Yanvar

**Yanvar** — Grigorian kalendarı boyınsha jıldıń birinshi ayı. 31 kúnnen ibarat.

## 

## 

## 

* 1-yanvar (1451) — Muhammed Shaybaniyxan, mámleket ǵayratkeri, ózbek shayırı.
* 3-yanvar (1970) — Bahram Avazov, gúresshi, «Ózbekstan maqtanıshı» (2003).
* 4-yanvar (1643) — Isaac Newton, Angliyalı fizik, matematik, astronom, tábiyiy filosof, alximik, teolog hám adamzat tariyxinda eń áhmiyetli insanlardiń biri.
* 4-yanvar (1990) — Toni Kroos, Germaniyaliq futbol oyınshısı.
* 5-yanvar (1876) — Konrad Adenauer, GFRnıń birinshi kansleri (1949-63).
* 5-yanvar (1935) — Húsniddin Hamidov, qaraqalpaq til alimi, «Qaraqalpaqstan respublikası miyneti sińgen ilim ǵayratkeri» (1993).
* 5-yanvar (1975) — Bradley Cooper, Amerikaliq aktyor.
* 6-yanvar (1955) — Rowan Sebastian Atkinson, inglis aktyorı hám dramaturgı.
* 6-yanvar (1959) — Hassan Diab, Livan universiteti professorı, Livan Bilimlendiriw (2011-2014) hám Bas ministri (2020-2021).
* 7-yanvar (1953) — Raya Ernasheva, shayır, dilmash hám redaktor, Ózbekstan Respublikası Jazıwshılar awqamınıń aǵzası.
* 8-yanvar (1930) — Abduǵani Abdurazzaqov, ximiya hám tariyx alimi, Ózbekstan Respublikası pán ǵayratkeri (2001).
* 8-yanvar (1935) — Elvis Presley, amerikalı qosıqshı hám aktyor.
* 10-yanvar (1905) — Muwsa Tashmuhammed ulı Aybek, ózbek redaktor hám jazıwshı, Ózbekstan xalıq jazıwshısı (1965).
* 11-yanvar (347) — Feodosiy I, Rim imperatorı (379-395).
* 12-yanvar (1973) — Hande Yener, Túrkiyalıq pop-qosıqshı hám qosıq jazıwshı.
* 13-yanvar (-69) — Kleopatra, ellinistik Egipettiń aqırǵı Malikasi.
* 14-yanvar (1950) — Bibisara Mátjanova, Ózbekistan Respublikası xalıq oqıtıwshısı (1995).
* 14-yanvar (1969) — Jason Bateman, amerikalıq kino hám televideniye aktyorı.
* 15-yanvar (1622) — Molière, Fransiyalı aktyor hám dramaturg.
* 15-yanvar (1863) — Wilhelm Marx, nemis yuristi, Weimar Respublikası reyxskansleri (1923-24 hám 1926-28).
* 16-yanvar (1954) — Morten Meldal, Daniyalıq ximik, Nobel sıylıǵı laureatı (2022).
* 17-yanvar (1706) — Benjamin Franklin, AQShniń tiykarlawshi ákelerinen biri.
* 17-yanvar (1942) — Muhammed Ali, amerikalı professional boksshı (awır salmaq).
* 18-yanvar (1879) — Henri Giraud, frаntsuz áskеri hám siyasat qayratkerі, general.
* 19-yanvar (1736) — James Watt, Shotlandiyalı oylap tabıwshı hám injener-mexanik.
* 19-yanvar (1989) — Andrés Felipe Acosta, Kolumbiyalıq futbolshı.
* 21-yanvar (1895) — Cristóbal Balenciaga, Ispaniyalıq moda dizayneri.
* 21-yanvar (1905) — Christian Dior, francuz moda dizayneri.
* 21-yanvar (1905) — Vanda Vasilevskaya, polyak hám orıs jazıwshısı, jámiyetlik ǵayratkeri.
* 21-yanvar (1948) — Dáwletbay Shámshetov, qaraqalpaq siyasiy, mámleketlik, jámiyetlik hám ilim ǵayratkeri.
* 22-yanvar (1788) — George Byron, inglis shayırı.
* 24-yanvar (1987) — Luiz Suarez, Uruguaylı futbolshısı.
* 25-yanvar (1925) — Ótegen Ayjanov, qaraqalpaq jazıwshısı.
* 25-yanvar (1980) — Xavi Hernandes, Ispaniyalı futbolshısı.
* 25-yanvar (1982) — Noemi, Italiyanıń pop-qosıqshı.
* 27-yanvar (1756) — Wolfgang Amadeus Mozart, Avtsriyali kompozitor hám pianist.
* 27-yanvar (1903) — John Eccles, avstraliyalıq neyrofiziolog, Nobel sıylıǵı laureati (1963).
* 27-yanvar (1919) — Rostisław Połczaninow, orıs jazıwshısı.
* 29-yanvar (1860) — Anton Chexov, orıs jazıwshısı hám dramaturgi.
* 29-yanvar (1945) — Ibrahim Boubacar Keïta, Mali mámleket ǵayratkeri hám siyasatshısı, Mali Bas ministri, Milliy Assambleyası baslıǵı hám prezidenti.
* 29-yanvar (1995) — Alyona Kolesnik, Ázerbayjanlıq erkin gúresshi.
* 30-yanvar (1938) — Islam Kárimov, Ózbekstan Respublikasınıń birinshi prezidenti.

