Google Docs

**Google Docs** – Google kompaniyası tárepinen usınılǵan biypul Google Docs Editors jıynaǵınıń bir bólegi bolıp, veb-ke tiykarlangan **[[tekst processorı]].** Google Docs internet-brauzer arqalı veb-ke tiykarlangan qollanba retinde qoljetimli bolıp, Android hám iOS-ta mobil qollanıwǵa hám Google-diń ChromeOS-ta jumıs stolı qollanbası retinde paydalanıwǵa imkaniyat beredi.

Google Docs paydalanıwshılardıń real waqıtta paydalanıwshılar menen birgelikde onlayn hújjetler jaratıw hám redaktorlaw uqıplıǵına iye. Redaktorlardı qayta islewdi jasawshı paydalanıwshı tárepinen qadaǵalanıp, ózgerislerdi kórsetetuǵın dúzetiw jurnalı bar. Redaktor poziciyası redaktorǵa tán bolǵan reńi hám kursor menen belgilengen bolıp, ruqsatlar sisteması paydalanıwshılardıń ne isley alıwın basqaradı. Jańalanıwlar mashinalıq oqıtıwdı paydalanatuǵın imkaniyatlardı engizdi, onıń ishinde hújjet mazmunına tiykarlanǵan izlew nátiyjelerin usınatuǵın "Explore" (Izertlew) hám paydalanıwshılardıń basqa paydalanıwshılar wazıypaların tayınlawına imkaniyat beretuǵın "Action items" (Háreket elementlerin) kóbirek kirgizdi.

Google Docs standart OpenDocument formatında hámde Rich text formatında, ápiwayı Unicode teksti, ziplengen HTML hám Microsoft Word formatlarında hújjetlerdi ashıwdı hám saqlawdı qollaydı. PDF hám EPUB formatlarına eksport etiw ámelge asırılǵan.

## Tariyxı
Google Docs Upstartle programmalıq támiyinat kompaniyası tárepinen jaratılǵan hám 2005-jıl avgustta iske túsirilgen Writely veb tiykarındaǵı tekstli processordan kelip shıqqan Ol sol gezdegi jańa Ajax texnologiyası menen "contentEditable" HTML imkaniyatın sınap, baǵdarlamashılar Sem Shillyans, Stiv Nyuman hám Klawdiya Karpenterdiń tájiriybesi retinde baslandı.. 2006-jıl 9 martta Google Upstartle-di satıp alǵanın járiyaladı. 2009-jıl iyulda Google Google Docs-ten beta sınaq statusın alıp tasladı. 2010-jıl mart ayında Google DocVerse onlayn hújjet penen jumıs isleytuǵın kompaniyanı satıp aldı.  DocVerse bir neshe paydalanıwshılarǵa Excel hám PowerPoint sıyaqlı basqa Microsoft Office formatları sıyaqlı Microsoft Word hújjetlerinde tarmaqta birlesip jumıs islewge imkaniyat berdi. DocVerse tiykarındaǵı jaqsılawlar 2010-jıl aprelde járiyalanıp, ámeliyatqa engizildi.  2012-jıl oktyabrde Google Google Drive ónimleriniń atın ózgertti, al Google Documents Google Docs boldı.

Sol waqıtta Google Chrome App Google Docs, Google Sheets hám Google Slides versiyaları shıǵarıldı, olarda Chrome-niıń jańa tab betinde atalǵan xızmetke qısqa jollardı berdi. 2019-jıl fevral ayında Google Docs-ta grammatika usınısların járiyaladı, olardıń imla tekseriwin mashinalıq awdarma texnikaların paydalanıp qıyın grammatikalıq qáteliklerdi tekseriwdi keńeytti. 2023-jıl mart ayında Google Docs, Slides hám Sheets penen birge jańa UI temasın kirgizdi.

