Xalila Dáwletnazarov

**Xalila Dáwletnazarov** — qaraqalpaq shayır, qıssaxan hám jurnalistı.

## Ómiri hám miynet jolı
Xaliyla Dáwletnazarov 1952-jılı 10-fevralda Kegeyli rayonınıń «Xalqabad» awılında diyqan shańaraǵında dúnyaǵa keldi. Ol Xalqabad awılındaǵı 25-sanlı orta mektepti 1969-jılı tabıslı tamamladı. Áskeriy xızmette de bolıp qayttı. 1977-jılı Japaq Shamuratov atındaǵı kórkem-óner bilim jurtın oqıp pitkerdi hám usı jılı «Qaraqalpaqstan jasları» gazetasına ádebiy xızmetker bolıp jumısqa alınadı. Bir neshe jıldan soń Qaraqalpaqstan teleradiokompaniyasında redaktor, bólim baslıǵı, soń «Qaraqalpaqstan» baspasında redaktor, 1996-jıl 10-fevraldan «Erkin Qaraqalpaqstan» gazetasınıń bas
redaktorınıń orınbasarı lawazımında isledi. 1979 – 1985-jıllar aralıǵında Berdaq atındaǵı qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń filologiya fakultetiniń studenti boldı.

Ol Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan jurnalistler awqamınıń aǵzası.

## Dóretiwshiligi
Xalila Dáwletnazarov óziniń shayırlıq jolın jetpisinshi jıllarda basladı hám sekseninshi jıllardıń ortalarında belgili bir hawazǵa iye tanımalı shayır boldı. Onıń «Xat», «Sen maǵan kerekseń» dep atalatuǵın dáslepki toplamları shayırlıqtıń tuńǵısh soqpaqları bolsa da, olarda ótkir sózdiń ushqınları shashırap, jıllı sezimlerdiń lebi sezilip turar edi. Shayırdıń keyingi jılları shıqqan «Ashıq bolmaǵan kim bar», «Xosh
qal jaslıǵım», «Dos bolıw hámmeniń qolınan kelmes» toplamları oqıwshı jurtshılıqtıń súyikli shıǵarmaları boldı, xalıq arasına keńnen tanıldı. Xalila Dáwletnazarov poeziyası óziniń sezimtallıǵı, rasgóyligi hám ápiwayılıǵı menen daralanıp turadı. Ol ne haqqında sóz etse de, jaqsı islerge súyinip, namaqulshılıqlarǵa kúyinip shın kewilden aytadı. Poeziyasınıń ilhamlı qıl qálemi menen ráń - báreń súwretler salıwǵa erisedi. Xalila Dáwletnazarov qaraqalpaq ádebiyatı, mádeniyatı kórkem óneriniń rawajlanıwına óz úlesin qosıp kiyatırǵan, shayırshılıq penen qosa qıssaxanlıq jaǵınan da kózge túsip kiyatırǵan insanlardıń biri bolıp tabıladı. Nasırıy qosıqlarınan 10 nan artıq kitaplar, 8 poema, 100 den artıq
epifaniyalar (nasırıy qosıqlar), 200 den artıq publicistikalıq maqalaları basıp shıǵarıldı. Olardan: «Xat» (1980), «Sen maǵan kerekseń» (1986), «Sen jaqsı qızsań» (1988), «Ashıq bolmaǵan kim bar» (1991), «Xosh bol jaslıǵım» (1993), «Álwidaǵ muhabbat, álwidaǵ» (1993), «Dos bolıw hámmeniń qolınan kele bermeydi» (1994), «Ashıq bolıp jasań» (2011), poeziyalıq kitapları hámde «Hásiret háwiri» (1985), «Tınıshlıq haqqında sóz» (1986), «Anama xat» (1987), «Álwidaǵ muhabbat, xosh bol jaslıǵım» (nasırıy) (1993), «Ziywariy shejire» (1995) hám «Batırlıq bayazı» (2016) poemaları.

