Mehmet Ölmez

**Mehmet Ölmez** (1963-jıl 31-mart; Uçhisar, Nevşehir wálayatı) — túrkiyalı tiltanıwshı ilimpaz hám tyurkolog.

## Ómiri
### Dáslepki jıllar
1963-jıl 31-mart kúni Nevşehir wálayatınıń Uçhisar qalasında tuwılǵan. 1968-1969-jılları baslanǵısh hám orta bilimin Uçhisar hám Nevşehir qalalarında tamamlaǵan.

### Ilimiy ómiri
1980-jılı Hacettepe universitetiniń túrk tili hám ádebiyatı fakultetine oqıwǵa tústi. Ol bir jıl dawamında inglis tilin úyrendi. 1985-jılı «Nevşehir İli Uçhisar Kasabası Ağzı: İnceleme Metinler-Sözlük» atamasındaǵı bakalavriat dissertaciyasın tayarlap pitkerdi. Sol jılı ózi pitkergen bólim boyınsha magistraturada oqıwdı basladı.

1986-jıldıń mart ayınan 1987-jıldıń may ayına shekem Türk Dil Kurumu mákemesinde qánige járdemshisi lawazımında isledi.

1987-jılı Hacettepe universitetiniń túrk tili hám ádebiyatı kafedrasına ilimiy xızmetker lawazımına kirdi. Professor, doktor Talat Tekin basshılıǵında eski uyǵır tilinde «Altun Yaruk III. Kitap» (5-bap) atamasındaǵı tekstli jumısı menen magistrlik dissertaciyasın jazǵan.

Ol 1988-jılı baslaǵan doktorantura dáwirinde DAAD imtixanın jeńip, 1991-jılı avgustta Germaniyaǵa bardı. Nemec tili kursların tamamlaǵannan keyin 1991-1993-jılları Giessende professor, doktor Klaus Ryorbornnıń qadaǵalawı astında «Hsüan-Tsang’ın Eski Uygurca Yaşam Öyküsü VI. Bölüm» boyınsha doktorlıq jumısların basladı hám professor, doktor Talat Tekin basshılıǵında 1994-jılı doktorlıq dárejesin alǵan. Bir waqıttıń ózinde mongolistika hám indologiya kafedralarında professor, doktor H. Bechert janında sanskrit, professor, doktor G. Doerferdiń qasında klassikalıq mongol tilin úyrengen.

1995-jılı docent, 2001-jılı professor ataǵın aldı.

1998-jılǵa shekem Hacettepe universitetinde islegen Mehmet Ölmez 1998-2000-jılları Tokio shet tiller universitetiniń Tyurkologiya kafedrasında miyman-oqıtıwshı lawazımında islegen. 2000-2001-jılları Mersin universitetinde professor-oqıtıwshı lawazımında jumıs islegen. 2001-2018-jılları Yıldız texnika universitetinde professor-oqıtıwshı lawazımında islegen Ölmez usı sánelerde Boğaziçi universitetindegi Aziya izertlewleri orayında, túrk tili hám ádebiyatı hám awdarmashılıq kafedrasında miyman-oqıtıwshı lawazımında jumıs islegen. 2018-jıldıń fevral ayında Istanbul universitetiniń «Házirgi túrkiy tiller hám ádebiyatlar» kafedrasına tayınlandı hám házirgi waqıtqa shekem bul kafedranıń tiykarǵı ilimiy bólimi baslıǵı lawazımında islep kelmekte.

Inglis, nemec tillerin biliw menen bir qatarda rus, yapon, qıtay tillerindegi resurslardan arqayın paydalana aladı. Ol kóplegen túrk tillerin (ásirese, tuva hám házirgi uyǵır tillerin) tek ǵana grammatikası boyınsha emes, al sóylew dárejesinde de biledi. Ol óz miynetinde eski uyǵırsha, runikalıq háripli tekstler, Sibir toparı túrkiy tilleri, mongol tiline itibar qaratqan.

Mehmet Ölmez 1992-jıldan Societas Uralo-Altaica, 2017-jıldan Academia Europaea ilimiy shólkemleriniń aǵzası.

### Shańaraǵı
1995-jıl oktyabrden berli professor, doktor Zühal Kargı Ölmez benen turmısta hám olardıń bir perzenti bar.

## Kitapları
Professor, doktor Mehmet Ölmezdiń (jeke) avtorlıǵında shıqqan kitapları:
# *Altun Yaruk III. Kitap (= 5. Bölüm)*, TDAD 1, Ankara 1991.
# *Tuwinischer Wortschatz mit alttürkischen und mongolischen Parallelen - Tuvacanın Sözvarlığı Eski Türkçe ve Moğolca Denklikleriyle: Wiesbaden*, 2007, XII+516. s. Harrassowitz Verlag Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica - Band 72.  
# *Orhon-Uygur Hanlığı Dönemi Moğolistan’daki Eski Türk Yazıtları, Metin-Çeviri-Sözlük*, BilgeSu yayınları, Ankara 2012.
# *Köktürkçe ve Eski Uygurca Dersleri*, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. 566 s. ISBN 9786059408387.
# *Uygur Hakanlığı Yazıtları*, BilgeSu yayınları, Ankara 2019. 328 s. ISBN 6052229064.
# *Kök Tengri ve Yağız Yer Arasında. Kül Tegin - Bilgi Kağan - Tunyukuk Yazıtları*, BilgeSu yayınları, Ankara, 2023, 160 s. ISBN 9786052229422.
# *Uçhisar Ağzı Sözlüğü*, BilgeSu yayınları, Ankara, 2025, 120 s. ISBN 9786255800084.

### Haqqında jazılǵanlar
* Tümer Karaayak, Özlem Ayazlı, Uğur Uzunkaya (2023). *Bilge Biliglig Bahşı Bitigi, Doğumunun 60.Yılında Mehmet Ölmez Armağanı*. PA  Paradigma Akademi. ISBN 978-625-6957-97-8.

## Derekler

## Sırtqı siltemeler