

iPhone 4 satıwǵa shıǵarılǵannan keyin aradan kóp ótpey, ayırım paydalanıwshılar telefonnıń tómengi shep tárepin uslaǵanda signal kúshiniń tómenleytuǵının xabarladı. Bul eki antennanı bólip turatuǵın eki orınnıń birin tutastırıp, signal qabıllawı tómen bolǵan ayırım aymaqlarda qońırawlardıń úziliwine alıp keldi. Oǵan juwap retinde Apple kompaniyası málimleme járiyalap, tutınıwshılarǵa qońıraw etiw yamasa qabıllaw waqtında "telefonnıń tómengi shep múyeshin uslawdan saqlanıw" kerekligin másláhát etti. Ishki dárejede, joqarı dárejeli antenna qánigesi Ruben Kabalero bas direktor Stiv Djobsqa antenna dizaynı qońırawlardıń úziliwine alıp keliwi múmkinligi haqqında táshwishin bildirgen edi.

Usı mashqalanıń nátiyjesinde, 2010-jıldıń 2-iyulinde xabar etilgenindey, bir neshe iPhone 4 paydalanıwshıları Apple hám AT&T kompaniyalarına qarsı aldaw, itibarsızlıq, bilip turıp jalǵan maǵlıwmat beriw hám kemshilikli dizayn sebepli sud isin qozǵawdı jobalastırǵan. Bul huqıqıy talap huqıq firması tárepinen baslandı, olar Apple ǵa qarsı sud isine narazı iPhone 4 satıp alıwshılardı jıynaw ushın veb-sayt dúzdi. Sol kúni keyinirek, Apple jáne bir málimleme járiyalap, "signal sızıqlarınıń kúshli tómenlewiniń" sebebin anıqlaǵanın bildirdi.

Apple kompaniyası kórsetiletuǵın signal sızıqları sanın esaplaw ushın qollanǵan formulasınıń "pútkilley nadurıs" ekenin túsindirdi. Apple bul "qáteni" dúzetiwge hám bir neshe hápte ishinde baǵdarlamalıq támiynat jańalanıwın shıǵarıwǵa wáde berdi. Bul qáte dáslepki iPhone nan baslap orın alǵan edi. The New York Times gazetası "bul uzaq waqıttan beri dawam etip kiyatırǵan mashqalanıń burın anıqlanbaǵanı tańqalarlı" dep pikir bildirdi.

Consumer Reports dáslep iPhone 4 tiń signal mashqalaları "ózgeshe emes hám úlken áhmiyetke iye bolmawı múmkin" dep málimledi hám signal joǵalıwı pútkil smartfon sanaatında ushırasatuǵın mashqala ekenin atap ótti. Bul sonshelli úlken mashqala edi, Apple kompaniyası saxnada rásmiy keshirim soradı. Erteńine jurnal qońırawlardıń úziliw jaǵdaylarına ushıraǵannan keyin óz poziciyasın ózgertti. Jurnal baqlanatuǵın ortalıqta sınaqlar ótkizip, nátiyjelerdi aldıńǵı áwlad iPhone ları menen salıstırǵannan soń Apple kompaniyasınıń túsindirmesin qabıl etpedi. Ol tómengi shep antenna sańlaǵın jabıstırıwshı lenta menen jabıwdıń mashqalanı sheshiwdiń bir usılı ekenin atap ótti, biraq "jabıstırıwshı lenta qollanbay jaqsı isleytuǵın iPhone qáleytuǵın" tutınıwshılarǵa onıń ornına iPhone 3GS tı satıp alıwdı usınıs etti. Jurnal jáne de iPhone 4 ti Apple tárepinen satılatuǵın hám antenna menen tikkeley baylanıstı boldırmaytuǵın ramka tárizli qaplama — Bumper menen sınap kórip, onıń mashqalanı sheshetuǵının xabarladı. CNN Consumer Reports tiń az muǵdardaǵı duct tape tiń iPhone 4 tiń qońırawlar úzilisi mashqalasın nátiyjeli túrde sheshkenin tastıyıqlaǵan málimlemesin qaytaladı.

2010-jılı 16-iyulde, jurnalistler ushın Apple kompaniyasınıń antenna dizayn laboratoriyasına jeke sayaxattı óz ishine alǵan baspasóz konferenciyasında, Stiv Djobs Apple kompaniyasınıń barlıq iPhone 4 iyelerine antenna mashqalasın sheshiwge járdem beriw ushın biypul qaplama beriwin hám álleqashan Bumper satıp alǵan paydalanıwshılarǵa qarjını qaytarıp beriwin járiyaladı. Biypul qaplama usınısı 2010-jıldıń 30-sentyabrine shekem jaramlı bolıp, sol waqıtta Apple jaǵdaydı qayta bahalaytuǵın edi. Biypul qaplama alıw ushın, iyeler 2010-jıldıń 22-iyulınan 30-sentyabrine shekem App Store da ornatılǵan arnawlı qosımsha arqalı tilek-ótinish ete alatuǵın edi. Djobs jáne de Apple niń barlıq telefon iyeleri ushın jetkilikli Bumper islep shıǵara almaytuǵının, biraq jetkizip beriw dereklerin izlestirip, hár túrli qaplamalardı usınıs etetuǵının bildirdi. sonıń menen bir qatarda, Djobs AppleCare niń maǵlıwmatlarına tiykarlanıp, barlıq iPhone 4 paydalanıwshılarınıń tek 0.55 procenti ǵana bul mashqala boyınsha kompaniyaǵa shaǵım etkenin, al Apple ǵa qaytarılǵan telefonlar sanı 1.7 procent ekenin — bul telefonnıń birinshi ayında qaytarılǵan iPhone 3GS modelleriniń sanınan 4.3 procent az ekenin keltirip ótti.

Consumer Reports bul sheshimniń turaqlı emes ekenin, biraq jaqsı birinshi qádem ekenin atap ótti. Degen menen, Djobs mashqalanı sheshiwdiń anıq waqtın kórsetpegenlikten hám biypul bumper usınısı tek waqtınsha sheshim bolǵanlıqtan, PC World iPhone 4 ti óziniń "Eń jaqsı 10 mobil telefon" diziminen alıp taslawǵa hám oǵan kútiw rejimindegi reyting beriwge qarar etti.

Antenna mashqalasına baylanıslı unamsız media dıqqatına qaramastan, ChangeWave Research kompaniyasınıń 2010-jıldıń avgust ayındaǵı sorawnamasına sáykes, iPhone 4 paydalanıwshılarınıń 72 procenti óz iPhone 4 inen "júdá qanaatlanǵanın" bildirgen. GSM iPhone 4 2013-jıldıń sentyabr ayında óndiristen alıp taslanǵanǵa shekem ózgerissiz satılıwın dawam etti, al CDMA iPhone 4 hám barlıq iPhone 4S modelleri bul mashqalanıń júz beriwiniń aldın alıw ushın jetilistirilgen antenna dizaynına iye boldı.

## Kosmostaǵı iPhone-lar
2011-jılı arnawlı qosımsha menen támiyinlengen eki iPhone 4 qurılması Xalıqaralıq kosmos stanciyasına STS-135 missiyasında kosmos kemesi menen alıp barıldı. Qurılmalar sensorlar hám arnawlı qosımshadan paydalanıp, hár túrli tájiriybelerde qollanıldı.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__