## Ataq hám sıylıqları
* 1997-jılı «Ózbekstan Respublikasında xızmet kórsetken jurnalist» ataǵın aldı.
* 2015-jılı «Qaraqalpaqstan Respublikası xalıq shayırı» ataǵın aldı.

## Ómiri hám dóretiwshilik xızmeti dáwirindegi tiykarǵı sáneler
# 1952-jılı 10 fevralda Kegeyli rayonınıń «Xalqabad» awılında diyqan shańaraǵında dúnyaǵa keldi.
# Xalqabad awılındaǵı 25-sanlı orta mektepti 1969-jılı tabıslı tamamladı.
# 1977 – jılı Japaq Shamuratov atındaǵı kórkem-óner uchilishesin oqıp pitkerdi.
# 1977 – 1982-jıllarda «Qaraqalpaqstan jasları» («Jas leninshi») gazetasına ádebiy xızmetker bolıp jumıs isledi.
# 1982 – 1988-jılları Qaraqalpaqstan mámleketlik radio esittiriw hám tetevidenie komitetinde dáslep redaktor , keyin aǵa redaktor bolıp jumıs alıp barǵan.
# 1979 – 1985-jıllar aralıǵında Berdaq atındaǵı qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń qaraqalpaq filologiyası fakultetin sırttan oqıp pitkergen.
# 1988 – 1995-jılları «Qaraqalpaqstan» baspasında aǵa redaktor.
# 1995 – 1996-jıllar aralıǵında Qaraqalpaqstan Respublikası teleradiokompaniyasında bólim baslıǵı.
# 1996 - 2009jılları «Erkin Qaraqalpaqstan» gazetası bas redaktorınıń orınbasarı lawazımında islegen.
# 2009 - jıldan baslap «Ámiwdárya» jurnalınıń bas redaktorı lawazımında islep kelmekte.
* Qıssaxan jolı - radio, televidenieniń altın fontında bir qansha shıǵarmaları bar.
* Epifaniyaları - júzge jaqın.
* Qosıqlarına jazılǵan namalar - júzden artıq.
* Publicistikaları - kúndelikli baspada bir neshe.

## Xalila Dáwletnazarovtıń qosıqlarına jazılǵan namalar
*1. Jaslıǵım, sen meni taslap barasań…: Nurnazar Qállibekov naması
*2. Dım sulıw-aw seniń kúlgeniń…: Ziywatdin Lepesov naması
*3. Seni izlep kelermen ele…: Sharapaddinov naması
*4. Suwǵa barǵan qız…: Marat Qurbanbaev naması
*5. Qızıl qum: Nájimaddin Muhammedinov naması
*6. Kózlerińdi unattım seniń…: Qurbanbay Záretdinov naması
*7. On segiz jas: Qádirbay Hilalov naması
*8. Báhár hám sen: Maqset Doshbaev naması
*9. Eger, esley alsań meni eslep júr?! : Qádirbay Hilalov naması
*10. Sen maǵan kerekseń!..: Tursınbay Joldasov naması
*11. Tuwılǵan kún: Orınbay Mámeshov naması
*12. Seni oylamaǵan gezim joq …: Ziywatdin Lepesov naması
*13. Qızlarǵa: Nurnazar Qállibekov naması
*14. Qaraqalpaqstan: Ábdireyim Sultanov naması
*15. Sen báhárge, gúlge megzerseń…: Ǵanibay Amaniyazov naması
*16. Qarındaslarıma: Qádirbay Hilalov naması
*17. Biytanıs qız: Ziywatdin Lepesov naması
*18. Muhabbat tolǵanısı: Qurbanbay Záretdinov naması
*19. Naz háykelin taqqan janan kórindi: Ǵanibay Amaniyazov naması
*20. Ashıq bolmaǵan kim bar?...: Ziywatdin Lepesov naması.

## Derekler

* Сейдамбетов И. Шайыр, қыссахан ҳәм журналист: [Халила Дәўлетназаров ҳаққында] / И. Сейдамбетов // Қарақалпақстан жаслары. – 2014. 26 июнь