## 

* 1-yanvar (1921) — Theobald von Bethmann Hollweg, Germaniya imperiyasınıń kansleri (1909-17).
* 3-yanvar (1501) — Alisher Nawayı, Ózbek shayırı hám oyshılı.
* 4-yanvar (1919) — Georg von Hertling, nemis siyasatshısı, Germaniya Reyxiniń kansleri (1917-1918).
* 4-yanvar (1960) — Albert Camus, fransuz filosof, dramaturg, Nobel sıylıǵı laureatı (1957).
* 7-yanvar (1943) — Nikola Tesla, oylap tabiwshi, mexanika hám elektr tarawi injeneri.
* 8-yanvar (1324) — Marko Polo, italiyalıq sayaxatshı hám jazıwshı.
* 8-yanvar (1642) — Galileo Galilei, İtaliyalı astronom.
* 11-yanvar (1970) — Abbaz Dabılov, qaraqalpaq shayırı hám aqını.
* 13-yanvar (1941) — James Joyce, İrlandiyalı jazıwshı hám shayır.
* 16-yanvar (2022) — Ibrahim Boubacar Keïta, Mali mámleket ǵayratkeri hám siyasatshısı, Mali prezidenti (2013-20).
* 17-yanvar (395) — Feodosiy I, Rim imperatorı (379-395).
* 18-yanvar (1936) — Rudyard Kipling, inglis jazıwshısı, Nobel sıylıǵı laureatı (1907).
* 18-yanvar (1982) — Huang Xianfan, Qitaylı tariyxshı hám antropolog.
* 20-yanvar (1988) — Abdulǵaffarxan, pushtunlar ǵárezsizlik háreketiniń basshısı.
* 21-yanvar (1924) — Vladimir Lenin, Rus siyasatshısı, Bolshevik partiyasi hám Oktyabr Revolyustsiyasi basshisi.
* 21-yanvar (2001) — Bayniyaz Qayıpnazarov, Qaraqalpaqstan xalıq shayırı (1976).
* 23-yanvar (1945) — Dmitriy Bernackiy, Sovetler Awqamınıń Qaharmanı.
* 23-yanvar (1989) — Salvador Dalí, Ispaniyalıq súwretshi-syurealist.
* 25-yanvar (1176) — Ibn Asakir, arab tariyxshısı, hádis aytıwshı, sháriyat huqıqtanıwshısı hám shayır.
* 25-yanvar (1578) — Mexrimax Sultan, Sultan Suleyman I hám Xurrem Sultannıń qızı.
* 25-yanvar (1821) — Manda Toshiaki, Yaponiyalı matematigi hám ekonomistı.
* 27-yanvar (1901) — Giuseppe Verdi, Italiali opera kompozitori.
* 27-yanvar (2006) — Allaniyaz Óteniyazov, muǵallim, selekcioner, «Ózbekstan Qaharmanı» (2001).
* 28-yanvar (814) — Karolus Magnus, Franklar patshası.
* 28-yanvar (2022) — Raya Ernasheva, shayır, dilmash hám redaktor.
* 30-yanvar (1948) — Gandi Moxandas Karamchand, Hindistan milliy azatlıq háreketi basshılarınan biri.

## Derekler

## Sırtqı siltemeler