## Platformalar
Google Docs Google Chrome, Firefox, Microsoft Edge hám Safari internet-brauzerlerinde qollap-quwatlanatuǵın veb-baǵdarlama retinde qoljetimli. Paydalanıwshılar Google Drive veb-saytı arqalı barlıq Docs-qa, sonday-aq basqa da fayllarǵa birgelikde kiriw imkaniyatına iye. 2014-jıl iyun ayında Google tek ǵana xızmet penen jaratılǵan fayllarǵa iye bolǵan Docs ushın arnawlı veb-sayttıń bas betin shıǵardı. 2014-jılı Google Android hám iOS mobil operaciyalıq sistemalarında Doc ushın arnawlı mobil qosımshanı iske qostı. Docs mobil veb-saytı 2015-jılı «ápiwayı, birgelki» interfeys penen jańalandı hám paydalanıwshılar fayllardı mobil veb-saytlar arqalı oqıy alatuǵın bolsa, redaktorlawǵa háreket etetuǵın paydalanıwshılar arnawlı mobil qosımshaǵa qayta baǵdarlanadı, usılayınsha mobildi vebte redaktorlawǵa imkaniyat bermeydi.

## Ózgeshelikler

### Redaktorlaw

#### Birlesip islew hám qayta qarap kóriw tariyxı

Google Docs hám Google Drive jıynaǵındaǵı basqa da qollanıwlar real waqıtta hújjetlerdi birlesip redaktorlaw quralı bolıp xızmet etedi. Hújjetlerdi bir neshe paydalanıwshılar tárepinen bir waqıtta bólisiwge, ashıwǵa hám redaktorlawǵa imkaniyat bolıp, paydalanıwshılar basqa birge islesiwshiler redaktorlaǵanda simvollar boyınsha  ózgerislerdi kóre aladı. Ózgerisler avtomat túrde Google serverlerinde saqlanadı hám burınǵı qayta islewlerdi qarap shıǵıw hám qaytarıw ushın avtomat túrde qayta kóriw tariyxı saqlanadı. Túrli paydalanıwshılardan bir waqıtta bolǵan redaktorlardı sheshiw ushın Google Docs Jupiter algoritmine tiykarlanǵan operacion transformaciya usılın paydalanadı, bunda hújjet ózgerisler diziminde saqlanadı.

Redaktordıń aǵımdaǵı ornı redaktorǵa tán bolǵan túsi/kursorı menen kórsetilgen bolıp, eger basqa bir redaktor hújjettiń sol bólimin qarap bolǵan bolsa, olardıń ózgerislerdi júz bergen waqtında kóre alıwı múmkin. Bir tárepli chat funkciyası sherikleslerge redaktorlawlar haqqında talqılawǵa imkaniyat beredi. Qayta kóriw tariyxı (dúzetiw jurnalı) paydalanıwshılardıń hújjetke islengen tolıqtırıwlardı qarap shıǵıwǵa imkaniyat beredi, bunda hárbir avtor reńi boyınsha ajıratıladı. Tek ǵana jańasındaǵı qayta kóriwlerdi salıstırıwǵa uqıplı bolıp, paydalanıwshılar qayta kóriwlerdiń qansha tez-tez saqlanıwın basqara almaydı. Fayllar paydalanıwshınıń lokal kompyuterine hár túrli formatlarda (ODF, HTML, PDF, RTF, Text, Office Open XML) eksportlawǵa boladı.

### Fayllar

#### Qollaytuǵın fayl formatları

* Formatlanǵan tekst hújjetleri ushın: OpenDocument, Rich text format, ziplengen HTML, Yunikodlı ápiwayı tekst, Microsoft Word.

#### Fayl sheklewleri
Kiritiletuǵın fayl ólshemleri, ulıwma hújjet uzınlıǵı hám ólshemleri tómende kórsetilgen:

* Betlerdiń sanına yamasa shrift ólshemine qaramastan 1,02 million belgige shekem. .gdoc (Docs) formatına túrlendirilgen hújjet faylları 50 MB-tan úlken bolmawı kerek. Kirgizilgen súwretler 50 MB-tan úlken bolmawı kerek hám .jpg, .png yamasa .gif formatında bolıwı kerek.

### Google Workspace
Google Docs hám Google Docs Editors jıynaǵı jeke tulǵalar tárepinen paydalanıw ushın biypul bolıp, biraq sonıń menen birge Google-diń bizneske tiykarlanǵan Google Workspace-tiń bir bólegi bolıp ta usınıladı, ol aylıq abonement tólengende qosımsha bizneske tiykarlanǵan funkciyalarǵa qoljetimli.

## Derekler

__BÖLİDİMÖNDEMEW__